ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ"

Transcript

1 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Α. Γκιομίση 1, Α. Αναστασιλάκης 2, Α. Αβραμίδης 2, Ι. Τζαφέττας 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΟΡΙΣΜΟΣ Ως σακχαρώδης διαβήτης κύησης (ΣΔ κύησης) ορίζεται η παθολογική ανοχή γλυκόζης, η οποία ξεκινά ή διαγιγνώσκεται για πρώτη φορά κατά την κύηση, ανεξάρτητα από το είδος της θεραπείας που απαιτείται (ινσουλίνη ή μόνο δίαιτα) και ανεξάρτητα από το αν η κατάσταση αυτή εμμένει και μετά τον τοκετό. Έτσι, από τον ορισμό δεν εξαιρείται η προϋπάρχουσα δυσανοχή που πρωτοδιαγιγνώσκεται κατά την κύηση ή η δυσανοχή που πρωτοεκδηλώνεται κατά τη διάρκειά της. Η συχνότητα της νόσου στις ΗΠΑ ποικίλει από 1,4-14% ανάλογα με τη μέθοδο και τα κριτήρια επιλογής. Ο σακχαρώδης διαβήτης της κύησης αφορά σχεδόν το 90% των περιστατικών κύησης που επιπλέκονται από διαβήτη 1. Τόσο η διάγνωση, όσο και η θεραπεία του έχουν μεγάλη σημασία, γιατί μπορούν αποδεδειγμένα να προλάβουν ή να μειώσουν τη βαρύτητα των συνεπειών του 2. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Η φυσιολογία της κύησης επηρεάζεται κύρια από τις ορμόνες του πλακούντα. Οι ορμόνες αυτές, μεταξύ άλλων, τροποποιούν το μεταβολισμό της εγκύου, με στόχο να υπάρχουν πάντα διαθέσιμα θρεπτικά υλικά για το έμβρυο. Οι αλλαγές που προκύπτουν είναι πιο έντονες στο 3 ο τρίμηνο, που η ανάπτυξη του εμβρύου είναι ταχύτερη 3. Ο μεταβολισμός των υδατανθράκων τροποποιείται, έτσι ώστε να προσφέρει τη γλυκόζη και τα αμινοξέα στο αναπτυσσόμενο έμβρυο, ενώ ως πηγές ενέργειας για τη μητέρα χρησιμοποιούνται «β κατηγορίας» καύσιμα όπως ελεύθερα λιπαρά οξέα, κετόνες, γλυκερόλη (προϊόντα της αυξημένης λιπόλυσης). Στη φυσιολογική κύηση τα β-κύτταρα του παγκρέατος υπερπλάσσονται και αυξάνει η παραγωγή ινσουλίνης. Παράλληλα όμως, αυξάνει η ινσουλινοαντίσταση, λόγω της παραγωγής πλακουντικών ορμονών με διαβητογόνο δράση (GH, CRH, προγεστερόνη, πλακουντικό γαλακτογόνο). Οι ορμόνες αυτές είτε έχουν άμεση υπεργλυκαιμική δράση, είτε επιδρούν στους υποδοχείς ινσουλίνης ελαττώνοντας τη δράση της 4. Παρά τη σχετική ινσουλινοαντίσταση όμως, η γλυκόζη νηστείας είναι 10-20% χαμηλότερη, λόγω της αυξημένης αποθήκευσης ως γλυκογόνο, της ελαττωμένης παραγωγής της από το ήπαρ και της αυξημένης κατανάλωσής της από το έμβρυο 3. Συνεπώς, ο πλακούντας επηρεάζει το μεταβολισμό μητέρας-εμβρύου μέσω δύο οδών: αφενός με την παραγωγή διαβητογόνων ορμονών και αφετέρου ελέγχοντας τις ουσίες που περνούν στο έμβρυο. Ο μητροπλακουντικός φραγμός επιτρέπει τη δίοδο γλυκόζης, αμινοξέων και κετονών, είναι όμως αδιάβατος για τα μεγάλα λιπίδια. Με όλα αυτά γίνεται κατανοητό ότι η κύηση αποτελεί μια «διαβητογόνο κατάσταση». Είναι χαρακτηριστικό ότι η έγκυος έχει υπεργλυκαιμία μεταγευματικά λόγω της ινσουλινοαντίστασης, ενώ υπογλυκαιμία μεταξύ των γευμάτων και κατά τη νύχτα λόγω της συνεχούς μεταφοράς γλυκόζης προς το έμβρυο. Ο ΣΔ κύησης εμφανίζεται όταν το πάγκρεας της μητέρας δε μπορεί να υπερνικήσει αυτή την ινσουλινοαντίσταση και να καλύψει τις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες μητέρας-εμβρύου. Η ινσουλινοαντίσταση λόγω της εγκυμοσύνης αποκαθίσταται με τον τοκετό. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η επίπτωση του ΣΔ κύησης στη λευκή φυλή φαίνεται να είναι χαμηλότερη συγκριτικά με άλλες φυλές 5. Φυσικά η επίπτωση ποικίλει ανάλογα με τις μεθόδους και τα διαγνωστικά κριτήρια. Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη ΣΔ κύησης είναι 6 : 1. Οικογενειακό ιστορικό διαβήτη, ιδίως α βαθμού συγγενής. 2. Βάρος πριν από την κύηση μεγαλύτερο από το 110% του ιδανικού. 3. Ηλικία εγκύου μεγαλύτερη από 25 έτη. 225

2 4. Μεγάλο νεογνό σε προηγούμενη κύηση (πάνω από 4.000gr). 5. Ιστορικό δυσανοχής γλυκόζης. 6. Ιστορικό ενδομήτριου θανάτου ή γενετικών ανωμαλιών σε προηγούμενη κύηση. 7. Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOs). 8. Λήψη γλυκοκορτικοειδών κατά την κύηση. 9. Ακραίο βάρος γέννησης της μητέρας (πάνω από 4.100gr ή κάτω από 2.700gr). Η ύπαρξη ή όχι αυτών των παραγόντων προκύπτει κυρίως από το ιστορικό. Στο μέλλον ίσως να χρησιμοποιούνται βιολογικοί δείκτες ως παράγοντες κινδύνου. Ως τέτοιος δείκτης έχει προταθεί η πτώση της SHBG (Sex Hormone Binding Globulin) στο 1 ο τρίμηνο της κύησης 7. Η εκτίμηση της ύπαρξης παραγόντων κινδύνου σε μια έγκυο έχει ιδιαίτερη σημασία. Η American Diabetes Association (ADA) μάλιστα, προτείνει ο έλεγχος για ΣΔ κύησης να γίνεται μόνο στις γυναίκες με παρουσία αυτών των παραγόντων. Προς την κατεύθυνση αυτή έχουν προταθεί συστήματα «μοριοδότησης» των παραγόντων κινδύνου, χωρίς όμως ιδιαίτερη επιτυχία 8. Μια τέτοια διαλογή των γυναικών που θα υποβληθούν σε έλεγχο οδηγεί στην απώλεια περίπου του 10% των διαβητικών. Σε αντίθεση πάντως με τις προτάσεις της ADA και του ACOG (American College of Obstetricians and Gynecologists) πιθανώς να είναι προτιμότερος ο έλεγχος όλων των εγκύων, γιατί η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία του ΣΔ κύησης αποδεδειγμένα μειώνει τις επιπλοκές του και γιατί καμιά μέθοδος επιλογής των εγκύων που θα υποβληθούν σε έλεγχο δεν είναι αρκετά ευαίσθητη. Στη χώρα μας ήδη, σχεδόν όλες οι έγκυες γυναίκες ελέγχονται για ΣΔ κύησης αν και υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις όσον αφορά στο χρόνο και στη μέθοδο ελέγχου. Δεδομένου ότι ο μέσος όρος ηλικίας της μητέρας και η επίπτωση της παχυσαρκίας έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και το κόστος της μεθόδου είναι μικρό, ο έλεγχος όλων των εγκύων αποτελεί μάλλον την ασφαλέστερη επιλογή, ώστε να μην χάνεται το 10% που προαναφέρθηκε σύμφωνα με τις συστάσεις της ADA. ΔΙΑΓΝΩΣΗ Ο ενδεδειγμένος χρόνος για τον έλεγχο για ΣΔ κύησης είναι μεταξύ 24 και 28 εβδομάδων, γιατί τότε έχουμε τη μέγιστη ινσουλινοαντίσταση. Φυσικά ο έλεγχος μπορεί να γίνει νωρίτερα αν υπάρχουν υποψίες για προϋπάρχοντα αδιάγνωστο διαβήτη (συνηθέστερα τύπου 2). Όσον αφορά στον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να γίνεται η διερεύνηση, κυριαρχούν δύο πρωτόκολλα. Το πρώτο, που προτάθηκε από το Fourth International Workshop-Conference on Gestational Diabetes (4th ICGD) το 2000 και περιλαμβάνει ένα αρχικό screening όλων των γυναικών ακολουθούμενο από μια 3ωρη καμπύλη σακχάρου (Oral Glucose Tolerance Test OGTT) με 100gr γλυκόζης για όσες είναι θετικές. Πιο συγκεκριμένα το screening αφορά στην από του στόματος χορήγηση 50gr γλυκόζης και στη μέτρηση της γλυκόζης ορού μια ώρα μετά. Αν είναι 130mg/dl τότε θεωρείται θετικό και πρέπει να επακολουθήσει 3ωρη OGTT. Οι αιμοληψίες γίνονται ανά ώρα και οι φυσιολογικές τιμές φαίνονται στον πίνακα 1. Οι τιμές αυτές βασίζονται στην τροποποίηση των Carpenter and Coustan και είναι αυστηρότερες από τις παλαιότερα ισχύουσες 9. Ακόμη σύμφωνα με το Fourth International Workshop-Conference on Gestational Diabetes θεωρείται διαγνωστική διαβήτη η εύρεση τυχαίας τιμής γλυκόζης πάνω από 200mg/dl ή γλυκόζης νηστείας πάνω από 126mg/dl σε δύο συνεχόμενες μετρήσεις. Το δεύτερο πρωτόκολλο προτείνεται από την American Diabetes Association (ADA) και περιλαμβάνει απευθείας μια 2ωρη ΟGTT με 75gr γλυκόζης σε όλες τις γυναίκες χωρίς screening. Η WHO (World Health Organization) από την πλευρά της προτείνει επίσης χωρίς screening τη χορήγηση 75gr γλυκόζης και τη μέτρηση μιας μόνο τιμής γλυκόζης 2 ώρες μετά. Οι φυσιολογικές τιμές φαίνονται στον πίνακα Όσον αφορά στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων, η καμπύλη σακχάρου θεωρείται παθολογική μόνο αν έχουμε δύο ή περισσότερες τιμές γλυκόζης αυξημένες. Αν μόνο μία τιμή είναι παθολογική τότε οι απόψεις στη βιβλιογραφία είναι αντικρουόμενες. Κάποιοι θεωρούν την ΟGTT φυσιολογική, κάποιοι παθολογική και αντιμετωπίζουν τη γυναίκα σαν διαβητική και τέλος κάποιοι συστήνουν επανάληψή της σε ένα μήνα 11. Είναι σημαντικό να τονιστούν ορισμένες λεπτομέρειες που αφορούν στη σωστή εκτέλεση της δοκιμασίας. Καταρχήν, πλέον δεν θεωρείται απαραίτητη η αυξημένη λήψη υδατανθράκων τις τρεις προηγούμενες ημέρες πριν την ΟGTT 12. Επίσης όλες οι προσδιοριζόμενες τιμές αναφέρονται σε ορό και όχι σε τριχοειδικό αίμα (συσκευές αυτομέτρησης). Εάν πρόκειται να χρησιμοποιήσουμε τιμές τριχοειδικού αίματος θα πρέπει να κάνουμε την αναγωγή σε τιμές ορού ανάλογα με τον τύπο της συσκευής που διαθέτουμε. ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Ο ΣΔ στην κύηση μπορεί να προκαλέσει μια σειρά επιπλοκών τόσο στη μητέρα, όσο και στο έμβρυο. Η βαρύτητα των επιπλοκών σχετίζεται με την έναρξη και τη διάρκεια της νόσου, καθώς και με τη σοβαρότητά της. Για την αξιο- 226

3 Πίνακας 1. Φυσιολογικές τιμές γλυκόζης screening 4 th ICGD ADA WHO Χορηγούμενα gr 50gr 100gr 75gr 75gr γλυκόζης νηστεία 95mg/dl 95mg/dl 125mg/dl 1 η ώρα 130mg/dl 180mg/dl 180mg/dl 2 η ώρα 155mg/dl 155mg/dl 140mg/dl 3 η ώρα 140mg/dl λόγηση του κινδύνου εμφάνισης επιπλοκών προτάθηκε η ταξινόμηση κατά White, η οποία βασίζεται στην ηλικία έναρξης και τη διάρκεια του μητρικού διαβήτη, καθώς και στην παρουσία αγγειοπάθειας (αμφιβληστροειδοπάθεια, νεφροπάθεια, στεφανιαία νόσο). Σύμφωνα με την ταξινόμηση αυτή, οι επιπλοκές είναι σοβαρότερες στον προϋπάρχοντα ΣΔ συγκριτικά με τον ΣΔ κύησης 14. Η βαρύτητα των επιπλοκών επηρεάζεται και από τη συνύπαρξη άλλων παθολογικών καταστάσεων που μπορεί να επιδεινώσουν τις εκδηλώσεις της νόσου και που απαντώνται συχνότερα επί ΣΔ κύησης. Έτσι, η προεκλαμψία είναι δύο φορές πιο συχνή στη διαβητική κύηση και μάλιστα η συχνότητά της αυξάνει ανάλογα με τη σοβαρότητα του διαβήτη. Προφανώς υπάρχει σχέση της προεκλαμψίας με την αγγειοπάθεια λόγω διαβήτη. Η προεκλαμψία με τη σειρά της σχετίζεται με τον πρόωρο τοκετό 15. Σύμφωνα με τα παραπάνω, το διαταραγμένο μεταβολικά περιβάλλον του αρρύθμιστου διαβήτη ευθύνεται στην αρχή της κύησης (1 ο τρίμηνο) για αυτόματες αποβολές και σημαντικές συγγενείς ανωμαλίες, ενώ στο 2 ο και 3 ο τρίμηνο προκαλεί μακροσωμία και υδράμνιο 16. Πιο συγκεκριμένα, ως αιτία των αυτόματων αποβολών και των ανωμαλιών οργανογένεσης θεωρείται η ανεπάρκεια του λεκιθικού ασκού, λόγω της υπεργλυκαιμίας 17, ενώ σημαντικό παθογενετικό ρόλο παίζει και η μητροπλακουντική ανεπάρκεια λόγω αγγειοπάθειας και κάποιοι ανοσολογικοί παράγοντες. Το γεγονός αυτό δείχνει τη σημασία ελέγχου της γλυκόζης ήδη από την περίοδο της σύλληψης. Ο έλεγχος αυτής της περιόδου γίνεται με τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (ΗbA1c). Υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν πως εάν η γλυκόζη είναι φυσιολογική την περίοδο πριν και αμέσως μετά την έναρξη της εγκυμοσύνης, τα ποσοστά αυτόματων αποβολών και συγγενών ανωμαλιών είναι περίπου ίδια με αυτά του γενικού πληθυσμού 18. Οι πιο συχνές συγγενείς ανωμαλίες στο διαβήτη είναι η ανεγκεφαλία, η μικροκεφαλία, διαμαρτίες του γαστρεντερικού και του ουρογεννητικού συστήματος, ενώ συχνές είναι και οι σκελετικές και οι καρδιακές ανωμαλίες, κύρια με τη μορφή μιας υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας. Το είδος των διαμαρτιών υποδηλώνει ότι συμβαίνουν πολύ νωρίς κατά την κύηση, μεταξύ 5 ης -8 ης εβδομάδας μετά την τελευταία έμμηνο ρύση, δηλαδή περίπου 3-6 εβδομάδες μετά τη σύλληψη, στη διάρκεια της βλαστογένεσης. Συνεπώς η επίτευξη κατά το δυνατόν «φυσιολογικών» τιμών γλυκόζης το διάστημα αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας. Η μακροσωμία αναφέρεται σε έμβρυα με βάρος πάνω από 4.000gr ή έμβρυα που βρίσκονται πάνω από την 90 η εκατοστιαία θέση. Είναι συχνότερη στη διαβητική κύηση (21%) σε σχέση με τη μη διαβητική(8%). Εμφανίζεται κυρίως στο γ τρίμηνο και επιτείνεται από την φτωχή ρύθμιση του διαβήτη στο διάστημα αυτό 20. Υπερηχογραφικά αρχίζει να φαίνεται σχεδόν από την 24 η εβδομάδα με δυσανάλογη αύξηση της περιμέτρου της κοιλίας, ενώ η περίμετρος κεφαλής παραμένει φυσιολογική 21,22. Τα μακροσωμικά έμβρυα εμφανίζουν συχνότερα παράταση του δευτέρου σταδίου τοκετού, δυστοκία ώμων, ανάγκη για επεμβατικό κολπικό τοκετό ή καισαρική και αυξημένα ποσοστά περιγεννητικής θνησιμότητας. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι στο ΣΔ κύησης σε αντίθεση με τη μακροσωμία είναι δυνατό να εμφανιστεί σπάνια και επιβράδυνση της ενδομήτριας ανάπτυξης(iugr). Αυτό συμβαίνει λόγω μητροπλακουντικής ανεπάρκειας σε κυήσεις με διαβητική αγγειοπάθεια ή προεκλαμψία. Η παθογένεια της μακροσωμίας σύμφωνα με την θεωρία του Pedersen είναι η ακόλουθη: η μητρική υπεργλυκαιμία προκαλεί και εμβρυϊκή υπεργλυκαιμία, η οποία οδηγεί σε πρόωρη ωρίμανση των εμβρυϊκών παγκρεατικών νησιδίων με υπερτροφία των β-κυττάρων και επομένως εμβρυϊκή υπερινσουλιναιμία (η ινσουλίνη αποτελεί την κατεξοχήν αναβολική ορμόνη του οργανισμού). Επιπλέον, υπερβολικά θρεπτικά συστατικά φτάνουν στο έμβρυο λόγω της φτωχής ρύθμισης του μητρικού διαβήτη και με τη δράση της αυξημένης ινσουλίνης προκαλούν υπερανάπτυξη των ιστών και ιδίως αυτών που είναι ευαίσθητοι στην ινσουλίνη(ήπαρ, μύες, καρδιά, υποδόριο λίπος). Ακόμη, η εμβρυϊκή υπερινσουλιναιμία διεγείρει την αποθήκευση γλυκογόνου στο ήπαρ, αυξάνει τη δράση των ηπατικών ενζύμων που σχετίζονται με τη σύνθεση λιπιδίων και προάγει την εναπόθεση λίπους. Η αύξηση του μεταβολικού ρυθμού απαιτεί αυξημένη κατανάλωση οξυγόνου και οδηγεί το έμβρυο σε σχετική υποξία 19. Η εμβρυϊκή υποξία με τη σειρά της προκαλεί πολυκυτταραιμία και διεγείρει και την έκκριση κατεχολαμινών που προκαλούν υπέρταση και καρδιακή υπερτροφία. Μια άλλη αρκετά συχνή επιπλοκή του ΣΔ κύησης είναι το υδράμνιο. Η ακριβής αιτιολογία του είναι άγνωστη. Ως πιθανές αιτίες θεωρούνται η πολυουρία του εμβρύου και η αυξημένη ωσμωτικότητα του αμνιακού υγρού λόγω υπεργλυκαιμίας. Το υδράμνιο από μόνο του δεν αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα εφόσον βέβαια οφείλεται στο διαβήτη και όχι σε άλλες αιτίες(π.χ. συγγενείς ανωμαλίες)

4 Στις πιθανές επιπλοκές του εμβρύου συγκαταλέγεται και ο αιφνίδιος ενδομήτριος θάνατος. Η αιτιολογία του είναι άγνωστη και δεν φαίνεται να σχετίζεται με τη διάρκεια ή τη βαρύτητα του διαβήτη, δεδομένου ότι συναντάται και στο ΣΔ κύησης. Εμφανίζεται συχνότερα στην κετοξέωση, την προεκλαμψία και στην εκσεσημασμένη διαβητική αγγειοπάθεια. Συμβαίνει συνήθως μεταξύ 36 ης και 38 ης εβδομάδας. Τέλος, ο πρόωρος τοκετός είναι συχνότερος στο διαβήτη (ιδίως στον ΣΔ τύπου 1). Ο κίνδυνος για αυτόματο πρόωρο τοκετό είναι περίπου διπλάσιος λόγω υδράμνιου, λοίμωξης ή εμβρυϊκής δυσπραγίας. Ο κίνδυνος για προκλητό (συνήθως λόγω προεκλαμψίας) πρόωρο τοκετό είναι σχεδόν πενταπλάσιος 24,25. ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η θεραπεία του ΣΔ κύησης είναι απαραίτητη, γιατί αποδεδειγμένα πλέον μπορεί να ελαττώσει τη μητρική και την εμβρυϊκή νοσηρότητα (κύρια τη μακροσωμία και τα θνησιγενή έμβρυα). Μια αποτελεσματική θεραπεία οφείλει να περιλαμβάνει σωστή δίαιτα, αυτομέτρηση των τιμών γλυκόζης και προσθήκη ινσουλίνης, εφόσον απαιτείται. Αντιδιαβητικά δισκία δεν χορηγούνται στη διάρκεια της κύησης. O έλεγχος της γλυκόζης πρέπει να γίνεται με μια πρωινή μέτρηση νηστείας και τρεις μεταγευματικές 26. Η μεταγευματική τιμή γλυκόζης αντανακλά το ποσό των υδατανθράκων που προσλήφθηκαν και είναι ο καλύτερος δείκτης για την παρακολούθηση της μακροσωμίας, δηλαδή υψηλή μεταγευματική γλυκόζη σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο μακροσωμίας 27. Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (ΗbA1c) μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στον έλεγχο της καλής ρύθμισης και πρέπει να προσδιορίζεται κάθε 4-6 εβδομάδες. Πρέπει να έχουμε υπόψη μας, ότι κατά την κύηση η μέση τιμή γλυκόζης είναι φυσιολογικά περίπου 20% χαμηλότερη και επομένως χαμηλότερη είναι και η φυσιολογική τιμή ΗbA1c. Δίαιτα Η σωστή διατροφή έχει σαν στόχο τον έλεγχο της υπεργλυκαιμίας, τον περιορισμό της αύξησης βάρους της μητέρας και την καλή εμβρυϊκή υγεία. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, είναι απαραίτητος ο καθορισμός του συνόλου των θερμίδων που θα προσλαμβάνει η έγκυος, της ποιότητάς τους και της κατανομής τους στη διάρκεια της ημέρας. Πιο συγκεκριμένα, οι γυναίκες που βρίσκονται κοντά στο ιδανικό τους βάρος πρέπει να παίρνουν καθημερινά 30kcal/kgr βάρους σώματος (ΒΣ), οι υπέρβαρες 24kcal/kgr ΒΣ, ενώ οι λιποβαρείς 40kcal/kgr ΒΣ. Το συνολικό ποσό των θερμίδων πρέπει να αποτελείται κατά 40% από υδατάνθρακες, 20% πρωτεΐνες και 40% λίπος. Οι θερμίδες αυτές πρέπει να κατανέμονται σε 3 γεύματα και 3 ενδιάμεσα (snacks) 28. Συχνά, η δίαιτα από μόνη της δε μπορεί να προλάβει τη μακροσωμία. Θεωρείται όμως απαραίτητη ακόμη και σε περιπτώσεις υπεργλυκαιμίας (γλυκόζη νηστείας >90mg/dl), οι οποίες δε συνοδεύονται από παθολογική ΟGTT. Στόχος της δίαιτας είναι γλυκόζη νηστείας 90mg/dl και μια ώρα μετά το γεύμα 120mg/dl. Ινσουλίνη Ινσουλίνη απαιτείται περίπου στο 15% των περιπτώσεων ΣΔ κύησης. Χορηγείται παράλληλα με τη δίαιτα, όταν παρά τον έλεγχο της διατροφής η γλυκόζη νηστείας είναι >95mg/dl ή μια ώρα μετά το γεύμα > mg/dl ή δύο ώρες μετά το γεύμα >120mg/dl. Αν είναι υψηλές οι τιμές νηστείας χορηγείται ινσουλίνη ενδιάμεσης δράσης. Αν είναι υψηλές οι μεταγευματικές τιμές χορηγείται κρυσταλλική ινσουλίνη πριν από κάθε γεύμα, ενώ αν συμβαίνουν και τα δύο χρησιμοποιείται ένα σχήμα 4 ενέσεων με συνδυασμό ινσουλινών ταχείας και ενδιάμεσης δράσης. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι με την πρόοδο της εγκυμοσύνης αυξάνει η ινσουλινοαντίσταση και επομένως θα πρέπει να αυξάνονται και οι μονάδες ινσουλίνης 28. Από του στόματος δισκία Στις ΗΠΑ κανένα από τα από του στόματος αντιδιαβητικά δισκία δεν έχει εγκριθεί για τη θεραπεία του ΣΔ κύησης. Στον υπόλοιπο κόσμο απαγορευτική θεωρείται η χρήση των σουλφονυλουριών, γιατί διαπερνούν τον πλακούντα και προκαλούν εμβρυϊκή υπερινσουλιναιμία και άρα μακροσωμία 29. Αντίθετα, η γλιβουρίδη, μια σουλφονυλουρία που δεν κυκλοφορεί στην Ελλάδα, θεωρείται αρκετά ασφαλής και υπάρχουν ήδη τέσσερις μελέτες που υποστηρίζουν τη χορήγησή της ακόμη και έναντι της ινσουλίνης, καθώς ρυθμίζει το ίδιο καλά το διαβήτη χωρίς να προκαλεί τόσα υπογλυκαιμικά επεισόδια 30. Ένα άλλο αντιδιαβητικό φάρμακο που χρησιμοποιείται συχνά σε γυναίκες με PCOs είναι η μετφορμίνη. Γυναίκες με PCOs που συνέχισαν το φάρμακο, κατά την κύηση δεν παρουσίασαν κανένα πρόβλημα 31. Παρόλα αυτά η χρήση αντιδιαβητικών δισκίων για τον έλεγχο του ΣΔ κύησης προς το παρόν δεν επιτρέπεται και απαιτούνται περισσότερες μελέτες που να διασφαλίζουν τη χρήση τους. Άσκηση Η άσκηση μειώνει την περιφερική αντίσταση στην ινσουλίνη και επομένως μπορεί να βοηθήσει στην ελάττωση 228

5 τόσο των τιμών γλυκόζης νηστείας, όσο και των μεταγευματικών. Στην κύηση όμως, αυξάνει ο όγκος αίματος, κατά συνέπεια και ο όγκος παλμού. Έτσι είναι δυνατό με την άσκηση να προκληθεί βραδυκαρδία του εμβρύου, καθώς και συσπάσεις της μήτρας. Γι αυτό η άσκηση αντενδείκνυται σε περιπτώσεις ΣΔ κύησης που επιπλέκονται από αρτηριακή υπέρταση, πρόωρη ρήξη εμβρυϊκών υμένων, ανεπάρκεια τραχήλου, αιμόρροια, IUGR. Χορήγηση τοκολυτικών - κορτικοστεροειδών Οι ενδείξεις χορήγησης τοκολυτικών φαρμάκων ή κορτικοστεροειδών στο ΣΔ κύησης είναι ίδιες με αυτές που ισχύουν στη φυσιολογική κύηση. Παρόλα αυτά εάν η γλυκόζη δε ρυθμίζεται καλά δεν θα πρέπει να προτιμώνται οι β-αδρενεργικοί αγωνιστές(προκαλούν υπεργλυκαιμία και υποκαλιαιμία), αλλά η νιφεδιπίνη ή το θειϊκό μαγνήσιο 44. Όσον αφορά στα κορτικοστεροειδή, η υπεργλυκαιμία που προκαλούν αρχίζει 12 ώρες μετά την πρώτη ένεση και κρατά έως και πέντε ημέρες (τροποποίηση δόσεων ινσουλίνης εφόσον απαιτείται). ΠΡΟΓΝΩΣΗ - ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ Σχεδόν πάντα η γλυκόζη επιστρέφει στα φυσιολογικά όρια μετά τον τοκετό. Παρόλα αυτά, για τις γυναίκες αυτές υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για υποτροπή του ΣΔ σε επόμενη εγκυμοσύνη, δυσανοχή γλυκόζης και ΣΔ τύπου 1 ή 2. Πιο συγκεκριμένα, υποτροπή του ΣΔ κύησης θα εμφανίσει περίπου το 1/3-2/3 των γυναικών 32. Επίσης, 20% θα συνεχίσει να έχει παθολογική ανοχή γλυκόζης και στη λοχεία 33. Ο κίνδυνος για εκδήλωση ΣΔ τύπου 2 επηρεάζεται σημαντικά από το βάρος σώματος και είναι 50-75% στις παχύσαρκες, ενώ είναι μικρότερος από 25% στις γυναίκες που βρίσκονται κοντά στο ιδανικό τους βάρος μετά τον τοκετό 34. Τέλος, υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν ότι ο ΣΔ κύησης αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εκδήλωση ΣΔ τύπου 1. Συγκεκριμένες σειρές HLA, καθώς και η παρουσία αντινησιδιακών αυτοαντισωμάτων προδιαθέτουν στην εμφάνιση ΣΔ τύπου Οι γυναίκες με ΣΔ κύησης αμέσως μετά τον τοκετό θα πρέπει να ελέγχουν τις τιμές γλυκόζης. Η γλυκόζη νηστείας θα πρέπει να είναι <110mg/dl, ενώ μια ώρα μεταγευματικά <140mg/dl. Εφόσον συμβαίνει αυτό, η μητέρα ακολουθεί για όλο το διάστημα της λοχείας κανονική διατροφή συνεχίζοντας όμως τις μετρήσεις. Μετά 6-8 εβδομάδες η γυναίκα θα πρέπει να υποβληθεί σε 2ωρη καμπύλη σακχάρου με 75gr γλυκόζης. Εάν η ΟGTT είναι παθολογική πρόκειται πλέον για ΣΔ τύπου 2 και η γυναίκα παραπέμπεται ανάλογα. Εάν η ΟGTT είναι φυσιολογική ενημερώνουμε για τους πιθανούς κινδύνους και συστήνουμε προσδιορισμό της γλυκόζης μια φορά το χρόνο. ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΝΕΟΓΝΟΥ ΜΗΤΕΡΑΣ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Τα νεογνά των διαβητικών μητέρων έχουν αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα λόγω προωρότητας, συνδρόμου αναπνευστικής δυσχέρειας, μεταβολικών διαταραχών και συγγενών ανωμαλιών. Η καλή ρύθμιση του σακχάρου όμως φαίνεται να βελτιώνει τα ποσοστά. Αναλυτικότερα, το σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου και είναι σ αυτά τα νεογνά έως και έξι φορές συχνότερο 36. Μια πιθανή ερμηνεία είναι ότι και ο πρόωρος τοκετός είναι συχνότερος. Η επικρατέστερη όμως άποψη θεωρεί ότι η υπερινσουλιναιμία του εμβρύου εμποδίζει την επαγωγή σύνθεσης του επιφανειοδραστικού παράγοντα από την κορτιζόνη και συνεπώς την ωρίμανση των πνευμόνων 37. Επομένως κρίνεται απαραίτητη η επιβεβαίωση της πνευμονικής ωριμότητας σε περίπτωση προγραμματισμένου τοκετού. Οι μεταβολικές διαταραχές του νεογνού περιλαμβάνουν την υπογλυκαιμία που μπορεί και να έχει αρκετά θορυβώδη συμπτώματα, την υπασβεστιαιμία και την υπερχολερυθριναιμία. Αυτές αναπτύσσονται, γιατί το πάγκρεας υπερπλάσσεται και υπερλειτουργεί, ενώ οι παραθυρεοειδείς αδένες του εμβρύου υποπλάσσονται και υπολειτουργούν στην ενδομήτρια ζωή λόγω μεγάλης παροχής γλυκόζης και ασβεστίου από τη μητέρα αντίστοιχα. Έτσι μετά τον τοκετό, με τη διακοπή της μεταφοράς θρεπτικών ουσιών από τη μητέρα προκύπτει υπογλυκαιμία και υπασβεστιαιμία λόγω εμβρυϊκής υπερινσουλιναιμίας και χαμηλών τιμών παραθορμόνης αντίστοιχα 38,39. Η προωρότητα του νεογνού και η συνοδός υπομαγνησιαιμία συμβάλλουν στην εμφάνιση υπασβεσταιμίας. Η υπερχολερυθριναιμία οφείλεται στον υψηλό όγκο ερυθρών αιμοσφαιρίων (το έμβρυο έχει πολυκυτταραιμία όπως αναφέρθηκε), στην αυξημένη αιμόλυση και στην ανωριμότητα του ήπατος 40. Επίσης, τα νεογνά αυτά έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για την ανάπτυξη υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας. Στη μορφή αυτή της καρδιομυοπάθειας η πιο σημαντική ανατομική αλλαγή είναι η πάχυνση του μεσοκοιλιακού διαφράγματος 41. Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί ότι τα νεογνά των διαβητικών μητέρων έχουν αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξουν ως ενήλικες δυσανοχή γλυκόζης, διαβήτη, υπέρταση και παχυσαρκία 42. Είναι γνωστό, ότι στα άτομα που πάσχουν από ΣΔ τύπου 2, εκτός από την ηλικία και το βάρος σώματος σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της νόσου παίζει και η γενετική προδιάθεση. Παρόλα αυτά έχει πλέον αποδειχτεί ότι το παθολογικό ενδομήτριο μεταβολικό περιβάλλον του ΣΔ κύησης, με την υπεργλυκαιμία και την υπερινσουλιναιμία, μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη 229

6 των παγκρεατικών β-κυττάρων και του λιπώδους ιστού, οδηγώντας σε οριστική τροποποίηση του μεταβολισμού της γλυκόζης και μελλοντική παχυσαρκία 43. ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΣΔ-1 ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ Πριν την εφαρμογή της ινσουλινοθεραπείας η κύηση γυναικών με ΣΔ-1 συνοδευόταν από υψηλή μητρική (20%) και νεογνική (60%) θνησιμότητα. Σήμερα τα αντίστοιχα ποσοστά για τη διαβητική έγκυο με καλό έλεγχο είναι συγκρίσιμα με αυτά της ανεπίπλεκτης κύησης 45. Παρόλα αυτά μια τέτοια κύηση δεν παύει να αποτελεί κύηση υψηλού κινδύνου, γι αυτό ο εργαστηριακός έλεγχος πρέπει να είναι πιο συχνός. Ειδικότερα, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη πρέπει να ελέγχεται με τη διαπίστωση της κύησης και στη συνέχεια κάθε 4-6 εβδομάδες για επιβεβαίωση του καλού ελέγχου της νόσου (αυξημένη τιμή της στην πρώτη επίσκεψη αυξάνει τον κίνδυνο γενετικών ανωμαλιών). Επίσης, στην πρώτη επίσκεψη θα πρέπει να ελέγχεται η θυρεοειδική λειτουργία, να γίνεται μια καρδιολογική εκτίμηση και μια οφθαλμολογική εξέταση. Η προϋπάρχουσα αμφιβληστροειδοπάθεια επιδεινώνεται κατά την κύηση και συνήθως υποστρέφει μετά τον τοκετό 46. Ο αυστηρός έλεγχος της γλυκόζης φαίνεται ότι επιδεινώνει την αμφιβληστροειδοπάθεια 47,48. Η νεφρική λειτουργία πρέπει να ελέγχεται κάθε μήνα (κρεατινίνη ορού), ενώ εξέταση ούρων πρέπει να γίνεται κάθε 2 εβδομάδες λόγω των συχνών ουρολοιμώξεων. Η εγκυμοσύνη, λόγω αυξημένης σπειραματικής διήθησης, προσωρινά επιδεινώνει την λευκωματουρία, αλλά η διαταραχή αποκαθίσταται μετά τον τοκετό. Δεν είναι ξεκάθαρο τι γίνεται σε εγκατεστημένη νεφροπάθεια. Τέλος, είναι πολύ σημαντικό να ελέγχονται οι κετόνες των ούρων, ιδίως σε περιόδους ασθένειας ή αν η γλυκόζη του ορού είναι πάνω από 200mg/dl. Η κετονουρία έχει συνδεθεί με μειωμένη ευφυΐα των νεογνών 49. Υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν τη χορήγηση ασπιρίνης κατά το 1 ο τρίμηνο για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης προεκλαμψίας 50. Διαγνωστικά είναι ενδιαφέρον ότι το τριπλό τεστ στο β τρίμηνο δεν είναι αξιόπιστο, γιατί στο ΣΔ-1 η AFP είναι χαμηλότερη όπως και η οιστραδιόλη. Τέλος, ακριβώς λόγω της ιδιαιτερότητας μιας κύησης με ΣΔ-1 είναι σημαντικό οι γυναίκες αυτές να έχουν ιδανικό γλυκαιμικό έλεγχο την περίοδο της σύλληψης. Έτσι η κύηση θα πρέπει να προκύπτει προγραμματισμένα (σωστή αντισύλληψη) και η έγκυος να είναι ενημερωμένη για όλους τους σχετικούς κινδύνους. Βιβλιογραφiα 1. American Diabetes Association. Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2006; 29(suppl 1):S Crowther C, Hiller EJ, Moss RJ, et al. Effect of treatment of gestational diabetes mellitus on pregnancy outcomes. N Engl J Med 2005; 352: Boden G. Fuel metabolism in pregnancy and in gestational diabetes mellitus. Obstet Gynecol Clin North Am 1996; 23:1. 4. Puavilai G, Drobny EC, Domont LA, Baumann G. Insulin receptors and insulin resistance in human pregnancy: evidence for a postreceptor defect in insulin action. J Clin Endocrinol Metab 1982; 54: Centers for Disease Control. Prenatal care and pregnancies complicated by diabetes. US reporting areas, MMWR CDC Surveill Summ 1993; 42: Solomon CG, Willett WC, Carey VJ, et al. A prospective study of pregravid determinants of gestational diabetes mellitus. JAMA 1997; 278: Thadhani R, Wolf M, Hsu-Blatman K, et al. First-trimester sex hormone binding globulin and subsequent gestational diabetes mellitus. Am J Obstet Gynecol 2003; 189: Naylor CD, Sermer M, Chen E, Farine D. Selective screening for gestational diabetes mellitus. N Engl J Med 1997; 337: Carpenter MW, Coustan DR. Criteria for screening tests for gestational diabetes. Am J Obstet Gynecol 1982; 144: American Diabetes Association. Gestational Diabetes Mellitus. Diabetes Care 2001; 24:S WHO Consultation: Definition, Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus and Its Complications: Report of a WHO Consultation. Part I: Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus. WHO/NCD/NCS/99.2, World Health Organization, Geneva Gabbe SG, Graves CR. Management of diabetes mellitus complicating pregnancy. Obstet Gynecol 2003; 102: Crowe SM, Mastrobattista JM, Monga M. Oral glucose tolerance test and the preparatory diet. Am J Obstet Gynecol 2000; 182: Diamond MP, Salyer SL, Vaughn WK, et al. Reassessment of White s classification and Pedersen s prognostically bad signs of diabetic pregnancies in insulin-dependent diabetic pregnancies. Am J Obstet Gynecol 1987; 156: Garner PR, D Alton ME, Dudley DK, et al. Preeclampsia in diabetic pregnancies. Am J Obstet Gynecol 1990; 163: Buchanan TA, Kitzmiller JL. Metabolic interactions of diabetes and pregnancy. Annu Rev Med 1994; 45: McElvy SS, Miodovnik M, Rosenn B, et al. A focused preconceptional and early pregnancy program in women with type 1 diabetes reduces perinatal mortality and malformation rates to general population levels. J Matern Fetal med 2000; 9: Kitzmiller JL, Gavin LA, Gin GD, et al. Preconception care of diabetes: glycemic control prevents congenital anomalies. JAMA 1991; 265: Philips AF, Dubin JW, Matty PJ, Raye JR. Arterial hypoxemia and hyperinsulinemia in the chronically hyperglycemic fetal lamb. Pediatr Res 1982; 16: Mimouni F, Tsang RC. Pregnancy outcome in insulin-dependent diabetes: temporal relationships with metabolic control during specific 230

7 pregnancy periods. Am J Perinatol 1988; 5: Reece EA, Winn HN, Smikle C, et al. Sonographic assessment of growth of the fetal head in diabetic pregnancies compared with normal gestations. Am J Perinatol 1990; 7: Landon MB, Mintz MC, Gabbe SG. Sonographic evaluation of fetal abdominal growth: predictor of the large-for-gestational-age infant in pregnancies complicated by diabetes mellitus. Am J Obstet Gynecol 1989; 160: Biggio JR Jr, Wenstrom KD, Dubard MB, Cliver SP. Hydramnios prediction of adverse perinatal outcome. Obstet Gynecol 1999; 94: Sibai BM, Caritis SN, Hauth JC, et al. Preterm delivery in women with pregestational diabetes mellitus or chronic hypertension relative to women with uncomplicated pregnancies. The National institute of Child Health and Human Development Maternal - Fetal Medicine Units Network. Am J Obstet Gynecol 2000; 183: Greene MF, Hare JW, Krache M, et al. Prematurity among insulin-requiring diabetic gravid women. Am J Obstet Gynecol 1989; 161: Laird MD, J, McFarland MD, Face KF. Fasting blood glucose levels and initiation of insulin therapy in gestational diabetes. Endocr Pract 1996; 2: Jovanovic-Peterson L, Peterson CM, Reed GF, et al. Maternal postprandial blood glucose levels predict birth weight: the Diabetes in Early Pregnancy Study. The National Institute of Child Health and Human Development-Diabetes in Early Pregnancy Study. Am J Obstet Gynecol 1991; 164: Gestational diabetes mellitus. Diabetes Care 2004; 27 Suppl 1:S Elliott BD, Langer O, Schenker S, Johnson RF. Insignificant transfer of glyburide occurs across the human placenta. Am J Obstet Gynecol 1991; 165: Langer O, Conway DL, Berkus MD, et al. A comparison of glyburide and insulin in women with gestational diabetes mellitus. N Engl J Med 2000; 343: Glueck CJ, Goldenberg N, Pranikoff J, et al. Height, weight, and motor-social development during the first 18 months of life in 126 infants born to 109 mothers with polycystic ovary syndrome who conceived on and continued metformin through pregnancy. Hum Reprod 2004; 19: Philipson EH, Super DM. Gestational diabetes mellitus: does it recur in subsequent pregnancy? Am J Obstet Gynecol 1989; 160: Kjos SL, Buchanan TA, Greenspoon JS, et al. Gestational diabetes mellitus: the prevalence of glucose intolerance and diabetes mellitus in the first two months post partum. Am J Obstet Gynecol 1990; 163: O' Sullivan JB. Diabetes mellitus after GDM. Diabetes 1991; 40: Ferber KM, Keller E, Albert ED, Ziegler AG. Predictive value of human leukocyte antigen class II typing for the development of islet autoantibodies and insulin-dependent diabetes postpartum in women with gestational diabetes. J Clin Endocrinol Metab 1999; 84: Καραμήτσος Δ, Διαβητολογία. Ιατρικές εκδόσεις Σιώκης, Θεσσαλονίκη Bourbon JR, Farrell PM. Fetal lung development in the diabetic pregnancy. Pediatr Res 1985; 19: Kalhan SC, Savin SM, Adam PA. Attenuated glucose production rate in newborn infants of insulin-dependent diabetic mothers. N Engl J Med 1977; 296: Tsang RC, Chen I, Friedman MA, et al. Parathyroid function in infants of diabetic mothers. J Pediatr 1975; 86: Peevy KJ, Landaw SA, Gross SJ. Hyperbilirubinemia in infants of diabetic mothers. Pediatrics 1980; 66: Mace S, Hirschfield SS, Riggs T, et al. Echocardiographic abnormalities in infants of diabetic mothers. J Pediatr 1979; 95: Pettitt DJ, Aleck KA, Baird HR, et al. Congenital susceptibility to NIDDM. Role of intrauterine environment. Diabetes 1988; 37: Pettitt DJ, Knowler WC, Bennett PH, et al. Obesity in offspring of diabetic Pima Indian women despite normal birth weight. Diabetes Care 1987; 10: Miodovnik M, Peros N, Holroyde JC, Siddiqi TA. Treatment of premature labor in insulin-dependent diabetic women. Obstet Gynecol 1985; 65: White P. Classification of obstetric diabetes. Am J Obstet Gynecol 1978; 130: Chan WC, Lim LT, Quinn MJ, Knox FA, McCance D, Best RM. Management and outcome of sight-threatening diabetic retinopathy in pregnancy. Eye 2004; in press. 47. Chew EY, Mills JL, Metzger BE, et al. Metabolic control and progression of retinopathy: The Diabetes in Early Pregnancy Study. Diabetes Care 1995; 18: Wang PH, Lau J, Chalmers TC. Meta-analysis of effects of intensive blood glucose control on later complications of type I diabetes. Lancet 1993; 341: Rizzo T, Metzger BE, Nurns WJ. Correlations between antepartum maternal metabolism and intelligence of offspring. N Engl J Med 1991; 325: Sibai BM. Risk factors, pregnancy complications, and prevention of hypertensive disorders in women with pregravid diabetes mellitus. J Matern Fetal Med 2000; 9:62. Α. Γκιομίση 1, Α. Αναστασιλάκης 2, Α. Αβραμίδης 2, Ι. Τζαφέττας 1 1 Β Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 2 Ενδοκρινολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 231

Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης

Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης Ζωγράφου Ιωάννα ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Γ. Ν. Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Μορφές Σακχαρώδη Διαβήτη ΣΔ τύπου 1 ΣΔ τύπου 2 ΣΔ Κύησης Άλλες μορφές Σακχαρώδη Διαβήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΥΠΕΡ-& ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΩΜΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ (ανεπάρκεια 21- υδροξυλάσης) ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Α. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ Ι και ΙΙ (ΣΔ Ι, ΙΙ) Η διαχείριση αυτών των κυήσεων απαιτεί τη συνεργασία ομάδας ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων. Η σοβαρότητα του ΣΔ εκτιμάται με βάση την κατάταξη κατά White.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μετακινήσεις θρεπτικών ουσιών μέσω πλακούντα ΜΗΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος µε εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΜΕΔΙΠ Διευθυντής Παθολογικού τµήµατος και Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Π.Ν «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Σακχαρώδης Διαβήτης 220 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΠΑΝΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΜΠΛΙΑΓΚΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ

ΚΟΠΑΝΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΜΠΛΙΑΓΚΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΟΠΑΝΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΜΠΛΙΑΓΚΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μεταβολική ασθένεια η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση της συγκέντρωσης του σακχάρου στο αίμα (υπεργλυκαιμία) και από διαταραχή του μεταβολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης

Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης 20(1):24-31, 2008 Κλινική μελέτη Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης Α. Κούρτης 1 Κ. Μακέδου 1 Δ. Ρούσσος 2 1 Δ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ 2 Γ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτη κύησης. Ελένη Αναστασίου Διευθύντρια Ενδοκρινολογικού Τμήματος- Διαβητολογικού Κέντρου ΓΝΑ Αλεξάνδρα

Σακχαρώδης Διαβήτη κύησης. Ελένη Αναστασίου Διευθύντρια Ενδοκρινολογικού Τμήματος- Διαβητολογικού Κέντρου ΓΝΑ Αλεξάνδρα Σακχαρώδης Διαβήτη κύησης Ελένη Αναστασίου Διευθύντρια Ενδοκρινολογικού Τμήματος- Διαβητολογικού Κέντρου ΓΝΑ Αλεξάνδρα ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΜΟΥ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης και κύηση. Θεραπευτική αντιµετώπιση νεώτερα δεδοµένα

Σακχαρώδης διαβήτης και κύηση. Θεραπευτική αντιµετώπιση νεώτερα δεδοµένα 30 Σακχαρώδης διαβήτης και κύηση. Θεραπευτική αντιµετώπιση νεώτερα δεδοµένα ΕΛΕΝΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Ενδοκρινολόγος Αναπλ. Διευθύντρια, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου, Α Ενδοκρινολογικό Τμήμα, ΓΝΑ «Αλεξάνδρα»

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχ κ αρώδ ώ ης η Δι Δ α ι βήτ ή η τ ς η κα κ ι ι Κύ Κ η ύ σ η η- Νεότε τ ρα δ εδοµέ µ να

Σακχ κ αρώδ ώ ης η Δι Δ α ι βήτ ή η τ ς η κα κ ι ι Κύ Κ η ύ σ η η- Νεότε τ ρα δ εδοµέ µ να Σακχαρώδης Διαβήτης και Κύηση- Νεότερα δεδοµένα Ελένη Αναστασίου ιευθύντρια Υπεύθυνη ιαβητολογικού Κέντρου Α Ενδοκρινολογικό Τµήµα - ΓΝΑ Αλεξάνδρα Θέµατα προς συζήτηση Σακχαρώδης ιαβήτης της Κύησης -Θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Δρ. Α. Μελιδώνης Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Διαβητολογικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη Δρ. Χ. Μανές Παθολόγος Eξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη Διευθυντής Ε.Σ.Υ Π/Θ. Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Σακχαρώδης ιαβήτης Κλινικές εκδηλώσεις ιάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες;

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες; Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες; Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος Διευθυντής ΕΣΥ Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Π.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Νέα ταξινόμηση Σακχαρώδη Διαβήτη Σακχ. Διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΝΙΚΗ (ΑΜ 162) ΕΠΟΠΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου του αίματος βρίσκεται κάτω από αυστηρό ορμονολογικό έλεγχο. Η έκκριση της ινσουλίνης διεγείρεται από την υπεργλυκαιμία και αποτέλεσμα της δράσης της είναι η ελάττωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ιαγνωστικά Κριτήρια Σακχαρώδη ιαβήτη της Κύησης Στόχοι Θεραπείας- Θεραπευτική Αντιμετώπιση Ελένη Αναστασίου Α Ενδοκρινολογικό Τμήμα - ΓΝΑ Αλεξάνδρα

ιαγνωστικά Κριτήρια Σακχαρώδη ιαβήτη της Κύησης Στόχοι Θεραπείας- Θεραπευτική Αντιμετώπιση Ελένη Αναστασίου Α Ενδοκρινολογικό Τμήμα - ΓΝΑ Αλεξάνδρα ιαγνωστικά Κριτήρια Σακχαρώδη ιαβήτη της Κύησης Στόχοι Θεραπείας- Θεραπευτική Αντιμετώπιση Ελένη Αναστασίου ιευθύντρια Υπεύθυνη ιαβητολογικού Κέντρου Α Ενδοκρινολογικό Τμήμα - ΓΝΑ Αλεξάνδρα ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ)

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Δήλωση Συμφερόντων Το περιεχόμενο της παρουσίασης αντανακλά τις απόψεις του ομιλητή.ο ομιλητής έχει λάβει τιμητικές αμοιβές για ομιλίες από τις ακόλουθες φαρμακευτικές εταιρείες

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Κριτήρια για τη διάγνωση του ΣΔ (ADA, 2008) Αιτιολογική ταξινόμηση ΣΔ (ADA) Επιπολασμός ΣΔ: 2000 2030 ΣΔ στην Ελλάδα ΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κυρία Α.Ν, 74 ετών, νοικοκυρά Πολυουρία, πολυδιψία και απώλεια βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ

ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής Υγείας ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Κοντογεώργη Ευαγγελία, Θωμοπουλος Θωμάς, Πετρίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΤΙΣ 24 28 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΚΥΗΣΗΣ

ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΤΙΣ 24 28 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΚΥΗΣΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΤΙΣ 24 28 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΚΥΗΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ O ανιχνευτικός έλεγχος της γλυκόζης έχει εισαχθεί στις ανεπτυγμένες χώρες, κατά τη 24-28 η

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης είναι γνωστός σαν τύπου 1 και αποτελεί την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Γεώργιος Βαλσαμάκης

ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Γεώργιος Βαλσαμάκης ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Γεώργιος Βαλσαμάκης Ενδοκρινολόγος Ιατρείο Διαβήτη κύησης, Μονάδα Ενδοκρινολογιας-Σακχαρωδη Διαβητη και Μεταβολισμου Αρεταίειο Νοσοκομείο ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ 1. Το φυσιολογικό φαινόμενο της

Διαβάστε περισσότερα

Τι κάνουμε; Διαβητικός με Βασική ινσουλίνη 49 μον + Μετφορμίνη 850mgX2 +glimepiride. 3ετίας ενώ έχει FPG ~ 110mg έχει PPG ~ 260mg & HbA1c=7,9%

Τι κάνουμε; Διαβητικός με Βασική ινσουλίνη 49 μον + Μετφορμίνη 850mgX2 +glimepiride. 3ετίας ενώ έχει FPG ~ 110mg έχει PPG ~ 260mg & HbA1c=7,9% Διαβητικός με Βασική ινσουλίνη 49 μον + Μετφορμίνη 850mgX2 +glimepiride 6mgX1από 3ετίας ενώ έχει FPG ~ 110mg έχει PPG ~ 260mg & HbA1c=7,9% Τι κάνουμε; 1. Αύξηση δόσης ινσουλίνης; 2. Προσθήκη αναλόγου ταχείας

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Βασίλης Κ. Ταρλατζής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική ESHRE/ASRM PCOS Consensus

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Γεώργιος Βαλσαμάκης

ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Γεώργιος Βαλσαμάκης ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Γεώργιος Βαλσαμάκης Ενδοκρινολόγος Ιατρείο Διαβήτη κύησης, Μονάδα Ενδοκρινολογιας-Σακχαρωδη Διαβητη και Μεταβολισμου Αρεταίειο Νοσοκομείο ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ 1. Το φυσιολογικό φαινόμενο της

Διαβάστε περισσότερα

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Τρόπος Zωής & Xρόνια Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο στα παιδιά και τους έφηβους Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Παχυσαρκίας Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Nοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ 149 IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Κωνσταντίνος Τζιρογιάννης Διαβητολογικό Κέντρο, Τζάνειο Νοσοκομείο Συστάσεις και οδηγίες της Αμερικανικής Ακαδημίας Κλινικής Βιοχημείας για τον εργαστηριακό έλεγχο κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS)

ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) Γ. ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ PCOS: Κριτήρια διάγνωσης - Υπερανδρογονισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης ιαβήτης Κυήσεως

Σακχαρώδης ιαβήτης Κυήσεως Σακχαρώδης ιαβήτης Κυήσεως ηµήτριος Τρουβάς, Πέµπτη 12/01/2006 ΣΑΚΧΑΡΩ ΗΣ ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΕΩΣ (Σ Κ) Σ Κ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως Σακχαρώδης ιαβήτης Κυήσεως ορίζεται η παθολογική διαταραχή της ανοχής των υδατανθράκων,

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

OΛΕΣ ΟΙ ΕΓΚΥΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΝΑ ΕΛΕΓΧΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ή ΜΟΝΟ ΕΚΕΙΝΕΣ ΜΕ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ;

OΛΕΣ ΟΙ ΕΓΚΥΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΝΑ ΕΛΕΓΧΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ή ΜΟΝΟ ΕΚΕΙΝΕΣ ΜΕ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ; OΛΕΣ ΟΙ ΕΓΚΥΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΝΑ ΕΛΕΓΧΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ή ΜΟΝΟ ΕΚΕΙΝΕΣ ΜΕ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ; Θ. Λιακάκος 1, Α. Κερασώτης 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο διαβήτης της εγκυμοσύνης παρουσιάζεται σαν μια επιπλοκή της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΚΥΗΣΗ Εισαγωγή και Μέγεθος του Προβλήματος

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΚΥΗΣΗ Εισαγωγή και Μέγεθος του Προβλήματος ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΚΥΗΣΗ Εισαγωγή και Μέγεθος του Προβλήματος Ακαδημαϊκός - Καθηγητής Σωτήριος Α. Ράπτης Πρόεδρος Εθνικού Κέντρου για τον Διαβήτη Πανεπιστημιακό Γ.Ν. «Αττικόν» «Ιατρικό Κέντρο - Μαρούσι»

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συντονιστής: Γεώργιος Δημητριάδης Μέλη: Ηλίας Μυγδάλης Νικόλαος Τεντολούρης ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ Ορισμός Ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

6. ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΑΣ ΘΡΕΨΗΣ

6. ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΑΣ ΘΡΕΨΗΣ ιαταραχες ενδοµήτριας θρέψης 6 6. ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΑΣ ΘΡΕΨΗΣ Χ. Τσακαλίδης Υπάρχουν αρκετά προβλήµατα της µητέρας, τα οποία στη διάρκεια της κύησης ή στον τοκετό µπορούν να επηρεάσουν δυσµενώς το κύηµα

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμα Προγράμματα της Έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Παιδικής και Εφηβικής Παχυσαρκίας

Καινοτόμα Προγράμματα της Έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Παιδικής και Εφηβικής Παχυσαρκίας Καινοτόμα Προγράμματα της Έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Παιδικής και Εφηβικής Παχυσαρκίας UNESCO Chair in Adolescent Medicine and Health Care Φλώρα Μπακοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πώς ;

Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πώς ; 11 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας 25-29 Μαρτίου 2009 - Αλεξανδρούπολη Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πώς ; Dr Κωνσταντίνος Σουλής Διαβητολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Προσυμπτωματικός Έλεγχος στην Κύηση και Λοχεία

Προσυμπτωματικός Έλεγχος στην Κύηση και Λοχεία Προσυμπτωματικός Έλεγχος στην Κύηση και Λοχεία Γιάγκος Λαβράνος Επιστημονικός Συνεργάτης, Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Περίγραμμα Υπερηχογράφημα: σύνοψη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού.

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Σκούτας Δ, Καραγιάννη Δ, Σέκερη Ζ, Σιώμος Κ,Κοντόπουλος Μ, Λαζαρίδου

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 5/10/2015

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 5/10/2015 Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Σακχαρώδης διαβήτης Ε. Κουτρούμπα-Μαρκέτου Δρ. Διευθύντρια Βιοχημικού Εργαστηρίου ΓΝΑ ΚΑΤ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη

Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη Ζωγράφου Ιωάννα Διαβητολογικό Κέντρο B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Το ιατρικό κόστος για το ΣΔ στις ΗΠΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΠΑΝΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΜΠΛΙΑΓΚΑ

Διαβάστε περισσότερα