Αρχαιοβοτανικές µελέτες στο Νεολιθικό Οικισµό Αυγής Καστοριάς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αρχαιοβοτανικές µελέτες στο Νεολιθικό Οικισµό Αυγής Καστοριάς 2005-2007"

Transcript

1 Αρχαιοβοτανικές µελέτες στο Νεολιθικό Οικισµό Αυγής Καστοριάς Εύη Μαργαρίτη Εισαγωγή Οι αρχαιοβοτανικές µελέτες αποτελούν βασική και καίρια πρακτική στις αρχαιολογικές ανασκαφές, µιας και αντιπροσωπεύουν το βασικό εργαλείο για την ανασύσταση της αγροτικής οικονοµίας κατά την αρχαιότητα. Τις περισσότερες φορές όµως η δειγµατοληψία είναι περιορισµένη, έχοντας ως αποτέλεσµα την απώλεια σηµαντικών πληροφοριών και την ανεπαρκή εξαγωγή συµπερασµάτων. Η κατάσταση είναι τελείως διαφορετική στην ανασκαφή του Νεολιθικού Οικισµού της Αυγής Καστοριάς. Η συστηµατική δειγµατοληψία χώµατος και η επεξεργασία του κατά τη διάρκεια των ανασκαφικών εργασιών καθώς και η περαιτέρω ανάλυση των φυτικών καταλοίπων σε εξειδικευµένα εργαστήρια έχουν δηµιουργήσει εκτενή βάση δεδοµένων και στοιχείων, που θα συµβάλουν στην κατανόηση των γεωργικών πρακτικών και του οικονοµικού πλαισίου, στο οποίο είχε δηµιουργηθεί και αναπτυχθεί ο Οικισµός της Αυγής κατά τη Νεολιθική. Κατανοητά επιπλέον θα γίνουν και τα ιδιαίτερα εκείνα χαρακτηριστικά, που τον διαφοροποιούσαν από άλλους οικισµούς της ίδιας περιόδου. ειγµατοληψία Επίπλευση Επεξεργασία Η αρχαιοβοτανολογία βασίζεται στη µελέτη των φυτικών καταλοίπων, που για κάποιο λόγο ήρθαν σε επαφή µε τη φωτιά στην αρχαιότητα, απανθρακώθηκαν και έτσι διατηρήθηκαν µέσα στους αιώνες. Οι σπόροι και τα άλλα µέρη του φυτού προστατεύονται µέσα στα αρχαιολογικά στρώµατα και διατηρούν σε µεγάλο βαθµό τα βασικά µορφολογικά χαρακτηριστικά τους. Συνεπώς µπορούν να αναγνωριστούν, να µελετηθούν και να µας παράσχουν σηµαντικές πληροφορίες για την επιλογή των διαφόρων ειδών, τις µεθόδους καλλιέργειάς τους, τις διατροφικές συνήθειες και την επεξεργασία των φυτών κατά την αρχαιότητα. Για να γίνει εφικτή όµως η µελέτη των φυτικών καταλοίπων, πρέπει να ακολουθηθούν συγκεκριµένες διαδικασίες αρχίζοντας από τη συλλογή δειγµάτων χώµατος από τις αρχαιολογικές επιχώσεις. Τα δείγµατα προέρχονται από κατασκευές, πασσαλότρυπες, εστίες, στρώµατα καταστροφής, δάπεδα και λάκκους καθώς και από περιοχές συγκέντρωσης κεραµικής και από επιφάνειες µε εµφανή ίχνη καύσης. Παράλληλα, δείγµατα πάρθηκαν σχεδόν από κάθε πάσα, ακόµη και αν δεν υπήρχαν εµφανή ίχνη καύσης. Ουσιαστικά, είναι δυνατή στην Αυγή η εξέταση κάθε ανασκαµµένης περιοχής µε βάση τα αρχαιοβοτανικά κατάλοιπα και, ως εκ τούτου, η απόδοση πληροφοριών για την κατανοµή του υλικού µέσα στον οικισµό και τη σχέση του µε συγκεκριµένα στρώµατα και κατασκευές. Με αυτή την τακτική δειγµατοληψίας, πάνω από 800 αρχαιολογικά δείγµατα χώµατος έχουν επεξεργαστεί και αναλυθεί ως αυτή τη στιγµή (Ιούνιος 2007). Για την επίπλευση χρησιµοποιήθηκε ειδικά διαµορφωµένο βαρέλι, το νεροκόσκινο (Εικ. 1). Όπως προδίδει η ονοµασία του, πρόκειται για σύστηµα που βασίζεται στο συνδυασµό της ροής του νερού και της κατάληξής του σε ειδικά γεωλογικά κόσκινα, το οποίο ουσιαστικά στοχεύει στο διαχωρισµό των οργανικών υλικών από τον κύριο όγκο του

2 χώµατος, που προέρχεται από τις αρχαιολογικές επιχώσεις. Τα δείγµατα τοποθετούνται σε µια σίτα, στερεωµένη λίγο πιο κάτω από το χείλος ενός κοινού βαρελιού, στο εσωτερικό του οποίου υπάρχει ένα σύστηµα σωλήνων, που τροφοδοτεί νερό µε συγκεκριµένη και ελεγχόµενη πίεση. Με τη συνεχή ροή του νερού και την ανάδευση του χώµατος, τα απανθρακωµένα µέρη (σπόροι, άνθρακες) επιπλέουν και µε την υπερχείλιση καταλήγουν στα ειδικά γεωλογικά κόσκινα που είναι τοποθετηµένα στην εκροή του διαµορφωµένου στοµίου του βαρελιού. Η διαδικασία της επίπλευσης είναι επίπονη και εξαιρετικά χρονοβόρα. Τα κόσκινα που χρησιµοποιήθηκαν για τη συγκέντρωση του υλικού έχουν άνοιγµα βροχίδος 1m και 250µ και το υλικό που καταλήγει σε αυτά ονοµάζεται χονδρόκοκκο και λεπτόκοκκο υλικό/κλάσµα αντίστοιχα. Η µελέτη του υλικού βασίστηκε τόσο στη διαλογή του χονδρόκοκκου και λεπτόκοκκου προϊόντος της επίπλευσης, όσο και στην εξέταση του «ξερού υπολοίπου», δηλαδή του υλικού που παραµένει στη σίτα στο εσωτερικό του νεροκόσκινου. Η εξέταση του υλικού της επίπλευσης στο σύνολό του (χονδρόκοκκο, λεπτόκοκκο & ξερό υπόλοιπο) είναι αναγκαία µιας και µόνο τότε υπάρχει η βεβαιότητα ότι το υλικό έχει διασωθεί στο σύνολό του. Πολλοί σπόροι δεν επιπλέουν κατά τη διάρκεια της επίπλευσης, αλλά είναι πιο πιθανό να παραµείνουν στο ξερό/βαρύ υπόλοιπο. Εκεί εξάλλου σώζονται πολλά τµήµατα άνθρακα, όστρεα, κόκαλα ζώων, αλλά και µικρά τµήµατα πυριτόλιθου, ακόµη και κεραµική, τα οποία διαφορετικά θα είχαν χαθεί µαζί µε τις πληροφορίες που µας δίνουν για την ανασύσταση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στον οικισµό. Όλα αυτά τα ευρήµατα συγκεντρώνονται, καταγράφονται και µελετούνται από τους ειδικούς ερευνητές (Εικ. 2). Πρέπει να σηµειωθεί ότι η λεπτοµερής διαλογή του ξερού υπολοίπου στο σύνολό του, δεν είναι συνήθης πρακτική για τα δεδοµένα των ελληνικών ανασκαφών και σηµαντικά στοιχεία για τον µικρόκοσµο που κρύβεται στις αρχαιολογικές επιχώσεις δεν θα µελετούνταν ποτέ, όπως π.χ. τα οστά ψαριών, σηµαντική ένδειξη όχι µόνο για τις διατροφικές συνήθειες του νεολιθικού κατοίκου της Αυγής, αλλά και για τις αποστάσεις που διένυε για την απόκτηση της συγκεκριµένης τροφής, τις ανταλλαγές µε άλλους οικισµούς κ.λπ. Εικ. 1. Το νεροκόσκινο και η διαδικασία της επίπλευσης στις εγκαταστάσεις της Αυγής. 2

3 Εικ. 2. ιαλογή ξερού υπολοίπου στις εγκαταστάσεις της Αυγής. Μετά τη διαδικασία της επίπλευσης ακολούθησε µια πρώτη διαλογή των δειγµάτων για να εξακριβωθεί η παρουσία ή µη αρχαιοβοτανολογικού υλικού. Η πλειοψηφία του υλικού προέρχεται από το χονδρόκοκκο κλάσµα, ενώ στο λεπτόκοκκο εντοπίστηκαν σποραδικά µόνο κάποιες βάσεις εξωτερικών λεπύρων. Τα δείγµατα εξετάστηκαν σε στερεοµικροσκόπιο σε διάφορες µεγεθύνσεις και για την αναγνώριση των ειδών χρησιµοποιήθηκαν η συγκριτική συλλογή του Εργαστηρίου Wiener της Αµερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών και διάφορα εγχειρίδια απαραίτητα για την αναγνώριση και µελέτη των φυτικών καταλοίπων. Κατά την ανάλυση των δειγµάτων επιβεβαιώθηκε η παρουσία πλούσιου αρχαιοβοτανικού υλικού, που ανέρχεται σε χιλιάδες σπόρων (Εικ. 3), που θα συντελέσουν στην ανασύσταση των επιλογών του νεολιθικού γεωργού για συγκεκριµένες καλλιέργειες καθώς και τη σηµασία της διάταξης του υλικού στους διάφορους χώρους του οικισµού. Εικ. 3. Συγκέντρωση σπόρων από το υτικό Τοµέα των Ανασκαφών Αυγής. 3

4 Τα είδη και οι συγκεντρώσεις Τα είδη που αναγνωρίστηκαν στα δείγµατα της Αυγής αποτελούνται από: ηµητριακά µονόκοκκο σιτάρι (Triticum monococcum), δίκοκκο σιτάρι (Triticum dicoccum), µαλακό/σκληρό σιτάρι (Triticum aestitum/durum) και κριθάρι (Hordeum vulgare) Όσπρια ρόβι (Vicia ervilia L.), λαθούρι (Lathyrus sativus/cicerα), φακή (Lens sp.) Φρούτα και καρποί σταφύλι (Vitis sp.), σύκο (Ficus carica), βατόµουρο (Rubus fruticosus), αγριοτσικουδιά (Pistacia cf. terebinthus), κράνο (Cornus mas). Η αναγνώριση του µονόκοκκου και του δίκοκκου σιταριού βασίστηκε τόσο σε σπόρους όσο και στα δίχαλα των σταχυδίων και στις βάσεις των εξωτερικών λεπύρων (ο φλοιός των σπόρων). Στους σπόρους βασίστηκε και η αναγνώριση του κριθαριού. εν ήταν δυνατή η ταύτιση του δίστιχου ή του εξάστιχου είδους. Στο δίστιχο είδος όλοι οι σπόροι είναι συµµετρικοί, ενώ στο εξάστιχο οι πλευρικοί σπόροι είναι ελαφρώς ασύµµετροι. Όµως δε βρέθηκε κανένας σπόρος που θα µπορούσε µε βεβαιότητα να χαρακτηριστεί ως ασύµµετρος και να παραπέµπει έτσι στην ύπαρξη του εξάστιχου είδους. Πιθανώς είναι βέβαιη η ύπαρξη του δίστιχου είδους λόγω της βεβαιωµένης ύπαρξης των συµµετρικών σπόρων, αλλά δε µπορεί να αποκλειστεί η ύπαρξη του εξάστιχου κριθαριού. Επιπλέον, τα συγκεκριµένα υπο-είδη µπορούν να διαγνωστούν µε σχετική ασφάλεια από τα ραχίδια του κριθαριού, που δυστυχώς απουσιάζουν από τα δείγµατα. Το σταφύλι αντιπροσωπεύεται τόσο από ολόκληρα γίγαρτα όσο και από σπασµένα τµήµατα που εµφανίζονται σποραδικά σε ορισµένα δείγµατα σε πολύ µικρές ποσότητες. Η ταύτιση της αµπέλου µε το καλλιεργηµένο ή το άγριο υπο-είδος έχει απασχολήσει πολλούς επιστήµονες, που προσπάθησαν να την επιτύχουν υιοθετώντας πειραµατικές πρακτικές, κάνοντας µετρήσεις και συγκρίνοντας µοντέρνους εξηµερωµένους και άγριους πληθυσµούς µε αρχαιοβοτανικό υλικό. Ο αριθµός των γιγάρτων που βρέθηκαν µέχρι τώρα στην Αυγή είναι ελάχιστος για να µπορεί να χρησιµοποιηθεί µε ακρίβεια σε τέτοιου είδους πρακτικές µιας και χρειάζεται ικανός αριθµός γιγάρτων για την εξαγωγή αξιόπιστων συµπερασµάτων. Παρόµοια είναι και η περίπτωση του λαθουριού. Σύµφωνα µε µελέτες είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς το υπο-είδος του λαθουριού αρχαιοβοτανολογικά και γι αυτό αντιµετωπίζεται ως Lathyrus sativus /cicera. Βρέθηκαν σπόροι σύκου, βατόµουρου και αγριοτσικουδιάς σε περιορισµένες ποσότητες, ενώ µεγαλύτερος είναι ο αριθµός των κράνων. Επίσης, προσδιορίστηκαν σπόροι που ανήκουν σε µη καλλιεργήσιµα φυτά, όπως Polygonum aviculare, Rumex sp., Buglossoides arvensis και Lolium temulentum. Εστιάζοντας σε συγκεκριµένες περιοχές του οικισµού, η περίπτωση του Λάκκου (Τοµή υτικός Τοµέας) είναι ενδιαφέρουσα και µπορεί να προσεγγιστεί µε βάση τα παραπάνω. Τα δείγµατα που προέρχονται από το συγκεκριµένο σύνολο αποτελούνται από µεγάλο αριθµό (>300) λεπύρων µονόκοκκου σιταριού, πολύ λιγότερους σπόρους σιταριού (<50), σπόρους φακής (<20), καθώς και πολλά θρυµµατισµένα δηµητριακά. Η συσσώρευση των λεπύρων υποδηλώνει ότι το σιτάρι είχε υποστεί συγκεκριµένη διαδικασία, όπως κοπάνισµα/καβούρδισµα και κοσκίνισµα και τα υποπροϊόντα αυτών των διαδικασιών (τα λέπυρα) κατέληξαν στο Λάκκο. Πιθανώς είχαν χρησιµοποιηθεί ως καύσιµη ύλη και µαζί µε άλλα υλικά, προερχόµενα από άλλες διαδικασίες (π.χ. καθάρισµα εστιών), κατέληξαν ως απορρίµµατα στο Λάκκο. Η κακή διατήρηση και ο θρυµµατισµός των δηµη- 4

5 τριακών οφείλεται πιθανώς στην έκθεσή τους σε υψηλές θερµοκρασίες πριν την απόθεσή τους στο Λάκκο. Επίσης, εντοπίστηκαν πολύ µικρές ποσότητες από τα ζιζάνια Polygonum aviculare, Rumex sp., Buglossoides arvensis και Lolium temulentum, που παραπέµπουν σε υποπροϊόντα καθαρισµού µε το χέρι, ψιλό και χοντρό κοσκίνισµα, στα οποία είχαν υποβληθεί τα δηµητριακά πριν την αποθήκευση και κατανάλωσή τους (δες παρακάτω Γενικές Παρατηρήσεις). Όσον αφορά το Κτίριο 1 (Τοµές 139 & 140 Ανατολικός Τοµέας), σε όλα τα δείγµατα κυριαρχούν τα ντυµένα σιτηρά, που βρίσκονται συνεχώς µαζί και σε µεγάλες ποσότητες (>200), ενώ µικρότερες είναι οι ποσότητες φακής και περιορισµένος ο αριθµός κράνων. Είναι πιθανό να ερχόµαστε αντιµέτωποι µε διαφορετικές συγκεντρώσεις προϊόντων σε δάπεδο ή ορίζοντα χρήσης του κτιρίου. Το Κτίριο 2/Παλαιά Φάση (Τοµές & υτικός Τοµέας) παρουσιάζει διαφορετική εικόνα. Εδώ, σε πολλά δείγµατα κυριαρχεί το δίκοκκο σιτάρι, ολόκληροι σπόροι, αλλά και πολλά τµήµατά τους. Ίσως τα θρυµµατισµένα δηµητριακά να µην αντιπροσωπεύουν απλά κακή διατήρηση λόγω της απανθράκωσης, αλλά επεξεργασµένα σιτηρά για κατανάλωση (τύπου bulgur). Άλλα δείγµατα περιέχουν αποκλειστικά σπόρους λαθουριού, γεγονός που αποτελεί ένδειξη αναγνώρισης διαφορετικών συγκεντρώσεων αγροτικών προϊόντων µέσα στο κτίριο, πιθανώς σε µικρά αγγεία, έτοιµα για µαγείρεµα και κατανάλωση. Το Κτίριο 5 (Τοµή υτικός Τοµέας) έχει αποδώσει το περισσότερο υλικό ως αυτή τη στιγµή στην Αυγή, όπου κυριαρχεί το µονόκοκκο και το δίκοκκο σιτάρι µε πολλές εκατοντάδες σπόρων (> 700). Η στατιστική ανάλυση των δειγµάτων θα δηλώσει µε µεγαλύτερη σαφήνεια, αν το ένα είδος υπερτερεί του άλλου και σε ποια δείγµατα. Η κοινή τους παρουσία σε όλα σχεδόν τα δείγµατα παραπέµπει πιθανώς στην καλλιέργειά τους σε κοινούς αγρούς. Γενικές Παρατηρήσεις Η πλειοψηφία των δειγµάτων ανήκει στα δηµητριακά, στο µονόκοκκο και στο δίκοκκο σιτάρι. Σε πολλά δείγµατα βρίσκονται µαζί, ενώ σε άλλα το ένα είδος υπερτερεί του άλλου. Σε άλλες περιπτώσεις τα δείγµατα αποτελούνται αποκλειστικά από σπόρους σιταριού, ενώ σε άλλες µόνο από σταχύδια. Τι σηµαίνει όµως αυτό για την κατανόηση της πληροφορίας που µας δίνει η σύσταση των δειγµάτων ως αντανάκλαση της ανθρώπινης δραστηριότητας στο παρελθόν; Σηµαντικό παράγοντα για την κατανόηση των σχέσεων του νεολιθικού ανθρώπου µε το περιβάλλον και τη διαδικασία της παραγωγής αποτελεί η κατανόηση των στοιχείων που ο ίδιος έχει αφήσει στο πέρασµά του ως αποτέλεσµα των διαφόρων δραστηριοτήτων του. Πρέπει κανείς να αναρωτηθεί πως τα συγκεκριµένα είδη φυτών καταλήγουν στον οικισµό και γιατί, ποια είναι αυτά που µένουν στους αγρούς και γιατί, πως τελικά η συγκοµιδή µετά το θερισµό καταλήγει στην κουζίνα και στο νεολιθικό νοικοκυριό. Και επιπλέον, από όλα αυτά, ποια διατηρούνται και αποτελούν τελικά µια βάση δεδοµένων για την οικονοµία, αλλά και τον καθηµερινό τρόπο ζωής της νεολιθικής περιόδου. Από την άλλη, τα φυτά που καταλήγουν στον οικισµό δε σηµαίνει απαραίτητα ότι καλλιεργούνται ή προορίζονται µόνο για ανθρώπινη κατανάλωση. Μπορούν να χρησιµοποιηθούν µε ποικίλους τρόπους και να συµβάλουν στην καθηµερινή «οικονοµία» του οικισµού. Ως εκ τούτου: * Μπορούν να εντοπιστούν τα προϊόντα και υποπροϊόντα των δηµητριακών και οσπρίων που έχουν καταλήξει στον οικισµό µετά το θερισµό. * Σπόροι από µη καλλιεργήσιµα φυτά που χρησιµοποιούνται για τροφή, ζωοτροφή, οικοδοµικό υλικό ή καύσιµη ύλη. 5

6 * Φρούτα και καρποί που δεν καλλιεργούνται, αλλά συλλέγονται από την ευρύτερη περιοχή του οικισµού * Σπόροι που καλλιεργούνται ή συλλέγονται όχι µόνο ως τροφή, αλλά και για άλλες ιδιότητές τους (περιεκτικότητά τους σε λάδι, ή για τις ίνες τους). Η παρουσίαση της σύστασης των δειγµάτων αποτελεί το πρώτο στάδιο της κατανόησης του ρόλου που διαδραµάτιζαν τα συγκεκριµένα είδη φυτών στη νεολιθική οικονοµία του οικισµού της Αυγής. Ποια από τα είδη είχαν επιλεγεί και καλλιεργούνταν; Τι µεθόδους καλλιέργειας χρησιµοποιούσαν; Τι µεθόδους αποθήκευσης και από ποια στάδια περνούσε ο καλλιεργηµένος καρπός πριν τον κύριο προορισµό του, την κατανάλωση; Εθνογραφικές µελέτες έχουν δείξει ότι η σύσταση των αρχαιοβοταναλογικών δειγµάτων µπορεί να δώσει πληροφορίες για τις µεθόδους επεξεργασίας και τα τροφοπαρασκευαστικά στάδια των δηµητριακών. Μετά τη συγκοµιδή και τον αλωνισµό, ακολουθεί το λίχνισµα, το κοσκίνισµα µε χοντρό και λεπτό κόσκινο της σοδειάς. Το τελικό στάδιο πριν την κατανάλωση αποτελεί ο καθαρισµός του προϊόντος µε το χέρι για την απαλλαγή από τα ζιζάνια µε µέγεθος ανάλογο µε αυτό του καρπού, που δεν έχουν αποµακρυνθεί κατά τα προηγούµενα στάδια. Τα «ντυµένα» δηµητριακά, όπως το µονόκοκκο και το δίκοκκο σιτάρι, απαιτούν περισσότερες διαδικασίες. Πριν από το κοσκίνισµα προηγείται το καβούρδισµα και το κοπάνισµα του καρπού για να απελευθερωθεί ο σπόρος από τα λέπυρα, τον εξωτερικό φλοιό του σπόρου. Η διαδικασία αυτή είναι χρονοβόρα, αλλά απαραίτητη για την προετοιµασία του καρπού για το µαγείρεµα και την κατανάλωση. Αυτό το χαρακτηριστικό των ντυµένων δηµητριακών τους δίνει το πλεονέκτηµα της αποθήκευσης µε δύο ουσιαστικά τρόπους. Ως ολόκληρα σταχύδια και ως σπόρους απαλλαγµένους από τα λέπυρα. Από όλα αυτά τα στάδια παράγονται προϊόντα και υποπροϊόντα που µπορούν να αναγνωριστούν στα διάφορα δείγµατα ανάλογα µε τη σύστασή τους σε σπόρους και λέπυρα. Ως εκ τούτου, η συντριπτική πλειοψηφία των λεπύρων σε σχέση µε τους σπόρους του σιταριού παραπέµπει σε συγκεκριµένες τροφοπαρασκευαστικές διαδικασίες και δεν συνδέεται µε τις συνθήκες απανθράκωσης και διατήρησης του υλικού. Σύµφωνα µε πειραµατικές µελέτες έχει αποδειχθεί ότι οι σπόροι διατηρούνται καλύτερα από τα λέπυρα. Οι σπόροι χρειάζονται χαµηλότερη θερµοκρασία για να απανθρακωθούν, ενώ τα λέπυρα είναι πολύ πιο ευάλωτα κατά την έκθεσή τους σε ανάλογη θερµοκρασία. Συνεπώς, αφού τα λέπυρα έχουν διατηρηθεί σε κάποια δείγµατα, θα περίµενε κανείς να έχουν διατηρηθεί και οι σπόροι. Το πιο πιθανό λοιπόν είναι τα δείγµατα να αντιπροσωπεύουν το υποπροϊόν του λεπτού κοσκινίσµατος. Κατά το λεπτό κοσκίνισµα ο καρπός απαλλάσσεται όχι µόνο από τα λέπυρα, αλλά και από τα µικρού µεγέθους ζιζάνια, τα οποία απουσιάζουν σχεδόν ολοκληρωτικά από τα δείγµατα. Αυτό ίσως σηµαίνει ότι ο καρπός είχε κοσκινιστεί πριν το κοπάνισµα και έτσι είχε απαλλαγεί από τα µικρού µεγέθους ζιζάνια. Αν όµως είχε πράγµατι συµβεί αυτό, θα έπρεπε να είχε απαλλαγεί και από τα λέπυρα, γεγονός που δεν ισχύει στην παρούσα περίπτωση. Θα µπορούσε λοιπόν να υποθέσει κανείς ότι τα συγκεκριµένα δείγµατα αντιπροσωπεύουν το υποπροϊόν του λεπτού κοσκινίσµατος ολόκληρων σταχυδίων. Υπάρχουν βέβαια και άλλες εξηγήσεις για την απουσία των µικρών ζιζανίων. Πιθανώς να είχαν αποµακρυνθεί σε προηγούµενα στάδια της επεξεργασίας του καρπού, ή η απουσία τους µπορεί να παραπέµπει σε χωράφια µε χαµηλό ποσοστό ζιζανίων. Έχει υποστηριχθεί ότι οι µέθοδοι καλλιέργειας αλλά και συγκοµιδής µπορούν να µειώσουν σηµαντικά τον αριθµό των ζιζανίων. 6

7 είγµατα που απαρτίζονται από ικανές ποσότητες σπόρων ντυµένων σιτηρών παραπέµπουν σε καθαρό προϊόν έτοιµο προς κατανάλωση, αποθηκευµένο σε µικρές ποσότητες µέσα στις οικίες του οικισµού, όπως συµβαίνει στα Κτίρια 1, 2 & 5. Το ίδιο ισχύει και για τις συγκεντρώσεις των οσπρίων, όπως της φακής και του λαθουριού. Μιλώντας για τα ντυµένα σιτηρά, σύµφωνα µε εθνογραφικές µελέτες, η αποµάκρυνση των λεπύρων µε το λεπτό κοσκίνισµα γίνεται σταδιακά, και όχι σε όλο τον όγκο του καρπού, καθ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Τα λέπυρα προστατεύουν τον καρπό τόσο στο χωράφι όσο και κατά τη διάρκεια της αποθήκευσης από πουλιά, έντοµα, µύκητες και ίσως γι αυτό τα ντυµένα σιτηρά να αποθηκεύονταν ως σταχύδια. Τέτοιου είδους πρακτικές έχουν εθνογραφικά παρατηρηθεί σε περιοχές µε υγρό κλίµα, όπως η Αυγή, αλλά έχουν εντοπιστεί αρχαιολογικά και σε περιοχές µε λιγότερο υγρό κλίµα. Η αποµάκρυνση των λεπύρων των ντυµένων σιτηρών παραπέµπει στην κατανάλωσή τους από τον άνθρωπο. Αν προορίζονταν για οποιαδήποτε άλλη χρήση, όπως π.χ. για ζωοτροφή ή για τη σπορά του επόµενου χρόνου, δε θα χρειάζονταν οι κάτοικοι της Αυγής να ξοδέψουν ενέργεια και χρόνο για να καθαρίσουν τον καρπό από τα εξωτερικά λέπυρα. Πρέπει, επίσης, να τονιστεί ότι σε πολλά δείγµατα το µονόκοκκο και το δίκοκκο σιτάρι απαντούν µαζί, γεγονός που µπορεί να λάβει διάφορες ερµηνείες. Ίσως τα δύο αυτά είδη να καλλιεργούνταν µαζί στα ίδια χωράφια, όποτε και να µεταφέρονταν στον οικισµό αναµεµειγµένα, κάτι που έχει παρατηρηθεί και στον Ελλαδικό χώρο µέχρι πρόσφατα. Πιθανώς, όµως, να πρόκειται για ξεχωριστές καλλιέργειες, αλλά κατά πάσα πιθανότητα οι νεολιθικοί κάτοικοι να τα επεξεργάζονταν µαζί, από τη στιγµή που απαιτούν τις ίδιες τροφοπαρασκευαστικές διαδικασίες πριν από την κατανάλωση. Ως εκ τούτου είναι πιθανό να αποτίθενται και σε κοινά µέρη µέσα στον οικισµό. Παράλληλα, σε µερικά δείγµατα βρίσκονται µόνα τους, ως το κύριο συστατικό, που και αυτό µε τη σειρά του παραπέµπει σε αυτόνοµη καλλιέργεια τουλάχιστον σε κάποια χωράφια. Η κυριαρχία των ντυµένων σιτηρών έναντι των γυµνών είναι κάτι που χαρακτηρίζει τη Νεολιθική της Νότιας Ευρώπης. Όπως προαναφέρθηκε, ο σπόρος τους είναι καλύτερα προστατευµένος και γενικά είναι πιο ανθεκτικά σε αντίξοες καιρικές συνθήκες και στα φτωχά σχετικά εδάφη. Τα όσπρια εντοπίζονται σε µικρότερες ποσότητες και σε λιγότερα δείγµατα από τα δηµητριακά. Η εναλλαγή της καλλιέργειας των δηµητριακών και των οσπρίων έχει συζητηθεί ως πρακτική ενδυνάµωσης των συστατικών του εδάφους και χρήζουν της ίδιας προσοχής και σηµασίας µε τα δηµητριακά. Ο συνδυασµός της καλλιέργειας των δηµητριακών και των οσπρίων θα αποτελούσε καλή στρατηγική από τη στιγµή που τα όσπρια αντιµετωπίζουν την ξηρασία καλύτερα από τα δηµητριακά. Όσον αφορά τους καρπούς και τα φρούτα, πιθανώς να τα µάζευαν από τους γειτονικούς αγρούς για συµπλήρωµα στη διατροφή τους και τα µέρη που δεν ήταν βρώσιµα (π.χ. κουκούτσια) θα κατέληγαν στις φωτιές. ιάφορα φρούτα, όπως τα σύκα, αλλά και τα βατόµουρα, θα αποξηραίνονταν και θα συνεισέφεραν στο διαιτολόγιο των κατοίκων κατά τη διάρκεια του χειµώνα. Η περίπτωση της αγριοτσικουδιάς είναι ενδιαφέρουσα, µιας και εντοπίζεται σε κάποια δείγµατα σε ικανή ποσότητα. Ίσως συλλέγονταν όχι µόνο για τις αρωµατικές (ρετσίνι) και ιατρικές ιδιότητες της, αλλά και ως ζωοτροφή ή καύσιµη ύλη και ακόµη ως οικοδοµικό υλικό (π.χ. για τις στέγες ή για την επικάλυψη των δαπέδων). Τα ζιζάνια απαντούν σε πολύ περιορισµένες ποσότητες στο αρχαιοβοτανικό υλικό και δεν επαρκούν για την ανασύσταση των γεωργικών πρακτικών που εφαρµόζονταν τη συγκεκριµένη περίοδο. Η µελέτη των ζιζανίων µπορεί να συµβάλλει στην εξέταση των διαφόρων µοντέλων καλλιέργειας που έχουν προταθεί 7

8 για τη Νεολιθική στη Βόρεια Ελλάδα. Σύµφωνα µε την επικρατέστερη άποψη, πρόκειται για µικρά χωράφια κοντά στον οικισµό που καλλιεργούνταν µε τρόπο εντατικό. Μόνο η παρουσία του Buglossoides arvensis και του Lolium temulemtum, που είναι ζιζάνια των χειµερινών σιτηρών, ίσως µπορούν να παράσχουν κάποιες πληροφορίες και να παραπέµψουν σε φθινοπωρινή σπορά των δηµητριακών. Η ήρα (Lolium temulemtum) έχει αρκετά µεγάλο µέγεθος και αποµακρύνεται από τα σιτηρά µε το χέρι και αντικατοπτρίζει τα απορρίµµατα του καθαρισµού του καρπού µε το χέρι, διαδικασίες που γίνονται στα τελευταία στάδια της επεξεργασίας των σιτηρών. Συχνά µπορεί να προσβληθεί από µύκητα που προκαλεί διάφορες παρενέργειες και η κατανάλωσή της από τον άνθρωπο µπορεί να έχει επικίνδυνα αποτελέσµατα. Οι παραπάνω παρατηρήσεις για τα διάφορα είδη που βρέθηκαν στη Νεολιθική Αυγή πρέπει να αντιµετωπιστούν σε συγκεκριµένο πλαίσιο σκέψης µε σαφείς περιορισµούς. Η σηµασία του κάθε φυτού είναι δύσκολο να εκτιµηθεί, γιατί ίσως η απουσία του ή η χαµηλή αντιπροσώπευσή του στα αρχαιολογικά στρώµατα να είναι αποτέλεσµα ταφονοµικών παραγόντων. Όλα τα φυτά ή τα µέρη των φυτών δεν διατηρούνται το ίδιο. Γι αυτό το λόγο τα δηµητριακά, τόσο οι σπόροι όσο και άλλα µέρη του φυτού, αποτελούν την πιο διαδεδοµένη κατηγορία µιας και έρχονται σε επαφή µε τη φωτιά κατά την τροφοπαρασκευαστική διαδικασία. Τα όσπρια για παράδειγµα έχουν λιγότερες πιθανότητες να έρθουν σε επαφή µε τη φωτιά κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας τους και ως εκ τούτου να διατηρηθούν. Η επεξεργασία τους δεν απαιτεί επαφή µε φωτιά και συχνά δεν αντιπροσωπεύονται στους αρχαιοβοτανικούς καταλόγους γι αυτό το λόγο. Αλλά και όσα φυτά διατηρούνται δεν είναι και τα µόνα που χρησιµοποιούνταν στον οικισµό. Υπάρχουν ταυτόχρονα και πολλά φυτά που υποθέτουµε µόνο ότι καταναλωνόταν, όπως ρίζες, φύλλα, βολβοί, η κατηγορία που είναι γνωστή στις µέρες µας ως «χόρτα», χωρίς όµως να αφήνουν πίσω τους κανένα στοιχείο. Πληροφορίες βρίσκονται, επίσης, θαµµένες κάτω από τις επιχώσεις του οικισµού της Αυγής, γιατί απλά έχουν αποτεθεί σε σηµεία που ακόµα δεν έχει ανασκαφεί. Τα είδη των φυτών που έχουν εντοπιστεί µέχρι σήµερα στην Αυγή είναι γνωστά στον Ελλαδικό χώρο και από άλλες θέσεις της Νεολιθικής περιόδου. Η κατανάλωση των διαφόρων ειδών όµως δεν θα πρέπει να αντιµετωπιστεί µόνο ως πηγή ενέργειας και πρωτεϊνών. Είναι η σύσταση των δειγµάτων και η κατανοµή τους σε συγκεκριµένους χώρους του οικισµού που είναι στοιχεία µοναδικά και θα µας δώσουν πληροφορίες για τη λειτουργία και την οργάνωση της νεολιθικής κοινωνίας και τις συγκεκριµένες επιλογές του νεολιθικού γεωργού. Η συνέχιση της ανασκαφής και ο εξακριβωµένος συσχετισµός µε συγκεκριµένα αρχαιολογικά στοιχεία πιθανώς να επιτρέψουν κάποιες εκτιµήσεις για τη συνολικότερη κατανόηση των αγροτικών πρακτικών του νεολιθικού οικισµού και την αναπαράσταση του καθηµερινού τρόπου ζωής. Αθήνα, Ιούνιος

προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα

προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα Η καλλιέργεια των φυτών στην Ελλάδα στα προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα Τάνια Βαλαμώτη, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Τομέας Αρχαιολογίας, Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εύη Μαργαρίτη Δρ. Παλαιοβοτανολογίας

Εύη Μαργαρίτη Δρ. Παλαιοβοτανολογίας Γεωργία: Oι καλλιέργειες, οι γεωργικές πρακτικές και η παραγωγή της τροφής στη Μακεδονία από την Νεολιθική ως την Ελληνιστική περίοδο. Πληροφορίες με βάση την αρχαιοβοτανολογία και τους Σπόρους της Ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία Έγκρισης : 14 Φεβρουαρίου 2011

Ημερομηνία Έγκρισης : 14 Φεβρουαρίου 2011 Επιβλέπουσα καθηγήτρια : Σ.Μ Βαλαμώτη Ημερομηνία Έγκρισης : 14 Φεβρουαρίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ Η ελαιοκράµβη (Brassica spp.) είναι ετήσιο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΕΙΔΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. ΤΡΟΦΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΕΣ ΓΙΑ ΖΩΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΕΙΔΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. ΤΡΟΦΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΕΣ ΓΙΑ ΖΩΑ 30.10.2015 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 285/187 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΕΙΔΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. ΤΡΟΦΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΕΣ ΓΙΑ ΖΩΑ Σημείωση 1. Περιλαμβάνονται στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΧΩΡΟΙ Γ. Στρατούλη N. H. Andreasen E. Καλογηροπούλου Ν. Κατσικαρίδης Δ. Κλουκίνας Γ. Κορομηλά Ε. Μαργαρίτη Τ. Μπεκιάρης ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού Οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν ιδανική περίοδο για την υιοθέτηση της αποκαλούμενης «μεσογειακής διατροφής». Η μεσογειακή διατροφή, η οποία πήρε το όνομά της από τον τρόπο διατροφής των λαών της Μεσογείου,

Διαβάστε περισσότερα

Σουλτάνα-Μαρία Βαλαμώτη, Η αρχαιοβοτανική έρευνα της διατροφής στην προϊστορική Ελλάδα, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2009 (224 σελίδες).

Σουλτάνα-Μαρία Βαλαμώτη, Η αρχαιοβοτανική έρευνα της διατροφής στην προϊστορική Ελλάδα, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2009 (224 σελίδες). Σουλτάνα-Μαρία Βαλαμώτη, Η αρχαιοβοτανική έρευνα της διατροφής στην προϊστορική Ελλάδα, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2009 (224 σελίδες). Η μονογραφία της Σ.-Μ. Βαλαμώτη για την αρχαιοβοτανική έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού

Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού Η καλλιέργεια κριθαριού στην Ελλάδα Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, το σύνολο σχεδόν της ελληνικής παραγωγής κριθαριού προοριζόταν για χρήση στην κτηνοτροφία,

Διαβάστε περισσότερα

Πατάτες Ποιότητα 3 Να έχουν χαμηλό ποσοστό νιτρικών αλάτων (που ως γνωστό είναι βλαβερά για την υγεία των νεαρών ατόμων) και να μην έχουν υπολείμματα

Πατάτες Ποιότητα 3 Να έχουν χαμηλό ποσοστό νιτρικών αλάτων (που ως γνωστό είναι βλαβερά για την υγεία των νεαρών ατόμων) και να μην έχουν υπολείμματα Πατάτες Πατάτες Ποιότητα 3 Να έχουν χαμηλό ποσοστό νιτρικών αλάτων (που ως γνωστό είναι βλαβερά για την υγεία των νεαρών ατόμων) και να μην έχουν υπολείμματα φυτοφαρμάκων πέραν των επιτρεπτών ορίων, σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής κριθής και µπιζελιού- βρώµης ως προς τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Χατζηγεωργίου Ι. 1, Φορτάτος Ε. 1, Τσιµπούκας Κ. 2, Ζέρβας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

2. Τεμαχισμένο / θρυμματισμένο ξύλο (woodchips) foto

2. Τεμαχισμένο / θρυμματισμένο ξύλο (woodchips) foto Δ. ΚΑΥΣΙΜΑ ΕΙΔΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΤΥΠΟΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ α). ΛΙΓΝΟ ΚΥΤΤΑΡΙΝΟΥΧΑ (ΞΥΛΩΔΗΣ) ΒΙΟΜΑΖΑ 1. Κούτσουρα (Woodlogs)foto 2. Τεμαχισμένο / θρυμματισμένο ξύλο (woodchips) foto 3. Κομμάτια ξύλου (Hogfuel ) foto 4. Πελλέτες

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηγεωργίου Ι., Φορτάτος Ε., Ζέρβας Γ. Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και Διατροφής, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών, Γ.Π.Α.

Χατζηγεωργίου Ι., Φορτάτος Ε., Ζέρβας Γ. Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και Διατροφής, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών, Γ.Π.Α. ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΥ ΚΟΥΚΙΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗΣ ΧΛΩΡΟΜΑΖΑΣ Χατζηγεωργίου Ι., Φορτάτος Ε., Ζέρβας Γ. Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα 1982L0475 EL 01.07.1998 002.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B Ο ΗΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 23ης Ιουνίου 1982 περί καθορισµού των κατηγοριών M2 πρώτων

Διαβάστε περισσότερα

Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή.

Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή. Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή. Η καλλιέργεια των οσπρίων στη χώρα μας είναι εξαιρετικά περιορισμένη σε περίπου 140.000 στρέμματα. Η παραγόμενη ποσότητα οσπρίων δεν επαρκεί για την κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

Αμειψισπορά Αλληλουχία

Αμειψισπορά Αλληλουχία Βιολογική Γεωργία Αμειψισπορά Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. 12 / 10 / 2015 ** Σημειώσεις από το Βιβλίο του Ιωάννη Πολυμεράκη Αμειψισπορά Καλείται η συστηματική και προγραμματισμένη κυκλική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Συστηματική βοτανική των Λαχανικών Ταξινόμηση με βάση την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης λυµάτων µικρής & µεσαίας κλίµακας Προβλήµατα στα οποία δίνεται λύση Οι λύσεις που προτείνει η Agrologistics, έρχονται να δώσουν απάντηση σε πολλά προβλήµατα σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας για την παρασκευή της τροφής στο Νεολιθικό Οικισμό Αυγής

Μαθαίνοντας για την παρασκευή της τροφής στο Νεολιθικό Οικισμό Αυγής Γεωργία Στρατούλη-Νίκος Κατσικαρίδης-Τάσος Μπεκιάρης Μαθαίνοντας για την παρασκευή της τροφής στο Νεολιθικό Οικισμό Αυγής Αρχαιολογικές & βιωματικές εκπαιδευτικές δράσεις 2011 2013 Το ερευνητικό εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Παραγωγή, ιαχείριση και Επεξεργασία της Βιοµάζας για την Παραγωγή Βιοκαυσίµων Συµβουλές Μελέτες Εφαρµογές Κατασκευές Αυγεροπούλου 1 173 42 Άγ. ηµήτριος Αττική Τηλ.: 210 9915300, 210 9939100 Fax: 210 9960150

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

Αυτάρκεια Αγροτικών ιατροφικών Προϊόντων

Αυτάρκεια Αγροτικών ιατροφικών Προϊόντων Αυτάρκεια Αγροτικών ιατροφικών Προϊόντων ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012 Σχεδόν σταθερή παραμένει η αυτάρκεια αγροτικών διατροφικών προϊόντων φυτικής και ζωικής παραγωγής για το έτος 2011, σε σχέση με τη προηγούμενη δημοσίευση

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας Θ.Α. ΓΕΜΤΟΣ ΕΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας Θ.Α. ΓΕΜΤΟΣ ΕΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας Θ.Α. ΓΕΜΤΟΣ ΕΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Εισαγωγή Όπως είναι γνωστό η χώρα μας πρέπει να συμμορφωθεί με διεθνείς συμβάσεις που την υποχρεώνουν να επιτύχει μέχρι το 2020

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια ανάπτυξης σιτηρών

Στάδια ανάπτυξης σιτηρών Στάδια ανάπτυξης σιτηρών Ξεστάχυασμα Ωρίμανση Επιμ στελέχους Σπορά φύτρ Αδέλφωμα Αγριοβρώμη Φάλαρη Ήρα Σιτάρι Κριθάρι Σίκαλη ΣΠΟΡΟΣ ΣΙΤΗΡΩΝ Ο σπόρος των σιτηρών είναι καρύοψη (καρπός ξηρός, μονόσπερμος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α ΣΙΤΗΡΑ (Χειμερινά, Εαρινά)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α ΣΙΤΗΡΑ (Χειμερινά, Εαρινά) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΣΙΤΗΡΑ (Χειμερινά, Εαρινά) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 23 1.1. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΙΤΗΡΩΝ... 23 1.1.1. Γενικά - Εξάπλωση... 23 1.1.2. Πλεονεκτήματα των σιτηρών... 25 1.2. ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Αν δεν πιστεύετε τις στατιστικές, κοιτάξτε το πορτοφόλι σας. Πάνω από τη µισή ενέργεια που χρειάζεται ένα σπίτι, καταναλώνεται για τις ανάγκες της θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ KTHΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Τηλ: (2410) 533811, 660592 FAX.: (2410) 533809 E-mail: ikflaris@otenet.gr ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΨΥΧΑΝΘΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΨΥΧΑΝΘΗ

ΦΑΚΕΛΟΣ ΨΥΧΑΝΘΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΨΥΧΑΝΘΗ ΦΑΚΕΛΟΣ ΨΥΧΑΝΘΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΨΥΧΑΝΘΗ ΨΥΧΑΝΘΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΑ: σόγια, φασόλι, αραχίδα κ.ά. (οικογένεια Fabaceae - Papilionaceae, περίπου 14.000 ετήσια και πολυετή είδη) ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ: κουκί, ρεβίθι, λούπινο, μπιζέλι,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΙΟΥ ΑΝΝΑ ΧΑΝΙΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση ΣΤ 1 ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Ανακύκλωση ΣΤ 1 ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ανακύκλωση ΣΤ 1 ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γεια σας! Είμαι η Μαρία και θα σας μιλήσω για την ανακύκλωση μπαταριών. Γεια σας! Είμαι η Χαριτίνη και θα σας μιλήσω για την κομποστοποίηση. Γεια σας! Είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης

Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης Σεμινάριο Βάμος 25-11-2008 Γεωργία- Διατροφή- Ποιότητα ζωής ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης Κλεόνικος Σταυριδάκης Υπεύθ. Α/θμιας Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ν. Ρεθύμνου Εισαγωγή Η

Διαβάστε περισσότερα

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013 π ε ρ ι ο δ ι κ η ε κ δ ο σ η τ η ς ε φ η μ ε ρ ι δ α σ ε π ε ν δ υ τ η σ aγρoterra #14 14/09/2013 Μάρκετινγκ Εξάγεις; Χτίσε τον «μύθο» των προϊόντων σου Καλλιέργειες Λαχανικά: Μπορούμε να γίνουμε ο κήπος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέμβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άμεσα με τον υπερπληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

Εύη Κολίτσα. αφορούν στην:

Εύη Κολίτσα. αφορούν στην: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ Εύη Κολίτσα Οι επιχειρήσεις µαζικής εστίασης, σε

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη από... σίδηρο υπόσχεται η ξεχασμένη στη χώρα μας καλλιέργεια των οσπρίων.

Κέρδη από... σίδηρο υπόσχεται η ξεχασμένη στη χώρα μας καλλιέργεια των οσπρίων. Κέρδη από... σίδηρο υπόσχεται η ξεχασμένη στη χώρα μας καλλιέργεια των οσπρίων. Τα καθαρά έσοδα στον παραγωγό κυμαίνονται ανάλογα με το προϊόν από 150 έως 350 ευρώ το στρέμμα. Τα φασόλια, η φακή και το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου εισαγωγή η παρουσίαση φιλοδοξεί να είναι µια παρουσίαση του µουσείου από την πλευρά του επισκέπτη, χωρίς να έχουµε µιλήσει µε τους αρµόδιους για τις προθέσεις και τους στόχους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΙΚΤΥΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Οµιλία κας Μαρίας Βογιατζή ίκτυο Βιολογικών Προϊόντων Θεσσαλονίκη, Σάββατο 7 Μαρτίου 2009 Η ενίσχυση της Βιολογικής Γεωργίας Η βιολογική γεωργία αποτελεί έναν κλάδο του πρωτογενή τοµέα, ο οποίος συµβάλει

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Ρύπανση του εδάφους

4.2 Ρύπανση του εδάφους 110 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 4.2 Ρύπανση του εδάφους Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ρυπαίνουν το έδαφος Ερωτήσεις κατανόησης θεωρίας και προβλήματα 2-1. Η ρύπανση του εδάφους οφείλεται κυρίως στη

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ως βιολογικά τρόφιμα χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα που προκύπτουν από ένα ειδικό είδος παραγωγής, τη βιολογική παραγωγή. Η βιολογική παραγωγή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΑΓΡ. ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ν. ΑΧΑΪΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΑΓΡ. ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ν. ΑΧΑΪΑΣ ΣΠΟΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΠΣΕΡΙΔΑ Τ.Α.Α.N. ΑΧΑΪΑΣ 27/05/2015 ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ν. ΑΧΑΪΑΣ Εισηγήτρια ΠΕΓΚΥ ΛΕΟΝΤΑΡΙΤΟΥ Σποροπαραγωγικήεπιχείρηση Τι μπορεί να παράγει και να εμπορεύεται; 1. σπόρους φυτών μεγάλης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας

Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας Φοιτητές: Ηλιάνα Γκοβίνα Κατερίνα Κάμπα Δημήτρης Φραγκούλης Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης, Στατιστικολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή!!!

Ιστορική αναδρομή!!! Ιστορική αναδρομή!!! Προϊστορικά χρόνια τροφοσυλλέκτης αρχικά για να βρίσκει την τροφή του να φτιάχνει τα καταφύγιά του σημαντικότεροι σταθμοί στην ιστορία του ανθρώπου μυϊκή ενέργεια αργότερα φτιάχνει

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 8.10.2010 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0281/2010 της Marie Moritz, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με την καλλιέργεια του γενετικά τροποποιημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΕΙΚΤΕΣ ΤΙΜΩΝ ΕΙΣΡΟΩΝ ΚΑΙ ΕΚΡΟΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ - ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: Αύγουστος 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΕΙΚΤΕΣ ΤΙΜΩΝ ΕΙΣΡΟΩΝ ΚΑΙ ΕΚΡΟΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ - ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: Αύγουστος 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 17 Οκτωβρίου 2014 ΕΙΚΤΕΣ ΤΙΜΩΝ ΕΙΣΡΟΩΝ ΚΑΙ ΕΚΡΟΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ - ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: Αύγουστος 2014 Η εξέλιξη των εικτών Τιµών Εισροών και Εκροών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ.

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. ΜΕΛΗ: Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Παρασκευόπουλο Ιστορικό Πλαίσιο: - Πρωτοεμφανίστηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Αφρική.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Η φράουλα είναι ένα από τα πιο γευστικά και θρεπτικά φρούτα της άνοιξης. Σαν φυτό, η φράουλα είναι πολυετές, έρπον κυρίως αλλά και αναρριχώμενο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή του BROADWAY 85WG προσφέρει στον παραγωγό: Ευρύ φάσμα δράσης σε αγρωστώδη και πλατύφυλλα ζιζάνια. Εξαιρετική αποτελεσματικότητα

Η εφαρμογή του BROADWAY 85WG προσφέρει στον παραγωγό: Ευρύ φάσμα δράσης σε αγρωστώδη και πλατύφυλλα ζιζάνια. Εξαιρετική αποτελεσματικότητα Το BROADWAY 85WG είναι ένα εκλεκτικό ζιζανιοκτόνο για μεταφυτρωτική εφαρμογή σε μαλακό και σκληρό σιτάρι. Λόγω της αποτελεσματικής του δράσης ταυτόχρονα σε μια σειρά σημαντικών αγρωστωδών και πλατύφυλλων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΕΜΒΑΠΤΙΣΜΕΝΟΥ ΣΕ ΟΧΕΙΟ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΗΛΙΑΚΟΥ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ. Ν. Χασιώτης, Ι. Γ. Καούρης, Ν. Συρίµπεης. Τµήµα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών, Πανεπιστήµιο Πατρών 65 (Ρίο) Πάτρα.

Διαβάστε περισσότερα

Action A1: Preliminary activities for the development of the innovative carbon footprint software tool

Action A1: Preliminary activities for the development of the innovative carbon footprint software tool An initiative of the Food Sector for the protection of the environment LIFE+ FOODPRINT LIFE13 ENV/GR/000958 Action A1: Preliminary activities for the development of the innovative carbon footprint software

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Ε ΑΦΟΥΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Ε ΑΦΟΥΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ Επιιστηµονιική Υποστήριιξη Νέων Αγροτών Καιινοτόµες µέθοδοιι καλλιιέργειιας ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Ε ΑΦΟΥΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ σελ. 1 Τι σηµαίνει; Τι σηµαίνει και

Διαβάστε περισσότερα

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας.

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Μελέτητης τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως ωςπροςταποσοτικάκαιποιοτικά χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Ι. Χατζηγεωργίου 1, Κ. Τσιµπούκας 2 και Γ. Ζέρβας 1 1 Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής,

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή. Η κατάσταση στην Ελλάδα

Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή. Η κατάσταση στην Ελλάδα Γενικό Χηµείο του Κράτους, Β Χηµική Υπηρεσία Αθήνας Κεραµικά &µέταλλα σε επαφή µε τρόφιµα: Η κατάσταση στην Ελλάδα ανάη Θεοφίλου, Προϊσταµένη Τµήµατος Μετάλλων & Ανόργανων Υλών Το Γ.Χ.Κ. πραγµατοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Newsletter ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ

Newsletter ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ Newsletter 12 η Έκδοση ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ Ο οργανισμός ανάπτυξης Δυτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΕΙΚΤΕΣ ΤΙΜΩΝ ΕΙΣΡΟΩΝ ΚΑΙ ΕΚΡΟΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ - ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: Νοέµβριος 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΕΙΚΤΕΣ ΤΙΜΩΝ ΕΙΣΡΟΩΝ ΚΑΙ ΕΚΡΟΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ - ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: Νοέµβριος 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 15 Ιανουαρίου 2016 ΕΙΚΤΕΣ ΤΙΜΩΝ ΕΙΣΡΟΩΝ ΚΑΙ ΕΚΡΟΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ - ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ: Νοέµβριος 2015 Η εξέλιξη των εικτών Τιµών Εισροών και Εκροών

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Σ.Μ. Βαλαμώτη. Ημερομηνία έγκρισης: 12 Οκτωβρίου 2009

Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Σ.Μ. Βαλαμώτη. Ημερομηνία έγκρισης: 12 Οκτωβρίου 2009 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Σ.Μ. Βαλαμώτη Ημερομηνία έγκρισης: 12 Οκτωβρίου 2009 Η έγκριση της Μεταπτυχιακής Εργασίας από το Tμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ. δεν υποδηλώνει αναγκαστικά ότι αποδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ «Ηµερίδα για τον Αγροδιατροφικό Τοµέα Παρουσίαση Τοπικών Προϊόντων µε Γευσιγνωσία» ιοργάνωση: ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΙΛΚΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας

Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας Θ.Α.Γέμτος Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εισαγωγή Χρήση βιομάζας δηλαδή χρήση βιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Στις Βαθιές Λάκες βρέθηκαν σηµαντικότατα ευρήµατα, τα οποία θεωρείται σκόπιµο να παρουσιασθούν και να αναλυθούν. Τα ευρήµατα αυτά είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εμπορικό Ισοζύγιο τροφίμων

Εμπορικό Ισοζύγιο τροφίμων Εμπορικό Ισοζύγιο τροφίμων Παρουσίαση συνεδρίου ΕΥΡΩΖΩΝΗ, ΛΑΪΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Εισήγηση 16/01/2016 Εμπορικό Ισοζύγιο Στο Διάγραμμα Ι παρουσιάζονται οι συνολικές ετήσιες Πληρωμές και Εισπράξεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΥΛΗΣ Δρ. Κώστας Ποϊραζίδης, Δασολόγος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2009-2010 ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΥΛΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 2.1: Ορισμός είδους, Συστηματική, Οικολογία και Εξέλιξη, Φυσική επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης,

Διαβάστε περισσότερα

Σήµερα οι εξελίξεις στην Επιστήµη και στην Τεχνολογία δίνουν τη

Σήµερα οι εξελίξεις στην Επιστήµη και στην Τεχνολογία δίνουν τη ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο: ΑΡΧΕΣ & ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Συνδυασµός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Προσφέρει τη δυνατότητα χρησιµοποίησης των ζωντανών οργανισµών για την παραγωγή χρήσιµων προϊόντων 1 Οι ζωντανοί οργανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ Ο Ιπποκράτης υποστηρίζει πως η τροφή μπορεί να γίνει και φάρμακο. Τα βότανα χρησιμοποιήθηκαν σε θεραπευτικές πρακτικές ως φαρμακευτικά είδη αλλά και ως φορείς της θεϊκής ευλογίας. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΜΥΡΩΝΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Μ.Sc. 2 ΠΟΛΥΚΑΣΤΡΟ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...3 1. Τι είναι αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά...3 2. Παράγοντες που επηρεάζουν την απόδοση της καλλιέργειας...3

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Γιατί Ένας Manager Πρέπει να Ξέρει Στατιστική. Περιεχόμενα. Η Ανάπτυξη και Εξέλιξη της Σύγχρονης Στατιστικής

Περιεχόμενα. Γιατί Ένας Manager Πρέπει να Ξέρει Στατιστική. Περιεχόμενα. Η Ανάπτυξη και Εξέλιξη της Σύγχρονης Στατιστικής Chapter 1 Student Lecture Notes 1-1 Ανάλυση Δεδομένων και Στατιστική για Διοικήση Επιχειρήσεων [Basic Business Statistics (8 th Edition)] Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή και Συλλογή Δεδομένων Περιεχόμενα Γιατί ένας

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της ζάχαρης

Η ιστορία της ζάχαρης ΖΑΧΑΡΗ Η ιστορία της ζάχαρης H λέξη ζάχαρη προέρχεται ετυμολογικά από την σανσκριτική λέξη śarkara, που αρχικά σήμαινε άμμος ή χαλίκι. Το αρχαίο ινδικό όνομά της γκάουρα προφανώς προήλθε από την ονομασία

Διαβάστε περισσότερα

Ποια οφέλη αποκομίζουν όσοι περιορίζουν το κόκκινο κρέας;

Ποια οφέλη αποκομίζουν όσοι περιορίζουν το κόκκινο κρέας; Η οικονομική κρίση αλλάζει τις διατροφικές μας συνήθειες. Η μία έρευνα μετά την άλλη αποκαλύπτουν ότι όλο και περισσότεροι Ελληνες απομακρύνονται από το κρέας και τα ψάρια, καταναλώνοντας κυρίως όσπρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Νάξος, 28-6-13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑ ΩΝ ΗΜΟΣ ΝΑΞΟΥ & ΜΙΚΡΩΝ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Αρ. Πρωτ.: 8450 Ταχ. ιεύθυνση : Χώρα Νάξος Ταχ. Κώδικας : 84 300 Τηλέφωνο : 2285360100 Fax : 2285023570 ΠΡΟΣ: ΚΑΘΕ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Τεχνολογία παρασκευής παγωτών

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Τεχνολογία παρασκευής παγωτών ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνολογία παρασκευής παγωτών Γενικά Πολύπλοκο προϊόν με πολλούς ορισμούς και ταξινομήσεις από χώρα σε χώρα Ελληνική νομοθεσία: Παγωτά ορίζονται τα προϊόντα που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ:

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 2009 11-13 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΧΩΡΟΣ ΤΑΦΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Γεωργία Στρατούλη, Σέβη Τριανταφύλλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤ.ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤ.ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤ.ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Αναστασία Α.Ζαμπανιώτου, Αν.Καθ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών, ΑΠΘ Υπεύθυνη Ομάδας Βιομάζας Θ. Χατζηαυγουστής, Ερευνητής Πεδίου Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD Οι τιμές του σογιαλεύρου και των κρυσταλλικών αμινοξέων παραμένουν ασταθείς. Κατά καιρούς, υπάρχει ενδιαφέρον για λιγότερο γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Η αντιμετώπιση της μύγας της Μεσογείου με ένα καινοτόμο και φιλικό προς το περιβάλλον ελκυστικό με τη χρήση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής διαχείρισης δια επιβλαβείς οργανισμούς. Μ. Κιούση, Ε. Μπεμπέλου,

Διαβάστε περισσότερα