1.Εισαγωγή. 2. Βασικές φιλοσοφικές αρχές του πραγματισμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1.Εισαγωγή. 2. Βασικές φιλοσοφικές αρχές του πραγματισμού"

Transcript

1 Πειραματικά Σχολεία: το θεσμικό πλαίσιο και ο ρόλο τους Η ίδρυση του πρώτου Πειραματικού Σχολείου από τον J. Dewey: σκοποί και όροι λειτουργίας Μιχάλης Γεωργιάδης Ύδρας 7, Πανόραμα Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της εργασίας είναι η συμβολή στη συζήτηση για την ταυτότητα των Πειραματικών Σχολείων και την προοπτική τους στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Στην εργασία επιχειρείται η παρουσίαση της λειτουργίας του Πειραματικού Σχολείου που ιδρύθηκε από τον J. Dewey στο Σικάγο του Ιλινόις των ΗΠΑ. Η λειτουργία αυτού του σχολείου εξετάζεται κριτικά ως προς τους σκοπούς της, το πρόγραμμα που εφαρμόσθηκε, τις διδακτικές προσεγγίσεις που υιοθετήθηκαν και το σύστημα αξιολόγησης που ίσχυσε. Οι όροι λειτουργίας του σχολείου αυτού τοποθετούνται στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Πραγματισμού και επιχειρείται να γίνει η θεώρησή τους από την άποψη της εν λόγω φιλοσοφικής προσέγγισης. Τέλος, επιχειρείται μια συγκριτική εξέταση με τους όρους λειτουργίας του σύγχρονου Πειραματικού Σχολείου και παρουσιάζονται τα συμπεράσματά της. Ως πρωτογενές υλικό χρησιμοποιούνται τα κείμενα του ιδρυτή του πρώτου Πειραματικού Σχολείου καθώς και οπτικό υλικό που συγκεντρώθηκε.

2 1.Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται η παρουσίαση του Πειραματικού Σχολείου που ίδρυσε ο Dewey και άρχισε να λειτουργεί το 1896 στο Σικάγο των ΗΠΑ 1. Στο πλαίσιο αυτής της εργασίας αναλύονται κριτικά οι σκοποί λειτουργίας του εν λόγω σχολείου, το αναλυτικό πρόγραμμα, η μεθόδευση της διδασκαλίας και η αξιολόγηση της σχολικής επίδοσης, η οργάνωση της σχολικής ζωής και ο τρόπος διοίκησης. Σκοπός είναι η συμβολή στην κατανόηση της λειτουργίας ενός σχολείου που αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την ίδρυση παρόμοιων θεσμών σε όλο τον κόσμο, αλλά και η συνεισφορά στη συζήτηση για την τύχη των υφιστάμενων Πειραματικών Σχολείων στη χώρα μας. Μια τέτοια σκοποθεσία, άλλωστε, ακολουθεί την κατά Dewey προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία η γνώση ενσωματώνεται σε κάθε σχέδιο δράσης για την επίλυση προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον. 2. Βασικές φιλοσοφικές αρχές του πραγματισμού Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του Dewey, η ανθρώπινη εμπειρία λογίζεται ως τύπος ειδικής αλληλενέργειας με το περιβάλλον, στο πλαίσιο της οποίας η μια πλευρά προσδιορίζει και διαμορφώνει την άλλη και ταυτόχρονα διαμορφώνεται από αυτήν. Η γνώση δεν προέρχεται άμεσα από την εμπειρία αλλά από την νοητική της επεξεργασία της. Η εμπειρία λογίζεται ως μια διαδικασία που σχετίζεται με τη δυναμική προσαρμογή και παρέμβαση του ανθρώπου στο περιβάλλον. Η εμπειρία σχετίζεται με μια διαδικασία που ανοίγει δυνατότητες για νέες μορφές αντιμετώπισης καταστάσεων και διαμόρφωσης δραστηριοτήτων. Με τη διατύπωση αυτών των θέσεων, επιχειρείται η άρση του διχασμού μεταξύ του υποκειμένου και του αντικειμένου, της θεωρίας και της πράξης, του ορθολογισμού και του εμπειρισμού (Dewey 1938) Κάθε ασαφής και ακαθόριστη κατάσταση, δηλαδή μια προβληματική κατάσταση, απαιτεί μια διερευνητική προσέγγιση. Ως μέσο για την επίλυση των προβλημάτων χρησιμοποιείται η Πειραματική Λογική 2, η οποία ακολουθεί τα εξής στάδια: 1. Αφετηρία από μια ακαθόριστη κατάσταση με την οποία ερχόμαστε σε επαφή και η οποία δεν μπορεί να προσεγγισθεί με βάση τις προηγούμενες εμπειρίες και γνώσεις. Η επαφή αυτή φέρνει τον άνθρωπο σε μια κατάσταση «απορίας» 2. Ταυτοποίηση ή διατύπωση του προβλήματος 3. Προσδιορισμός της λύσης του προβλήματος (υποθετικά) με βάση τις προηγούμενες εμπειρίες και γνώσεις, καθώς και τα δεδομένα που προκύπτουν από την ανάλυση της νέας προβληματικής κατάστασης. Οι λύσεις είναι προσωρινές μέχρι να δοκιμαστούν 4. Εξέταση με λογικό τρόπο των πιθανών συνεπειών από τη λύση που έχει προκριθεί 5. Δοκιμασία ή έλεγχος της αλήθειας των υποθέσεων μέσω των οποίων αναθεωρούνται οι ιδέες ή υποθέσεις, μέχρις ότου αυτές καταστούν επιβεβαιωμένη 1 Λειτούργησε ως σχολείο πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και είχε αρχίσει να σχεδιάζεται από το Η προσέγγιση αυτή ταυτίζεται με το προτύπο της μεθόδου που χρησιμοποιούνταν στην επιστημονική έρευνα.

3 γνώση. Και αυτή όμως η επιβεβαιωμένη γνώση ποτέ δεν είναι τελική, καθώς υπόκειται σε διαρκή κριτική που μπορεί να οδηγήσει στην αναθεώρησή της. Η διαδικασία αυτή στο σύνολό της αποτελεί αυτό που ονομάζεται κριτικός στοχασμός, ο ποίος αφορά και το αξιακό σύστημα (Dewey 1938). Η δημοκρατία ως τρόπος ζωής και όχι ως απλό μέσο διακυβέρνησης στηρίζεται στην επαφή των ανθρώπων και την επικοινωνία των εμπειριών τους. Έτσι βιώνουν από κοινού και ανασυγκροτούν τις εμπειρίες και γνώσεις τους, θέτουν κοινούς στόχους και προοπτικές αλλά και οργανώνουν από κοινού τη δράση τους και την αντιμετώπιση καταστάσεων. Μια δημοκρατία τέτοιου τύπου έχει τα χαρακτηριστικά της κοινοτικής ζωής. Είναι ανοικτή σε συνεχή αναπροσαρμογή για την ικανοποίηση νέων καταστάσεων που προκύπτουν. Μια κοινωνία αυτού του τύπου είναι το κατάλληλο πλαίσιο για την ανάπτυξη του κριτικού στοχασμού. 2. Σκοποί της παιδείας Κεντρική σημασία στην παιδαγωγική φιλοσοφία του Dewey απoκτούν από τη μια οι φυσικές δυνατότητες και εμπειρίες του παιδιού και από την άλλη οι αρχές και οι κανόνες της κοινωνικής, συλλογικής ζωής. Έτσι σε βασικό σκοπό αναγορεύεται η ανάπτυξη των δυνατοτήτων του παιδιού και η εκδήλωση κατά λογικό τρόπο των αδιαμόρφωτων φυσικών παρορμήσεών του. Η ανάπτυξη αυτή απαιτεί μια διαδικασία σχέσεων και αλληλενέργειας των φυσικών δυνατοτήτων του με το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον. Ειδικό σκοπό της αγωγής αποτελεί η διαμόρφωση συνηθειών και διαθέσεων που αφορούν τη σκέψη και τη δράση και που καθιστούν το παιδί ικανό να σκέπτεται λογικά και να ενεργεί με τάξη και συνέπεια. Με άλλους όρους διατύπωσης, η τάση αυτή αποτελεί στοιχείο της προσωπικότητας και της ύπαρξης του παιδιού. Στο πλαίσιο αυτής της ανάπτυξης, το παιδί δεν προσαρμόζεται απλώς στο περιβάλλον, αλλά στέκεται ενεργητικά απέναντι σε αυτό και συμμετέχει στη διαμόρφωσή του. Με τη σειρά της, η ενεργητική αυτή διάσταση της ανάπτυξης έχει ως συστατικό στοιχείο την ανάπτυξη ικανοτήτων δημιουργικής σκέψης, επινόησης και πρωτοβουλίας που του δίνουν τη δυνατότητα να αναλύει και να κατανοεί το νόημα νέων καταστάσεων και δεδομένων και να επιδιώκει την επιτυχία νέων σκοπών που συνδέονται με αυτές (επιτυχία περαιτέρω ανάπτυξης): «το κριτήριο της αξίας της σχολικής παιδείας είναι η έκταση κατά την οποία δημιουργεί επιθυμία για συνεχή ανάπτυξη και προμηθεύει τα μέσα για να καταστήσει αυτή την επιθυμία αποτελεσματική στην πραγματικότητα» (Dewey 1916: 53). Η κατεξοχήν διαδικασία που χαρακτηρίζει την παιδεία είναι η ανασυγκρότηση της εμπειρίας, όπου με την επεξεργασία των άμεσων εμπειριών προκύπτουν νοήματα τα οποία κατευθύνουν την αντιμετώπιση νέων εμπειριών και τη συγκρότηση νέων νοημάτων από αυτές (Dewey 1916: 76). Με βάση αυτό το πλαίσιο ασκεί κριτική στις υπάρχουσες παιδαγωγικές προσεγγίσεις της παιδείας: α) ως προετοιμασίας για το μέλλον β) ως προετοιμασίας για κάποιο ειδικό μελλοντικό καθήκον ή ρόλο γ) ως διαδικασίας φυσικής και πνευματικής ανέλιξης εκ των έσω δ) ως άσκησης πνευματικών ικανοτήτων ε) ως εκμάθησης πολιτιστικών και επιστημονικών επιτευγμάτων της ανθρωπότητας. Όλες αυτές οι προσεγγίσεις θεωρούνται μονομερείς. Αφετηρία της παιδείας αποτελεί αυτό που βιώνει στο παρόν το παιδί μέσα από την αλληλενέργειά του με το περιβάλλον. Το εκπαιδευτικό περιβάλλον είναι δομημένο έτσι ώστε να καλλιεργεί τη στοχαστική σκέψη, στάση και δράση του μαθητή που συνοδεύεται από την ανάληψη ευθύνης για τις συνέπειες των πράξεων. Κατ επέκταση το αναλυτικό πρόγραμμα δομείται με βάση τις αναπτυξιακές ανάγκες

4 του μαθητή όπου τα αντικείμενα σπουδής δεν θεωρούνται εξειδικευμένες γνώσεις που πρέπει να αποκτηθούν αλλά στοιχεία που συνδέονται με καταστάσεις της ανθρώπινης ζωής και συμβάλλουν στην επίλυση πραγματικών προβλημάτων (Dewey 1916: 76). Οι τρόποι σκέψης και δράσης του παιδιού πρέπει να συνδέονται με τις εμπειρίες του και να προκύπτουν από την άμεση και ενεργητική εμπλοκή του στην αντιμετώπιση καταστάσεων. Έτσι, έργο του εκπαιδευτικού είναι να θέτει προβλήματα, να δίνει πληροφορίες και να καλεί τους μαθητές να τις επεξεργάζονται και να συγκροτούν μέσα από αυτή τη διαδικασία γνώσεις και πεποιθήσεις. Σε ένα σχολείο που η λειτουργία του διέπεται από την ύπαρξη αυτών των σκοπών κεντρική θέση έχουν: α) οι δραστηριότητες (learning by doing) β) τα προβλήματα προς λύση, ως αντικείμενο των δραστηριοτήτων, που έχουν σχέση με τα ενδιαφέροντα και τις δυνατότητες των μαθητών δ) η ύπαρξη αξιόλογων εμπειριών για τους μαθητές, δηλαδή εμπειριών που έχουν νόημα γι αυτούς και δ) η διασφάλιση περιβάλλοντος συνεργασίας, ελευθερίας και δημοκρατίας Υπό αυτούς τους όρους, το σχολείο γίνεται αντιληπτό ως μια μικροκοινωνία που αντανακλά τα βασικά χαρακτηριστικά μιας δημοκρατικής κοινωνίας. 3. H ίδρυση του Πειραματικού Σχολείου Ο Dewey αναλαμβάνει την πρωτοβουλία για την ίδρυση, το 1896, του University Elementary School, πιο γνωστού ως Dewey School ή Laboratory School στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, με στόχο να αποτελέσει ένα πρότυπο σχολείο που να έχει το χαρακτήρα του εργαστηρίου (Pencier 1996).. Το σχολείο αυτό τέθηκε υπό την εποπτεία του Τμήματος Φιλοσοφίας, Ψυχολογίας και Παιδαγωγικής και λειτούργησε ως το Στην αρχή της λειτουργίας του είχε μόνο 12 μαθητές, ενώ σταδιακά έφτασαν τους 140, ηλικίας 4-14 ετών. Το εκπαιδευτικό προσωπικό αποτελούνταν από 23 εκπαιδευτικούς και 15 βοηθητικούς μερικής απασχόλησης. Τα έξοδα λειτουργίας τους σχολείου καλύπτονταν από τα δίδακτρα που κατέβαλαν οι μαθητές και από δωρεές φίλων και γονέων (Mayhew 1965: 3). Ο ίδιος πίστευε ότι όλες οι βαθμίδες της εκπαίδευσης θα έπρεπε να επιχορηγούνται από το δημόσιο (Dewey 1899:77). Ο σκοπός της λειτουργίας του ήταν διττός. Αφενός, η λειτουργία του αποσκοπούσε στη μόρφωση και ανάπτυξη των παιδιών που φοιτούσαν και αφετέρου αποσκοπούσε στη στενή επαφή του σχολείου με το πανεπιστήμιο, υπό την έννοια ότι το σχολείο αποτελούσε οργανικό στοιχείο της παιδαγωγικής λειτουργίας του πανεπιστημίου και βρισκόταν υπό την εποπτεία του. Σχετικά με τη δεύτερη αυτή πλευρά λειτουργίας του σχολείου ο ιδρυτής του αναφέρει: «Το σχολείο το λένε συχνά πειραματικό και κατά μία έννοια αυτό είναι το σωστό του όνομα. Δεν μου αρέσει να το χρησιμοποιώ πολύ συχνά, γιατί οι φοβιτσιάρηδες γονιοί θα νομίσουν ότι πειραματιζόμαστε πάνω στα παιδιά τους και φυσικά είναι αντίθετοι σε αυτό. Όμως ως προς την εκπαίδευση και τα προβλήματά της το σχολείο είναι στ αλήθεια πειραματικό-τουλάχιστο έτσι ελπίζω. Επιχειρήσαμε να δούμε, όχι μονάχα με συζητήσεις και θεωρίες αλλά με δοκιμές και εφαρμογές αν αυτά τα προβλήματα μπορούν να λυθούν και πως μπορούν να λυθούν» (Dewey 1899: 81). Στην πραγματικότητα ο στόχος ήταν το Σχολείο να αποτελέσει ένα εργαστήριο για το Πανεπιστήμιο κατά το πρότυπο των εργαστηρίων της Φυσικής, της Βιολογίας, της Χημείας (Mayhew 1965: 3-5). Ένα τέτοιο σχολείο θα εξυπηρετούσε, μέσω πρακτικών εφαρμογών, την ανάγκη να δοκιμασθούν οι φιλοσοφικές απόψεις και

5 ψυχολογικές θεωρίες του Dewey σχετικά με τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη των ανθρώπινων όντων. Κάτι τέτοιο δεν αποτελούσε απλώς προσωπική επιθυμία του ιδρυτή, αλλά πήγαζε από την ίδια του τη φιλοσοφία σχετικά με την φύση των ιδεών: είναι προσωρινές δοκιμαστικές μέχρι να αναπτυχθούν, να διορθωθούν και να επαληθευθούν ή να αναθεωρηθούν. Τις απόψεις αυτές τις συμμερίσθηκε μια ομάδα διανοουμένων και γονέων 3 που ήθελαν να δώσουν στα παιδιά τους το είδος της εκπαίδευσης που θα πρόσφερε το Πειραματικό. Το Πειραματικό όμως Σχολείο για τον Dewey δεν αποτελεί απλώς πεδίο εφαρμογής της παιδαγωγικής θεωρίας και ερευνητικής άσκησης. Η σχέση δεν είναι μονοσήμαντη. Η αφετηρία για τη ίδρυσή του τοποθετείται στην αντίληψη του Dewey για τη γνώση ως ολότητα, για τη σύζευξη θεωρίας και πράξης και κατ επέκταση στο ενιαιοποιημένο πρόγραμμα, όπου δεν έχουν λόγο ύπαρξης τα κάθετα διαχωρισμένα μεταξύ τους αντικείμενα, γεγονός που αποκόπτει το μαθητή από τη κοινωνική ζωή. Η εναιοποίηση όμως έχει όμως και άλλη διάσταση: την άρση της απομόνωσης μεταξύ των σχολικών βαθμίδων από το προσχολική μέχρι και την ανώτατη εκπαίδευση. Ο διαχωρισμός μεταξύ των σχολείων των διάφορων βαθμίδων θεωρείται τεχνητός και πιστεύεται ότι αποτελεί έναν ακόμη λόγο για την απομάκρυνση της εκπαίδευσης από τις ανάγκες της πραγματικής κοινωνικής ζωής, αλλά και από αναπτυξιακές ανάγκες του μαθητή. Έτσι, επιζητείται η ενιαιοποίηση μεταξύ των βαθμίδων. Ο άξονας με βάση τον οποίο ενοποιούνται είναι η ίδια η ζωή: «Ο μόνος τρόπος να ενωθούν τα διάφορα μέρη του σχολικού συστήματος είναι να πλησιάσουν την ίδια τη ζωή Θα πρέπει να δούμε το σύστημα σαν κομμάτι της μεγαλύτερης ενότητας της κοινωνικής ζωής» (Dewey 1899:52-75). Με ένα συμβολικό σχήμα ο Dewey αναπαριστά τη θέση του εκπαιδευτικού συστήματος στο ευρύτερο κοινωνικό σύστημα. Στην μια πλευρά του έχουμε το σπίτι και την οικογένεια, στο κάτω μέρος φυσικό περιβάλλον (το σχολείο βρίσκεται σε κήπο απ όπου τα παιδιά οδηγούνται στους κοντινούς αγρούς και από εκεί στην ύπαιθρο, στο πάνω μέρος η οικονομική ζωή με την οποία το σχολείο διατηρεί σχέση ελεύθερης επικοινωνίας και στην άλλη πλευρά βρίσκεται το πανεπιστήμιο με τα εργαστήρια, τις βιβλιοθήκες του, τα επαγγελματικά του σχολεία (Dewey 1899:64). Η σχέση λοιπόν του Πειραματικού Σχολείου με το Πανεπιστήμιο είναι σχέση ανοικτής επικοινωνίας και συνεργασίας. Το πανεπιστήμιο θέτει όλες του τις πηγές στη διάθεση του σχολείου, ενώ το σχολείο γίνεται εργαστήριο για το πανεπιστήμιο όπου ο σπουδαστής θα βλέπει να εφαρμόζονται, να δοκιμάζονται και τίθενται σε κριτική οι θεωρίες και ιδέες και, τέλος, να καθιερώνονται, πριν εφαρμοσθούν σε ευρεία κλίμακα. Ο κοινός ιστός που συνέχει και τις δύο πλευρές συνίσταται στο εξής: ο σκοπός τους σχολείου που είναι η ανάπτυξη κριτικά στοχαζόμενων μαθητών και ερευνητικού πνεύματος που να χαρακτηρίζει την κουλτούρα του σχολείου, εξυπηρετείται από την επιστημονική-πειραματική μέθοδο. Η Πειραματική Λογική λοιπόν χαρακτηρίζει τον τρόπο λειτουργίας του σχολείου και την εργασία των μαθητών. Και δεν μένει η προώθηση της ερευνητικής διάστασης μόνο στο γνωστικό επίπεδο αλλά αφορά την ανάπτυξη μιας ερευνητικής διάθεσης και στάσης στους μαθητές. Κάτι τέτοιο όμως έχει ανάγκη και η ανώτερη εκπαίδευση: «Είναι ωστόσο βέβαιο ότι τόσο στο πανεπιστήμιο όσο και στο σχολείο μονάχα η τάση για έρευνα μπορεί να φέρει το πνεύμα της έρευνας Να γκρεμίσουμε τα σύνορα που χωρίζουν την εκπαίδευση του μικρού παιδιού από την εκπαίδευση των νέων. Να ταυτίσουμε την κατώτερη με 3 Μεταξύ αυτών ήταν και Η. Mead, o εισηγητής της θεωρίας της «συμβολικής αλληλεπίδρασης».

6 την ανώτερη εκπαίδευση, έτσι που να γίνει πια φανερό ότι υπάρχει μόνο εκπαίδευση» (Dewey 1899:63). Πάντως, ο Dewey, δεν διατείνεται πως περιμένει άλλα σχολεία να μιμηθούν το λειτουργικό πρότυπο του Πειραματικού και να υιοθετήσουν την πρακτική του. Το εγχείρημα του Πειραματικού «χρησιμεύει μονάχα για αν αποδείξει το πραγματοποιήσιμο μιας σύλληψης καθώς και των μεθόδων με τις οποίες μπορεί να υλοποιηθεί» (Dewey 1899:74-75). 2. Τo Αναλυτικό Πρόγραμμα Παρά την συνεργασία του Πειραματικού Σχολείου με το Πανεπιστήμιο η επιλογή της διδακτέας ύλης, η προετοιμασία και ο τρόπος διδασκαλίας είχαν ανατεθεί εξολοκλήρου στους δάσκαλούς του. Το πρόβλημα για τους δάσκαλους ήταν πώς να διαμορφώσουν ένα πρόγραμμα μαθημάτων που να προωθεί τη στοχαστική σκέψη του παιδιού ώστε να καταστεί συνήθεια και τρόπος αντιμετώπισης προβλημάτων και να μεταβληθεί σε εσωτερική επιθυμία (Dewey 1899). Αυτό θα μπορούσε μόνο αν στα παιδιά δίνονταν ευκαιρίες και δυνατότητες για εφαρμογή του στοχαστικού τρόπου αντιμετώπισης των προβλημάτων που βιώνουν. Από την άποψη αυτή, ο Dewey δεν ασχολείται ιδιαίτερα και συστηματικά με τη διδακτέα ύλη των γνωστικών αντικειμένων που πρέπει να διδάσκονται στα σχολεία, To αληθινό κέντρο είναι όχι τα επιμέρους αντικείμενα αλλά οι δραστηριότητες του παιδιού (Dewey 1897). «Για να έχει το παιδί συνείδηση της κοινωνικής κληρονομιάς πρέπει να καθίσταται ικανό να εκτελεί τους θεμελιακούς τύπους της πολιτισμικής δραστηριότητας». Σε αυτή τη βάση, οργανώθηκαν στο Πειραματικό Σχολείο τρεις βασικοί τομείς χειρωνακτικής εργασίας που ελάμβαναν χώρα σε αντίστοιχους εργαστηριακούς χώρους α) ξυλουργική β) μαγειρική γ) υφαντική και ραπτική. Αυτές οι απασχολήσεις εισάγονται, γιατί είναι συνδεδεμένες με την ικανοποίηση των βασικών αναγκών για τροφή, ενδυμασία και προστασία (Baker 1966: 142). Δεν είναι ο στόχος να παραχθούν αντίστοιχες επαγγελματικές δεξιότητες, αλλά μέσω της διαχείρισης της εμπειρίας εμπλέκεται και η διανοητική προσπάθεια στη διαδικασία επίλυσης προβλημάτων που βιώνει ο μαθητής. Έτσι ο μαθητής που εμπλέκεται στην χειρωνακτική δραστηριότητα συνειδητοποιεί, τη μέθοδο και το σκοπό της για τον εαυτό του και την κοινωνία και αποκτά μια βάση για περαιτέρω ανάπτυξη. Αλλά και τα υπόλοιπα μαθήματα της Φυσικής, της Ιστορίας, της Αισθητικής Αγωγής, το Σχέδιο, η Ζωγραφική, περιλαμβάνουν δραστηριότητες χειρωνακτικές. Για παράδειγμα στη Φυσική εκτελούν πειράματα, στην Ιστορία κατασκευάζουν παλιά όπλα και όργανα. Εννοείται ότι η φυσική αγωγή έχει τη θέση της σε ένα τέτοιο πρόγραμμα (Dewey 1899:82). Αλλά και με τη μαγειρική αποκτούν γνώσεις χημείας, με τη ξυλουργική μαθαίνουν για τη λειτουργία των αριθμών και ορισμένες γεωμετρικές αρχές. Με την υφαντική έρχονται σε επαφή με τη γεωγραφία και σε όλες τις δραστηριότητες είναι παρούσα η ιστορία. Tα αντικείμενα των γλωσσικών μαθημάτων και της αριθμητικής, τουλάχιστο στα δύο πρώτα χρόνια, τα γνωρίζουν κατά λειτουργικό τρόπο σε σύνδεση με τα επιμέρους μαθήματα, όταν τα παιδιά αποκτούν την αίσθηση της πρακτικής τους αξίας μέσα από τις δραστηριότητες στις οποίες εμπλέκονται (Dewey 1897). Τα ενλόγω αντικείμενα με τα καθαρώς συμβολικά στοιχεία που συνήθως απαιτούν τη χρήση βιβλίων θεωρούνται εργαλεία και έτσι τα χρησιμοποιεί το παιδί. Μόλις λοιπόν το παιδί φυσιολογικά αποκτήσει κίνητρο για τη χρήση βιβλίων υποβοηθείται να αποκτήσει αυτήν τη δεξιότητα (Mayhew 1965: 5). Ως παράδειγμα αναφέρεται η κατασκευή μιας εξοχικής καλύβας από τα παιδιά. Στην ώρα της αριθμητικής έγινε το σχέδιο της κατασκευής της (μετρήσεις του

7 εμβαδόν κ.ά), η κατασκευή την ώρα της χειροτεχνίας, ενώ η γλωσσική διδασκαλία συνδέεται με το όλο εγχείρημα, τόσο κατά το σχεδιασμό όσο και κατά την κατασκευή. Μάθαιναν σχέδιο και ραπτική καθώς σχεδίαζαν την επίπλωση αλλά και τα ενδύματα για τους κατοίκους της κατοικίας. Γινόταν ακόμη δραματοποιήσεις διαφόρων καθημερινών οικογενειακών στιγμών που αφορούσαν οικιακές και γεωργικές δραστηριότητες. Το πρόγραμμα του Πειραματικού θα μπορούσε ως ένα ενοποιημένο (intergrated) πρόγραμμα, όπου τα αντικείμενα δεν αποτελούν απλώς εξειδικευμένες γνώσεις αλλά διασυνδέονται μεταξύ τους, ενσωματώνονται στη διαδικασία ανάπτυξης του παιδιού και αποκτούν νόημα για το μαθητή. Εκείνο δηλαδή που έχει πρωταρχική σημασία είναι το πώς τα περιεχόμενα των διαφορετικών αντικειμένων θα συνδέονται με τις καταστάσεις της ανθρώπινης ζωής και θα συνεισφέρουν στη διερεύνηση της ανθρώπινης, της φυσικής και της κοινωνικής κατάστασης αλλά και στη λύση κοινωνικών προβλημάτων. 3. Μέθοδος και εκπαιδευτικές πρακτικές Η υλοποίηση ενός προγράμματος με τα χαρακτηριστικά που προαναφέρθηκαν προϋπέθετε κατ αρχήν μια ειδικού τύπου διαρρύθμιση του σχολικού χώρου Η παραδοσιακή αίθουσα είναι δομημένη έτσι ώστε να εξυπηρετεί αποκλειστικά για ακρόαση 4. Στο Πειραματικό απαιτείται χώρος που να εξυπηρετεί την εργαστηριακή και την ομαδοσυνεργατική λειτουργία. Στο σχολείο λοιπόν υπάρχουν γυμναστήριο, εργαστήρια για χειρωνακτικές εργασίες, μεγάλη κουζίνα και δύο τραπεζαρίες για τα γεύματα των παιδιών. Η ατμόσφαιρα στο Πειραματικό Σχολείο είναι εντελώς διαφορετική από αυτήν που επικρατεί στο παραδοσιακό σχολείο: «εκεί που κατασκευάζονται τα διάφορα αντικείμενα δεν μπορεί να υπάρξει απόλυτη τάξη και ησυχία οι άνθρωποι δεν είναι υποχρεωμένοι να τηρούν συγκεκριμένες φυσικές στάσεις. Φυσικό είναι να γίνεται θόρυβος και φασαρία» (Dewey 1899:16). Παρόλα αυτά, σε αυτόν το χώρο ο μαθητής καταβάλλεται προσπάθεια να απολαμβάνει εξατομικευμένη προσοχή από τον εκπαιδευτικό (8-10 μαθητές στην ομάδα-τάξη). Η πειθαρχία σε ένα τέτοιο εκπαιδευτικό περιβάλλον προκύπτει όχι ως εξωτερική επιβολή στο μαθητή αλλά πηγάζει από τη συμμετοχή στην πραγματοποίηση ενός έργου «που ξεκινά από υπαρκτά κίνητρα και καταλήγει σε κάποιο χειροπιαστό αποτέλεσμα» (Dewey 1899:12). Ο ρόλος του εκπαιδευτικού συνίσταται στο να θέτει ερωτήματα με τη μορφή προβλημάτων και ταυτόχρονα να κατευθύνει και να συντονίζει τις δραστηριότητες 4 Όλα τα θρανία που έχουμε είναι φτιαγμένα για να κάθονται τα παιδιά και να ακούν το μάθημα..όλα είναι μελετημένα για να κάθεσαι και να ακούς. Η ακρόαση σαν στάση, συγκριτικά μιλώντας, σημαίνει παθητικότητα, απορρόφηση. Σημαίνει ότι το παιδί πρέπει να αφομοιώσει στον ελάχιστο δυνατό χρόνο την προκαθορισμένη ύλη, που ετοίμασε η διεύθυνση του σχολείου μαζί με το δάσκαλο δεν υπάρχουν εργαστήρια υλικά, να φτιάξει, να δημιουργήσει να ερευνήσει. H σχολική αίθουσα διευκολύνει τον έλεγχο όσο το δυνατό περισσότερων παιδιών, ως ένα άθροισμα από μονάδες. Με τις δραστηριότητες τα παιδιά γίνονται ξέχωρες οντότητες, τα ξέρουμε έξω από το σχολείο, στο σπίτι στην οικογένεια στο γήπεδο, στη γειτονιά. Κατ έκταση όλα τα προηγούμενα συνδέονται με την ομοιομορφία στην ύλη και στις μεθόδους. Αυτί και βιβλίο, τα μοναδικά μέσα για μάθηση και για τη διαίρεση την ύλης σε τμήματα από το Δημοτικό ως το Γυμνάσιο» (Dewey 1899:29).

8 των μαθητών για να ερευνούν και να βρίσκουν λύσεις. Βέβαια, τα ερωτήματαπροβλήματα πρέπει να είναι γνήσια, δηλαδή να ερεθίζουν τη σκέψη και την εμπειρία των μαθητών. Η φυσική περιέργεια του παιδιού είναι η πηγή από την οποία μπορούν οι εκπαιδευτικοί να αντλούν γνήσια ερωτήματα (Dewey 1897). Οι δραστηριότητες επίσης πρέπει να ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντα των μαθητών, αυτό όμως δεν σημαίνει πως σκοπός είναι απλώς η ευχαρίστηση ή ικανοποίηση, αλλά η χρησιμοποίηση των ενδιαφερόντων ως βάσης για τη συγκρότηση μιας όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένης ζωής. Η μέρα ξεκινούσε με συζήτηση μεταξύ δασκάλου και μαθητών. Όλα τα παιδιά είχαν την ελευθερία και τη ενθάρρυνση να προτείνουν τρόπους για τη λύση της προβληματικής κατάστασης που είχαν να αντιμετωπίσουν. Οι δάσκαλοι ρύθμιζαν τις συζητήσεις και τα ενθάρρυναν για συμμετοχή και γενικότερα για την ανάληψη ευθυνών (Harms W. & Pencier I. 1996). Αν και η άμεση απόφαση σε σχέση με την αντιμετώπιση των θεμάτων της διδακτέας ύλης και της μεθοδολογικής προσέγγισης επαφιόταν στο δάσκαλο, οι επιλογές του ανατροφοδοτούνταν διαρκώς από τη συνεργατική συζήτηση των επιδράσεων και αποτελεσμάτων στα παιδιά, ώστε συχνά σημειώνονταν μεταβολές. Χαρακτηριστικό του Σχολείου ήταν η διευκόλυνση των αλλαγών στο πρόγραμμα και στη μεθόδευση της διδασκαλίας. Ακολουθούνταν μια ευέλικτη πρακτική που ήταν όμως δυνατή, ακριβώς γιατί στο σχολείο είχαν θέση οι άτυπες κοινωνικές συνθήκες (Mayhew 1965: 382). H φύση του προγράμματος ήταν τέτοια που απαιτούσε μεγάλο βαθμό ευελιξίας από την πλευρά του εκπαιδευτικού. Υπήρχε μεταξύ των εκπαιδευτικών η ανάγκη για διαρκή ανταλλαγή αποτελεσμάτων από την εμπειρία στην τάξη. Αυτό έγινε δυνατό μόνο με την προθυμία των εκπαιδευτικών να αναλάβουν, όταν η ανάγκη το απαιτούσε, επιπλέον φόρτο εργασίας.. Για παράδειγμα, o εκπαιδευτικός για την Αριθμητική έπρεπε να είναι σε ετοιμότητα για να παρέμβει διδακτικά, όταν στο πλαίσιο μιας άλλης δραστηριότητας χρειαζόταν η παρουσία του. Και όλα αυτά συνοδεύονταν από την εβδομαδιαία συνάντηση με το Dewey (Mayhew 1965: ). Γενικότερα, ο εκπαιδευτικός δεν επιβάλλει ιδέες ή ορισμένες συνήθειες στο παιδί αλλά λειτουργεί ως μέλος της κοινότητας. Φιλτράρει τις επιρροές που ασκούνται στο παιδί και το βοηθά να τις διαχειρισθεί με τον κατάλληλο τρόπο (Brubacher 1983). 4. Η αξιολόγηση των μαθητών Για το Πειραματικό Σχολείο η αξιολόγηση είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για κοινωνική διεπαφή και συνδιαλλαγή, ιδιαίτερα η προφορική εξέταση. Αυτού του είδους η εξέταση προσομοιάζει τις αντίστοιχες συζητήσεις στο σπίτι. Αλλά στο σχολείο η εξέταση είναι οργανωμένη διαδικασία και ακολουθεί ένα πρόγραμμα. «Στο σχολείο μας ο τόπος της προφορικής εξέτασης γίνεται το επίκεντρο των ανταλλαγών. Είναι σαν να λέμε ένα είδος κοινωνικού χρηματιστηρίου, όπου ανταλλάσσονται εμπειρίες και γνώμες, όπου κριτικάρονται οι διάφορες απόψεις και όπου διορθώνονται οι παρανοήσεις» (Dewey 1899:45). Ουσιαστικά η αξιολόγηση είναι αποδεκτή στο βαθμό που πιστοποιεί την καταλληλότητα για κοινωνική ζωή (Dewey 1897) Στο πλαίσιο αυτό, αποφεύγονται από τους εκπαιδευτικούς οι συγκρίσεις μεταξύ των μαθητών. Άλλωστε οι μαθητές συνήθως δεν ζητούσαν από το δάσκαλο να κρίνει ή να κατατάξει ή ακόμη και να σχολιάσει τη δουλειά τους. Οι δραστηριότητες ήταν

9 τέτοιες ώστε οι ίδιοι μπορούσαν να κρίνουν τους εαυτούς τους, την επιτυχία ή την αποτυχία τους, αφού είχαν συνείδηση για τις μεταξύ τους διαφοροποιήσεις μέσα στην ομάδα. Λίγα παιδιά επιθυμούσαν βαθμούς εξωτερικούς ως απόδειξη της ανάπτυξή τους. Αυτή η απουσία ισορροπούνταν από αίσθημα ευτυχίας που χαρακτήριζε όπως πιστευόταν το σύνολο της μαθητικής κοινότητας. Ακόμη και την τελευταία χρονιά, πριν τα παιδιά μεταβούν στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση υποχρεώνονταν τα παιδιά να υποβάλουν επιπλέον μόνο γραπτή ή προφορική έκθεση, με την ολοκλήρωση ενός project, και δεν υποβάλλονταν στις τυπικές εξετάσεις (Mayhew1965: ). To κάθε παιδί παρακολουθούνταν εξατομικευμένα και ένα μέλος του προσωπικού ανελάμβανε το συντονισμό του προγράμματος και την φυσική του φροντίδα Κριτήριο για την αποτελεσματικότητα της μαθησιακής διαδικασίας ήταν η στάση του μαθητή μετά την ολοκλήρωσή της (ικανοποίηση ή χαρά, νευρικότητα ή οργή). Μια ήσυχη και ευχάριστη στάση ήταν ένδειξη ικανοποίησης που προκύπτει από την επιτυχή επιτέλεση ενός σχεδιασμένου σκοπού. Το παιδί κινητοποιείται και ελέγχεται, σε ό,τι αφορά την εργασία του, στη ζωή της κοινότητας στο πλαίσιο της οποίας επιτελείται αυτός ο σκοπός (Dewey 1897). 5. Οργάνωση της σχολικής ζωής Η μέθοδος της επίλυσης των προβλημάτων μέσω των δραστηριοτήτων απαιτεί τη δυνατότητα ελεύθερης έκφρασης, δράσης και ανταλλαγής πληροφοριών, εμπειριών και ιδεών. Στο σχολείο η δημοκρατία δεν διδάσκεται αλλά βιώνεται. Η σχολική ζωή αποτελεί μια μικροκοινωνία που αντανακλά τα χαρακτηριστικά της κοινοτικής ζωής της ευρύτερης κοινωνίας. Στο Πειραματικό συζητούν σε εβδομαδιαίες συναντήσεις, όπου είχαν τη δυνατότητα να συζητούν μεταξύ τους το αναλυτικό πρόγραμμα καθώς και για γενικότερα θέματα που αφορούσαν τη δουλειά τους (Baker 1955: 140). Οι μαθητές συζητούσαν πολλές φορές κατά τη διάρκεια των μαθημάτων με τους καθηγητές τους, ενώ ενθαρρύνονταν για συμμετοχή (Mayhew & Edwards 1936: 81). Στα πρώτα χρόνια της λειτουργίας οι ομάδες-τάξεις επιδιώχθηκε να σχηματισθούν με παιδιά διαφορετικής ηλικίας και διαφορετικής διανοητικής ανάπτυξης, γιατί πιστευόταν ότι υπηρχαν οφέλη από αυτήν την ανταλλαγή, που ήταν και ηθικά, καθώς ορισμένα μεγαλύτερα παιδιά αναλάμβαναν ορισμένες υπευθυνότητες στη φροντίδα των μικρότερων. Στην πορεία τα παιδιά χωρίζονταν ανάλογα με τις ικανότητές τους. Αυτό δεν σήμαινε ότι υπήρχε προαγωγή με βάση την βαθμολογία (Mayhew 1965: 378). Η επιλογή δεν γινόταν με βάση την ικανότητά των μαθητών να διαβάζουν και να γράφουν αλλά με βάση το γενικότερο νοητικό τους επίπεδο και τα ενδιαφέροντά τους, καθώς και χαρακτηριστικά κοινωνικής συμπεριφοράς. Πάντως ούτε στη συνέχεια καταργήθηκε η επαφή των μεγαλύτερων με τα μικρότερα παιδιά αλλά και με παιδιά διαφορετικών επιπέδων από αυτά, σύμφωνα με το άκαμπτο σύστημα της «κατά βαθμίδες» εκπαίδευσης. Τα παιδιά μπορούν να μετακινούνται για να έρχονται σε επαφή με διαφορετικούς δάσκαλους. Ακόμη, τα παιδιά έρχονται σε επαφή μεταξύ τους στις γενικές τους συνελεύσεις για να τραγουδήσουν ή να εκθέσουν το σχολικό έργο στο σύνολό του. Επίσης, διατίθεται μισή ώρα στα μεγαλύτερα παιδιά για να συναντηθούν με μικρότερα και να πάρουν μέρος στη δουλειά τους. «Προσπαθούμε με διάφορους τρόπους να διατηρούμε το πνεύμα της οικογένειας μέσα και έξω από το σχολείο και να διώχνουμε το αίσθημα της απομόνωσης από τις ξεχωριστές τάξεις και τις βαθμίδες της εκπαίδευσης»

10 (Dewey 1899:86). Σε γενικές γραμμές, επιχειρούνταν να γίνει σεβαστός ο φυσικός καταμερισμός της εργασίας και των ενδιαφερόντων των μαθητών. 6.Ανακεφαλαίωση- Συμπεράσματα Το Πειραματικό Σχολείο έπαυσε να λειτουργεί υπό την εποπτεία του Dewey το 1903 για λόγους που είχαν σχέση με οργανωτικές αναπροσαρμογές στη λειτουργία του που υπαγορεύθηκαν από την πανεπιστημιακή διοίκηση. Η φιλοσοφία του όμως χαρακτήρισε την τάση της «Νέας Αγωγή» και του «Νέου Σχολείου». Σε αυτήν τη φιλοσοφία βασίσθηκε η ίδρυση των «σχολείων εργασίας» και στα σύγχρονα χρόνια η διατύπωση των αρχών του «Ανοικτού Σχολείου» και του «Σχολείου χωρίς τοίχους». Όμως ιδρύθηκαν και τα Πειραματικά Σχολεία σε πολύ διαφορετικές πολιτισμικές και ιστορικές συνθήκες από αυτές που ιδρύθηκε το Πειραματικό στο Chicago. Δεν θα εξετασθεί, στο πλαίσιο αυτής της εργασίας, αν πολλά από αυτά φέρουν καταχρηστικώς τον τίτλο του Πειραματικού Σχολείου. Δεν είναι δυνατό υπό τις σημερινές συνθήκες να αναβιώσει η λειτουργία ενός Πειραματικού, του οποίου τις αρχές συνέλαβε και εφάρμοσε o Dewey, με δεδομένο ότι η παιδαγωγική θεωρία και έρευνα έχει προχωρήσει σημαντικά (Τurney 1988). Πάντως, μπορεί να υποστηριχθεί ότι αν τα υφιστάμενα Πειραματικά Σχολεία θα ήθελαν να διατηρήσουν τον πειραματικό χαρακτήρα, θα έπρεπε να τα χαρακτηρίζουν ορισμένες προδιαγραφές. Πρόκειται για προδιαγραφές που προκύπτουν μέσα από την παρουσίαση των όρων λειτουργίας του Πειραματικού Σχολείου που προηγήθηκε. Αυτό σημαίνει ότι αυτά τα σχολεία στη χώρα μας θα πρέπει ίσως να μην περιορίζονται μόνο στην επιλογή μαθητών μέσω της κλήρωσης και του εκπαιδευτικού τους προσωπικού με βάση τα ακαδημαϊκά προσόντα που διαθέτουν. Το έργο βεβαίως που οι εκπαιδευτικοί επιτελούν είναι σε μεγάλο βαθμό καινοτόμο και αποτελεσματικό, δεν είμαι όμως σίγουρος ότι καλύπτει τους όρους ενός πειραματικού με την πλήρη έννοια όρου: 1. Το πρώτο στοιχείο που δικαιολογεί την ύπαρξη των Πειραματικών Σχολείων είναι ο σκοπός της λειτουργίας του που δεν μπορεί να είναι άλλος από την καλλιέργεια της κριτικής - ερευνητικής διάθεσης και συμπεριφοράς των μαθητών. Αυτό δεν μπορεί να συμβεί αν τα σχολεία αυτά δεν μεταβληθούν σε αντίστοιχες κοινότητες μαθητών και εκπαιδευτικών 2. Το δεύτερο στοιχείο αφορά τη στενή σχέση και τους δεσμούς με τις δομές της παιδαγωγικής έρευνας, που ταυτίζονται με το Πανεπιστήμιο. Ο όρος πειραματικός κατεξοχήν αναφέρεται στη διαδικασία εφαρμογής. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνεται και η εκπαίδευση των υποψηφίων εκπαιδευτικών. Αφορά όμως και τη διάχυση των αποτελεσμάτων των εφαρμογών στο ευρύτερο εκπαιδευτικό σύστημα 3. Τα προαναφερθέντα προϋποθέτουν την ύπαρξη ενός ευέλικτου και ευπροσάρμοστου προγράμματος. Αυτό το πρόγραμμα θα είναι δυνατόν διαρκώς να αναμορφώνεται και στο πλαίσιο του να πραγματοποιείται ανατροφοδότηση του εκπαιδευτικού έργου με την υποστήριξη του Πανεπιστημίου 4. Προϋποθέτουν επίσης ένα εκπαιδευτικό προσωπικό που να είναι προετοιμασμένο για την εφαρμογή ενός προγράμματος τέτοιου τύπου, να μπορεί να ενταχθεί σε μια αντίστοιχη κουλτούρα και να συνεισφέρει στην ανάπτυξή της Λαμβανομένων υπόψη όλων των παραπάνω, το Πειραματικό Σχολείο δεν μπορεί παρά να έχει αυτονομία στη λειτουργία του, φυσικά με την υποστήριξη των διοικητικών δομών και των συνδεδεμένων με αυτό πανεπιστημιακών σχολών. Αξίζει νομίζω τον κόπο δοκιμασθεί το πλαίσιο μιας τέτοιας λειτουργίας και αυτό θα είναι προς όφελος του συνόλου του εκπαιδευτικού συστήματος. Άλλωστε, οι ανάγκες του

11 ευρύτερου εκπαιδευτικού συστήματος υπαγορεύουν ένα Πειραματικό Σχολείο, διαφοροποιημένο από τα υπόλοιπα σχολεία. Πάντως, το Πειραματικό Σχολείο στην υφιστάμενη μορφή του θα πρέπει ή να καταργηθεί ή να αλλάξει όνομα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Dewey J.(1897) My Pedagogic Creed, School Journal, vol.54, pp Dewey J.(1899) Principles of mental development as illustrated in early infancy, Transaction of the Illinois Society for Child Study Dewey J. (1899). The school and Society, The University of Chicago Press: Chicago)Dewey J.(1916) Democracy and Education, Macmillan Co: New York. Dewey J.(1938) Experience and Education, Macmillan Co: New York. Harms W. & Pencier (De) I. (1996). Experiencing Education: 100 Years of Learning at the University of Chicago Laboratory School, The University of Chicago Press: Chicago) Mayhew K.C. (1965) The Dewey school: the Laboratory School of the University of Chicago , Atheron Press: New Jersey. Pencier (De) I. (1996). The history of the University of Chicago Laboratory School, The University of Chicago Press: Chicago) Baker Μ. (1955) Foundation of J. Dewey educational theory, King s Crown Press: New York. Turney, C. (1988) Laboratory Schools, στο: Dunkin M. J. (ed.) The international Encyclopedia of Teaching and Teacher Education, Pergamon Press, σσ Κουσκούκη Μ. (2008). Η φιλoσοφία της Παιδείας στον Πραγματισμό του Dewey, Μεταπτυχιακή εργασία, Θεσσαλονίκη: ΑΠΘ Brubacher J. (1983), στο: Σατώ Ζ. (επ.) Οι μεγάλοι Παιδαγωγοί, Γλάρος: Αθήνα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα.

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 - Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr E-mail: press@minedu.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

1 ος Άξονας: Σύνδεση με ΑΕΙ και ΠΙ

1 ος Άξονας: Σύνδεση με ΑΕΙ και ΠΙ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΕΝΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ (Βασικοί άξονες) Κατά την άποψή μας, η αναβάθμιση του ρόλου της Δημόσιου Σχολείου προϋποθέτει την ύπαρξη ειδικών Πειραματικών Σχολείων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE Ζωή-Ελένη Σταθάκη, Ευαγγελία Παυλάτου Τομέας Χημικών Επιστημών, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

: Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας Διαγωνισμός : Μαθητές στην Έρευνα ΜΕΡΑ 2014-2015

: Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας Διαγωνισμός : Μαθητές στην Έρευνα ΜΕΡΑ 2014-2015 Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας Διαγωνισμός : Μαθητές στην Έρευνα ΜΕΡΑ 2014-2015 Κωδικός Πρόσκλησης : ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ/ΜΕΡΑ/0914 Χ Ρ Ο Ν Ο Δ Ι Α Γ Ρ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΡ ΕΛΕΝΑ ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κώστας Ν. Τσιαντής Πρόβλημα που τέθηκε από τους διοργανωτές της διημερίδας Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και επανασχεδίαση προγραμμάτων σπουδών με στόχο την ενίσχυση των ικανοτήτων των φοιτητών

Αξιολόγηση και επανασχεδίαση προγραμμάτων σπουδών με στόχο την ενίσχυση των ικανοτήτων των φοιτητών ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Αξιολόγηση και επανασχεδίαση προγραμμάτων σπουδών με στόχο την ενίσχυση των ικανοτήτων των φοιτητών Ματσατσίνης Ν., Καθηγητής Κρασαδάκη Ε., Υποψ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS)

Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS) Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS) «Κάθε συνηθισμένο παιδί είναι ικανό για ασυνήθιστα κατορθώματα» (Τζ. Ρόουλινγκ) «Όλοι οι μαθητές πρέπει να βιώνουν μια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα!

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Τάξη: Ε Δημοτικού Διδακτικό έτος: 2012-2013 Εισαγωγή Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας προκύπτουν ερωτήματα και προβληματισμοί των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu.

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu. Αγαπητοί γονείς Αισθανόμαστε την ανάγκη να επικοινωνήσουμε μαζί σας για να σας ενημερώσουμε σχετικά με την ταυτότητα της ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ και το αξιόλογο και πολυεπίπεδο εκπαιδευτικό έργο που επιτελεί.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο.

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο. ΣΧΟΛΕΙΟ Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης, με θέμα την διατροφή, οι μαθητές με την χρήση των Τ.Π.Ε, εξερευνούν, πειραματίζονται και δοκιμάζουν τις γνώσεις τους σε μια σειρά από ψηφιακές δραστηριότητες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις. Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας. Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών

Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις. Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας. Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις Περιλαμβάνει: Παρουσίαση του

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

One Laptop Per Child

One Laptop Per Child One Laptop Per Child Παρουσίαση του μαθητικού υπολογιστή Αν. Καθηγητής Τσινάκος Αύγουστος, Προϊστάμενος, Τμ. Βιομηχανικής Πληροφορικής TEI Kαβάλας tsinakos@teikav.edu.gr Γιατί μας αφορά ή όλη προσπάθεια?

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

«ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη»

«ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Οι Κύκλοι της Επιμόρφωσης κατά την πιλοτική εφαρμογή των νέων ΠΣ και ο ρόλος του Εκπαιδευτικού Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

: Βαθ. Προτεραιότητας: ΠΡΟΣ : Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας:

: Βαθ. Προτεραιότητας: ΠΡΟΣ : Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας: : Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ Γενικές πληροφορίες Οι «Δημιουργικές Συνεργασίες με Καλλιτέχνες» στοχεύουν στην επαφή και εξοικείωση των παιδιών με τους καλλιτέχνες της Κύπρου. Παράλληλα στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα