Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΙΑΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΙΑΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΕΥΧΟΣ 1 Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΙΑΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑ 1

2 Συγγραφέας: Γιώργος Μπουσούτας Θανάσουλας Copyright 2008 Γιώργος Μπουσούτας Θανάσουλας για όλο τον κόσµο ISBN :

3 Ο άνθρωπος από την αρχή της ύπαρξης του άρχισε να παρατηρεί και να προσπαθεί να ερµηνεύσει διάφορα φυσικά φαινόµενα που λάµβαναν χώρα γύρω του. Για αυτά τα φαινόµενα στην αρχή µη µπορώντας να δώσει απαντήσεις τους προσέδωσε υπερφυσικές ιδιότητες θεοποιώντας την παρουσία τους. Έτσι θεώρησε την φύση σαν Θεό. Ορισµένα όµως φωτισµένα και ανήσυχα πρόσωπα, µε την πάροδο του χρόνου, άρχισαν να παρατηρούν και να µελετούν τα διάφορα φυσικά φαινόµενα. Παραµέρισαν λοιπόν την έντονη θεοποίηση των εκδηλώσεων και άρχισαν να στοχάζονται για τους λόγους εκδήλωσής τους. Οι πρώτοι στοχαστές που αντιµετώπισαν µε αυτό τον τρόπο την Φύση ήταν οι Έλληνες προσωκρατικοί φιλόσοφοι. Με τον τρόπο αυτόν γεννήθηκε η Φυσιογνωσία, ο πρόγονος της φυσικής επιστήµης. Ο άνθρωπος εκτός από λάτρης της Φύσης έγινε και παρατηρητής της. Στοχαζόµενος λοιπόν στις παρατηρήσεις του και προσπαθώντας µέσω των µαθηµατικών και του λογισµού να συστηµατοποιήσει αυτές τις παρατηρήσεις, εξήγαγε τους πρώτους φυσικούς κανόνες και τους πρώτους φυσικούς νόµους και τις πρώτες θεωρίες για την φύση και την αιτία των φαινοµένων. Η ανθρωπότητα δια µέσου του χρόνου συνέχισε να παρατηρεί και να προσπαθεί να ερµηνεύσει τα φυσικά φαινόµενα και να µεταφράσει σε θεωρητικές σχέσεις τις εκδηλώσεις τους. Με τον τρόπο αυτό ο άνθρωπος γνώρισε περισσότερο την φύση, έπαψε σε µεγάλο βαθµό να φοβάται τα αποτελέσµατα των φαινοµένων και πολύ περισσότερο να τα θεωρεί σαν εκδηλώσεις του θείου, το οποίο µε τον τρόπο αυτόν ζητούσε κάτι από τον άνθρωπο ή εκδήλωνε την δυσαρέσκειά του για κάτι που αυτός έκανε. Φθάσαµε λοιπόν στον 17 ο αιώνα όπου συντελέστηκε µια µεγάλη «επανάσταση» στην σκέψη και την αντιµετώπιση του ανθρώπου σε ότι α- φορά την Φύση. Ο άνθρωπος όχι µόνο ζήτησε να γνωρίσει ακόµη περισ- 3

4 σότερο την Φύση αλλά και να κυριαρχήσει και να υποτάξει τα φυσικά φαινόµενα στις δικές του ανάγκες και τους στόχους. Τότε δηµιουργήθηκε µια νέα µέθοδος γνώσης της Φύσης. Στις µέχρι τότε γνωστές δηλαδή, την παρατήρηση και τα µαθηµατικά, προστέθηκε µια ακόµη το πείραµα και τότε γεννήθηκε η Κλασική Φυσική η οποία πλέον πήρε και τον χαρακτηρισµό της επιστήµης. Η νέα αυτή αντιµετώπιση της Φύσης από τον άνθρωπο είχε επίπτωση, όπως θα δούµε και στην συνέχεια, στην ίδια την φιλοσοφία της ζωής, στη σχέση µεταξύ Φύσης και ανθρώπου και τέλος στη σχέση του ανθρώπου µε τον συνάνθρωπό του και τον Θεό. Με την είσοδο όµως του 20ου αιώνα και των γεγονότων που διαδραµατίστηκαν στην συνέχεια ο άνθρωπος άρχισε να αντιµετωπίζει την Φύση µε έναν διαφορετικό τρόπο. Συνειδητοποιώντας ότι πρέπει να ζήσει µαζί µε την Φύση και αυτά που την αποτελούν και όχι χωρίς αυτήν, σε συνδυασµό µε την ανακάλυψη µιας άλλης φύσης αυτήν του µικρόκοσµου δηµιουργεί µια νέα φυσική η οποία διαφοροποιείται έντονα από την παλαιά φυσική, την κλασική και δηµιουργεί την Σύγχρονη Φυσική. Η νέα αυτή σχέση που τώρα ανατέλλει έρχεται να δώσει µια άλλη διάσταση και τον αναγκάζει να επανοριοθετήσει την σχέση του µε την Φύση, τον Θεό και τον ίδιο τον συνάνθρωπο. Στην προσπάθεια µας να δούµε αυτές τις αντιθέσεις της κλασικής και τις σύγχρονης φυσικής αρχικά θα ασχοληθούµε και θα σκιαγραφήσουµε το φιλοσοφικό πλαίσιο κάθε µιας από αυτές και στο τέλος θα α- ντιπαραβάλλουµε αυτά τα πλαίσια ώστε να δούµε τις έντονες φιλοσοφικές διαφορές τους. Το ότι δηµιουργεί η φυσική επιστήµη, όπως και κάθε επιστήµη, έ- να φιλοσοφικό πλαίσιο στο οποίο κινείται και αναπτύσσει τις θεωρίες της νοµίζω ότι είναι αυταπόδεικτο. Ο άνθρωπος, κάθε άνθρωπος, κινείται µέσα σε ένα κοσµοείδωλο που είναι γενικά παραδεκτό από την κοινωνία. Άρα η συµπεριφορά του, όποια και αν είναι αυτή, βρίσκεται µέσα σε αυτά τα πλαίσια και τις απόψεις που είναι δυνατόν να γίνουν αποδεκτές. Αυτός είναι και ο λόγος που αν και η κίνηση της γης γύρω από τον ήλιο ήταν γνωστή από την αρχαιότητα µε την θεωρία του Αρίσταρχου του Σά- µιου, χρειάστηκαν τουλάχιστον 18 αιώνες ώστε η άποψη αυτή να θεωρηθεί ορθή. Το ίδιο ισχύει και για την αξιοποίηση της ατοµικής θεωρίας του ηµοκρίτου όπου πέρασαν περισσότερο από 20 αιώνες για να γίνει αποδεκτή στο σύνολό της. Ένα τέτοιο κοσµοείδωλο διαµορφώνεται και από την φυσική επιστήµη και µέσα σε αυτό κινείται τόσο αυτή όσο και οι άλλες επιστήµες όπως π.χ. η φιλοσοφία, η θεολογία ή οι τέχνες. Αρχίζοντας την φιλοσοφική προσέγγιση της Φυσικής επιστήµης ξεκινάµε µε την κλασική φυσική. Όπως προαναφέραµε η κλασική φυσική προσέθεσε στις ήδη υπάρχουσες µεθόδους, την παρατήρηση και την µαθηµατική σχέση, µια νέα το πείραµα. Με την νέα µέθοδο ο άνθρωπος ζητούσε να µάθει τους νόµους της Φύσης «ανακρίνοντας» τρόπω τινά, ζητώντας να του αποκαλύψει τα µυστικά της. Ήταν τόσο αγαπητή η νέα αυτή µέθοδος, στους επιστήµονες της εποχής (17 ος 18 ος αιώνας) ώ- στε θεωρείτε ότι είναι η κυρίαρχη µέθοδος σε σχέση µε τις δύο άλλες. Η νέα αυτή µέθοδος, το πείραµα, δηµιούργησε όπως αναφέραµε και πριν, νέες σχέσεις και νέες θέσεις. Στο σηµείο αυτό καλό είναι να αναφέρουµε 4

5 ότι αυτές τις νέες θέσεις τις υιοθέτησαν τα πρωτοπόρα πνεύµατα της εποχής Ο Francis Bacon διατύπωνε την άποψη ότι «Η Φύση είναι µια σκλάβα και ο σκοπός της επιστήµης είναι να αιχµαλωτίσει την σκλάβα µαζί µε τα παιδιά της». Ο Κάντ δηλώνει «Η φύση είναι σαν τον ανακρινό- µενο τον οποίο υποβάλλουµε σε βασανιστήρια για να αποκαλύψει τα µυστικά της. Τα βασανιστήρια είναι το πείραµα». Ο Descartes δηλώνει «Σκοπός της επιστήµης είναι να κατακυριεύσει την Φύση και οι άνθρωποι πρέπει να γίνουν κύριοι και κτήτορες της φύσης». Πως όµως πραγµατοποιείται το πείραµα; Αρχικά παίρνουµε το φαινόµενο και το αποµονώνουµε από το περιβάλλον ή θεωρούµε ότι το περιβάλλον έχει ιδανικές συνθήκες. Με τον τρόπο αυτό δεν µας ενδιαφέρει το πού γίνεται κάτι, αλλά το ότι γίνεται. Μια δεύτερη θεώρηση είναι ότι µας ενδιαφέρουν µόνο τα µετρήσιµα µεγέθη αυτού του φαινοµένου και θεωρούµε ότι ο παρατηρητής και τα όργανα µέτρησης που χρησιµοποιεί δεν έχουν κάποια επίδραση στο φαινόµενο. Ποια είναι όµως τα γεγονότα που σηµατοδότησαν την έναρξη της νέας εποχής; Σύµφωνα µε τον Γκαίτε είναι τρία και χρονολογικά σηµειώνονται περίπου το Τα γεγονότα αυτά είναι : Ο θάνατος του Γαλιλαίου Η γέννηση του Νεύτωνα Η επανέκδοση του έργου του Ντεκάρ «Φιλοσοφικοί Στοχασµοί» Αργότερα χάρις στο Νεύτωνα και το έργο του «Μαθηµατικές αρχές Φυσικής Φιλοσοφίας» συστηµατοποιείται οριστικά η Φυσική έχοντας σαν βάση την Μηχανική. Η νέα αντίληψη που δηµιουργείται για την Φύση στους νέους χρόνους είναι ότι η Φύση είναι µια µηχανή. Από την άποψη αυτή δεν ξεφεύγει ούτε ο άνθρωπος. Ο Ντεκάρ µάλιστα προχωρεί ακόµη περισσότερο αποκαλώντας τον µηχανή και µάλιστα άθροισµα µηχανικών µελών. Σε έναν κόσµο µηχανικό η θέση του Θεού γίνεται περιττή. Ο Θεός κατανοήθηκε µηχανικά ως ο Μέγας Ωρολογοποιός, ο οποίος αφού κούρδισε το ρολόι το εγκατέλειψε. Για τον λόγο αυτόν ο Γάλλος Φυσικός Λαπλάς θα πει στον Ναπολέοντα που τον ρωτά ποια είναι η θέση του Θεού στο Σύµπαν ότι: «εν µου χρειάζεται η υπόθεση Θεός». Σύµφωνα µε τον Νεύτωνα πέντε είναι οι βασικές έννοιες πάνω στις οποίες οικοδόµησε το σύστηµά του 1. ΣΩΜΑ ( ΥΛΗ) : Ότι υπάρχει στην φύση είναι σώµατα δηλαδή οντότητες που έχουν ύλη (βάρος, µάζα) και γεωµετρικές ιδιότητες (ύψος, πλάτος, µήκος ) 2. ΥΝΑΜΗ (ΕΝΕΡΓΕΙΑ ) : Η δύναµη µας δίνει την κίνηση όταν αυτή εφαρµόζεται στο σώµα 3. ΚΙΝΗΣΗ : Η αιτία που µας κάνει να βλέπουµε τις αλλαγές στα σώµατα ( δράση αντίδραση ) 4. ΧΩΡΟΣ : Η αλλαγή στα σώµατα γίνεται µέσα σε αυτόν 5. ΧΡΟΝΟΣ : Η διάρκεια της αλλαγής που συντελείται µέσα στον χώρο. 5

6 Η οικοδόµηση του νευτώνειου συστήµατος πάνω σε αυτές τις πέντε βασικές έννοιες δηµιούργησε δύο ζεύγη αντιθέσεων στον χώρο της λογικής. Το σηµείο αυτό των αντιθέσεων βρίσκεται στο ορατό και το άλλο στο αόρατο πεδίο. Τα ζεύγη αυτά είναι : ΟΡΑΤΟ ΣΩΜΑ ΧΩΡΟΣ ΑΟΡΑΤΟ ΥΝΑΜΗ ΧΡΟΝΟΣ Το ρολόι είναι η τέλεια εφαρµογή της νευτώνειας λογικής. Είναι η χωροποίηση του χρόνου. Ο χρόνος είναι το κυρίαρχο σηµείο του τεχνολογικού πολιτισµού. Το ρολόι είναι το «σήµα κατεταθέν» αυτού του πολιτισµού. Αρχικά ρολόι εµφανίστηκε στις µονές και χρησίµευε για την α- κριβή τέλεση της Θείας Λειτουργίας. Στην συνέχεια τοποθετήθηκε στο ηµαρχείο για να δηλώνει την χρονική τοποθέτηση της εκάστοτε πράξης της κοσµικής ζωής. Εδώ αξίζει να δούµε τι ήταν ο χρόνος για τους αρχαίους λαούς. Γραπτά δείγµατα για την έννοια του χρόνου έχουµε από τους αρχαίους Έλληνες και συγκεκριµένα από τον µεγάλο ιστορικό Θουκυδίδη. Εκεί ο χρόνος ήταν ένας κύκλος. Κάθε γεγονός θα επαναλαµβάνονταν πολλές φορές άλλοτε σαν τραγωδία και άλλοτε σαν κωµωδία. Αυτός ήταν και ο λόγος που έδιδαν ιδιαίτερη σηµασία στην ιστορία. Μπορούσαν µελετώντας την να δουν τι έπρεπε να κάνουν στο µέλλον σε παρόµοια γεγονότα. Τώρα η λογική του χρόνου αλλάζει και από κυκλική γίνεται γραµµική. Την εποχή αυτή ο χρόνος αποκτά παρελθόν, παρόν και µέλλον τα οποία διαφέρουν Σύµφωνα µε την κλασική φυσική γνωρίζω σηµαίνει κατέχω κάτι καλά, δηλαδή κυριαρχώ. Για να αποκτήσουµε αυτή την γνώση δηµιουργούµε µια µεθοδολογία την οποία ο Ντεκάρ την ονοµάζει αναλογισµό και η οποία έχει τα ακόλουθα στάδια. 1. Σπας το όλο σε µέρη 2. Γνωρίζεις τα µέρη 3. Αθροίζεις τα αποτελέσµατα 4. Ελέγχεις αν κάτι δεν έχεις υπολογίσει Για να γνωρίσεις κάτι, σύµφωνα µε τις αρχές τις κλασικής φυσικής, πρέπει να το αντικειµενοποιήσεις. Να γίνει δηλαδή αντιληπτό από τις πέντε αισθήσεις και να του προσδοθούν µετρήσιµα µεγέθη. Άρα ότι δεν γίνεται αντικειµενικό δεν είναι αληθινό. Για να γίνει όµως κάτι πρέπει να υπάρχει ένα αίτιο. Αυτό το αίτιο είναι για την κλασική φυσική το ΜΟΝΟ αίτιο το οποίο µπορεί να παράγει το ίδιο αποτέλεσµα. Έτσι για την κλασική φυσική κύριο σηµείο αναφοράς είναι η ενέργεια. Αναφέραµε και προηγουµένως ότι για την κλασική φυσική η Φύση είναι µια µηχανή. Άρα αυτή η µηχανή έχει αξία αν µπορεί να χρησιµοποιηθεί από τον άνθρωπο, δηλαδή αν είναι χρήσιµη. Η αξιοποίηση όµως της Φύσης πρέπει να γίνεται σε ατοµικό επίπεδο πρωτίστως και όχι συλλογικό, διότι θεωρείται ότι κάποιος γνωρίζει και κατά συνέπεια κατέχει ως άτοµο. Άρα αυτός που κατέχει έχει και µεγαλύτερη ισχύ. 6

7 Τα τελευταία διακόσια χρόνια ο άνθρωπος εξ αιτίας της τεχνολογικής ανάπτυξης και της νοοτροπίας αυτής καταναλίσκει περισσότερα µη ανανεώσιµα αγαθά και λιγότερα ανανεώσιµα αντιστρέφοντας έτσι τις προτεραιότητες που ίσχυαν πριν τον 17 ο αιώνα σε σχέση µε την χρήση του περιβάλλοντος από τον άνθρωπο. Συνέπεια τούτου είναι ότι οι πρώτες ύ- λες αρχίζουν να σπανίζουν και ο εφιάλτης του λιµού απειλεί να εµφανιστεί και στις υπερκαταναλωτικές κοινωνίες του Βορρά. Σε αυτά πρέπει να προσθέσουµε και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και τον τρόπο ζωής. Ένα άλλο σηµείο το οποίο παρατηρείται µε την εµφάνιση της κλασικής φυσικής είναι και ο ορθολογισµός. Η Μέθοδος που σκέπτεται ο άνθρωπος σύµφωνα µε τον Κάντ είναι ο Ορθός Λόγος. Άρα αυτό που είναι σωστό συµφωνεί µε τον Ορθό Λόγο. Με αυτόν τον στοχασµό η Φύση γνωρίζεται µόνο µε την επιστήµη. Οι δύο άλλες µέθοδοι που υπήρχαν και συγκεκριµένα η Τέχνη και η ιαίσθηση δεν θεωρούνται πλέον σαν µέθοδοι γνώσης. Τον 19 ο αιώνα εµφανίζονται δύο νέες θεωρίες. Ο ηλεκτροµαγνητισµός και η θερµοδυναµική. Οι θεωρίες αυτές έδωσαν νέες διαστάσεις στην νευτώνια λογική ενώνοντας δύο διαφορετικές δυνάµεις και εµφανίζεται µε τον τρόπο αυτόν η έννοια του πεδίου. Η εµφάνιση της θερµοδυναµικής ανέτρεψε τις θεωρίες των µέχρι τότε επιστηµόνων οι οποίοι θεωρούσαν τα συστήµατα παρατήρησης σαν «κλειστά» και αποµονωµένα από το περιβάλλον τους. Όπως αναφέρει και ο Ι. Τσουκαλάς καθηγητής πληροφορικής στο Πανεπιστήµιο της Θεσσαλονίκης σε άρθρο του στην εφη- µερίδα «Το Βήµα της Κυριακής» στις 8/2/98 µε τίτλο Η φύση και η ζωή «Από δεκαετίες οι επιστήµονες κατάλαβαν ότι οι απλουστευτικές υποθέσεις µε τις οποίες προσπαθούσαν να περιγράψουν µε µαθηµατικές ε- ξισώσεις καταστάσεις ενός συστήµατος βρίσκονταν σε καταφανή διάσταση µε την πραγµατικότητα. Έτσι η απαίτηση ένα σύστηµα να είναι αποκλεισµένο να βρίσκεται σε θερµοδυναµική ισορροπία, οι µεταβολές να γίνονται µε µεγάλη βραδύτητα για να ισχύουν τα θερµοδυναµικά αξιώ- µατα έρχεται σε κραυγαλέα αντίθεση µε την πραγµατικότητα.» Βρισκόµαστε λοιπόν στις αρχές του 20ου αιώνα. Εγκαταλείπουµε για λίγο την κλασική φυσική και παρακολουθούµε τις νέες ιδέες και τις νέες σκέψεις που εµφανίζονται αυτόν τον αιώνα και που δηµιουργούν µια νέα φυσική την Σύγχρονη Φυσική. Τα γεγονότα που σηµαδεύουν αυτή την έναρξη της νέας σκέψης µπορούµε να πούµε ότι είναι τα παρακάτω: Η είσοδος της ανθρώπινης σκέψης στον µικρόκοσµο και τον µακρόκοσµο. Η δηµιουργία της κβαντικής Φυσικής Η εµφάνιση του Freud και της θεωρίας του. Η σύγχρονη φυσική περιλαµβάνει τρεις µεγάλες θεωρίες αυτές είναι: 1. Οι θεωρίες της Σχετικότητας του Αϊνστάιν 2. Η κβαντική θεωρία µε πρωτεργάτες τους Πλάνκ, Bohr και Heisenberg 3. Η Πυρηνική φυσική 7

8 Πολλοί ερευνητές θεωρούν ότι σε αυτές τις τρεις θεωρίες της σύγχρονης φυσικής πρέπει να προστεθεί και µια ακόµη θεωρία που προέρχεται από των χώρο των µαθηµατικών αυτή τη φορά και είναι η θεωρία του Χάους. Η πρώτη και κύρια αλλαγή που πραγµατοποίησε η σύγχρονη φυσική είναι αυτή της αντίληψης και της λειτουργίας του πειράµατος. Για τον σύγχρονο φυσικό ο ερευνητής συµµετέχει ενεργά στην εκτέλεση του πειράµατος σε τέτοιο µάλιστα βαθµό ώστε να αλλοιώνει το αποτέλεσµα. Ανάλογη αν όχι και µεγαλύτερη είναι και η επέµβαση των οργάνων που λαµβάνουν µέρος σε αυτό. Είναι µάλιστα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό όλων των θεωριών της σύγχρονης φυσικής ότι πρώτα αυτές συνελήφθησαν σε θεωρητικό και µαθηµατικό επίπεδο και µετά αποδείχθηκαν πειραµατικά. Η δεύτερη αρχή που λαµβάνει υπ όψιν η σύγχρονη φυσική είναι η ύπαρξη σωµάτων ή στοιχείων ύλης που δεν είναι δυνατόν να γίνουν α- ντιληπτά από τις αισθήσεις απ ευθείας. Επίσης ενώ η κλασική φυσική διαχωρίζει τις έννοιες του χώρου και του χρόνου στον τοµέα δράσης της, η σύγχρονη φυσική συνδέει αυτές τις δύο έννοιες και µιλά για την έννοια του χωροχρόνου. Η ύλη και η ενέργεια αποτελούν µια σύνθεση αντιθέσεων. Το κύµα και το σωµάτιο συνυπάρχουν στο ίδιο στοιχείο. Σε αντιδιαστολή µε την κλασική φυσική, η ερµηνεία της Φύσης γίνεται µε αναφορά του µέρους στο όλο. Βλέπουµε δηλαδή τι ακριβώς επιπτώσεις θα έχει στο όλο σύστηµα η εφαρµογή κάποιας νέας συνθήκης σε ένα τµήµα του συστήµατος. Όλα τα παραπάνω συνθέτουν µια νέα θεώρηση της γνώσης για την Φύση. Στην σύγχρονη φυσική, Γνώση σηµαίνει µετέχω, συµµετέχω στα γεγονότα της Φύσης. Στην σύγχρονη φυσική δεν έχει πρωταρχική αξία η ενέργεια και η δύναµη όπως στην κλασική φυσική. Τώρα κυρίαρχη θέση έχει η πληροφορία η οποία είναι ανοικτή και προσπελάσιµη από όλους. Η πληροφορία δεν ανήκει σε κάποιο άτοµο ή σε ένα τµήµα της επιστή- µης. Η πληροφορία ανήκει σε όλη την κοινωνία και είναι προσπελάσιµη από όλους. Για τον ερευνητή της Φύσης, µέσω της σύγχρονης φυσικής, η Φύση είναι ένας Οίκος, που ο άνθρωπος ζει µέσα σε αυτόν. Η Φύση είναι ένας ανόργανος ζωντανός οργανισµός µε τον οποίο ο άνθρωπος έχει µια σχέση. Καθοριστική υπήρξε η ανακάλυψη και η χρήση της Πυρηνικής ε- νέργειας που έκαναν τον επιστήµονα να αλλάξει στάση απέναντι στην Φύση και να την αντιµετωπίσει µε διαφορετικό τρόπο. Από την χρήση της ενέργειας αυτής ο άνθρωπος είδε ότι αυτή είτε χρησιµοποιηθεί για ειρηνικούς σκοπούς, είτε για πολεµικούς δηµιουργεί περισσότερα προβλήµατα από όσα λύνει. Με αυτή η σκέψη σε συνδυασµό µε την µείωση των ενεργειακών αποθεµάτων του πλανήτη από την υπερεκµετάλλευση των πόρων, την µόλυνση του περιβάλλοντος από την αύξηση της χρήσης της τεχνολογίας για παραγωγή καταναλωτικών προϊόντων κ.λ.π. ο άνθρωπος βλέπει να αντιµετωπίζει και έναν άλλον εφιάλτη το ονοµαζόµενο οικολογικό πρόβληµα. 8

9 Για όλους αυτούς τους λόγους δηµιουργεί µια νέα στάση απέναντι στην Φύση που περιλαµβάνει τους παρακάτω άξονες: a) Συνύπαρξη: Αισθάνεται ότι πρέπει να ζήσει σε ένα περιβάλλον που θα συνυπάρχει µαζί µε άλλα όντα και τα οποία έχουν τα ίδια δικαιώ- µατα ύπαρξης µε αυτόν. b) Συµβίωση: Με βάση τα παραπάνω ζει σε έναν χώρο που επιτρέπει να ζήσουν και άλλες µορφές ζωής µαζί µε αυτόν και ποτέ πλέον δεν θα πρέπει να ζει σε βάρος αυτών των µορφών. c) ιάλογος : Η επιστήµη ζητά πλέον την ανταλλαγή θέσεων και απόψεων µε άλλες µορφές έκφρασης και σκέψης του ανθρώπου όπως π.χ. την φιλοσοφία, την θεολογία, την ψυχολογία, την τέχνη κ.λ.π. Η σύγχρονη φυσική µε τον τρόπο αυτόν αλλάζει το κοσµοείδωλο της ανθρωπότητας δηµιουργώντας µια νέα σχέση ανάµεσα στον άνθρωπο και την Φύση την οποία µπορούµε να ονοµάσουµε, σύµφωνα µε τον Μάριο Μπέγζο, «οικολογική κοσµολογία» γιατί την Φύση και τον Κόσµο εν γένει τον αντιµετωπίζουµε σαν οίκο (σπίτι) στον οποίο ο άνθρωπος ζει και δρα. Αυτό το κοσµοείδωλο έχει τα παρακάτω στοιχεία. 1. Για την σύγχρονη φυσική το υποκείµενο (ερευνητής) και το α- ντικείµενο (φύση) έχουν µια σχέση. Τα φυσικά όντα µπορούν να γίνουν αλλά δεν είναι από την φύση τους αντικείµενα. 2. Η παρατήρηση ενός φυσικού φαινοµένου έχει πιθανά αποτελέσµατα για τα οποία υπάρχει µια αιτιότητα. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγµα του ζαριού. Γνωρίζουµε ότι το ρίξιµο ενός ζαριού θα φέρει από το ένα έως το έξι. εν ξέρουµε όµως ποιόν α- κριβώς αριθµό θα φέρει. Ο Στέφαν Χώκιν στο έργο του Το χρονικό του Χρόνου θα πει ότι «Κάθε φυσική θεωρία είναι πάντα µια υπόθεση προσωρινή µε την έννοια ότι δεν µπορούµε ποτέ να αποδείξουµε οριστικά ότι είναι σωστή». 3. Ένα ακόµη χαρακτηριστικό στοιχείο του κοσµοειδώλου αυτού είναι ότι δεν ερµηνεύουµε την Φύση αλλά την περιγράφουµε. Οι τυχόν ερµηνείες δεν είναι δόγµατα αλλά προτάσεις και ση- µεία αναφοράς. Ο λόγος (η λογική) είναι ένα µέσο γνώσης αλλά δεν είναι το µόνο µέσο γνώσης. Βασικές αρχές που εφαρµόζονται για την µελέτη και την περιγραφή των φαινοµένων µε βάση την σύγχρονη φυσική είναι οι παρακάτω: Η αρχή της Συµπληρωµατικότητας. Την αρχή αυτή την εισηγήθηκε για πρώτη φορά ο ανός φυσικός Bohr. Το πρόβληµα που αντιµετώπιζε ήταν η εµφάνιση µικροσωµάτων άλλοτε σαν κύµα και άλλοτε σαν σωµατίδια ασυνέχειας. Τότε διατύπωσε την αρχή η οποία νοµιµοποίησε και τις δύο αυτές εκδηλώσεις. Η αρχή της απροσδιοριστίας Την εισηγήθηκε ο Heisenberg και κατά αυτήν είναι αδύνατος ο ακριβείς προσδιορισµός ταυτοχρόνως των δύο συντεταγµένων (θέση, ταχύτητα) ενός µικροφυσικού συστήµατος. Μετά από την σύντοµη αυτή περιγραφή του κοσµοειδώλου της κλασικής και της σύγχρονης φυσικής θα έρθουµε να τις δούµε και να τις 9

10 συγκρίνουµε προσπαθώντας να κατανοήσουµε τι τις ενώνει και τι τις χωρίζει σήµερα. Σύµφωνα µε τον Αϊνστάιν η εποχή µας έχει δύο χαρακτηριστικά a) Την τελειοποίηση των µέσων b) Την σύγχυση των σκοπών. Ο σηµερινός κόσµος εµπιστεύεται την τεχνολογία και ταυτόχρονα δυσπιστεί για την θεολογία και την µεταφυσική. Σήµερα οι άνθρωποι δεν είναι άπιστοι αλλά είναι δύσπιστοι σε σχέση µε τις ιδεολογίες και τις θρησκείες, τα πνευµατικά πράγµατα και την ίδια την τεχνολογία. Το α- µείλικτο ερώτηµα της σύγχρονης ανθρωπότητας είναι το αν θα συνεχίσει να υπάρχει ζωή στη γη. Ο σηµερινός άνθρωπος αναζητά προσανατολισµό και πιστεύει ότι οι βιοτικές του συνθήκες βελτιώνονται µε την τεχνολογία αλλά αυτή η ευηµερία δεν του δηµιουργεί a priori και την ευτυχία. Ο άνθρωπος πιστεύει στην τεχνολογία όχι για την αλήθεια που αυτή πρεσβεύει αλλά για την χρήση της από αυτόν. Έτσι η τεχνολογία επηρεάζει την ζωή του ανθρώπου και το ήθος του και κατά συνέπεια συναντά την φιλοσοφία και την θρησκεία για την απάντηση του ερωτήµατος της ύπαρξης και του στόχου της ύπαρξης. Σε έναν παραδοσιακό πολιτισµό (π.χ. αρχαίος Ελληνικός) δύο ή- ταν οι άξονες που ο άνθρωπος έπρεπε να κινηθεί για την επίτευξη του στόχου της ύπαρξης που δεν ήταν άλλος από αυτόν της ψυχικής ανάπτυξης. Οι άξονες αυτοί ήταν η θρησκεία και η τέχνη. ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΨΥΧΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΧΝΗ Χαρακτηριστική είναι και η κατάταξη των επιστηµών σύµφωνα µε τον Αριστοτέλη. Σε αυτήν την κατάταξη, η οποία αναφέρεται στο έργο του «Μετά τα φυσικά», ανωτάτη επιστήµη θεωρείται η θεολογία και έπονται τα µαθηµατικά και η φυσική. Στη σύγχρονη κοινωνία οι άξονες αυτοί έχουν αντικατασταθεί από αυτόν της πολιτικής ιδεολογίας (µε προεξάρχουσα αυτήν της ατοµικής ελευθερίας) και της τεχνικής επιστήµης (µε προεξάρχουσα την βιοτική ευηµερία), έχοντας σαν στόχο την ανθρώπινη ευτυχία. 10

11 ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ι ΕΟΛΟΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΥΤΥΧΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Στο σύγχρονο τρόπο ζωής ανάµεσα στον άνθρωπο και την φύση έ- χει µπει η µηχανή και κινητήρια ενέργεια είναι ο ηλεκτρισµός ο οποίος έχει χαρακτηριστεί από πολλούς φιλοσόφους, όπως ο Μάριος Μπέγζος, σαν το «αίµα του σύγχρονου πολιτισµού». Η µηχανή, η οποία είναι ένα κατασκεύασµα του ανθρώπου, τον υπερασπίζει από την Φύση και του δίνει την δυνατότητα κυριαρχίας σε αυτήν αλλά ταυτόχρονα τον αποµακρύνει από αυτήν. Η κυριαρχία που ζητά ο άνθρωπος επί της Φύσης τον αναγκάζει να εισάγει στην ζωή του την βία, ώστε να απαιτήσει αυτό που χρειάζεται. Η συνεχώς όµως επέκταση του κάθε ανθρώπου δηµιουργεί πρόβληµα χώρου γιατί αγγίζει πλέον τα όρια που χρειάζεται κάποιος άλλος άνθρωπος. Έτσι η βία στρέφεται εκτός από την Φύση και στον άλλο άνθρωπο, τον συνάνθρωπο. Η βία έχει δύο µορφές a) Την νόµιµη βία b) Την άνοµη βία Εφαρµογή της βίας στην εκπαίδευση είναι η βαθµοθηρία αντί της γνώσης και ο ανταγωνισµός στην οικονοµία αντί του συναγωνισµού. Μια άλλη µορφή βίας είναι και αυτή που δηµιούργησε το οικολογικό πρόβληµα και για το οποίο µιλήσαµε προηγουµένως. Στην εφαρµογή των παραπάνω βλέπουµε ότι στην µία περίπτωση έχουµε δίκαιο ισχύος σε αντίθεση µε την ισχύ του δικαίου που βρίσκεται στον αντίποδα της και η οποία δηµιουργεί συνθήκες που επιτρέπουν την συγχώρεση δηλαδή την συνεύρεση. Με την εµπειρία µάλιστα της εφαρ- µογής της πυρηνικής ενέργειας για πολεµικούς σκοπούς και την ένταση του οικολογικού προβλήµατος βρισκόµαστε για πρώτη φορά στην ιστορία όπου έχουµε έναν πόλεµο ή ένα πρόβληµα που στην πρώτη περίπτωση δεν θα υπάρχουν νικητές και νικηµένοι, στην δεύτερη δε θα υ- πάρχουν συνέπειες για όλους. Οι επιπτώσεις και στις δύο περιπτώσεις θα είναι ολοκληρωτικές και θα υπάρχουν την επαύριον µόνο νεκροί ή ετοι- µοθάνατοι. Η σύγχρονη φυσική χωρίς να παραγνωρίζει την εφαρµογή της κλασικής φυσικής στο πεδίο του µακρόκοσµου, σηµατοδοτεί την εποχή που ο άνθρωπος πρέπει να αρχίσει να ενδιαφέρεται και για τους δύο άλλους κόσµους, τον µεγάκοσµο και τον µικρόκοσµο, και να λαµβάνει σοβαρά υπ όψιν του τις επιδράσεις των πράξεών του σε αυτό το «ανοικτό» σύστηµα που ονοµάζεται ηµιουργία. 11

12 Με τον τρόπο αυτόν η σύγχρονη φυσική επανατοποθετεί σε νέες βάσεις την σχέση του ανθρώπου µε την Φύση. Έτσι αν φανταστούµε την στάση του ανθρώπου έναντι της Φύσης σαν ένα εκκρεµές θα µας πει ο Μάριος Μπέγζος, µπορούµε να βάλουµε στις δύο άκρες την λατρεία και την υ- ποβάθµιση της Φύσης έχοντας σαν σηµείο ισορροπίας την ισότιµη αντι- µετώπιση. Για να συνοψίσουµε τις διαφορές των κοσµοειδώλων της κλασικής και της σύγχρονης φυσικής παραθέτουµε τους δύο πίνακες που ακολουθούν 1 : ΚΛΑΣΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΟΣΜΟΣ = ΜΗΧΑΝΗ ΚΟΣΜΟΣ = ΟΙΚΟΣ ΦΥΣΗ = ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η ΦΥΣΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΑΛΛΑ ΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΥΡΙΑΡΧΕΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΣΤΗΝ ΦΥΣΗ ΤΗΝ ΦΥΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ = ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ = ΠΙΘΑΝΑ ΑΠΟ- ΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑ ΦΥΣΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΥΣΗΣ ΓΝΩΡΙΖΩ = ΚΑΤΕΧΩ ΚΥΡΙΑΡΧΩ ΓΝΩΡΙΖΩ = ΜΕΤΕΧΩ ΣΥΜΜΕΤΕ- ΧΩ ΑΛΗΘΙΝΟ = ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ Α- ΑΛΗΘΙΝΟ = ΤΟ ΥΠΑΡΧΟΝ ΟΧΙ ΤΟ ΝΤΙΛΗΠΤΟ, ΜΕΤΡΗΣΙΜΟ ΚΑΤΑ ΑΝΑΓΚΗ ΜΕΤΡΗΣΙΜΟ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ = ΜΟΝΑ ΙΚΟ ΑΙΤΙΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ = ΠΟΛΛΑ ΑΙΤΙΑ ΛΟΓΟΣ = ΜΟΝΟ ΜΕΣΟ ΓΝΩΣΗΣ ΛΟΓΟΣ = ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΝΩΣΗΣ ΧΩΡΟΣ / ΧΡΟΝΟΣ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟΣ ΣΩΜΑ / ΥΝΑΜΗ ΥΛΗ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΟ Ι ΙΟ ΣΩΜΑΤΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΟΛΟ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΣΤΟ Ο- ΛΟ ΚΑΛΟ = ΧΡΗΣΙΜΟ ΚΑΛΟ = ΟΤΙ ΕΝ ΙΑΤΑΡΑΣΣΕΙ ΤΗΝ ΣΧΕΣΗ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΦΥΣΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ = ΥΝΑΜΗ ΚΥΡΙΑΡΧΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ = ΠΛΗΡΟ- ΦΟΡΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΒΙΩΣΗ - ΛΟΓΟΣ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ- ΣΥΜΒΙΩΣΗ ΙΑ- ΛΟΓΟΣ ΙΚΑΙΟ ΙΣΧΥΟΣ ΙΣΧΥΣ ΙΚΑΙΟΥ 1 Οι πίνακες αυτοί προέρχονται από τις διδακτικές παραδόσεις του καθ. Μάριου Μπέγζου στο Ελληνοαµερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα στο πλαίσιο των µαθηµάτων του προγράµµατος επιµόρφωσης ενηλίκων. 12

13 ΦΥΣΙΚΗ ΜΕΤΑΦΥΣΙ- ΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΗΘΙΚΗ 17 ος 19 ος αιώνας 20ος αιώνας ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΚΟΣΜΟΣ = ΜΗΧΑΝΗ ΚΟΣΜΟΣ = ΟΙΚΟΣ ΥΑΛΙΣΤΙΚΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΣ Ή ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΚΤΗΤΙΚΗ ΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΟΧΙΚΗ ΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΑ ΓΝΩΡΙΖΩ = ΚΑΤΕΧΩ ΓΝΩΡΙΖΩ = ΜΕΤΕΧΩ ΧΡΗΣΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΑ = ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟ ΑΞΙΑ = ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Σήµερα η ανθρωπότητα αντιµετωπίζει µια κρίση. Αυτή η κρίση εµφανίζεται ή µε τον τρόµο του πυρηνικού ολέθρου, ή µε την ένταση του οικολογικού προβλήµατος. Μόνη διέξοδος φαίνεται να είναι η κριτική επί των ιστορικών και κοσµοθεωρητικών προϋποθέσεων αυτού του πολιτισµού. Η κριτική και αυτοκριτική της επιστήµης για την µονοµέρεια και τις ευθύνες που έχει για το δηµιούργηµά της που λέγεται «µοντέρνος πολιτισµός», αλλά και της φιλοσοφίας και της θεολογίας που είναι συνυπαίτιοι µέσα από τον διαχωριστικό δρόµο που τράβηξαν από την επιστήµη για την σηµερινή κατάσταση. Οι επιστήµονες να σταθούν τίµια απέναντι στο έργο τους και τον εαυτό τους και χωρίς να απαξιώσουν και καταστρέψουν τα επιστηµονικά επιτεύγµατα να µετατρέψουν την γνώση αυτή, ώστε αντί να οδηγεί στην αβεβαιότητα και τον όλεθρο να οδηγεί στην ευηµερία και την ζωή. Παράλληλα οι φιλόσοφοι και οι θεολόγοι να αφήσουν τα ανθρωποκεντρικά και υπερβατικά τους πιστεύω και να τείνουν χέρι φιλίας και συµµετοχής στην επιστήµη ώστε να συµβάλλουν και αυτοί συνδιαλεγόµενοι στην σωτηρία του πλανήτη και στην πρόοδο των όντων που βρίσκονται σε αυτόν. 13

14 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Αριστοτέλης Μετά τα Φυσικά. Εκδ. Φέξη, Αθήνα 1912 Axon T. J. Πέρα από το Ταό και Φυσική. Εκδ. ίαυλος, Αθήνα 1994 Capra F. Το Ταό και η Φυσική. Εκδ. Ωρόρα, Αθήνα 1982 Heisenberg W. Φυσική και Φιλοσοφία. Εκδ. Κάλβος 1978 Θεοδοσίου Σ. ανέζης Μ. Στα Ίχνη του Ιχθύς. Εκδ. ίαυλος, Αθήνα Μπέγζος Μ. Πίστη και Ζωή. Άρθρο, περ. Πρόσβαση τευχ. 9 Μπέγζος Μ. Θρησκεία και Σύγχρονη Φυσική. ιδακτικές Σηµειώσεις. Αθήνα 1998 Μπέγζος Μ. Νεοελληνική Φιλοσοφία της Θρησκείας. Εκδ. Ελληνικά Γράµµατα, Αθήνα 1998 Μπιτσάκης Ευχ. Το Είναι και το Γίγνεσθαι. Εκδ Στάχυ, 1996 Τσουκαλάς Ι. Η Φύση και η Ζωή. Άρθρο, εφηµ. Το Βήµα της Κυριακής 8/2/98 Talbot M. Μυστικισµός και Σύγχρονη Φυσική. Εκδ. Ιάµβλιχος, Αθήνα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας»

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Εισαγωγή Επιστημονική μέθοδος Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Διατύπωση αξιωματική της αιτίας μια κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4 x2 - x1. x = x2 x1 . . 1

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4  x2 - x1. x = x2 x1 . . 1 1 1 o Κεφάλαιο: Ευθύγραµµη Κίνηση Πώς θα µπορούσε να περιγραφεί η κίνηση ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου; Πόσο γρήγορα κινείται η µπάλα που κλώτσησε ένας ποδοσφαιριστής; Απαντήσεις σε τέτοια ερωτήµατα δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 3ο Φυλλάδιο - Ορµή / Κρούση

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 3ο Φυλλάδιο - Ορµή / Κρούση Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας - Ορµή / Κρούση Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, MSc Φυσικός http://perifysikhs.wordpress.com 1 Σύστηµα Σωµάτων - Εσωτερικές & Εξωτερικές υνάµεις ύο ή περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

2009: 22892841 ή 22892832, Εmail: stavrost@ucy.ac.cy ή haris@ucy.ac.cy. www.ucy.ac.cy/fmweb/metaptihiaka.htm

2009: 22892841 ή 22892832, Εmail: stavrost@ucy.ac.cy ή haris@ucy.ac.cy. www.ucy.ac.cy/fmweb/metaptihiaka.htm ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΘΕΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Το Πανεπιστήµιο Κύπρου ανακοινώνει ότι δέχεται αιτήσεις για περιορισµένο αριθµό θέσεων στο

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση;

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Ξεκινώντας θα ήθελα να θυµίσω κάποια στοιχεία που σχετίζονται µε τον ορισµό της συχνότητας σε ένα περιοδικό φαινόµενο, άρα και στην ΑΑΤ.

Διαβάστε περισσότερα

1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ

1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ 1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ Από τα αρχαιότατα χρόνια, έχουν καταβληθεί σηµαντικές προσπάθειες οι απειράριθµες ουσίες που υπάρχουν στη φύση να αναχθούν σε ενώσεις λίγων

Διαβάστε περισσότερα

Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου.

Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου. Ατοµικά πρότυπα Η χρονική εξέλιξη της δοµής του ατόµου. ατοµική θεωρία ηµόκριτου ατοµική θεωρία Dalton πρότυπο Rutherford πρότυπο Schrodinger ~450 π.χ ~1800 µ.χ 1904 µ.χ 1911 µ.χ 1913 µ.χ 1926 µ.χ Σε διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2015-16 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 18/9/2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ_ΚΕΦ. 1 1 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Διδάσκων Γεράσιμος Κουρούκλης Καθηγητής (Τμήμα Χημικών Μηχανικών). (gak@auth.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ. Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ. Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ Η Κλασική Μηχανική σηµματοδοτεί την πρώτη µμεγάλη επανάσταση της ανθρώπινης σκέ- ψης στην πορεία της για την ερµμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

εκποµπής (σαν δακτυλικό αποτύπωµα)

εκποµπής (σαν δακτυλικό αποτύπωµα) Το πρότυπο του Bοhr για το άτοµο του υδρογόνου (α) (β) (γ) (α): Συνεχές φάσµα λευκού φωτός (β): Γραµµικό φάσµα εκποµπής αερίου (γ): Φάσµα απορρόφησης αερίου Κάθε αέριο έχει το δικό του φάσµα εκποµπής (σαν

Διαβάστε περισσότερα

1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ως γνωστόν, οι χηµικές ενώσεις προκύπτουν από την ένωση δύο ή περισσοτέρων στοιχείων, οπότε και έχουµε σηµαντική µεταβολή του ενεργειακού περιεχοµένου του συστήµατος.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Κβαντική µηχανική Τύχη ή αναγκαιότητα Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Ηφυσικήστόγύρισµα του αιώνα «Όλοι οι θεµελιώδεις νόµοι και δεδοµένα της φυσικής επιστήµης έχουν ήδη ανακαλυφθεί και

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική - 2012: Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 11/05/15

Σύγχρονη Φυσική - 2012: Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 11/05/15 Διάλεξη 14: Μεσόνια και αντισωματίδια Μεσόνια Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως (διάλεξη 13) η έννοια των στοιχειωδών σωματίων άλλαξε πολλές φορές μέχρι σήμερα. Μέχρι το 1934 ο κόσμος των στοιχειωδών σωματιδίων

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά!!!

Μουσική και Μαθηματικά!!! Μουσική και Μαθηματικά!!! Η μουσική είναι ίσως από τις τέχνες η πιο δεμένη με τα μαθηματικά, με τη μαθηματική σκέψη, από την ίδια τη φύση της. Η διατακτική δομή μπορεί να κατατάξει τα στοιχεία ενός συνόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

e-mail@p-theodoropoulos.gr

e-mail@p-theodoropoulos.gr Ασκήσεις Μαθηµατικών Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Μαθηµατικών e-mail@p-theodoropoulos.gr Στην εργασία αυτή ξεχωρίζουµε και µελετάµε µερικές περιπτώσεις ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Σ 1 γράφεται ως. διάνυσµα στο Σ 2 γράφεται ως. Σ 2 y Σ 1

Σ 1 γράφεται ως. διάνυσµα στο Σ 2 γράφεται ως. Σ 2 y Σ 1 Στη συνέχεια θεωρούµε ένα τυχαίο διάνυσµα Σ 1 γράφεται ως, το οποίο στο σύστηµα Το ίδιο διάνυσµα µπορεί να γραφεί στο Σ 1 ως ένας άλλος συνδυασµός τριών γραµµικώς ανεξαρτήτων διανυσµάτων (τα οποία αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός)

Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός) Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός) Υπήρξε εφευρέτης του πρώτου σήματος ασυρμάτου τηλεφώνου και εκμεταλλεύτηκε εμπορικά την εφεύρεση. Ίδρυσε το 1897 την Ανώνυμη Εταιρεία Ασυρμάτου Τηλεγράφου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική 1, Διάλεξη 4, Τμήμα Φυσικής, Παν/μιο Ιωαννίνων Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz

Σύγχρονη Φυσική 1, Διάλεξη 4, Τμήμα Φυσικής, Παν/μιο Ιωαννίνων Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz 1 Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz Σκοποί της τέταρτης διάλεξης: 25.10.2011 Να κατανοηθούν οι αρχές με τις οποίες ο Albert Einstein θεμελίωσε την ειδική θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Η μεθοδολογία της επιστήμης

Η μεθοδολογία της επιστήμης Η μεθοδολογία της επιστήμης Στο βιβλίο «the evolution οf scientific thought», που τμήμα του μεταφράζω στο «στοιχεία φιλοσοφίας από την επιστημονική μέθοδο» ο Abraham D Abro μας παρουσιάζει τη μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Οι μεγάλες εξισώσεις....όχι μόνο σωστές αλλά και ωραίες...

Οι μεγάλες εξισώσεις....όχι μόνο σωστές αλλά και ωραίες... Οι μεγάλες εξισώσεις. {...όχι μόνο σωστές αλλά και ωραίες... Ερευνητική εργασία μαθητών της Β λυκείου. E = mc 2 Στοιχεία ταυτότητας: Ε: ενέργεια (joule) m: μάζα (kg) c: ταχύτητα του φωτός στο κενό (m/s)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Ι - ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΘΕΜΑΤΑ και ΛΥΣΕΙΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Ι - ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΘΕΜΑΤΑ και ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Ι - ΙΟΥΝΙΟΣ 13 ΘΕΜΑΤΑ και ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑ B1 Η κίνηση δύο ατόµων ενός µορίου µπορεί να περιγραφεί προσεγγιστικά από ένα a 1 x ax δυναµικό της µορφής V = +, a >, όπου x> η σχετική απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα είδη της κρούσης, ανάλογα µε την διεύθυνση κίνησης των σωµάτων πριν συγκρουστούν. (α ) Κεντρική (ϐ ) Εκκεντρη (γ ) Πλάγια

Τα είδη της κρούσης, ανάλογα µε την διεύθυνση κίνησης των σωµάτων πριν συγκρουστούν. (α ) Κεντρική (ϐ ) Εκκεντρη (γ ) Πλάγια 8 Κρούσεις Στην µηχανική µε τον όρο κρούση εννοούµε τη σύγκρουση δύο σωµάτων που κινούνται το ένα σχετικά µε το άλλο.το ϕαινόµενο της κρούσης έχει δύο χαρακτηριστικά : ˆ Εχει πολύ µικρή χρονική διάρκεια.

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

2 Οκτωβρίου, 2015 2ο Συμπόσιο Επτά Σοφών- Μέγαρο Μουσικής. Σ. Μ. Κριμιζής

2 Οκτωβρίου, 2015 2ο Συμπόσιο Επτά Σοφών- Μέγαρο Μουσικής. Σ. Μ. Κριμιζής Σ. Μ. Κριμιζής To Συµπόσιο των 7 Σοφών της Αρχαιότητας Ø ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ Ἠθικὰ : Τῶν ἑπτὰ σοφῶν συµπόσιον Ø Βίας ο Πριηνεύς--Θαλής ο Μιλήσιος--Κλεόβουλος ο Λίνδιος--Περίανδρος ο Κορίνθιος--Πιττακός ο Μυτιληναίος--Σόλων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Τα φιλοσοφικά ερωτήματα: Δε μοιάζουν με τα επιστημονικά, γιατί δε γνωρίζουμε: από πού να ξεκινήσουμε την ανάλυσή τους ποια μέθοδο να ακολουθήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ Φυσική Β Γυμνασίου Εισαγωγή Τα πάντα γύρω μας κινούνται. Στο διάστημα όλα τα ουράνια σώματα κινούνται. Στο μικρόκοσμο συμβαίνουν κινήσεις που δεν μπορούμε να τις αντιληφθούμε άμεσα.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ECTS ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ECTS ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Στην υπ αριθµ. 361/30-11-2009 Γ.Σ. το Τµήµα Φυσικής του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων υιοθέτησε, σε εναρµόνιση µε το

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης.

Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης. 1 Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα υπήρχε μια αντίληψη για τη φύση των πραγμάτων βασισμένη στις αρχές που τέθηκαν από τον Νεύτωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Η σειρά σεμιναρίων με θέμα ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ διοργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Εξάμηνο Υ/Ε Ώρες Θεωρίας Ώρες Ασκήσης Διδακτικές μονάδες ECTS A Υ 3 1 4 6 Διδάσκουσα Ε. Καλδούδη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσικής Αντικειμενικοί στόχοι του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

NTÙÍÉÏÓ ÃÊÏÕÔÓÉÁÓ - ÖÕÓÉÊÏÓ www.geocities.com/gutsi1 -- www.gutsias.gr

NTÙÍÉÏÓ ÃÊÏÕÔÓÉÁÓ - ÖÕÓÉÊÏÓ www.geocities.com/gutsi1 -- www.gutsias.gr Έστω µάζα m. Στη µάζα κάποια στιγµή ασκούνται δυο δυνάµεις. ( Βλ. σχήµα:) Ποιά η διεύθυνση και ποιά η φορά κίνησης της µάζας; F 1 F γ m F 2 ιατυπώστε αρχή επαλληλίας. M την της Ποιό φαινόµενο ονοµάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Η ασφάλεια στον LHC Ο Μεγάλος Επιταχυντής Συγκρουόµενων εσµών Αδρονίων (Large Hadron Collider, LHC) είναι ικανός να επιτύχει ενέργειες που κανένας άλλος επιταχυντής έως σήµερα δεν έχει προσεγγίσει. Ωστόσο,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α Ο πυρήνας των μαθηματικών είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συλλογιζόμαστε στα μαθηματικά. Τρόποι απόδειξης Επαγωγικός συλλογισμός (inductive)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΑ Α.Ε.Ι.

ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΑ Α.Ε.Ι. ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΑ Α.Ε.Ι. Με βάση το ελτίο Τύπου του Υπουργείου Παιδείας της 6.4.2015: Α. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Για να κατανοήσετε καλύτερα την προτεινόµενη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνος Οµάδας Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Οµάδα Σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Από την Α Λυκείου µέχρι το Πανεπιστήµιο

Από την Α Λυκείου µέχρι το Πανεπιστήµιο Από την Α Λυκείου µέχρι το Πανεπιστήµιο Α ΛΥΚΕΙΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 η οµάδα προσανατολισµού ανθρωπιστικών σπουδών η οµάδα προσανατολισµού θετικών σπουδών 1 η οµάδα προσανατολισµού ανθρωπιστικών σπουδών 3 η οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΑΣΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Η ΚΛΑΣΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 1: Η ΚΛΑΣΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Τίποτε δεν θεωρώ μεγαλύτερο αίνιγμα από το χρόνο και το χώρο Εντούτοις, τίποτε δεν με απασχολεί λιγότερο από αυτά επειδή ποτέ δεν τα σκέφτομαι Charles

Διαβάστε περισσότερα

2o Μάθηµα. Χαράλαµπος Χρήστου 1/7 Σηµειώσεις: ηµόσια Οικονοµική Ι/2 ο Μάθηµα

2o Μάθηµα. Χαράλαµπος Χρήστου 1/7 Σηµειώσεις: ηµόσια Οικονοµική Ι/2 ο Μάθηµα 2o Μάθηµα Αναφέραµε στο πρώτο µάθηµα τρόπους µε τους οποίους το κράτος επηρεάζει την οικονοµική συµπεριφορά µας. (νοµικό πλαίσιο, το κράτος αγοράζει και παράγει αγαθά και υπηρεσίες, ρυθµίζει τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

2.3. Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 100 104 Α ΟΜΑ ΑΣ

2.3. Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 100 104 Α ΟΜΑ ΑΣ .3 Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 00 04 Α ΟΜΑ ΑΣ. Έξι διαδοχικοί άρτιοι αριθµοί έχουν µέση τιµή. Να βρείτε τους αριθµούς και τη διάµεσό τους. Αν είναι ο ποιο µικρός άρτιος τότε οι ζητούµενοι αριθµοί θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 1ο Φυλλάδιο - Οριζόντια Βολή

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 1ο Φυλλάδιο - Οριζόντια Βολή Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας - Οριζόντια Βολή Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, M Sc Φυσικός http://perifysikhs.wordpress.com 1 Εισαγωγικές Εννοιες - Α Λυκείου Στην Φυσική της Α Λυκείου κυριάρχησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2004-05-25 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΟΜΑ Α Α Α.1 Να µεταφέρετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες.

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Γαλιλαίος (1581-1643) Γεννήθηκε στην Πίζα το 1581 Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Ως δευτεροετής φοιτητής ανακάλυψε: 1. Τον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ. Η ενότητα του ευρωπαϊκού πολιτισµού

ΚΕΙΜΕΝΟ. Η ενότητα του ευρωπαϊκού πολιτισµού ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα 3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Σε ποια θεµελιακή θεωρία στηρίζει ο Αριστοτέλης την ηθική του φιλοσοφία; Να την αναπτύξετε σύντοµα. 2. Πώς προσδιορίζει ο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γιώργος Πρέσβης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : ΚΩΝΙΚΕΣ ΤΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Φροντιστήρια Φροντιστήρια ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ η Κατηγορία : Ο Κύκλος και τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας. με τη μέθοδο του απλού εκκρεμούς

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας. με τη μέθοδο του απλού εκκρεμούς Εργαστηριακή Άσκηση 5 Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη μέθοδο του απλού εκκρεμούς Βαρσάμης Χρήστος Στόχος: Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας, g. Πειραματική διάταξη: Χρήση απλού εκκρεμούς.

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα επαναλαμβανόμενο περιοδικά φαινόμενο, έχει μία συχνότητα επανάληψης μέσα στο χρόνο και μία περίοδο. Επειδή κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

x ν+1 =ax ν (1-x ν ) ή αλλιώς η απλούστερη περίπτωση ακολουθίας αριθμών με χαοτική συμπεριφορά.

x ν+1 =ax ν (1-x ν ) ή αλλιώς η απλούστερη περίπτωση ακολουθίας αριθμών με χαοτική συμπεριφορά. 1 x ν+1 =ax ν (1-x ν ) ή αλλιώς η απλούστερη περίπτωση ακολουθίας αριθμών με χαοτική συμπεριφορά. Πριν λίγα χρόνια, όταν είχε έρθει στην Ελλάδα ο νομπελίστας χημικός Ilya Prigogine (πέθανε πρόσφατα), είχε

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ

1.1 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ : ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ Αιτιοκρατικό πείραμα ονομάζουμε κάθε πείραμα για το οποίο, όταν ξέρουμε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιείται, μπορούμε να προβλέψουμε με

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο)

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) 138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) Σκοπός Το Τμήμα έχει σκοπό την ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύψουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε μαθήματα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας 1. Μια διαδεδομένη αντίληψη περί επιστήμης Γνώση / Κατανόηση των φαινομένων του φυσικού κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ!

Ο ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ! Ο ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ! ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΟΥ ΓΑΛΙΛΑΙΟΥ Ας υποθέσουµε σχ. 1, ότι έχουµε ένα ουράνιο σώµα µάζας Μ (γη, σελήνη, αστεροειδής, κ.λ.π.). K 1 M2 R K 1 K M 2 2 M 1 M 1 t = (Ι) (ΙΙ) Ελεύθερη πτώση των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

4.6 Η ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΔΙΟΦΑΝΤΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ

4.6 Η ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΔΙΟΦΑΝΤΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ 174 46 Η ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΔΙΟΦΑΝΤΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ Εισαγωγή Ένα από τα αρχαιότερα προβλήματα της Θεωρίας Αριθμών είναι η αναζήτηση των ακέραιων αριθμών που ικανοποιούν κάποιες δεδομένες σχέσεις Με σύγχρονη ορολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Τι λέμε δύναμη, πως συμβολίζεται και ποια η μονάδα μέτρησής της. Δύναμη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων ή την παραμόρφωσή

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Γ ΕΚ ΟΣΗΣ Μετά την τρίτη έκδοση του βιβλίου µου µε τα προβλήµατα Μηχανικής για το µάθηµα Γενική Φυσική Ι, ήταν επόµενο να ακολουθήσει η τρίτη έκδοση και του παρόντος βιβλίου µε προβλήµατα Θερµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει το ατοµικό πρότυπο του Bohr καθώς και τα µειονεκτήµατά του. Να υπολογίζει την ενέργεια που εκπέµπεται ή απορροφάται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ Στρατάκη Ελένη Παρασύρη Παγώνα Μανουσιδάκη Κατερίνα Πουλινάκη Κατερίνα Μάθημα : Παιδαγωγική & Φιλοσοφία της Παιδείας Καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Διαβάστε περισσότερα