ΠEPIOΔIKH EKΔOΣH ΓIA EPEYNA, ANAΠTYΞH KAI KAINOTOMIA ISSN TEYXOΣ ΝΟEΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚEΜΒΡΙΟΣ Αφιέρωμα. Οι Εφαρμογές της Νανοτεχνολογίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠEPIOΔIKH EKΔOΣH ΓIA EPEYNA, ANAΠTYΞH KAI KAINOTOMIA ISSN 1986-0218 TEYXOΣ ΝΟEΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚEΜΒΡΙΟΣ 2009. Αφιέρωμα. Οι Εφαρμογές της Νανοτεχνολογίας"

Transcript

1 ISSN ΠEPIOΔIKH EKΔOΣH ΓIA EPEYNA, ANAΠTYΞH KAI KAINOTOMIA ΝΟEΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚEΜΒΡΙΟΣ 2009 TEYXOΣ 28 Αφιέρωμα Οι Εφαρμογές της Νανοτεχνολογίας

2 etwork enterprise europe enterprise europe ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

3 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 03 Περιεχόμενα Ερευνητικό QUIZ Ποιο είναι το πρώτο γενετικά τροποποιημένο για εμπορικούς σκοπούς προϊόν; Α Ο καπνός Β Η ντομάτα Γ Ο αραβόσιτος Δ Η σόγια 03 Περιεχόμενα + Ερευνητικό Quiz Στήριξη στην Έρευνα 04 Joint Research Centre 10 Βραβείο Έρευνας «Νίκος Συμεωνίδης» - Ερευνητικό Έργο «Ενεργειακές, Οικονομικές και Περιβαλλοντικές Αναλύσεις για την Αειφόρο Ανάπτυξη στην Ευρώπη και Κύπρο» 12 Έγκριση Προτάσεων που Υποβλήθηκαν στη Διακρατική Συνεργασία Κύπρου - Σλοβενίας 13 Απορρόφηση Κονδυλίων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της ΕΕ Μέσω των Προγραμμάτων του ΙΠΕ 15 Διαγωνισμός «Φοιτητές στην Έρευνα » 15 Προσέλκυση Ερευνητών Εξωτερικού Ορθή Απάντηση: B Τι είναι τα έξυπνα υλικά; Α Υλικά που χρησιμοποιούνται στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης Β Υλικά που αυτό-κατασκευάζονται άτομο-προς-άτομο Γ Υλικά που έχουν μνήμη Δ Υλικά που εκπέμπουν φως σε ακουστικά ερεθίσματα Αφιέρωμα 16 Οι Εφαρμογές της Νανοτεχνολογίας 20 Συνέντευξη με το Δρα Χαράλαμπο Δουμανίδη 21 Συνένετυξη με τους Δρες Ευσταθίου, Χρονάκη, Κελίρη, Κυπριανού, Χούλη Ευρωπαϊκές Ευκαιρίες 23 Υποστήριξη Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων και Ερευνητών για Συμμετοχή σε 24 Ευρωπαϊκό Έργο «EUROSiS» 24 Διαδικτυακό Εργαλείο Αναζήτησης Συνεργατών 24 Ευρωπαϊκό Δίκτυο MNT-ERA.NET Ορθή Απάντηση: Γ Αποτελέσματα Έρευνας 25 Επιχειρησιακά Μοντέλα για Βελτιστοποίηση Διαδικασιών Ιχθυοτροφείων Ανοικτής Θαλάσσης στην Κύπρο 29 Ασφάλεια στις Έξυπνες Κάρτες Ανοικτής Σχεδίασης (Πολλών Εφαρμογών) ΥΨΙΠΕΤΗΣ Περιοδική Έκδοση του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας Τεύχος 28 Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2009 Υπεύθυνος Σύνταξης-Επιμέλεια Ύλης: Έλενα Πουλλή Στο Τεύχος 28 συνεργάστηκαν: Σέπου Καλυψώ, Αντωνίου Λεωνίδας, Τσούμπανου Λίνα, Σεργίδου-Λοΐζου Ιωάννα, Παπαδόπουλος Ανδρέας, Κλεάνθους Γεωργία, Σάββα Μιχάλης, Χριστοφόρου Άννα Μαρία, Σκουφάρη-Θεμιστού Λήδα, Κωμοδρόμου Μαριλένα, Παρασκευά Μαριλένα, Θεοχάρους Χριστάκης. 32 Ημερολόγιο Ερευνητή 32 Το Ημερολόγιο του Ερευνητή Ευρωπαϊκό Κέντρο Επιχειρηματικής Στήριξης Κύπρου 33 Pro energy & Derbi Russia - Europe: Cooperation without Frontiers 33 Πρόγραμμα Εργασίας του 2010 για το Πρόγραμμα ICT PSP του 1ου Προγράμματος για την Ανταγωνιστικότητα και την Καινοτομία (CIP) της Ε.Ε. 34 Χαρακτηριστικά Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων που Συμμετέχουν στο 7οΠΠ 35 High Level Event on ICT 36 Ημερίδες Μεταφοράς Τεχνολογίας 37 Προσφορές Τεχνολογίας 48 Αναζητήσεις Τεχνολογίας 52 Διάσημοι Ερευνητές 52 Richard Feynman Σχεδίαση και Παραγωγή Εντύπου: D-Tales Design Studio Ltd Yψιπέτης: ύψι + πέτομαι: που πετά ψηλά / [μτφ] που εκφράζει υψηλές έννοιες

4 Στήριξη στην Έρευνα ΣΕΛΙΔΑ 04 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ JOINT RESEARCH CENTRE - JRC ΚΟΙΝΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ Εισαγωγή Το Κοινό Κέντρο Ερευνών (Joint Research Centre, JRC) ιδρύθηκε από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων το 1957 ως επιστημονικό και τεχνολογικό ερευνητικό κέντρο με έδρα τις Βρυξέλλες. Τα επόμενα χρόνια, αποτελώντας αυτόνομη Γενική Διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το 1996, αποκτά το ρόλο του κέντρου αναφοράς σε θέματα επιστήμης και τεχνολογίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.). Συμβάλλει στη διαδικασία χάραξης πολιτικών διατηρώντας ταυτόχρονα την ανεξαρτησία του έναντι ιδιαιτέρων εθνικών ή εμπορικών συμφερόντων εξυπηρετώντας με αυτό τον τρόπο το κοινό συμφέρον των κρατών μελών. Σήμερα, το JRC διαθέτει μοναδικό συνδυασμό εγκαταστάσεων και δεξιοτήτων που διαπερνούν τα εθνικά σύνορα. Οι μεγαλύτερες εγκαταστάσεις του JRC βρίσκονται στην Ispra (Ιταλία), ενώ τα εξειδικευμένα Ινστιτούτα του είναι εγκαταστημένα στο Geel (Βέλγιο), Petten (Κάτω Χώρες), Karlsruhe (Γερμανία) και Sevilia (Ισπανία). Τα Ινστιτούτα του απασχολούν περίπου υπαλλήλους (επιστήμονες και διοικητικό προσωπικό). Εκδίδει πολυάριθμες επιστημονικές αναφορές, άρθρα και ενημερωτικά δελτία, παρουσιάζει εργασίες σε συνέδρια και επιστημονικά περιοδικά και οργανώνει σεμινάρια και συνέδρια για τη διάδοση της επιστημονικής γνώσης 1. Ιστορική Εξέλιξη του JRC Το 1957, 6 ευρωπαϊκά κράτη (Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία) υπογράφουν τη Συνθήκη της Ρώμης για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ) που είχε ως στόχο την προώθηση της πυρηνικής ασφάλειας και της ασφάλειας γενικότερα στην Ευρώπη. Το Κοινό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών ιδρύθηκε στο πλαίσιο της Συνθήκης Ευρατόμ. Πιο συγκεκριμένα στο Άρθρο 8 αναφέρεται ότι ο ρόλος του θα αφορά στην εκπόνηση ερευνητικών έργων της Επιτροπής, στην καθιέρωση ομοιόμορφης πυρηνικής ορολογίας και ενιαίου συστήματος μέτρησης αλλά και στη δημιουργία ενός κεντρικού γραφείου πυρηνικών μετρήσεων. ΟΡΟΣΗΜΑ 1957 Συνθήκη της Ρώμης 1959 Εγκαίνια των ερευνητικών υποδομών στην Ispra (Ιταλία) 1960 Εγκαίνια των ερευνητικών υποδομών στο Geel (Βέλγιο) 1962 Ίδρυση των ερευνητικών υποδομών στο Petten (Κάτω Χώρες) 1965 Εγκαίνια της ITU στην Καρλσρούη (Γερμανία) 1994 Δημιουργία του IPTS στη Σεβίλλη (Ισπανία) Από την αρχή της λειτουργίας του το JRC χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με πολυετή προγράμματα που επιτρέπουν το μακροπρόθεσμο σχεδιασμό των ερευνητικών του δράσεων. Το 1971 η Επιτροπή αποφασίζει τη διεύρυνση των ερευνητικών δραστηριοτήτων του JRC πέρα από τις πυρηνικές και σε μη πυρηνικές τεχνολογίες και την υλοποίηση ερευνητικών έργων για τρίτους. Το 1985 το Κέντρο ενσωματώνεται στη Γενική Διεύθυνση Έρευνας ενώ το 1996 δημιουργούνται δύο ξεχωριστές Γενικές Διευθύνσεις: Έρευνας και JRC. Το JRC Σήμερα Η αποστολή του Κοινού Κέντρου Ερευνών είναι να παρέχει προσαρμοσμένη στις ανάγκες του πελάτη επιστημονική και τεχνική υποστήριξη για το σχεδιασμό, ανάπτυξη, υλοποίηση και παρακολούθηση των πολιτικών της Ε.Ε. Σαν υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το JRC λειτουργεί ως κέντρο αναφοράς της επιστήμης και της τεχνολογίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κοντά στη διαδικασία χάραξης πολιτικής, εξυπηρετεί το κοινό ενδιαφέρον των κρατών μελών, ενώ παραμένει ανεξάρτητο από τα ειδικά ενδιαφέροντα, είτε ιδιωτικά είτε εθνικά. Η Γενική Διεύθυνση του JRC υπόκειται στην αρμοδιότητα του Ευρωπαίου Επίτροπου για την Έρευνας J. Potocnik. Το πρόγραμμα εργασίας του και ο προϋπολογισμός του καθορίζονται από τη Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τη διαδικασία της συναπόφασης. Ο Γενικός Διευθυντής Roland Schenkel είναι αρμόδιος για τη στρατηγική 1 Πηγή:

5 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 05 Στήριξη στην Έρευνα και την υλοποίηση των δράσεων του JRC, σε συνεργασία με το Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από υψηλόβαθμους εκπροσώπους των ευρωπαϊκών χωρών. Οι βασικοί πελάτες του JRC είναι οι Γενικές Διευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που φέρουν την ευθύνη της χάραξης πολιτικών. Ανάλογα με το αντικείμενο, η επιστημονική - τεχνική υποστήριξη του JRC καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο διεξαγωγής της πολιτικής ή τμήματα αυτού. Πιο συγκεκριμένα, το JRC προβλέπει τις ανάγκες χάραξης πολιτικής, αξιολογεί τις επιλογές πολιτικής και τις επιπτώσεις τους, παρακολουθεί και συμβάλλει στην εφαρμογή των πολιτικών. Παρέχει, επίσης, επιχειρησιακή υποστήριξη σε ορισμένες περιπτώσεις για παράδειγμα στην πρόγνωση περιβαλλοντικών καταστροφών, στην παροχή συνδρομής στη διαχείριση κρίσεων καθώς και στην εκτίμηση των επακόλουθων ζημιών και των συνεπειών τους στις ζωές των ανθρώπων και/ή το περιβάλλον. Οι τελικοί αποδέκτες είναι τα κράτη μέλη της Ε.Ε. ενσωμάτωση Κοινή γεωργική πολιτική: ανάπτυξη της υπαίθρου, βιώσιμη γεωργία Θαλάσσια πολιτική: αλιεία, οικολογική κατάσταση των ευρωπαϊκών θαλασσών Περιβαλλοντικές πολιτικές (υποστήριξη σε σειρά νομοθετικών πράξεων, όπως τις σχετικές με καύσιμα, εδάφη, Νερό, δάση, ποιότητα του αέρα, Υποδομή για Χωρικές Πληροφορίες στην Ευρώπη (INSPIRE)) Αλλαγή του κλίματος: πρωτόκολλο του Κιότο και επιλογές πολιτικής κατά την μετά - Κιότο περίοδο Προστασία της υγείας και του καταναλωτή: ασφάλεια και ποιότητα τροφίμων και ζωοτροφών, οδηγίες για τα καλλυντικά προϊόντα Εσωτερική και παγκόσμια ασφάλεια: καταπολέμηση της τρομοκρατίας, μη-διάδοση των πυρηνικών Κύριες Αρμοδιότητες 1. Επιστημονική/τεχνική καθώς και τεχνο-οικονομική ανάπτυξη μοντέλων για τη στήριξη της κοινής γεωργικής πολιτικής, των πολιτικών περιβάλλοντος, ενέργειας και μεταφορών καθώς και της Ατζέντας της Λισσαβόνας 2. Αξιολόγηση της τεχνολογίας και ανάλυση των προοπτικών της για τη στήριξη των πολιτικών σε διάφορους τομείς (βιοτεχνολογία, κοινωνία της πληροφορίας, ενέργεια) 3. Ασφάλεια και /ή διενέργεια δοκιμών απόδοσης για τη στήριξη του τομέα της ενέργειας, του περιβάλλοντος και των πολιτικών ασφαλείας 4. Αξιολόγηση κινδύνων με σκοπό τη στήριξη της νομοθεσίας σχετικά με τα χημικά προϊόντα, την ενεργειακή ασφάλεια και την οδηγία Seveso 5. Ανάπτυξη υλικών αναφοράς, επικύρωση καθώς και εναρμόνιση των μεθόδων μέτρησης για τη στήριξη της εσωτερικής αγοράς, της προστασίας του περιβάλλοντος, της ασφάλειας τροφίμων, της προστασίας του καταναλωτή 6. Μέθοδοι συγκέντρωσης τεχνικών, στατιστικών και διαδικτυακών πληροφοριών με στόχο τη στήριξη των μέτρων καταπολέμησης της απάτης σε διάφορες πολιτικές, τη στήριξη της εσωτερικής και εξωτερικής ασφάλειας καθώς και της μη στρατιωτικής διαχείρισης κρίσεων 7. Τεχνικές χωρικής ανάλυσης με στόχο την περιβαλλοντική επιτήρηση 8. Βασική και εφαρμοσμένη έρευνα για τη στήριξη των ανωτέρω αναφερόμενων οριζοντίων αρμοδιοτήτων Υποστήριξη στη Χάραξη Πολιτικών Κύριοι τομείς υποστήριξης των πολιτικών: Νομοθεσία για τα χημικά προϊόντα Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας (ΕRA) Εσωτερική αγορά: χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, σύστημα κοινών προτύπων Ισχυρός και ασφαλής ενεργειακός εφοδιασμός: ενεργειακή απόδοση, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, πυρηνική ενέργεια Βιώσιμες μεταφορές Κοινωνία της πληροφορίας: ανταγωνιστικότητα, καινοτομία και Για την επίτευξη των στόχων του και την εξασφάλιση αποτελεσμάτων υψηλής ποιότητας, το JRC έχει συνάψει μακροπρόθεσμες συμφωνίες συνεργασίας με εξωτερικούς φορείς. Σε μεγάλο ποσοστό, η ίδια η φύση του έργου του JRC απαιτεί κάποια μορφή συνεργασίας καθώς αποσκοπεί στην εναρμόνιση και στην επικύρωση μεθόδων και μετρήσεων και στον καθορισμό κοινών προτύπων. Επιπλέον, το JRC ανταποκρίνεται στις ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και των κρατών μελών για τη δημιουργία κοινών επιστημονικών συστημάτων αναφοράς. Η ΓΔ JRC διαθέτει υπαλλήλους και συνεργάζεται με περίπου 1000 δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς, όπως ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, ρυθμιστικούς φορείς, τοπικές αρχές, βιομηχανικούς συνδέσμους και εταιρείες, στο πλαίσιο 60 δικτύων που υποστηρίζουν το θεσμικό του έργο (δηλαδή έργο που χρηματοδοτείται κατευθείαν από τον προϋπολογισμό της Επιτροπής). Σε αυτούς περιλαμβάνονται πολλοί οργανισμοί από νέα κράτη μέλη και υποψήφιες προς ένταξη χώρες. Επιπλέον, το JRC έχει αναπτύξει εταιρικές σχέσεις με 1500 ερευνητικές ομάδες, στο πλαίσιο 250 κοινοπραξιών που χρηματοδοτούνται μέσω εγκεκριμένων προτάσεων σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη της Ε.Ε. (οι λεγόμενες έμμεσες δράσεις). Σημειώνεται ότι το JRC μπορεί να συμμετέχει σε προτάσεις του Προγράμματος Πλαισίου ως εταίρος. Για την περίοδο ο προϋπολογισμός για τις μη πυρηνικές

6 Στήριξη στην Έρευνα ΣΕΛΙΔΑ 06 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ δραστηριότητες του JRC υπολογίζεται να ανέλθει στα 1,751 δισ. Ευρώ από το 7ο ΠΠ ενώ αναμένεται ότι το JRC θα εξασφαλίσει χρηματοδότηση ύψους 15% του προϋπολογισμού του από ανταγωνιστικές δραστηριότητες. Οι δραστηριότητές του θα καλύπτουν τις ακόλουθες θεματικές περιοχές: Ευημερία σε μια κοινωνία με βάση τη γνώση: ανταγωνιστικότητα και καινοτομία, Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας, ενέργεια και μεταφορές, Κοινωνία της Πληροφορίας, βιο-επιστήμες και βιοτεχνολογία. Αλληλεγγύη και υπεύθυνη διαχείριση πόρων: αγροτική ανάπτυξη, γεωργία, αλιεία, φυσικοί πόροι, περιβάλλον και υγεία, κλιματολογικές αλλαγές. Ασφάλεια και ελευθερία: εσωτερική ασφάλεια, καταστροφές και ετοιμότητα, ασφάλεια και ποιότητα τροφίμων και ζωοτροφών. Εξωτερικές σχέσεις της Ε.Ε. - Παγκόσμια ασφάλεια: εντοπισμός και αντιμετώπιση κρίσεων, έγκαιρη προειδοποίηση για ενδεχόμενες κρίσεις, εκτίμηση αναγκών σε ανθρωπιστική και άλλη βοήθεια, αποτίμηση ζημιών μετά την κρίση, συγκρότηση βάσης δεδομένων για ταχεία χαρτογράφηση, διασυνοριακή σταθερότητα - μη εξάπλωση όπλων μαζικής καταστροφής, καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Συνεργασία στην υπηρεσία της ανάπτυξης: ίδρυση και λειτουργία παρατηρητηρίου για την αειφόρο ανάπτυξη και το περιβάλλον στην Αφρική, την Καραϊβική και τον Ειρηνικό, περιβαλλοντικές διαγνώσεις και χαρακτηριστικά κατά χώρα, διατύπωση σεναρίων, αλληλεπιδράσεις μεταξύ των διαφόρων πολιτικών. Στα πλαίσια του 7ου ΠΠ προβλέπεται επίσης η χρηματοδότηση δραστηριοτήτων του JRC στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, Γκιλ, Βέλγιο Ινστιτούτο Υλικών Αναφοράς και Μετρήσεων (Institute for Reference Materials and Measurements, IRMM) Ιδρύθηκε το 1957 με τις Συνθήκες της Ρώμης και άρχισε να λειτουργεί το 1960 με το όνομα του Κεντρικού Γραφείου Πυρηνικών Μετρήσεων (CBNM). Το 1993 μετονομάστηκε σε Ινστιτούτο Υλικών Αναφοράς και Μετρήσεων ώστε να αντικατοπτρίζει τη νέα αποστολή του η οποία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων μέτρησης για την ασφάλεια των τροφίμων και για τη ρύπανση του περιβάλλοντος. Σήμερα το IRMM είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς υλικού αναφοράς στον κόσμο, ειδικός σύμβουλος στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων και την ποιότητα καθώς και μια πολύτιμη πηγή δεδομένων των μετρήσεων αναφοράς. Το IRMM παράγει και διανέμει υλικά αναφοράς για τη διασφάλιση της ποιότητας των εργαστηριακών δοκιμών, αναπτύσσει και επικυρώνει μεθοδολογίες ανάλυσης, οργανώνει προγράμματα αξιολόγησης μετρήσεων και παρέχει μετρήσεις αναφοράς και κατάρτιση, με σκοπό την υποστήριξη ενός κοινού και αξιόπιστου ευρωπαϊκού συστήματος μετρήσεων. Το IRMM απασχολεί περίπου 350 υπαλλήλους εκ των οποίων 220 είναι υπάλληλοι της Επιτροπής και οι άλλοι επισκέπτες επιστήμονες, διδακτορικοί ή μεταδιδακτορικοί υπότροφοι, ή είναι εργαζόμενοι με προσωρινή σύμβαση. Έχει συνεργάτες σε όλο τον κόσμο μέσω πάνω από 60 συμφωνιών συνεργασίας με πανεπιστήμια, ερευνητικά ινστιτούτα και διεθνείς οργανισμούς. Ίσπρα, (Lake Maggiore) Ιταλία Ινστιτούτο για την Προστασία και Ασφάλεια του Πολίτη (Institute for the Protection and Security of the Citizen, IPSC) Οι εργασίες του IPSC στοχεύουν στην προστασία των πολιτών από οικονομικούς και τεχνολογικούς κινδύνους και περιλαμβάνουν έρευνα για την παγκόσμια ασφάλεια και σταθερότητα, διαχείριση των συνόρων, περιφρούρηση και ασφάλεια των μεταφορών, έλεγχο πυρηνικών διασφαλίσεων και δραστηριότητες που αφορούν στην ανίχνευση απατών και στην οικονομετρική και στατιστική ανάλυση. με το ποσό των 517 εκ. ευρώ στα πλαίσια του προγράμματος EURATOM. Περιλαμβάνονται δραστηριότητες για την ανάπτυξη μιας συνολικής ευρωπαϊκής προσέγγισης για τη διαχείριση και τη διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων, τη διατήρηση της ασφαλούς λειτουργίας των πυρηνικών εγκαταστάσεων και την υποστήριξη περαιτέρω έρευνας στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Έδρα και Καθήκοντα Ινστιτούτων του JRC Το JRC διαθέτει σήμερα 7 Ινστιτούτα που βρίσκονται σε πέντε διαφορετικά σημεία δηλαδή στο Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες και την Ισπανία με ένα ευρύ φάσμα ερευνητικών εργαστηρίων και εγκαταστάσεων στη διάθεσή τους που το καθιστούν έναν πολύτιμο συνεργάτη σε πολλά ερευνητικά πεδία. Μέσα από πολυάριθμες συνεργασίες, το JRC παρέχει πρόσβαση σε πολλές από τις εγκαταστάσεις του σε επιστήμονες από οργανισμούς-εταίρους των χωρών της Ευρώπης. Τα Ινστιτούτα του JRC είναι τα ακόλουθα: Το Ινστιτούτο αποτελείται από 8 Ερευνητικές Μονάδες και μία Μονάδα Υποστήριξης Διαχείρισης: 1. Μονάδα Παγκόσμιας Ασφάλειας και Διαχείρισης Κρίσεων (GLOBESEC): παρέχει επιστημονική και τεχνική υποστήριξη στις πολιτικές της Ε.Ε που ασχολούνται με παγκόσμια ασφάλεια και διαχείριση κρίσεων, ιδίως στις ακόλουθες πτυχές: α) πρόληψη, β) ετοιμότητα, γ) ανταπόκριση και δ) ανασυγκρότηση. 2. Μονάδα Παρακολούθησης Γεωργικών Πόρων (MARS): παρέχει επιστημονική και τεχνική υποστήριξη στις Γενικές Διευθύνσεις της Επιτροπής που είναι αρμόδιες για τις πολιτικές της Ε.Ε για τη γεωργία και την επισιτιστική ασφάλεια. Επιπλέον, η Μονάδα καλύπτει βασικά θέματα που σχετίζονται με τη διαχείριση και τον έλεγχο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). 3. Μονάδα Ναυτιλιακών Υποθέσεων: στοχεύει στην παροχή υψηλής ποιότητας τεχνικής και επιστημονικής στήριξης στις πολιτικές της Επιτροπής σχετικά με τη θάλασσα: ασφάλεια στη θάλασσα (θαλάσσια επιτήρηση και εντοπισμός πλοίων, μεταφορά

7 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 07 Στήριξη στην Έρευνα εμπορευματοκιβωτίων και ασφάλεια των λιμένων), περιβάλλον (ρύπανση πετρελαίου), ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και των μέσων μεταφοράς, καθώς και των θαλάσσιων πόρων. 4. Μονάδα Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου Δομικών Εκτιμήσεων (ELSA): εξειδικεύεται στην εκτίμηση τρωτότητας των κτιρίων και των δομών για την άμβλυνση του κινδύνου σύμφωνα με τους φυσικούς κινδύνους και εσκεμμένες επιθέσεις όπως οι σεισμοί και εκρήξεις. 5. Μονάδα Ασφάλειας Αξιολόγησης της Τεχνολογίας (STA): Η αποστολή της μονάδας είναι να συμβάλει στις πολιτικές της Ε.Ε που σχετίζονται με την ασφάλεια των πολιτών, με την εφαρμογή ασφαλών τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών, την ανάλυση και την αξιόπιστη εφαρμογή τους καθώς και με την εγκατάσταση και χρήση τους. 6. Μονάδα Αξιολόγησης Ανίχνευσης και Τρωτότητας: Στοχεύει στην αξιολόγηση και στην εφαρμογή μεθόδων για την αξιολόγηση των τρωτών σημείων των πολύπλοκων συστημάτων και υποδομών στους τεχνολογικούς, ανθρωπογενείς (εκούσια ή μη) και φυσικούς κινδύνους. 7. Μονάδα Πυρηνικής Ασφάλειας (NuSec): Η Μονάδα παρέχει την τεχνολογία, τα μέσα, τις τεχνικές υπηρεσίες και την κατάρτιση των πυρηνικών διασφαλίσεων, της μη διάδοσης και της πυρηνικής ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης και της επαλήθευσης των συνθηκών και συμφωνιών, σε οργανισμούς επιθεώρησης, μέλη και επιχειρήσεις. 8. Μονάδα Οικονομετρίας και Εφαρμοσμένης Στατιστική (EAS): H μονάδα αναπτύσσει σύγχρονα οικονομετρικά εργαλεία για την ανάλυση και αξιολόγηση των πολιτικών, όπως η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, η δια βίου μάθηση, η εσωτερική αγορά. Ινστιτούτο Υγείας και Προστασίας του Καταναλωτή (Institute for Health and Consumer Protection, IHCP) Η έρευνα στο IHCP αφορά διάφορους τομείς που άπτονται της προστασίας και της υγείας του καταναλωτή, όπως χημικές ουσίες και αξιολόγηση κινδύνων, εναλλακτικές (χωρίς πειραματόζωα) δοκιμές, γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές και έκθεση των ανθρώπων, μέσω του περιβάλλοντος ή καταναλωτικών προϊόντων, σε στρεσογόνους για την υγεία παράγοντες. Έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή της νέας νομοθεσίας για τα χημικά (REACH) αναλαμβάνοντας συντονιστικό ρόλο για τους εμπλεκόμενους φορείς και αναπτύσσοντας εργαλεία και βάσεις δεδομένων για χημικές ουσίες. Οι βασικοί τομείς έρευνας είναι οι εξής: Εναλλακτικές Μέθοδοι Ελέγχου σε ζώα και Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Επικύρωση Εναλλακτικών Μεθόδων (ECVAM) Βιοτεχνολογία και Γενετικά Τροποποιημένοι Οργανισμοί (GMOs) Νανοτεχνολογία και Μοριακή Απεικόνιση Φυσικής και Χημικής Έκθεσης Τοξικολογίας και Χημικών Ουσιών Ινστιτούτο για το Περιβάλλον και τη Βιωσιμότητα (Institute for Environment and Sustainability, IES) Το IES δημιουργήθηκε το 2001 με τη συγχώνευση του πρώην Ινστιτούτου Περιβάλλοντος του JRC με το Ινστιτούτο Διαστημικών Εφαρμογών. Tο IES είναι πρωτοπόρο στην παροχή στήριξης υψηλής ποιότητας βασισμένης στην έρευνα που αφορά θέματα ανάπτυξης και εφαρμογής ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών πολιτικών. Σήμερα το Ινστιτούτο IES δεν είναι μόνο ένας σεβαστός εταίρος πολλών ερευνητικών ιδρυμάτων στα κράτη μέλη της Ε.Ε, τις υποψήφιες χώρες και σε τρίτες χώρες, αλλά μαζί με τους στρατηγικούς εταίρους, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος είναι βασικός παράγοντας στην επίτευξη αποτελεσμάτων στην έρευνα αιχμής σε θέματα περιβάλλοντος για την κοινωνία. Βασικοί τομείς δραστηριοποίησής του είναι η αλλαγή του κλίματος, οι φυσικές καταστροφές, η ποιότητα του αέρα και οι μεταφορές, η βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων, η περιβαλλοντική επιτήρηση και τα συστήματα πληροφοριών. Εξειδικεύεται στην τηλεπισκόπηση και την παρατήρηση της Γης. Πιο συγκεκριμένα, το Ινστιτούτο δραστηριοποιείται στους εξής τομείς: Αειφόρος χρήση των φυσικών πόρων: το νερό, το έδαφος, τα δάση Αειφόρος γεωργία και αγροτική ανάπτυξη Αλλαγή του κλίματος και άμβλυνση των επιπτώσεων Κίνδυνοι Περιβάλλοντος και Φυσικοί Κίνδυνοι Βιώσιμες μεταφορές και ποιότητα του αέρα Περιβαλλοντική διάσταση της Αναπτυξιακής Συνεργασίας Παρακολούθηση του περιβάλλοντος και Πληροφοριακών Συστημάτων: GMES και INSPIRE Το Ινστιτούτο συμμετέχει και υποστηρίζει σημαντικές ευρωπαϊκές πολιτικές και υποδομές όπως είναι η Παγκόσμια Παρακολούθηση του Περιβάλλοντος και της Ασφάλειας (GMES), η Υποδομή για Χωρικές Πληροφορίες στην Ευρώπη (INSPIRE), το Εργαστήριο Εκπομπών Οχημάτων (VELA), η Ευρωπαϊκή Εγκατάσταση Ηλιακών Δοκιμών (ESTI), το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Αναφοράς για τη Μόλυνση του Αέρα (ERLAP) και το Πρόγραμμα Συνεργασίας για τη Συνεχή Παρακολούθηση και την Εκτίμηση της Μεταφοράς σε Μεγάλη Απόσταση των Ατμοσφαιρικών Ρύπων στην Ευρώπη (EMEP). Συνεργάζεται, επίσης, με διεθνείς οργανισμούς όπως η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, η Οικονομική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Ευρώπη (ΟΕΕ-ΟΗΕ), η Διεθνής Ηλεκτροτεχνική Επιτροπή (IEC), ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), η Αμερικανική Εθνική Υπηρεσία Αεροναυτικής και Διαστήματος (NASA) και η Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA).

8 Στήριξη στην Έρευνα ΣΕΛΙΔΑ 08 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ Καρλσρούη, Γερμανία Ινστιτούτο Υπερουράνιων Στοιχείων (Institute of Transuranium Elements, ITU) Το ITU παρέχει την επιστημονική βάση για την προστασία του ευρωπαίου πολίτη από κινδύνους που αφορούν στη μεταφορά και την αποθήκευση στοιχείων με υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας. Πρωταρχικός του στόχος είναι να λειτουργεί ως κέντρο αναφοράς για τη βασική έρευνα ακτινίδων, να συμβάλει σε μια αποτελεσματική ασφάλεια σε όλα τα στάδια του κύκλου των πυρηνικών καυσίμων και να διερευνά τεχνολογικές και ιατρικές εφαρμογές των ραδιοϊσοτόπων / ακτινίδων. Το Ινστιτούτο δραστηριοποιείται στα ακόλουθα πεδία: Διαχείριση Πυρηνικών Αποβλήτων - Ασφάλεια πυρηνικών εγκαταστάσεων Περιβαλλοντικές / ιατρικές εφαρμογές Βασική έρευνα ακτινίδων Το ITU διαθέτει προηγμένες εγκαταστάσεις, σημαντικές συνεργασίες με ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς αλλά και με τη πυρηνική βιομηχανία καθώς και περισσότερα από 40 χρόνια εμπειρίας στον πυρηνικό τομέα. Πέττεν, Ολλανδία Ινστιτούτο Ενέργειας (Institute for Energy, IE) Το IE παρέχει επιστημονική και τεχνική στήριξη στις κοινοτικές πολιτικές που αφορούν στην ενέργεια. Επικεντρώνεται ιδιαιτέρως στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και τη βιώσιμη και ασφαλή παραγωγή ενέργειας. Υλοποιεί την αποστολή του μέσω δραστηριοτήτων σε τρία βασικά θέματα της έρευνας με τους ακόλουθους στόχους: Πυρηνικές δραστηριότητες: Για την ανάπτυξη, παροχή και διάδοση γνώσεων Έρευνας & Τεχνολογίας σε επιλεγμένα θέματα ασφάλειας για τη στήριξη των πολιτικών της Ε.Ε και των υπηρεσιών της Επιτροπής για την πυρηνική ασφάλεια. Μη πυρηνικές δραστηριότητες: Για την υποστήριξη της πολιτικής της Ε.Ε για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, με ιδιαίτερη έμφαση στις επιδόσεις από την άποψη της αποδοτικότητας, της ασφάλειας, της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης, καθώς και για το υδρογόνο. Πυρηνική Ιατρική: Για την υποστήριξη της Ε.Ε στις πολιτικές δημόσιας υγείας, μέσω της ανάπτυξης υψηλής ποιότητας ιατρικών εφαρμογών της πυρηνικής τεχνολογίας και των μεθοδολογιών που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση και θεραπεία. Οι βασικές ερευνητικές δραστηριότητες του Ινστιτούτου αφορούν έρευνα στους ακόλουθους τομείς: Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συμπεριλαμβανομένης της ηλιακής ενέργειας, φωτοβολταϊκά και βιομάζα Βιώσιμη και ασφαλής πυρηνική ενέργεια για τα σημερινά και μελλοντικά συστήματα αντιδραστήρων Ενέργεια και τεχνο/ οικονομική αξιολόγηση Βιοενέργεια συμπεριλαμβανομένων των βιοκαυσίμων, Υδρογόνο και κυψέλες καυσίμου Καθαρά ορυκτά καύσιμα Ενεργειακή απόδοση σε: κτίρια, βιομηχανία, μεταφορές Ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού Σεβίλλη, Ισπανία Τo Ινστιτούτο Μελετών Τεχνολογιών του Μέλλοντος (Institute for Prospective Technological Studies, IPTS) Το IPTS συμβάλλει στη διαμόρφωση των πολιτικών της Ε.Ε, δίνοντας απαντήσεις σε πολιτικές προκλήσεις με κοινωνικο - οικονομικές καθώς και επιστημονικές / τεχνολογικές διαστάσεις. Το ΙPTS παρέχει στους πελάτες του τεχνο - οικονομική ανάλυση, χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα ποσοτικών μεθοδολογιών, καθώς και μεθοδολογιών βασισμένων στην εμπειρογνωμοσύνη. Δραστηριοποιείται στους ακόλουθους τομείς πολιτικής. Αειφόρος Ανάπτυξη: To IPTS παρέχει υποστήριξη σε μια σειρά από πελάτες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ασχολούνται με τη χάραξη πολιτικής σε μακροπρόθεσμη βάση και θέτουν τα περιβαλλοντικά θέματα σε υψηλή προτεραιότητα, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και του ελέγχου της βιομηχανικής ρύπανσης, πολιτικές για την αλλαγή του κλίματος, την ολοκληρωμένη πολιτική προϊόντων της Ε.Ε και των περιβαλλοντικών θεματικών στρατηγικών για τους φυσικούς πόρους και την ανακύκλωση των αποβλήτων. Ενέργεια και Μεταφορές: Μέσω διεθνών συμφωνιών, η ΕΕ έχει επικυρώσει τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από την κατανάλωση ενέργειας κατά 20% έως το Το IPTS συμβάλλει στην επίτευξη του στόχου της Ε.Ε παρέχοντας αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με την ενέργεια και τις τάσεις της τεχνολογίας των μεταφορών. Έρευνας και Καινοτομία: Το IPTS υποστηρίζει την υλοποίηση των στόχων της Λισαβόνας και συμβάλλει στην οικοδόμηση και ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας με τη διεύρυνση των γνώσεων σχετικά με τον ρόλο και τη δυναμική της βιομηχανικής έρευνας και της καινοτομίας, την κατανόηση των εθνικών και περιφερειακών συστημάτων έρευνας και των σχετικών πολιτικών, την ανάλυση των ανθρώπινων πόρων στην έρευνα όσον αφορά την πορεία της σταδιοδρομίας και την κινητικότητα και εξετάζει την πιθανή μελλοντική εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας. Κοινωνία της Πληροφορίας: Το IPTS υποστηρίζει την υλοποίηση των στόχων της Λισαβόνας για τη μελλοντική οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης, για τη διατήρηση της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητάς της, για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και για τη διασφάλιση και τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής. Γεωργία και Αγροτική Ανάπτυξη: Οι δραστηριότητες του IPTS σε αυτόν τον τομέα αφορούν στην υποστήριξη της τρέχουσας μεταρρύθμισης της ΚΑΠ. Η γεωργία είναι επίσης αντικείμενο της έρευνας του IPTS από την προοπτική της εφαρμογής των νέων βιοτεχνολογιών σε αυτόν τον τομέα. Βιοεπιστήμες και Βιοτεχνολογία: Οι δραστηριότητες του IPTS σε αυτόν τον τομέα αφορούν στην υποστήριξη βασικών τεχνολογιών που εφαρμόζονται σε τομείς όπως η γεωργία, τα τρόφιμα και τη δημόσια υγεία. Συνεργασία Κύπρου και JRC Η συνεργασία μεταξύ της ΓΔ JRC και της κυπριακής επιστημονικής κοινότητας διευρύνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια με αποτέλεσμα σήμερα να έχουν αναπτυχθεί συνεργασίες με περίπου

9 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 09 Στήριξη στην Έρευνα 20 κυπριακούς οργανισμούς. Οι περισσότερες συνεργασίες γίνονται μέσω του θεσμικού προγράμματος και οι υπόλοιπες μέσω των έμμεσων δράσεων. Μερικοί από τους κυπριακούς φορείς με τους οποίους συνεργάζεται το JRC είναι: το Γενικό Χημείο του Κράτους (Υπουργείο Υγείας) το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών (Υπουργείο Γεωργίας Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος) ο Κυπριακός Οργανισμός Προώθησης Ποιότητας (Υπουργείο Εμπορίου Βιομηχανίας και Τουρισμού) το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας - Υπηρεσία Ελέγχου & Επιθεώρησης για Ακτινοβολίες (Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων) η Διεύθυνση Πολιτικής Άμυνας (Υπουργείο Εσωτερικών) το Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών (Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος) το Πανεπιστήμιο Κύπρου - Ωκεανογραφικό Κέντρο το Cyprus International Institute of Management (CIIM) το Τμήμα Κτηματολογίου & Χωρομετρίας το Εθνικό Ινστιτούτο Πιστοποίησης Οίνου Στους παρακάτω πίνακες παρουσιάζεται μέσω γραφικών αναπαραστάσεων μια συνολική εικόνα της συνεργασίας των κυπριακών φορέων με το JRC. Πώς να συνεργαστείτε με το Κοινό Κέντρο Ερευνών Ερευνητικά Έργα (Θεσμικά Δίκτυα, Έμμεσες δράσεις, Συμφωνίες Συνεργασίας) Το JRC συνεργάζεται με περίπου 1000 δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς, όπως ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, ρυθμιστικούς φορείς, τοπικές αρχές, βιομηχανικούς συνδέσμους και εταιρίες, στο πλαίσιο 60 δικτύων που υποστηρίζουν το θεσμικό του έργο (δηλαδή έργο που χρηματοδοτείται κατευθείαν από τον προϋπολογισμό της Επιτροπής). Επιπλέον, το JRC έχει αναπτύξει εταιρικές σχέσεις με 1500 ερευνητικές ομάδες, στο πλαίσιο 250 κοινοπραξιών που χρηματοδοτούνται μέσω εγκεκριμένων προτάσεων σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα και την Τεχνολογία (οι λεγόμενες έμμεσες δράσεις). Ευκαιρίες Απασχόλησης στο JRC Το JRC προσελκύει επιστήμονες υψηλού επιπέδου από όλη την Ε.Ε και από υποψήφιες για ένταξη χώρες, οι οποίοι προσφέρουν τις δεξιότητες και τις γνώσεις τους για να παράσχουν υψηλής ποιότητας επιστημονικές υπηρεσίες στους Ευρωπαϊκούς οργανισμούς και τα κράτη-μέλη. Κύπριοι ερευνητές έχουν τη δυνατότητα να εργαστούν για μικρά χρονικά διαστήματα σε κάποιο από τα Ινστιτούτα του JRC ως ακολούθως: Αποσπασμένων Εθνικών Εμπειρογνωμόνων (Seconded National Experts) Επιστημονικών Επισκεπτών (Visiting Scientists) Μετά-διδακτορικών συνεργατών (Post-Doctoral fellows) Συμμετοχή σε Σεμινάρια και Εργαστήρια Το JRC οργανώνει κατά τακτά χρονικά διαστήματα σεμινάρια και συνέδρια για τη διάδοση της επιστημονικής γνώσης και διοργανώνει επισκέψεις επιστημονικών ομάδων στις εγκαταστάσεις των 7 εργαστηρίων του. Τέλος, σε συνεργασία με τα Εθνικά Σημεία Επαφής σε κάθε χώρα διοργανώνει εκδηλώσεις παρουσίασης των δραστηριοτήτων του Κέντρου. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες του Κοινού Κέντρου Ερευνών οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφτούν ιστοσελίδα: Περισσότερες πληροφορίες: Λίνα Τσούμπανου, Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας

10 Στήριξη στην Έρευνα ΣΕΛΙΔΑ 10 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ «ΒΡΑΒΕΙΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΝΙΚΟΣ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ 2009» Στα πλαίσια του Προγράμματος «Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας» της «Δέσμης Προγραμμάτων του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας για Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία », προκηρύχθηκε τον Ιούνιο του 2009 Διαγωνισμός για το Βραβείο Έρευνας «Νίκος Συμεωνίδης 2009». Το Βραβείο Έρευνας «Νίκος Συμεωνίδης» καθιερώθηκε από το 2007 στα πλαίσια των δραστηριοτήτων του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας (ΙΠΕ) για αναγνώριση και επιβράβευση της άριστης επίδοσης στον τομέα της έρευνας, προς τιμή του αείμνηστου πρώτου Γενικού Διευθυντή του ΙΠΕ. Κύριος στόχος του Βραβείου είναι η ανάδειξη του έργου και της προσωπικότητας των επιστημόνων που δραστηριοποιούνται ερευνητικά στην Κύπρο και οι οποίοι έχουν να επιδείξουν σημαντικά και με διεθνή αναγνώριση αποτελέσματα. Νικητής του φετινού Διαγωνισμού, είναι ο Δρ. Θεόδωρος Ζαχαριάδης, Επ. Καθ. στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, ο οποίος βραβεύτηκε για το ερευνητικό έργο με τίτλο: «Ενεργειακές, Οικονομικές και Περιβαλλοντικές Αναλύσεις για την Αειφόρο Ανάπτυξη στην Ευρώπη και την Κύπρο». Η Τελετή Βράβευσης έγινε στα πλαίσια της «Βραδιάς του Ερευνητή 2009» που διοργάνωσε το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας, στην Αρχή Κρατικών Εκθέσεων Κύπρου στη Λευκωσία, στις 25 Σεπτεμβρίου Στο Δρα Ζαχαριάδη, επιδόθηκε έργο τέχνης το οποίο έχει φιλοτεχνηθεί ειδικά για το σκοπό αυτό και χρηματικό ποσό ύψους Ευρώ, ενώ για πρώτη φορά θα παραχωρηθεί επιπρόσθετη χορηγία ύψους Ευρώ, για σκοπούς συνέχισης της έρευνάς του κατά τα επόμενα δύο χρόνια. Ενεργειακές, Οικονομικές και Περιβαλλοντικές Αναλύσεις για την Αειφόρο Ανάπτυξη στην Ευρώπη και την Κύπρο Θεόδωρος Ζαχαριάδης, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Tο ερευνητικό έργο είχε δύο επιμέρους βασικούς στόχους: αφενός την ανάλυση της κατανάλωσης ενέργειας και των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στις μεταφορές στην Ευρώπη και την αξιολόγηση εναλλακτικών πολιτικών για τον περιορισμό των εκπομπών, και αφετέρου την οικονομετρική ανάλυση της κατανάλωσης ενέργειας στην Κύπρο. Η έρευνα διεξήχθη στο Κέντρο Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου στο πλαίσιο υποτροφίας Marie Curie (Intra-European Fellowship) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 1. Αναφορικά με το πρώτο σκέλος της έρευνας, εξετάστηκε πώς επηρεάζονται η κατανάλωση καυσίμου και οι εκπομπές CO2 των αυτοκινήτων από τις τιμές των καυσίμων, το εθνικό εισόδημα και την περιβαλλοντική νομοθεσία σε 15 ευρωπαϊκές χώρες καθώς και στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, τον Καναδά και την Αυστραλία. Το θέμα αυτό βρίσκεται στο επίκεντρο των επιστημονικών συζητήσεων, διότι ο περιορισμός των εκπομπών CO2 των αυτοκινήτων, στο πλαίσιο της προσπάθειας αποτροπής της κλιματικής αλλαγής, είναι πολύ δύσκολος λόγω της μεγάλης εξάρτησης τόσο των ανεπτυγμένων όσο και των αναπτυσσόμενων χωρών του κόσμου από την αυτοκίνηση. Για το σκοπό αυτό, συλλέχθηκαν δεδομένα από τις χώρες που προαναφέρθηκαν, τα οποία -επειδή βρίσκονταν διάσπαρτα σε πολλές διαφορετικές πηγές πληροφόρησης- δεν είχαν μαζευτεί με συστηματικό τρόπο μέχρι σήμερα. Στη συνέχεια, σε συνεργασία με το Σωφρόνη Κληρίδη, Αναπληρωτή Καθηγητή Οικονομικών του Πανεπιστημίου Κύπρου, εφαρμόσαμε μια σύγχρονη οικονομετρική μέθοδο

11 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 11 Στήριξη στην Έρευνα (Generalized Method of Moments - Arellano-Bond estimator) για την εκτίμηση εξισώσεων σε δεδομένα που προέρχονται από πολλές χώρες και για πολλά έτη σε κάθε χώρα (panel data). Η μέθοδος αυτή δίνει αποτελεσματικές και αξιόπιστες εκτιμήσεις και αποτελεί μια από τις πιο πρόσφατες εξελίξεις σε αυτό τον τομέα της οικονομετρίας. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης έδειξαν ότι η νομοθεσία που όριζε υποχρεωτικές ή και εθελοντικές προδιαγραφές κατανάλωσης καυσίμου ή εκπομπών CO2 για τα αυτοκίνητα, αποδείχτηκε κατ αρχήν αποτελεσματική για τη μείωση των εκπομπών, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη. Για να μπορούσε να επιτευχθεί η ίδια μείωση στις εκπομπές μέσω φορολογίας στα καύσιμα, οι τιμές των καυσίμων θα έπρεπε να αυξηθούν πολύ στις ευρωπαϊκές χώρες - κάτι ουσιαστικά αδύνατο λόγω της ήδη υψηλής φορολογίας στα καύσιμα. Το συμπέρασμα αυτό έχει σημαντικές συνέπειες για την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική πολιτική, γι αυτό και ο βασικός ερευνητής προσκλήθηκε να παρουσιάσει τα αποτελέσματα της έρευνας ενώπιον ανώτερων λειτουργών των Υπουργείων Οικονομικών των χωρών-μελών της ΕΕ, καθώς και σε κλειστή ημερίδα στον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (International Energy Agency) τον Ιανουάριο 2008, όπου συμμετείχαν περί τους 30 ερευνητές και στελέχη διεθνών οργανισμών από όλο τον κόσμο. 2. Σε ό,τι αφορά το δεύτερο σκέλος της έρευνας, χρησιμοποιώντας τις χρονοσειρές που είναι διαθέσιμες από τη Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, διερευνήθηκε η δυναμική αλληλεπίδραση της κατανάλωσης διάφορων μορφών ενέργειας, της οικονομικής δραστηριότητας, των τιμών των αντίστοιχων καυσίμων και των καιρικών συνθηκών. Η ανάλυση διενεργήθηκε με δύο μεθόδους: αφενός με τη χρήση ελέγχων μοναδιαίας ρίζας για τις εμπλεκόμενες μεταβλητές, μεθόδων συνολοκλήρωσης και μοντέλων διανυσματικής αυτοπαλινδρόμησης (vector error correction models - VEC), και αφετέρου με την εφαρμογή μοντέλων μίας εξίσωσης με αυτοπαλινδρόμηση και κατανεμημένη υστέρηση (autoregressive distributed lag models - ARDL). Και οι δύο μέθοδοι είναι από τις πλέον σύγχρονες στην οικονομετρία για την ανάλυση χρονοσειρών. Από την ανάλυση προέκυψε ότι η κατανάλωση ενέργειας επηρεάζεται αισθητά από το εισόδημα ή την οικονομική δραστηριότητα του κλάδου, με μακροχρόνιες ελαστικότητες μεγαλύτερες της μονάδας. Αντίθετα, η κατανάλωση είναι γενικά ανελαστική ως προς τις τιμές της ενέργειας, ειδικά στον οικιακό και τον εμπορικό τομέα. Ειδικά για τον ηλεκτρισμό, προέκυψε επίσης ότι οι καιρικές συνθήκες έχουν στατιστικά σημαντική επίδραση στην κατανάλωση ηλεκτρισμού στην Κύπρο. Με βάση τα παραπάνω αποτελέσματα, διενεργήθηκε πρόβλεψη της κατανάλωσης ηλεκτρισμού στην Κύπρο έως το έτος 2030, για διάφορα σενάρια εξέλιξης των τιμών του πετρελαίου και για ένα σενάριο αύξησης της θερμοκρασίας λόγω της πιθανής κλιματικής αλλαγής. Προέκυψε ότι, αν δεν γίνουν σημαντικές προσπάθειες εξοικονόμησης ενέργειας, η κατανάλωση ηλεκτρισμού αναμένεται να τριπλασιαστεί έως το 2030 σε σύγκριση με σήμερα, ανεξάρτητα από το ύψος των τιμών του πετρελαίου. Η κλιματική αλλαγή αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση των αναγκών για ηλεκτρισμό και το σχετικό κοινωνικό κόστος (απώλεια ευημερίας) εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 15 εκ. Ευρώ το 2020 και 45 εκ. Ευρώ το Η παρούσα αξία του συνολικού κόστους για την περίοδο υπολογίζεται σε 239 εκ. Ευρώ (σε σταθερές τιμές 2007). Τονίζεται ότι η πρόβλεψη αυτή αφορά μια ήπια αύξηση της θερμοκρασίας στην Κύπρο. 3. Κατά την ίδια περίοδο, ασχοληθήκαμε και με θέματα της κυπριακής επικαιρότητας που αφορούσαν τον σχεδιασμό ενεργειακής ή περιβαλλοντικής πολιτικής. Συγκεκριμένα: - αναλύσαμε τις ενεργειακές πτυχές του συστήματος φορολόγησης των αυτοκινήτων και εισηγηθήκαμε βελτιωτικές τροποποιήσεις - εξετάσαμε τις δυνατότητες και τους περιορισμούς των χορηγιών που δίνει η κυπριακή κυβέρνηση για επενδύσεις εξοικονόμησης ενέργειας - αναλύσαμε τις αναδιανεμητικές επιδράσεις (δηλ. τις συνέπειες στην κατανομή των εισοδημάτων των κυπριακών νοικοκυριών) από τις αλλαγές που θεσπίστηκαν στη φορολογία των καυσίμων στην Κύπρο κατά τα τελευταία χρόνια - διερευνήσαμε τις συνέπειες που θα έχει η υιοθέτηση της νέας ευρωπαϊκής κλιματικής νομοθεσίας στην τιμή του ηλεκτρισμού και ευρύτερα στην κλιματική πολιτική της Κυπριακής Δημοκρατίας - υπολογίσαμε το εξωτερικό κόστος από τη χρήση αυτοκινήτων στις κυπριακές πόλεις και καταλήξαμε σε προτάσεις πολιτικής για τη μείωση του κόστους που προκαλείται στην κοινωνία από την έντονη χρήση αυτοκινήτων.

12 Στήριξη στην Έρευνα ΣΕΛΙΔΑ 12 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ Διακρατική Συνεργασία Κύπρου - Σλοβενίας Έγκριση Προτάσεων που Υποβλήθηκαν στο Πρόγραμμα ΚΥ-ΣΛΟ/0609 Στα πλαίσια του Πρωτοκόλλου Συνεργασίας σε θέματα Έρευνας και Ανάπτυξης μεταξύ Κύπρου και Σλοβενίας που υπεγράφη στις 15 Απριλίου 2005 ανακοινώθηκε στις 26 Ιουνίου 2009 η Τρίτη Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων «ΚΥ-ΣΛΟ/0609» για συμμετοχή στο Κοινό Πρόγραμμα Ερευνητικής Συνεργασίας μεταξύ Κύπρου - Σλοβενίας. Συγκεκριμένα, το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας της Κύπρου (ΙΠΕ) και η Υπηρεσία Έρευνας της Σλοβενίας δέχονταν την υποβολή προτάσεων για εκπόνηση κοινών ερευνητικών έργων, οι οποίες μπορούσαν να καλύψουν οποιονδήποτε επιστημονικό τομέα. Δικαίωμα υποβολής προτάσεων είχαν εργαστήρια και ομάδες ερευνητών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, οργανισμοί έρευνας ή/και τεχνολογικής ανάπτυξης, αλλά και δημόσιες και ιδιωτικές επιχειρήσεις. Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων ήταν η 16η Σεπτεμβρίου Στα πλαίσια της Πρόσκλησης υποβλήθηκαν συνολικά 5 ερευνητικές προτάσεις στις θεματικές ενότητες «Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες» και «Υγεία και Βιολογικές Επιστήμες». Μετά από επιστημονική αξιολόγηση των κοινών προτάσεων που έγινε από τις δύο πλευρές, επιλέγηκαν 3 προτάσεις οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν από το ΙΠΕ και από την Υπηρεσία Έρευνας της Σλοβενίας. Τα Έργα που θα τύχουν χρηματοδότησης στα πλαίσια της Διακρατικής Συνεργασίας Κύπρου - Σλοβενίας είναι τα ακόλουθα: Αριθμός Πρωτοκόλλου Τίτλος Συντονιστής / Ανάδοχος Φορέας Κύπρος Συντονιστής / Ανάδοχος Φορέας Σλοβενία ΚΥ-ΣΛΟ/0609/01 Επίδραση διογκωτών στη ρευστότητα του αίματος σε αρτηρίες και άλλα αγγεία Γεωργίου Γεώργιος Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Μαθηματικών και Στατιστικής Zupanic Andreja University of Ljubljana Faculty of Chemistry & Chemical Technology ΚΥ-ΣΛΟ/0609/03 Μελέτη μεθυλίωσης βιοψιών μαστού από την Κύπρο και τη Σλοβενία Χατζησάββας Αντρέας Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου Srdjan Novakovic Institute of Oncology Ljubljana ΚΥ-ΣΛΟ/0609/04 Ανθοκυάνες σε Κυπριακούς και Σλοβένικους Χυμούς ως δείκτης της Αυθεντικότητας τους Κοκκινόφτα Ρεβέκκα Υπουργείο Υγείας Γενικό Χημείο του Κράτους Kosir Iztok Joze Slovenian Institute for Hop Research and Brewing, Zalec Περισσότερες πληροφορίες: Γεωργία Κλεάνθους, Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας

13 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 13 Στήριξη στην Έρευνα ΑΠΟΡΡOΦΗΣΗ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΕ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΔΕΣΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΙΠΕ Πολιτική Συνοχής της ΕΕ και τα Διαρθρωτικά Ταμεία Κύρια επιδίωξη της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ είναι η οικονομική και κοινωνική συνοχή των Κρατών Μελών και των Περιφερειών της Ένωσης. Η ΕΕ, μέσα από τα διάφορα προγράμματα, επενδύει δισεκατομμύρια ευρώ με στόχο τη στήριξη των περιφερειών για αύξηση της ανταγωνιστικότητάς τους και μείωση των μεταξύ τους ανισοτήτων. Οι κύριοι στόχοι της Πολιτικής Συνοχής είναι τρεις (3): 1. Σύγκλιση της ΕΕ Ο στόχος αφορά στις φτωχότερες περιοχές της Ένωσης, και ειδικότερα αυτές με κατά κεφαλήν εισόδημα μικρότερο του 75% του μέσου όρου της ΕΕ. Η βοήθεια προς αυτές τις περιοχές επιδιώκει την οικονομική και κοινωνική σύγκλισή τους με τις πιο πλούσιες περιοχές. 2. Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας και της Απασχόλησης Ο στόχος απευθύνεται σε όσες περιφέρειες δεν εμπίπτουν στις περιοχές του Στόχου (1). Η χρηματοδότηση της ΕΕ καλύπτει έργα που στοχεύουν στην οικονομική μεγέθυνση, στη δημιουργία θέσεων εργασίας, και στην προώθηση της καινοτομίας. 3. Ευρωπαϊκή Εδαφική (Γεωγραφική) Συνεργασία Ο Στόχος 3 αφορά στη διασυνοριακή συνεργασία και στη δημιουργία συνθηκών για ευρύτερες συνεργασίες μεταξύ των Κρατών Μελών. Τα έργα που υλοποιούνται στο πλαίσιο της Πολιτικής Συνοχής χρηματοδοτούνται από τρία (3) Ταμεία, το καθένα από τα οποία επενδύει σε διαφορετικά είδη έργων: i. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) Το ΕΤΠΑ προσφέρει χρηματοδότηση κυρίως σε έργα υποδομής και επενδύσεις που επιδιώκουν την περιφερειακή ανάπτυξη, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και τη βελτίωση της εδαφικής συνεργασίας στην ΕΕ. ii. Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) Το ΕΚΤ καλύπτει έργα και προγράμματα με σκοπό την αύξηση της απασχόλησης και ανάπτυξης των εργαζομένων. iii. Το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ) Το ΤΣ χρηματοδοτεί έργα υποδομής στους τομείς του περιβάλλοντος και των υποδομών. Τα δύο πρώτα Ταμεία ονομάζονται Διαρθρωτικά Ταμεία. Η χρηματοδότηση της ΕΕ φθάνει μέχρι και το 85% της επιλέξιμης δαπάνης, ενώ το υπόλοιπο αποτελεί τη συμβολή κάθε κράτους. Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αειφόρος Ανάπτυξη και Ανταγωνιστικότητα» Η ΕΕ προωθεί αυτές τις πιο πάνω στρατηγικές μέσα από τα Επιχειρησιακά Προγράμματα (ΕΠ), τα οποία είναι πολυετή προγράμματα ανάπτυξης. Τα ΕΠ καθορίζουν με μεγάλο βαθμό ανάλυσης τους στόχους, τη στρατηγική και τον τρόπο συγχρηματοδότησης των επί μέρους έργων. Η τρέχουσα περίοδος αφορά στην επταετία και καλύπτει δύο (2) ΕΠ: 1. Το ΕΠ «Αειφόρος Ανάπτυξη και Ανταγωνιστικότητα », το οποίο συγχρηματοδοτείται από το ΤΣ και το ΕΤΠΑ, και 2. Το ΕΠ «Απασχόληση, Ανθρώπινο Κεφάλαιο και Κοινωνική Συνοχή », το οποίο συγχρηματοδοτείται από το ΕΚΤ. Το ΕΠ «Αειφόρος Ανάπτυξη και Ανταγωνιστικότητα » έχει σαν στόχο την «Βελτίωση της Ανταγωνιστικότητας της Οικονομίας στο Πλαίσιο Συνθηκών Αειφόρου Ανάπτυξης». Το Πρόγραμμα έρχεται να καλύψει βασικές ελλείψεις που έχουν παρατηρηθεί στην Κύπρο και έχει πέντε (5) Άξονες Προτεραιότητας: Ανάπτυξη των Βασικών Υποδομών στους Τομείς της Ενέργειας και του Περιβάλλοντος Ανάπτυξη των Βασικών Μεταφορικών Υποδομών Κοινωνία της Γνώσης και της Καινοτομίας Βελτίωση του Παραγωγικού Περιβάλλοντος Αναζωογόνηση Αστικών Περιοχών και Περιοχών της Υπαίθρου

14 Στήριξη στην Έρευνα ΣΕΛΙΔΑ 14 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ Ένταξη των Προγραμμάτων του ΙΠΕ στα Επιχειρησιακά Προγράμματα Η Δέσμη Προγραμμάτων για Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία 2008 (ΔΕΣΜΗ 2008) και η Δέσμη Προγραμμάτων για Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία (ΔΕΣΜΗ ) έχουν ενταχθεί στο ΕΠ «Αειφόρος Ανάπτυξη και Ανταγωνιστικότητα ». Πιο Συγκεκριμένα η ΔΕΣΜΗ 2008 και η ΔΕΣΜΗ εμπίπτουν στον Ειδικό Στόχο 1: «Ενίσχυση της Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Διευκόλυνση της Καινοτομίας» του Άξονα Προτεραιότητας 3 «Κοινωνία της Γνώσης και Καινοτομία» του εν λόγω ΕΠ. Τα πλείστα έργα που συγχρηματοδοτούνται από το ΙΠΕ και το ΕΤΠΑ εμπίπτουν στους Άξονες I - IV: o Άξονας Ι: Πολυθεματική Ανάπτυξη της Έρευνας o Άξονας II: Ανάπτυξη Ερευνητικού Ανθρώπινου Δυναμικού o Άξονας III: Ανάπτυξη Έρευνας και Καινοτομίας στις Επιχειρήσεις o Άξονας IV: Ανάπτυξη Ερευνητικής Υποδομής Συγχρηματοδότηση των Έργων του ΙΠΕ στα Επιχειρησιακά Προγράμματα Η χρηματοδότηση έργων του ΙΠΕ από τα ΕΠ αναμένεται να ξεπεράσει τα 60 εκατομμύρια Ευρώ για την προγραμματική περίοδο Η Δέσμη 2008 προκηρύχθηκε το Μάρτιο Μέχρι στιγμής έχουν ενταχθεί στο ΕΠ 190 έργα με συνολικό ύψος Δημόσιας Δαπάνης 25,293,977 Ευρώ. Η Δέσμη προκηρύχθηκε τον Ιούνιο Στην παρούσα φάση βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία επιστημονικής αξιολόγησης των προτάσεων. Η επικείμενη, σύντομη, συμπερίληψη εννιά νέων έργων στα πλαίσια της Δράσης «Στρατηγικά Έργα Υποδομής» και άλλων έργων, τα οποία καθυστέρησαν να ενταχθούν λόγω προβλημάτων που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης τους με το ΙΠΕ, αναμένεται να αυξήσει περισσότερο την ενεργοποίηση του προϋπολογισμού των έργων του ΙΠΕ που εντάσσονται στα συγχρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα. Το κάθε Πρόγραμμα έχει μετρήσιμους στόχους που αφορούν στη συμβολή που θα έχει μέχρι τη λήξη της εφαρμογής του στην υλοποίηση των στόχων του ΕΠ. Το ΙΠΕ σε συνεργασία με το Γραφείο Προγραμματισμού, που είναι η Διαχειριστική Αρχή των ΕΠ, καθόρισε τους ακόλουθους δείκτες εκροών και αποτελέσματος και τους αριθμητικούς στόχους για τα έργα που εντάσσονται στα ΕΠ: Α. Δείκτες Εκροών Τιμή Στόχος - Νέες στρατηγικής σημασίας ερευνητικές μονάδες 8 - Ερευνητικά έργα Έργα συνεργασίας επιχειρήσεων με ερευνητικά Κέντρα 220 Β. Δείκτες Αποτελέσματος - Ανθρωποέτη εργασίας ερευνητών στα έργα 2,000 Τα έργα που συγχρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία διέπονται από μια σειρά κανονισμών και εγκυκλίων που αφορούν στη λειτουργία και εκτέλεσή τους. Οι υποχρεώσεις των Ενδιάμεσων Φορέων, που διαχειρίζονται τα Προγράμματα, αλλά και των δικαιούχων των έργων καθορίζονται από ειδικούς κανονισμούς. Οι εν λόγω Κανονισμοί παρουσιάζονται αναλυτικά στην Ιστοσελίδα των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής (http://www.structuralfunds.org.cy). Περισσότερες πληροφορίες: Μιχάλης Α. Σάββα, Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας

15 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 15 Στήριξη στην Έρευνα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜOΣ «Φοιτητές στην Έρευνα - ΦΟΙΤΩ » Το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας (ΙΠΕ) προκήρυξε το Διαγωνισμό «Φοιτητές στην Έρευνα - ΦΟΙΤΩ », ο οποίος εντάσσεται στα πλαίσια του Προγράμματος «Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας», της Δέσμης Προγραμμάτων για Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία («ΔΕΣΜΗ »), του ΙΠΕ. Ο Διαγωνισμός «ΦΟΙΤΩ » απευθύνεται σε προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και στόχο έχει την ενθάρρυνση της εμπλοκής τους σε ερευνητικές δραστηριότητες και την προβολή των επιτευγμάτων τους. Οι ερευνητικές εργασίες υποβάλλονται από ομάδες αποτελούμενες από φοιτητές και έμπειρους ερευνητές. Καταληκτική ημερομηνία υποβολής των ερευνητικών εργασιών στο ΙΠΕ είναι η 28η Μαΐου Η Πρόσκληση Υποβολής Ερευνητικών Εργασιών, η οποία περιέχει τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τους όρους συμμετοχής στο Διαγωνισμό «ΦΟΙΤΩ », καθώς και τα απαραίτητα έντυπα υποβολής εργασιών, βρίσκονται στον ιστοχώρο του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας (www.research.org.cy), (σύνδεση Κυπριακά Προγράμματα «ΔΕΣΜΗ »). Περισσότερες πληροφορίες: Ιωάννα Σεργίδου Λοΐζου, Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ Στα πλαίσια των προσπαθειών του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας για προώθηση της επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας στην Κύπρο, έχουν αναληφθεί διάφορες πρωτοβουλίες, με στόχο την προώθηση της συνεργασίας της κυπριακής ερευνητικής κοινότητας με αξιόλογους Κύπριους και άλλους διακεκριμένους ερευνητές του εξωτερικού. Στη Δέσμη Προγραμμάτων για Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη και Καινοτομία 2008 και έχει περιληφθεί το Πρόγραμμα «Προσέλκυση Ερευνητών Εξωτερικού» το οποίο αποτίνεται κυρίως σε ερευνητές που ζουν και εργάζονται εκτός Κύπρου. Επίσης το Ίδρυμα καταρτίζει Κατάλογο με στοιχεία αποδήμων Κύπριων ερευνητών με στόχο την ενημέρωση και αξιοποίησή τους σε θέματα που αφορούν στην ανάπτυξη της έρευνας στην Κύπρο. Πρόγραμμα «Προσέλκυση Ερευνητών Εξωτερικού» Το Πρόγραμμα έχει ως στόχο τη δημιουργία ισχυρών δεσμών συνεργασίας με ερευνητές του εξωτερικού έτσι ώστε αυτοί να λειτουργήσουν μακροπρόθεσμα προς όφελος της προσπάθειας ανάπτυξης της έρευνας. Οι ερευνητές εξωτερικού μπορούν να αξιοποιηθούν πολλαπλά για την υλοποίηση υψηλού επιπέδου ερευνητικών έργων σε κυπριακούς φορείς, την ένταξη των ερευνητών της Κύπρου σε διεθνή ερευνητικά δίκτυα, την αύξηση των δυνατοτήτων τους για συμμετοχή σε μεγάλα διεθνή ερευνητικά προγράμματα και έργα και την ενίσχυση του ανθρώπινου ερευνητικού δυναμικού της Κύπρου. Το Πρόγραμμα περιλαμβάνει τις ακόλουθες δύο (2) Δράσεις: o Δράση «Έμπειρος Ερευνητής Εξωτερικού»: Κύριος στόχος της Δράσης είναι η αξιοποίηση της εμπειρίας των επιστημόνων του εξωτερικού και η μεταφορά ερευνητικής και τεχνολογικής γνώσης προς τις κυπριακές ερευνητικές μονάδες και επιχειρήσεις και η δημιουργία και σύσφιξη δεσμών για μελλοντικές συνεργασίες. o Δράση «Νέος Ερευνητής Εξωτερικού»: Κύριος στόχος της Δράσης είναι η προσέλκυση νέων επιστημόνων που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό και η ένταξή τους σε ερευνητικές μονάδες και επιχειρήσεις της Κύπρου για την υλοποίηση υψηλής ποιότητας ερευνητικών έργων. Μέχρι σήμερα, έχουν προκηρυχθεί δύο Προσκλήσεις Υποβολής Προτάσεων για κάθε Δράση (Μάρτιος 2008, Ιούνιος 2009). Αναμένεται προκήρυξη νέων Προσκλήσεων Υποβολής Προτάσεων μέσα στο Κατάλογος Κυπρίων Ερευνητών του Εξωτερικού Το ΙΠΕ έχει αρχίσει μια ολοκληρωμένη προσπάθεια για τον εντοπισμό και καταγραφή των Κύπριων ερευνητών του εξωτερικού με στόχο την ενημέρωση και πιθανή αξιοποίησή τους σε θέματα που αφορούν στην ανάπτυξη της έρευνας στην Κύπρο. Για συμπλήρωση του εντύπου Expatriate Researchers Personal Information Form οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας Περισσότερες πληροφορίες: Ανδρέας Παπαδόπουλος, Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας

16 Αφιέρωμα ΣΕΛΙΔΑ 16 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓEΣ ΤΗΣ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓIΑΣ Νανοτεχνολογία είναι ο όρος ο οποίος χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη δημιουργία και χρήση δομών της ύλης μεγέθους μεταξύ 1 και 10 νανομέτρων, της τάξεως δηλαδή των 10-9μέτρων. Οι διαστάσεις γίνονται ευκολότερα αντιληπτές αναφέροντας πως ένα νανόμετρο ισούται περίπου με το 1/80,000 του πλάτους μιας ανθρώπινης τρίχας ή με το μήκος 8 ατόμων υδρογόνου σε σειρά. Κατά παρόμοιο τρόπο ορίζεται και ο όρος νανοεπιστήμη, αναφερόμενος σε επιστήμες οι οποίες μελετούν φαινόμενα στην κλίμακα αυτή. Η νανοτεχνολογία πραγματεύεται τη δημιουργία, μελέτη συμπεριφοράς και χρήση υλικών στη νανοκλίμακα (μελέτη φαινομένων στην κλίμακα μήκους από 1 μέχρι nm). Σε αυτό το επίπεδο τα υλικά συμπεριφέρονται διαφορετικά από ότι σε μεγαλύτερες διαστάσεις, και αυτό μας επιτρέπει να βελτιώσουμε υπάρχοντα προϊόντα ή να παράξουμε νέα. Στη νανοκλίμακα αδιαφανή υλικά γίνονται διαφανή (π.χ. ο χαλκός), αδρανή υλικά μετατρέπονται σε καταλύτες μετατροπής ύλης σε κάποια άλλη μορφή (χημική αντίδραση), π.χ. η πλατίνα, μη εύφλεκτα υλικά γίνονται εύφλεκτα (π.χ. αλουμίνιο) και στερεά μετατρέπονται σε ρευστά σε θερμοκρασία δωματίου (π.χ. ο χρυσός). Η επεξεργασία της ύλης στη νανοκλίμακα επιτρέπει την ανάπτυξη προϊόντων με νέες ή βελτιωμένες ιδιότητες (μηχανικές ή/και χημικές). Οι πρώτες θεωρίες περί «τας ατόμους» χρονολογούνται από την εποχή του Αναξίμανδρου και του Δημόκριτου, ενώ ο Αρχιμήδης μίλησε πρώτος για τεχνολογίες με σωματίδια σε υπομικροσκοπική κλίμακα. Ωστόσο, το πεδίο της νανοτεχνολογίας άρχισε να αναπτύσσεται ουσιαστικά τις τελευταίες δεκαετίες, όταν οι δυνατότητες της είχαν αρχίσει να γίνονται εμφανείς από την εποχή που ο φυσικός Richard Feynman το 1959 έδωσε την ομιλία με τίτλο There s Plenty of Room at the Bottom, μιλώντας για τα μεγάλα περιθώρια που επιτρέπουν οι νόμοι της φύσης στον έλεγχο των ιδιοτήτων της ύλης σε ατομικό επίπεδο. Η μεγάλη ανάπτυξη της νανοτεχνολογίας τοποθετείται τη δεκαετία του Στη μέχρι τώρα ανάπτυξή της σημαντικό ρόλο έπαιξαν η σημαντική βελτίωση του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου, και η εφεύρεση του μικροσκοπίου σάρωσης σήραγγας (STM) και των λοιπών μικροσκοπίων σάρωσης στυλίσκου, ενώ σταθμοί μπορούν να θεωρηθούν οι ανακαλύψεις δομών άνθρακα σε μορφή σφαίρας γνωστές ως φουλλερένια, καθώς και σε μορφή σωλήνα γνωστές ως νανοσωλήνες άνθρακα με ιδιαίτερες ιδιότητες το καθένα. Μελετήθηκε επίσης η σύνθεση και οι ιδιότητες των νανοκρυστάλλων - αυτό οδήγησε σε ένα αυξανόμενο αριθμό μεταλλικών νανοσωματιδίων. Εφαρμογές Στις 21 Αυγούστου 2008, το Project on Emerging Nanotechnologies υπολόγισε ότι υπάρχουν πάνω από 800 βιομηχανικά νανοτεχνολογικά προϊόντα διαθέσιμα στην αγορά. Οι περισσότερες εφαρμογές περιορίζονται στη χρήση νανο-υλικών «πρώτης γενιάς», τα οποία περιλαμβάνονται στα καλλυντικά, αντηλιακά, κάποια φαγητά και στις συσκευασίες τους, υφάσματα, απολυμαντικά, επιστρώματα επιφάνειας, μπογιές, κλπ. Οι τομείς όπου εφαρμόζεται η νανοτεχνολογία είναι αμέτρητοι - κάποιοι παρουσιάζονται πιο κάτω: Ιατρική Οι ερευνητές αναπτύσσουν νανο-σωματίδια (νανορομπότ) σχεδιασμένα ειδικά για να εισέρχονται στον ανθρώπινο οργανισμό και να δίνουν αναλυτική διάγνωση, ενώ κατόπιν θα αναλαμβάνουν τη θεραπεία παραδίδοντας φάρμακα κατ ευθείαν σε ασθενή κύτταρα του σώματος ενός ασθενή. Όταν τελειοποιηθεί η μέθοδος της θεραπείας αυτής, θα μειωθεί

17 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 17 Αφιέρωμα σημαντικά η ζημιά που προκαλεί π.χ. η χημειοθεραπεία στα υγιή κύτταρα ενός ασθενή. Επίσης, στις περιπτώσεις μεταμοσχεύσεων, λεπτά υμένια και ειδικές μεμβράνες επικάλυψης θα προστατεύουν τα μοσχεύματα ώστε να γίνονται βιοσυμβατά και να μην απορρίπτονται από τον οργανισμό του λήπτη. Ηλεκτρονική Ασχολείται με το πώς μπορούμε να αυξήσουμε τις ικανότητες των ηλεκτρονικών συσκευών μειώνοντας το βάρος και την κατανάλωση ενέργειας τους. Διάστημα Στόχος είναι να κάνουν τη διαστημική πτήση πιο πρακτική, χρησιμοποιώντας ελαφρά νανο-υλικά, με στόχο τη μείωση των απαιτούμενων καυσίμων και άρα του κόστους του ταξιδιού στο διάστημα. Τρόφιμα Η νανοτεχνολογία εφαρμόζεται τόσο στην καλλιέργεια, όσο και στην συσκευασία του φαγητού. Τα νανο-υλικά θα προκαλέσουν διαφορά στη γεύση αλλά και στην ασφάλεια τροφίμων και σε όλα τα οφέλη υγείας που προκύπτουν από αυτά. Κυψέλες Καυσίμων Η νανοτεχνολογία μειώνει το κόστος των καταλυτών που χρησιμοποιούνται στις κυψέλες καυσίμων για την παραγωγή υδρογόνου από καύσιμα, όπως η μεθανόλη και αυξάνουν την αποδοτικότητα των μεμβρανών που χρησιμοποιούνται στις κυψέλες καυσίμων για το διαχωρισμό του υδρογόνου από άλλα αέρια, όπως το οξυγόνο. Ηλιακές Κυψέλες Εταιρείες ανάπτυξαν οργανικές και υβριδικές ηλιακές κυψέλες που μπορούν να παρασκευαστούν σε πολύ χαμηλότερο κόστος από τις συμβατικές. Μπαταρίες Μπαταρίες που προκύπτουν με τη χρήση νανο-υλικών μπορούν να λειτουργούν για δεκαετίες και να φορτίζονται σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα. Καύσιμα Η νανοτεχνολογία μπορεί να βοηθήσει κάνοντας την παραγωγή καυσίμων από κατώτερης ποιότητας πρώτες ύλες οικονομική, αυξάνοντας την απόδοση των μηχανών και κάνοντας την παραγωγή καυσίμων από κανονικές πρώτες ύλες πιο αποδοτική. Καλύτερη Ποιότητα Αέρα Η νανοτεχνολογία μπορεί να βελτιώσει την απόδοση των καταλυτών οι οποίοι χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή αέριων ρύπων από τροχοφόρα και τη βιομηχανική δραστηριότητα σε αβλαβή αέρια. Καθαρότερο Νερό Η νανοτεχνολογία χρησιμοποιείται για να επιλύσει προβλήματα της

18 Αφιέρωμα ΣΕΛΙΔΑ 18 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ ποιότητας του νερού, π.χ. η αφαίρεση των βιομηχανικών ρύπων από τα υπόγεια εδάφη. Νανοδομές μπορεί να χρησιμοποιηθούν για τη μετατροπή μολυσμένου νερού σε αβλαβές, αντί για εξόρυξη του νερού με σκοπό την επεξεργασία του. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε τρίτες χώρες, όπου το μολυσμένο νερό αποτελεί θανάσιμο κίνδυνο. Χημικοί Αισθητήρες Η νανοτεχνολογία μπορεί να επιτρέψει σε αισθητήρες να ανιχνεύουν πολύ μικρές ποσότητες χημικών αερίων. Αθλητικά Είδη Οι εφαρμογές της νανοτεχνολογίας στον τομέα των αθλητικών ειδών έχει επιτρέψει την αύξηση αντοχής π.χ. στις ρακέτες αντισφαίρισης, στις μπάλες του γκολφ κλπ, μειώνοντας το ποσό του αέρα που διαρρέει τις μπάλες αντισφαίρισης. Υφάσματα Κατασκευάζοντας σύνθετα υφάσματα με νανο-υλικά, οι ιδιότητες του υφάσματος βελτιώνονται χωρίς σημαντική αύξηση στο βάρος, πάχος ή την ελαστικότητά του. Τα προϊόντα της Νανοτεχνολογίας Σήμερα δεν υπάρχει βιομηχανία με διεθνές πεδίο δράσης που να μην έχει επενδύσει στη νανοτεχνολογία. Το φάσμα εκτείνεται από τις βιομηχανίες καλλυντικών, φαρμακευτικών ειδών, υφασμάτων, αθλητικών ειδών και ελαστικών, έως και τις βιομηχανίες τροφίμων και κάθε είδους συσκευασίας. Ποια είναι όμως αυτά τα νανοπροϊόντα και πώς μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε εφόσον δεν ανήκουν στην ορατή κλίμακα; Στα Αυτοκίνητα Τα πρώτα «νανο-προϊόντα» εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 70, όταν χρησιμοποιήθηκαν καταλύτες στα αυτοκίνητα για την αντιμετώπιση των αέριων βλαβερών εκπομπών τους. Τα σωματίδια ροδίου και πλατίνας που χρησιμοποιούσαν για να δεσμεύουν μη φίλους προς το περιβάλλον ρύπους του κινητήρα ήταν τα πρώτα προϊόντα νανοτεχνολογίας. Στα Καλλυντικά Η βιομηχανία καλλυντικών ανακάλυψε τις θαυματουργές για το δέρμα ιδιότητες των νανο-υλικών. Γνωστές εταιρείες καλλυντικών κατασκευάζουν μικροκάψουλες ενσωμάτωσης ενυδατικών και άλλων συστατικών που μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στο δέρμα. Άλλες φαρμακευτικές εταιρείες χρησιμοποιούν τα υλικά για να επικαλύψουν τα καταπραϋντικά πόνου που παράγουν ώστε να παραμένουν ενεργά πολλές ώρες. Στα Χημικά Προϊόντα Βιομηχανίες χημικών προϊόντων χρησιμοποιούν νανο-υλικά στις μεμβράνες απορρόφησης υπεριωδών ακτίνων ψηλού δείκτη προστασίας από τον ήλιο (high-spf) και στις νανοκλωστές τους που χρησιμοποιούνται σε βαφές, κόλλες και ενδύματα υψηλής αντοχής.

19 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 19 Αφιέρωμα Στα Υφάσματα Βιομηχανίες ενδυμάτων χρησιμοποίησαν νανο-ινίδια τα οποία ενσωματώνονται στο ύφασμα του ρούχου όταν τα κομμάτια του πατρόν του εμβαπτισθούν σε ένα ειδικό χημικό διάλυμα που τα κάνει αλέκιαστα. Όντας απείρως μικρά και έχοντας σχήμα ελατηρίου, τα νανο-ινίδια γαντζώνονται μέσα στην ύφανση και συνδέονται εσαεί με τα νήματα, χωρίς να αλλάζουν το σχήμα τους. Όταν πέσει επάνω τους βρωμιά την απωθούν ώσπου να την ξεφορτωθούν. Σε άλλες περιπτώσεις, η νανοτεχνολογία χρησιμοποιείται χαμαιλεοντικά, π.χ. προκειμένου να κάνει τα συνθετικά υφάσματα να αποκτούν υφή βαμβακερών. Στο Στρατό Το πρωτότυπο της νανοπανοπλίας που ετοιμάζεται για τον αμερικανικό στρατό βασίζεται σε ελαφρύ ύφασμα το οποίο εμπεριέχει νανοσωλήνες διαμέτρου 100 μικρών (όχι παχύτερους από την ανθρώπινη τρίχα). Μέσα σε κάθε νανοσωλήνα θα βρίσκονται μικροσκοπικοί μαγνήτες που θα επιπλέουν σε υγρό. Κατά τη μετακίνηση των στρατιωτών, το ύφασμα αυτό θα παραμένει εύκαμπτο και μαλακό ώστε να μην παρεμβάλλεται στις κινήσεις τους. Όταν όμως δεχθούν σφαίρα, αυτομάτως οι μαγνήτες της προσβαλλόμενης περιοχής θα εκτινάσσονται στην επιφάνεια των νανοσωλήνων σχηματίζοντας μια μεταλλική αρματωσιά που θα απορροφά το χτύπημα. Ταυτόχρονα εξετάζεται η δυνατότητα προσαρμογής των νέων αυτών στολών ώστε να αντιδρούν ανάλογα σε επιθέσεις βιοχημικών όπλων, ή για την αυτόματη προσαρμογή και προστασία των στρατιωτών από αλλαγή των κλιματικών συνθηκών. Προσομοιώνοντας τη λειτουργία των μορίων του φύλλου του λωτού, τα πρώτα πατρόν της στολής «διώχνουν» ήδη από πάνω τους νερό και μικρόβια. Τα «αξεσουάρ» που σχεδιάζονται για αυτές τις «δυναμικού τύπου στολές» είναι αισθητήρες που θα ενημερώνουν τον κάθε στρατιώτη αν υπάρχει εχθρός πίσω του. Για την περίπτωση που ούτε αυτοί προλάβουν το κακό, σχεδιάζονται και νανοσυσκευές παροχής φαρμάκων για την αυτόματη θεραπευτική αγωγή μικροτραυματισμών. Στον Αθλητισμό Εταιρείες αθλητικών προϊόντων όπως μπάλες και ρακέτες αντισφαίρισης χρησιμοποίησαν μια επίστρωση νανο-υλικού που επέτρεπε στις μπάλες να αναπηδούν διπλάσια από τις γνωστές παραδοσιακές μπάλες αντισφαίρισης και στις ρακέτες νανοβελτιωμένα ανθρακονήματα γραφίτη. Στα Ελαστικά Το επόμενο βήμα για τη νανοτεχνολογία των ελαστικών είναι η διασφάλιση της καλύτερης πίεσης τους και η κατασκευή ελαστικών που δεν θα υπερθερμαίνονται κατά τη διαδρομή, θα είναι ελαφρότερα και φθηνότερα. Στα Αυτοκίνητα Αυτοκινητοβιομηχανίες χρησιμοποιούν νανοσυνθετικά υλικά στους προφυλακτήρες των αυτοκινήτων τους, κάνοντας τους 60% ελαφρύτερους και με διπλάσια αντοχή στις γρατσουνιές, όπως επίσης και στους ιμάντες χρονισμού (timing belts) επεκτείνοντας το όριο ζωής τους. Μελλοντικά Παραδείγματα Οθόνες εύκαμπτες από πλαστικό και οργανικά εικονοστοιχεία (pixels), αυτοφωτιζόμενοι τοίχοι, βαμμένοι με πλαστικές μπογιές και ελάχιστη κατανάλωση ενέργειας. Μικρότερη κατανάλωση πρώτων υλών, άφθαρτα αντικείμενα, συσσωρευτές για τη μείωση ή και εξάλειψη των ορυκτών καυσίμων, καθαρισμός νερού. Συσκευές στο μέγεθος πιστωτικής κάρτας που θα μπορούν να είναι ταυτόχρονα κινητό τηλέφωνο, τηλεόραση, φωτογραφική μηχανή, ραδιόφωνο, μαγνητόφωνο, κλπ. Παράθυρα που σκιάζουν όταν έχει μεγάλη ηλιοφάνεια, κέρματα με αντιβακτηριδιακή δράση, ρούχα που αλλάζουν χρώμα και μοτίβα, τρόφιμα με λαχταριστή γεύση αλλά λιγότερες θερμίδες. Η νανοτεχνολογία επιτρέπει την κατασκευή υψηλής ποιότητας προϊόντων σε πολύ χαμηλό κόστος -γρήγορα, φθηνά και καθαρά. Επιπτώσεις και Έλεγχος Λόγω του ότι δεν υπάρχουν επίσημα ευρήματα για τις επιπτώσεις των νανο-υλικών στην ανθρώπινη υγεία, η κατανόηση των σχετικών ρίσκων είναι περιορισμένη. Πολλοί πιστεύουν ότι πρέπει να υπάρχει έλεγχος και ρυθμίσεις από τις κυβερνήσεις. Οι αντίπαλοι πιστεύουν ότι αντίθετα, τέτοιος έλεγχος θα αναχαιτίσει την έρευνα και την καινοτομία. Στα επιχειρήματα υπέρ της νανοτεχνολογίας μπορούν να συμπεριληφθούν οι ευκολίες που προκύπτουν από τις εφαρμογές της, οι γρήγορες εφευρέσεις καταπληκτικών προϊόντων σε προσιτές τιμές και οι ευεργετικές εφαρμογές της στην ιατρική. Αντίθετα, πιθανά μειονεκτήματα της νανοτεχνολογίας μπορεί να είναι η τοξικότητα των νανο-υλικών και οι επιπτώσεις τους στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία, οι πιθανές εξελίξεις που μπορεί να έχει στην κατασκευή μη-ανιχνεύσιμων όπλων μαζικής καταστροφής ή οι τόσο γρήγορες εξελίξεις στον τομέα των όπλων μπορεί να προκαλέσουν πολιτική αστάθεια και η πιθανή δημιουργία ενός χάσματος μεταξύ πλούσιου και φτωχού κόσμου. Εκτενέστερα για τη διαμάχη αυτή θα μας μιλήσει ο Δρ Χαράλαμπος Δουμανίδης, Καθηγητής και Έδρα Marie Curie Νανοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου. Ακολουθούν μικρές συνεντεύξεις των Δρ Ευσταθίου, Χρονάκη, Κελίρη, Κυπριανού και Χούλη με θέμα το πώς συνδέεται η επιστήμη τους με τη Νανοτεχνολογία.

20 Αφιέρωμα ΣΕΛΙΔΑ 20 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ Η ΗΘΙΚΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Δρ Χαράλαμπος Δουμανίδης Καθηγητής και Έδρα Marie Curie Ερευνητική Μονάδα Νανοτεχνολογίας «Ήφαιστος» Πανεπιστήμιο Κύπρου 1. Οι εφαρμογές της νανοτεχνολογίας μπορεί να έχουν ταυτόχρονα ευεργετικές και δυσμενείς συνέπειες στον κόσμο σήμερα. Πιστεύεται ότι η διάδοση των τεχνολογιών αιχμής της νανοτεχνολογίας πρέπει να ελέγχεται από κάποιες αρχές ή να είναι ευρέως διαθέσιμη σε όλους; Είναι φανερό από άλλες τεχνολογίες αιχμής ότι στατιστικά και ιστορικά είναι αδύνατη η πλήρης πρόβλεψη και αποτροπή πιθανών ανεπιθύμητων παρενεργειών ή ατυχημάτων, λόγω ανθρωπογενών σφαλμάτων και τεχνολογικών ατελειών της νανοτεχνολογίας. Η προληπτική αντιμετώπιση της επιστημονικής κοινότητας των όντως ανησυχητικών αυτών ενδεχομένων, με σχετικά πρόσφατες τις αντίστοιχες εμπειρίες κυρίως από την πυρηνική, τη χημική και βιολογική τεχνολογία, χρειάζεται και είναι ήδη αντικείμενο τεχνικής διερεύνησης και νομοθετικής ρύθμισης. Ταυτόχρονα με συμβατικές τοξικολογικές μελέτες π.χ. των νανοσωματιδίων (φυσικών, ανθρωπογενών, κατασκευασμένων), αυτή επικεντρώνεται κυρίως στον δυνάμει επεμβατισμό της νανοτεχνολογίας στο ανθρώπινο γονιδίωμα με τη νανοχειρουργική, στην κυτταρική και ιστολογική φυσιολογία με τη νανορομποτική, και στην οργανική νανο-βιονική με παρέμβαση στην νόηση, όπου διαφαίνονται καινοφανείς προκλήσεις. Για παράδειγμα, πρόσφατη μελέτη του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου (NCI-NIH, ΗΠΑ), που όμως δεν επιβεβαιώθηκε από επαναληπτικά πειράματα σε ποντικούς, φέρει τους νανοσωληνίσκους ως τρείς φορές πιο καρκινογόνους από άλλες μορφές άνθρακα. Παράλληλα με τη σχετική έρευνα, ρυθμιστικοί μηχανισμοί βασισμένοι στην έννοια της προσδοκώμενης διακυβέρνησης τίθενται ήδη σε εφαρμογή από διεθνείς οργανισμούς (π.χ. International Risk Governance Council) και την Ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη νανοτεχνολογική έρευνα, ενώ αναγγέλλονται μέχρι και προληπτικά μορατόρια κοινής χρήσης π.χ. νανοσωματιδίων (Berkeley, California). Με δεδομένη όμως την επιστημονική αβεβαιότητα έως πλήρη άγνοια των ακριβών τεχνικών παραμέτρων και της αιτιότητας των κινδύνων, τα πρώιμα προστατευτικά μέτρα αναγκαστικά ταλαντεύονται μεταξύ παντελούς έλλειψης και συντηρητικής υπερβολής. Φυσικά η νανοτεχνολογία δεν πρέπει και δεν είναι δυνατόν να ελέγχεται στο επίπεδο της βασικής έρευνας, όπου υπάρχει τρεχόντως και άνθιση αλλά και ανάγκη νέων νανοτεχνολογικών ιδεών και μεθοδολογιών. 2. Πώς πιστεύετε ότι μπορεί να αποφευχθεί η κατάχρηση της νανοτεχνολογίας για την ανάπτυξη επικίνδυνων για τον άνθρωπο τεχνολογιών, π.χ. δημιουργία όπλων μαζικής καταστροφής; Όπως για κάθε τεχνολογία ή επιστήμη στο παρελθόν (ρομποτική, πυρηνική, πληροφορική), και μετά από ακραίες εκφράσεις νανο-φιλίας (π.χ. E. Drexler) και νανο-φοβίας (B. Joey, M. Creighton), γίνεται σήμερα και για τη νανοτεχνολογία αποδεκτή η ηθική της ουδετερότητα, και η εξάρτηση των επιπτώσεών της αποκλειστικά από την προαίρεση του κάθε χρήστη της. Κατά την εύγλωττη βιβλιογραφία, η νανοτεχνολογία δεν επέχει παρά το ρόλο ενός ρωμαλέου αλλά πειθήνιου δούλου στην υπηρεσία των κυρίων του, ή μιας οξείας μάχαιρας που στα χέρια ενός χειρούργου μπορεί να σώσει ζωές, ενώ σε εκείνα ενός κακούργου να τις αφαιρέσει: «ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΔΟΘΕΝ ΔΙΑΘΕΣΙΝ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ, ΣΥΝΑΛΛΟΙΟΥΣΘΑΙ ΠΕΦΥΚΕ ΚΑΙ Η ΦΥΣΙΣ ΑΥΤΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΟΤΑΝ ΔΕ ΠΑΡΑ ΦΥΣΙΝ ΑΥΤΗΣ ΑΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΙΝΩΝΤΑΙ ΠΡΟΣ ΕΑΥΤΑΣ ΣΤΑΣΙΑΖΟΥΣΑΙ, ΠΑΡΑ ΦΥΣΙΝ ΑΥΤΗ ΚΑΙ ΤΑΥΤΑ ΟΡΑΤΑΙ ΕΙΣ ΒΥΘΟΝ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΚΑΤΑΓΟΝΤΑ» 1. Έτσι, όπως και σε άλλες εδραιωμένες τεχνολογίες, παράλληλα με τις επωφελείς εφαρμογές για την εξυπηρέτηση των ανθρώπινων αναγκών σε φυσικούς πόρους, το περιβάλλον, την εργασία, την ασφάλεια, την υγεία και την παιδεία, δυστυχώς είναι αδύνατον να αποκλεισθούν κακοήθεις ή εγκληματικές καταχρήσεις της νανοτεχνολογίας. Όμως παρά την αδιαμφισβήτητη αναγκαιότητα και επικαιρότητά της, η παραπάνω αμιγώς τεχνική απόκριση στις ενδεχόμενες απειλές της νανοτεχνολογίας δεν μπορεί παρά να παραγνωρίζει τους κυρίαρχους πνευματικούς παράγοντες του προβλήματος. Η ελεύθερη και αυτεξούσια προαίρεση του χρήστη κάθε είδους τεχνολογίας εμφανώς υπεκφεύγει της δέουσας σημασίας και υπευθυνότητας στην θεώρηση του θέματος, και χρήζει γενικότερης αντιμετώπισης στα πλαίσια της ανθρώπινης παιδείας και αγωγής μέσω της καλλιέργειας αληθών πρωταρχικών αξιών και αρχών. 3. Τι πιστεύετε ότι θα είναι η συνέπεια των εφαρμογών της νανοτεχνολογίας στο χάσμα μεταξύ των πλούσιων και φτωχών; (Δρ M. Roco, NSF) Γίνεται όντως αρκετός λόγος περί οικονομικής «νανοδιαίρεσης» σε δεοντολογικές θεωρήσεις επενδύσεων, κυρίως από πολιτειακές υπηρεσίες, σε νανοτεχνολογικές εφαρμογές. Οι ουσιώδεις παράμετροι αφορούν στη γένεση νέων ή εξάλειψη παραδοσιακών βιομηχανιών και επιχειρήσεων, στην δημιουργία ή απώλεια θέσεων εργασίας και στις απαιτούμενες νέες δεξιότητες του εργατικού δυναμικού, και στη συνεπακόλουθη δημιουργία και κατανομή νέου πλούτου από εφαρμογές της νανοτεχνολογίας, καθώς στις συνέπειές του σε εθνικά και διεθνή θέματα ασφάλειας, περιβάλλοντος κλπ. Ως προς την οικονομική χροιά της, η ιδιαιτερότητα της νανοτεχνολογίας σε σχέση με άλλες νέες τεχνολογίες έγκειται στην αναγκαιότητα για εξειδικευμένο και δαπανηρό αναλυτικό εξοπλισμό (π.χ. ηλεκτρονική μικροσκοπία υψηλής διακριτότητας) διαθέσιμο κυρίως σε εύπορα ερευνητικά περιβάλλοντα, αλλά και την δυνατότητα αξιοποίησης προσιτών συνθετικών μεθόδων (π.χ. bottom up αυτο-συναρμολόγηση) και σχετικά ευτελών πρώτων υλών (π.χ άνθρακας κλπ) με δυνατότητες εκμετάλλευσης υπό κοινές κατασκευαστικές συνθήκες. Το ισοζύγισμα αυτό, εάν τα οφέλη της νανοτεχνολογίας εξαρτιόταν αποκλειστικά από τους διαθέσιμους προς επένδυση πόρους, θα ήταν απλά επιτατικό και θα ωφελούσε αναλογικά τόσο τους πλουσίους όσο και τους φτωχούς συμμετόχους στις εφαρμογές της. Όμως η οικονομική ψαλίδα μεταξύ τους αναμένεται να διαφοροποιηθεί από την ειδική έμφαση που θα δοθεί στην έρευνα, την εκπαίδευση και την καινοτομία στον τομέα της νανοτεχνολογίας από άτομα και ομάδες, ανάλογα με το φιλοπερίεργο, τη φιλομάθεια και το φιλοπρόοδό τους. Αυτά ανάγονται τελικά στην κοσμοθεωριακή και ηθικοκοινωνική στάση τους, όπως εξηγήθηκε παραπάνω, δηλαδή τις πρωταρχικές γενεσιουργές αιτίες και των οικονομικών διαφορών. 1 Οσ. Νικήτα Στηθάτου, Α Πρακτικών Κεφαλαίων Εκατοντάς, νβ, Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών, 3η Έκδοση. Αθήνα: Αστήρ Α&Ε Παπαδημητρίου, 1961.

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Medeea International Conference Mediterranean Energy Cities Λευκωσία, 16 Μαΐου 2013 Γραφείο Προγραμματισμού Άδωνις Κωνσταντινίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ 5 Δεκεμβρίου 2014

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ 5 Δεκεμβρίου 2014 Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ 5 Δεκεμβρίου 2014 Άδωνις Κωνσταντινίδης Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης Δομή Παρουσίασης Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών - Cyprus Energy Agency - 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας.

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας. Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας Ιωάννινα, 27 Μαρτίου 2015, Ενημερωτικό Τεχνικό Σεμινάριο ECOFUNDING 1 Το Επιμελητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΟΜΑΔΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ»

«ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΟΜΑΔΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» «ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΟΜΑΔΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» Α/Α ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 1 Στόχος προγράμματος 2 Δικαιούχοι προγράμματος Προϋποθέσεις 3 Υποστήριξη έργων

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας INTERREG IVC EUROPE Παρουσίαση του Προγράμματος Δρ. Ράλλης Γκέκας ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020 ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Έξυπνη: αποτελεσματικότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, την έρευνα & την καινοτομία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ σε νέους και έμπειρους ερευνητές. Πόλυ Σακελλαρίου. Προϊσταμένη Αυτοτελούς Τμήματος Διαχείρισης Διαρθρωτικών Προγραμμάτων

Υποστήριξη της ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ σε νέους και έμπειρους ερευνητές. Πόλυ Σακελλαρίου. Προϊσταμένη Αυτοτελούς Τμήματος Διαχείρισης Διαρθρωτικών Προγραμμάτων Υποστήριξη της ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ σε νέους και έμπειρους ερευνητές. Πόλυ Σακελλαρίου Προϊσταμένη Αυτοτελούς Τμήματος Διαχείρισης Διαρθρωτικών Προγραμμάτων Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013»

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» 1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» Πώς η ΚΓΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Προκλήσεις Οικονομικές 3 στόχοι πολιτικής Βιώσιμη παραγωγή τροφίμων συμβολή στο γεωργικό εισόδημα και μείωση των

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες δικτύωσης & συνεργασίας: Δίκτυο ΠΡΑΞΗ & Enterprise Europe Network

Ευκαιρίες δικτύωσης & συνεργασίας: Δίκτυο ΠΡΑΞΗ & Enterprise Europe Network Ευκαιρίες δικτύωσης & συνεργασίας: Δίκτυο ΠΡΑΞΗ & Enterprise Europe Network Χημεία & Βιομηχανία της Κρήτης Ηράκλειο, 14 Μαΐου 2010 Dr Απόστολος Δημητριάδης Σύμβουλος Μεταφοράς Τεχνολογίας Αναπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ Λευκωσία, 13 Δεκεμβρίου 2014 Γεωργία Χριστοφίδου Διευθύντρια Προγραμματισμού Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ»... 2 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2 «ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»... 3 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3 «ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ»... 4 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 1 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 Μαρία Κασωτάκη Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κρήτης ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΔΡΥΜΑΤΟΣ Π ΡΟΩΘΗΣΗΣ Ε ΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ A ΙΤΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ «ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ» ΔΡΑΣH ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ

Ι ΔΡΥΜΑΤΟΣ Π ΡΟΩΘΗΣΗΣ Ε ΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ A ΙΤΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ «ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ» ΔΡΑΣH ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ A ΙΤΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ Ι ΔΡΥΜΑΤΟΣ Π ΡΟΩΘΗΣΗΣ Ε ΡΕΥΝΑΣ ΔΡΑΣH ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ «ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ» ΜΕΤΡΑ/ΣΥΝΕΔ/0215 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΙΙΙ. Ανάπτυξη Έρευνας και Καινοτοµίας στις Επιχειρήσεις ΕΣΜΗ 2009-2010

ΑΞΟΝΑΣ ΙΙΙ. Ανάπτυξη Έρευνας και Καινοτοµίας στις Επιχειρήσεις ΕΣΜΗ 2009-2010 ΑΞΟΝΑΣ ΙΙΙ Ανάπτυξη Έρευνας και Καινοτοµίας στις Επιχειρήσεις ΕΣΜΗ 2009-2010 Ι ΡΥΜΑΤΟΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Χριστάκης Θεοχάρους Επιστηµονικός Λειτουργός ΣΤΟΧΟΣ: Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ Δήλωση συνέχισης με σκοπό τη στήριξη και την ενίσχυση πρωτοβουλιών για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων «Πολιτικές στήριξης και τεχνολογικές λύσεις για την ενεργειακή αναβάθμισης

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ 7 ου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ (ΠΠ7) - 7 th FRAMEWORK PROGRAMME (FP7) ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ...1 Τι είναι το 7o Πρόγραµµα Πλαίσιο...2 οµή και προϋπολογισµός του FP7...2 Συµµετοχή...5

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα URBACT III: 1 η Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για τη σύσταση Δικτύων Πόλεων για Σχεδιασμό Δράσεων (Action Planning Networks)

ΘΕΜΑ: Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα URBACT III: 1 η Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για τη σύσταση Δικτύων Πόλεων για Σχεδιασμό Δράσεων (Action Planning Networks) Ελληνική ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ 1-27. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/2295(INI) 27.3.2013. Σχέδιο γνωμοδότησης Tamás Deutsch. PE508.059v01-00

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ 1-27. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/2295(INI) 27.3.2013. Σχέδιο γνωμοδότησης Tamás Deutsch. PE508.059v01-00 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 27.3.2013 2012/2295(INI) ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ 1-27 Tamás Deutsch (PE506.093v01-00) σχετικά με την καινοτομία για βιώσιμη ανάπτυξη: μια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Υ Π Ο Β Ο Λ Η Σ Π Ρ Ο Τ Α Σ Ε Ω Ν Σ Τ Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Τ Η Σ ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020

Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020 Βασικά Στοιχεία του Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020 Ηράκλειο 29 Ιουνίου 2015 Το όραμα του αναπτυξιακού σχεδιασμού Δυναμική και Βιώσιμη Κρήτη Βιώσιμη σε όρους οικονομικούς, περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς Δυναμική με

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ευνοϊκής χρηματοδότησης για την υποστήριξη των επενδύσεων στον πολιτιστικό τομέα

Εργαλεία ευνοϊκής χρηματοδότησης για την υποστήριξη των επενδύσεων στον πολιτιστικό τομέα Σύνοψη Εργαλεία ευνοϊκής χρηματοδότησης για την υποστήριξη των επενδύσεων στον πολιτιστικό τομέα Στο παρόν έγγραφο γίνονται ορισμένες υποδείξεις σχετικά με ενδεχόμενες πηγές χρηματοδότησης, δημόσιες και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 28.2.2012 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την προετοιμασία για τη διάσκεψη κορυφής «Ρίο+20» - Συνεδρίαση Διακοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης: υπηρεσίες για Έρευνα, Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών 21 Φεβρουαρίου 2014

Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης: υπηρεσίες για Έρευνα, Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών 21 Φεβρουαρίου 2014 Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης: υπηρεσίες για Έρευνα, Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών 21 Φεβρουαρίου 2014 Γεωργία Τζένου Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης Title of the

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Υ Π Ο Β Ο Λ Η Σ Π Ρ Ο Τ Α Σ Ε Ω Ν Σ Τ Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Τ Η Σ ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

UΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΩΝ. «Κυπριακό Βραβείο Έρευνας Νέος Ερευνητής 2015» Ημερ. Δημοσίευσης Καταληκτική Ημερομηνία

UΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΩΝ. «Κυπριακό Βραβείο Έρευνας Νέος Ερευνητής 2015» Ημερ. Δημοσίευσης Καταληκτική Ημερομηνία UΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΩΝ 0BΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ 1BΚΩΔΙΚΟΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Ημερ. Δημοσίευσης Καταληκτική Ημερομηνία «Κυπριακό Βραβείο Έρευνας Νέος Ερευνητής 2015» ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ/ΒΡ-ΝΕ/0415 2 Απριλίου 2015 15 Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G.

Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G. Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G.5-Greece & Cyprus 1 1) Κανονιστικές καινοτομίες 2014-2020 Επίτευξη των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης Οι υπηρεσίες του ΕΚΤ για την υποστήριξη Έρευνας & Καινοτομίας - Η ελληνική συμμετοχή στο 7ο ΠΠ

Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης Οι υπηρεσίες του ΕΚΤ για την υποστήριξη Έρευνας & Καινοτομίας - Η ελληνική συμμετοχή στο 7ο ΠΠ 24 Ιανουαρίου Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης Οι υπηρεσίες του ΕΚΤ για την υποστήριξη Έρευνας & Καινοτομίας - Η ελληνική συμμετοχή στο 7ο ΠΠ Χ. Σιαμπέκου / Γ. Μαζιώτη Εθνικό Σημείο Επαφής

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεία της ΑΗΚ, Λευκωσία Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου 2014, 11:00 π.μ.

Γραφεία της ΑΗΚ, Λευκωσία Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου 2014, 11:00 π.μ. Δήλωση του Γενικού Διευθυντή της Ομοσπονδίας Εργοδοτών & Βιομηχάνων,κ. Μιχάλη Πήλικου στη Δημοσιογραφική Διάσκεψη για την 10 η Έκθεση Εξοικονόμησης Ενέργειας «SAVENERGY 2014» και την 7 η Έκθεση Τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης Regional 2014-2020 1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης Τρίτη, 23 Ιουνίου 2015 Δράσεις Ολοκληρωμένης Χωρικής Ανάπτυξης ΕΠ ΠΔΜ 2014-2020 Δρ Μουρατίδης Ηλίας Προϊστάμενος Μον. Α1 Προγρ/σμούκαι Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής ρ Μαρία Κωστοπούλου Προϊσταμένη Μονάδας Α Στρατηγικής και παρακολούθησης πολιτικών Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας

Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Τρίκαλα, 19 Νοεμβρίου 2015 Έξυπνης Εξειδίκευσης Τι είναι; Τι Περιλαμβάνει; Στρατηγική προσέγγιση για την οικονομική ανάπτυξη, μέσω στοχοθετημένης υποστήριξης

Διαβάστε περισσότερα

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation Παραδοτέο 2.1.2 ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ Ε&Α, ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, Αύγουστος 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική περίοδος 2014-2020

Προγραμματική περίοδος 2014-2020 «Χρηματοδοτικές ευκαιρίες της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014 2020 για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια» Αθήνα, 27 Νοεμβρίου 2015 Γιάννα Νίκου Προϊσταμένη Μονάδας Α Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ορίζοντας 2020. Συνοπτική περιγραφή προγράμματος

Ορίζοντας 2020. Συνοπτική περιγραφή προγράμματος Ορίζοντας 2020 Συνοπτική περιγραφή προγράμματος Το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 είναι το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την Έρευνα και την Καινοτομία την περίοδο 2014-2020. Το πρόγραμμα υποστηρίζει τη

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραµµα ιαγωνισµός Κωδικός Πρόσκλησης : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτοµικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας «Εθνικές προτεραιότητες για την έρευνα και καινοτομία και ο ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ 2020» Π. Χατζηνικολάου Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.12.2014 C(2014) 10160 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18.12.2014 για την έγκριση ορισμένων στοιχείων του επιχειρησιακού προγράμματος «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. Θεσσαλονίκη, 2015. sep4u.gr

ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. Θεσσαλονίκη, 2015. sep4u.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΜΗΜΑ Χ Η Μ Ι Κ Ω Ν ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Θεσσαλονίκη, 2015 Η συνεισφορά της Χημικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ (www.gnto.gov.gr) v Ίδρυση: έτος 1950 v Αποστολή: οργάνωση, ανάπτυξη και προώθηση του τουρισµού στην Ελλάδα v Δράσεις: τουριστική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα Εναρμόνιση της Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες 1 ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση ΙΑΤΡΙΔΗΣ ΜΗΝΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Υ Π Ο Β Ο Λ Η Σ Π Ρ Ο Τ Α Σ Ε Ω Ν Σ Τ Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Τ Η Σ ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες

Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες 3 η Τεχνική Συνάντηση Ομάδας Καθοδήγησης 27 Απριλίου 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 ΕΥΔ

Διαβάστε περισσότερα

Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος: Στην υπηρεσία του «επιχειρείν» & των πολιτών. Γεώργιος Ζαλίδης Καθηγητής Α.Π.Θ. Επιστημονικός Υπεύθυνος ΔΚΠ

Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος: Στην υπηρεσία του «επιχειρείν» & των πολιτών. Γεώργιος Ζαλίδης Καθηγητής Α.Π.Θ. Επιστημονικός Υπεύθυνος ΔΚΠ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος: Στην υπηρεσία του «επιχειρείν»

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

Με FAX & E-MAIL Αθήνα, 15 Ιουλίου 2014 Α.Π. 28263

Με FAX & E-MAIL Αθήνα, 15 Ιουλίου 2014 Α.Π. 28263 Ελληνική ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά εργαλεία για την ανάπτυξη δράσεων ενέργειας και περιβάλλοντος στην Υγειονομική Περιφέρεια Κρήτης

Χρηματοδοτικά εργαλεία για την ανάπτυξη δράσεων ενέργειας και περιβάλλοντος στην Υγειονομική Περιφέρεια Κρήτης Χρηματοδοτικά εργαλεία για την ανάπτυξη δράσεων ενέργειας και περιβάλλοντος στην Υγειονομική Περιφέρεια Κρήτης 7 η Υγειονομική Περιφέρεια Κρήτης 2014-2020 Στόχος ΥΠΕ Κρήτης η διαμόρφωση περιφερειακής στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΡΑ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΡΑ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΡΑ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας Διαγωνισμός : Μαθητές στην Έρευνα ΜΕΡΑ 2013-2014 Κωδικός Πρόσκλησης

Διαβάστε περισσότερα

«Τοπικά Σχέδια για την Απασχόληση Προσαρμοσμένα στις ανάγκες των Τοπικών Αγορών Εργασίας» (ΤΟΠ.ΣΑ)

«Τοπικά Σχέδια για την Απασχόληση Προσαρμοσμένα στις ανάγκες των Τοπικών Αγορών Εργασίας» (ΤΟΠ.ΣΑ) «ΒΟΙΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ» Πράξη «Τοπικά Σχέδια για την Απασχόληση Προσαρμοσμένα στις ανάγκες των Τοπικών Αγορών Εργασίας» (ΤΟΠ.ΣΑ) Συντονιστής Έταιρος: Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης Περιφερειακής Ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΔΑΦΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 2007 2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΔΑΦΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 2007 2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΔΑΦΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 2007 2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ Η έκδοση συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης της ΕΕ. Γραφείο Προγραμματισμού Σεπτέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας Γεώργιος Αλετράς / ΕΥΔ ΠΑΑ-Μονάδα Α Λακωνία, 3 Μαρτίου 2013 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ι Δ Ρ Υ Μ Α Τ Ο Σ Π Ρ Ο Ω Θ Η Σ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ι Δ Ρ Υ Μ Α Τ Ο Σ Π Ρ Ο Ω Θ Η Σ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Υ Π Ο Β Ο Λ Η Σ Π Ρ Ο Τ Α Σ Ε Ω Ν Σ Τ Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Τ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ω Ν Τ Ο Υ Ι Δ Ρ Υ Μ Α Τ Ο Σ Π Ρ Ο Ω Θ Η Σ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΔΡΑΣH «Κουπόνια Καινοτομίας» ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης 1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης Τρίτη, 23 Ιουνίου 2015 Στρατηγική Επικοινωνίας ΕΠ ΠΔΜ 2014-2020 Δρ Μουρατίδης Ηλίας Προϊστάμενος Μον. Α1 Προγρ/σμούκαι Αξιολόγησης Προγράμματος Καν. 1303/2013 (άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η Στρατηγική της Έξυπνης Εξειδίκευσης στην Περιφέρεια ΑΜΘ Β. ΠΙΤΣΙΝΙΓΚΟΣ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΕΥΔ ΕΠ ΠΑΜΘ ΞΑΝΘΗ 21.10.2015

Η Στρατηγική της Έξυπνης Εξειδίκευσης στην Περιφέρεια ΑΜΘ Β. ΠΙΤΣΙΝΙΓΚΟΣ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΕΥΔ ΕΠ ΠΑΜΘ ΞΑΝΘΗ 21.10.2015 Η Στρατηγική της Έξυπνης Εξειδίκευσης στην Περιφέρεια ΑΜΘ Β. ΠΙΤΣΙΝΙΓΚΟΣ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΕΥΔ ΕΠ ΠΑΜΘ ΞΑΝΘΗ 21.10.2015 Το όραμα της Περιφέρειας για την προγραμματική περίοδο 2014-2020 Η ανασυγκρότηση του παραγωγικού

Διαβάστε περισσότερα