Ονοματεπώνυμο: Δομνίκη Χαριτοπούλου. Επιβλέπων Καθηγητής: Ανδρέας Ι. Τρούμπης. Μυτιλήνη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ονοματεπώνυμο: Δομνίκη Χαριτοπούλου. Επιβλέπων Καθηγητής: Ανδρέας Ι. Τρούμπης. Μυτιλήνη"

Transcript

1 Περίπτωση Εφαρμογής Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο Θάλασσα και Επιπτώσεις στον Τομέα Ελληνικής Παράκτιας Ναυτιλίας. Πρόταση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) στις Θαλάσσιες Μεταφορές. Ονοματεπώνυμο: Δομνίκη Χαριτοπούλου Επιβλέπων Καθηγητής: Ανδρέας Ι. Τρούμπης Μυτιλήνη Οκτώβριος/ 2013

2

3 ΤΙΤΛΟΣ: Περίπτωση Εφαρμογής Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο Θάλασσα και Επιπτώσεις στον Τομέα Ελληνικής Παράκτιας Ναυτιλίας. Πρόταση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) για τις Θαλάσσιες Μεταφορές. Δομνίκη Χαριτοπούλου του Κων/νου ΔΙΑΤΡΙΒΗ Που υποβλήθηκε στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση του Τμήματος Περιβάλλοντος ως μέρος των απαιτήσεων για την απόκτηση Διπλώματος Ειδίκευσης στην Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση Μυτιλήνη Οκτώβριος/2013

4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Αξιολόγηση Διπλωματικής της: Δομνίκης Χαριτοπούλου, του Κων/νου Θέμα: Περίπτωση Εφαρμογής Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο Θάλασσα και Επιπτώσεις στον Τομέα Ελληνικής Παράκτιας Ναυτιλίας. Πρόταση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) για τις Θαλάσσιες Μεταφορές. Ημερομηνία παρουσίασης: Πέμπτη 21 Νοεμβρίου 2013 Η παρούσα διπλωματική διατριβή αφού εξετάστηκε ως προς: τη δομή/μορφή της εργασίας, τη σαφήνεια του ερευνητικού ερωτήματος, τη βιβλιογραφική έρευνα, τη θεωρητική τεκμηρίωση, τη μεθοδολογία, το εμπειρικό μέρος, την αυτονομία της έρευνας, την ποιότητα παρουσίασης, καθώς και τελικά συμπεράσματα της έρευνας, από την τριμελή επιτροπή αξιολόγησης που αποτελείται από τους: Ονοματεπώνυμο Ονοματεπώνυμο Ονοματεπώνυμο Ιδιότητα Ιδιότητα Ιδιότητα Συνολικά αξιολογήθηκε με βαθμό. Ο Διευθυντής του ΠΜΣ

5 «Ένα καράβι παλιό, σαπιοκάραβο λύνει τους κάβους κι ανοίγει πανιά» Α. Δήμας

6 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να ευχαριστήσω πρωτίστως τους καθηγητές που με βοήθησαν περισσότερο στην προσπάθειά μου αυτή, ο καθένας με τον τρόπο του. Πολλά ευχαριστώ, λοιπόν, στον κ. Ανδρέα Τρούμπη και τον κ. Νικήτα Νικητάκο για την άψογη συνεργασία και την καλή τους πρόθεση καθ όλη τη διάρκεια της εκπόνησης της διπλωματικής μου διατριβής. Επίσης, σημαντικό ρόλο στη συλλογή στοιχείων, απαραιτήτων για την έρευνά μου, διαδραμάτισαν οι κκ. Φώτης Καρλής και Γιάγκος Δάγκινης και τους ευχαριστώ πολύ για αυτό. Παράλληλα, το ίδιο θα ήθελα να εκφράσω για όλους τους συμφοιτητές και φίλους μου πια, που με εμψύχωναν όποτε το χρειαζόμουν. Για το τέλος, ποτέ τελευταίους όμως, αφήνω τους γονείς μου και ιδιαίτερα τη μητέρα μου, που με δίδαξε, βάσει των δικών της βιωμάτων, να δουλεύω σκληρά για τα όνειρά μου.

7 ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΟΜΝΙΚΗ ΧΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟΥ EΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Απολυτήριο Λυκείου από το 2 ο Γενικό Λύκειο Λάρισας (Βαθμός Απολυτηρίου: 18,5/10) Πτυχιούχος του Τμήματος Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών, Πάντειο Πανεπιστήμιο, (Βαθμός Πτυχίου: 7,2/10) Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια, Π.Μ.Σ. Περιβαλλοντική Πολιτική & Διαχείριση, Πανεπιστήμιο Αιγαίου (MSc) ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ: Ασκούμενη, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης ( 3/2011-5/2011) ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: Διοργάνωση Εθελοντικών Αιμοδοσιών, Αιμοπετάλιο, Φοιτητική Ομάδα Εθελοντικής Αιμοδοσίας Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (3/2007-5/2010) Επιθεωρήτρια Ακτών, Πρόγραμμα «Γαλάζιες Σημαίες», Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Περιβαλλοντική Μη Κυβερνητική Οργάνωση (06/2011- σήμερα) ΞΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ: Αγγλικά: - First Certificate in English (University of Cambridge) - Certificate in Advand English (University of Cambridge) - Certificate of Proficiency in English (University of Michigan) Γερμανικά: - Zertifikat B1 (Goethe- Institut) -Zertifikat B2 (Goethe- Institut) Ελληνικά: - Α Level Modern Greek (Edexl) ΓΝΩΣΕΙΣ Η/Υ: Άψογη χρήση εφαρμογών Offi (Word, Exl, Power Point, και άλλα) και internet EΙΔΙΚΕΣ ΓΝΏΣΕΙΣ: Ελεύθερο Σχέδιο, παρακολούθηση μαθημάτων (9/ /2006) Κλασσικό Μπαλέτο ( Πτυχίο Grade III, Royal Academy of Dan) Μοντέρνος Χορός (Πτυχίο Pre-Elementary Level, Modern Theatre and Dan Faculty) Παλαιογραφία, παρακολούθηση μαθημάτων (11/ /2008), Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ Βιβλία επιστημονικού και λογοτεχνικού περιεχομένου Σχέδιο

8 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΙΤΛΟΣ: Περίπτωση Εφαρμογής Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο Θάλασσα και Επιπτώσεις στον Τομέα Ελληνικής Παράκτιας Ναυτιλίας. Πρόταση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) για τις Θαλάσσιες Μεταφορές. Τη 19 η Μαΐου 2005 τέθηκε σε ισχύ το Παράρτημα VI της Σύμβασης MARPOL, σχετικά με την πρόληψη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τα πλοία. Το εν λόγω Παράρτημα επικαιροποιείται συνεχώς και προβλέπει δυνατότητα χάραξης Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών (Emission Control Areas), οι οποίες και επιβάλουν διάφορα αυστηρά πρότυπα. Σκέψη εφαρμογής όμοιας Περιοχής συζητείται και για τη θαλάσσια περιοχής της Μεσογείου με εν συνεχεία επιπτώσεις στον τομέα της ελληνικής παράκτιας ναυτιλίας, τομέας που ασχολείται η εν λόγω διατριβή. Μέσα από τη διπλωματική αυτή έρευνα, κατ αρχήν και στο πρώτο μέρος θα παρουσιαστούν γενικά στοιχεία για τις κύριες εκπομπές από τα πλοία και για τα ρυθμιστικά μέτρα που ισχύουν σήμερα σε παγκόσμιο και κοινοτικό επίπεδο. Στο δεύτερο μέρος, προβάλλονται περιπτώσεις εφαρμογής Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών στον κόσμο (π.χ. Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Βόρειας Αμερικής, Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Βαλτικής), συνοδευόμενες από τα ισχύοντα πρότυπα μηχανών και όρια περιεκτικότητας των καυσίμων σε θείο. Τέλος, στο τρίτο μέρος θα αναφερθούν γενικά στοιχεία για τη Μεσόγειο και τις ελληνικές θάλασσες, κυρίως καταγραφές ελλιμενισμών, για την ελληνική ακτοπλοΐα και, μέσω της αναγκαίας για την διατριβή καταγραφής, οι επιπτώσεις στον τομέα σε περίπτωση εφαρμογής Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο. Λέξεις κλειδιά: Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών- Εκπομπές- Ακτοπλοΐα- Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο Οκτώβριος/2013 ABSTRACT TITLE: Implementation Case of Emission Control Area in the Mediterranean Sea and effects for Greek Coastal Shipping. Proposal of Liquefied Natural Gas (LNG) for Maritime Transport. On May 19, 2005 came into for Annex VI of MARPOL, on the prevention of air pollution from ships. This Annex is constantly updated and envisages the possibility of enforcing Emission Control Areas, and which imposes several stringent standards. The idea of applying similar Area in the Mediterranean region, with subsequent implications for Greek coastal shipping, is addressed by this thesis. Through this thesis research, in principle and in the first part general information will be presented, on the main emissions from ships and regulatory measures currently in for at global and EU level. In the second part, cases of application of Emission Control Areas will be displayed (eg North American ECA, Baltic SECA), accompanied by the applicable engine standards and sulfur limits in fuels. Finally, in the third part will be presented general data for

9 the Mediterranean and the Greek seas, mainly port records, the Greek coastal shipping, and through nessary research for this thesis, the implications in case of enforment of Emission Control Areas in the Mediterranean. Keywords: Emission Control Area-Emissions-Coastal shipping-liquefied Natural Gas October/2013

10 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΠΛΟΙΩΝ Εκπομπές στην ατμόσφαιρα από τη δραστηριότητα των πλοίων Διοξείδιο του Άνθρακα (CO 2 ) Οξείδια του Αζώτου (ΝΟx) Οξείδια του Θείου (SOx) Πτητικές Οργανικές Ενώσεις (VOCs) Μονοξείδιο του Άνθρακα (CO) Αιωρούμενα Σωματίδια (PM) Ουσίες που καταστρέφουν τη Στιβάδα του Όζοντος (Ozone Depleting Substans) Το Παράρτημα VI (Annex VI) της Σύμβασης MARPOL 73/78, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και οι Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών (ECAs) Παράρτημα VI της Σύμβασης MARPOL 73/ Προδιαγραφές Εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου (NOx) Προδιαγραφές Εκπομπών Οξειδίων του Θείου (SOx) και Αιωρούμενων Σωματιδίων (PM) Πτητικές Οργανικές Ενώσεις (VOCs) Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (CASE STUDIES) ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΚΠΟΜΠΩΝ (ECA) ΑΝΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ Μελέτες περίπτωσης εφαρμογής Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών (ECA) εκτός Ευρώπης Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Βόρειας Αμερικής (North American ECA) Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Καραϊβικής Ηνωμένων Πολιτειών(U.S. Caribbean ECA) Μελέτες περίπτωσης εφαρμογής Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών (ECA) εντός Ευρώπης Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Θείου της Βαλτικής (Baltic SECA) Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Θείου της Βόρειας Θάλασσας και της Θάλασσας της Μάγχης ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΘΑΛΑΣΣΕΣ Πιθανή εφαρμογή Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο Θάλασσα Ελληνική παράκτια ναυτιλία Μεθοδολογία συλλογής στοιχείων ενεργών πλοίων ελληνικής παράκτιας ναυτιλίας Πρόταση χρήσης Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) στον τομέα της ελληνικής παράκτιας ναυτιλίας Τεχνολογίες Ελέγχου Εκπομπών... 40

11 Υγροποιημένο φυσικό αέριο (Liquefied Natural Gas, LNG) Γενικά χαρακτηριστικά Πλεονεκτήματα χρήσης LNG Μειονεκτήματα χρήσης LNG...45 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ- ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗ...50 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ..54 ΠΗΓΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ...61 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 63 Παράρτημα 1: Συνολικός κατάλογος ενεργών πλοίων της ελληνικής παράκτιας ναυτιλίας με τα επιμέρους υπό μέρους χαρακτηριστικά τους.64

12 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΕΛΙΔΑ Πίνακας 1: Πρότυπα ορίων εκπομπών NOx, βάσει Επιπέδου και ημερομηνίας κατασκευής του πλοίου...9 Πίνακας 2: Μειώσεις εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου (χιλιάδες τόνοι) που έχουν επιτευχθεί από τον Κανονισμό Πίνακας 3: Κατ εκτίμηση εκπομπές των Οξειδίων του Θείου (SOx).14 Πίνακας 4: Επιτρεπόμενα όρια θείου στα καύσιμα σε παγκόσμιο επίπεδο και σε επίπεδο Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών SOx.26 Πίνακας 5: Αριθμός εμπορευματοκιβωτίων στις υπό εξέταση περιοχές για τα έτη Πίνακας 6: Επάρκειας πληροφορίας 38 Πίνακας 7: Ποιότητα πληροφορίας..39 Πίνακας 8: Διασπορά πληροφορίας. 40

13 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ ΓΡΑΦΗΜΑ ΣΕΛΙΔΑ Γράφημα 1: Σχηματική αναπαράσταση της μείωσης των Οξειδίων του Αζώτου (NOx) βάσει μέτρων πολιτικής...10 Γράφημα 2: Μειώσεις εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου που έχουν επιτευχθεί από τον Κανονισμό Γράφημα 3: Εκτίμηση των μειώσεων εκπομπών των Οξειδίων του Θείου (SOx) (εκατομμύρια τόνοι) για το έτος Γράφημα 4: Εκτίμηση των μειώσεων εκπομπών των Οξειδίων του Θείου (SOx) (εκατομμύρια τόνοι) για το έτος Γράφημα 5: Επιτρεπόμενα όρια θείου στα καύσιμα σε παγκόσμιο επίπεδο και σε επίπεδο Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών SOx...27 Γράφημα 6: Μείωση εκπομπών από τα πλοία εξαιτίας της χρήσης LNG Γράφημα 7: Περιβαλλοντικές εκπομπές εναλλακτικών εννοιών για ένα τυπικό εμπορικό πλοίο (cargo ship)...43 Γράφημα 8: Εκπομπές CO2 (Τόνοι/ Έτος) 44 Γράφημα 9: Διακυμάνσεις τιμών καυσίμων για την περίοδο μεταξύ Οκτωβρίου 2006 και Μαρτίου Γράφημα 10: Συγκριτική απεικόνιση τιμών LNG και αργού πετρελαίου

14 ΛΙΣΤΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ AIS CFC CH4 CO CO2 ECA EEDI EEOI Automatic identification system- Αυτόματο Σύστημα Αναγνώρισης Chlorofluorocarbons- Χλωροφθοράνθρακες Methane- Μεθάνιο Carbon monoxide- Μονοξείδιο του Άνθρακα Carbon dioxide- Διοξείδιο του Άνθρακα Emission Control Area- Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Energy Efficiency Design Index- Δείκτης Σχεδιασμού Ενεργειακής Απόδοσης Energy Efficiency Operational Indicator- Δείκτης Επιχειρησιακής Ενεργειακής Απόδοσης EIAPP Engine International Air Pollution Prevention Certificate- Διεθνές Πιστοποιητικό Πρόληψης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης από τις Μηχανές GHG GT HCFC HFC HFO IEA IMO IPCC Greenhouse gas- Αέριο Θερμοκηπίου Gross tonnage- Ολική Χωρητικότητα Hydrochlorofluorocarbons- Υδροχλωροφθοράνθρακες Hydrofluorocarbons- Υδροφθοράνθρακες Heavy fuel oil- Βαρύ Μαζούτ International Energy Agency- Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας International Maritime Organization- Διεθνής Οργανισμός Ναυσιπλοΐας Intergovernmental Panel on Climate Change- Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος LNG Liquefied natural gas- Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο MARPOL International Convention for the Prevention of Pollution from Ships-

15 Διεθνής Σύμβαση για την Πρόληψη της Ρύπανσης από τα Πλοία MDO MEPC Marine diesel oil- Ντίζελ Πλοίων Marine Environment Protection Committee- Επιτροπή Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος MGO NOx PM RF RPM SCR SECA SEEMP Marine gas oil- Πετρέλαιο Εσωτερικής Καύσης Πλοίων Nitrogen oxides- Οξείδια του Αζώτου Particulate matter/material- Αιωρούμενα Σωματίδια Radiative forcing- Κατακράτηση Ακτινοβολίας Revolutions per minute- Περιστροφές ανά Λεπτό Selective catalytic reduction- Επιλεκτική Καταλυτική Αναγωγή SOx Emission Control Area- Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Οξειδίων του Θείου Ship efficiency management plan- Σχέδιο Διαχείρισης Ενεργειακής Απόδοσης Πλοίου SOx VOC Sulphur oxides- Οξείδια του Θείου Volatile organic compounds- Πτητικές Οργανικές Ενώσεις

16 ΕΙΔΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ Διεθνής Ναυσιπλοΐα (International Shipping): Οι θαλάσσιες μεταφορές μεταξύ λιμένων διαφορετικών χωρών, σε αντίθεση με την εγχώρια ναυτιλία. Η διεθνής ναυτιλία αποκλείει τα στρατιωτικά και τα αλιευτικά σκάφη. Βάσει του ορισμού αυτού, το ίδιο πλοίο μπορεί συχνά να συμμετέχει τόσο σε διεθνείς, όσο και σε εγχώριες ναυτιλιακές δραστηριότητες 1 (IMO 2009, σελ 6). Εγχώρια Ναυσιπλοΐα (Domestic Shipping): Οι θαλάσσιες μεταφορές μεταξύ λιμένων στο εσωτερικό της ίδιας χώρας, σε αντιδιαστολή της διεθνούς ναυτιλίας. Βάσει του ορισμού αυτού, το ίδιο πλοίο μπορεί συχνά να συμμετέχει τόσο σε διεθνείς, όσο και σε εγχώριες ναυτιλιακές δραστηριότητες 2 (IMO 2009, σελ 6). Παράκτιος Ναυσιπλοΐα (Coastwise Shipping): Η παράκτιος ναυσιπλοΐα είναι οι κινήσεις εμπορευμάτων και άλλες δραστηριότητες ναυσιπλοΐας, οι οποίες κατά κύριο λόγο πραγματοποιούνται κατά μήκος των ακτών ή περιφερειακά αυτών, από επιβατηγά σκάφη, πλοία ανοιχτής θαλάσσης κλπ., και έρχεται σε αντίθεση με την ποντοπόρο ναυσιπλοΐα. Η διάκριση γίνεται για το σκοπό του εκάστοτε σεναρίου μοντελοποίησης και βασίζεται στον τύπο του πλοίου, δηλαδή ένα πλοίο είναι είτε ακτοπλοϊκό, είτε ποντοπόρο (ΙΜΟ 2009, σελ. 6). Ποντοπόρος Ναυσιπλοΐα (Oan-going Shipping): Ποντοπόρο ναυσιπλοΐα διενεργούν μεγάλα φορτηγά πλοία, τα οποία δραστηριοποιούνται στο εμπόριο διαπλέοντας τους ωκεανούς (IMO 2009, σελ. 6). Με άλλα λόγια εκτελούν πλόες σε όλο τον κόσμο, σε αντιδιαστολή με τα πλοία ακτοπλοΐας 3. 1 Η διττή δραστηριότητα είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις κατευθυντήριες γραμμές της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC). Βλ. σχετικά, 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories, Volume 2: Energy, Chapter 3: Mobile Combustion, 2 Ό.π. 3 Για ένα πιο ολοκληρωμένο ορισμό του όρου «Ποντοπόρα Πλοία» βλ. ΦΕΚ Α' 219/ , Νόμος 2843/2000, «Εκσυγχρονισμός των χρηματιστηριακών συναλλαγών, εισαγωγή εταιριών επενδύσεων στην ποντοπόρο ναυτιλία στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών και άλλες διατάξεις.», Άρθρο 11 παρ. 2,

17 Διεθνής Οργανισμός Ναυσιπλοΐας: είναι ο εξειδικευμένος οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών, υπό την ευθύνη του οποίου βρίσκεται η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και η πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης από τα πλοία. Το 1948 μια διεθνής διάσκεψη στη Γενεύη, ενέκρινε σύμβαση για την τυπική σύσταση του Οργανισμού (το αρχικό του όνομα ήταν η Διακυβερνητική Ναυτιλιακή Συμβουλευτική Οργάνωση ή IMCO, αλλά το όνομα άλλαξε το 1982 σε ΙΜΟ ). Ο IMO έχει σήμερα 170 κράτη μέλη και τρία μέλη. Μπορεί να συνάψει συμφωνίες συνεργασίας με άλλους διακυβερνητικούς οργανισμούς σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος, με στόχο την εξασφάλιση το συντονισμό σχετικών θεμάτων. Επιτροπή Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος: είναι μία από τις πέντε κύριες επιτροπές του ΙΜΟ και αποτελείται από όλα τα κράτη μέλη. Καθιερώθηκε ως επικουρικό όργανο του ΙΜΟ το 1985Έχει την εξουσία να εξετάζει κάθε θέμα που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Οργανισμού Ναυσιπλοΐας, που ασχολούνται με την πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης από τα πλοία. Ειδικότερα, ασχολείται με την έγκριση και τροποποίηση των συμβάσεων και άλλων ρυθμίσεων και μέτρων που να διασφαλίζουν την επιβολή τους (π.χ. MARPOL). MARPOL (MARine POLlution): αποτελεί τη Διεθνή Σύμβαση για την Πρόληψη της Ρύπανσης από Πλοία, του 1973, όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο του 1978 και από το πρωτόκολλο του Περιλαμβάνει έξι παραρτήματα τεχνικού χαρακτήρα. Παράρτημα VI της MARPOL: προστέθηκε στο σύνολο παραρτημάτων της Διεθνούς Σύμβασης της MARPOL το 1997, με στόχο τη ρύθμιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τα πλοία. Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών: αποτελεί ειδικά διαμορφωμένη θαλάσσια περιοχή υπό ειδικά υποχρεωτικά μέτρα ορίου για τις εκπομπές από τα πλοία, τα οποία είναι απαραίτητα για την πρόληψη, μείωση και έλεγχο της ρύπανσης του αέρα από οξείδια του αζώτου, οξείδια του θείου και αιωρούμενων σωματιδίων και τις επακόλουθες δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον. Βαρύ Μαζούτ*: κάθε υγρό καύσιμο παράγωγο του πετρελαίου, εξαιρουμένων των καυσίμων πλοίων, το οποίο υπάγεται στον κωδικό ΣΟ έως , ή κάθε παράγωγο του πετρελαίου υγρών καυσίμων, εκτός από το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης, το οποίο, λόγω των ορίων απόσταξης του, υπάγεται στην κατηγορία των βαρέων ελαίων που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ως καύσιμα και του οποίου λιγότερο από 65% κατ 'όγκο (συμπεριλαμβανομένων των απωλειών) αποστάζει σε θερμοκρασία 250 C με τη μέθοδο ASTM D86. Εάν η απόσταξη δεν μπορεί να προσδιοριστεί με τη μέθοδο ASTM D86, το πετρελαϊκό προϊόν ομοίως χαρακτηρίζεται ως βαρύ μαζούτ.

18 Πετρέλαιο Εσωτερικής Καύσης*: ορίζεται ως κάθε υγρό καύσιμο παράγωγο του πετρελαίου, εξαιρουμένων των καυσίμων πλοίων, το οποίο υπάγεται στον κωδικό ΣΟ , ή ή , ή κάθε υγρό καύσιμο παράγωγο του πετρελαίου, εξαιρουμένων των καυσίμων πλοίων, του οποίου λιγότερο από το 65 % κατ' όγκο (συμπεριλαμβανομένων των απωλειών) αποστάζει σε θερμοκρασία 250 C και του οποίου τουλάχιστον 85% κατ' όγκο (συμπεριλαμβανομένων των απωλειών) αποστάζει σε θερμοκρασία 350 C με τη μέθοδο ASTM D86. Καύσιμα Πλοίων*: ορίζεται κάθε υγρό καύσιμο παράγωγο του πετρελαίου που προορίζεται για πλοία ή χρησιμοποιείται επ' αυτών, συμπεριλαμβανομένων των καυσίμων που ορίζονται στο πρότυπο ISO Ντίζελ Πλοίων*: κάθε καύσιμο πλοίων το ιξώδες ή η πυκνότητα του οποίου εμπίπτουν στο εύρος του ιξώδους ή της πυκνότητας που καθορίζονται για τις ποιότητες DMB και DMC στον πίνακα I του ISO Πετρέλαιο Εσωτερικής Καύσης Πλοίων*: ως κάθε καύσιμο πλοίων το ιξώδες ή η πυκνότητα του οποίου εμπίπτουν στο εύρος του ιξώδους ή της πυκνότητας που καθορίζονται για τις ποιότητες DMX και DMA στον πίνακα I του ISO Επιβατηγά Πλοία*: πλοία που μεταφέρουν περισσότερους από 12 επιβάτες ως επιβάτης νοείται οποιοδήποτε άτομο, εκτός από: i) τον πλοίαρχο και τα μέλη του πληρώματος ή άλλα άτομα που απασχολούνται ή έχουν προσληφθεί υπό οποιαδήποτε ιδιότητα στο πλοίο για τις ανάγκες του εν λόγω πλοίου, και ii) παιδιά κάτω του ενός έτους. Τεχνολογία Μείωσης Εκπομπών* 4 : το σύστημα καθαρισμού των καυσαερίων ή κάθε άλλη εξακριβώσιμη και αναγκαστικής εφαρμογής τεχνολογική μέθοδος. 4 Οι ορισμοί που έχουν σημειωθεί με αστερίσκο (*) έχουν ενημερωθεί σύμφωνα με την Οδηγία 2012/33/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2012 για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/32/ΕΚ, όσον αφορά την περιεκτικότητα των καυσίμων πλοίων σε θείο.

19

20 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Διεθνής Οργανισμός Ναυσιπλοΐας (ΙΜΟ) αποτελεί εξειδικευμένο οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών και είναι επιφορτισμένος με την διατήρηση της ασφάλειας στον τομέα των θαλασσίων μεταφορών, τη προώθηση αποτελεσματικότερης πλοήγησης και την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος μέσω της πρόληψης της θαλάσσιας ρύπανσης από τα πλοία (Lin, Lin 2006, σελ. 221). Υπεύθυνο όργανο για την εισαγωγή ρυθμίσεων και σχετικών τροποποιήσεων των τεχνικών κανονισμών για τη πρόληψη της ρύπανσης του θαλασσίου και του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος από τη ναυτιλία που βρίσκονται στις αντιρρυπαντικές συμβάσεις του ΙΜΟ, είναι η Επιτροπή Ρύπανσης Θαλασσίου Περιβάλλοντος (MEPC), υποεπιτροπή του ΙΜΟ (Lin, Lin 2006, σελ. 221). Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, η δημόσια ανησυχία επεκτάθηκε, πέρα από μόλυνση πετρελαιοειδούς φύσεως λόγω ατυχηματικών διαρροών και λειτουργικών εκκενώσεων από τα πλοία, και σε άλλες ουσίες μεταφερόμενες από πλοία (Nauke, Holland 1992, σελ. 76). Για αυτό ακριβώς το λόγο τον Οκτώβριο του 1969 η Συνέλευση του ΙΜΟ υιοθέτησε, πλήρως προσαρμοσμένη στο ρεύμα της εποχής και της αναμενόμενης Συνδιάσκεψης του Ο.Η.Ε για το Ανθρώπινο Περιβάλλον, ψήφισμα για ανάληψη διεθνούς δράσης για την πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης προερχόμενη από τα πλοία. Το Νοέμβριο του 1973, υιοθετήθηκε η Διεθνής Σύμβαση για την Πρόληψη Ρύπανσης από Πλοία, γνωστή ως MARPOL, η οποία όμως αρχικά δεν δέχτηκε επικρότησης. Επιτακτική έγινε η θέση σε ισχύ της Σύμβασης έπειτα από πετρελαιοκηλίδα δεξαμενόπλοιου στην ευρωπαϊκή ακτογραμμή (Amoco Cadiz) το 1978, όπου νέες αυστηρότερες ρυθμίσεις παρατέθηκαν (Höfer, Mez 2003, σελ. 105). Η Σύμβαση MARPOL τροποποιήθηκε κατά τα έτη και 1997 με αντίστοιχα Πρωτόκολλα, ενώ συνεχίζει να επικαιροποιείται με σχετικές τροποποιήσεις (European Parliament 2012, σελ. 11). Αποτελεί τη βασική σύμβαση περιβαλλοντικής προστασίας από τη μεταφορά πετρελαιοειδών μέσω θάλασσας και περιλαμβάνει διατάξεις για «ατυχηματική και λειτουργική ρύπανση από πετρέλαιο, καθώς επίσης ρύπανση από χημικά προϊόντα, προϊόντα σε συσκευασμένη μορφή, λύματα, απορρίμματα και ατμοσφαιρική ρύπανση» (Blanco Bazán 2003, σελ. 33). Τα Παραρτήματα καλύπτουν συγκεκριμένα προβλήματα. Πιο συγκεκριμένα: o Παράρτημα I, Κανονισμοί για την Αποφυγή Ρύπανσης εκ Πετρελαιοειδών (τέθηκε σε ισχύ στις 2 Οκτωβρίου 1983). 5 Με υιοθέτηση Πρωτοκόλλου, το οποίο ρυθμίζει τεχνικά ζητήματα, πρότυπα εκκένωσης των χρησιμοποιημένων ορυκτέλαιων, των λυμάτων και των αποβλήτων υλικών. 1

21 o Παράρτημα II, Κανονισμοί για τον Έλεγχο της Ρύπανσης από Επιβλαβείς Υγρές Ουσίες Χύμα (τέθηκε σε ισχύ στις 2 Οκτωβρίου 1983). o Παράρτημα III, Πρόληψη Ρύπανσης από Επικίνδυνες Ουσίες που Μεταφέρονται δια Θαλάσσης σε Συσκευασμένη Μορφή (τέθηκε σε ισχύ στις 1 Ιουλίου 1992). o Παράρτημα IV, Πρόληψη Ρύπανσης από Λύματα των Πλοίων (τέθηκε σε ισχύ στις 27 Σεπτεμβρίου 2003). o Παράρτημα V, Πρόληψη Ρύπανσης από Απορρίμματα των Πλοίων (τέθηκε σε ισχύ στις 31 Δεκεμβρίου 1988). o Παράρτημα VI, Πρόληψη Ρύπανσης του Αέρα από τα Πλοία (τέθηκε σε ισχύ στις 19 Μαΐου 2005). 6 Το Παράρτημα VI υιοθετήθηκε το 1997 και απευθύνει ρυθμίσεις σχετικά με εκπομπές εναέριων ρύπων από πλοία σε παγκόσμιο επίπεδο (Wang, Corbett 2007,σελ. 578), συμπεριλαμβανομένου αρχικά πρότυπα εκπομπών για τα οξείδια του αζώτου (ΝΟ x ) ανάλογα την ισχύ του εκάστοτε κινητήρα ντίζελ (marine diesel engine) και την απαραίτητη εγκατάσταση συστήματος για την εκκαθάριση των καυσαερίων και την μείωση των εκπομπών ΝΟ x. Επίσης, εισάγει όριο για το ποσοστό θείου που περιέχεται στα καύσιμα των πλοίων, με στόχο τη μείωση των εκπομπών οξειδίων του θείου (SO x ) και την απαραίτητη εγκατάσταση συστήματος καθαρισμού των καυσαερίων και άλλων τεχνολογιών για τη ελάττωση των εκπομπών των SO x, αυτή τη φορά, σε ποσοστό της τάξεως των 6.0 g SO x /kwh ή λιγότερο. Τέλος, προωθεί την πρόβλεψη συστημάτων συλλογής ή ελέγχου ατμού για τη μείωση των πτητικών οργανικών ενώσεων (VOCs) (Lin, Lin 2006, σελ. 221). Εκπεμπόμενοι ρύποι από τα πλοία ρυθμίζονται από το παρόν πρωτόκολλο μέσω επιθεωρήσεων των πλοίων και την έκδοση πιστοποιητικών, όπως το Διεθνές Πιστοποιητικό Πρόληψης Ρύπανσης του Αέρα (International Air Pollution Prevention, IAPP) (Lin, Lin 2006, σελ. 220). Η διαδικασία αυτή διευκολύνει κάθε τάξη ενδιαφερόμενων (σχεδιαστές, κατασκευαστές και ιδιοκτήτες πλοίων) προς εξασφάλιση συμμόρφωσης με τα πρότυπα ελέγχου εκπομπών των θαλασσίων κινητήρων diesel (Lin, Lin 2006, σελ. 223). 6 Βλ. σχετικά International Convention for the Prevention of Pollution from Ships (MARPOL), Prevention-of-Pollution-from-Ships-(MARPOL).aspx 2

22 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΠΛΟΙΩΝ 1.1. Εκπομπές στην ατμόσφαιρα από τη δραστηριότητα των πλοίων Ένα μέρος των εκπομπών από ανθρωπογενείς δραστηριότητες προκαλείται από τη ναυτιλία. Η διεθνής ναυσιπλοΐα είναι υπεύθυνη για το 2,7% των εκπομπών CO 2 παγκοσμίως (870 εκατ. τόνους CO 2 ),για το 2007, ποσοστό ακίνδυνο, ειδικά αν αντιπαρατεθεί με τις εκπομπές από άλλα μέσα μεταφοράς, π.χ. οδικές μεταφορές (ΙΜΟ 2009, σελ. 7). Ωστόσο, βάσει ερευνών, το ποσοστό αυτό, εξαιτίας της δημοτικότητας και της ζήτησης της διεθνούς ναυσιπλοΐας για μεταφορές, θα έχει υπερδιπλασιαστεί μέχρι το 2050 και θα φτάσει σε επίπεδο 150% έως 250%, ελλείψει πολιτικών και ρυθμιστικών μέτρων στο προσεχές μέλλον (Corbett, Chapman 2006, σελ. 841). Από το 1970 έως το 2005 ο όγκος των μετακινούμενων δια θαλάσσης εμπορευμάτων σχεδόν τριπλασιάστηκε (αύξηση της τάξεως του 180%) (Κατσιμπάρδης 2008, σελ. 186) Εικόνα 1 Οι εκπομπές CO 2 από τη ναυτιλία σε σχέση με το παγκόσμιο σύνολο, Πηγή: González-Canlas et al. (2013). Όπου αναπαρίστανται οι εκπομπές CO 2 από τους τομείς των διεθνών αεροπορικών μεταφορών, της διεθνούς ναυσιπλοΐας, της εσωτερικής ναυσιπλοΐας και αλιείας, της παραγωγής ηλεκτρισμού και θέρμανσης, των σιδηροδρομικών μεταφορών, των μεταφορών μέσω οδικού δικτύου, των μεταποιητικών κλάδων και κλάδων κατασκευής, μεταξύ άλλων. 3

23 Αιτία ενασχόλησης με το εν λόγω ζήτημα των εκπομπών από τη ναυτιλία συνιστά το γεγονός πως αυτές επηρεάζουν τόσο την ποιότητα του αέρα μέσω τη δημιουργία τροποσφαιρικού όζοντος, με επακόλουθα προβλήματα υγείας για τους ανθρώπους, όσο και το κλίμα εν γένει (Eyring et al. 2009, σελ. 1; Tzannatos 2010, σελ. 2195;Wang, Corbett 2007, σελ. 577). Σύμφωνα με έρευνες, οι βασικές ενώσεις που εκπέμπονται στον αέρα, οι οποίες συμβάλλουν σημαντικά στις συνολικές εκπομπές από τον τομέα των μεταφορών και που επηρεάζουν έτσι τη χημική σύνθεση της ατμόσφαιρας, του κλίματος, την ποιότητας του αέρα και την υγεία, είναι επτά. Αυτές είναι: i) το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ), ii) τα οξείδια του αζώτου (NO x ), iii) τα οξείδια του θείου (SO x ), iv) οι πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC), v) το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), vi) τα αιωρούμενα σωματίδια (PM) και vii) οι ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος (Ozone Depleting Substans) (Eyring et al 2009, σελ. 1; Matthias et al. 2010, σελ. 2241; Baumgart, Olsen 2010, σελ. 39 ; DNV 2011, σελ. 5) Διοξείδιο του Άνθρακα (CO 2 ) Το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ) είναι ένα άχρωμο, άοσμο αέριο που παράγεται όταν άνθρακας καίγεται σε περίσσεια οξυγόνου. Απελευθερώνεται με φυσικές και μη- φυσικές διαδικασίες. Όσον αφορά τη δραστηριότητα των πλοίων, η κύρια πηγή εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα είναι η καύση ορυκτών καυσίμων στις κύριες μηχανές, τους βοηθητικούς κινητήρες, τους λέβητες και αποτεφρωτήρες (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 39 ; DNV 2011, σελ. 5). Oι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τη ναυτιλία είναι διπλάσιες εκείνων της αεροπορίας και αυξάνονται, σύμφωνα με μελέτες από τον τομέα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με ανησυχητικό ρυθμό, που θα έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Παράλληλα, οι εν λόγω εκπομπές CO 2 οδηγούν σε θετική "κατακράτηση ακτινοβολίας" (radiative forcing) και στην υπερθέρμανση του πλανήτη από τη μία και σε ψύξη σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα λόγω της αρνητικής παγκόσμιας μέσης κατακράτησης της ακτινοβολίας (ΙΜΟ 2009, σελ. 7). Να τονιστεί επίσης, πως καθώς οι εκπομπές CO 2 δεν περιλαμβάνονται στις ρυθμίσεις του Πρωτόκολλο του Κιότο, είναι αναγκαία η θέσπιση μέτρων προς έλεγχο και περιορισμό υπό άλλες νομοθετικές και ρυθμιστικές διαδικασίες 7. 7 Βλ. σχετικά CO 2 Output from Shipping twi as much as Airlines, 4

24 Οξείδια του Αζώτου (ΝΟx) Τα οξείδια του αζώτου περιλαμβάνουν το μονοξείδιο του αζώτου (NO), το διοξείδιο του αζώτου (NO 2 ) και άλλα παρεμφερή οξείδια. Οι κύριες πηγές των ανθρωπογενών εκπομπών NOx είναι υψηλής θερμοκρασίας διεργασίες καύσης. Tα ΝΟx διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο σχηματισμό τροποσφαιρικού όζοντος, αντιδρώντας με τις πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC), υπό την επίδραση του ηλιακού φωτός. Εκτός αυτού, τα NOx συμβάλλουν στο σχηματισμό της όξινης βροχής και σε άλλες επιζήμιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όπως τον ευτροφισμό. Τέλος, τα εν λόγω οξείδια αποτελούν σοβαρή απειλή και για την υγεία (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 39 ; DNV 2011, σελ. 5) Οξείδια του Θείου (SOx) Βασικό οξείδιο του θείου, αποτελεί το διοξείδιο του θείου (SO 2 ). Οι εκπομπές SOx από τα πλοία προέρχεται από την καύση καυσίμων που περιέχουν θείο. Τα καύσιμα για τις ναυτιλιακές δραστηριότητες έχουν συνήθως υψηλή περιεκτικότητα σε θείο σε σύγκριση με τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στην ξηρά. Μαζί με τα οξείδια του αζώτου, τα οξείδια του θείου συμβάλλουν στη δημιουργία όξινης βροχής και στη μείωση της ποιότητας του αέρα (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 40; DNV 2011, σελ. 5) Πτητικές Οργανικές Ενώσεις (VOCs) Αποτελούν χημικές ενώσεις, οι οποίες συνίστανται από μόρια άνθρακα και περιλαμβάνουν ένα πολύ ευρύ φάσμα μεμονωμένων ουσιών, όπως υδρογονάνθρακες και οξυγονούχες ενώσεις. Οι VOC παράγονται κατά την καύση και τη διεργασία προϊόντων πετρελαίου, φαινόμενο πολύ συχνό στη ναυτιλία. Ο τομέας του πετρελαίου είναι και η πιο σημαντική πηγή εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων στην Ευρώπη, που οφείλονται από τη φόρτωση του αργού πετρελαίου σε δεξαμενόπλοια. Οι VOC απελευθερώνονται κατά την εισαγωγή υγρού φορτίου στη δεξαμενή αποθήκευσης, κατά τη μεταφορά του φορτίου και κατά την εκφόρτωση. Να σημειωθεί επίσης, πως οι ενώσεις αυτές συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη και στο σχηματισμό τροποσφαιρικού όζοντος. (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 40) Μονοξείδιο του Άνθρακα (CO) Ο άνθρακας και το οξυγόνο μπορούν να συνδυαστούν και να σχηματίσουν κατά την ατελή καύση του άνθρακα, δηλαδή όταν υπάρχει μια περιορισμένη παροχή αέρα. Το μονοξείδιο του άνθρακα, επίσης, διαμορφώνεται ως ρύπος, όταν καίγονται τα καύσιμα υδρογονανθράκων (φυσικό αέριο, βενζίνη, πετρέλαιο). Η ποσότητα του CO που παράγεται 5

25 εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της καύσης 8. Το μονοξείδιο του άνθρακα επιβαρύνει σημαντικά την ανθρώπινη υγεία Αιωρούμενα Σωματίδια (PM) Εκπομπή σωματιδίων από τη ναυτιλία προέρχεται από την καύση καυσίμων. Τα οξείδια του Αζώτου και το διοξείδιο του Θείου από εκπομπές πλοίων είναι οι πρόδρομες ουσίες για το σχηματισμό αιωρούμενων σωματιδίων. Σωματίδια που σχετίζονται με τις εκπομπές πλοίων μειώνουν την πραγματική ακτίνα των σταγονιδίων και αυξάνουν τον αριθμό συγκέντρωσης σταγονιδίων και το οπτικό πάχος του στρώματος νεφέλης (stratus) (Tran, Mölders 2012, σελ. 192). Τα εν λόγω σωματίδια είναι ένα πολύπλοκο μείγμα οργανικών και ανόργανων ουσιών, που υπάρχει στην ατμόσφαιρα, σε υγρή και στερεή μορφή, και διακρίνονται σε διάφορες κατηγορίες (PM 10, PM 2.5 ). Οι εκπομπές σωματιδίων είναι κυρίως ένα τοπικό πρόβλημα και θα πρέπει να μειωθούν, όπου αυτές αποτελούν απειλή για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον. Σχετικά με τη ναυτιλία ιδιαίτερη ανησυχία παρουσιάζεται για τα λιμάνια, τα στενά ή άλλες περιοχές όπου τα πλοία ταξιδεύουν κοντά στην παράκτια ζώνη. Σε γενικές γραμμές συναντώνται περιστατικά θνησιμότητας, βήχας και προβλήματα του αναπνευστικού. (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 40; DNV 2011, σελ. 5) Ουσίες που καταστρέφουν τη Στιβάδα του Όζοντος (Ozone Depleting Substans) Οι ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα στρατοσφαιρικού όζοντος είναι οι χλωροφθοράνθρακες (CFCs), οι υδροχλωροφθοράνθρακες (HCFCs), οι υδροφροράνθρακες (HFCs) και τα αλκυλαλογονίδια (halons). Οι ουσίες αυτές συμβάλλουν στην καταστροφή της στιβάδας του όζοντος και στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Οι συγκεντρώσεις του όζοντος στη στρατόσφαιρα κυμαίνονται φυσικά σε απόκριση με τις μεταβολές στις καιρικές συνθήκες και τα ποσά της ενέργειας που απελευθερώνονται από τον ήλιο. Παρ 'όλα αυτά, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970 έγινε αντιληπτό ότι οι ανθρωπογενείς εκπομπές των CFCs και άλλων χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε αερολύματα ψύξης και καθαριστικούς παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν σημαντική καταστροφή του όζοντος, με αποτέλεσμα την εισροή υπεριώδους ακτινοβολίας, η οποία είναι υπαίτια για ένα μεγάλο φάσμα προβλημάτων υγείας των ανθρώπων και του περιβάλλοντος. (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 40) 8 Βλ. σχετικά Carbon Monoxide, 6

26 1.2. Το Παράρτημα VI (Annex VI) της Σύμβασης MARPOL 73/78, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και οι Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών (ECAs) Παράρτημα VI της Σύμβασης MARPOL 73/78 Το Παράρτημα VI (Κανονισμοί για την Πρόληψη της Ρύπανσης του Αέρα από τα Πλοία), όργανο πολιτικής της κατηγορίας «command-and-control» 9, τέθηκε σε ισχύ στις 19 Μαΐου Αναθεωρημένο, πολύ αυστηρότερο, όσον αφορά την ενίσχυση των ορίων εκπομπών (Schinas, Stefanakos 2012, σελ. 82), Παράρτημα υιοθετήθηκε τον Οκτώβριο του 2008 από την Απόφαση MEPC 176(58), ενώ τέθηκε πλήρως σε ισχύ την 1 η Ιουλίου Μέχρι σήμερα το Παράρτημα VI έχει επικυρωθεί από 73 χώρες και αντιπροσωπεύει το 94,12% της παγκόσμιας χωρητικότητας (world tonnage) 10. Τα τεχνικά υποχρεωτικά μέτρα τίθενται σε εφαρμογή από 1 η Ιανουαρίου Επιβάλουν μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ενώ απαιτούν Σχέδιο Διαχείρισης Ενεργειακής Απόδοσης Πλοίου (Ship Energy Efficiency Management Plan, SEEMP) και Δείκτη Σχεδιασμού Ενεργειακής Απόδοσης (Energy Efficiency Design Index, EEDI) (Bloor et al. 2013, σελ. 4). Σε αντίθεση με τα προηγούμενα παραρτήματα, που ασχολούνται με ένα ζήτημα, το Παράρτημα VI επιδίδεται σε ανάλυση και μέτρα για πληθώρα θεμάτων με κεντρικό άξονα την ατμοσφαιρική ρύπανση, όπως αναφέρθηκαν παραπάνω (εναέριες εκπομπές που περιλαμβάνουν κυρίως ό, τι αφορά οξείδια Αζώτου και Θείου, καύση, ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα στρατοσφαιρικού όζοντος, πτητικές οργανικές ουσίες) (González- Canlas et al. 2013, σελ. 611) Προδιαγραφές Εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου (NOx) Πιο συγκεκριμένα, ο σχηματισμός NOx κατά τη διαδικασία της καύσης οφείλεται σε υψηλότατες θερμοκρασίες που συναντώνται τόσο στον αέρα καύσης, όσο και στο ίδιο το καύσιμο 11. Για αυτό το λόγο το Παράρτημα VI, όσον αφορά τα οξείδια του αζώτου, περιορίζεται σε ρυθμίσεις για τις μηχανές ντίζελ, οι οποίες έχουν υψηλές μέγιστες θερμοκρασίες καύσης, τουλάχιστον σε σύγκριση με τους λέβητες (boiler), μέσω του ελέγχου 9 Σε αντίθεση με το όργανα πολιτικής της κατηγορίας «market-based». 10 Βλ. Summary of Status of Conventions, 11 Βλ. σχετικά Emission Control Areas: The Guide (Part 1), 7

27 των καίριων στοιχείων των οξειδίων του αζώτου και τις παραμέτρους λειτουργίας ή με την εγκατάσταση τεχνολογιών μείωσης. Γενικά, θα μπορούσε να ειπωθεί πως ως προς τις εκπομπές NOx, οι σχετικές ρυθμίσεις είναι αρκετά πιο ήπιες (Κατσιμπάρδης 2008, σελ. 189) Ειδικότερα, ο Κανονισμός 13 δεν θεσπίζει ανώτατες τιμές για τις εκπομπές συγκεκριμένου ρύπου αλλά προωθεί την υιοθέτηση σειράς τεχνικών προτύπων, με κριτήριο την ονομαστική ταχύτητα περιστροφής των κινητήρων. Συγκεκριμένα, εφαρμόζεται σε: Κάθε κινητήρα ντίζελ με ισχύ άνω των 130 kw, εγκατεστημένο σε πλοίο, το οποίο κατασκευάστηκε την ή μετά την 1 η Ιανουαρίου Κάθε μηχανή ντίζελ με ισχύ μεγαλύτερη από 130 kw, η οποία υπόκειται σε μετασκευή ευρείας έκτασης 12 την ή μετά την 1 η Ιανουαρίου Ο Κανονισμός αυτός δεν εφαρμόζεται σε : Μηχανές ντίζελ έκτακτης ανάγκης (Emergency diesel generator), μηχανές προώθησης σωσίβιων λέμβων και σε οποιαδήποτε συσκευή ή εξοπλισμό που χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Κινητήρες ντίζελ εγκατεστημένοι σε πλοίο, που απασχολείται αποκλειστικά σε ταξίδια εντός υδάτων που υπάγονται στην κυριαρχία ή τη δικαιοδοσία του κράτους τη σημαία του οποίου το πλοίο δικαιούται να φέρει, υπό τον όρο όμως ότι η εν λόγω μηχανή υπόκειται σε εναλλακτικό μέσο ελέγχου των οξειδίων του αζώτου. Η λειτουργία κάθε μηχανής ντίζελ, στην οποία εφαρμόζεται αυτός ο Κανονισμός, επιτρέπεται εφόσον οι εκπομπές NOx βρίσκονται κάτω από τα ακόλουθα όρια : 17,0 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μικρότερες από 130 rpm, 45,0 n (-0,2) g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μεγαλύτερες ή ίσες από 130 rpm αλλά μικρότερο από 2000 rpm, 9,8 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι ίσες ή μεγαλύτερες από 2000 rpm. n = η ονομαστική ταχύτητα της μηχανής (περιστροφές στροφαλοφόρου ανά λεπτό). Η λειτουργία μιας μηχανής ντίζελ επιτρέπεται επίσης όταν λειτουργεί ένα σύστημα καθαρισμού καυσαερίων, εγκεκριμένο σύμφωνα με τον Τεχνικό Κώδικα NOx ή εφαρμόζεται 12 Μετασκευή Ευρείας Έκτασης αποτελεί η διαδικασία κατά την οποία μία μηχανή αντικαθίσταται από μία νέα μηχανή που κατασκευάστηκε μετά την 1η Ιανουαρίου Οποιαδήποτε σημαντική μετατροπή, όπως ορίζεται στον Τεχνικό Κώδικα για τον Έλεγχο Εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου από Ναυτικές Μηχανές Diesel (Τεχνικός Κώδικας NOx 2008), γίνεται στη μηχανή ή η μέγιστη συνεχής απόδοση των στροφών της μηχανής αυξάνεται περισσότερο από 10%. 8

28 οποιαδήποτε άλλη ισοδύναμη μέθοδος, εγκεκριμένη από την Αρχή (Administration), για τη μείωση των εκπομπών NOx στο πλοίο, με άξονα τα όρια που μόλις αναφέρθηκαν. Το MEPC συμφώνησε με τις τροποποιήσεις που επιβεβαιώνουν την προτεινόμενη δομή τριών επιπέδων (Tiers) για τις υπάρχουσες και τις νέες μηχανές, οι οποίες θα καθόριζαν τα σταδιακά αυστηρότερα όρια εκπομπής οξειδίων του αζώτου. Επίπεδο (Tier) Ημερομηνία κατασκευής πλοίου από ή μετά από Συνολικές σταθμισμένες οριακές τιμές εκπομπών n < 130 n = n 2000 I 1 η Ιανουαρίου ,0 45.n -0,2 9,8 π.χ. 720rpm- 12,1 II 1 η Ιανουαρίου ,4 44. n -0,23 7,7 π.χ. 720rpm-9,7 III 1 η Ιανουαρίου ,4 9.n -0,2 π.χ. 720rpm- 2,4 2,0 Πίνακας 1 Πρότυπα ορίων εκπομπών NOx, βάσει Επιπέδου και ημερομηνίας κατασκευής του πλοίου. Το Επίπεδο I (Tier I), αναφέρεται σε μηχανές που εγκαθίστανται σε πλοία, τα οποία κατασκευάστηκαν την ή μετά την 1 η Ιανουαρίου 2000, και σε όρια που ανέρχονται σε: 17,0 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μικρότερες από 130 rpm, 45,0 n (-0,2) g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μεγαλύτερες ή ίσες από 130 αλλά μικρότερο από 2000 rpm, 9,8 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι ίσες ή μεγαλύτερες από 2000 rpm. Το Επίπεδο II (Tier II), αναφέρεται σε μηχανές που εγκαθίστανται σε πλοία, τα οποία κατασκευάστηκαν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2011, και σε όρια που ανέρχονται σε: 14,4 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μικρότερες από 130 rpm, 44,0 n (-0,23) g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μεγαλύτερες ή ίσες από 130 αλλά μικρότερο από 2000 rpm, 7,7 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι ίσες ή μεγαλύτερες από 2000 rpm. Το Επίπεδο III (Tier III), αναφέρεται σε μηχανές που εγκαθίστανται σε πλοία, τα οποία κατασκευάστηκαν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2011, και σε όρια που ανέρχονται σε: 3,4 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μικρότερες από 130 rpm, 9,0 n (-0,2) g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μεγαλύτερες ή ίσες από 130 αλλά μικρότερο από 2000 rpm, 2,0 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι ίσες ή μεγαλύτερες από 2000 rpm. 9

29 Γράφημα 1 Σχηματική αναπαράσταση της μείωσης των Οξειδίων του Αζώτου (NOx) βάσει μέτρων πολιτικής, Πηγή: González-Canlas et al. (2013). Αναπαράσταση της συνεχούς μείωσης των εκπομπών των Οξειδίων του Αζώτου αρχικά μέσω του Επιπέδου I (Tier I), έπειτα του Επιπέδου II (Tier II) και του παγκοσμίου ορίου και τέλος του Επιπέδου III (Tier III) και των Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών των Οξειδίων του Αζώτου. Ο έλεγχος των εκπομπών NOx από μηχανές τύπου ντίζελ επιτυγχάνεται τόσο μέσα από την έρευνα και τις απαιτήσεις πιστοποίησης για την έκδοση του Διεθνούς Πιστοποιητικού Πρόληψης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης από τις Μηχανές (Engine International Air Pollution Prevention Certificate, EIAPP), όσο και από την απαραίτητη επίδειξη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις των Κανονισμών 13.8 και 5.3.2, που εκρέουν από τον Τεχνικό Κώδικα ΝΟx του (González-Canlas et al. 2013, σελ. 613). 13 Βλ. σχετικά MEPC.177(58), Amendments to the Technical Code on Control of Emission of Nitrogen Oxides from Marine Diesel Engines (NOx Technical Code 2008). 10

30 Γράφημα 2 Μειώσεις εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου που έχουν επιτευχθεί από τον Κανονισμό 13, Πηγή: ΙΜΟ (2009). Αναπαράσταση της μείωσης των εκπομπών των οξειδίων του αζώτου, που επετεύχθη από τον Κανονισμό 13, όσον αφορά τη διεθνή ναυσιπλοΐα, το σύνολο της ναυσιπλοΐας και το ποσοστιαίο σύνολο των εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου. Πίνακας 2 Μειώσεις εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου (χιλιάδες τόνοι) που έχουν επιτευχθεί από τον Κανονισμό 13, Πηγή: ΙΜΟ (2009). Παρουσίαση της μείωσης των εκπομπών των οξειδίων του αζώτου, που επετεύχθη από τον Κανονισμό 13, όσον αφορά τη διεθνή ναυσιπλοΐα, το σύνολο της ναυσιπλοΐας και το ποσοστιαίο σύνολο των εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου για τα έτη 2000 έως Προδιαγραφές Εκπομπών Οξειδίων του Θείου (SOx) Αντίθετα, οι εκπομπές των οξειδίων του θείου, ως εκ τούτου και των αιωρούμενων σωματιδίων, δεν έχουν σχέση με τη διαδικασία καύσης και ως εκ τούτου με τον τύπο μηχανής, αλλά είναι άμεσης σύνδεσης και συνάρτησης με τα καύσιμα και της περιεκτικότητας αυτών σε θείο. Το θείο συναντάται, σε μεγαλύτερο ή σε μικρότερο βαθμό, σε όλα τα είδη πετρελαίου. Κατά συνέπεια, ο έλεγχος από το Παράρτημα περιορίζεται συγκριτικά με τα όλα τα χρησιμοποιούμενα πετρέλαια καύσης επί του πλοίου, μέσω διαδοχικών μειώσεων του μέγιστου ορίου περιεχόμενου θείου στα καύσιμα, δίνοντας κατ 11

31 αυτόν τον τρόπο τον απαραίτητο χρόνο προσαρμογής στον τομέα της βιομηχανίας και της ναυπηγικής. Συγκεκριμένα ορίζει πως όλα τα πλοία με βάρος από 400 gt και περισσότερο, οφείλουν να μην ξεπεράσουν το, ήπιο κατά πολλούς (ΙΜΟ 2009, σελ. 57), όριο της τάξεως των 3,5% m/m (κατά μάζα) περιεκτικότητας σε θείο στα καύσιμα 14 και να συμμορφώνονται με τα μέτρα των Κανονισμών υπ αριθμό 14 (SOx και PM) και 18 (Ποιότητα Καυσίμων Πετρελαίου). Παράλληλα, αυστηρότερες απαιτήσεις ισχύουν για τα πλοία που πλέουν σε Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών του Θείου (SECAs). Τα υπόψη πλοία δεσμεύονται για χρήση καυσίμων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο (να μην ξεπερνά το 1,0% m/m 15 ) ή για χρήση τεχνολογιών με ισοδύναμες επιδράσεις 16 για τον έλεγχο του θείου, για παράδειγμα σύστημα καθαρισμού καυσαερίων (exhaust gas scrubbing system). Η περιεκτικότητα θείου στα καύσιμα πλοίων παρακολουθείται από το Πρόγραμμα Ελέγχου Θείου (Sulphur Monitoring Programme) του ΙΜΟ 17, το οποίο εντέλλεται από το Παράρτημα VI (ΙΜΟ 2009, σελ. 56). Εξωτερικά Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών Εσωτερικά Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών για περιορισμό εκπομπών SOx και PM για περιορισμό εκπομπών SOx και PM 4,50% m/m πριν την 1 η Ιανουαρίου ,50% m/m πριν την 1 η Ιουλίου ,50% m/m από την 1 η Ιανουαρίου 2012 και μετά 1,00% m/m από την 1 η Ιουλίου 2010 και μετά 0,50% m/m από την 1 η Ιανουαρίου 2020 και μετά 0,10% m/m από την 1 η Ιανουαρίου 2015 και μετά Πίνακας 3 Επιτρεπόμενα όρια περιεκτικότητας σε θείο των καυσίμων, εξωτερικά και εσωτερικά Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών. Μέχρι τώρα, όπως θα αναλυθεί εκτενέστερα παρακάτω, ως Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών των SOx έχουν οριστεί η Βαλτική Θάλασσα, η Βόρειος Θάλασσα και το Στενό 14 Η σταδιακή μείωση περιεκτικότητας σε θείο κατανέμεται ως εξής: α) 4,50% m/m πριν την 1 η Ιαν. 2012, β) 3,50% m/m από και μετά την 1 η Ιαν. 2012, γ) 0,50% m/m από και μετά την 1 η Ιαν (υπό τον όρο ότι θα έχει ολοκληρωθεί μελέτη το αργότερο έως το 2018). 15 Η σταδιακή μείωση περιεκτικότητας σε θείο κατανέμεται ως εξής: α) 1,50% m/m πριν την 1 η Ιουλ. 2010, β) 1,00% m/m από και μετά την 1 η Ιουλ. 2010, γ) 0,10% m/m από και μετά την 1 η Ιουλ Βλ. σχετικά MEPC. 58(23), Regulation 4- Equivalents, 1, The Administration of a Party may allow any fitting, material, applian or apparatus to be fitted in a ship or other produres, alternative fuel oils, or complian methods used as an alternative to that required by this Annex if such fitting, material, applian or apparatus or other produres, alternative fuel oils, or complian methods are at least as effective in terms of emissions reductions as that required by this Annex, including any of the standards set forth in regulations 13 and Βλ. σχετικά Resolution MEPC.82(43), adopted on 1 July 1999, Guidelines for Monitoring the Worldwide Average Sulphur Content of Residual Fuel Oils Supplied for Use on Board Ships. 12

32 της Μάγχης. Βάσει του Κανονισμού, για την είσοδο του πλοίου σε περιοχή ελέγχου εκπομπών SΟx, θα πρέπει να καταγράφονται όλα τα απαραίτητα στοιχεία που αφορούν πρώτον, τον όγκο του καυσίμου πετρελαίου χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο σε κάθε δεξαμενή και δεύτερον, την ημερομηνία, την ώρα και τη θέση του πλοίου, όταν ολοκληρώνεται η λειτουργία εναλλαγής του καυσίμου πριν την είσοδο στην Περιοχή Ελέγχου 18. Για την ολοκληρωμένη προστασία των ευαίσθητων προαναφερομένων περιοχών θα πρέπει να πληρείται μία από τις παρακάτω προϋποθέσεις: α) η περιεκτικότητα του θείου στο καύσιμο πετρέλαιο δεν υπερβαίνει το 1,5% m/m ή β) ύπαρξη συστήματος καθαρισμού καυσαερίων στη μηχανή του πλοίου, συμπεριλαμβανομένων των κύριων ή βοηθητικών μηχανών πρόωσης, για τη μείωση των εκπομπών Sox, σύμφωνα με τον Κανονισμό 4.1 ή γ) εφαρμογή οποιασδήποτε άλλου, εγκεκριμένου από την Αρχή, τεχνολογικού μέσου ισοδύναμης αποτελεσματικότητας για τον περιορισμό των εκπομπών SOx, σύμφωνα με τον Κανονισμό 4.1. Για τον έλεγχο συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του Κανονισμού αυτού, σε ότι αφορά την περιεκτικότητα σε θείο του καυσίμου πετρελαίου (είτε S 4,5% κ.β., είτε S 1,5% κ.β. σε Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών SOx), αυτή θα αναφέρεται στο δελτίο παράδοσης του καυσίμου (bunker delivery note), με ευθύνη του προμηθευτή. Το 2008 είναι η χρονιά που λαμβάνεται υπόψη ως έτος βάσης για εκτιμήσεις εκπομπών και αποτελεσμάτων από τη μείωση των ορίων περιεκτικότητας SOx στα καύσιμα. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων παρουσιάζονται παρακάτω. Πίνακας 4 Κατ εκτίμηση εκπομπές των Οξειδίων του Θείου (SOx), Πηγή: IMO (2009). Παρουσίαση των κατ εκτίμηση εκπομπών Οξειδίων του Θείου τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο, όσο και σε επίπεδο Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών του Θείου, καταγράφοντας υποθετική αρχική τιμή, υποθετική μείωση μέσω των διατάξεων του Παραρτήματος VI της Σύμβασης MARPOL 73/78 και τέλος πραγματική μείωση. 18 Βλ. σχετικά MEPC. 176 (58), Regulation 14, 6. 13

33 Γραφήματα 3 & 4 Εκτίμηση των μειώσεων εκπομπών των Οξειδίων του Θείου (SOx) (εκατομμύρια τόνοι) για το έτος 2008, Πηγή: ΙΜΟ (2009). Παρουσίαση των κατ εκτίμηση εκπομπών Οξειδίων του Θείου τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο, όσο και σε επίπεδο Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών του Θείου, καταγράφοντας υποθετική αρχική τιμή και υποθετική μείωση μέσω των διατάξεων του Παραρτήματος VI της Σύμβασης MARPOL 73/ Πτητικές Οργανικές Ενώσεις (VOCs) Ταυτόχρονα, ανάμεσα στις απαιτήσεις του Παραρτήματος για την πρόληψη ρύπανσης του αέρα από τα πλοία 19, αναφέρονται τα ληπτέα μέτρα σε λιμάνια και τερματικούς σταθμούς για την υποδοχή δεξαμενοπλοίων για τον έλεγχο εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων (VOCs). Ο Κανονισμός 15 ασχολείται με το πώς λιμάνια και τερματικοί σταθμοί που βρίσκονται κάτω από τη δικαιοδοσία των συμβαλλομένων μερών του Παραρτήματος, θα πρέπει να ρυθμίσουν τις εκπομπές πτητικών οργανικών ενώσεων από τη φόρτωση δεξαμενόπλοιων και να γνωστοποιήσουν τη δραστηριότητά τους στον ΙΜΟ (IMO 2009, σελ. 58). Συγκεκριμένα, το Μέρος στο Πρωτόκολλο του 1997 θα πρέπει να διασφαλίζει ότι, στα λιμάνια και στους τερματικούς σταθμούς στους οποίους ισχύουν ειδικά μέτρα για εκπομπές VOCs, διατίθενται ασφαλή συστήματα ελέγχου των ατμών συγκεκριμένων πτητικών φορτίων. Τα συστήματα αυτά πρέπει να είναι εγκεκριμένου τύπου και σύμφωνα με την πρότυπη προδιαγραφή για συστήματα ελέγχου εκπομπών ατμών, όπως αναφέρεται στην Απόφαση MSC/Circ Επίσης, κάθε δεξαμενόπλοιο που μεταφέρει αργό πετρέλαιο, οφείλει να διαθέτει και να εφαρμόζει επί του σκάφους Σχέδιο Διαχείρισης Πτητικών Οργανικών Ενώσεων (VOC Management Plan) εγκεκριμένο από την Αρχή, το οποίο: 19 Βλ. σχετικά MEPC. 176 (58), Regulation Βλ. σχετικά MSC/Circ.585, Standards for vapour emission control systems. 14

34 1. Παρέχει γραπτώς τις διαδικασίες που ακολουθούνται για την ελαχιστοποίηση των εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων κατά τη διάρκεια της φόρτωσης, του πλου και της εκφόρτωσης του φορτίου 2. Λαμβάνει υπόψη την πρόσθετη παραγωγή πτητικών οργανικών ενώσεων από την πλύση αργού πετρελαίου 3. Προσδιορίζει υπεύθυνο, επί της εφαρμογής του σχεδίου, πρόσωπο, και 4. Για πλοία που εκτελούν διεθνείς πλόες, περιλαμβάνει αντίτυπο του σχεδίου στη γλώσσα εργασίας του πλοιάρχου και των αξιωματικών και, εάν η γλώσσα εργασίας του πλοιάρχου και των αξιωματικών δεν είναι η αγγλική, η γαλλική ή η ισπανική, περιλαμβάνει μετάφραση σε μία από τις γλώσσες αυτές 21. Σημειώνεται, ότι για τα υγραεριοφόρα δεξαμενόπλοια ο Κανονισμός θα εφαρμόζεται μόνον όταν ο τύπος φόρτωσης και τα συστήματα εγκλωβισμού επιτρέπουν την κατακράτηση μη μεθανιούχων ατμών VOCs πάνω στο πλοίο ή την ασφαλή επιστροφή τους στην ξηρά 22. Να τονιστεί σε αυτό το σημείο, πως οι απαιτήσεις των Συμβάσεων του ΙΜΟ και εν συνεχεία και της MARPOL, τίθενται σε εφαρμογή μέσω της εθνικής νομοθεσίας των κρατών μελών του ΙΜΟ, τα οποία έχουν υπογράψει τη συγκεκριμένη σύμβαση κάθε φορά. Οι απαιτήσεις αυτές ισχύουν τόσο για τα πλοία με σημαία του εν λόγω κράτους (Flag State), όσο και σε πλοία άλλων κρατών, ανεξάρτητα από το ενδεχόμενο καθεστώτος υπογραφής, όταν πλέουν στο ύδατα υπό τη δικαιοδοσία του υπογράφοντος κράτους (Signatory State). Σε γενικές γραμμές, το Παράρτημα VI, αν και σημαντική απόπειρα για τον έλεγχο και ως εκ τούτου τη σταδιακή μείωση των εκπομπών ρύπων από τον τομέα της ναυτιλίας, συνεχίζει να είναι μια χρονικά καθυστερημένη και ρυθμιστικά αδύναμη απόπειρα. To Παράρτημα βρίθει ρυθμιστικών ελλείψεων για τη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και αιρούμενων σωματιδίων. Ενώ, οι ρυθμίσεις για τις Πτητικές Οργανικές Ενώσεις και τα Οξείδια του Αζώτου δεν χαρακτηρίζονται από την αναγκαία αυστηρότητα. Τις παραπάνω καταθέσεις έχει αποδεχτεί και ο ίδιος ο ΙΜΟ το 2005 κατά τη 53 η Σύνοδο της MEPC Βλ. σχετικά MEPC. 176 (58), Regulation 15, Βλ. σχετικά MEPC. 176 (58), Regulation 15, 7, όπως αρχικά αναφέρεται στο Resolution MSC. 30(61), International Code for the Construction and Equipment of Ships Carrying Liquefied Gases in Bulk, chapter Βλ. σχετικά Review of the regulations to prevent air pollution from ships, 15

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Εκπομπές Αερίων Θερμοκηπίου - Μέτρα/Εργαλεία Αγοράς για τον Περιορισμό τους (ΜΒΜ/ΜΒΙ) ΝΙΚΟΛΑΟΣ Π. ΒΕΝΤΙΚΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επισυνάπτεται: Σχετική Απόφαση ΙΜΟ (Φ.06) Ο ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗΣ α.α. ΥΠΟΝΑΥΑΡΧΟΣ Λ.Σ.ΚΟΥΝΟΥΓΕΡΗΣ Κων/νος

Επισυνάπτεται: Σχετική Απόφαση ΙΜΟ (Φ.06) Ο ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗΣ α.α. ΥΠΟΝΑΥΑΡΧΟΣ Λ.Σ.ΚΟΥΝΟΥΓΕΡΗΣ Κων/νος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗΓΕΙΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τμήμα Πρόληψης και Αντιμετώπισης Περιστατικών Ρύπανσης και Εφαρμογής Σχεδιασμού Έκτακτης

Διαβάστε περισσότερα

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών IP/04/84 Βρυξέλλες, 22 Ιανουάριος 2004 Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαµβάνει ευρέως φάσµατος νοµική δράση µε στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις της κυκλοφορίας των πλοίων στο κλίμα, μελλοντικές εκτιμήσεις και μετριασμός επιπτώσεων. Χαράλαμπος Φείδας Αν. Καθηγητής Α.Π.Θ.

Επιπτώσεις της κυκλοφορίας των πλοίων στο κλίμα, μελλοντικές εκτιμήσεις και μετριασμός επιπτώσεων. Χαράλαμπος Φείδας Αν. Καθηγητής Α.Π.Θ. Επιπτώσεις της κυκλοφορίας των πλοίων στο κλίμα, μελλοντικές εκτιμήσεις και μετριασμός επιπτώσεων Χαράλαμπος Φείδας Αν. Καθηγητής Α.Π.Θ. 3.4 Επιπτώσεις της κυκλοφορίας των πλοίων στο κλίμα Εισαγωγή Εκτός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά 21 Απριλίου 2007 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» EXPOLINK 07 Ν. Ζαχαριάδης Περιεχόμενα Τι είναι βιοκαύσιμα Νομοθεσία για τη διάθεση στην Ελληνική αγορά Τάσεις στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

THE HELMEPA NAVIGAT R Τεχνικό ελτίο

THE HELMEPA NAVIGAT R Τεχνικό ελτίο THE HELMEPA NAVIGAT R Τεχνικό ελτίο Απρίλιος 2014 Τεύχος 112 Θέµατα Εφαρµογή του Παραρτήµατος VI της MARPOL Εξελίξεις στην MEPC 66 Ανάγκη για τακτικότερα γυµνάσια πυρκαγιάς και εγκατάλειψης πλοίου αναδεικνύει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός Αέρια ρύπανση: Θεσμικό πλαίσιο, πηγές & υφιστάμενη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός ΤΕΕ τμ. Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας, Μ.Ε. Περιβάλλοντος & Αειφορίας ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 2006/40/EK ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΟΔΗΓΙΑ 2006/40/EK ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ L 161/12 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14.6.2006 ΟΔΗΓΙΑ 2006/40/EK ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 17ης Μαΐου 2006 για τις εκπομπές των συστημάτων κλιματισμού των μηχανοκίνητων

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα Δρ. Κώστας Νικολάου Χημικός Περιβαλλοντολόγος στον Οργανισμό Ρυθμιστικού Σχεδίου & Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικό Σχέδιο Προσαρμογής για το Λιμάνι και την Πόλη της Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του Προγράμματος APICE

Τοπικό Σχέδιο Προσαρμογής για το Λιμάνι και την Πόλη της Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του Προγράμματος APICE Τοπικό Σχέδιο Προσαρμογής για το Λιμάνι και την Πόλη της Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του Προγράμματος APICE Layman Report Περίληψη και παρουσίαση στο κοινό του Τοπικού Σχεδίου Προσαρμογής του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΟΨΕΙΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΛΕΥΣΗΣ Σταυρακάκη Γ. Αικατερίνη Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 *.Βαρθολοµαίος 1,Β.Μπαρλάκας 2,Κ.Βασδέκης 1 1 Εργαστήριο Εφαρµοσµένης Φυσικής, Τµήµα οχηµάτων, ΑΤΕΙΘ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 3232 Β ΜΑRΡΟL/108/91/16.12.91/92. Συγκέντρωση και διάθεση πετρελαιοειδών αποβλήτων του Μηχανοστασίου των πλοίων. (ΦΕΚ 16/Β/16-1-92)

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 3232 Β ΜΑRΡΟL/108/91/16.12.91/92. Συγκέντρωση και διάθεση πετρελαιοειδών αποβλήτων του Μηχανοστασίου των πλοίων. (ΦΕΚ 16/Β/16-1-92) ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 3232 Β ΜΑRΡΟL/108/91/16.12.91/92 Συγκέντρωση και διάθεση πετρελαιοειδών αποβλήτων του Μηχανοστασίου των πλοίων. (ΦΕΚ 16/Β/16-1-92) Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ Έχοντας υπόψη: Τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Έγγραφο συνόδου 2009 C6-0248/2004 2002/0259(COD) EL 16/12/2004 Κοινή θέση Κοινή θέση η οποία καθορίσθηκε από το Συµβούλιο στις 9 εκεµβρίου 2004 για την έκδοση της οδηγίας του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝ

Ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ Σπουδαστής: Μαρίνος Ανδρέου Επιβλέπων Καθηγητής:Ματζινος Παναγιωτης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013 Το υγραέριο LPG

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ στη Θεσσαλονίκη

1 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ στη Θεσσαλονίκη 1 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ στη Θεσσαλονίκη Η 1 η Συνάντηση Εργασίας στα πλαίσια το έργου APICE πραγματοποιήθηκε στις 13 Ιουνίου 2012 στο Ξενοδοχείο Electra Palace, μεταξύ των Ελλήνων εταίρων και των φορέων

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4159, 18/4/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4159, 18/4/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ Εφημερίδα της Ε.Ε.: L 257, 10.10.1996, σ. 26. L 33, 4.2.2006, σ. 1. Για σκοπούς πληρέστερης εναρμόνισης με την πράξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. Χ. Ψαραύτης Δ. Λυρίδης Ν. Βεντίκος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. Χ. Ψαραύτης Δ. Λυρίδης Ν. Βεντίκος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Χ. Ψαραύτης Δ. Λυρίδης Ν. Βεντίκος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ SAFETY SECURITY 170 ETH ΕΜΠ 04/12/2007 2 Ομοιότητες-διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Χατζηλίας Βιογραφικό Σημείωμα ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Νικόλαος Χατζηλίας Βιογραφικό Σημείωμα ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Όνομα : Οικογενειακή κατάσταση : ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ Έγγαμος με ένα παιδί Διεύθυνση Κατοικίας : Μητροπολίτου Ιακώβου 32 Μυτιλήνη GR 81100 Τηλέφωνο Εργασίας : +30-210-36803 Fax Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διαχείριση και Ναυτιλία. Η Συνεισφορά της Ναυτιλίας στο Φαινόμενο της Κλιματικής Αλλαγής

Περιβαλλοντική Διαχείριση και Ναυτιλία. Η Συνεισφορά της Ναυτιλίας στο Φαινόμενο της Κλιματικής Αλλαγής Περιβαλλοντική Διαχείριση και Ναυτιλία. Η Συνεισφορά της Ναυτιλίας στο Φαινόμενο της Κλιματικής Αλλαγής Βασίλης Τσελέντης Καθηγητής Θαλασσίου Περιβάλλοντος, Τμήμα Ναυτιλιακών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Πειραιά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΠΡΑΤΗΡΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΠΡΑΤΗΡΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΠΡΑΤΗΡΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΕΕΠΕ 28/02/2007 ΠΕΡΙΒΑΛΟΝΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΡΑΤΗΡΙΩΝ Ρύπανση Υπεδάφους πρατηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει τις υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο βιομηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων υψηλού δυναμικού ρύπανσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ A. Λονδίνο B. Αθήνα A. Λονδίνο Απόσπασµα από το AIR POLLUTION του Henry C. Perkins, U.S., 1974 Σελίδες 332, 341, 342, 343 B. Αθήνα Στοιχεία ατµοσφαιρικής ρύπανσης µέτρα για τα

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν έντυπο υπό τον τίτλο «Πρόληψη Περιβαλλοντικής

Το παρόν έντυπο υπό τον τίτλο «Πρόληψη Περιβαλλοντικής Π ρ ο ο Ι μ ι ο Το παρόν έντυπο υπό τον τίτλο «Πρόληψη Περιβαλλοντικής Ρύπανσης από Πλοία» απευθύνεται στα μέλη της Ενώσεως Ελλήνων Εφοπλιστών και τους ενδιαφερόμενους για τη ναυτιλία και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΑ 1999/100/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ο ΗΓΙΑ 1999/100/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ L 334/36 Ο ΗΓΙΑ 1999/100/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης εκεµβρίου 1999 για τηνπροσαρµογή στηντεχνική πρόοδο της οδηγίας 80/1268/ΕΟΚ του Συµβουλίου σχετικά µε το εκπεµπόµενο διοξείδιο του άνθρακα και την κατανάλωση

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αέρια Απόβλητα Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ 1. ΦΕΚ 315/Α/1977, Π.. Υπ Αριθ. 922 Περί Απαγορεύσεως της χρήσεως πετρελαίου τύπου Μαζούτ εις κτιριακάς εγκαταστάσεις καύσεως.

Διαβάστε περισσότερα

Applying European Emissions Trading & Renewable Energy Support Mechanisms in the Greek Electricity Sector - ETRES LIFE03/ENV/GR/000219

Applying European Emissions Trading & Renewable Energy Support Mechanisms in the Greek Electricity Sector - ETRES LIFE03/ENV/GR/000219 Applying European Emissions Trading & Renewable Energy Support Mechanisms in the Greek Electricity Sector - ETRES LIFE03/ENV/GR/000219 Κ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΑΝΤ/ΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑ Παπαχατζής Παναγιώτης Διπλωματική Εργασία που υποβλήθηκε στο Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Η ΛΥΣΗ ΣΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Ο οίκος Sime, αναλογιζόμενος τα ενεργειακά προβλήματα και τη ζήτηση χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προσφέρει στην αγορά και λέβητες βιομάζας:

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Ονοματεπώνυμο: Τάσιος Ανδρέας Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Παντουβάκης Άγγελος Δεκέμβριος 2014 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Εκπομπές Αερίων Θερμοκηπίου - Τεχνικά Μέτρα Περιορισμού τους ΓΕΩΡΓΙΟΣ Δ. ΡΕΜΟΥΝΔΟΣ ΔΙΠΛ. ΝΑΥΠΗΓΟΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ Μ.Δ.Ε. ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA

Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA Ανδρέας Σωτηρόπουλος, Περιβαλλοντολόγος, MSc. Ωκεανογραφίας Ρούλα Χανδρινού, Περιβαλλοντολόγος, MSc.

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007 Ρυµούλκηση στο Αιγαίο Κανονισµός 3577/92 της ΕΕ ιαφορά σε σχέση µε το SAR Λοιπές συναφείς επισηµάνσεις * Βασιλείου Γ. Μακρή, Στρατιωτικού ικαστή, Νοµικού Συµβούλου Γ.Ε.ΕΘ.Α * Το κείµενο που ακολουθεί συντάχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Σημείωμα: ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΦΥΛΑΞΗ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

Ενημερωτικό Σημείωμα: ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΦΥΛΑΞΗ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ενημερωτικό Σημείωμα: ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΦΥΛΑΞΗ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Το ΚΔΒΜ (ΚΕΚ) Practica, πιστοποιημένο κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης με πιστοποίηση ΕΚΕΠΙΣ & ΚΕΜΕΑ, απαντώντας στις σύγχρονες και πραγματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΛΟΙΩΝ «ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΣΤΑΘΜΟ ΥΦΑ ΡΕΒΥΘΟΥΣΑΣ» Κανονισμός Πιστοπ. Πλοίων Rev.02, 14/06/2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΟΡΙΣΜΟΙ... 3 ΓΕΝΙΚΑ... 4 1. ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ/ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ISO 14001 ΣΕ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ»

«ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ISO 14001 ΣΕ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ- ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» Όνομα: Κωνσταντίνος Κατάκαλος Αριθμός Μητρώου: Μ.Π.Σ. /

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

Ξενία 11500 11420 14880 12800

Ξενία 11500 11420 14880 12800 Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ CO 2 Γ.1 Περιγραφή κτιριακών εγκαταστάσεων Η συνολική έκταση του Πανεπιστηµίου είναι 23,22 στρ. όπου βρίσκονται οι κτιριακές του εγκαταστάσεις όπως είναι το κτίριο της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Ναυτιλιακές Σπουδές ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

Ναυτιλιακές Σπουδές ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Οικονομικής και Κοινωνικής Πολιτικής Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΘΕΜΑΤΙ ΚΕ Σ ΕΝΟΤΗΤΕ Σ Ναυτιλιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Επιβλέπων: ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΒΕΡΝΑΔΟΣ, Καθηγητής ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισμός αέριας μόλυνσης σε λιμάνια: η περίπτωση του λιμανιού του Ηρακλείου

Υπολογισμός αέριας μόλυνσης σε λιμάνια: η περίπτωση του λιμανιού του Ηρακλείου Πολυτεχνείο Κρήτης Σχολή Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης Χανιά 2013 Υπολογισμός αέριας μόλυνσης σε λιμάνια: η περίπτωση του λιμανιού του Ηρακλείου Διπλωματική εργασία Καλλιόπη Πιτσιρίκου Επιβλέπων: Παπαευθυμίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ Περίληψη Η κίνηση των οχηµάτων µε φυσικό αέριο εν συγκρίση µε τα συµβατικά καύσιµα συντελεί στη µείωση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στα αστικά κέντρα, µε λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΨΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ. «Εκπομπές ρύπων από τον παγκόσμιο ναυτικό στόλο- Κλιματική αλλαγή» Επιβλέπων: Δ.Μπαλής (Επίκουρος Καθηγητής Α.Π.

ΔΙΠΛΨΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ. «Εκπομπές ρύπων από τον παγκόσμιο ναυτικό στόλο- Κλιματική αλλαγή» Επιβλέπων: Δ.Μπαλής (Επίκουρος Καθηγητής Α.Π. ΔΙΠΛΨΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ «Εκπομπές ρύπων από τον παγκόσμιο ναυτικό στόλο- Κλιματική αλλαγή» Επιβλέπων: Δ.Μπαλής (Επίκουρος Καθηγητής Α.Π.Θ) ΙΨΑΝΝΗ ΑΓΓΕΛΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 011 [1] ΠΕΡΙΕΦΟΜΕΝΑ Εισαγωγή 1.Κλιματική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Εκδηλώσεις Ενδιαφέροντος να υποβληθούν εις διπλούν σε κλειστό φάκελο ο οποίος είτε να παραδοθεί στα γραφεία της ΡΑΕΚ:

Οι Εκδηλώσεις Ενδιαφέροντος να υποβληθούν εις διπλούν σε κλειστό φάκελο ο οποίος είτε να παραδοθεί στα γραφεία της ΡΑΕΚ: ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΝΕΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΡ. 22/2004. ΜΕΡΟΣ 1 Ο ΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ 1.1. ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Η Ρυθµιστική Αρχή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΕ ΥΠΑΡΧΟΝΤΕΣ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΝΤΗΖΕΛ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΕ ΥΠΑΡΧΟΝΤΕΣ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΝΤΗΖΕΛ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 25 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΕ ΥΠΑΡΧΟΝΤΕΣ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΝΤΗΖΕΛ Θ. ΧΟΥΝΤΑΛΑΣ Δρ, Αναπληρωτής Καθηγητής Ε.Μ.Π Ρ. Γ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Δρ, Επιμελητής Σχολής Ικάρων

Διαβάστε περισσότερα

Ψυκτικές Εγκαταστάσεις Κλιματισμός

Ψυκτικές Εγκαταστάσεις Κλιματισμός Ψυκτικές Εγκαταστάσεις Κλιματισμός Πανδημία στην αντικατάσταση του R22; Υπάρχει άραγε συνταγή για το κατάλληλο εμβόλιο ; Από τον κ.δανιήλ Παππά Διπλ.Μηχανολόγο Μηχ. www.ecoref.gr Η υποχρεωτική απαγόρευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ 1 Οι μετρήσεις ποιότητας ατμοσφαιρικού αέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr

Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr Η Ατμοσφαιρική Ρύπανση στο Λεκανοπέδιο Αθηνών Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr Περιεχόμενα Βασικοί αέριοι ρύποι Ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Αθήνα, Ιούνιος 2011 Εισαγωγή Η Green Evolution προτείνει μια υπηρεσία για όλες τις επιχειρήσεις και βιομηχανίες τροφίμων που θέλουν να καινοτομίσουν και να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ. 2. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ Ε.Α.Ρ.Θ. ΑΠ. Οικ. 21523/763/Ε- 103 Αθήνα, 2-5-2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ. 2. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ Ε.Α.Ρ.Θ. ΑΠ. Οικ. 21523/763/Ε- 103 Αθήνα, 2-5-2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ 1. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ Δ.Δ. ΚΑΙ Ε.Ε. 2. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ Ε.Α.Ρ.Θ. ΑΠ. Οικ. 21523/763/Ε-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ» «PETROLEUM OIL AND GAS MANAGEMENT AND TRANSPORTATION» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Μάθημα 8 ο Παραγωγή Ντίζελ Ντιζελοκινητήρας Ιδιότητες Ντίζελ Μαζούτ Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Ανάπτυξη Αγοράς Ντίζελ Ανακάλυψη αργού πετρελαίου (1859)

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση θεµάτων σχετικών µε τη λειτουργία των σταθερών εστιών καύσης για τη θέρµανση κτιρίων και νερού. (ΦΕΚ 369/Β/24-5-93)

Ρύθµιση θεµάτων σχετικών µε τη λειτουργία των σταθερών εστιών καύσης για τη θέρµανση κτιρίων και νερού. (ΦΕΚ 369/Β/24-5-93) ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: οικ. 10315/93 Ρύθµιση θεµάτων σχετικών µε τη λειτουργία των σταθερών εστιών καύσης για τη θέρµανση κτιρίων και νερού. (ΦΕΚ 369/Β/24-5-93) ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτήσεις Επάρκειας - Οικονομικότητας & Προστασίας Περιβάλλοντος στα Αυτόνομα Νησιωτικά Συστήματα. Ισίδωρος Βιτέλλας Διεύθυνση Διαχείρισης Νησιών

Απαιτήσεις Επάρκειας - Οικονομικότητας & Προστασίας Περιβάλλοντος στα Αυτόνομα Νησιωτικά Συστήματα. Ισίδωρος Βιτέλλας Διεύθυνση Διαχείρισης Νησιών Απαιτήσεις Επάρκειας - Οικονομικότητας & Προστασίας Περιβάλλοντος στα Αυτόνομα Νησιωτικά Συστήματα. Ισίδωρος Βιτέλλας Διεύθυνση Διαχείρισης Νησιών Παραγωγή στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά 36 Θερμικοί MW Σταθμοί

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας από το Σπύρο ΚΥΡΙΤΣΗ Προσκεκλημένο Ομιλητή Ημερίδα «Αεριοποίησης Βιομάζας για την Αποκεντρωμένη Συμπαραγωγή Θερμότητας και Ηλεκτρισμού» Αμύνταιο

Διαβάστε περισσότερα

H ANEK σε μια ματιά: 12 Ιδιόκτητα πλοία 13 υπό διαχείρηση. 50 Λιμάνια σε προσέγγιση. >100 διαφορετικοί προορισμοί και εξυπηρετούμενες γραμμές.

H ANEK σε μια ματιά: 12 Ιδιόκτητα πλοία 13 υπό διαχείρηση. 50 Λιμάνια σε προσέγγιση. >100 διαφορετικοί προορισμοί και εξυπηρετούμενες γραμμές. Παρουσίαση έργου, Πάτρα 2 Οκτωβρίου 2012 H ANEK σε μια ματιά: Ο Όμιλος εταιρειών ΑΝΕΚ LINES ασχολείται, κυρίως, με τη διαχείριση ιδιόκτητων και ναυλωμένων πλοίων επιβατηγού και φορτηγού ναυτιλίας για 44

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: «Αντιμετωπίζοντας την Κλιματική αλλαγή. Σκέψου Παγκόσμια. Δράσε Τοπικά!»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: «Αντιμετωπίζοντας την Κλιματική αλλαγή. Σκέψου Παγκόσμια. Δράσε Τοπικά!» ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΕΚΠΑ-ΠΜΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΥΓΕΙΑ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ» ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Ρυπασμένη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Κ. Φλώρου, Χ. Καλτσονούδης, Δ. Παπαναστασίου, Ε. Λούβαρης, Σ.Ν. Πανδής Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Πατρών, 26504,

Διαβάστε περισσότερα

Το πρώτο πλοίο του στόλου µας που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε εδικά για την Greenpeace.

Το πρώτο πλοίο του στόλου µας που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε εδικά για την Greenpeace. Rainbow Warrior III Το πρώτο πλοίο του στόλου µας που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε εδικά για την Greenpeace. Αυτό σηµαίνει ότι το Rainbow Warrior δεν είναι µόνο ένα από τα πιο φιλικά προς το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις και πολιτικές του ΥΠΕΚΑ για την ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων σε σχέση με την κλιματική αλλαγή

Δράσεις και πολιτικές του ΥΠΕΚΑ για την ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων σε σχέση με την κλιματική αλλαγή Δράσεις και πολιτικές του ΥΠΕΚΑ για την ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων σε σχέση με την κλιματική αλλαγή Αλέξανδρος Κουλίδης Σύμβουλος Γενικής Γραμματέως ΥΠΕΚΑ Ειρήνη Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ. Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής ΕΜΠ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ. Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής ΕΜΠ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής ΕΜΠ «ΑΣΦΑΛΕΙΑ» = SECURITY ΟΧΙ SAFETY (εντελώς διαφορετική έννοια, αν και στα Ελληνικά περιγράφεται από την ίδια λέξη) MARITIME SECURITY FORUM

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η ΟΛΘ ΑΕ διενεργεί Έρευνα Αγοράς, για την ανάθεση υπηρεσιών Συντήρησης

Α ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η ΟΛΘ ΑΕ διενεργεί Έρευνα Αγοράς, για την ανάθεση υπηρεσιών Συντήρησης ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Για την Ανάθεση Υπηρεσιών Συντήρησης Επισκευής & Επιφυλακής Λεβήτων Καυστήρων Θέρµανσης Πετρελαίου & Φυσικού Αερίου της ΟΛΘ ΑΕ Η ΟΛΘ ΑΕ διενεργεί Έρευνα Αγοράς, για την

Διαβάστε περισσότερα

Επιδόσεις και Προοπτικές

Επιδόσεις και Προοπτικές Επιδόσεις και Προοπτικές Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς Περιεχόμενα 1. Αντικείμενο της μελέτης 2.Ο κλάδος της Ακτοπλοΐας στην Ελλάδα: Υφιστάμενη κατάσταση 3. Συμβολή της Ακτοπλοΐας στην Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός τίτλος. Ερμηνεία.

Συνοπτικός τίτλος. Ερμηνεία. Ο περί Εμπορικής Ναυτιλίας (Έκδοση και Αναγνώριση Πιστοποιητικών και Ναυτική Εκπαίδευση) Νόμος του 2000 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 16.3.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 225/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης Μαρτίου 2012 για την τροποποίηση του παραρτήματος II

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών - Cyprus Energy Agency - 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Ε-432

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Ε-432 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Ε-432 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ A/A ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ 1. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ 1. Νόμος 1650/1986 (ΦΕΚ 160Α/18-10- 1986) Για την προστασία του περιβάλλοντος 2. Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις Αεροδρομίων

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις Αεροδρομίων Οι Αερομεταφορές του Σήμερα και του Αύριο Ελληνική Αεροπορική Ένωση, 20-21 Απριλίου 2010 Δημήτριος Δημητρίου και Ασημίνα Βοσκάκη Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Περιβαλλοντικός

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4164, 30/5/2008

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4164, 30/5/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΡΥΘΜΙΖΕΙ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ, ΤΙΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ, ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣ ΕΚΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΟΥΣ, ΤΙΣ ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΣΦΑΛΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ GWS Ltd. Γιαννιτσών 200, 54628 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310 523245, Φαξ.: 2310 523241 info@gws.gr www.gws.gr Η Global

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις Ο Σ όσον αφορά τους υδρονικούς θερμαντήρες

Κριτήρια της ΕΕ για τις Ο Σ όσον αφορά τους υδρονικούς θερμαντήρες Κριτήρια της ΕΕ για τις Ο Σ όσον αφορά τους υδρονικούς θερμαντήρες Σκοπός των κριτηρίων της ΕΕ για τις Ο Σ είναι να διευκολύνουν τις δημόσιες αρχές στην αγορά προϊόντων, υπηρεσιών και έργων με μειωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΗΣ ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ ΕΜΘΠΜ /ΑΠΘ COLUMBIA UNIVERSITY

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΗΣ ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ ΕΜΘΠΜ /ΑΠΘ COLUMBIA UNIVERSITY ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΗΣ ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ ΕΜΘΠΜ /ΑΠΘ COLUMBIA UNIVERSITY ΚΟΙΝΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Η Ολοκληρωμένη Πολιτική για τα Προϊόντα (ΟΠΠ) Η στρατηγική της ολοκληρωμένης

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό φυλλάδιο για τη διαχείριση ουσιών που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος - HALON www.intergeo.gr

Ενημερωτικό φυλλάδιο για τη διαχείριση ουσιών που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος - HALON www.intergeo.gr Ενημερωτικό φυλλάδιο για τη διαχείριση ουσιών που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος - HALON www.intergeo.gr ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ (CFCs, HCFCs & HALON) ΓΙΑ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα