Αντιμετώπιση της παχυσαρκίας Είναι τα νεότερα φάρμακα αποτελεσματικά και ασφαλή;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αντιμετώπιση της παχυσαρκίας Είναι τα νεότερα φάρμακα αποτελεσματικά και ασφαλή;"

Transcript

1 REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(3): Αντιμετώπιση της παχυσαρκίας Είναι τα νεότερα φάρμακα αποτελεσματικά και ασφαλή; Η παχυσαρκία αποτελεί στις ημέρες μας παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς έχει λάβει επιδημικές διαστάσεις τόσο στις ανεπτυγμένες χώρες όσο και στις αναπτυσσόμενες. Η απώλεια βάρους και η σωματική άσκηση εξακολουθούν να αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Σήμερα, έχουν πλέον αναπτυχθεί αρκετοί νέοι παράγοντες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Σε αυτούς ανήκουν η λορκασερίνη (εκλεκτικός αγωνιστής της σεροτονίνης), ο συνδυασμός φεντερμίνης/τοπιραμάτης, ο συνδυασμός βουπροπριόνης/ ναλτρεξόνης, η δράση του οποίου ασκείται στον υποθάλαμο, και η λιραγλουτίδη, ένα αντιδιαβητικό φάρμακο με δράση στο κέντρο της όρεξης στον εγκέφαλο. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η βραχεία ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με τους νεότερους παράγοντες για τη θεραπεία της παχυσαρκίας. ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2015, 32(3): Α.Κ. Παπαζαφειροπούλου, 1 Ν. Παπάνας, 2 Α. Μελιδώνης 1 1 Α Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο», Πειραιάς 2 Εξωτερικό Διαβητολογικό Ιατρείο, Β Παθολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Αλεξανδρούπολη The efficacy and safety of novel anti-obesity therapies Λέξεις ευρετηρίου Βουπροπριόνη Λιραγλουτίδη Λορκασερίνη Ναλτρεξόνη Παχυσαρκία Τοπιραμάτη Φεντερμίνη Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παχυσαρκία αποτελεί στις ημέρες μας παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς έχει λάβει επιδημικές διαστάσεις τόσο στις ανεπτυγμένες χώρες όσο και στις αναπτυσσόμενες, ως αποτέλεσμα της αυξημένης ημερήσιας πρόσληψης θερμίδων σε συνδυασμό με τον περιορισμό της σωματικής δραστηριότητας. 1 Ωστόσο, το πρόβλημα της παχυσαρκίας υπάρχει ήδη από τα πρώτα βήματα του ανθρώπινου γένους. Πράγματι, αγαλματίδια της λίθινης εποχής απεικονίζουν παχύσαρκες γυναικείες μορφές. Εξ άλλου, η πρώτη επιστημονική παρατήρηση που συνέδεσε την παχυσαρκία με την υγεία πραγματοποιήθηκε από τον Ιπποκράτη, σύμφωνα με τον οποίο τα παχύσαρκα άτομα ζουν λιγότερο σε σχέση με τα αδύνατα άτομα. Διεθνώς, η παχυσαρκία αποτελεί την πέμπτη αιτία θανάτου ειδικότερα, σχετίζεται με σημαντικές συννοσηρότητες, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καρκίνος και ο σακχαρώδης διαβήτης. 2 Σύμφωνα με πρόσφατους υπολογισμούς, σε παγκόσμιο επίπεδο, 500 εκατομμύρια άτομα είναι παχύσαρκα, ενώ ο αριθμός των υπέρβαρων ατόμων ανέρχεται σε 1,5 δισεκατομμύριο. 3 Ο ακρογωνιαίος λίθος στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας παραμένει ο συνδυασμός της κατάλληλης δίαιτας με τη σωματική άσκηση. Ωστόσο, δεδομένης της συχνής αποτυχίας των υγιεινο-διαιτητικών μέτρων, σημαντική θέση στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας κατέχει η φαρμακευτική αγωγή, αλλά (τουλάχιστον σε συγκεκριμένες κατηγορίες παχύσαρκων ατόμων) ακόμη και η Βαριατρική Χειρουργική. Σήμερα, μόνο τέσσερα φάρμακα έχουν λάβει έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων και Τροφίμων (FDA) ως συμπληρωματική θεραπεία για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας: Η ορλιστάτη, που έλαβε έγκριση το 1999, η λορκασερίνη και ο συνδυασμός φεντερμίνης/τοπιραμάτης, που εγκρίθηκαν το 2012, και, πιο πρόσφατα (Σεπτέμβριος 2014), ο συνδυασμός της βουπροπριόνης/ναλτρεξόνης. Τέλος, αναμένεται να λάβει έγκριση και η λιραγλουτίδη, που

2 296 Α.Κ. ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΥ και συν ήδη χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα. 2. ΛΟΡΚΑΣΕΡΙΝΗ Η λορκασερίνη μειώνει την πρόσληψη τροφής μέσω εκλεκτικής ενεργοποίησης των 2C υποδοχέων της σεροτονίνης (5-HT2C) στους ανορεξιογόνους νευρώνες της προ-οπιο-μελανοκορτίνης του υποθαλάμου, αλλά δεν επηρεάζει τον ενεργειακό μεταβολισμό. 4,5 Μέσω της παραπάνω οδού, η λορκασερίνη αναστέλλει τα σήματα πείνας στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα το αίσθημα κορεσμού να επέρχεται με μικρότερες ποσότητες τροφής. Οι ενδείξεις χορήγησης του εν λόγω φαρμάκου περιλαμβάνουν παχύσαρκα άτομα με δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) >30 kg/m 2 ή υπέρβαρα άτομα με ΔΜΣ >27 kg/m 2 και έναν επί πλέον παράγοντα κινδύνου, όπως διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση ή και υπνική άπνοια. Η λορκασερίνη χορηγείται σε δοσολογία των 10 mg κάθε 12 ώρες ανεξάρτητα από τα γεύματα και η θεραπεία πρέπει να διακόπτεται αν έπειτα από 3 μήνες δεν έχει παρατηρηθεί απώλεια 5% του αρχικού σωματικού βάρους. 6 9 Προκλινικές μελέτες σε επίμυες έδειξαν ότι η χορήγηση λορκασερίνης σε δόσεις των 4 mg/kg, 5 mg/kg, 9 mg/kg και 18 mg/kg μείωσε την κατανάλωση τροφής και απέτρεψε την εμφάνιση παχυσαρκίας. 6 Ανάλογα ήταν και τα ευρήματα των κλινικών μελετών σε ανθρώπους. Σε μελέτη φάσης ΙΙ (APD ) ελέγχθηκε η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της λορκασερίνης σε 469 παχύσαρκα άτομα ηλικίας ετών και με ΔΜΣ kg/m 2 στη δοσολογία των 10 mg/ημέρα, 15 mg/ημέρα και 10 mg/12ωρο για 12 εβδομάδες. 7 Από τη μελέτη αποκλείστηκαν άτομα με σακχαρώδη διαβήτη ή χρόνιες νόσους. Το ποσοστό των ασθενών που πέτυχε δοσοεξαρτώμενη απώλεια βάρους, της τάξης του 5% του αρχικού σωματικού βάρους, ήταν 12,8%, 19,5% και 31,2%, αντίστοιχα (μέση απώλεια βάρους 1,8 kg, 2,6 kg και 3,6 kg, αντίστοιχα). Στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 2,3%. Οι κυριότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν κεφαλαλγία, ναυτία και ζάλη. 7 Οι ευεργετικές επιδράσεις του συγκεκριμένου φαρμάκου στην απώλεια σωματικού βάρους επιβεβαιώθηκαν και σε μελέτες φάσης ΙΙΙ, περιλαμβανομένων των μελετών BLOOM (behavioral modification and lorcaserin for overweight and obesity management), BLOOM-DM (behavioral modification and lorcaserin for overweight and obesity management in diabetes mellitus) και BLOSSOM (behavioral modification and lorcaserin second study for obesity management) Στη μελέτη BLOOM (φάσης III), διάρκειας 104 εβδομάδων, άτομα ηλικίας ετών, με ΔΜΣ kg/ m 2 με ή χωρίς συννοσηρότητες ή με ΔΜΣ 27 29,9 kg/m 2 και συννοσηρότητα (ο σακχαρώδης διαβήτης περιλαμβανόταν στα κριτήρια αποκλεισμού) τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν λορκασερίνη (10 mg) ή εικονικό φάρμακο σε συνδυασμό με δίαιτα και άσκηση. 8 Έπειτα από ένα έτος παρακολούθησης, το ποσοστό των ασθενών που πέτυχαν απώλεια βάρους της τάξης του 5% ήταν 47,5% και 20,3%, αντίστοιχα (μέση απώλεια βάρους 5,8±0,2 kg και 2,2±0,1 kg, αντίστοιχα). 8 Την 52η εβδομάδα της μελέτης, απώλεια βάρους της τάξης του 10% πέτυχε το 22,6% των ασθενών που έλαβαν λορκασερίνη έναντι 7,7% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου. Σημαντικό ήταν το γεγονός ότι η απώλεια βάρους διατηρήθηκε και στο δεύτερο έτος της μελέτης. 8 Η θεραπεία με λορκασερίνη, εκτός από την απώλεια βάρους, συνδυάστηκε με μείωση της περιμέτρου οσφύος, βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ και μείωση των επιπέδων της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης, που αποτελεί γνωστό παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου. 8 Στη μελέτη BLOOM-DM (φάσης III) συμμετείχαν 604 παχύσαρκοι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, οι οποίοι έλαβαν λορκασερίνη στη δοσολογία των 10 mg/ ημέρα, 10 mg/2 φορές την ημέρα ή εικονικό φάρμακο επί ένα έτος. Την 52η εβδομάδα της μελέτης, 37,5% των ασθενών που έλαβαν λορκασερίνη 10 mg/2 φορές την ημέρα πέτυχαν απώλεια βάρους της τάξης του 5% έναντι 16,1% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου (μέση απώλεια βάρους 4,7 kg και 1,6 kg, αντίστοιχα). Ποσοστό 16,3% των ασθενών που έλαβαν λορκασερίνη 10 mg/2 φορές την ημέρα πέτυχαν απώλεια βάρους της τάξης του 10% έναντι 4,4% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου. Επιπρόσθετα, η θεραπεία με λορκασερίνη συνδυάστηκε με βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου. 9 Στη μελέτη BLOSSOM συμμετείχαν άτομα ηλικίας ετών, με ΔΜΣ kg/m 2 με ή χωρίς συννοσηρότητες ή με ΔΜΣ 27 29,9 kg/m 2 με συννοσηρότητες, τα οποία έλαβαν λορκασερίνη 10 mg/ημέρα, 10 mg/2 φορές την ημέρα ή εικονικό φάρμακο, παράλληλα με πρόγραμμα δίαιτας και άσκησης. 10 Τα άτομα που έλαβαν λορκασερίνη στη δοσολογία των 10 mg/ημέρα και 10 mg/2 φορές την ημέρα πέτυχαν απώλεια βάρους της τάξης του 5% σε ποσοστό 47,2% και 40,2%, αντίστοιχα, έναντι 25% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου. 10 Απώλεια βάρους της τάξης του 10% πέτυχαν το 22,6% και το 17,4%, αντίστοιχα, ενώ στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 9,7%. Οι κυριότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν η κεφαλαλγία, η ναυτία και η ζάλη. 10 Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου

3 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ 297 είναι κεφαλαλγία, ζάλη, κόπωση, ναυτία, ξηροστομία και δυσκοιλιότητα Σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη η χορήγηση λορκασερίνης συνδυάστηκε με υπογλυκαιμικά επεισόδια και για το λόγο αυτόν απαιτείται αναπροσαρμογή των δόσεων των αντιδιαβητικών δισκίων ή της ινσουλίνης Οι παχύσαρκοι ασθενείς που λαμβάνουν λορκασερίνη πρέπει να παρακολουθούνται για συμφορητική μυοκαρδιοπάθεια, βαλβιδοπάθεια, βραδυκαρδία και πνευμονική υπέρταση. Επίσης, χρειάζεται προσοχή για πιθανή εμφάνιση μεταβολών της διάθεσης και αυτοκτονικής συμπεριφοράς ΦΕΝΤΕΡΜΙΝΗ/ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗ Η φεντερμίνη είναι ένα ανάλογο αμφεταμίνης, που έχει ήδη χρησιμοποιηθεί στις ΗΠΑ από το 1959 για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Προκαλεί μείωση της όρεξης δρώντας απ ευθείας στα κέντρα κορεσμού του υποθαλάμου μέσω του συστήματος των κατεχολαμινών. 6 Η τοπιραμάτη, η οποία χρησιμοποιείται κυρίως για τη θεραπεία της επιληψίας και της ημικρανίας, φαίνεται να έχει επιπρόσθετες ευνοϊκές επιδράσεις στην απώλεια βάρους Ένας πιθανός μηχανισμός που εξηγεί την εν λόγω δράση της τοπιραμάτης περιλαμβάνει τον ανταγωνισμό των υποδοχέων ΑΜΡΑ (α-amino-3-hydroxy-5-methyl-4- isoxazolepropionic acid) και την ενίσχυση της δράσης του γ-αμινοβουτυρικού οξέος (GABA) στους διαύλους ασβεστίου-νατρίου των κυττάρων. 11 Μελέτες σε πειραματόζωα έδειξαν ότι η τοπιραμάτη προκαλεί απώλεια βάρους όχι μόνο μέσω μειωμένης πρόσληψης τροφής, αλλά και μέσω αυξημένης κατανάλωσης ενέργειας Ο συνδυασμός φεντερμίνης/τοπιραμάτης παρατεταμένης αποδέσμευσης συνιστάται, παράλληλα βέβαια με αλλαγή του τρόπου ζωής, σε παχύσαρκα άτομα (ΔΜΣ >30 kg/m 2 ) και σε υπέρβαρα άτομα (ΔΜΣ >27 kg/m 2 ) με συνοδά νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και η αρτηριακή υπέρταση Διατίθεται σε μορφή κάψουλας σε τρεις δοσολογίες: 3,75/23 mg, 7,5/46 mg και 15/92 mg. Η θεραπεία αρχίζει με μία δόση το πρωί στη μορφή των 3,75/23 mg για 14 ημέρες, ακολουθούμενη από τη δοσολογία των 7,5/46 mg Αν σε 12 εβδομάδες η απώλεια του σωματικού βάρους είναι <3%, τότε η δοσολογία του φαρμάκου τροποποιείται σε 11,25/69 mg για 14 ημέρες, ακολουθούμενη από τη δοσολογία των 15/92 mg. Στην περίπτωση κατά την οποία σε 12 εβδομάδες η απώλεια του σωματικού βάρους είναι <5%, η αγωγή διακόπτεται σταδιακά Η έγκριση, το 2012, από τον FDA του συνδυασμού φεντερμίνης/τοπιραμάτης παρατεταμένης αποδέσμευσης βασίστηκε στα αποτελέσματα των μελετών EQUATE, EQUIP, CONQUER και SEQUEL Συνοπτικά, οι μελέτες αυτές έδειξαν ότι περίπου το 75% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία παρουσίασε απώλεια βάρους της τάξης του 5%, ενώ περίπου το 50% των εν λόγω ασθενών εμφάνισε απώλεια βάρους της τάξης του 10% Αξίζει να σημειωθεί ότι η απώλεια βάρους συνοδεύτηκε από βελτίωση του προφίλ των λιπιδίων πλάσματος και της αρτηριακής πίεσης Η EQUATE ήταν μελέτη διάρκειας 28 εβδομάδων, στην οποία συμμετείχαν 756 άτομα (79% γυναίκες) με ΔΜΣ kg/m 2 που έλαβαν φεντερμίνη στη δοσολογία των 7,5 mg και 15 mg, τοπιραμάτη ελεγχόμενης αποδέσμευσης (controlled release, CR) στη δοσολογία των 46 mg και 92 mg και το συνδυασμό φεντερμίνης/τοπιραμάτης στη δοσολογία των 7,5/46 mg και 15/92 mg. 15 Η παρατηρηθείσα απώλεια σωματικού βάρους ήταν 1,7% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου, 6% στην ομάδα που έλαβε φεντερμίνη ή τοπιραμάτη και 9% στην ομάδα που έλαβε το συνδυασμό φεντερμίνης/τοπιραμάτης. 15 Το ποσοστό των ασθενών που παρουσίασαν απώλεια βάρους της τάξης του 5% ήταν τριπλάσιο στην ομάδα του συνδυασμού έναντι των υπολοίπων ομάδων. Επίσης, το ποσοστό των ασθενών που παρουσίασαν απώλεια βάρους της τάξης του 10% ήταν 41%, 39% και 7%, αντίστοιχα, για την ομάδα που έλαβε το συνδυασμό, την ομάδα που έλαβε φεντερμίνη ή τοπιραμάτη και την ομάδα του εικονικού φαρμάκου. 15 Η μελέτη EQUIP άρχισε το Νοέμβριο του 2007 και ολοκληρώθηκε το Μάιο του Συμμετείχαν άτομα, ηλικίας ετών, με ΔΜΣ 35 kg/m 2, επίπεδα γλυκόζης πλάσματος νηστείας <110 mg/dl, επίπεδα τριγλυκεριδίων 200 mg/dl και αρτηριακής πίεσης 140/90 mmhg. 16 Τα άτομα της μελέτης τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν συνδυασμό φεντερμίνης/τοπιραμάτης στις δοσολογίες των 3,75/23 mg και 15/92 mg και εικονικό φάρμακο. Την 56η εβδομάδα, η παρατηρηθείσα απώλεια βάρους ήταν της τάξης του 10,9%, 5,1% και 1,6%, αντίστοιχα. 16 Το ποσοστό των ασθενών που παρουσίασαν απώλεια βάρους 5% ήταν 66,7%, 44,9% και 17,3%, αντίστοιχα. 16 Η CONQUER ήταν μελέτη διάρκειας 56 εβδομάδων, στην οποία συμμετείχαν άτομα (ηλικίας ετών) με ΔΜΣ kg/m 2 και δύο ή περισσότερα από τα παρακάτω: Συστολική αρτηριακή πίεση mmhg, διαστολική αρτηριακή πίεση mmhg, τριγλυκερίδια 2,26 4,52 mmol/l, γλυκόζη πλάσματος νηστείας >5,55 mmol/l, αυξημένη περίμετρο οσφύος ή σακχαρώδη διαβήτη. 17 Τα άτομα της μελέτης έλαβαν εικονικό φάρμακο ή συνδυασμό φεντερμίνης/τοπιραμάτης στις δοσολογίες των 7,5/46 mg και 15/92 mg. Η παρατηρηθείσα απώλεια βάρους ήταν 1,4 kg, 8,1 kg και 10,2 kg, αντίστοιχα. 17 Το ποσοστό των

4 298 Α.Κ. ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΥ και συν ατόμων που πέτυχαν απώλεια βάρους της τάξης του 5% ήταν 62% στην ομάδα που έλαβε συνδυασμό φεντερμίνης/ τοπιραμάτης σε δοσολογία των 7,5/46 mg και 70% στην ομάδα που έλαβε συνδυασμό φεντερμίνης/τοπιραμάτης στη δοσολογία των 15/92 mg. 17 Τέλος, στη μελέτη SEQUEL, που ήταν η επέκταση της CONQUER, διάρκειας 52 εβδομάδων, η παρατηρηθείσα απώλεια σωματικού βάρους ήταν 1,8% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου, 9,3% στην ομάδα που έλαβε το συνδυασμό φεντερμίνης/τοπιραμάτης 7,5/46 mg, και 10,5% στην ομάδα που έλαβε το συνδυασμό φεντερμίνης/τοπιραμάτης 15/92 mg. 18 Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρήθηκαν στις κλινικές μελέτες ήταν: Παραισθήσεις (17%), ξηροστομία (16,6%) και δυσκοιλιότητα (15,1%) Επί πλέον, η χορήγηση του φαρμάκου σε υψηλή δόση έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο για διαταραχές ύπνου, γνωσιακή δυσλειτουργία, καταθλιπτικά συμπτώματα και αυτοκτονικό ιδεασμό Ωστόσο, σοβαρή πιθανή ανεπιθύμητη ενέργεια του φαρμάκου αποτελεί ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων, επειδή η δράση του ασκείται μέσω της ντοπαμινεργικής οδού Στις προκλινικές μελέτες παρατηρήθηκε μικρή αύξηση του καρδιακού ρυθμού (1,6 σφύξεις/min) Τέλος, έχει παρατηρηθεί πενταπλάσια αύξηση της επίπτωσης σημαντικών δυσμορφιών, ιδιαίτερα λαγόχειλου και λυκοστόματος, σε βρέφη που γεννήθηκαν από μητέρες υπό θεραπεία τοπιραμάτης Κατά συνέπεια, οι γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία που λαμβάνουν το φάρμακο πρέπει να χρησιμοποιούν επαρκή αντισύλληψη και να γνωρίζουν ότι η τοπιραμάτη ενδέχεται να μειώσει την αποτελεσματικότητα των λαμβανόμενων αντισυλληπτικών ΒΟΥΠΡΟΠΡΙΟΝΗ/ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ Πρόσφατα έλαβε έγκριση και κυκλοφορεί στις ΗΠΑ ο συνδυασμός βουπροπριόνης/ναλτρεξόνης, ο οποίος αρχικά (το 2011) είχε απορριφθεί. Η δράση του ασκείται στον υποθάλαμο και περιλαμβάνει μείωση της πρόσληψης τροφής. 19 Η δοσολογία του συνδυασμού είναι 2 δισκία των 90/80 mg δύο φορές την ημέρα και δεν πρέπει να συνδυάζεται με λιπαρά γεύματα. Προσαρμογή της δόσης απαιτείται σε ηπατική ανεπάρκεια (έως 1 δισκίο) και σε νεφρική νόσο σταδίου 3 4 (1 δισκίο). 19 Σε μελέτη 24 εβδομάδων, η χορήγηση του συνδυασμού βουπροπριόνης/ναλτρεξόνης (σε αυξανόμενες δόσεις της ναλτρεξόνης) δεν παρουσίασε διαφορές όσον αφορά στην απώλεια βάρους (η απώλεια βάρους στη δόση των 16 mg ήταν 4,62%, στη δόση των 32 mg ήταν 4,65% και στη δόση των 48 mg ήταν 3,53%). 20 Σε άλλη μελέτη, διάρκειας 24 εβδομάδων, βρέθηκε ότι η χορήγηση του συνδυασμού βουπροπριόνης/ναλτρεξόνης στη δοσολογία των 32/360 mg είχε ως αποτέλεσμα, εκτός από την απώλεια σωματικού βάρους, τη βελτίωση των καταθλιπτικών συναισθημάτων σε παχύσαρκες ή υπέρβαρες γυναίκες με κατάθλιψη. 21 Η μελέτη CORDiabetes (CONTRAVE Obesity Research Diabetes), διάρκειας 56 εβδομάδων, αφορούσε σε 505 παχύσαρκα ή υπέρβαρα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (μέση HbA 1C 8%), τα οποία έλαβαν το συνδυασμό βουπροπριόνης/ναλτρεξόνης στη δοσολογία των 32/360 mg ή εικονικό φάρμακο. 22 Έπειτα από 52 εβδομάδες, τα άτομα που έλαβαν το συνδυασμό βουπροπριόνης/ναλτρεξόνης παρουσίασαν μεγαλύτερη απώλεια σωματικού βάρους (5% έναντι 1,8%), 22 με το 44,5% αυτών να επιτυγχάνει απώλεια βάρους 5% έναντι 18,9% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου. Επίσης, η ομάδα που έλαβε το συνδυασμό βουπροπριόνης/ναλτρεξόνης παρουσίασε μείωση της HbA 1C της τάξης του 0,6% έναντι 0,1% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου. 22 Η μελέτη COR-II (CONTRAVE Obesity Research-II), διάρκειας 56 εβδομάδων, εξέτασε την επίδραση της θεραπείας με βουπροπριόνη/ναλτρεξόνη στο σωματικό βάρος και τους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου σε παχύσαρκα ή υπέρβαρα άτομα (ΔΜΣ kg/m 2 ή kg/m 2 με δυσλιπιδαιμία ή και υπέρταση). 23 Η χορήγηση του συνδυασμού βουπροπριόνης/ναλτρεξόνης συνοδεύτηκε από μεγαλύτερη απώλεια βάρους έναντι του εικονικού φαρμάκου (6,4% έναντι 1,2%), βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και τροποποίηση της διατροφικής τους συμπεριφοράς. 23 Στη μελέτη COR-BMOD (CONTRAVE Obesity Researchbehavior modification) έλαβαν μέρος 793 άτομα με ΔΜΣ 36,5±4,2 kg/m², στα οποία χορηγήθηκε ο συνδυασμός βουπροπριόνης/ναλτρεξόνης έναντι εικονικού φαρμάκου. 24 Έπειτα από 56 εβδομάδες θεραπείας, η απώλεια βάρους ήταν 9,3±0,4% στην ομάδα που έλαβε βουπροπριόνη/ ναλτρεξόνη και 5,1±0,6% στην ομάδα που έλαβε εικονικό φάρμακο. 24 Το ποσοστό των ατόμων που πέτυχαν απώλεια βάρους 5% και 10% ήταν μεγαλύτερο στην ομάδα της βουπροπριόνης/ναλτρεξόνης. 24 Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η απώλεια βάρους συνοδεύτηκε από βελτίωση των καρδιομεταβολικών παραμέτρων. 24 Οι κυριότερες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν τη ναυτία, τη δυσκοιλιότητα, τη ζάλη και τον κίνδυνο αυτοκτονικού ιδεασμού. 18,24 Στις αντενδείξεις του φαρμάκου περιλαμβάνονται το ιστορικό σπασμών, η αρρύθμιστη αρτηριακή πίεση και η λήψη άλλων φαρμακευτικών προϊόντων που περιέχουν βουπροπιόνη. 18

5 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΛΙΡΑΓΛΟΥΤΙΔΗ Τέλος, αναμένεται να λάβει έγκριση και για τη θεραπεία της παχυσαρκίας η λιραγλουτίδη στη δοσολογία των 3 mg. Η λιραγλουτίδη είναι ένα ανάλογο του GLP-1 (glucagonlike peptide-1) που προκαλεί την έκκριση ινσουλίνης κατά τρόπο γλυκοζοεξαρτώμενο. Η λιραγλουτίδη, εκτός από την επίτευξη γλυκαιμικού ελέγχου, έχει βρεθεί ότι βοηθά στη μείωση του βάρους των διαβητικών. Η παρατηρούμενη απώλεια σωματικού βάρους επιτυγχάνεται αφ ενός με τη δράση του φαρμάκου στο στόμαχο, όπου επιβραδύνει τη γαστρική κένωση, και αφ ετέρου με τη δράση του στο κέντρο της πείνας στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα το αίσθημα του κορεσμού. 25 Την επιβεβαίωση της χρήσης της λιραγλουτίδης για τη θεραπεία της παχυσαρκίας έδωσαν τα αποτελέσματα της μελέτης SCALE. 26 Στη μελέτη συμμετείχαν άτομα με ΔΜΣ >30 kg/m 2 τα οποία έλαβαν λιραγλουτίδη 3 mg για 56 εβδομάδες. 26 Στο τέλος της μελέτης παρατηρήθηκε μείωση του σωματικού βάρους κατά 8%, ποσοστό που αντιστοιχούσε κατά μέσο όρο σε 8 10 kg. Ανεπιθύμητες ενέργειες από τη χρήση του φαρμάκου εμφανίστηκαν σε ποσοστό 2,7% και αφορούσαν σε γαστρεντερικές διαταραχές, οι οποίες όμως υποχώρησαν με την πάροδο του χρόνου. Επίσης, αναφέρθηκαν προβλήματα από τη χοληδόχο κύστη και το πάγκρεας, σε πολύ χαμηλότερα ποσοστά. 26 Στη μελέτη Diabetes Scale Study, τα αποτελέσματα της απώλειας βάρους με τη λιραγλουτίδη στη δόση των 3 mg δεν ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. 27 Συγκεκριμένα, στις 56 εβδομάδες παρακολούθησης, η ομάδα της λιραγλουτίδης των 3 mg εμφάνισε μέση απώλεια βάρους 6,7 kg έναντι 5 kg στην ομάδα της λιραγλουτίδης 1,8 mg (όχι στατιστικά σημαντική διαφορά) και 2,8 kg στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου (στατιστικά σημαντική διαφορά). Επίσης, η μείωση της HbA 1c ήταν σχετικά παρόμοια και στις δύο ομάδες της λιραγλουτίδης (μείωση κατά 1,4% στην ομάδα των 3 mg λιραγλουτίδης και κατά 1,2% στην ομάδα της λιραγλουτίδης 1,8 mg). Η επίπτωση της ναυτίας στις 12 εβδομάδες ήταν 9% στην ομάδα των 3 mg λιραγλουτίδης και 5% στην ομάδα της λιραγλουτίδης 1,8 mg. Από τα ανωτέρω δεν φαίνεται να προκύπτει συγκριτικό πλεονέκτημα από τη χορήγηση των 3 mg λιραγλουτίδης έναντι λιραγλουτίδης 1,8 mg για την απώλεια βάρους των παχύσαρκων ατόμων με διαβήτη. 27 Σε άλλη μελέτη, διάρκειας 20 εβδομάδων, η χορήγηση λιραγλουτίδης (σε δόσεις 1,2 mg, 1,8 mg, 2,4 mg και 3 mg) έναντι της χορήγησης ορλιστάτης (120 mg) σε 564 μη διαβητικά, παχύσαρκα άτομα συνδυάστηκε με απώλεια σωματικού βάρους της τάξης των 4,8 kg, 5,5 kg, 6,3 kg και 7,2 kg, αντίστοιχα, έναντι 2,8 kg στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου και 4,1 kg στην ομάδα της ορλιστάτης. 28 Οι κυριότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρήθηκαν ήταν ναυτία και έμετος. Τα ευνοϊκά αποτελέσματα της λιραγλουτίδης στην απώλεια σωματικού βάρους επιβεβαιώθηκαν και σε άλλη μελέτη, στην οποία συμμετείχαν άτομα υψηλού κινδύνου για ανάπτυξη σακχαρώδους διαβήτη και καρδιαγγειακής νόσου. 29 Συγκεκριμένα, η χορήγηση λιραγλουτίδης συνοδεύτηκε από διπλάσια απώλεια σωματικού βάρους έναντι του εικονικού φαρμάκου, καθώς και από βελτίωση της αντίστασης στην ινσουλίνη, της συστολικής αρτηριακής πίεσης και των επιπέδων των τριγλυκεριδίων πλάσματος. 29 Ανάλογα ήταν τα αποτελέσματα μελέτης σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, στους οποίους η χορήγηση λιραγλουτίδης (εκτός από τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου) προκάλεσε σημαντική απώλεια βάρους που συνοδεύτηκε από τροποποίηση της διατροφικής συμπεριφοράς. 30 Οι κυριότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια των μελετών με τη λιραγλουτίδη ήταν ναυτία (39%), διάρροια (21%), υπογλυκαιμία, οξεία χολοκυστίτιδα και οξεία παγκρεατίτιδα ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Είναι γεγονός ότι η παχυσαρκία αποτελεί πλέον παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας. Δεδομένου ότι τα μέτρα για την αντιμετώπισή της που αφορούν στην αλλαγή του τρόπου ζωής έχουν δυστυχώς κατ επανάληψη αποδειχθεί ανεπαρκή, ο συμπληρωματικός ρόλος της φαρμακευτικής αντιμετώπισης αποκτά ολοένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον, ειδικά με την πρόσφατη έγκριση νεότερων φαρμάκων από τον FDA. Αναμένεται περαιτέρω κλινική εμπειρία για την επιβεβαίωση της αξίας τους στην καθημερινή πράξη. Επίσης, αναμένεται η τυχόν έγκριση και η περαιτέρω εμπειρία με τη λιραγλουτίδη.

6 300 Α.Κ. ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΥ και συν ABSTRACT The efficacy and safety of novel anti-obesity therapies A.K. PAPAZAFIROPOULOU, 1 N. PAPANAS, 2 A. MELIDONIS 1 1 First Department of Internal Medicine and Diabetes Center, Tzaneio General Hospital of Pireus, Pireus, 2 Diabetes Clinic, Second Department of Internal Medicine, University General Hospital of Alexandroupolis, Democritus University of Thrace, Alexandroupolis, Greece Archives of Hellenic Medicine 2015, 32(3): Obesity is a chronic disease with a high prevalence in both developed and developing countries. Lifestyle interventions, such as restricting calorie consumption and increasing physical activity, continue to be the cornerstone of weight-reduction programs. Novel anti-obesity drug therapies are currently gaining in importance. These include lorcaserin (a selective serotonin agonist), phentermine/topiramate combination, naltrexone/bupropion combination (acting on the hypothalamus), and liraglutide, an established anti-diabetic agent which suppresses the appetite. This is a brief review of the evidence on the role of these anti-obesity drugs in the management of obesity. Key words: Bupropion, Liraglutide, Lorcaserin, Naltrexone, Obesity, Phentermine, Topiramate Βιβλιογραφία 1. MALIK VS, WILLETT WC, HU FB. Global obesity: Trends, risk factors and policy implications. Nat Rev Endocrinol 2012, 9: KOPELMAN PG. Obesity as a medical problem. Nature 2000, 404: WANG YC, McPHERSON K, MARSH T, GORTMAKER SL, BROWN M. Health and economic burden of the projected obesity trends in the USA and the UK. Lancet 2011, 378: SONG BM, AVERY L. Serotonin activates overall feeding by activating two separate neural pathways in Caenorhabditis elegans. J Neurosci 2012, 32: FINK KB, GÖTHERT M. 5-HT receptor regulation of neurotransmitter release. Pharmacol Rev 2007, 59: FLEMING JW, McCLENDON KS, RICHE DM. New obesity agents: Lorcaserin and phentermine/topiramate. Ann Pharmacother 2013, 47: SMITH SR, PROSSER WA, DONAHUE DJ, MORGAN ME, ANDERSON CM, SHANAHAN WR ET AL. Lorcaserin (APD356), a selective 5-HT(2C) agonist, reduces body weight in obese men and women. Obesity (Silver Spring) 2009, 17: SMITH SR, WEISSMAN NJ, ANDERSON CM, SANCHEZ M, CHUANG E, STUBBE S ET AL. Multicenter, placebo-controlled trial of lorcaserin for weight management. N Engl J Med 2010, 363: O NEIL PM, SMITH SR, WEISSMAN NJ, FIDLER MC, SANCHEZ M, ZHANG J ET AL. Randomized placebo-controlled clinical trial of lorcaserin for weight loss in type 2 diabetes mellitus: The BLOOM-DM study. Obesity (Silver Spring) 2012, 20: FIDLER MC, SANCHEZ M, RAETHER B, WEISSMAN NJ, SMITH SR, SHAN- AHAN WR ET AL. A one-year randomized trial of lorcaserin for weight loss in obese and overweight adults: The BLOSSOM trial. J Clin Endocrinol Metab 2011, 96: Product information for Topamax (topiramate). Jansen Pharmaceuticals, Inc, Titusville, New Jersey, RICHARD D, FERLAND J, LALONDE J, SAMSON P, DESHAIES Y. Influence of topiramate in the regulation of energy balance. Nutrition 2000, 16: RICHARD D, PICARD F, LEMIEUX C, LALONDE J, SAMSON P, DE- SHAIES Y. The effects of topiramate and sex hormones on energy balance of male and female rats. Int J Obes Relat Metab Disord 2002, 26: PICARD F, DESHAIES Y, LALONDE J, SAMSON P, RICHARD D. Topiramate reduces energy and fat gains in lean (Fa/?) and obese (fa/fa) Zucker rats. Obes Res 2000, 8: VIVUS Inc. Vivus announces FDA approval of once daily Qsymia TM (phentermine and topiramate extended-release) capsules CIV. Available at: 16. ALLISON DB, GADDE KM, GARVEY WT, PETERSON CA, SCHWIERS ML, NAJARIAN T ET AL. Controlled-release phentermine/topiramate in severely obese adults: A randomized controlled trial (EQUIP). Obesity (Silver Spring) 2012, 20: GADDE KM, ALLISON DB, RYAN DH, PETERSON CA, TROUPIN B, SCHWIERS ML ET AL. Effects of low-dose, controlled-release, phentermine plus topiramate combination on weight and associated comorbidities in overweight and obese adults (CONQUER): A randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet 2011, 377: GARVEY WT, RYAN DH, LOOK M, GADDE KM, ALLISON DB, PETER- SON CA ET AL. Two-year sustained weight loss and metabolic benefits with controlled-release phentermine/topiramate in obese and overweight adults (SEQUEL): A randomized, placebo controlled, phase 3 extension study. Am J Clin Nutr 2012, 95: ANONYMOUS. Two drugs for weight loss. JAMA 2014, 312: GREENWAY FL, DUNAYEVICH E, TOLLEFSON G, ERICKSON J, GUT- TADAURIA M, FUJIOKA K ET AL. Comparison of combined bupropion and naltrexone therapy for obesity with monother-

7 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ 301 apy and placebo. J Clin Endocrinol Metab 2009, 94: McELROY SL, GUERDJIKOVA AI, ROSEN A, KIM DD, LANDBLOOM R, DUNAYEVICH E. An open-label study evaluating the naltrexone SR/bupropion SR combination therapy in overweight or obese subjects with major depression. American Diabetes Association, 70th Scientific Meeting, 2010:1851-P (abstract) 22. HOLLANDER P, PLODKOWSKI R, GUPTA AK. CORDiabetes: Naltrexone SR/bupropion SR combination therapy led to significant and sustained weight loss and improved HbA 1c in overweight/ obese subjects with type 2 diabetes. American Diabetes Association, 70th Scientific Meeting, 2010:56-OR (abstract) 23. APOVIAN CM, ARONNE L, RUBINO D, STILL C, WYATT H, BURNS C ET AL. A randomized, phase 3 trial of naltrexone SR/bupropion SR on weight and obesity-related risk factors (COR-II). Obesity (Silver Spring) 2013, 21: WADDEN TA, FOREYT JP, FOSTER GD, HILL JO, KLEIN S, O NEIL PM ET AL. Weight loss with naltrexone SR/bupropion SR combination therapy as an adjunct to behavior modification: The COR-BMOD trial. Obesity (Silver Spring) 2011, 19: TOMKIN GH. Treatment of type 2 diabetes, lifestyle, GLP1 agonists and DPP4 inhibitors. World J Diabetes 2014, 5: WADDEN TA, HOLLANDER P, KLEIN S, NISWENDER K, WOO V, HALE PM ET AL. Weight maintenance and additional weight loss with liraglutide after low-calorie-diet-induced weight loss: The SCALE Maintenance randomized study. Int J Obes (Lond) 2014; doi: /ijo DeFRONZO RA, BERGENSTAL RΜ, BODE Β, KUSHNER R, LEWIN ΑJ, SKJØTH TV ET AL. Effects of liraglutide 3.0 mg and 1.8 mg on body weight and cardiometabolic risk factors in overweight and obese adults with type 2 diabetes mellitus (T2DM): The Scale diabetes randomized, double-blind, placebo-controlled, 56-week trial. ICE/ENDO, Abstract OP, ASTRUP A, CARRARO R, FINER N, HARPER A, KUNESOVA M, LEAN ME ET AL. Safety, tolerability and sustained weight loss over 2 years with the once-daily human GLP-1 analog, liraglutide. Int J Obes (Lond) 2012, 36: KIM SH, ABBASI F, LAMENDOLA C, LIU A, ARIEL D, SCHAAF P ET AL. Benefits of liraglutide treatment in overweight and obese older individuals with prediabetes. Diabetes Care 2013, 36: FUJISHIMA Y, MAEDA N, INOUE K, KASHINE S, NISHIZAWA H, HIRA- TA A ET AL. Efficacy of liraglutide, a glucagon-like peptide-1 (GLP-1) analogue, on body weight, eating behavior, and glycemic control, in Japanese obese type 2 diabetes. Cardiovasc Diabetol 2012, 11:107 Corresponding author: A. Papazafiropoulou, 1 Zanni and Afentouli street, GR Pireus, Greece

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του γλυκαιμικού δείκτη και γλυκαιμικού φορτίου στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην πρόληψη του Σακχαρώδη Διαβήτη.

Ο ρόλος του γλυκαιμικού δείκτη και γλυκαιμικού φορτίου στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην πρόληψη του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ο ρόλος του γλυκαιμικού δείκτη και γλυκαιμικού φορτίου στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην πρόληψη του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ματθαίου Αναστασία Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Προϊσταμένη Τμήματος Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη¹, Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου², Φ. Ηλιάδης¹, Τρ. Διδάγγελος¹, Ι. Γιώβος³, Δ. Καραμήτσος¹

Ν. Κατσίκη¹, Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου², Φ. Ηλιάδης¹, Τρ. Διδάγγελος¹, Ι. Γιώβος³, Δ. Καραμήτσος¹ Μεταβολές πεπτιδίων ρύθμισης πρόσληψης τροφής και σωματικού βάρους σε ασθενείς με ΣΔ τύπου 2: συγκριτική μελέτη 6 μηνών μεταξύ ινσουλινοθεραπευόμενων και ασθενών υπό αντιδιαβητικά δισκία Ν. Κατσίκη¹, Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ηθέσητηςβαριατρικής στηναντιμετώπισητουσδ2. Στυλιανός Α. Καπίρης Χειρουργός Γ Χειρουργικό Τμήμα ΓΝΑ«Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Ηθέσητηςβαριατρικής στηναντιμετώπισητουσδ2. Στυλιανός Α. Καπίρης Χειρουργός Γ Χειρουργικό Τμήμα ΓΝΑ«Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Ηθέσητηςβαριατρικής στηναντιμετώπισητουσδ2 Στυλιανός Α. Καπίρης Χειρουργός Γ Χειρουργικό Τμήμα ΓΝΑ«Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΣχέσηπαχυσαρκίαςκαιΣΔ2 Η παχυσαρκία είναι ο κύριος προδιαθεσικός παράγοντας για την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Παχυσαρκία και νεφρική νόσος ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Κριτήρια* Η διαπίστωση για 3 μήνες: Νεφρικής βλάβης GFR < 60 ml/min/1.73m2 με ή χωρίς νεφρική

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμοί φαρμάκων έναντι της υπεργλυκαιμίας Δόκιμοι και αδόκιμοι

Συνδυασμοί φαρμάκων έναντι της υπεργλυκαιμίας Δόκιμοι και αδόκιμοι Συνδυασμοί φαρμάκων έναντι της υπεργλυκαιμίας Δόκιμοι και αδόκιμοι Σ. Λιάτης Παθολόγος με εξειδίκευση στον σακχαρώδη διαβήτη Επιμελητής Α ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Γαλανάκης, Μάρκος Δασκαλάκης, Ιωάννης Μελισσάς

Χρήστος Γαλανάκης, Μάρκος Δασκαλάκης, Ιωάννης Μελισσάς ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΩΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ, ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ ΝΗΣΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΕ ΝΟΣΟΓΟΝΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ ΜΕ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ. Χρήστος Γαλανάκης, Μάρκος

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες

Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες Σ. Λιάτης Επιμελητής Α ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» www.idf.org

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Δρ. Α. Μελιδώνης Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Διαβητολογικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΤΡΟΠΟΥ ΖΩΗΣ ΠΟΥ ΤΑ ΚΑΤΑΦΕΡΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΑΛΛΑΓΗ ΤΡΟΠΟΥ ΖΩΗΣ ΠΟΥ ΤΑ ΚΑΤΑΦΕΡΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΑΛΛΑΓΗ ΤΡΟΠΟΥ ΖΩΗΣ ΠΟΥ ΤΑ ΚΑΤΑΦΕΡΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΜΑΡΣΕΛΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ

Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ, Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ, ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Το 20 30% του γενικού πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ)

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Δήλωση Συμφερόντων Το περιεχόμενο της παρουσίασης αντανακλά τις απόψεις του ομιλητή.ο ομιλητής έχει λάβει τιμητικές αμοιβές για ομιλίες από τις ακόλουθες φαρμακευτικές εταιρείες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. Α. Σωτηρόπουλος1, Χ. Ταμβάκος1, Α. Κουτσοβασίλης1, Α. Μπούσμπουλα2,

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας

Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3],

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Αυτές οι μεταβολές στη ΠΧΠ και το φύλλο οδηγιών χρήσης θα είναι εν ισχύ κατά την έκδοση της Κοινοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΛNΤΑΓΛΙΠΤΙΝΗΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΛNΤΑΓΛΙΠΤΙΝΗΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΛNΤΑΓΛΙΠΤΙΝΗΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Ι. Ζωγράφου, Α. Ρέκλου, Ε. Γεωργιανού, Ε. Σπέντζου, Ε. Παπαδοπούλου, Α. Μπίνας, Χ. Σαμπάνης, Σ. Δούμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΟΒΑΡΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΟΒΑΡΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΟΒΑΡΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Αλέξανδρος Κόκκινος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, ΓΝΑ «Λαϊκό» Διευθυντής: Καθηγητής Πέτρος Π. Σφηκάκης

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Επιπολασμός παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακή νοσηρότητα μεταξύ των κατοίκων κλειστού αγροτικού νησιωτικού πληθυσμού

Επιπολασμός παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακή νοσηρότητα μεταξύ των κατοίκων κλειστού αγροτικού νησιωτικού πληθυσμού Επιπολασμός παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακή νοσηρότητα μεταξύ των κατοίκων κλειστού αγροτικού νησιωτικού πληθυσμού Χρήστος Καπέλιος, Ιωάννης Ιωαννίδης, Ιωάννης Κυριαζής, Κωνσταντίνος Σγούρος, Χαρίλαος

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΔΟΥΒΟΓΙΑΝΝΗ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Δ Ι Α Ι Τ Ο Λ Ο Γ Ο Σ - Δ Ι ΑΤ Ρ Ο Φ Ο Λ Ο Γ Ο Σ M S C, R D Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα»

Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα» Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα» Πως υπολογίζουµε εάν ένα παιδί έχει φυσιολογικό βάρος ; ΒΜΙ = Βάρος/Ύψος² (σε kg/m²) Χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ)

Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ) ΙΑΤΡΕΙΟ-ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ; ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ) ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένες Ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας

Αναθεωρημένες Ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας Αναθεωρημένες Ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες στην πρωτογενή πρόληψη Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων Πρωτογενής πρόληψη : το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ CONFLICT OF INTEREST ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Να καταγράψει τον επιπολασμό του καρδιαγγειακού κινδύνου σε υπερτασικούς ασθενείς υπό θεραπεία, που

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμία και άνοια Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Επιδημιολογία άνοιας Υπολογίζεται ότι 24,3 εκατομμύρια άτομα στον

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση;

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση; Υπέρταση Τι Είναι η Υπέρταση; Η πίεση του αίματος είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στις αρτηρίες όταν μεταφέρεται από την καρδιά στην κυκλοφορία. Η σταθερά αυξημένη πίεση, άνω των φυσιολογικών ορίων, αποκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση δυσλιπιδαιμιών

Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση δυσλιπιδαιμιών Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση δυσλιπιδαιμιών Σπύρου Αλκέτα Θεοδώρα, Νοσηλεύτρια ΠΕ, Msc, Καρδιολογική Μονάδα Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο Οι κατευθυντήριες οδηγίες συνοψίζουν και αξιολογούν

Διαβάστε περισσότερα

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κυρία Α.Ν, 74 ετών, νοικοκυρά Πολυουρία, πολυδιψία και απώλεια βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Στον απόηχο της Παγκόσμιας Ημέρας για το Διαβήτη. Αφιέρωμα σταν παιδικό Διαβήτη. ΧΓ Αντωνακούδης, ΓΧ Αντωνακούδης, ΙΠ Λεβαντάκης.

Στον απόηχο της Παγκόσμιας Ημέρας για το Διαβήτη. Αφιέρωμα σταν παιδικό Διαβήτη. ΧΓ Αντωνακούδης, ΓΧ Αντωνακούδης, ΙΠ Λεβαντάκης. Στον απόηχο της Παγκόσμιας Ημέρας για το Διαβήτη Αφιέρωμα σταν παιδικό Διαβήτη ΧΓ Αντωνακούδης, ΓΧ Αντωνακούδης, ΙΠ Λεβαντάκης. Καρδιολογική Κλινική Ασκληπιείου Βούλας Γιορτάσθηκε στις 14 Νοεμβρίου η Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 ιστοσελίδα GENDER: 2 Female 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 Mean of TV 3,0 2,5 2,0 elementary graduate high school graduate university or colleg mother's educational background Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Participating

Διαβάστε περισσότερα

«Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας»

«Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας» 2. Νεφρολογική κλινική Α.Π.Θ., Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκης «Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας» Π. Τολίκα¹,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι. Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων

Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι. Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων Ποιοί είναι ηλικιωμένοι? Ορίζονται ως οι ενήλικοι ηλικίας μεγαλύτερης των 65 ετών Διαφοροποιήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ 1. Ιατρείο Αθηροσκλήρωσης Β Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ Ομιλίες Δρ. Α. Μελιδώνη: «ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συνέδριο Καρδιολογικού Τμήματος Τζανείου. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 11 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Η αξία της έγκαιρης διάγνωσης και αντιμετώπισης του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2

Η αξία της έγκαιρης διάγνωσης και αντιμετώπισης του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 Η αξία της έγκαιρης διάγνωσης και αντιμετώπισης του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη Δήλωση συμφερόντων Έχω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Διπλωματική Εργασία Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική» Ιούλιος 2015 Ορισμοί Σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Οι υπογλυκαιμίες στον ΣΔ Πραγματικός κίνδυνος;

Οι υπογλυκαιμίες στον ΣΔ Πραγματικός κίνδυνος; Οι υπογλυκαιμίες στον ΣΔ Πραγματικός κίνδυνος; Σταύρος Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Α ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κίνδυνος Επιπτώσεις του γεγονότος Χ Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Περιστατικά ασθενών για συζήτηση. Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010

Περιστατικά ασθενών για συζήτηση. Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 1 Περιστατικά ασθενών για συζήτηση Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Περιστατικό 1 2 3 Γιώργος Κ Ο Γιώργος Κ είναι 51 ετών και παντρεμένος Εργάζεται ως πωλητής και συχνά ταξιδεύει με το αυτοκίνητο για να επισκεφτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

εξουδετερώσει πλήρως;

εξουδετερώσει πλήρως; Καρδιαγγειακός Κίνδυνος από την Υπέρταση Τον έχετε εξουδετερώσει πλήρως; «Aυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση Λιποκινών μεταξύ παιδιών και εφήβων με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 με παχυσαρκία και φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος

Σύγκριση Λιποκινών μεταξύ παιδιών και εφήβων με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 με παχυσαρκία και φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος Σύγκριση Λιποκινών μεταξύ παιδιών και εφήβων με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 με παχυσαρκία και φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος Κ.Κώστα, Κ.Τσιρουκίδου, Μ.Παπαγιάννη, Α.Βαμβάκης, Ι.Τσανάκας Παιδοενδοκρινολογική

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ:

ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ: ΥΠΑΡΧΕΙ, ΚΑΙ ΕΑΝ ΝΑΙ, ΠΩΣ ΕΞΗΓΕΙΤΑΙ; Αλέξανδρος Κόκκινος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, ΠΓΝΑ «Λαϊκό» Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα μελέτης DPP και η επέκταση του DPPOS: αποτελέσματα 15 ετών.

Πρόγραμμα μελέτης DPP και η επέκταση του DPPOS: αποτελέσματα 15 ετών. Πρόγραμμα μελέτης DPP και η επέκταση του DPPOS: αποτελέσματα 15 ετών. Σταύρος Θ. Λιάτης Επιμελητής Α ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Πρόληψη του διαβήτη Η πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες)

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) 1. «ΑΝΤΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ» 7ο Σεμινάριο Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων «Στρατηγικές στον Σ.Δ. 2008»

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Π.Ε., ΜΔΕ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ& ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ.

ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Π.Ε., ΜΔΕ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ& ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Π.Ε., ΜΔΕ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ& ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ira_mod@yahoo.gr Προκύπτει σε συνάρτηση με: Ατομικούς παράγοντες, όπως η συμπεριφορά (διατροφικές συνήθειες, φυσική δραστηριότητα, χρήση φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας και τα οφελη της απωλειας βαρους στο Διαβήτη τύπου 2

Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας και τα οφελη της απωλειας βαρους στο Διαβήτη τύπου 2 Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας και τα οφελη της απωλειας βαρους στο Διαβήτη τύπου 2 Γιώργος Βαλσαμάκης Ενδοκρινολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής κλινικής Αρεταίειο Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα.

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο 6ο Διαβητολογικό Συνέδριο Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη Κάνουμε το σωστό; Ενα διαχρονικό δίλημμα

Διαβάστε περισσότερα

Μαριάννα Μπενρουμπή Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Αθηνών «Πολυκλινική»

Μαριάννα Μπενρουμπή Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Αθηνών «Πολυκλινική» Θεραπευτικές παρεμβάσεις με οδηγό την παθοφυσιολογία του διαβήτη σε ασθενείς παχύσαρκους που δεν ρυθμίζονται με αντιδιαβητικά δισκία Μαριάννα Μπενρουμπή Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Αθηνών «Πολυκλινική» Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Απώλεια βάρους, βαριατρική χειρουργική. Είναι αρκετό; Ομιλητής: Ευάγγελος Χανδάνος, M.D., Ph.D.

Απώλεια βάρους, βαριατρική χειρουργική. Είναι αρκετό; Ομιλητής: Ευάγγελος Χανδάνος, M.D., Ph.D. Απώλεια βάρους, βαριατρική χειρουργική. Είναι αρκετό; Ομιλητής: Ευάγγελος Χανδάνος, M.D., Ph.D. Απώλεια βάρους, Βαριατρική Χειρουργική Είναι αρκετό; Ευάγγελος N. Χανδάνος, M.D., Ph.D. Βαριατρικός Χειρουργός

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης Τα προβλήµατα των Γλυκαντικών. Νάντια Αποστολίδου Διατροφολόγος/ Κλινική Διαιτολόγος Msc ΕΔΙΠ Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ-Θ

Σακχαρώδης Διαβήτης Τα προβλήµατα των Γλυκαντικών. Νάντια Αποστολίδου Διατροφολόγος/ Κλινική Διαιτολόγος Msc ΕΔΙΠ Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ-Θ Σακχαρώδης Διαβήτης Τα προβλήµατα των Γλυκαντικών Νάντια Αποστολίδου Διατροφολόγος/ Κλινική Διαιτολόγος Msc ΕΔΙΠ Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ-Θ Μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση Γλυκαντικών συσχετίζεται µε:

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφική θεραπευτική αγωγή Medical Nutrition Treatment (MNT) Κατευθυντήριες οδηγίες ADA/EASD Καρατζίδου Κυπαρισσία Γ.Ν.Θ.

Διατροφική θεραπευτική αγωγή Medical Nutrition Treatment (MNT) Κατευθυντήριες οδηγίες ADA/EASD Καρατζίδου Κυπαρισσία Γ.Ν.Θ. Διατροφική θεραπευτική αγωγή Medical Nutrition Treatment (MNT) Κατευθυντήριες οδηγίες ADA/EASD Καρατζίδου Κυπαρισσία Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Δήλωση συμφερόντων Έχω λάβει τιμητική αμοιβή για δορυφορικές ομιλίες

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή Ελληνικη Διατροφή στην Ανάπτυξη των Παιδιών και την Πρόληψη των Χρόνιων Νοσημάτων

Παραδοσιακή Ελληνικη Διατροφή στην Ανάπτυξη των Παιδιών και την Πρόληψη των Χρόνιων Νοσημάτων Παραδοσιακή Ελληνικη Διατροφή στην Ανάπτυξη των Παιδιών και την Πρόληψη των Χρόνιων Νοσημάτων Ευφιλήτου, 6 ος αιώνας πχ Αντώνης Καφάτος, Ομότιμος καθηγητής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης Κλινική Προληπτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ.

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Σταματελάτου Mαρία, Κοντολαιμάκη Καλλιόπη, Δασενάκη Μαρία. Παθολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου- Κέντρου Υγείας Σητείας, Σητεία ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Εισαγωγή Χρήση γλυκοκορτικοειδών (ΓΚ) σε πολλές ασθένειες Αρκετές φορές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ. WWW.dimosthenopoulos.gr ΙΑΙΤΕΣ ΧΑΜΗΛΩΝ Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΡ ΙΑΓΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΙΑΤΡΟΦΗ. WWW.dimosthenopoulos.gr ΙΑΙΤΕΣ ΧΑΜΗΛΩΝ Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΡ ΙΑΓΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το άρθρο του µήνα ΙΑΤΡΟΦΗ Χάρης ηµοσθενόπουλος MMedSci.SRD Κλινικός ιαιτολόγος- ιατροφολόγος - Βιολόγος Προϊστάµενος του ιαιτολογικού τµήµατος του Λαϊκού Νοσοκοµείου Αθηνών Επιστηµονικός συνεργάτης ΚΕΝΤΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, M. Imazio, Χ. Βλαχόπουλος, Ε. Οικονόμου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μπορούμε να εξατομικεύσουμε ένα διατροφικό πρόγραμμα απώλειας βάρους; Γιάννης Δημακόπουλος, RD, MSc

Πόσο μπορούμε να εξατομικεύσουμε ένα διατροφικό πρόγραμμα απώλειας βάρους; Γιάννης Δημακόπουλος, RD, MSc Πόσο μπορούμε να εξατομικεύσουμε ένα διατροφικό πρόγραμμα απώλειας βάρους; Γιάννης Δημακόπουλος, RD, MSc Χωρίς εξατομίκευση (ισορροπημένο) Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε το άτομο. Φύλο Ηλικία Σωματικό βάρος

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος 2, Κωνσταντίνος Τζιόμαλος 2, Τριαντάφυλλος ιδάγγελος 2, ημήτριος Παπαδημητρίου 3, ημήτριος Καραμήτσος 2

ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος 2, Κωνσταντίνος Τζιόμαλος 2, Τριαντάφυλλος ιδάγγελος 2, ημήτριος Παπαδημητρίου 3, ημήτριος Καραμήτσος 2 Η επίδραση της βουφλομεδίλης στην περιφερική μικροκυκλοφορία σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 χωρίς κλινικές εκδηλώσεις μικρο- ή μακροαγγειοπάθειας ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτές οι τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διατροφή

Εισαγωγή στη Διατροφή Εισαγωγή στη Διατροφή Ενότητα 9 η ΜΕΡΟΣ Γ THE INTERNATIONAL OBESITY TASK FORCE (IOTF) Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΡΙΑΤΡΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ: ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΔτ2 ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ;

ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΡΙΑΤΡΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ: ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΔτ2 ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ; ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΡΙΑΤΡΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ: ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΔτ2 ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ; Αλέξανδρος Κόκκινος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα