ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ"

Transcript

1 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Α. Γκιομίση 1, Α. Αναστασιλάκης 2, Α. Αβραμίδης 2, Ι. Τζαφέττας 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΟΡΙΣΜΟΣ Ως σακχαρώδης διαβήτης κύησης (ΣΔ κύησης) ορίζεται η παθολογική ανοχή γλυκόζης, η οποία ξεκινά ή διαγιγνώσκεται για πρώτη φορά κατά την κύηση, ανεξάρτητα από το είδος της θεραπείας που απαιτείται (ινσουλίνη ή μόνο δίαιτα) και ανεξάρτητα από το αν η κατάσταση αυτή εμμένει και μετά τον τοκετό. Έτσι, από τον ορισμό δεν εξαιρείται η προϋπάρχουσα δυσανοχή που πρωτοδιαγιγνώσκεται κατά την κύηση ή η δυσανοχή που πρωτοεκδηλώνεται κατά τη διάρκειά της. Η συχνότητα της νόσου στις ΗΠΑ ποικίλει από 1,4-14% ανάλογα με τη μέθοδο και τα κριτήρια επιλογής. Ο σακχαρώδης διαβήτης της κύησης αφορά σχεδόν το 90% των περιστατικών κύησης που επιπλέκονται από διαβήτη 1. Τόσο η διάγνωση, όσο και η θεραπεία του έχουν μεγάλη σημασία, γιατί μπορούν αποδεδειγμένα να προλάβουν ή να μειώσουν τη βαρύτητα των συνεπειών του 2. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Η φυσιολογία της κύησης επηρεάζεται κύρια από τις ορμόνες του πλακούντα. Οι ορμόνες αυτές, μεταξύ άλλων, τροποποιούν το μεταβολισμό της εγκύου, με στόχο να υπάρχουν πάντα διαθέσιμα θρεπτικά υλικά για το έμβρυο. Οι αλλαγές που προκύπτουν είναι πιο έντονες στο 3 ο τρίμηνο, που η ανάπτυξη του εμβρύου είναι ταχύτερη 3. Ο μεταβολισμός των υδατανθράκων τροποποιείται, έτσι ώστε να προσφέρει τη γλυκόζη και τα αμινοξέα στο αναπτυσσόμενο έμβρυο, ενώ ως πηγές ενέργειας για τη μητέρα χρησιμοποιούνται «β κατηγορίας» καύσιμα όπως ελεύθερα λιπαρά οξέα, κετόνες, γλυκερόλη (προϊόντα της αυξημένης λιπόλυσης). Στη φυσιολογική κύηση τα β-κύτταρα του παγκρέατος υπερπλάσσονται και αυξάνει η παραγωγή ινσουλίνης. Παράλληλα όμως, αυξάνει η ινσουλινοαντίσταση, λόγω της παραγωγής πλακουντικών ορμονών με διαβητογόνο δράση (GH, CRH, προγεστερόνη, πλακουντικό γαλακτογόνο). Οι ορμόνες αυτές είτε έχουν άμεση υπεργλυκαιμική δράση, είτε επιδρούν στους υποδοχείς ινσουλίνης ελαττώνοντας τη δράση της 4. Παρά τη σχετική ινσουλινοαντίσταση όμως, η γλυκόζη νηστείας είναι 10-20% χαμηλότερη, λόγω της αυξημένης αποθήκευσης ως γλυκογόνο, της ελαττωμένης παραγωγής της από το ήπαρ και της αυξημένης κατανάλωσής της από το έμβρυο 3. Συνεπώς, ο πλακούντας επηρεάζει το μεταβολισμό μητέρας-εμβρύου μέσω δύο οδών: αφενός με την παραγωγή διαβητογόνων ορμονών και αφετέρου ελέγχοντας τις ουσίες που περνούν στο έμβρυο. Ο μητροπλακουντικός φραγμός επιτρέπει τη δίοδο γλυκόζης, αμινοξέων και κετονών, είναι όμως αδιάβατος για τα μεγάλα λιπίδια. Με όλα αυτά γίνεται κατανοητό ότι η κύηση αποτελεί μια «διαβητογόνο κατάσταση». Είναι χαρακτηριστικό ότι η έγκυος έχει υπεργλυκαιμία μεταγευματικά λόγω της ινσουλινοαντίστασης, ενώ υπογλυκαιμία μεταξύ των γευμάτων και κατά τη νύχτα λόγω της συνεχούς μεταφοράς γλυκόζης προς το έμβρυο. Ο ΣΔ κύησης εμφανίζεται όταν το πάγκρεας της μητέρας δε μπορεί να υπερνικήσει αυτή την ινσουλινοαντίσταση και να καλύψει τις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες μητέρας-εμβρύου. Η ινσουλινοαντίσταση λόγω της εγκυμοσύνης αποκαθίσταται με τον τοκετό. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η επίπτωση του ΣΔ κύησης στη λευκή φυλή φαίνεται να είναι χαμηλότερη συγκριτικά με άλλες φυλές 5. Φυσικά η επίπτωση ποικίλει ανάλογα με τις μεθόδους και τα διαγνωστικά κριτήρια. Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη ΣΔ κύησης είναι 6 : 1. Οικογενειακό ιστορικό διαβήτη, ιδίως α βαθμού συγγενής. 2. Βάρος πριν από την κύηση μεγαλύτερο από το 110% του ιδανικού. 3. Ηλικία εγκύου μεγαλύτερη από 25 έτη. 225

2 4. Μεγάλο νεογνό σε προηγούμενη κύηση (πάνω από 4.000gr). 5. Ιστορικό δυσανοχής γλυκόζης. 6. Ιστορικό ενδομήτριου θανάτου ή γενετικών ανωμαλιών σε προηγούμενη κύηση. 7. Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOs). 8. Λήψη γλυκοκορτικοειδών κατά την κύηση. 9. Ακραίο βάρος γέννησης της μητέρας (πάνω από 4.100gr ή κάτω από 2.700gr). Η ύπαρξη ή όχι αυτών των παραγόντων προκύπτει κυρίως από το ιστορικό. Στο μέλλον ίσως να χρησιμοποιούνται βιολογικοί δείκτες ως παράγοντες κινδύνου. Ως τέτοιος δείκτης έχει προταθεί η πτώση της SHBG (Sex Hormone Binding Globulin) στο 1 ο τρίμηνο της κύησης 7. Η εκτίμηση της ύπαρξης παραγόντων κινδύνου σε μια έγκυο έχει ιδιαίτερη σημασία. Η American Diabetes Association (ADA) μάλιστα, προτείνει ο έλεγχος για ΣΔ κύησης να γίνεται μόνο στις γυναίκες με παρουσία αυτών των παραγόντων. Προς την κατεύθυνση αυτή έχουν προταθεί συστήματα «μοριοδότησης» των παραγόντων κινδύνου, χωρίς όμως ιδιαίτερη επιτυχία 8. Μια τέτοια διαλογή των γυναικών που θα υποβληθούν σε έλεγχο οδηγεί στην απώλεια περίπου του 10% των διαβητικών. Σε αντίθεση πάντως με τις προτάσεις της ADA και του ACOG (American College of Obstetricians and Gynecologists) πιθανώς να είναι προτιμότερος ο έλεγχος όλων των εγκύων, γιατί η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία του ΣΔ κύησης αποδεδειγμένα μειώνει τις επιπλοκές του και γιατί καμιά μέθοδος επιλογής των εγκύων που θα υποβληθούν σε έλεγχο δεν είναι αρκετά ευαίσθητη. Στη χώρα μας ήδη, σχεδόν όλες οι έγκυες γυναίκες ελέγχονται για ΣΔ κύησης αν και υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις όσον αφορά στο χρόνο και στη μέθοδο ελέγχου. Δεδομένου ότι ο μέσος όρος ηλικίας της μητέρας και η επίπτωση της παχυσαρκίας έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και το κόστος της μεθόδου είναι μικρό, ο έλεγχος όλων των εγκύων αποτελεί μάλλον την ασφαλέστερη επιλογή, ώστε να μην χάνεται το 10% που προαναφέρθηκε σύμφωνα με τις συστάσεις της ADA. ΔΙΑΓΝΩΣΗ Ο ενδεδειγμένος χρόνος για τον έλεγχο για ΣΔ κύησης είναι μεταξύ 24 και 28 εβδομάδων, γιατί τότε έχουμε τη μέγιστη ινσουλινοαντίσταση. Φυσικά ο έλεγχος μπορεί να γίνει νωρίτερα αν υπάρχουν υποψίες για προϋπάρχοντα αδιάγνωστο διαβήτη (συνηθέστερα τύπου 2). Όσον αφορά στον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να γίνεται η διερεύνηση, κυριαρχούν δύο πρωτόκολλα. Το πρώτο, που προτάθηκε από το Fourth International Workshop-Conference on Gestational Diabetes (4th ICGD) το 2000 και περιλαμβάνει ένα αρχικό screening όλων των γυναικών ακολουθούμενο από μια 3ωρη καμπύλη σακχάρου (Oral Glucose Tolerance Test OGTT) με 100gr γλυκόζης για όσες είναι θετικές. Πιο συγκεκριμένα το screening αφορά στην από του στόματος χορήγηση 50gr γλυκόζης και στη μέτρηση της γλυκόζης ορού μια ώρα μετά. Αν είναι 130mg/dl τότε θεωρείται θετικό και πρέπει να επακολουθήσει 3ωρη OGTT. Οι αιμοληψίες γίνονται ανά ώρα και οι φυσιολογικές τιμές φαίνονται στον πίνακα 1. Οι τιμές αυτές βασίζονται στην τροποποίηση των Carpenter and Coustan και είναι αυστηρότερες από τις παλαιότερα ισχύουσες 9. Ακόμη σύμφωνα με το Fourth International Workshop-Conference on Gestational Diabetes θεωρείται διαγνωστική διαβήτη η εύρεση τυχαίας τιμής γλυκόζης πάνω από 200mg/dl ή γλυκόζης νηστείας πάνω από 126mg/dl σε δύο συνεχόμενες μετρήσεις. Το δεύτερο πρωτόκολλο προτείνεται από την American Diabetes Association (ADA) και περιλαμβάνει απευθείας μια 2ωρη ΟGTT με 75gr γλυκόζης σε όλες τις γυναίκες χωρίς screening. Η WHO (World Health Organization) από την πλευρά της προτείνει επίσης χωρίς screening τη χορήγηση 75gr γλυκόζης και τη μέτρηση μιας μόνο τιμής γλυκόζης 2 ώρες μετά. Οι φυσιολογικές τιμές φαίνονται στον πίνακα Όσον αφορά στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων, η καμπύλη σακχάρου θεωρείται παθολογική μόνο αν έχουμε δύο ή περισσότερες τιμές γλυκόζης αυξημένες. Αν μόνο μία τιμή είναι παθολογική τότε οι απόψεις στη βιβλιογραφία είναι αντικρουόμενες. Κάποιοι θεωρούν την ΟGTT φυσιολογική, κάποιοι παθολογική και αντιμετωπίζουν τη γυναίκα σαν διαβητική και τέλος κάποιοι συστήνουν επανάληψή της σε ένα μήνα 11. Είναι σημαντικό να τονιστούν ορισμένες λεπτομέρειες που αφορούν στη σωστή εκτέλεση της δοκιμασίας. Καταρχήν, πλέον δεν θεωρείται απαραίτητη η αυξημένη λήψη υδατανθράκων τις τρεις προηγούμενες ημέρες πριν την ΟGTT 12. Επίσης όλες οι προσδιοριζόμενες τιμές αναφέρονται σε ορό και όχι σε τριχοειδικό αίμα (συσκευές αυτομέτρησης). Εάν πρόκειται να χρησιμοποιήσουμε τιμές τριχοειδικού αίματος θα πρέπει να κάνουμε την αναγωγή σε τιμές ορού ανάλογα με τον τύπο της συσκευής που διαθέτουμε. ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Ο ΣΔ στην κύηση μπορεί να προκαλέσει μια σειρά επιπλοκών τόσο στη μητέρα, όσο και στο έμβρυο. Η βαρύτητα των επιπλοκών σχετίζεται με την έναρξη και τη διάρκεια της νόσου, καθώς και με τη σοβαρότητά της. Για την αξιο- 226

3 Πίνακας 1. Φυσιολογικές τιμές γλυκόζης screening 4 th ICGD ADA WHO Χορηγούμενα gr 50gr 100gr 75gr 75gr γλυκόζης νηστεία 95mg/dl 95mg/dl 125mg/dl 1 η ώρα 130mg/dl 180mg/dl 180mg/dl 2 η ώρα 155mg/dl 155mg/dl 140mg/dl 3 η ώρα 140mg/dl λόγηση του κινδύνου εμφάνισης επιπλοκών προτάθηκε η ταξινόμηση κατά White, η οποία βασίζεται στην ηλικία έναρξης και τη διάρκεια του μητρικού διαβήτη, καθώς και στην παρουσία αγγειοπάθειας (αμφιβληστροειδοπάθεια, νεφροπάθεια, στεφανιαία νόσο). Σύμφωνα με την ταξινόμηση αυτή, οι επιπλοκές είναι σοβαρότερες στον προϋπάρχοντα ΣΔ συγκριτικά με τον ΣΔ κύησης 14. Η βαρύτητα των επιπλοκών επηρεάζεται και από τη συνύπαρξη άλλων παθολογικών καταστάσεων που μπορεί να επιδεινώσουν τις εκδηλώσεις της νόσου και που απαντώνται συχνότερα επί ΣΔ κύησης. Έτσι, η προεκλαμψία είναι δύο φορές πιο συχνή στη διαβητική κύηση και μάλιστα η συχνότητά της αυξάνει ανάλογα με τη σοβαρότητα του διαβήτη. Προφανώς υπάρχει σχέση της προεκλαμψίας με την αγγειοπάθεια λόγω διαβήτη. Η προεκλαμψία με τη σειρά της σχετίζεται με τον πρόωρο τοκετό 15. Σύμφωνα με τα παραπάνω, το διαταραγμένο μεταβολικά περιβάλλον του αρρύθμιστου διαβήτη ευθύνεται στην αρχή της κύησης (1 ο τρίμηνο) για αυτόματες αποβολές και σημαντικές συγγενείς ανωμαλίες, ενώ στο 2 ο και 3 ο τρίμηνο προκαλεί μακροσωμία και υδράμνιο 16. Πιο συγκεκριμένα, ως αιτία των αυτόματων αποβολών και των ανωμαλιών οργανογένεσης θεωρείται η ανεπάρκεια του λεκιθικού ασκού, λόγω της υπεργλυκαιμίας 17, ενώ σημαντικό παθογενετικό ρόλο παίζει και η μητροπλακουντική ανεπάρκεια λόγω αγγειοπάθειας και κάποιοι ανοσολογικοί παράγοντες. Το γεγονός αυτό δείχνει τη σημασία ελέγχου της γλυκόζης ήδη από την περίοδο της σύλληψης. Ο έλεγχος αυτής της περιόδου γίνεται με τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (ΗbA1c). Υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν πως εάν η γλυκόζη είναι φυσιολογική την περίοδο πριν και αμέσως μετά την έναρξη της εγκυμοσύνης, τα ποσοστά αυτόματων αποβολών και συγγενών ανωμαλιών είναι περίπου ίδια με αυτά του γενικού πληθυσμού 18. Οι πιο συχνές συγγενείς ανωμαλίες στο διαβήτη είναι η ανεγκεφαλία, η μικροκεφαλία, διαμαρτίες του γαστρεντερικού και του ουρογεννητικού συστήματος, ενώ συχνές είναι και οι σκελετικές και οι καρδιακές ανωμαλίες, κύρια με τη μορφή μιας υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας. Το είδος των διαμαρτιών υποδηλώνει ότι συμβαίνουν πολύ νωρίς κατά την κύηση, μεταξύ 5 ης -8 ης εβδομάδας μετά την τελευταία έμμηνο ρύση, δηλαδή περίπου 3-6 εβδομάδες μετά τη σύλληψη, στη διάρκεια της βλαστογένεσης. Συνεπώς η επίτευξη κατά το δυνατόν «φυσιολογικών» τιμών γλυκόζης το διάστημα αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας. Η μακροσωμία αναφέρεται σε έμβρυα με βάρος πάνω από 4.000gr ή έμβρυα που βρίσκονται πάνω από την 90 η εκατοστιαία θέση. Είναι συχνότερη στη διαβητική κύηση (21%) σε σχέση με τη μη διαβητική(8%). Εμφανίζεται κυρίως στο γ τρίμηνο και επιτείνεται από την φτωχή ρύθμιση του διαβήτη στο διάστημα αυτό 20. Υπερηχογραφικά αρχίζει να φαίνεται σχεδόν από την 24 η εβδομάδα με δυσανάλογη αύξηση της περιμέτρου της κοιλίας, ενώ η περίμετρος κεφαλής παραμένει φυσιολογική 21,22. Τα μακροσωμικά έμβρυα εμφανίζουν συχνότερα παράταση του δευτέρου σταδίου τοκετού, δυστοκία ώμων, ανάγκη για επεμβατικό κολπικό τοκετό ή καισαρική και αυξημένα ποσοστά περιγεννητικής θνησιμότητας. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι στο ΣΔ κύησης σε αντίθεση με τη μακροσωμία είναι δυνατό να εμφανιστεί σπάνια και επιβράδυνση της ενδομήτριας ανάπτυξης(iugr). Αυτό συμβαίνει λόγω μητροπλακουντικής ανεπάρκειας σε κυήσεις με διαβητική αγγειοπάθεια ή προεκλαμψία. Η παθογένεια της μακροσωμίας σύμφωνα με την θεωρία του Pedersen είναι η ακόλουθη: η μητρική υπεργλυκαιμία προκαλεί και εμβρυϊκή υπεργλυκαιμία, η οποία οδηγεί σε πρόωρη ωρίμανση των εμβρυϊκών παγκρεατικών νησιδίων με υπερτροφία των β-κυττάρων και επομένως εμβρυϊκή υπερινσουλιναιμία (η ινσουλίνη αποτελεί την κατεξοχήν αναβολική ορμόνη του οργανισμού). Επιπλέον, υπερβολικά θρεπτικά συστατικά φτάνουν στο έμβρυο λόγω της φτωχής ρύθμισης του μητρικού διαβήτη και με τη δράση της αυξημένης ινσουλίνης προκαλούν υπερανάπτυξη των ιστών και ιδίως αυτών που είναι ευαίσθητοι στην ινσουλίνη(ήπαρ, μύες, καρδιά, υποδόριο λίπος). Ακόμη, η εμβρυϊκή υπερινσουλιναιμία διεγείρει την αποθήκευση γλυκογόνου στο ήπαρ, αυξάνει τη δράση των ηπατικών ενζύμων που σχετίζονται με τη σύνθεση λιπιδίων και προάγει την εναπόθεση λίπους. Η αύξηση του μεταβολικού ρυθμού απαιτεί αυξημένη κατανάλωση οξυγόνου και οδηγεί το έμβρυο σε σχετική υποξία 19. Η εμβρυϊκή υποξία με τη σειρά της προκαλεί πολυκυτταραιμία και διεγείρει και την έκκριση κατεχολαμινών που προκαλούν υπέρταση και καρδιακή υπερτροφία. Μια άλλη αρκετά συχνή επιπλοκή του ΣΔ κύησης είναι το υδράμνιο. Η ακριβής αιτιολογία του είναι άγνωστη. Ως πιθανές αιτίες θεωρούνται η πολυουρία του εμβρύου και η αυξημένη ωσμωτικότητα του αμνιακού υγρού λόγω υπεργλυκαιμίας. Το υδράμνιο από μόνο του δεν αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα εφόσον βέβαια οφείλεται στο διαβήτη και όχι σε άλλες αιτίες(π.χ. συγγενείς ανωμαλίες)

4 Στις πιθανές επιπλοκές του εμβρύου συγκαταλέγεται και ο αιφνίδιος ενδομήτριος θάνατος. Η αιτιολογία του είναι άγνωστη και δεν φαίνεται να σχετίζεται με τη διάρκεια ή τη βαρύτητα του διαβήτη, δεδομένου ότι συναντάται και στο ΣΔ κύησης. Εμφανίζεται συχνότερα στην κετοξέωση, την προεκλαμψία και στην εκσεσημασμένη διαβητική αγγειοπάθεια. Συμβαίνει συνήθως μεταξύ 36 ης και 38 ης εβδομάδας. Τέλος, ο πρόωρος τοκετός είναι συχνότερος στο διαβήτη (ιδίως στον ΣΔ τύπου 1). Ο κίνδυνος για αυτόματο πρόωρο τοκετό είναι περίπου διπλάσιος λόγω υδράμνιου, λοίμωξης ή εμβρυϊκής δυσπραγίας. Ο κίνδυνος για προκλητό (συνήθως λόγω προεκλαμψίας) πρόωρο τοκετό είναι σχεδόν πενταπλάσιος 24,25. ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η θεραπεία του ΣΔ κύησης είναι απαραίτητη, γιατί αποδεδειγμένα πλέον μπορεί να ελαττώσει τη μητρική και την εμβρυϊκή νοσηρότητα (κύρια τη μακροσωμία και τα θνησιγενή έμβρυα). Μια αποτελεσματική θεραπεία οφείλει να περιλαμβάνει σωστή δίαιτα, αυτομέτρηση των τιμών γλυκόζης και προσθήκη ινσουλίνης, εφόσον απαιτείται. Αντιδιαβητικά δισκία δεν χορηγούνται στη διάρκεια της κύησης. O έλεγχος της γλυκόζης πρέπει να γίνεται με μια πρωινή μέτρηση νηστείας και τρεις μεταγευματικές 26. Η μεταγευματική τιμή γλυκόζης αντανακλά το ποσό των υδατανθράκων που προσλήφθηκαν και είναι ο καλύτερος δείκτης για την παρακολούθηση της μακροσωμίας, δηλαδή υψηλή μεταγευματική γλυκόζη σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο μακροσωμίας 27. Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (ΗbA1c) μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στον έλεγχο της καλής ρύθμισης και πρέπει να προσδιορίζεται κάθε 4-6 εβδομάδες. Πρέπει να έχουμε υπόψη μας, ότι κατά την κύηση η μέση τιμή γλυκόζης είναι φυσιολογικά περίπου 20% χαμηλότερη και επομένως χαμηλότερη είναι και η φυσιολογική τιμή ΗbA1c. Δίαιτα Η σωστή διατροφή έχει σαν στόχο τον έλεγχο της υπεργλυκαιμίας, τον περιορισμό της αύξησης βάρους της μητέρας και την καλή εμβρυϊκή υγεία. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, είναι απαραίτητος ο καθορισμός του συνόλου των θερμίδων που θα προσλαμβάνει η έγκυος, της ποιότητάς τους και της κατανομής τους στη διάρκεια της ημέρας. Πιο συγκεκριμένα, οι γυναίκες που βρίσκονται κοντά στο ιδανικό τους βάρος πρέπει να παίρνουν καθημερινά 30kcal/kgr βάρους σώματος (ΒΣ), οι υπέρβαρες 24kcal/kgr ΒΣ, ενώ οι λιποβαρείς 40kcal/kgr ΒΣ. Το συνολικό ποσό των θερμίδων πρέπει να αποτελείται κατά 40% από υδατάνθρακες, 20% πρωτεΐνες και 40% λίπος. Οι θερμίδες αυτές πρέπει να κατανέμονται σε 3 γεύματα και 3 ενδιάμεσα (snacks) 28. Συχνά, η δίαιτα από μόνη της δε μπορεί να προλάβει τη μακροσωμία. Θεωρείται όμως απαραίτητη ακόμη και σε περιπτώσεις υπεργλυκαιμίας (γλυκόζη νηστείας >90mg/dl), οι οποίες δε συνοδεύονται από παθολογική ΟGTT. Στόχος της δίαιτας είναι γλυκόζη νηστείας 90mg/dl και μια ώρα μετά το γεύμα 120mg/dl. Ινσουλίνη Ινσουλίνη απαιτείται περίπου στο 15% των περιπτώσεων ΣΔ κύησης. Χορηγείται παράλληλα με τη δίαιτα, όταν παρά τον έλεγχο της διατροφής η γλυκόζη νηστείας είναι >95mg/dl ή μια ώρα μετά το γεύμα > mg/dl ή δύο ώρες μετά το γεύμα >120mg/dl. Αν είναι υψηλές οι τιμές νηστείας χορηγείται ινσουλίνη ενδιάμεσης δράσης. Αν είναι υψηλές οι μεταγευματικές τιμές χορηγείται κρυσταλλική ινσουλίνη πριν από κάθε γεύμα, ενώ αν συμβαίνουν και τα δύο χρησιμοποιείται ένα σχήμα 4 ενέσεων με συνδυασμό ινσουλινών ταχείας και ενδιάμεσης δράσης. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι με την πρόοδο της εγκυμοσύνης αυξάνει η ινσουλινοαντίσταση και επομένως θα πρέπει να αυξάνονται και οι μονάδες ινσουλίνης 28. Από του στόματος δισκία Στις ΗΠΑ κανένα από τα από του στόματος αντιδιαβητικά δισκία δεν έχει εγκριθεί για τη θεραπεία του ΣΔ κύησης. Στον υπόλοιπο κόσμο απαγορευτική θεωρείται η χρήση των σουλφονυλουριών, γιατί διαπερνούν τον πλακούντα και προκαλούν εμβρυϊκή υπερινσουλιναιμία και άρα μακροσωμία 29. Αντίθετα, η γλιβουρίδη, μια σουλφονυλουρία που δεν κυκλοφορεί στην Ελλάδα, θεωρείται αρκετά ασφαλής και υπάρχουν ήδη τέσσερις μελέτες που υποστηρίζουν τη χορήγησή της ακόμη και έναντι της ινσουλίνης, καθώς ρυθμίζει το ίδιο καλά το διαβήτη χωρίς να προκαλεί τόσα υπογλυκαιμικά επεισόδια 30. Ένα άλλο αντιδιαβητικό φάρμακο που χρησιμοποιείται συχνά σε γυναίκες με PCOs είναι η μετφορμίνη. Γυναίκες με PCOs που συνέχισαν το φάρμακο, κατά την κύηση δεν παρουσίασαν κανένα πρόβλημα 31. Παρόλα αυτά η χρήση αντιδιαβητικών δισκίων για τον έλεγχο του ΣΔ κύησης προς το παρόν δεν επιτρέπεται και απαιτούνται περισσότερες μελέτες που να διασφαλίζουν τη χρήση τους. Άσκηση Η άσκηση μειώνει την περιφερική αντίσταση στην ινσουλίνη και επομένως μπορεί να βοηθήσει στην ελάττωση 228

5 τόσο των τιμών γλυκόζης νηστείας, όσο και των μεταγευματικών. Στην κύηση όμως, αυξάνει ο όγκος αίματος, κατά συνέπεια και ο όγκος παλμού. Έτσι είναι δυνατό με την άσκηση να προκληθεί βραδυκαρδία του εμβρύου, καθώς και συσπάσεις της μήτρας. Γι αυτό η άσκηση αντενδείκνυται σε περιπτώσεις ΣΔ κύησης που επιπλέκονται από αρτηριακή υπέρταση, πρόωρη ρήξη εμβρυϊκών υμένων, ανεπάρκεια τραχήλου, αιμόρροια, IUGR. Χορήγηση τοκολυτικών - κορτικοστεροειδών Οι ενδείξεις χορήγησης τοκολυτικών φαρμάκων ή κορτικοστεροειδών στο ΣΔ κύησης είναι ίδιες με αυτές που ισχύουν στη φυσιολογική κύηση. Παρόλα αυτά εάν η γλυκόζη δε ρυθμίζεται καλά δεν θα πρέπει να προτιμώνται οι β-αδρενεργικοί αγωνιστές(προκαλούν υπεργλυκαιμία και υποκαλιαιμία), αλλά η νιφεδιπίνη ή το θειϊκό μαγνήσιο 44. Όσον αφορά στα κορτικοστεροειδή, η υπεργλυκαιμία που προκαλούν αρχίζει 12 ώρες μετά την πρώτη ένεση και κρατά έως και πέντε ημέρες (τροποποίηση δόσεων ινσουλίνης εφόσον απαιτείται). ΠΡΟΓΝΩΣΗ - ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ Σχεδόν πάντα η γλυκόζη επιστρέφει στα φυσιολογικά όρια μετά τον τοκετό. Παρόλα αυτά, για τις γυναίκες αυτές υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για υποτροπή του ΣΔ σε επόμενη εγκυμοσύνη, δυσανοχή γλυκόζης και ΣΔ τύπου 1 ή 2. Πιο συγκεκριμένα, υποτροπή του ΣΔ κύησης θα εμφανίσει περίπου το 1/3-2/3 των γυναικών 32. Επίσης, 20% θα συνεχίσει να έχει παθολογική ανοχή γλυκόζης και στη λοχεία 33. Ο κίνδυνος για εκδήλωση ΣΔ τύπου 2 επηρεάζεται σημαντικά από το βάρος σώματος και είναι 50-75% στις παχύσαρκες, ενώ είναι μικρότερος από 25% στις γυναίκες που βρίσκονται κοντά στο ιδανικό τους βάρος μετά τον τοκετό 34. Τέλος, υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν ότι ο ΣΔ κύησης αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εκδήλωση ΣΔ τύπου 1. Συγκεκριμένες σειρές HLA, καθώς και η παρουσία αντινησιδιακών αυτοαντισωμάτων προδιαθέτουν στην εμφάνιση ΣΔ τύπου Οι γυναίκες με ΣΔ κύησης αμέσως μετά τον τοκετό θα πρέπει να ελέγχουν τις τιμές γλυκόζης. Η γλυκόζη νηστείας θα πρέπει να είναι <110mg/dl, ενώ μια ώρα μεταγευματικά <140mg/dl. Εφόσον συμβαίνει αυτό, η μητέρα ακολουθεί για όλο το διάστημα της λοχείας κανονική διατροφή συνεχίζοντας όμως τις μετρήσεις. Μετά 6-8 εβδομάδες η γυναίκα θα πρέπει να υποβληθεί σε 2ωρη καμπύλη σακχάρου με 75gr γλυκόζης. Εάν η ΟGTT είναι παθολογική πρόκειται πλέον για ΣΔ τύπου 2 και η γυναίκα παραπέμπεται ανάλογα. Εάν η ΟGTT είναι φυσιολογική ενημερώνουμε για τους πιθανούς κινδύνους και συστήνουμε προσδιορισμό της γλυκόζης μια φορά το χρόνο. ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΝΕΟΓΝΟΥ ΜΗΤΕΡΑΣ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Τα νεογνά των διαβητικών μητέρων έχουν αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα λόγω προωρότητας, συνδρόμου αναπνευστικής δυσχέρειας, μεταβολικών διαταραχών και συγγενών ανωμαλιών. Η καλή ρύθμιση του σακχάρου όμως φαίνεται να βελτιώνει τα ποσοστά. Αναλυτικότερα, το σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου και είναι σ αυτά τα νεογνά έως και έξι φορές συχνότερο 36. Μια πιθανή ερμηνεία είναι ότι και ο πρόωρος τοκετός είναι συχνότερος. Η επικρατέστερη όμως άποψη θεωρεί ότι η υπερινσουλιναιμία του εμβρύου εμποδίζει την επαγωγή σύνθεσης του επιφανειοδραστικού παράγοντα από την κορτιζόνη και συνεπώς την ωρίμανση των πνευμόνων 37. Επομένως κρίνεται απαραίτητη η επιβεβαίωση της πνευμονικής ωριμότητας σε περίπτωση προγραμματισμένου τοκετού. Οι μεταβολικές διαταραχές του νεογνού περιλαμβάνουν την υπογλυκαιμία που μπορεί και να έχει αρκετά θορυβώδη συμπτώματα, την υπασβεστιαιμία και την υπερχολερυθριναιμία. Αυτές αναπτύσσονται, γιατί το πάγκρεας υπερπλάσσεται και υπερλειτουργεί, ενώ οι παραθυρεοειδείς αδένες του εμβρύου υποπλάσσονται και υπολειτουργούν στην ενδομήτρια ζωή λόγω μεγάλης παροχής γλυκόζης και ασβεστίου από τη μητέρα αντίστοιχα. Έτσι μετά τον τοκετό, με τη διακοπή της μεταφοράς θρεπτικών ουσιών από τη μητέρα προκύπτει υπογλυκαιμία και υπασβεστιαιμία λόγω εμβρυϊκής υπερινσουλιναιμίας και χαμηλών τιμών παραθορμόνης αντίστοιχα 38,39. Η προωρότητα του νεογνού και η συνοδός υπομαγνησιαιμία συμβάλλουν στην εμφάνιση υπασβεσταιμίας. Η υπερχολερυθριναιμία οφείλεται στον υψηλό όγκο ερυθρών αιμοσφαιρίων (το έμβρυο έχει πολυκυτταραιμία όπως αναφέρθηκε), στην αυξημένη αιμόλυση και στην ανωριμότητα του ήπατος 40. Επίσης, τα νεογνά αυτά έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για την ανάπτυξη υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας. Στη μορφή αυτή της καρδιομυοπάθειας η πιο σημαντική ανατομική αλλαγή είναι η πάχυνση του μεσοκοιλιακού διαφράγματος 41. Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί ότι τα νεογνά των διαβητικών μητέρων έχουν αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξουν ως ενήλικες δυσανοχή γλυκόζης, διαβήτη, υπέρταση και παχυσαρκία 42. Είναι γνωστό, ότι στα άτομα που πάσχουν από ΣΔ τύπου 2, εκτός από την ηλικία και το βάρος σώματος σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της νόσου παίζει και η γενετική προδιάθεση. Παρόλα αυτά έχει πλέον αποδειχτεί ότι το παθολογικό ενδομήτριο μεταβολικό περιβάλλον του ΣΔ κύησης, με την υπεργλυκαιμία και την υπερινσουλιναιμία, μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη 229

6 των παγκρεατικών β-κυττάρων και του λιπώδους ιστού, οδηγώντας σε οριστική τροποποίηση του μεταβολισμού της γλυκόζης και μελλοντική παχυσαρκία 43. ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΣΔ-1 ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ Πριν την εφαρμογή της ινσουλινοθεραπείας η κύηση γυναικών με ΣΔ-1 συνοδευόταν από υψηλή μητρική (20%) και νεογνική (60%) θνησιμότητα. Σήμερα τα αντίστοιχα ποσοστά για τη διαβητική έγκυο με καλό έλεγχο είναι συγκρίσιμα με αυτά της ανεπίπλεκτης κύησης 45. Παρόλα αυτά μια τέτοια κύηση δεν παύει να αποτελεί κύηση υψηλού κινδύνου, γι αυτό ο εργαστηριακός έλεγχος πρέπει να είναι πιο συχνός. Ειδικότερα, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη πρέπει να ελέγχεται με τη διαπίστωση της κύησης και στη συνέχεια κάθε 4-6 εβδομάδες για επιβεβαίωση του καλού ελέγχου της νόσου (αυξημένη τιμή της στην πρώτη επίσκεψη αυξάνει τον κίνδυνο γενετικών ανωμαλιών). Επίσης, στην πρώτη επίσκεψη θα πρέπει να ελέγχεται η θυρεοειδική λειτουργία, να γίνεται μια καρδιολογική εκτίμηση και μια οφθαλμολογική εξέταση. Η προϋπάρχουσα αμφιβληστροειδοπάθεια επιδεινώνεται κατά την κύηση και συνήθως υποστρέφει μετά τον τοκετό 46. Ο αυστηρός έλεγχος της γλυκόζης φαίνεται ότι επιδεινώνει την αμφιβληστροειδοπάθεια 47,48. Η νεφρική λειτουργία πρέπει να ελέγχεται κάθε μήνα (κρεατινίνη ορού), ενώ εξέταση ούρων πρέπει να γίνεται κάθε 2 εβδομάδες λόγω των συχνών ουρολοιμώξεων. Η εγκυμοσύνη, λόγω αυξημένης σπειραματικής διήθησης, προσωρινά επιδεινώνει την λευκωματουρία, αλλά η διαταραχή αποκαθίσταται μετά τον τοκετό. Δεν είναι ξεκάθαρο τι γίνεται σε εγκατεστημένη νεφροπάθεια. Τέλος, είναι πολύ σημαντικό να ελέγχονται οι κετόνες των ούρων, ιδίως σε περιόδους ασθένειας ή αν η γλυκόζη του ορού είναι πάνω από 200mg/dl. Η κετονουρία έχει συνδεθεί με μειωμένη ευφυΐα των νεογνών 49. Υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν τη χορήγηση ασπιρίνης κατά το 1 ο τρίμηνο για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης προεκλαμψίας 50. Διαγνωστικά είναι ενδιαφέρον ότι το τριπλό τεστ στο β τρίμηνο δεν είναι αξιόπιστο, γιατί στο ΣΔ-1 η AFP είναι χαμηλότερη όπως και η οιστραδιόλη. Τέλος, ακριβώς λόγω της ιδιαιτερότητας μιας κύησης με ΣΔ-1 είναι σημαντικό οι γυναίκες αυτές να έχουν ιδανικό γλυκαιμικό έλεγχο την περίοδο της σύλληψης. Έτσι η κύηση θα πρέπει να προκύπτει προγραμματισμένα (σωστή αντισύλληψη) και η έγκυος να είναι ενημερωμένη για όλους τους σχετικούς κινδύνους. Βιβλιογραφiα 1. American Diabetes Association. Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2006; 29(suppl 1):S Crowther C, Hiller EJ, Moss RJ, et al. Effect of treatment of gestational diabetes mellitus on pregnancy outcomes. N Engl J Med 2005; 352: Boden G. Fuel metabolism in pregnancy and in gestational diabetes mellitus. Obstet Gynecol Clin North Am 1996; 23:1. 4. Puavilai G, Drobny EC, Domont LA, Baumann G. Insulin receptors and insulin resistance in human pregnancy: evidence for a postreceptor defect in insulin action. J Clin Endocrinol Metab 1982; 54: Centers for Disease Control. Prenatal care and pregnancies complicated by diabetes. US reporting areas, MMWR CDC Surveill Summ 1993; 42: Solomon CG, Willett WC, Carey VJ, et al. A prospective study of pregravid determinants of gestational diabetes mellitus. JAMA 1997; 278: Thadhani R, Wolf M, Hsu-Blatman K, et al. First-trimester sex hormone binding globulin and subsequent gestational diabetes mellitus. Am J Obstet Gynecol 2003; 189: Naylor CD, Sermer M, Chen E, Farine D. Selective screening for gestational diabetes mellitus. N Engl J Med 1997; 337: Carpenter MW, Coustan DR. Criteria for screening tests for gestational diabetes. Am J Obstet Gynecol 1982; 144: American Diabetes Association. Gestational Diabetes Mellitus. Diabetes Care 2001; 24:S WHO Consultation: Definition, Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus and Its Complications: Report of a WHO Consultation. Part I: Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus. WHO/NCD/NCS/99.2, World Health Organization, Geneva Gabbe SG, Graves CR. Management of diabetes mellitus complicating pregnancy. Obstet Gynecol 2003; 102: Crowe SM, Mastrobattista JM, Monga M. Oral glucose tolerance test and the preparatory diet. Am J Obstet Gynecol 2000; 182: Diamond MP, Salyer SL, Vaughn WK, et al. Reassessment of White s classification and Pedersen s prognostically bad signs of diabetic pregnancies in insulin-dependent diabetic pregnancies. Am J Obstet Gynecol 1987; 156: Garner PR, D Alton ME, Dudley DK, et al. Preeclampsia in diabetic pregnancies. Am J Obstet Gynecol 1990; 163: Buchanan TA, Kitzmiller JL. Metabolic interactions of diabetes and pregnancy. Annu Rev Med 1994; 45: McElvy SS, Miodovnik M, Rosenn B, et al. A focused preconceptional and early pregnancy program in women with type 1 diabetes reduces perinatal mortality and malformation rates to general population levels. J Matern Fetal med 2000; 9: Kitzmiller JL, Gavin LA, Gin GD, et al. Preconception care of diabetes: glycemic control prevents congenital anomalies. JAMA 1991; 265: Philips AF, Dubin JW, Matty PJ, Raye JR. Arterial hypoxemia and hyperinsulinemia in the chronically hyperglycemic fetal lamb. Pediatr Res 1982; 16: Mimouni F, Tsang RC. Pregnancy outcome in insulin-dependent diabetes: temporal relationships with metabolic control during specific 230

7 pregnancy periods. Am J Perinatol 1988; 5: Reece EA, Winn HN, Smikle C, et al. Sonographic assessment of growth of the fetal head in diabetic pregnancies compared with normal gestations. Am J Perinatol 1990; 7: Landon MB, Mintz MC, Gabbe SG. Sonographic evaluation of fetal abdominal growth: predictor of the large-for-gestational-age infant in pregnancies complicated by diabetes mellitus. Am J Obstet Gynecol 1989; 160: Biggio JR Jr, Wenstrom KD, Dubard MB, Cliver SP. Hydramnios prediction of adverse perinatal outcome. Obstet Gynecol 1999; 94: Sibai BM, Caritis SN, Hauth JC, et al. Preterm delivery in women with pregestational diabetes mellitus or chronic hypertension relative to women with uncomplicated pregnancies. The National institute of Child Health and Human Development Maternal - Fetal Medicine Units Network. Am J Obstet Gynecol 2000; 183: Greene MF, Hare JW, Krache M, et al. Prematurity among insulin-requiring diabetic gravid women. Am J Obstet Gynecol 1989; 161: Laird MD, J, McFarland MD, Face KF. Fasting blood glucose levels and initiation of insulin therapy in gestational diabetes. Endocr Pract 1996; 2: Jovanovic-Peterson L, Peterson CM, Reed GF, et al. Maternal postprandial blood glucose levels predict birth weight: the Diabetes in Early Pregnancy Study. The National Institute of Child Health and Human Development-Diabetes in Early Pregnancy Study. Am J Obstet Gynecol 1991; 164: Gestational diabetes mellitus. Diabetes Care 2004; 27 Suppl 1:S Elliott BD, Langer O, Schenker S, Johnson RF. Insignificant transfer of glyburide occurs across the human placenta. Am J Obstet Gynecol 1991; 165: Langer O, Conway DL, Berkus MD, et al. A comparison of glyburide and insulin in women with gestational diabetes mellitus. N Engl J Med 2000; 343: Glueck CJ, Goldenberg N, Pranikoff J, et al. Height, weight, and motor-social development during the first 18 months of life in 126 infants born to 109 mothers with polycystic ovary syndrome who conceived on and continued metformin through pregnancy. Hum Reprod 2004; 19: Philipson EH, Super DM. Gestational diabetes mellitus: does it recur in subsequent pregnancy? Am J Obstet Gynecol 1989; 160: Kjos SL, Buchanan TA, Greenspoon JS, et al. Gestational diabetes mellitus: the prevalence of glucose intolerance and diabetes mellitus in the first two months post partum. Am J Obstet Gynecol 1990; 163: O' Sullivan JB. Diabetes mellitus after GDM. Diabetes 1991; 40: Ferber KM, Keller E, Albert ED, Ziegler AG. Predictive value of human leukocyte antigen class II typing for the development of islet autoantibodies and insulin-dependent diabetes postpartum in women with gestational diabetes. J Clin Endocrinol Metab 1999; 84: Καραμήτσος Δ, Διαβητολογία. Ιατρικές εκδόσεις Σιώκης, Θεσσαλονίκη Bourbon JR, Farrell PM. Fetal lung development in the diabetic pregnancy. Pediatr Res 1985; 19: Kalhan SC, Savin SM, Adam PA. Attenuated glucose production rate in newborn infants of insulin-dependent diabetic mothers. N Engl J Med 1977; 296: Tsang RC, Chen I, Friedman MA, et al. Parathyroid function in infants of diabetic mothers. J Pediatr 1975; 86: Peevy KJ, Landaw SA, Gross SJ. Hyperbilirubinemia in infants of diabetic mothers. Pediatrics 1980; 66: Mace S, Hirschfield SS, Riggs T, et al. Echocardiographic abnormalities in infants of diabetic mothers. J Pediatr 1979; 95: Pettitt DJ, Aleck KA, Baird HR, et al. Congenital susceptibility to NIDDM. Role of intrauterine environment. Diabetes 1988; 37: Pettitt DJ, Knowler WC, Bennett PH, et al. Obesity in offspring of diabetic Pima Indian women despite normal birth weight. Diabetes Care 1987; 10: Miodovnik M, Peros N, Holroyde JC, Siddiqi TA. Treatment of premature labor in insulin-dependent diabetic women. Obstet Gynecol 1985; 65: White P. Classification of obstetric diabetes. Am J Obstet Gynecol 1978; 130: Chan WC, Lim LT, Quinn MJ, Knox FA, McCance D, Best RM. Management and outcome of sight-threatening diabetic retinopathy in pregnancy. Eye 2004; in press. 47. Chew EY, Mills JL, Metzger BE, et al. Metabolic control and progression of retinopathy: The Diabetes in Early Pregnancy Study. Diabetes Care 1995; 18: Wang PH, Lau J, Chalmers TC. Meta-analysis of effects of intensive blood glucose control on later complications of type I diabetes. Lancet 1993; 341: Rizzo T, Metzger BE, Nurns WJ. Correlations between antepartum maternal metabolism and intelligence of offspring. N Engl J Med 1991; 325: Sibai BM. Risk factors, pregnancy complications, and prevention of hypertensive disorders in women with pregravid diabetes mellitus. J Matern Fetal Med 2000; 9:62. Α. Γκιομίση 1, Α. Αναστασιλάκης 2, Α. Αβραμίδης 2, Ι. Τζαφέττας 1 1 Β Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 2 Ενδοκρινολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 231

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Α. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ Ι και ΙΙ (ΣΔ Ι, ΙΙ) Η διαχείριση αυτών των κυήσεων απαιτεί τη συνεργασία ομάδας ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων. Η σοβαρότητα του ΣΔ εκτιμάται με βάση την κατάταξη κατά White.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μετακινήσεις θρεπτικών ουσιών μέσω πλακούντα ΜΗΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης και κύηση. Θεραπευτική αντιµετώπιση νεώτερα δεδοµένα

Σακχαρώδης διαβήτης και κύηση. Θεραπευτική αντιµετώπιση νεώτερα δεδοµένα 30 Σακχαρώδης διαβήτης και κύηση. Θεραπευτική αντιµετώπιση νεώτερα δεδοµένα ΕΛΕΝΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Ενδοκρινολόγος Αναπλ. Διευθύντρια, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου, Α Ενδοκρινολογικό Τμήμα, ΓΝΑ «Αλεξάνδρα»

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΝΙΚΗ (ΑΜ 162) ΕΠΟΠΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου του αίματος βρίσκεται κάτω από αυστηρό ορμονολογικό έλεγχο. Η έκκριση της ινσουλίνης διεγείρεται από την υπεργλυκαιμία και αποτέλεσμα της δράσης της είναι η ελάττωση της

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Κριτήρια για τη διάγνωση του ΣΔ (ADA, 2008) Αιτιολογική ταξινόμηση ΣΔ (ADA) Επιπολασμός ΣΔ: 2000 2030 ΣΔ στην Ελλάδα ΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΤΙΣ 24 28 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΚΥΗΣΗΣ

ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΤΙΣ 24 28 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΚΥΗΣΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΤΙΣ 24 28 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΚΥΗΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ O ανιχνευτικός έλεγχος της γλυκόζης έχει εισαχθεί στις ανεπτυγμένες χώρες, κατά τη 24-28 η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κυρία Α.Ν, 74 ετών, νοικοκυρά Πολυουρία, πολυδιψία και απώλεια βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης είναι γνωστός σαν τύπου 1 και αποτελεί την

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Βασίλης Κ. Ταρλατζής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική ESHRE/ASRM PCOS Consensus

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συντονιστής: Γεώργιος Δημητριάδης Μέλη: Ηλίας Μυγδάλης Νικόλαος Τεντολούρης ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ Ορισμός Ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΚΥΗΣΗ Εισαγωγή και Μέγεθος του Προβλήματος

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΚΥΗΣΗ Εισαγωγή και Μέγεθος του Προβλήματος ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΚΥΗΣΗ Εισαγωγή και Μέγεθος του Προβλήματος Ακαδημαϊκός - Καθηγητής Σωτήριος Α. Ράπτης Πρόεδρος Εθνικού Κέντρου για τον Διαβήτη Πανεπιστημιακό Γ.Ν. «Αττικόν» «Ιατρικό Κέντρο - Μαρούσι»

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

6. ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΑΣ ΘΡΕΨΗΣ

6. ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΑΣ ΘΡΕΨΗΣ ιαταραχες ενδοµήτριας θρέψης 6 6. ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΑΣ ΘΡΕΨΗΣ Χ. Τσακαλίδης Υπάρχουν αρκετά προβλήµατα της µητέρας, τα οποία στη διάρκεια της κύησης ή στον τοκετό µπορούν να επηρεάσουν δυσµενώς το κύηµα

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ (ΣΔ) Μείζων παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας Κυριότερη αιτία τύφλωσης σε ενήλικες (20-74 ετών) 1 η αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ 1 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί χρόνιο νόσημα, γνωστό από τον πρώτο μ. Χ. αιώνα, συνίσταται σε χρόνια και γενικευμένη μεταβολική διαταραχή, οφειλόμενη σε σχετική ή απόλυτη

Διαβάστε περισσότερα

Που βρισκόμαστε σήμερα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη στα παιδιά και τους εφήβους

Που βρισκόμαστε σήμερα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη στα παιδιά και τους εφήβους Που βρισκόμαστε σήμερα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη στα παιδιά και τους εφήβους Δρ. Χριστίνα Κανακά-Gantenbein Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδ. Ενδοκρινολογίας-Νεανικού Διαβήτη Α Παιδ/κή Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις

Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις Δημ. Θ. Καραμήτσος Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ Περίπτωση 1η Γυναίκα 37 ετών Συμπτώματα πολυουρίας κνησμού γενν. Οργάνων. Απώλεια βάρους 6 Kg σε 3 μήνες. Υψος 168cm Βάρος 60 Kg BMI 21,25

Διαβάστε περισσότερα

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη 14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη Η παγκόσμια ημέρα για τον σακχαρώδη διαβήτη γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, με αφορμή τα γενέθλια του Frederick Banting, o οποίος σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτεροι θεραπευτικοί χειρισµοί: Αντλίες ινσουλίνης, συνεχείς καταγραφές, τεχνητό πάγκρεας

Νεώτεροι θεραπευτικοί χειρισµοί: Αντλίες ινσουλίνης, συνεχείς καταγραφές, τεχνητό πάγκρεας Νεώτεροι θεραπευτικοί χειρισµοί: Αντλίες ινσουλίνης, συνεχείς καταγραφές, τεχνητό πάγκρεας Δρ ΕΜΜ. ΣΟΥΒΑΤΖΟΓΛΟΥ 22 Αντλίες συνεχούς έγχυσης ινσουλίνης Εισαγωγή Εδώ και 10 χρόνια περίπου έχουν χρησιμοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης (Σ.Δ.) Είναι μία μεταβολική πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός δεν παράγει ή δεν χρησιμοποιεί ορθά την ορμόνη ινσουλίνη με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

The impact of maternal obesity on pregnancy. Οι επιπτώσεις της μητρικής παχυσαρκίας στην κύηση. A systematic review. Συστηματική ανασκόπηση

The impact of maternal obesity on pregnancy. Οι επιπτώσεις της μητρικής παχυσαρκίας στην κύηση. A systematic review. Συστηματική ανασκόπηση Α Ν Α Σ Κ Ο Π Η Σ Η Ελληνική Επιθεώρηση Αθηροσκλήρωσης 4(2):104 108 R E V I E W Hellenic Journal of Atherosclerosis 4(2):104 108 Οι επιπτώσεις της μητρικής παχυσαρκίας στην κύηση Συστηματική ανασκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο 10 η Ημερίδα Ελληνικής Εταιρίας Αιμαφαίρεσης Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο Δημήτριος Ε. Μπούτσης Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Ορισμός Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου Αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΑΜΕΣΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΦΟ- ΡΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 54 IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Diabetes Care 2010; 33: S4-10 Νικολάου Αθανάσιος Εξειδικ/μενος Διαβητολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση)

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ 1 Η αντιμετώπιση που αναφέρεται παρακάτω αφορά κυήσεις χαμηλού κινδύνου Εάν ο τοκετός δεν έχει μπει στην ενεργό φάση ( διαστολή < 3 cm ): έχει σημασία η καλή θρέψη, ενυδάτωση, ξεκούραση,

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο διαβήτης; What is diabetes? - Greek

Τι είναι ο διαβήτης; What is diabetes? - Greek Μιλώντας για τον διαβήτη Αρ. 42 Αναθεωρήθηκε τον Αύγουστο 2010 Τι είναι ο διαβήτης; What is diabetes? - Greek Ο διαβήτης είναι η ονομασία που δίνεται σε μια ομάδα διαφορετικών παθήσεων στις οποίες υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Δρ. Δώρος Γ. Λοΐζου MD Παθολόγος- Διαβητολόγος ΙΑΤΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 15/05/2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Αποτελεί μια συνάθροιση αλληλοσχετιζόμενων παραγόντων που

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Παρουσίαση :Κωνσταντίνα Κώστα Επιστημονική Συνεργάτης Γ Παιδιατρικής κλινικής ΑΠΘ Κατά την προσέλευση: Κορίτσι 4 ετών και 4 μηνών Πολυουρία και πολυδιψία από τετραμήνου

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

screening πρωτου τριμηνου

screening πρωτου τριμηνου Universitäts-Frauenklinik Essen screening πρωτου τριμηνου Τι ονομαζεται screening πρωτου τριμηνου Εδω αξιολογειται ο κινδυνος υπαρξης ανωμαλιας χρωματοσωματων στο εμβρυο οπως( π.χ. (συνδρομο Down, συνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Σύνολο: 28 εργασίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Σύνολο: 28 εργασίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Σύνολο: 28 εργασίες «Η ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΤΗ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ» Α. Μελιδώνης 1, Δ. Λεβισιανού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις

Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις Τ. ιδάγγελος 1, Η. Ευθυμίου 2, Κ. Kαζάκος 3, Χ. Μανές 4, Ε. Πάγκαλος

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπλοκές της παχυσαρκίας κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης στον 8 ο και 9 ο µήνα.

Οι επιπλοκές της παχυσαρκίας κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης στον 8 ο και 9 ο µήνα. ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Οι επιπλοκές της παχυσαρκίας κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης στον 8 ο και 9 ο

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης A. Ευθυμιάδης

Γιάννης A. Ευθυμιάδης Γιάννης A. Ευθυμιάδης Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Υπεύθυνος Ιατρείου Αθηροσκλήρωσης Β Καρδιολογικής Κλινικής ΑΠΘ Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Μετεκπαιδευτής στο Νοσοκομείο Hammersmith

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί

Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί 22 ο Συνέδριο ΔΕΚΕ, Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος 2008 Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί Γεώργιος Γιαννόγλου Καθηγητής Καρδιολογίας Ο σακχαρώδης διαβήτης θεωρείται από τους σημαντικότερους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ 1. Ιατρείο Αθηροσκλήρωσης Β Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες)

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) 1. «ΑΝΤΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ» 7ο Σεμινάριο Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων «Στρατηγικές στον Σ.Δ. 2008»

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος για μικροαγγειοπαθητικές επιπλοκές: Πότε και πώς

Έλεγχος για μικροαγγειοπαθητικές επιπλοκές: Πότε και πώς Έλεγχος για μικροαγγειοπαθητικές επιπλοκές: Πότε και πώς Ν. Τεντολούρης Α' Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική και Ειδική Νοσολογία Πανεπιστημίου Αθηνών & Διαβητολογικό Κέντρο Γ. Ν. Α. Λαϊκό Μικροαγγειοπαθητικές

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Νικόλαος Τεντολούρης Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Αθήνα, 2014 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα cell-free DNA στο μητρικό αίμα Εφαρμογή στην κλινική πράξη στην Ελλάδα Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος, PhD Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΓΑΙΑ Cell free DNA / Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα.

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Βασικός στόχος, η σταθεροποίηση της κατάστασης της μητέρας. Ιατρός επειγόντων Γενικός

Διαβάστε περισσότερα