Ονοματεπώνυμο: Δομνίκη Χαριτοπούλου. Επιβλέπων Καθηγητής: Ανδρέας Ι. Τρούμπης. Μυτιλήνη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ονοματεπώνυμο: Δομνίκη Χαριτοπούλου. Επιβλέπων Καθηγητής: Ανδρέας Ι. Τρούμπης. Μυτιλήνη"

Transcript

1 Περίπτωση Εφαρμογής Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο Θάλασσα και Επιπτώσεις στον Τομέα Ελληνικής Παράκτιας Ναυτιλίας. Πρόταση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) στις Θαλάσσιες Μεταφορές. Ονοματεπώνυμο: Δομνίκη Χαριτοπούλου Επιβλέπων Καθηγητής: Ανδρέας Ι. Τρούμπης Μυτιλήνη Οκτώβριος/ 2013

2

3 ΤΙΤΛΟΣ: Περίπτωση Εφαρμογής Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο Θάλασσα και Επιπτώσεις στον Τομέα Ελληνικής Παράκτιας Ναυτιλίας. Πρόταση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) για τις Θαλάσσιες Μεταφορές. Δομνίκη Χαριτοπούλου του Κων/νου ΔΙΑΤΡΙΒΗ Που υποβλήθηκε στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση του Τμήματος Περιβάλλοντος ως μέρος των απαιτήσεων για την απόκτηση Διπλώματος Ειδίκευσης στην Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση Μυτιλήνη Οκτώβριος/2013

4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Αξιολόγηση Διπλωματικής της: Δομνίκης Χαριτοπούλου, του Κων/νου Θέμα: Περίπτωση Εφαρμογής Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο Θάλασσα και Επιπτώσεις στον Τομέα Ελληνικής Παράκτιας Ναυτιλίας. Πρόταση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) για τις Θαλάσσιες Μεταφορές. Ημερομηνία παρουσίασης: Πέμπτη 21 Νοεμβρίου 2013 Η παρούσα διπλωματική διατριβή αφού εξετάστηκε ως προς: τη δομή/μορφή της εργασίας, τη σαφήνεια του ερευνητικού ερωτήματος, τη βιβλιογραφική έρευνα, τη θεωρητική τεκμηρίωση, τη μεθοδολογία, το εμπειρικό μέρος, την αυτονομία της έρευνας, την ποιότητα παρουσίασης, καθώς και τελικά συμπεράσματα της έρευνας, από την τριμελή επιτροπή αξιολόγησης που αποτελείται από τους: Ονοματεπώνυμο Ονοματεπώνυμο Ονοματεπώνυμο Ιδιότητα Ιδιότητα Ιδιότητα Συνολικά αξιολογήθηκε με βαθμό. Ο Διευθυντής του ΠΜΣ

5 «Ένα καράβι παλιό, σαπιοκάραβο λύνει τους κάβους κι ανοίγει πανιά» Α. Δήμας

6 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να ευχαριστήσω πρωτίστως τους καθηγητές που με βοήθησαν περισσότερο στην προσπάθειά μου αυτή, ο καθένας με τον τρόπο του. Πολλά ευχαριστώ, λοιπόν, στον κ. Ανδρέα Τρούμπη και τον κ. Νικήτα Νικητάκο για την άψογη συνεργασία και την καλή τους πρόθεση καθ όλη τη διάρκεια της εκπόνησης της διπλωματικής μου διατριβής. Επίσης, σημαντικό ρόλο στη συλλογή στοιχείων, απαραιτήτων για την έρευνά μου, διαδραμάτισαν οι κκ. Φώτης Καρλής και Γιάγκος Δάγκινης και τους ευχαριστώ πολύ για αυτό. Παράλληλα, το ίδιο θα ήθελα να εκφράσω για όλους τους συμφοιτητές και φίλους μου πια, που με εμψύχωναν όποτε το χρειαζόμουν. Για το τέλος, ποτέ τελευταίους όμως, αφήνω τους γονείς μου και ιδιαίτερα τη μητέρα μου, που με δίδαξε, βάσει των δικών της βιωμάτων, να δουλεύω σκληρά για τα όνειρά μου.

7 ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΟΜΝΙΚΗ ΧΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟΥ EΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Απολυτήριο Λυκείου από το 2 ο Γενικό Λύκειο Λάρισας (Βαθμός Απολυτηρίου: 18,5/10) Πτυχιούχος του Τμήματος Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών, Πάντειο Πανεπιστήμιο, (Βαθμός Πτυχίου: 7,2/10) Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια, Π.Μ.Σ. Περιβαλλοντική Πολιτική & Διαχείριση, Πανεπιστήμιο Αιγαίου (MSc) ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ: Ασκούμενη, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης ( 3/2011-5/2011) ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: Διοργάνωση Εθελοντικών Αιμοδοσιών, Αιμοπετάλιο, Φοιτητική Ομάδα Εθελοντικής Αιμοδοσίας Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (3/2007-5/2010) Επιθεωρήτρια Ακτών, Πρόγραμμα «Γαλάζιες Σημαίες», Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Περιβαλλοντική Μη Κυβερνητική Οργάνωση (06/2011- σήμερα) ΞΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ: Αγγλικά: - First Certificate in English (University of Cambridge) - Certificate in Advand English (University of Cambridge) - Certificate of Proficiency in English (University of Michigan) Γερμανικά: - Zertifikat B1 (Goethe- Institut) -Zertifikat B2 (Goethe- Institut) Ελληνικά: - Α Level Modern Greek (Edexl) ΓΝΩΣΕΙΣ Η/Υ: Άψογη χρήση εφαρμογών Offi (Word, Exl, Power Point, και άλλα) και internet EΙΔΙΚΕΣ ΓΝΏΣΕΙΣ: Ελεύθερο Σχέδιο, παρακολούθηση μαθημάτων (9/ /2006) Κλασσικό Μπαλέτο ( Πτυχίο Grade III, Royal Academy of Dan) Μοντέρνος Χορός (Πτυχίο Pre-Elementary Level, Modern Theatre and Dan Faculty) Παλαιογραφία, παρακολούθηση μαθημάτων (11/ /2008), Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ Βιβλία επιστημονικού και λογοτεχνικού περιεχομένου Σχέδιο

8 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΙΤΛΟΣ: Περίπτωση Εφαρμογής Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο Θάλασσα και Επιπτώσεις στον Τομέα Ελληνικής Παράκτιας Ναυτιλίας. Πρόταση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) για τις Θαλάσσιες Μεταφορές. Τη 19 η Μαΐου 2005 τέθηκε σε ισχύ το Παράρτημα VI της Σύμβασης MARPOL, σχετικά με την πρόληψη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τα πλοία. Το εν λόγω Παράρτημα επικαιροποιείται συνεχώς και προβλέπει δυνατότητα χάραξης Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών (Emission Control Areas), οι οποίες και επιβάλουν διάφορα αυστηρά πρότυπα. Σκέψη εφαρμογής όμοιας Περιοχής συζητείται και για τη θαλάσσια περιοχής της Μεσογείου με εν συνεχεία επιπτώσεις στον τομέα της ελληνικής παράκτιας ναυτιλίας, τομέας που ασχολείται η εν λόγω διατριβή. Μέσα από τη διπλωματική αυτή έρευνα, κατ αρχήν και στο πρώτο μέρος θα παρουσιαστούν γενικά στοιχεία για τις κύριες εκπομπές από τα πλοία και για τα ρυθμιστικά μέτρα που ισχύουν σήμερα σε παγκόσμιο και κοινοτικό επίπεδο. Στο δεύτερο μέρος, προβάλλονται περιπτώσεις εφαρμογής Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών στον κόσμο (π.χ. Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Βόρειας Αμερικής, Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Βαλτικής), συνοδευόμενες από τα ισχύοντα πρότυπα μηχανών και όρια περιεκτικότητας των καυσίμων σε θείο. Τέλος, στο τρίτο μέρος θα αναφερθούν γενικά στοιχεία για τη Μεσόγειο και τις ελληνικές θάλασσες, κυρίως καταγραφές ελλιμενισμών, για την ελληνική ακτοπλοΐα και, μέσω της αναγκαίας για την διατριβή καταγραφής, οι επιπτώσεις στον τομέα σε περίπτωση εφαρμογής Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο. Λέξεις κλειδιά: Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών- Εκπομπές- Ακτοπλοΐα- Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο Οκτώβριος/2013 ABSTRACT TITLE: Implementation Case of Emission Control Area in the Mediterranean Sea and effects for Greek Coastal Shipping. Proposal of Liquefied Natural Gas (LNG) for Maritime Transport. On May 19, 2005 came into for Annex VI of MARPOL, on the prevention of air pollution from ships. This Annex is constantly updated and envisages the possibility of enforcing Emission Control Areas, and which imposes several stringent standards. The idea of applying similar Area in the Mediterranean region, with subsequent implications for Greek coastal shipping, is addressed by this thesis. Through this thesis research, in principle and in the first part general information will be presented, on the main emissions from ships and regulatory measures currently in for at global and EU level. In the second part, cases of application of Emission Control Areas will be displayed (eg North American ECA, Baltic SECA), accompanied by the applicable engine standards and sulfur limits in fuels. Finally, in the third part will be presented general data for

9 the Mediterranean and the Greek seas, mainly port records, the Greek coastal shipping, and through nessary research for this thesis, the implications in case of enforment of Emission Control Areas in the Mediterranean. Keywords: Emission Control Area-Emissions-Coastal shipping-liquefied Natural Gas October/2013

10 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΠΛΟΙΩΝ Εκπομπές στην ατμόσφαιρα από τη δραστηριότητα των πλοίων Διοξείδιο του Άνθρακα (CO 2 ) Οξείδια του Αζώτου (ΝΟx) Οξείδια του Θείου (SOx) Πτητικές Οργανικές Ενώσεις (VOCs) Μονοξείδιο του Άνθρακα (CO) Αιωρούμενα Σωματίδια (PM) Ουσίες που καταστρέφουν τη Στιβάδα του Όζοντος (Ozone Depleting Substans) Το Παράρτημα VI (Annex VI) της Σύμβασης MARPOL 73/78, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και οι Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών (ECAs) Παράρτημα VI της Σύμβασης MARPOL 73/ Προδιαγραφές Εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου (NOx) Προδιαγραφές Εκπομπών Οξειδίων του Θείου (SOx) και Αιωρούμενων Σωματιδίων (PM) Πτητικές Οργανικές Ενώσεις (VOCs) Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (CASE STUDIES) ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΚΠΟΜΠΩΝ (ECA) ΑΝΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ Μελέτες περίπτωσης εφαρμογής Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών (ECA) εκτός Ευρώπης Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Βόρειας Αμερικής (North American ECA) Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Καραϊβικής Ηνωμένων Πολιτειών(U.S. Caribbean ECA) Μελέτες περίπτωσης εφαρμογής Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών (ECA) εντός Ευρώπης Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Θείου της Βαλτικής (Baltic SECA) Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Θείου της Βόρειας Θάλασσας και της Θάλασσας της Μάγχης ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΘΑΛΑΣΣΕΣ Πιθανή εφαρμογή Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών στη Μεσόγειο Θάλασσα Ελληνική παράκτια ναυτιλία Μεθοδολογία συλλογής στοιχείων ενεργών πλοίων ελληνικής παράκτιας ναυτιλίας Πρόταση χρήσης Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) στον τομέα της ελληνικής παράκτιας ναυτιλίας Τεχνολογίες Ελέγχου Εκπομπών... 40

11 Υγροποιημένο φυσικό αέριο (Liquefied Natural Gas, LNG) Γενικά χαρακτηριστικά Πλεονεκτήματα χρήσης LNG Μειονεκτήματα χρήσης LNG...45 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ- ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗ...50 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ..54 ΠΗΓΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ...61 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 63 Παράρτημα 1: Συνολικός κατάλογος ενεργών πλοίων της ελληνικής παράκτιας ναυτιλίας με τα επιμέρους υπό μέρους χαρακτηριστικά τους.64

12 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΕΛΙΔΑ Πίνακας 1: Πρότυπα ορίων εκπομπών NOx, βάσει Επιπέδου και ημερομηνίας κατασκευής του πλοίου...9 Πίνακας 2: Μειώσεις εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου (χιλιάδες τόνοι) που έχουν επιτευχθεί από τον Κανονισμό Πίνακας 3: Κατ εκτίμηση εκπομπές των Οξειδίων του Θείου (SOx).14 Πίνακας 4: Επιτρεπόμενα όρια θείου στα καύσιμα σε παγκόσμιο επίπεδο και σε επίπεδο Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών SOx.26 Πίνακας 5: Αριθμός εμπορευματοκιβωτίων στις υπό εξέταση περιοχές για τα έτη Πίνακας 6: Επάρκειας πληροφορίας 38 Πίνακας 7: Ποιότητα πληροφορίας..39 Πίνακας 8: Διασπορά πληροφορίας. 40

13 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ ΓΡΑΦΗΜΑ ΣΕΛΙΔΑ Γράφημα 1: Σχηματική αναπαράσταση της μείωσης των Οξειδίων του Αζώτου (NOx) βάσει μέτρων πολιτικής...10 Γράφημα 2: Μειώσεις εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου που έχουν επιτευχθεί από τον Κανονισμό Γράφημα 3: Εκτίμηση των μειώσεων εκπομπών των Οξειδίων του Θείου (SOx) (εκατομμύρια τόνοι) για το έτος Γράφημα 4: Εκτίμηση των μειώσεων εκπομπών των Οξειδίων του Θείου (SOx) (εκατομμύρια τόνοι) για το έτος Γράφημα 5: Επιτρεπόμενα όρια θείου στα καύσιμα σε παγκόσμιο επίπεδο και σε επίπεδο Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών SOx...27 Γράφημα 6: Μείωση εκπομπών από τα πλοία εξαιτίας της χρήσης LNG Γράφημα 7: Περιβαλλοντικές εκπομπές εναλλακτικών εννοιών για ένα τυπικό εμπορικό πλοίο (cargo ship)...43 Γράφημα 8: Εκπομπές CO2 (Τόνοι/ Έτος) 44 Γράφημα 9: Διακυμάνσεις τιμών καυσίμων για την περίοδο μεταξύ Οκτωβρίου 2006 και Μαρτίου Γράφημα 10: Συγκριτική απεικόνιση τιμών LNG και αργού πετρελαίου

14 ΛΙΣΤΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ AIS CFC CH4 CO CO2 ECA EEDI EEOI Automatic identification system- Αυτόματο Σύστημα Αναγνώρισης Chlorofluorocarbons- Χλωροφθοράνθρακες Methane- Μεθάνιο Carbon monoxide- Μονοξείδιο του Άνθρακα Carbon dioxide- Διοξείδιο του Άνθρακα Emission Control Area- Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Energy Efficiency Design Index- Δείκτης Σχεδιασμού Ενεργειακής Απόδοσης Energy Efficiency Operational Indicator- Δείκτης Επιχειρησιακής Ενεργειακής Απόδοσης EIAPP Engine International Air Pollution Prevention Certificate- Διεθνές Πιστοποιητικό Πρόληψης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης από τις Μηχανές GHG GT HCFC HFC HFO IEA IMO IPCC Greenhouse gas- Αέριο Θερμοκηπίου Gross tonnage- Ολική Χωρητικότητα Hydrochlorofluorocarbons- Υδροχλωροφθοράνθρακες Hydrofluorocarbons- Υδροφθοράνθρακες Heavy fuel oil- Βαρύ Μαζούτ International Energy Agency- Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας International Maritime Organization- Διεθνής Οργανισμός Ναυσιπλοΐας Intergovernmental Panel on Climate Change- Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος LNG Liquefied natural gas- Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο MARPOL International Convention for the Prevention of Pollution from Ships-

15 Διεθνής Σύμβαση για την Πρόληψη της Ρύπανσης από τα Πλοία MDO MEPC Marine diesel oil- Ντίζελ Πλοίων Marine Environment Protection Committee- Επιτροπή Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος MGO NOx PM RF RPM SCR SECA SEEMP Marine gas oil- Πετρέλαιο Εσωτερικής Καύσης Πλοίων Nitrogen oxides- Οξείδια του Αζώτου Particulate matter/material- Αιωρούμενα Σωματίδια Radiative forcing- Κατακράτηση Ακτινοβολίας Revolutions per minute- Περιστροφές ανά Λεπτό Selective catalytic reduction- Επιλεκτική Καταλυτική Αναγωγή SOx Emission Control Area- Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Οξειδίων του Θείου Ship efficiency management plan- Σχέδιο Διαχείρισης Ενεργειακής Απόδοσης Πλοίου SOx VOC Sulphur oxides- Οξείδια του Θείου Volatile organic compounds- Πτητικές Οργανικές Ενώσεις

16 ΕΙΔΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ Διεθνής Ναυσιπλοΐα (International Shipping): Οι θαλάσσιες μεταφορές μεταξύ λιμένων διαφορετικών χωρών, σε αντίθεση με την εγχώρια ναυτιλία. Η διεθνής ναυτιλία αποκλείει τα στρατιωτικά και τα αλιευτικά σκάφη. Βάσει του ορισμού αυτού, το ίδιο πλοίο μπορεί συχνά να συμμετέχει τόσο σε διεθνείς, όσο και σε εγχώριες ναυτιλιακές δραστηριότητες 1 (IMO 2009, σελ 6). Εγχώρια Ναυσιπλοΐα (Domestic Shipping): Οι θαλάσσιες μεταφορές μεταξύ λιμένων στο εσωτερικό της ίδιας χώρας, σε αντιδιαστολή της διεθνούς ναυτιλίας. Βάσει του ορισμού αυτού, το ίδιο πλοίο μπορεί συχνά να συμμετέχει τόσο σε διεθνείς, όσο και σε εγχώριες ναυτιλιακές δραστηριότητες 2 (IMO 2009, σελ 6). Παράκτιος Ναυσιπλοΐα (Coastwise Shipping): Η παράκτιος ναυσιπλοΐα είναι οι κινήσεις εμπορευμάτων και άλλες δραστηριότητες ναυσιπλοΐας, οι οποίες κατά κύριο λόγο πραγματοποιούνται κατά μήκος των ακτών ή περιφερειακά αυτών, από επιβατηγά σκάφη, πλοία ανοιχτής θαλάσσης κλπ., και έρχεται σε αντίθεση με την ποντοπόρο ναυσιπλοΐα. Η διάκριση γίνεται για το σκοπό του εκάστοτε σεναρίου μοντελοποίησης και βασίζεται στον τύπο του πλοίου, δηλαδή ένα πλοίο είναι είτε ακτοπλοϊκό, είτε ποντοπόρο (ΙΜΟ 2009, σελ. 6). Ποντοπόρος Ναυσιπλοΐα (Oan-going Shipping): Ποντοπόρο ναυσιπλοΐα διενεργούν μεγάλα φορτηγά πλοία, τα οποία δραστηριοποιούνται στο εμπόριο διαπλέοντας τους ωκεανούς (IMO 2009, σελ. 6). Με άλλα λόγια εκτελούν πλόες σε όλο τον κόσμο, σε αντιδιαστολή με τα πλοία ακτοπλοΐας 3. 1 Η διττή δραστηριότητα είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις κατευθυντήριες γραμμές της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC). Βλ. σχετικά, 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories, Volume 2: Energy, Chapter 3: Mobile Combustion, 2 Ό.π. 3 Για ένα πιο ολοκληρωμένο ορισμό του όρου «Ποντοπόρα Πλοία» βλ. ΦΕΚ Α' 219/ , Νόμος 2843/2000, «Εκσυγχρονισμός των χρηματιστηριακών συναλλαγών, εισαγωγή εταιριών επενδύσεων στην ποντοπόρο ναυτιλία στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών και άλλες διατάξεις.», Άρθρο 11 παρ. 2,

17 Διεθνής Οργανισμός Ναυσιπλοΐας: είναι ο εξειδικευμένος οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών, υπό την ευθύνη του οποίου βρίσκεται η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και η πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης από τα πλοία. Το 1948 μια διεθνής διάσκεψη στη Γενεύη, ενέκρινε σύμβαση για την τυπική σύσταση του Οργανισμού (το αρχικό του όνομα ήταν η Διακυβερνητική Ναυτιλιακή Συμβουλευτική Οργάνωση ή IMCO, αλλά το όνομα άλλαξε το 1982 σε ΙΜΟ ). Ο IMO έχει σήμερα 170 κράτη μέλη και τρία μέλη. Μπορεί να συνάψει συμφωνίες συνεργασίας με άλλους διακυβερνητικούς οργανισμούς σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος, με στόχο την εξασφάλιση το συντονισμό σχετικών θεμάτων. Επιτροπή Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος: είναι μία από τις πέντε κύριες επιτροπές του ΙΜΟ και αποτελείται από όλα τα κράτη μέλη. Καθιερώθηκε ως επικουρικό όργανο του ΙΜΟ το 1985Έχει την εξουσία να εξετάζει κάθε θέμα που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Οργανισμού Ναυσιπλοΐας, που ασχολούνται με την πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης από τα πλοία. Ειδικότερα, ασχολείται με την έγκριση και τροποποίηση των συμβάσεων και άλλων ρυθμίσεων και μέτρων που να διασφαλίζουν την επιβολή τους (π.χ. MARPOL). MARPOL (MARine POLlution): αποτελεί τη Διεθνή Σύμβαση για την Πρόληψη της Ρύπανσης από Πλοία, του 1973, όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο του 1978 και από το πρωτόκολλο του Περιλαμβάνει έξι παραρτήματα τεχνικού χαρακτήρα. Παράρτημα VI της MARPOL: προστέθηκε στο σύνολο παραρτημάτων της Διεθνούς Σύμβασης της MARPOL το 1997, με στόχο τη ρύθμιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τα πλοία. Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών: αποτελεί ειδικά διαμορφωμένη θαλάσσια περιοχή υπό ειδικά υποχρεωτικά μέτρα ορίου για τις εκπομπές από τα πλοία, τα οποία είναι απαραίτητα για την πρόληψη, μείωση και έλεγχο της ρύπανσης του αέρα από οξείδια του αζώτου, οξείδια του θείου και αιωρούμενων σωματιδίων και τις επακόλουθες δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον. Βαρύ Μαζούτ*: κάθε υγρό καύσιμο παράγωγο του πετρελαίου, εξαιρουμένων των καυσίμων πλοίων, το οποίο υπάγεται στον κωδικό ΣΟ έως , ή κάθε παράγωγο του πετρελαίου υγρών καυσίμων, εκτός από το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης, το οποίο, λόγω των ορίων απόσταξης του, υπάγεται στην κατηγορία των βαρέων ελαίων που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ως καύσιμα και του οποίου λιγότερο από 65% κατ 'όγκο (συμπεριλαμβανομένων των απωλειών) αποστάζει σε θερμοκρασία 250 C με τη μέθοδο ASTM D86. Εάν η απόσταξη δεν μπορεί να προσδιοριστεί με τη μέθοδο ASTM D86, το πετρελαϊκό προϊόν ομοίως χαρακτηρίζεται ως βαρύ μαζούτ.

18 Πετρέλαιο Εσωτερικής Καύσης*: ορίζεται ως κάθε υγρό καύσιμο παράγωγο του πετρελαίου, εξαιρουμένων των καυσίμων πλοίων, το οποίο υπάγεται στον κωδικό ΣΟ , ή ή , ή κάθε υγρό καύσιμο παράγωγο του πετρελαίου, εξαιρουμένων των καυσίμων πλοίων, του οποίου λιγότερο από το 65 % κατ' όγκο (συμπεριλαμβανομένων των απωλειών) αποστάζει σε θερμοκρασία 250 C και του οποίου τουλάχιστον 85% κατ' όγκο (συμπεριλαμβανομένων των απωλειών) αποστάζει σε θερμοκρασία 350 C με τη μέθοδο ASTM D86. Καύσιμα Πλοίων*: ορίζεται κάθε υγρό καύσιμο παράγωγο του πετρελαίου που προορίζεται για πλοία ή χρησιμοποιείται επ' αυτών, συμπεριλαμβανομένων των καυσίμων που ορίζονται στο πρότυπο ISO Ντίζελ Πλοίων*: κάθε καύσιμο πλοίων το ιξώδες ή η πυκνότητα του οποίου εμπίπτουν στο εύρος του ιξώδους ή της πυκνότητας που καθορίζονται για τις ποιότητες DMB και DMC στον πίνακα I του ISO Πετρέλαιο Εσωτερικής Καύσης Πλοίων*: ως κάθε καύσιμο πλοίων το ιξώδες ή η πυκνότητα του οποίου εμπίπτουν στο εύρος του ιξώδους ή της πυκνότητας που καθορίζονται για τις ποιότητες DMX και DMA στον πίνακα I του ISO Επιβατηγά Πλοία*: πλοία που μεταφέρουν περισσότερους από 12 επιβάτες ως επιβάτης νοείται οποιοδήποτε άτομο, εκτός από: i) τον πλοίαρχο και τα μέλη του πληρώματος ή άλλα άτομα που απασχολούνται ή έχουν προσληφθεί υπό οποιαδήποτε ιδιότητα στο πλοίο για τις ανάγκες του εν λόγω πλοίου, και ii) παιδιά κάτω του ενός έτους. Τεχνολογία Μείωσης Εκπομπών* 4 : το σύστημα καθαρισμού των καυσαερίων ή κάθε άλλη εξακριβώσιμη και αναγκαστικής εφαρμογής τεχνολογική μέθοδος. 4 Οι ορισμοί που έχουν σημειωθεί με αστερίσκο (*) έχουν ενημερωθεί σύμφωνα με την Οδηγία 2012/33/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2012 για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/32/ΕΚ, όσον αφορά την περιεκτικότητα των καυσίμων πλοίων σε θείο.

19

20 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Διεθνής Οργανισμός Ναυσιπλοΐας (ΙΜΟ) αποτελεί εξειδικευμένο οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών και είναι επιφορτισμένος με την διατήρηση της ασφάλειας στον τομέα των θαλασσίων μεταφορών, τη προώθηση αποτελεσματικότερης πλοήγησης και την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος μέσω της πρόληψης της θαλάσσιας ρύπανσης από τα πλοία (Lin, Lin 2006, σελ. 221). Υπεύθυνο όργανο για την εισαγωγή ρυθμίσεων και σχετικών τροποποιήσεων των τεχνικών κανονισμών για τη πρόληψη της ρύπανσης του θαλασσίου και του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος από τη ναυτιλία που βρίσκονται στις αντιρρυπαντικές συμβάσεις του ΙΜΟ, είναι η Επιτροπή Ρύπανσης Θαλασσίου Περιβάλλοντος (MEPC), υποεπιτροπή του ΙΜΟ (Lin, Lin 2006, σελ. 221). Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, η δημόσια ανησυχία επεκτάθηκε, πέρα από μόλυνση πετρελαιοειδούς φύσεως λόγω ατυχηματικών διαρροών και λειτουργικών εκκενώσεων από τα πλοία, και σε άλλες ουσίες μεταφερόμενες από πλοία (Nauke, Holland 1992, σελ. 76). Για αυτό ακριβώς το λόγο τον Οκτώβριο του 1969 η Συνέλευση του ΙΜΟ υιοθέτησε, πλήρως προσαρμοσμένη στο ρεύμα της εποχής και της αναμενόμενης Συνδιάσκεψης του Ο.Η.Ε για το Ανθρώπινο Περιβάλλον, ψήφισμα για ανάληψη διεθνούς δράσης για την πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης προερχόμενη από τα πλοία. Το Νοέμβριο του 1973, υιοθετήθηκε η Διεθνής Σύμβαση για την Πρόληψη Ρύπανσης από Πλοία, γνωστή ως MARPOL, η οποία όμως αρχικά δεν δέχτηκε επικρότησης. Επιτακτική έγινε η θέση σε ισχύ της Σύμβασης έπειτα από πετρελαιοκηλίδα δεξαμενόπλοιου στην ευρωπαϊκή ακτογραμμή (Amoco Cadiz) το 1978, όπου νέες αυστηρότερες ρυθμίσεις παρατέθηκαν (Höfer, Mez 2003, σελ. 105). Η Σύμβαση MARPOL τροποποιήθηκε κατά τα έτη και 1997 με αντίστοιχα Πρωτόκολλα, ενώ συνεχίζει να επικαιροποιείται με σχετικές τροποποιήσεις (European Parliament 2012, σελ. 11). Αποτελεί τη βασική σύμβαση περιβαλλοντικής προστασίας από τη μεταφορά πετρελαιοειδών μέσω θάλασσας και περιλαμβάνει διατάξεις για «ατυχηματική και λειτουργική ρύπανση από πετρέλαιο, καθώς επίσης ρύπανση από χημικά προϊόντα, προϊόντα σε συσκευασμένη μορφή, λύματα, απορρίμματα και ατμοσφαιρική ρύπανση» (Blanco Bazán 2003, σελ. 33). Τα Παραρτήματα καλύπτουν συγκεκριμένα προβλήματα. Πιο συγκεκριμένα: o Παράρτημα I, Κανονισμοί για την Αποφυγή Ρύπανσης εκ Πετρελαιοειδών (τέθηκε σε ισχύ στις 2 Οκτωβρίου 1983). 5 Με υιοθέτηση Πρωτοκόλλου, το οποίο ρυθμίζει τεχνικά ζητήματα, πρότυπα εκκένωσης των χρησιμοποιημένων ορυκτέλαιων, των λυμάτων και των αποβλήτων υλικών. 1

21 o Παράρτημα II, Κανονισμοί για τον Έλεγχο της Ρύπανσης από Επιβλαβείς Υγρές Ουσίες Χύμα (τέθηκε σε ισχύ στις 2 Οκτωβρίου 1983). o Παράρτημα III, Πρόληψη Ρύπανσης από Επικίνδυνες Ουσίες που Μεταφέρονται δια Θαλάσσης σε Συσκευασμένη Μορφή (τέθηκε σε ισχύ στις 1 Ιουλίου 1992). o Παράρτημα IV, Πρόληψη Ρύπανσης από Λύματα των Πλοίων (τέθηκε σε ισχύ στις 27 Σεπτεμβρίου 2003). o Παράρτημα V, Πρόληψη Ρύπανσης από Απορρίμματα των Πλοίων (τέθηκε σε ισχύ στις 31 Δεκεμβρίου 1988). o Παράρτημα VI, Πρόληψη Ρύπανσης του Αέρα από τα Πλοία (τέθηκε σε ισχύ στις 19 Μαΐου 2005). 6 Το Παράρτημα VI υιοθετήθηκε το 1997 και απευθύνει ρυθμίσεις σχετικά με εκπομπές εναέριων ρύπων από πλοία σε παγκόσμιο επίπεδο (Wang, Corbett 2007,σελ. 578), συμπεριλαμβανομένου αρχικά πρότυπα εκπομπών για τα οξείδια του αζώτου (ΝΟ x ) ανάλογα την ισχύ του εκάστοτε κινητήρα ντίζελ (marine diesel engine) και την απαραίτητη εγκατάσταση συστήματος για την εκκαθάριση των καυσαερίων και την μείωση των εκπομπών ΝΟ x. Επίσης, εισάγει όριο για το ποσοστό θείου που περιέχεται στα καύσιμα των πλοίων, με στόχο τη μείωση των εκπομπών οξειδίων του θείου (SO x ) και την απαραίτητη εγκατάσταση συστήματος καθαρισμού των καυσαερίων και άλλων τεχνολογιών για τη ελάττωση των εκπομπών των SO x, αυτή τη φορά, σε ποσοστό της τάξεως των 6.0 g SO x /kwh ή λιγότερο. Τέλος, προωθεί την πρόβλεψη συστημάτων συλλογής ή ελέγχου ατμού για τη μείωση των πτητικών οργανικών ενώσεων (VOCs) (Lin, Lin 2006, σελ. 221). Εκπεμπόμενοι ρύποι από τα πλοία ρυθμίζονται από το παρόν πρωτόκολλο μέσω επιθεωρήσεων των πλοίων και την έκδοση πιστοποιητικών, όπως το Διεθνές Πιστοποιητικό Πρόληψης Ρύπανσης του Αέρα (International Air Pollution Prevention, IAPP) (Lin, Lin 2006, σελ. 220). Η διαδικασία αυτή διευκολύνει κάθε τάξη ενδιαφερόμενων (σχεδιαστές, κατασκευαστές και ιδιοκτήτες πλοίων) προς εξασφάλιση συμμόρφωσης με τα πρότυπα ελέγχου εκπομπών των θαλασσίων κινητήρων diesel (Lin, Lin 2006, σελ. 223). 6 Βλ. σχετικά International Convention for the Prevention of Pollution from Ships (MARPOL), Prevention-of-Pollution-from-Ships-(MARPOL).aspx 2

22 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΠΛΟΙΩΝ 1.1. Εκπομπές στην ατμόσφαιρα από τη δραστηριότητα των πλοίων Ένα μέρος των εκπομπών από ανθρωπογενείς δραστηριότητες προκαλείται από τη ναυτιλία. Η διεθνής ναυσιπλοΐα είναι υπεύθυνη για το 2,7% των εκπομπών CO 2 παγκοσμίως (870 εκατ. τόνους CO 2 ),για το 2007, ποσοστό ακίνδυνο, ειδικά αν αντιπαρατεθεί με τις εκπομπές από άλλα μέσα μεταφοράς, π.χ. οδικές μεταφορές (ΙΜΟ 2009, σελ. 7). Ωστόσο, βάσει ερευνών, το ποσοστό αυτό, εξαιτίας της δημοτικότητας και της ζήτησης της διεθνούς ναυσιπλοΐας για μεταφορές, θα έχει υπερδιπλασιαστεί μέχρι το 2050 και θα φτάσει σε επίπεδο 150% έως 250%, ελλείψει πολιτικών και ρυθμιστικών μέτρων στο προσεχές μέλλον (Corbett, Chapman 2006, σελ. 841). Από το 1970 έως το 2005 ο όγκος των μετακινούμενων δια θαλάσσης εμπορευμάτων σχεδόν τριπλασιάστηκε (αύξηση της τάξεως του 180%) (Κατσιμπάρδης 2008, σελ. 186) Εικόνα 1 Οι εκπομπές CO 2 από τη ναυτιλία σε σχέση με το παγκόσμιο σύνολο, Πηγή: González-Canlas et al. (2013). Όπου αναπαρίστανται οι εκπομπές CO 2 από τους τομείς των διεθνών αεροπορικών μεταφορών, της διεθνούς ναυσιπλοΐας, της εσωτερικής ναυσιπλοΐας και αλιείας, της παραγωγής ηλεκτρισμού και θέρμανσης, των σιδηροδρομικών μεταφορών, των μεταφορών μέσω οδικού δικτύου, των μεταποιητικών κλάδων και κλάδων κατασκευής, μεταξύ άλλων. 3

23 Αιτία ενασχόλησης με το εν λόγω ζήτημα των εκπομπών από τη ναυτιλία συνιστά το γεγονός πως αυτές επηρεάζουν τόσο την ποιότητα του αέρα μέσω τη δημιουργία τροποσφαιρικού όζοντος, με επακόλουθα προβλήματα υγείας για τους ανθρώπους, όσο και το κλίμα εν γένει (Eyring et al. 2009, σελ. 1; Tzannatos 2010, σελ. 2195;Wang, Corbett 2007, σελ. 577). Σύμφωνα με έρευνες, οι βασικές ενώσεις που εκπέμπονται στον αέρα, οι οποίες συμβάλλουν σημαντικά στις συνολικές εκπομπές από τον τομέα των μεταφορών και που επηρεάζουν έτσι τη χημική σύνθεση της ατμόσφαιρας, του κλίματος, την ποιότητας του αέρα και την υγεία, είναι επτά. Αυτές είναι: i) το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ), ii) τα οξείδια του αζώτου (NO x ), iii) τα οξείδια του θείου (SO x ), iv) οι πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC), v) το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), vi) τα αιωρούμενα σωματίδια (PM) και vii) οι ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος (Ozone Depleting Substans) (Eyring et al 2009, σελ. 1; Matthias et al. 2010, σελ. 2241; Baumgart, Olsen 2010, σελ. 39 ; DNV 2011, σελ. 5) Διοξείδιο του Άνθρακα (CO 2 ) Το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ) είναι ένα άχρωμο, άοσμο αέριο που παράγεται όταν άνθρακας καίγεται σε περίσσεια οξυγόνου. Απελευθερώνεται με φυσικές και μη- φυσικές διαδικασίες. Όσον αφορά τη δραστηριότητα των πλοίων, η κύρια πηγή εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα είναι η καύση ορυκτών καυσίμων στις κύριες μηχανές, τους βοηθητικούς κινητήρες, τους λέβητες και αποτεφρωτήρες (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 39 ; DNV 2011, σελ. 5). Oι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τη ναυτιλία είναι διπλάσιες εκείνων της αεροπορίας και αυξάνονται, σύμφωνα με μελέτες από τον τομέα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με ανησυχητικό ρυθμό, που θα έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Παράλληλα, οι εν λόγω εκπομπές CO 2 οδηγούν σε θετική "κατακράτηση ακτινοβολίας" (radiative forcing) και στην υπερθέρμανση του πλανήτη από τη μία και σε ψύξη σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα λόγω της αρνητικής παγκόσμιας μέσης κατακράτησης της ακτινοβολίας (ΙΜΟ 2009, σελ. 7). Να τονιστεί επίσης, πως καθώς οι εκπομπές CO 2 δεν περιλαμβάνονται στις ρυθμίσεις του Πρωτόκολλο του Κιότο, είναι αναγκαία η θέσπιση μέτρων προς έλεγχο και περιορισμό υπό άλλες νομοθετικές και ρυθμιστικές διαδικασίες 7. 7 Βλ. σχετικά CO 2 Output from Shipping twi as much as Airlines, 4

24 Οξείδια του Αζώτου (ΝΟx) Τα οξείδια του αζώτου περιλαμβάνουν το μονοξείδιο του αζώτου (NO), το διοξείδιο του αζώτου (NO 2 ) και άλλα παρεμφερή οξείδια. Οι κύριες πηγές των ανθρωπογενών εκπομπών NOx είναι υψηλής θερμοκρασίας διεργασίες καύσης. Tα ΝΟx διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο σχηματισμό τροποσφαιρικού όζοντος, αντιδρώντας με τις πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC), υπό την επίδραση του ηλιακού φωτός. Εκτός αυτού, τα NOx συμβάλλουν στο σχηματισμό της όξινης βροχής και σε άλλες επιζήμιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όπως τον ευτροφισμό. Τέλος, τα εν λόγω οξείδια αποτελούν σοβαρή απειλή και για την υγεία (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 39 ; DNV 2011, σελ. 5) Οξείδια του Θείου (SOx) Βασικό οξείδιο του θείου, αποτελεί το διοξείδιο του θείου (SO 2 ). Οι εκπομπές SOx από τα πλοία προέρχεται από την καύση καυσίμων που περιέχουν θείο. Τα καύσιμα για τις ναυτιλιακές δραστηριότητες έχουν συνήθως υψηλή περιεκτικότητα σε θείο σε σύγκριση με τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στην ξηρά. Μαζί με τα οξείδια του αζώτου, τα οξείδια του θείου συμβάλλουν στη δημιουργία όξινης βροχής και στη μείωση της ποιότητας του αέρα (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 40; DNV 2011, σελ. 5) Πτητικές Οργανικές Ενώσεις (VOCs) Αποτελούν χημικές ενώσεις, οι οποίες συνίστανται από μόρια άνθρακα και περιλαμβάνουν ένα πολύ ευρύ φάσμα μεμονωμένων ουσιών, όπως υδρογονάνθρακες και οξυγονούχες ενώσεις. Οι VOC παράγονται κατά την καύση και τη διεργασία προϊόντων πετρελαίου, φαινόμενο πολύ συχνό στη ναυτιλία. Ο τομέας του πετρελαίου είναι και η πιο σημαντική πηγή εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων στην Ευρώπη, που οφείλονται από τη φόρτωση του αργού πετρελαίου σε δεξαμενόπλοια. Οι VOC απελευθερώνονται κατά την εισαγωγή υγρού φορτίου στη δεξαμενή αποθήκευσης, κατά τη μεταφορά του φορτίου και κατά την εκφόρτωση. Να σημειωθεί επίσης, πως οι ενώσεις αυτές συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη και στο σχηματισμό τροποσφαιρικού όζοντος. (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 40) Μονοξείδιο του Άνθρακα (CO) Ο άνθρακας και το οξυγόνο μπορούν να συνδυαστούν και να σχηματίσουν κατά την ατελή καύση του άνθρακα, δηλαδή όταν υπάρχει μια περιορισμένη παροχή αέρα. Το μονοξείδιο του άνθρακα, επίσης, διαμορφώνεται ως ρύπος, όταν καίγονται τα καύσιμα υδρογονανθράκων (φυσικό αέριο, βενζίνη, πετρέλαιο). Η ποσότητα του CO που παράγεται 5

25 εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της καύσης 8. Το μονοξείδιο του άνθρακα επιβαρύνει σημαντικά την ανθρώπινη υγεία Αιωρούμενα Σωματίδια (PM) Εκπομπή σωματιδίων από τη ναυτιλία προέρχεται από την καύση καυσίμων. Τα οξείδια του Αζώτου και το διοξείδιο του Θείου από εκπομπές πλοίων είναι οι πρόδρομες ουσίες για το σχηματισμό αιωρούμενων σωματιδίων. Σωματίδια που σχετίζονται με τις εκπομπές πλοίων μειώνουν την πραγματική ακτίνα των σταγονιδίων και αυξάνουν τον αριθμό συγκέντρωσης σταγονιδίων και το οπτικό πάχος του στρώματος νεφέλης (stratus) (Tran, Mölders 2012, σελ. 192). Τα εν λόγω σωματίδια είναι ένα πολύπλοκο μείγμα οργανικών και ανόργανων ουσιών, που υπάρχει στην ατμόσφαιρα, σε υγρή και στερεή μορφή, και διακρίνονται σε διάφορες κατηγορίες (PM 10, PM 2.5 ). Οι εκπομπές σωματιδίων είναι κυρίως ένα τοπικό πρόβλημα και θα πρέπει να μειωθούν, όπου αυτές αποτελούν απειλή για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον. Σχετικά με τη ναυτιλία ιδιαίτερη ανησυχία παρουσιάζεται για τα λιμάνια, τα στενά ή άλλες περιοχές όπου τα πλοία ταξιδεύουν κοντά στην παράκτια ζώνη. Σε γενικές γραμμές συναντώνται περιστατικά θνησιμότητας, βήχας και προβλήματα του αναπνευστικού. (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 40; DNV 2011, σελ. 5) Ουσίες που καταστρέφουν τη Στιβάδα του Όζοντος (Ozone Depleting Substans) Οι ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα στρατοσφαιρικού όζοντος είναι οι χλωροφθοράνθρακες (CFCs), οι υδροχλωροφθοράνθρακες (HCFCs), οι υδροφροράνθρακες (HFCs) και τα αλκυλαλογονίδια (halons). Οι ουσίες αυτές συμβάλλουν στην καταστροφή της στιβάδας του όζοντος και στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Οι συγκεντρώσεις του όζοντος στη στρατόσφαιρα κυμαίνονται φυσικά σε απόκριση με τις μεταβολές στις καιρικές συνθήκες και τα ποσά της ενέργειας που απελευθερώνονται από τον ήλιο. Παρ 'όλα αυτά, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970 έγινε αντιληπτό ότι οι ανθρωπογενείς εκπομπές των CFCs και άλλων χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε αερολύματα ψύξης και καθαριστικούς παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν σημαντική καταστροφή του όζοντος, με αποτέλεσμα την εισροή υπεριώδους ακτινοβολίας, η οποία είναι υπαίτια για ένα μεγάλο φάσμα προβλημάτων υγείας των ανθρώπων και του περιβάλλοντος. (Baumgart, Olsen 2010, σελ. 40) 8 Βλ. σχετικά Carbon Monoxide, 6

26 1.2. Το Παράρτημα VI (Annex VI) της Σύμβασης MARPOL 73/78, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και οι Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών (ECAs) Παράρτημα VI της Σύμβασης MARPOL 73/78 Το Παράρτημα VI (Κανονισμοί για την Πρόληψη της Ρύπανσης του Αέρα από τα Πλοία), όργανο πολιτικής της κατηγορίας «command-and-control» 9, τέθηκε σε ισχύ στις 19 Μαΐου Αναθεωρημένο, πολύ αυστηρότερο, όσον αφορά την ενίσχυση των ορίων εκπομπών (Schinas, Stefanakos 2012, σελ. 82), Παράρτημα υιοθετήθηκε τον Οκτώβριο του 2008 από την Απόφαση MEPC 176(58), ενώ τέθηκε πλήρως σε ισχύ την 1 η Ιουλίου Μέχρι σήμερα το Παράρτημα VI έχει επικυρωθεί από 73 χώρες και αντιπροσωπεύει το 94,12% της παγκόσμιας χωρητικότητας (world tonnage) 10. Τα τεχνικά υποχρεωτικά μέτρα τίθενται σε εφαρμογή από 1 η Ιανουαρίου Επιβάλουν μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ενώ απαιτούν Σχέδιο Διαχείρισης Ενεργειακής Απόδοσης Πλοίου (Ship Energy Efficiency Management Plan, SEEMP) και Δείκτη Σχεδιασμού Ενεργειακής Απόδοσης (Energy Efficiency Design Index, EEDI) (Bloor et al. 2013, σελ. 4). Σε αντίθεση με τα προηγούμενα παραρτήματα, που ασχολούνται με ένα ζήτημα, το Παράρτημα VI επιδίδεται σε ανάλυση και μέτρα για πληθώρα θεμάτων με κεντρικό άξονα την ατμοσφαιρική ρύπανση, όπως αναφέρθηκαν παραπάνω (εναέριες εκπομπές που περιλαμβάνουν κυρίως ό, τι αφορά οξείδια Αζώτου και Θείου, καύση, ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα στρατοσφαιρικού όζοντος, πτητικές οργανικές ουσίες) (González- Canlas et al. 2013, σελ. 611) Προδιαγραφές Εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου (NOx) Πιο συγκεκριμένα, ο σχηματισμός NOx κατά τη διαδικασία της καύσης οφείλεται σε υψηλότατες θερμοκρασίες που συναντώνται τόσο στον αέρα καύσης, όσο και στο ίδιο το καύσιμο 11. Για αυτό το λόγο το Παράρτημα VI, όσον αφορά τα οξείδια του αζώτου, περιορίζεται σε ρυθμίσεις για τις μηχανές ντίζελ, οι οποίες έχουν υψηλές μέγιστες θερμοκρασίες καύσης, τουλάχιστον σε σύγκριση με τους λέβητες (boiler), μέσω του ελέγχου 9 Σε αντίθεση με το όργανα πολιτικής της κατηγορίας «market-based». 10 Βλ. Summary of Status of Conventions, 11 Βλ. σχετικά Emission Control Areas: The Guide (Part 1), 7

27 των καίριων στοιχείων των οξειδίων του αζώτου και τις παραμέτρους λειτουργίας ή με την εγκατάσταση τεχνολογιών μείωσης. Γενικά, θα μπορούσε να ειπωθεί πως ως προς τις εκπομπές NOx, οι σχετικές ρυθμίσεις είναι αρκετά πιο ήπιες (Κατσιμπάρδης 2008, σελ. 189) Ειδικότερα, ο Κανονισμός 13 δεν θεσπίζει ανώτατες τιμές για τις εκπομπές συγκεκριμένου ρύπου αλλά προωθεί την υιοθέτηση σειράς τεχνικών προτύπων, με κριτήριο την ονομαστική ταχύτητα περιστροφής των κινητήρων. Συγκεκριμένα, εφαρμόζεται σε: Κάθε κινητήρα ντίζελ με ισχύ άνω των 130 kw, εγκατεστημένο σε πλοίο, το οποίο κατασκευάστηκε την ή μετά την 1 η Ιανουαρίου Κάθε μηχανή ντίζελ με ισχύ μεγαλύτερη από 130 kw, η οποία υπόκειται σε μετασκευή ευρείας έκτασης 12 την ή μετά την 1 η Ιανουαρίου Ο Κανονισμός αυτός δεν εφαρμόζεται σε : Μηχανές ντίζελ έκτακτης ανάγκης (Emergency diesel generator), μηχανές προώθησης σωσίβιων λέμβων και σε οποιαδήποτε συσκευή ή εξοπλισμό που χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Κινητήρες ντίζελ εγκατεστημένοι σε πλοίο, που απασχολείται αποκλειστικά σε ταξίδια εντός υδάτων που υπάγονται στην κυριαρχία ή τη δικαιοδοσία του κράτους τη σημαία του οποίου το πλοίο δικαιούται να φέρει, υπό τον όρο όμως ότι η εν λόγω μηχανή υπόκειται σε εναλλακτικό μέσο ελέγχου των οξειδίων του αζώτου. Η λειτουργία κάθε μηχανής ντίζελ, στην οποία εφαρμόζεται αυτός ο Κανονισμός, επιτρέπεται εφόσον οι εκπομπές NOx βρίσκονται κάτω από τα ακόλουθα όρια : 17,0 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μικρότερες από 130 rpm, 45,0 n (-0,2) g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μεγαλύτερες ή ίσες από 130 rpm αλλά μικρότερο από 2000 rpm, 9,8 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι ίσες ή μεγαλύτερες από 2000 rpm. n = η ονομαστική ταχύτητα της μηχανής (περιστροφές στροφαλοφόρου ανά λεπτό). Η λειτουργία μιας μηχανής ντίζελ επιτρέπεται επίσης όταν λειτουργεί ένα σύστημα καθαρισμού καυσαερίων, εγκεκριμένο σύμφωνα με τον Τεχνικό Κώδικα NOx ή εφαρμόζεται 12 Μετασκευή Ευρείας Έκτασης αποτελεί η διαδικασία κατά την οποία μία μηχανή αντικαθίσταται από μία νέα μηχανή που κατασκευάστηκε μετά την 1η Ιανουαρίου Οποιαδήποτε σημαντική μετατροπή, όπως ορίζεται στον Τεχνικό Κώδικα για τον Έλεγχο Εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου από Ναυτικές Μηχανές Diesel (Τεχνικός Κώδικας NOx 2008), γίνεται στη μηχανή ή η μέγιστη συνεχής απόδοση των στροφών της μηχανής αυξάνεται περισσότερο από 10%. 8

28 οποιαδήποτε άλλη ισοδύναμη μέθοδος, εγκεκριμένη από την Αρχή (Administration), για τη μείωση των εκπομπών NOx στο πλοίο, με άξονα τα όρια που μόλις αναφέρθηκαν. Το MEPC συμφώνησε με τις τροποποιήσεις που επιβεβαιώνουν την προτεινόμενη δομή τριών επιπέδων (Tiers) για τις υπάρχουσες και τις νέες μηχανές, οι οποίες θα καθόριζαν τα σταδιακά αυστηρότερα όρια εκπομπής οξειδίων του αζώτου. Επίπεδο (Tier) Ημερομηνία κατασκευής πλοίου από ή μετά από Συνολικές σταθμισμένες οριακές τιμές εκπομπών n < 130 n = n 2000 I 1 η Ιανουαρίου ,0 45.n -0,2 9,8 π.χ. 720rpm- 12,1 II 1 η Ιανουαρίου ,4 44. n -0,23 7,7 π.χ. 720rpm-9,7 III 1 η Ιανουαρίου ,4 9.n -0,2 π.χ. 720rpm- 2,4 2,0 Πίνακας 1 Πρότυπα ορίων εκπομπών NOx, βάσει Επιπέδου και ημερομηνίας κατασκευής του πλοίου. Το Επίπεδο I (Tier I), αναφέρεται σε μηχανές που εγκαθίστανται σε πλοία, τα οποία κατασκευάστηκαν την ή μετά την 1 η Ιανουαρίου 2000, και σε όρια που ανέρχονται σε: 17,0 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μικρότερες από 130 rpm, 45,0 n (-0,2) g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μεγαλύτερες ή ίσες από 130 αλλά μικρότερο από 2000 rpm, 9,8 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι ίσες ή μεγαλύτερες από 2000 rpm. Το Επίπεδο II (Tier II), αναφέρεται σε μηχανές που εγκαθίστανται σε πλοία, τα οποία κατασκευάστηκαν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2011, και σε όρια που ανέρχονται σε: 14,4 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μικρότερες από 130 rpm, 44,0 n (-0,23) g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μεγαλύτερες ή ίσες από 130 αλλά μικρότερο από 2000 rpm, 7,7 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι ίσες ή μεγαλύτερες από 2000 rpm. Το Επίπεδο III (Tier III), αναφέρεται σε μηχανές που εγκαθίστανται σε πλοία, τα οποία κατασκευάστηκαν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2011, και σε όρια που ανέρχονται σε: 3,4 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μικρότερες από 130 rpm, 9,0 n (-0,2) g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι μεγαλύτερες ή ίσες από 130 αλλά μικρότερο από 2000 rpm, 2,0 g/kwh όταν οι στροφές λειτουργίας n είναι ίσες ή μεγαλύτερες από 2000 rpm. 9

29 Γράφημα 1 Σχηματική αναπαράσταση της μείωσης των Οξειδίων του Αζώτου (NOx) βάσει μέτρων πολιτικής, Πηγή: González-Canlas et al. (2013). Αναπαράσταση της συνεχούς μείωσης των εκπομπών των Οξειδίων του Αζώτου αρχικά μέσω του Επιπέδου I (Tier I), έπειτα του Επιπέδου II (Tier II) και του παγκοσμίου ορίου και τέλος του Επιπέδου III (Tier III) και των Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών των Οξειδίων του Αζώτου. Ο έλεγχος των εκπομπών NOx από μηχανές τύπου ντίζελ επιτυγχάνεται τόσο μέσα από την έρευνα και τις απαιτήσεις πιστοποίησης για την έκδοση του Διεθνούς Πιστοποιητικού Πρόληψης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης από τις Μηχανές (Engine International Air Pollution Prevention Certificate, EIAPP), όσο και από την απαραίτητη επίδειξη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις των Κανονισμών 13.8 και 5.3.2, που εκρέουν από τον Τεχνικό Κώδικα ΝΟx του (González-Canlas et al. 2013, σελ. 613). 13 Βλ. σχετικά MEPC.177(58), Amendments to the Technical Code on Control of Emission of Nitrogen Oxides from Marine Diesel Engines (NOx Technical Code 2008). 10

30 Γράφημα 2 Μειώσεις εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου που έχουν επιτευχθεί από τον Κανονισμό 13, Πηγή: ΙΜΟ (2009). Αναπαράσταση της μείωσης των εκπομπών των οξειδίων του αζώτου, που επετεύχθη από τον Κανονισμό 13, όσον αφορά τη διεθνή ναυσιπλοΐα, το σύνολο της ναυσιπλοΐας και το ποσοστιαίο σύνολο των εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου. Πίνακας 2 Μειώσεις εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου (χιλιάδες τόνοι) που έχουν επιτευχθεί από τον Κανονισμό 13, Πηγή: ΙΜΟ (2009). Παρουσίαση της μείωσης των εκπομπών των οξειδίων του αζώτου, που επετεύχθη από τον Κανονισμό 13, όσον αφορά τη διεθνή ναυσιπλοΐα, το σύνολο της ναυσιπλοΐας και το ποσοστιαίο σύνολο των εκπομπών Οξειδίων του Αζώτου για τα έτη 2000 έως Προδιαγραφές Εκπομπών Οξειδίων του Θείου (SOx) Αντίθετα, οι εκπομπές των οξειδίων του θείου, ως εκ τούτου και των αιωρούμενων σωματιδίων, δεν έχουν σχέση με τη διαδικασία καύσης και ως εκ τούτου με τον τύπο μηχανής, αλλά είναι άμεσης σύνδεσης και συνάρτησης με τα καύσιμα και της περιεκτικότητας αυτών σε θείο. Το θείο συναντάται, σε μεγαλύτερο ή σε μικρότερο βαθμό, σε όλα τα είδη πετρελαίου. Κατά συνέπεια, ο έλεγχος από το Παράρτημα περιορίζεται συγκριτικά με τα όλα τα χρησιμοποιούμενα πετρέλαια καύσης επί του πλοίου, μέσω διαδοχικών μειώσεων του μέγιστου ορίου περιεχόμενου θείου στα καύσιμα, δίνοντας κατ 11

31 αυτόν τον τρόπο τον απαραίτητο χρόνο προσαρμογής στον τομέα της βιομηχανίας και της ναυπηγικής. Συγκεκριμένα ορίζει πως όλα τα πλοία με βάρος από 400 gt και περισσότερο, οφείλουν να μην ξεπεράσουν το, ήπιο κατά πολλούς (ΙΜΟ 2009, σελ. 57), όριο της τάξεως των 3,5% m/m (κατά μάζα) περιεκτικότητας σε θείο στα καύσιμα 14 και να συμμορφώνονται με τα μέτρα των Κανονισμών υπ αριθμό 14 (SOx και PM) και 18 (Ποιότητα Καυσίμων Πετρελαίου). Παράλληλα, αυστηρότερες απαιτήσεις ισχύουν για τα πλοία που πλέουν σε Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών του Θείου (SECAs). Τα υπόψη πλοία δεσμεύονται για χρήση καυσίμων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο (να μην ξεπερνά το 1,0% m/m 15 ) ή για χρήση τεχνολογιών με ισοδύναμες επιδράσεις 16 για τον έλεγχο του θείου, για παράδειγμα σύστημα καθαρισμού καυσαερίων (exhaust gas scrubbing system). Η περιεκτικότητα θείου στα καύσιμα πλοίων παρακολουθείται από το Πρόγραμμα Ελέγχου Θείου (Sulphur Monitoring Programme) του ΙΜΟ 17, το οποίο εντέλλεται από το Παράρτημα VI (ΙΜΟ 2009, σελ. 56). Εξωτερικά Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών Εσωτερικά Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών για περιορισμό εκπομπών SOx και PM για περιορισμό εκπομπών SOx και PM 4,50% m/m πριν την 1 η Ιανουαρίου ,50% m/m πριν την 1 η Ιουλίου ,50% m/m από την 1 η Ιανουαρίου 2012 και μετά 1,00% m/m από την 1 η Ιουλίου 2010 και μετά 0,50% m/m από την 1 η Ιανουαρίου 2020 και μετά 0,10% m/m από την 1 η Ιανουαρίου 2015 και μετά Πίνακας 3 Επιτρεπόμενα όρια περιεκτικότητας σε θείο των καυσίμων, εξωτερικά και εσωτερικά Περιοχής Ελέγχου Εκπομπών. Μέχρι τώρα, όπως θα αναλυθεί εκτενέστερα παρακάτω, ως Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών των SOx έχουν οριστεί η Βαλτική Θάλασσα, η Βόρειος Θάλασσα και το Στενό 14 Η σταδιακή μείωση περιεκτικότητας σε θείο κατανέμεται ως εξής: α) 4,50% m/m πριν την 1 η Ιαν. 2012, β) 3,50% m/m από και μετά την 1 η Ιαν. 2012, γ) 0,50% m/m από και μετά την 1 η Ιαν (υπό τον όρο ότι θα έχει ολοκληρωθεί μελέτη το αργότερο έως το 2018). 15 Η σταδιακή μείωση περιεκτικότητας σε θείο κατανέμεται ως εξής: α) 1,50% m/m πριν την 1 η Ιουλ. 2010, β) 1,00% m/m από και μετά την 1 η Ιουλ. 2010, γ) 0,10% m/m από και μετά την 1 η Ιουλ Βλ. σχετικά MEPC. 58(23), Regulation 4- Equivalents, 1, The Administration of a Party may allow any fitting, material, applian or apparatus to be fitted in a ship or other produres, alternative fuel oils, or complian methods used as an alternative to that required by this Annex if such fitting, material, applian or apparatus or other produres, alternative fuel oils, or complian methods are at least as effective in terms of emissions reductions as that required by this Annex, including any of the standards set forth in regulations 13 and Βλ. σχετικά Resolution MEPC.82(43), adopted on 1 July 1999, Guidelines for Monitoring the Worldwide Average Sulphur Content of Residual Fuel Oils Supplied for Use on Board Ships. 12

32 της Μάγχης. Βάσει του Κανονισμού, για την είσοδο του πλοίου σε περιοχή ελέγχου εκπομπών SΟx, θα πρέπει να καταγράφονται όλα τα απαραίτητα στοιχεία που αφορούν πρώτον, τον όγκο του καυσίμου πετρελαίου χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο σε κάθε δεξαμενή και δεύτερον, την ημερομηνία, την ώρα και τη θέση του πλοίου, όταν ολοκληρώνεται η λειτουργία εναλλαγής του καυσίμου πριν την είσοδο στην Περιοχή Ελέγχου 18. Για την ολοκληρωμένη προστασία των ευαίσθητων προαναφερομένων περιοχών θα πρέπει να πληρείται μία από τις παρακάτω προϋποθέσεις: α) η περιεκτικότητα του θείου στο καύσιμο πετρέλαιο δεν υπερβαίνει το 1,5% m/m ή β) ύπαρξη συστήματος καθαρισμού καυσαερίων στη μηχανή του πλοίου, συμπεριλαμβανομένων των κύριων ή βοηθητικών μηχανών πρόωσης, για τη μείωση των εκπομπών Sox, σύμφωνα με τον Κανονισμό 4.1 ή γ) εφαρμογή οποιασδήποτε άλλου, εγκεκριμένου από την Αρχή, τεχνολογικού μέσου ισοδύναμης αποτελεσματικότητας για τον περιορισμό των εκπομπών SOx, σύμφωνα με τον Κανονισμό 4.1. Για τον έλεγχο συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του Κανονισμού αυτού, σε ότι αφορά την περιεκτικότητα σε θείο του καυσίμου πετρελαίου (είτε S 4,5% κ.β., είτε S 1,5% κ.β. σε Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών SOx), αυτή θα αναφέρεται στο δελτίο παράδοσης του καυσίμου (bunker delivery note), με ευθύνη του προμηθευτή. Το 2008 είναι η χρονιά που λαμβάνεται υπόψη ως έτος βάσης για εκτιμήσεις εκπομπών και αποτελεσμάτων από τη μείωση των ορίων περιεκτικότητας SOx στα καύσιμα. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων παρουσιάζονται παρακάτω. Πίνακας 4 Κατ εκτίμηση εκπομπές των Οξειδίων του Θείου (SOx), Πηγή: IMO (2009). Παρουσίαση των κατ εκτίμηση εκπομπών Οξειδίων του Θείου τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο, όσο και σε επίπεδο Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών του Θείου, καταγράφοντας υποθετική αρχική τιμή, υποθετική μείωση μέσω των διατάξεων του Παραρτήματος VI της Σύμβασης MARPOL 73/78 και τέλος πραγματική μείωση. 18 Βλ. σχετικά MEPC. 176 (58), Regulation 14, 6. 13

33 Γραφήματα 3 & 4 Εκτίμηση των μειώσεων εκπομπών των Οξειδίων του Θείου (SOx) (εκατομμύρια τόνοι) για το έτος 2008, Πηγή: ΙΜΟ (2009). Παρουσίαση των κατ εκτίμηση εκπομπών Οξειδίων του Θείου τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο, όσο και σε επίπεδο Περιοχών Ελέγχου Εκπομπών του Θείου, καταγράφοντας υποθετική αρχική τιμή και υποθετική μείωση μέσω των διατάξεων του Παραρτήματος VI της Σύμβασης MARPOL 73/ Πτητικές Οργανικές Ενώσεις (VOCs) Ταυτόχρονα, ανάμεσα στις απαιτήσεις του Παραρτήματος για την πρόληψη ρύπανσης του αέρα από τα πλοία 19, αναφέρονται τα ληπτέα μέτρα σε λιμάνια και τερματικούς σταθμούς για την υποδοχή δεξαμενοπλοίων για τον έλεγχο εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων (VOCs). Ο Κανονισμός 15 ασχολείται με το πώς λιμάνια και τερματικοί σταθμοί που βρίσκονται κάτω από τη δικαιοδοσία των συμβαλλομένων μερών του Παραρτήματος, θα πρέπει να ρυθμίσουν τις εκπομπές πτητικών οργανικών ενώσεων από τη φόρτωση δεξαμενόπλοιων και να γνωστοποιήσουν τη δραστηριότητά τους στον ΙΜΟ (IMO 2009, σελ. 58). Συγκεκριμένα, το Μέρος στο Πρωτόκολλο του 1997 θα πρέπει να διασφαλίζει ότι, στα λιμάνια και στους τερματικούς σταθμούς στους οποίους ισχύουν ειδικά μέτρα για εκπομπές VOCs, διατίθενται ασφαλή συστήματα ελέγχου των ατμών συγκεκριμένων πτητικών φορτίων. Τα συστήματα αυτά πρέπει να είναι εγκεκριμένου τύπου και σύμφωνα με την πρότυπη προδιαγραφή για συστήματα ελέγχου εκπομπών ατμών, όπως αναφέρεται στην Απόφαση MSC/Circ Επίσης, κάθε δεξαμενόπλοιο που μεταφέρει αργό πετρέλαιο, οφείλει να διαθέτει και να εφαρμόζει επί του σκάφους Σχέδιο Διαχείρισης Πτητικών Οργανικών Ενώσεων (VOC Management Plan) εγκεκριμένο από την Αρχή, το οποίο: 19 Βλ. σχετικά MEPC. 176 (58), Regulation Βλ. σχετικά MSC/Circ.585, Standards for vapour emission control systems. 14

34 1. Παρέχει γραπτώς τις διαδικασίες που ακολουθούνται για την ελαχιστοποίηση των εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων κατά τη διάρκεια της φόρτωσης, του πλου και της εκφόρτωσης του φορτίου 2. Λαμβάνει υπόψη την πρόσθετη παραγωγή πτητικών οργανικών ενώσεων από την πλύση αργού πετρελαίου 3. Προσδιορίζει υπεύθυνο, επί της εφαρμογής του σχεδίου, πρόσωπο, και 4. Για πλοία που εκτελούν διεθνείς πλόες, περιλαμβάνει αντίτυπο του σχεδίου στη γλώσσα εργασίας του πλοιάρχου και των αξιωματικών και, εάν η γλώσσα εργασίας του πλοιάρχου και των αξιωματικών δεν είναι η αγγλική, η γαλλική ή η ισπανική, περιλαμβάνει μετάφραση σε μία από τις γλώσσες αυτές 21. Σημειώνεται, ότι για τα υγραεριοφόρα δεξαμενόπλοια ο Κανονισμός θα εφαρμόζεται μόνον όταν ο τύπος φόρτωσης και τα συστήματα εγκλωβισμού επιτρέπουν την κατακράτηση μη μεθανιούχων ατμών VOCs πάνω στο πλοίο ή την ασφαλή επιστροφή τους στην ξηρά 22. Να τονιστεί σε αυτό το σημείο, πως οι απαιτήσεις των Συμβάσεων του ΙΜΟ και εν συνεχεία και της MARPOL, τίθενται σε εφαρμογή μέσω της εθνικής νομοθεσίας των κρατών μελών του ΙΜΟ, τα οποία έχουν υπογράψει τη συγκεκριμένη σύμβαση κάθε φορά. Οι απαιτήσεις αυτές ισχύουν τόσο για τα πλοία με σημαία του εν λόγω κράτους (Flag State), όσο και σε πλοία άλλων κρατών, ανεξάρτητα από το ενδεχόμενο καθεστώτος υπογραφής, όταν πλέουν στο ύδατα υπό τη δικαιοδοσία του υπογράφοντος κράτους (Signatory State). Σε γενικές γραμμές, το Παράρτημα VI, αν και σημαντική απόπειρα για τον έλεγχο και ως εκ τούτου τη σταδιακή μείωση των εκπομπών ρύπων από τον τομέα της ναυτιλίας, συνεχίζει να είναι μια χρονικά καθυστερημένη και ρυθμιστικά αδύναμη απόπειρα. To Παράρτημα βρίθει ρυθμιστικών ελλείψεων για τη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και αιρούμενων σωματιδίων. Ενώ, οι ρυθμίσεις για τις Πτητικές Οργανικές Ενώσεις και τα Οξείδια του Αζώτου δεν χαρακτηρίζονται από την αναγκαία αυστηρότητα. Τις παραπάνω καταθέσεις έχει αποδεχτεί και ο ίδιος ο ΙΜΟ το 2005 κατά τη 53 η Σύνοδο της MEPC Βλ. σχετικά MEPC. 176 (58), Regulation 15, Βλ. σχετικά MEPC. 176 (58), Regulation 15, 7, όπως αρχικά αναφέρεται στο Resolution MSC. 30(61), International Code for the Construction and Equipment of Ships Carrying Liquefied Gases in Bulk, chapter Βλ. σχετικά Review of the regulations to prevent air pollution from ships, 15

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΧΡΟΝΗΣ ΝΑΥΤΙΚΗΣ DIESEL ΜΕ ΚΑΥΣΙΜΑ ΧΑΜΗΛΟΥ ΘΕΙΟΥ. Σπουδαστής : ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Επιβλέπων Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Εκπομπές Αερίων Θερμοκηπίου - Μέτρα/Εργαλεία Αγοράς για τον Περιορισμό τους (ΜΒΜ/ΜΒΙ) ΝΙΚΟΛΑΟΣ Π. ΒΕΝΤΙΚΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επισυνάπτεται: Σχετική Απόφαση ΙΜΟ (Φ.06) Ο ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗΣ α.α. ΥΠΟΝΑΥΑΡΧΟΣ Λ.Σ.ΚΟΥΝΟΥΓΕΡΗΣ Κων/νος

Επισυνάπτεται: Σχετική Απόφαση ΙΜΟ (Φ.06) Ο ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗΣ α.α. ΥΠΟΝΑΥΑΡΧΟΣ Λ.Σ.ΚΟΥΝΟΥΓΕΡΗΣ Κων/νος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗΓΕΙΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τμήμα Πρόληψης και Αντιμετώπισης Περιστατικών Ρύπανσης και Εφαρμογής Σχεδιασμού Έκτακτης

Διαβάστε περισσότερα

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών IP/04/84 Βρυξέλλες, 22 Ιανουάριος 2004 Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαµβάνει ευρέως φάσµατος νοµική δράση µε στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ Παγώνη Ιωάννα, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Ψαράκη Βούλα, Επίκουρος Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ Διάταξη Έναρξη ισχύος Αφορά Ορίζει Όρια Ασφάλισης Απόφαση ΥΕΝ 3131.1/03/1999

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ: Κάθε μορφή (άμεση ή έμμεση) ανθρωπογενούς προέλευσης, εισαγωγή ουσιών ή ενέργειας στο θαλάσσιο χώρο, η

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4120, 5/4/2007. Για σκοπούς μερικής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο-

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4120, 5/4/2007. Για σκοπούς μερικής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο- ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Για σκοπούς μερικής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο- Επίσημη Εφημερίδα της E.E.: L 191,

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή Ρύπανσης (έτος 1990)

Πηγή Ρύπανσης (έτος 1990) Προστασία Θαλάσσιου Περιβάλλοντος Και Υδροβιότοπων της Κύπρου Θαλάσσιο Περιβάλλον: Κίνδυνοι Ρύπανσης από Εµπορική Ναυτιλία και Μέτρα Προστασίας Περιβάλλοντος ρ. Αντώνης Τουµαζής Πολιτικός Μηχανικός Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά 21 Απριλίου 2007 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» EXPOLINK 07 Ν. Ζαχαριάδης Περιεχόμενα Τι είναι βιοκαύσιμα Νομοθεσία για τη διάθεση στην Ελληνική αγορά Τάσεις στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις της κυκλοφορίας των πλοίων στο κλίμα, μελλοντικές εκτιμήσεις και μετριασμός επιπτώσεων. Χαράλαμπος Φείδας Αν. Καθηγητής Α.Π.Θ.

Επιπτώσεις της κυκλοφορίας των πλοίων στο κλίμα, μελλοντικές εκτιμήσεις και μετριασμός επιπτώσεων. Χαράλαμπος Φείδας Αν. Καθηγητής Α.Π.Θ. Επιπτώσεις της κυκλοφορίας των πλοίων στο κλίμα, μελλοντικές εκτιμήσεις και μετριασμός επιπτώσεων Χαράλαμπος Φείδας Αν. Καθηγητής Α.Π.Θ. 3.4 Επιπτώσεις της κυκλοφορίας των πλοίων στο κλίμα Εισαγωγή Εκτός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ H1 Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες και Εφαρµογές. Προοπτικές. Εισηγητής: ρ. Νικήτας Νικητάκος

ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ H1 Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες και Εφαρµογές. Προοπτικές. Εισηγητής: ρ. Νικήτας Νικητάκος ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ H1 Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες και Εφαρµογές στη Ναυτιλία: Ισχύουσα Κατάσταση και Προοπτικές Εισηγητής: ρ. Νικήτας Νικητάκος Αναπληρωτής Καθηγητής, Τµήµα Ναυτιλίας και Επιχειρηµατικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαγραφές και ποιότητα πετρελαίου κίνησης σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελλάδα

Προδιαγραφές και ποιότητα πετρελαίου κίνησης σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελλάδα Προδιαγραφές και ποιότητα πετρελαίου κίνησης σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ECOCITY Μανόλης Μαρκάκης Χημικός Μηχανικός (M.Sc., D.I.C.) Ποιότητα αέρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ιστορικό 40 εκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

της 22ης Συνόδου της Επιτροπής Προστασίας του Θαλασσίου Περιβάλλοντος

της 22ης Συνόδου της Επιτροπής Προστασίας του Θαλασσίου Περιβάλλοντος E.E. Παρ. I(III) 869 Ν. 11(ΙΙΙ)/2001 Αρ. 3489,12.4.2001 Ο περί της Διεθνούς Συμβάσεως περί Προλήψεως της Ρύπανσης της Θάλασσας από Πλοία του 1973 και του Πρωτοκόλλου αυτής του 1978, όπως τροποποιήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

THE HELMEPA NAVIGAT R Τεχνικό ελτίο

THE HELMEPA NAVIGAT R Τεχνικό ελτίο THE HELMEPA NAVIGAT R Τεχνικό ελτίο Απρίλιος 2014 Τεύχος 112 Θέµατα Εφαρµογή του Παραρτήµατος VI της MARPOL Εξελίξεις στην MEPC 66 Ανάγκη για τακτικότερα γυµνάσια πυρκαγιάς και εγκατάλειψης πλοίου αναδεικνύει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 3232 Β ΜΑRΡΟL/108/91/16.12.91/92. Συγκέντρωση και διάθεση πετρελαιοειδών αποβλήτων του Μηχανοστασίου των πλοίων. (ΦΕΚ 16/Β/16-1-92)

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 3232 Β ΜΑRΡΟL/108/91/16.12.91/92. Συγκέντρωση και διάθεση πετρελαιοειδών αποβλήτων του Μηχανοστασίου των πλοίων. (ΦΕΚ 16/Β/16-1-92) ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 3232 Β ΜΑRΡΟL/108/91/16.12.91/92 Συγκέντρωση και διάθεση πετρελαιοειδών αποβλήτων του Μηχανοστασίου των πλοίων. (ΦΕΚ 16/Β/16-1-92) Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ Έχοντας υπόψη: Τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.6.5 Ποιότητα Ατμοσφαιρικού Αέρα

Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.6.5 Ποιότητα Ατμοσφαιρικού Αέρα Έργου: Σελίδα 2 of 9 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 2 ΣΧΕΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΥΠΑ 3 3 Μεθοδολογία 4 3.1 Επιλογή σημείων δειγματοληψίας 4 3.2 Μεθοδολογία δειγματοληψίας και ανάλυση δειγμάτων 6 4 Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Χρυσάνθη Κοντογιώργη, Χηµικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc, Γραφείο Ευκολιών Υποδοχής Αποβλήτων Πλοίων, ΟΛΠ ΑΕ Ιωάννης Θεοχάρης, Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, ιευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ - ΟΦΕΛΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ TOY VESSEL GENERAL PERMIT (VGP) ΣTA ΠΛΟΙΑ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ Η.Π.Α»

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ - ΟΦΕΛΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ TOY VESSEL GENERAL PERMIT (VGP) ΣTA ΠΛΟΙΑ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ Η.Π.Α» «ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ - ΟΦΕΛΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ TOY VESSEL GENERAL PERMIT (VGP) ΣTA ΠΛΟΙΑ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ Η.Π.Α» ΣΤΕΦΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ Διπλωματική Εργασία Πειραιάς, 2014 Την 19 η Δεκεμβρίου 2013, τέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΗΕλληνικά Πετρέλαια Ανταποκρίνεται στον Στόχο της για Βιώσιµη Ανάπτυξη Αναβάθµιση των

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα Δρ. Κώστας Νικολάου Χημικός Περιβαλλοντολόγος στον Οργανισμό Ρυθμιστικού Σχεδίου & Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη

Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη 1η Ημερίδα Εταιρείας Δημόσιας και Περιβαλλοντικής Υγιεινής 11 Ιουνίου 2010, Λάρισα Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη Τσιρόπουλος Νικ. Αναπληρωτής Καθηγητής,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια απόδοσης ηλεκτροκινητήρων

Κριτήρια απόδοσης ηλεκτροκινητήρων Κριτήρια απόδοσης ηλεκτροκινητήρων Διασφαλίζοντας ότι οι χρήστες ηλεκτροκινητήρων της Ευρώπης μπορούν να ελαχιστοποιήσουν το κόστος της ενέργειας Οι περισσότεροι ηλεκτροκινητήρες χαμηλής τάσης που εισάγονται

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλια στην Οικονοµικη και Κοινωνικη Επιτροπη της ΕΕ, ΓΣΕΕ 16.05.07

Οµιλια στην Οικονοµικη και Κοινωνικη Επιτροπη της ΕΕ, ΓΣΕΕ 16.05.07 Οµιλια στην Οικονοµικη και Κοινωνικη Επιτροπη της ΕΕ, ΓΣΕΕ 16.05.07 Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί φίλοι, Για όσους δεν µε γνωρίζουν επιτρέψτε µου να συστήθω. Ονοµάζοµαι Αλκης Κορρες, ειµαι Προεδρος της Ενωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην ΝΑΥΤΙΛΙΑ «ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΔΕΞΑΜΕΝΟΠΛΟΙΩΝ» Βενέτη Ερμίνα Διπλωματική εργασία που υποβλήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Ανανίας Τοµπουλίδης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Εκποµπές NO Χ που παράγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΒΑΤΗΓΑ ΑΚΤΟΠΛΟΪΚΑ ΠΛΟΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ

ΕΠΙΒΑΤΗΓΑ ΑΚΤΟΠΛΟΪΚΑ ΠΛΟΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΕΠΙΒΑΤΗΓΑ ΑΚΤΟΠΛΟΪΚΑ ΠΛΟΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ Διπλωματική Εργασία που υποβλήθηκε στο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. Χ. Ψαραύτης Δ. Λυρίδης Ν. Βεντίκος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. Χ. Ψαραύτης Δ. Λυρίδης Ν. Βεντίκος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Χ. Ψαραύτης Δ. Λυρίδης Ν. Βεντίκος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ SAFETY SECURITY 170 ETH ΕΜΠ 04/12/2007 2 Ομοιότητες-διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 2006/40/EK ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΟΔΗΓΙΑ 2006/40/EK ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ L 161/12 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14.6.2006 ΟΔΗΓΙΑ 2006/40/EK ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 17ης Μαΐου 2006 για τις εκπομπές των συστημάτων κλιματισμού των μηχανοκίνητων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 *.Βαρθολοµαίος 1,Β.Μπαρλάκας 2,Κ.Βασδέκης 1 1 Εργαστήριο Εφαρµοσµένης Φυσικής, Τµήµα οχηµάτων, ΑΤΕΙΘ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικό Σχέδιο Προσαρμογής για το Λιμάνι και την Πόλη της Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του Προγράμματος APICE

Τοπικό Σχέδιο Προσαρμογής για το Λιμάνι και την Πόλη της Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του Προγράμματος APICE Τοπικό Σχέδιο Προσαρμογής για το Λιμάνι και την Πόλη της Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του Προγράμματος APICE Layman Report Περίληψη και παρουσίαση στο κοινό του Τοπικού Σχεδίου Προσαρμογής του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ - ΥΠΟΔΡΑΣΗ 2.2

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ - ΥΠΟΔΡΑΣΗ 2.2 LIFE09 ENV/GR/000291 Πρωτόκολλο REACH για εκπομπές και σενάρια ατυχημάτων κατά την τροφοδοσία και διακίνηση καυσίμων και πετροχημικών προϊόντων ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ - ΥΠΟΔΡΑΣΗ 2.2 Νομοθετικές απαιτήσεις ομάδων-στόχων

Διαβάστε περισσότερα

Εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος 5 Ιουνίου 2015

Εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος 5 Ιουνίου 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ENEΡΓΕΙΑΚΩΝ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός Αέρια ρύπανση: Θεσμικό πλαίσιο, πηγές & υφιστάμενη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός ΤΕΕ τμ. Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας, Μ.Ε. Περιβάλλοντος & Αειφορίας ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4159, 18/4/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4159, 18/4/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ Εφημερίδα της Ε.Ε.: L 257, 10.10.1996, σ. 26. L 33, 4.2.2006, σ. 1. Για σκοπούς πληρέστερης εναρμόνισης με την πράξη

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165 Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 5 ου κεφαλαίου 1. Τι εννοούμε με τον όρο διάγνωση ; 165 Με τον όρο διάγνωση εννοούμε τη μεθοδολογία που εφαρμόζουμε προκειμένου να εντοπίσουμε μια βλάβη σ ένα σύστημα λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Τι περιλαμβάνουν τα καυσαέρια που εκπέμπονται κατά τη λειτουργία ενός βενζινοκινητήρα ; ( μονάδες 8 ΤΕΕ 2003 ) απάντ. σελ.

Τι περιλαμβάνουν τα καυσαέρια που εκπέμπονται κατά τη λειτουργία ενός βενζινοκινητήρα ; ( μονάδες 8 ΤΕΕ 2003 ) απάντ. σελ. Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) απάντ. σε σημειώσεις από τα ΜΕΚ ΙΙ ή την φυσική Να δώστε τους ορισμούς των πιο κάτω μεταβολών

Διαβάστε περισσότερα

6/5/2014. Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές. Κινητικότητα. Τομέας Μεταφορών. Ευρωπαϊκή Στρατηγική 2020

6/5/2014. Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές. Κινητικότητα. Τομέας Μεταφορών. Ευρωπαϊκή Στρατηγική 2020 Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές Κινητικότητα Η κινητικότητα είναι το κλειδί της ποιότητας ζωής μας και είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Dr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Έγγραφο συνόδου 2009 C6-0248/2004 2002/0259(COD) EL 16/12/2004 Κοινή θέση Κοινή θέση η οποία καθορίσθηκε από το Συµβούλιο στις 9 εκεµβρίου 2004 για την έκδοση της οδηγίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΟΨΕΙΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΛΕΥΣΗΣ Σταυρακάκη Γ. Αικατερίνη Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝ

Ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ Σπουδαστής: Μαρίνος Ανδρέου Επιβλέπων Καθηγητής:Ματζινος Παναγιωτης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013 Το υγραέριο LPG

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ& ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ& ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ& ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & ΒΙΟΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Γιάννης Καραμπάτσος Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο του θερμοκηπίου Η ηλιακή ορατή ακτινοβολία, η οποία έχει μικρό μήκος κύματος, φτάνει στην επιφάνεια της

Διαβάστε περισσότερα

Θαλάσσιες μεταφορές: κανόνες μεταφοράς και ασφάλειας

Θαλάσσιες μεταφορές: κανόνες μεταφοράς και ασφάλειας Θαλάσσιες μεταφορές: κανόνες μεταφοράς και ασφάλειας Τα τελευταία χρόνια, οι οδηγίες και οι κανονισμοί της ΕΕ έχουν βελτιώσει κατά πολύ τα πρότυπα ασφαλείας στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. Οι βελτιώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα 25 Ιουνίου 2014 «Υδρογονάνθρακες και Προσδοκίες: Πως διασφαλίζονται;» Η περιβαλλοντική πτυχή των υπεράκτιων δραστηριοτήτων υδρογονανθράκων

Ημερίδα 25 Ιουνίου 2014 «Υδρογονάνθρακες και Προσδοκίες: Πως διασφαλίζονται;» Η περιβαλλοντική πτυχή των υπεράκτιων δραστηριοτήτων υδρογονανθράκων Ημερίδα 25 Ιουνίου 2014 «Υδρογονάνθρακες και Προσδοκίες: Πως διασφαλίζονται;» Η περιβαλλοντική πτυχή των υπεράκτιων δραστηριοτήτων υδρογονανθράκων Δρ Θεόδουλος Μεσημέρης Ανώτερος Λειτουργός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει τις υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο βιομηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων υψηλού δυναμικού ρύπανσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της πρότασης. για ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της πρότασης. για ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.12.2013 COM(2013) 919 final ANNEXES 1 to 4 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ της πρότασης για ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τον περιορισμό των εκπομπών ορισμένων

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Χατζηλίας Βιογραφικό Σημείωμα ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Νικόλαος Χατζηλίας Βιογραφικό Σημείωμα ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Όνομα : Οικογενειακή κατάσταση : ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΧΑΤΖΗΛΙΑΣ Έγγαμος με ένα παιδί Διεύθυνση Κατοικίας : Μητροπολίτου Ιακώβου 32 Μυτιλήνη GR 81100 Τηλέφωνο Εργασίας : +30-210-36803 Fax Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Ονοματεπώνυμο: Τάσιος Ανδρέας Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Παντουβάκης Άγγελος Δεκέμβριος 2014 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ-ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΤΕΡΥΓΩΝ Α ΚΑΙ Δ ΚΤΗΡΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ-ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΤΕΡΥΓΩΝ Α ΚΑΙ Δ ΚΤΗΡΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ-ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΤΕΡΥΓΩΝ Α ΚΑΙ Δ ΚΤΗΡΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Παρουσιάζονται βασικές παράμετροι γύρω από: ΤΟ ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΛΥΦΟΣ & ΤΗΝ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΑ ΕΙΔΗ ΣΚΙΑΣΗΣ & ΑΕΡΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ στη Θεσσαλονίκη

1 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ στη Θεσσαλονίκη 1 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ στη Θεσσαλονίκη Η 1 η Συνάντηση Εργασίας στα πλαίσια το έργου APICE πραγματοποιήθηκε στις 13 Ιουνίου 2012 στο Ξενοδοχείο Electra Palace, μεταξύ των Ελλήνων εταίρων και των φορέων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΕΡΓΟ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 )

απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) ( σελ. 10 11 ΜΕΚ ΙΙ ) από φυσική Μια μεταβολή ονομάζεται : Ισόθερμη, εάν κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν έντυπο υπό τον τίτλο «Πρόληψη Περιβαλλοντικής

Το παρόν έντυπο υπό τον τίτλο «Πρόληψη Περιβαλλοντικής Π ρ ο ο Ι μ ι ο Το παρόν έντυπο υπό τον τίτλο «Πρόληψη Περιβαλλοντικής Ρύπανσης από Πλοία» απευθύνεται στα μέλη της Ενώσεως Ελλήνων Εφοπλιστών και τους ενδιαφερόμενους για τη ναυτιλία και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΑΝΤ/ΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τύποι εκποµπών που εκλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Τελική Συνάντηση Εργασίας στη Θεσσαλονίκη

Τελική Συνάντηση Εργασίας στη Θεσσαλονίκη Τελική Συνάντηση Εργασίας στη Θεσσαλονίκη Η Τελική Συνάντηση Εργασίας στα πλαίσια το έργου APICE πραγματοποιήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2012 στο Ξενοδοχείο Electra Palace. Οι ενδιαφερόμενοι φορείς που συμμετείχαν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας

Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Πειραιώς 132, 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail:info@rae.gr Web: www.rae.gr ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 16/2011 Τροποποίηση της υπ αριθµ. Πρωτ. ΥΠΑΝ 5/ΗΛ/Α/Φ17/1219/8183/24.06.2008 Άδειας

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης Πιλοτική Μελέτη Εργαστήριο Μελέτης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας Πανδής Σπύρος Καλτσονούδης Χρήστος Φλώρου Καλλιόπη Σταθμοί Μετρήσεων Δημοτικό parking 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA

Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA Ανδρέας Σωτηρόπουλος, Περιβαλλοντολόγος, MSc. Ωκεανογραφίας Ρούλα Χανδρινού, Περιβαλλοντολόγος, MSc.

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Η ΛΥΣΗ ΣΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Ο οίκος Sime, αναλογιζόμενος τα ενεργειακά προβλήματα και τη ζήτηση χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προσφέρει στην αγορά και λέβητες βιομάζας:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΡ. 842/2006 ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΦΘΟΡΙΟΥΧΑ ΑΕΡΙΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΡ. 842/2006 ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΦΘΟΡΙΟΥΧΑ ΑΕΡΙΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΡ. 842/2006 ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΦΘΟΡΙΟΥΧΑ ΑΕΡΙΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Ενημέρωση των ιδιοκτητών, παραγωγών και εισαγωγέων εξοπλισμού που περιέχει Φθοριούχα Αέρια του Θερμοκηπίου καθώς και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ A. Λονδίνο B. Αθήνα A. Λονδίνο Απόσπασµα από το AIR POLLUTION του Henry C. Perkins, U.S., 1974 Σελίδες 332, 341, 342, 343 B. Αθήνα Στοιχεία ατµοσφαιρικής ρύπανσης µέτρα για τα

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο 1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 2. Από ποια μέρη αποτελείται το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Επιβλέπων: ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΒΕΡΝΑΔΟΣ, Καθηγητής ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης,

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης, ΙΕΝΕ : Ετήσιο 13ο Εθνικό Συνέδριο - «Ενέργεια & Ανάπτυξη 08» (12-13/11-Ίδρυμα Ευγενίδου) Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε Λεβητοστάσια και Εγκαταστάσεις Κλιματισμού Α. Ευθυμιάδης, ρ. Μηχανικός, ιπλ. Μηχ/γος-Ηλ/γος

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αέρια Απόβλητα Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ 1. ΦΕΚ 315/Α/1977, Π.. Υπ Αριθ. 922 Περί Απαγορεύσεως της χρήσεως πετρελαίου τύπου Μαζούτ εις κτιριακάς εγκαταστάσεις καύσεως.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΑ 1999/100/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ο ΗΓΙΑ 1999/100/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ L 334/36 Ο ΗΓΙΑ 1999/100/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης εκεµβρίου 1999 για τηνπροσαρµογή στηντεχνική πρόοδο της οδηγίας 80/1268/ΕΟΚ του Συµβουλίου σχετικά µε το εκπεµπόµενο διοξείδιο του άνθρακα και την κατανάλωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΠΡΑΤΗΡΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΠΡΑΤΗΡΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΠΡΑΤΗΡΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΕΕΠΕ 28/02/2007 ΠΕΡΙΒΑΛΟΝΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΡΑΤΗΡΙΩΝ Ρύπανση Υπεδάφους πρατηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα AGROSTRAT Ημερίδα, 20 Σεπτεμβρίου 2014, Αίγινα Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα Καθ. Κ. Κομνίτσας Δρ. Γ. Μπάρτζας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ Β (κείμενο στην Ελληνική γλώσσα)

ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ Β (κείμενο στην Ελληνική γλώσσα) ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ Β (κείμενο στην Ελληνική γλώσσα) ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ( ISM CODE ) ΑΠΟΦΑΣΗ Α 741 (18) υιοθετήθηκε από τον IMO στις 4 Νοεμβρίου 1993 αριθμ. 1218.78/01/1995/01-08-95 Υ.Α. (ΦΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα