Ιστορία και Νόστος στο Ο Βίος του Ισµαήλ Φερίκ πασά της Ρέας Γαλανάκη.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ιστορία και Νόστος στο Ο Βίος του Ισµαήλ Φερίκ πασά της Ρέας Γαλανάκη."

Transcript

1 62 Θεωρείο παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Ιστορία και Νόστος στο Ο Βίος του Ισµαήλ Φερίκ πασά της Ρέας Γαλανάκη. Λουίζα Χριστοδουλίδου Πανεπιστήµιο Αιγαίου το ξέρω. πιο βαθιά κι απ το πηχτόν αστρόφως, κρυµµένος σαν αετός, µε περιµένει, εκεί που πια ο θείος αρχίζει ζόφος ο πρώτος µου εαυτός... Άγγελος Σικελιανός, Ύµνος του Μεγάλου Νόστου Η εργασία µας θα διαρθρωθεί σε δύο άξονες: από τη µια, θα εξετάσουµε µε ποιο τρόπο το µυθιστόρηµα της Ρέας Γαλανάκη, Ο Βίος του Ισµαήλ Φερίκ πασά, υπακούει σε ιστορικά συµφραζόµενα, κατά πόσο αυτά εγγράφονται ως πραγµατικά ή αληθοφανή και πώς η συγγραφέας εντάσσει το ιστορικό γεγονός στα πλαίσια της µυθοπλασίας. Μια πρώτη απάντηση, σ αυτά τα ερωτήµατα, µάς δίνεται από την ίδια τη συγγραφέα σε µια συνέντευξή της στην Κ. Ασηµακοπούλου: «η λογοτεχνία είναι επινόηση επί της πραγµατικότητας. Αν δεν είσαι βαθιά ριζωµένος στην πραγµατικότητα, δεν θα επινοήσεις κάτι που να µοιάζει µε πραγµατικότητα» και «καµιά φαντασίωση δεν υπάρχει, αν δεν στηρίζεται σε πραγµατικά στοιχεία» (Γαλανάκη, 1997: 43). Από την άλλη, θα διερευνήσουµε τις εκδοχές του νόστου και θα επιχειρήσουµε να τον συνδέσουµε µε τον κατ επίφαση αλλά και τον αληθινό θάνατο του κεντρικού προσώπου. Η ιστορία διαδραµατίζεται στην Κρήτη και την Αίγυπτο -εξάλλου αυτό δηλώνεται ξεκάθαρα- στις αρχές και κυρίως τα µέσα του 19 ου αιώνα, µε επίκεντρο το κορυφαίο ιστορικό γεγονός της κρητικής επανάστασης: Γύρω απ αυτό το γεγονός αναπτύσσεται κυκλικά η ιστορία του εξισλαµισµένου αγοριού, που ανήλθε τα ανώτατα αξιώµατα της στρατιωτικής ιεραρχίας της Αιγύπτου και επέστρεψε στη γενέτειρα Κρήτη, πενήντα χρόνια αργότερα, ως Υπουργός πολέµου και επικεφαλής της στρατιάς, για να καταστείλει την επανάσταση σε συνεργασία µε τον τουρκικό στρατό. Η συγγραφέας δηλώνει ότι δεν είχε πρόθεση να γράψει ένα ιστορικό µυθιστόρηµα (1997: 61), αν και η ίδια σηµειώνει αλλού ότι, προτού γράψει, ερευνά, αναδιφεί, ψάχνει µετά µανίας. Οι γνώσεις της για τη συγκεκριµένη ιστορική περίοδο, αν και επίκτητες, είναι εντυπωσιακές και η αίσθηση της ιστορίας είναι διάχυτη στο έργο της. Βεβαίως, «η αίσθηση της Ιστορίας δεν έχει σχέση µε τη λογιστική των γεγονότων και την ερµηνεία τους αλλά µε το µόρσιµο απόηχο τους». (Βαλτινός, 1997: 335) Η συγγραφέας κατορθώνει, όµως, περίτεχνα, να υπερβεί την ιστορική πραγµατικότητα ανάγοντας το ιστορικό γεγονός -το οποίο βεβαίως και υπάρχει ως έναυσµα και αφετηρία- σε στοιχείο του µύθου και της φαντασίας. το εντάσσει στην προσωπική µυθολογία της για να το εγκιβωτίσει, µέσω της µυθοπλασίας, στην ιστορία την οποία θα µας αφηγηθεί. «Η Ιστορία [...] εξερευνά την περιοχή των φανταστικών παραλλαγών που περιβάλλουν το παρόν και το πραγµατικό, που θεωρούµε ως δεδοµένο στην καθηµερινή µας ζωή. Τέτοιος είναι ο τρόπος µε Η Λ. Χριστοδουλίδου είναι ιδάκτωρ Φιλολογίας, µέλος ΕΕ ΙΠ στο ΠΤ Ε του Παν. Αιγαίου και διδάσκει Γαλλικά.

2 παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 63 τον οποίο η Ιστορία, ακριβώς επειδή επιδιώκει να είναι αντικειµενική, συµµετέχει στη µυθοπλασία. Αλλά και το αντίστροφο αληθεύει εξίσου: η µυθοπλαστική αφήγηση έχει επίσης µερίδιο στη ρεαλιστική πρόθεση της Ιστορίας. µέσω της µιµητικής πρόθεσής της, ο κόσµος της µυθοπλασίας µας οδηγεί στον πυρήνα του πραγµατικού κόσµου της πράξης. [...] η Ιστορία µας φέρνει µπροστά σ αυτό που είναι δυνατό, ενώ η µυθοπλασία, ανοίγοντας µπροστά µας τον ορίζοντα του µη πραγµατικού µας οδηγεί προς αυτό που είναι ουσιώδες στην πραγµατικότητα;» (Ricoeur, 1990: 78-80) Από τη µια βέβαια, δηλώνεται η ακρίβεια και η αυθεντικότητα των ιστορικών γεγονότων 1, µέσα από την καταγραφή των τοπωνυµίων, των χρονολογιών, των ονοµάτων και την εµπλοκή υπαρκτών προσώπων κι όλα αυτά, βέβαια, παραπέµπουν σε ντοκουµέντο, σε αυθεντικό γεγονός κι αυτό δεν µπορεί να παραβλεφθεί. Πέραν αυτού όµως, κάθε µυθιστόρηµα, έστω κι αν διαφαίνεται έντονα το ιστορικό του υπόβαθρο, δεν µπορεί παρά να αποτελεί µια µυθοπλασία. Επί πλέον, η «ανάγνωση» και η πρόσληψη ενός ιστορικού γεγονότος έχει πολλαπλές εκδοχές διότι παρεµβαίνει ο ανθρώπινος παράγοντας, µέσω της γλώσσας της οποίας «ο ρόλος αναδεικνύεται καθοριστικός, στο βαθµό που µέσω αυτής επαναπροσδιορίζεται και επανεπιλέγεται µια πολιτισµική παράδοση». (Κουφού, 1999). Με εµφανή την αποστασιοποίηση, η συγγραφέας χειρίζεται το ιστορικό υλικό της ως µαγιά, για να πλάσει την ιστορία της και µε ιδιαίτερα διακριτικό τρόπο υπαινίσσεται την πολιτική πραγµατικότητα, τα συµφέροντα και την εµπλοκή των Μεγάλων υνάµεων στα δρώµενα της κρητικής επανάστασης. Σε όλη τη διάρκεια της αφήγησης, αποφεύγεται συστηµατικά και επιµελώς η αναφορά στο Λασίθι 2, γενέτειρα του Ισµαήλ Φερίκ πασά, το οποίο υποδηλώνεται, περικειµενικά, µε τη λέξη οροπέδιο που συνεκδοχικά παραπέµπει στο οροπέδιο Λασιθίου. ύο ενδέχεται να είναι οι λόγοι γι αυτή την απόκρυψη, αφενός ο εσωτερικός πόνος του ήρωα για τη γενέτειρά του είναι πολύ µεγάλος, σαν αγκάθι στην καρδιά 3, γι αυτό και εσκεµµένα αποσιωπάται. Αφετέρου η αφηγήτρια ενδέχεται να επιθυµεί να διατηρηθεί µια κάποια απόσταση από την πραγµατικότητα και ενισχύει µ αυτό τον τρόπο το µυθοπλαστικό στοιχείο, για να κινείται ελεύθερα. Παράλληλα, δηµιουργείται κι ένα επί πλέον ενδιαφέρον από µέρους του αναγνώστη, ο οποίος, ήδη ούτως ή άλλως, έχει εντάξει την ιστορία σε συγκεκριµένο χωροχρονικό πλαίσιο, µε τα επαρκή πραγµατικά στοιχεία που του έχουν δοθεί. Τα γεγονότα, ο χώρος είναι και αναγνωρίσιµα και µη. Είναι κι αυτή µια τεχνική, µε την οποία επιτυγχάνεται η ισορροπία ανάµεσα στο αληθινό και το αληθοφανές, στην Ιστορία και τη µυθοπλασία. Υπάρχει αλληλουχία στα γεγονότα, τα οποία καταγράφονται µέσα από µια φυσική χρονική ροή. Συχνά βέβαια, διαµεσολαβούν προλήψεις που επικεντρώνονται κυρίως στο θέµα του βιολογικού θανάτου του Ισµαήλ Φερίκ πασά από τη στιγµή που ξεκινά ο νόστος αλλά και αναδροµές που αφορούν στην παιδική του ηλικία. Η ηµερολογιακή διάρκεια της αφήγησης συµπίπτει µε το διάστηµα που αρχίζει από τη στιγµή της εισόδου του αγοριού στη σπηλιά, τη λιποθυµία, τον κατ επίφαση «θάνατό» του και το κλείσιµο της πρώτης του ζωής µε την αιχµαλωσία, και ολοκληρώνεται µε την επιστροφή και το βιολογικό του θάνατο στο γενέθλιο τόπο. Η αφηγούµενη ιστορία πραγµατώνεται σε σχήµα κύκλου, 4 αφού ολοκληρώνεται εκεί απ όπου ξεκίνησε, µε πλαίσιο ταυτόσηµα ιστορικά γεγονότα ένθεν και ένθεν, γιατί «τα ιστορικά γεγονότα έπρεπε να γίνουν στάδια τεκµηρίωσης µιας ψυχικής βασάνου» (Γαλανάκη, 1997: 20). Μέσα από ανατροπές επιχειρείται αναστροφή του µύθου και της ιστορίας: «Παράξενο ότι θα επέστρεφα στη γενέτειρα µε µιαν επανάληψη, µε το αναποδογύρισµα µάλλον του ίδιου σκηνικού, σαν να µην µπορούσα να χαρώ κάποιο διαφορετικό νόστο» (Γαλανάκη, 2000: 93).

3 64 Θεωρείο παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο λέει ο µυθιστορηµατικός ήρωας ο οποίος γνωρίζει ότι ο νόστος είναι, όχι απλώς µια δύσκολη υπόθεση αλλά επώδυνη και επισφαλής, ο φόβος, µάλιστα, που τον διακατέχει θα επαληθευθεί και ενδεχοµένως γι αυτό και µέχρι τώρα κατέφευγε µόνο στον εσωτερικό νόστο, τον έτσι κι αλλιώς βασανιστικό. Παρ όλ αυτά όµως στο βάθος επιζητούσε πάντοτε την επιστροφή: «ετοιµαζόµουν από χρόνια να ξαναγυρίσω στα απαγορευµένα µέρη κι εκεί να τεκµηριώσω τον ενήλικο άντρα». (Γαλανάκη, 2000: 93) Άλλες φορές πάλι σκέφτεται ότι: «Ο αποχαιρετισµός και η επιστροφή συγχέονται στο µυαλό µου, επηρεάζοντας το ένα το άλλο. Ήθελα να τα διαχωρίσω και να τα συγκρίνω. Κατάλαβα αµέσως πως, αφού έκανα το λάθος να τα συνδυάσω, δεν θα µπορούσαν πια να χωριστούν. Αν ο ίδιος δρόµος δεν είχε κάποτε δοθεί στην αιχµαλωσία, δεν θα µπορούσε να δοθεί τώρα στο γυρισµό. Ο νόστος µου ήταν απλώς και µόνο µια παραλλαγή της αναχώρησης. Τρόµαξα µήπως έτσι δεν θα γλίτωνα ποτέ από τα δεσµά της αιχµαλωσίας. Τότε τι γύρευα να επιστρέψω; Είπα, πως, ίσως, την ελευθερία ενός θανάτου. Μήπως όµως και τότε δεν είχα πεθάνει συµβολικά; Πώς θα µπορούσα να εξασφαλίσω πως ο δεύτερος µου θάνατος θα µ ελευθέρωνε;» (Γαλανάκη, 2000: ) Συστηµατικό επαναλαµβανόµενο µοτίβο και κεντρική αρτηρία σ αυτό το µυθιστόρηµα αποτελεί ο νόστος του αρχαϊκού µύθου, γνωστός από τα οµηρικά έπη, µε όλες τις σηµειολογικές αρχετυπικές εκφάνσεις αλλά και τις σύγχρονες αποτυπώσεις του. Ο νόστος του Ισµαήλ Φερίκ πασά δεν έχει, βέβαια, το χαρακτήρα και την προσδοκία του ταξιδιού του οµηρικού Οδυσσέα, διότι αυτός ο νόστος αφενός γίνεται ακούσια και µε συνθήκες δραµατικές για τον ίδιο και το γενέθλιο τόπο και αφετέρου ισοδυναµεί µε θάνατο. Ο Μαρωνίτης επισηµαίνει ότι «το βαθύτερο ιδεολογικό ίχνος, που αναγνωρίζεται χαραγµένο στον πάτο του µυθιστορήµατος, είναι το θέµα του νόστου [που] συνδέεται άρρηκτα µε το θέµα του θανάτου. ο νόστος θάνατος λοιπόν και ο θάνατος νόστος, κατά το πρότυπο της οµηρικής Οδύσσειας, ορίζει τον κρυφό ιδεολογικό άξονα της µυθοποίησης από την αρχή ως το τέλος του βιβλίου.» (1992: ) Συχνά, κατά τη διάρκεια της αφήγησης, διαφαίνεται έντονα ότι αυτό το ζεύγος είναι άρρηκτο, ενώ προοικονοµείται το βίαιο τέλος του ήρωα: «οι βαθµοί και τ αξιώµατα, που πήρε µε την αξία του, αφού δεν µπόρεσαν να τον απαλλάξουν από τη µνήµη ενός πρώτου βίαιου τέλους και την αγωνία ενός δεύτερου» (Γαλανάκη, 1997: 30). «Αν συνεχιζόταν η ωρίµανση, τότε ο θάνατός του είχε αρχίσει να κυοφορείται. Και θα συνέβαινε, ήταν βέβαιος, µόλις ξαναβρισκόταν ανάµεσα σε όσα τον κατέκλυζαν µε τη χαµένη τους αθωότητα» (Γαλανάκη, 1992: 63). «ανέβαινα γιατί βιαζόµουν να διακρίνω µε τα κιάλια τη µοιραία στεριά, που θα έκλεινε τον ορίζοντα για πάντα» (Γαλανάκη, 1992: 79).

4 παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 65 «µετά από εννέα ακριβώς µήνες θα ενωθώ µε τη γη της ενδοχώρας» (Galanaki, 1992: 79). «Μπαίνοντας στο λιµάνι, το κλειστό της σχήµα ταυτίστηκε µε το περίγραµµα του µαχαιριού, που είχα πάντοτε µαζί µου» (Γαλανάκη, 1992: 83). «ένιωσα το πούπουλο του θανάτου ν αγγίζει ανάλαφρα το µάγουλό µου» (Γαλανάκη, 1992: 124). «ο τελευταίος µήνας της ζωής µου είχε αρχίσει πια να λιγοστεύει» (Γαλανάκη, 1992: 134). «για τους οιωνούς του τέλους που πλησίαζε» (Γαλανάκη, 1992: 135). «σκέφτηκα ότι, στο κάτω κάτω, ίσως ήτανε µόνο περιέργεια αυτό που µ έτρωγε. Πλην όµως ισχυρή περιέργεια, µια δαιµονική σχεδόν περιέργεια. Αυτή που στέλνει τους πιο παράτολµους θνητούς να επισκεφτούν το κυανό βασίλειο του Άδη» (Γαλανάκη, 1992: 160). «Προσπάθησα να επέµβω στο βλέµµα του, λέγοντάς του πως η γη, που του έλεγα, θα µου έδινε θάνατο, και πως ανησυχούσα γιατί αγνοούσα τον τρόπο. [...] Σκέφτηκα πως ακόµη και ζωντανοί, είναι στιγµές, που δεν απαντάνε πια οι φίλοι. Άρα είχαµε φτάσει στο τέλος» (Γαλανάκη, 1992: 140). Επί πλέον, η συγγραφέας θα δηλώσει, εξωκειµενικά, σχετικά µε την επίσκεψη του ήρωα στην πατρογονική εστία όπου έφαγε και κοιµήθηκε ένα βράδυ ότι είναι µια «παραλλαγή που δε διαφέρει από νεκρόδειπνο» (Γαλανάκη, 1992: 33). Η τοπιογραφία της συγγραφέως είναι µια σηµαντική παράµετρος που επιτρέπει στον Ισµαήλ Φερίκ πασά να διεκδικήσει το νόστο του ο οποίος θα διαδραµατίσει το δικό του ρόλο και θα εγγραφεί στο κείµενό της, ως ένας από τους κατευθυντήριους αλλά εσωτερικούς στόχους του. Ο εσωτερικός νόστος θα εξωτερικευθεί µε την επάνοδο του ήρωα στη γενέτειρα Κρήτη και συγκεκριµένα όταν φτάσει στο ανατολικό οροπέδιο, αφού αντικρίσει το τοπίο, αγγίξει τη γη των προγόνων του, χαρεί τις οµορφιές της φύσης και µπει στο πατρικό σπίτι, ενώ η αφήγηση από τριτοπρόσωπη θα γίνει πρωτοπρόσωπη, µέσ από ένα εσωτερικό µονόλογο, δραµατικό µεν, αλλά απαλλαγµένο από έντονο συγκινησιακό φορτίο. Ο χωροχρόνος, είτε ως γη χώµα, είτε ως θάλασσα, είτε ως ελαιώνας ή περιβόλι, είτε ως σπίτι: «Μόλις το είδα, τότε ξαφνικά θυµήθηκα πως είχα ένα σπίτι» (Γαλανάκη, 2000: 169). είτε είναι Άνοιξη ή Φθινόπωρο, γίνεται το πλαίσιο για να εγκιβωτιστεί ο νόστος του ήρωα. Από τότε που ήταν στην Αίγυπτο, «ο Ισµαήλ Φερίκ πασάς νοστάλγησε να ξαναδεί τη µηλιά την άνοιξη και τη µηλιά το φθινόπωρο. Έγραψε στον αδερφό του πως, αν µπορούσε, θ

5 66 Θεωρείο παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο αντάλλαζε το αξίωµά του µε την ευχαρίστηση να ξαναδεί πως δένεται ο καρπός στο πιο µικρό άσπρο λουλούδι του οροπεδίου, και µετά πως πέφτει µατωµένο το µήλο στην οργωµένη γη του φθινοπώρου» (Γαλανάκη, 2000: 71). Με την επιστροφή του ήρωα, το σκηνικό πλαίσιο αναδεικνύει το λειτουργικό του ρόλο, αφού προβάλλεται έντονα ο τόπος ως ο χαµένος χώρος αλλά και χρόνος της παιδικής ηλικίας. Αδιάκοπη, αλλά ανοµολόγητη ήταν µέχρι την επάνοδό του η αναζήτησή τους. Οι εικόνες του νησιού και των εξοχών του, απόµακρες, απρόσιτες πια και αλλοιωµένες λόγω χρονικής απόστασης αφού «είχαν όλα µετακινηθεί και φαίνονταν αλλιώτικα στον αναλλοίωτο ήλιο» (Γαλανάκη, 2000: 63), τρέφουν, παρ όλ αυτά, τη φαντασία του µε στόχο να αποµονώσει τον τόπο και να τον δει µε τo µάτι της ανάµνησης. Παράλληλα, µε τη γεωγραφική [επ]ανάκτηση του οροπεδίου, ο ήρωας επιτυγχάνει την ανάκτηση του δικού του εσωτερικού κόσµου, του κοµµατιού του εαυτού του που ανήκει σ αυτόν τον τόπο και που το κατορθώνει συνοδεύοντας τους στοχασµούς του µε συµβολισµούς που ανακαλεί στη µνήµη του. Ο ήρωας επιστρέφει εκεί που γεννήθηκε, για να αναλάβει στρατιωτική δράση, αλλά παράλληλα ανακαλύπτει τον πρώτο του εαυτό γι αυτό ο νόστος του είναι δίσηµος. Όπως λέει κι ο Mircea Eliade «Το ταξίδι του (Οδυσσέα) είναι ένα ταξίδι προς το κέντρο, προς την Ιθάκη, δηλαδή προς τον εαυτό του» ((Eliade, 1978: 109). Ο νόστος δεν είναι µόνο γεωγραφικός, αλλά πνευµατικός και µεταφυσικός, όπως θα δούµε στη συνέχεια. Η µνήµη του ήρωα επιστρατεύει όλα τα στοιχεία ύλη που (συν) αποτελούν έναν τόπο, το σύµπαν και τη φύση γενικότερα, τα πουλιά, τη θάλασσα, τα βουνά, το φως, το χώµα, τα αρώµατα, το νερό, τον αέρα, τη φωτιά. Λειτουργούν έντονα οι αισθήσεις: η αφή, η ακοή και η όσφρηση κι ο ήρωας µέσ από αρχέγονες αισθήσεις που κρατάνε τις µνήµες του τόπου ανακαλεί µυρωδιές, γεύσεις, χρώµατα, ήχους: «Η επιστροφή όφειλε να µη διαψεύσει την πραγµατικότητα µιας νοερής ζωής, γι αυτό και όξυνε στο έπακρο τις αισθήσεις µου. Το γαλάζιο έδωσε πάλι την αρχαία σοφία, η θάλασσα το λιβάνι των υγρών τελετών της, και το αλάτι τους µικρούς κρυστάλλους της λύπης. Παρά τα κρωξίµατα των γλάρων, η ακοή θα δόξαζε σε λίγο τις αισθήσεις, βυθίζοντάς µε στο άκουσµα της µητρικής γλώσσας. Αργότερα τα βουνά θα ενσωµάτωναν στα στοιχεία, που δηµιουργούσαν τον κόσµο των ανάγλυφων όγκων τους, το δικό µου σώµα» (Γαλανάκη, 2000: 90). Μεγάλη είναι η σηµασία που αποδίδεται στη διάσταση του χώρου και τη συνακόλουθη διαµόρφωση της ψυχολογίας του Ισµαήλ Φερίκ, η οποία εντείνεται µε την πάροδο του χρόνου και τον καταιγισµό εικόνων που τον λυγίζουν. Κάποτε, τον πονούν τόσο ώστε επιθυµεί να τις απωθήσει. Το νησί του που άλλοτε αποτελούσε µια ευτοπία, ένα locum amabilem, είναι στιγµές - τώρα που επέστρεψε σ αυτό- που συνιστά γι αυτόν µια δυστοπία: «εν έπρεπε να δεχτώ το παιχνίδι των σκέψεων, που εκτροχίαζε τη φαντασία µου. Ωστόσο, µέσα απ την ευχαρίστηση που δίνουν τα πιο επικίνδυνα παιχνίδια, στράφηκα ξαφνικά µε µίσος προς οτιδήποτε µπορούσε να σηµαίνει η παιδική µου ηλικία. Όχι σαν γεγονός, αλλά σαν µπόλιασµα της ψυχής. εν ήθελα να έχω ζήσει σ αυτόν τον τόπο και να έχω αιχµαλωτιστεί. Ποιος περισσότερο µε είχε αιχµαλωτίσει, ο χαµένος τόπος ή η Αίγυπτος; Αναρωτήθηκα αν η ευχαρίστηση του επικίνδυνου

6 παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 67 παιχνιδιού πήγαζε από το στοίχηµα της επιστροφής, αλλά και πάλι δεν ήταν καθαρό τι γνώριζα και τι αγνοούσα κάθε στιγµή. Γιατί, εκείνη τη στιγµή, το µίσος µου ήταν ακέραιο, µα γνώριζα πως θα µπορούσε την επόµενη να τριφτεί, ώσπου να γίνει άµµος της πιο µακρινής ερήµου. Αν εξεστράτευα εναντίον κάποιου, αυτός ήταν η πρώτη µου ζωή» (Γαλανάκη, 2000: 158). Οι µνήµες και οι αισθήσεις ενεργοποιούνται, όπως είδαµε, για να τονιστεί συνεκδοχικά η σχέση του τόπου µε τον εσωτερικό κόσµο του Ισµαήλ Φερίκ πασά και την ψυχική του κατάσταση, η σχέση του µε τη φύση και κατ επέκταση µε το γενέθλιο τόπο 5 αλλά και της φύσης µε τη µητέρα. Η ίδια η Γαλανάκη οµολογεί ότι θεληµατικά παραβάλλει τη µητέρα µε τη φύση 6, σ αυτό συνηγορεί το ότι ο Ισµαήλ Φερίκ πασάς ήταν πολύ έντονα συνδεδεµένος µε τη φύση, λόγω των αγροτικών ενασχολήσεων, στην πρώτη του ζωή, και λόγω του ότι οι εργασίες που απαιτούνται γι αυτές, πρϋποθέτουν χειρωνακτική εργασία, άρα «σωµατική σχέση» (Γαλανάκη, 1997: 28) και επαφή, κάτι σαν τρυφερό άγγιγµα. Αυτό µάς παραπέµπει στην ιδιαίτερη σχέση µε τη µητέρα του και το χάδι που στερήθηκε τόσα χρόνια, γι αυτό και η περιγραφή της φύσης από τον αφηγητή στο δεύτερο µέρος, έχει ένα θηλυκό και ερωτικό χαρακτήρα: «Το χέρι της µόνο, αν άγγιζα το χέρι της, θα ορκιζόµουν πως ποτέ δεν έτυχε ν αγγίξω άλλο χέρι στη χώρα της φοινικιάς και της ερήµου» (Γαλανάκη, 2000: 175). Η τελευταία ανάµνηση που έχει από τη µητέρα του είναι στην είσοδο της σπηλιάς λίγο πριν ξεκινήσει η δεύτερή του ζωή. Ως εκ τούτου, παράλληλα µε την επιθυµία για επιστροφή στο σπίτι θα περίµενε κανείς να αναζητήσει και τη σπηλιά, εκεί όπου σταµάτησε η πρώτη του ζωή και ξεκίνησε η δεύτερη, να µετρήσει κι εκεί τον άντρα. Αφενός όµως, την έχει συνδέσει µε τα σκοτάδια και το φόβο που του προξένησαν, τη φωνή της µάνας, την αιχµαλωσία του και είναι επώδυνο και να τη σκεφτεί ακόµη: «Ο Ισµαήλ Φερίκ πασάς θυµόταν αργότερα πως το διπλό κάλεσµα της µάνας του ακούστηκε χάλκινο, επειδή σήµαινε το σιωπητήριο της πρώτης του ζωής και την έναρξη της δεύτερης, κάτι που ήταν πολύ πιο πρόωρο και πιο σκληρό από µιαν ενηλικίωση» (Γαλανάκη, 2000: 17). και αφετέρου γιατί µέσω των ανεικονικών σχηµάτων που είχε δει, τότε, στη σπηλιά: «το χέρι στ αδράχτι αρνιόταν να στρίψει τα δάχτυλα, το χέρι στο χαλινάρι αρνιόταν να λυγίσει τον καρπό, το χέρι του µεγάλου αδερφού καρφώθηκε πάνω στα µήλα. Εδώ η µυρωδιά των µήλων χάθηκε» (Γαλανάκη, 2000: 13-14). οι µορφές των αγαπηµένων του δεν ήταν ολοκληρωµένες, άρα µια ενδεχόµενη επιστροφή του εκεί δεν θα εξυπηρετούσε το σκοπό του. Η αποτύπωση µέρους µόνο του σώµατος, και συγκεκριµένα των χεριών, παραπέµπει στην ηθεληµένη αλλά βασανιστική περίοδο της προσπάθειας λήθης που θα ισχύσει κατά τη διάρκεια της δεύτερης ζωής του. Εικόνες - σκηνές από την οικογενειακή ζωή, τόσο συνηθισµένες άλλοτε, ανάγλυφες στη σπηλιά, γίνονται προάγγελοι κακού, αφού ήδη είχε

7 68 Θεωρείο παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο αρχίσει η αντίστροφη µέτρηση για την αιχµαλωσία του αγοριού. Αυτή είναι η έντονη ανάµνηση που έχει από τη σπηλιά, τη στιγµή που είχε χαθεί µέσα στα «ανεικονικά και απαγορευµένα σχήµατα, που µεγάλος πια θα τα θυµόταν σαν µια βάσανο του νου, κυριαρχηµένη όµως από την ηδονή της περιέργειας. Πολλές φορές τη µέτρησε σαν την πιο δυνατή ανάµνηση της πριν απ την αιχµαλωσία ζωής του, ύστερα όµως την απέρριπτε αφού δεν µπορούσε να συµπληρώσει τα µισοξεχασµένα πρόσωπα των δικών του για ν απαλύνει την αναπόφευκτη λήθη» (Γαλανάκη, 2000: 15). Τα πρόσωπα στα οποία αναφέρεται ο Ισµαήλ Φερίκ πασάς και τα οποία αρνούνται να πράξουν απλά καθηµερινά πράγµατα, σε ένδειξη πένθους, είναι τα τρία αγαπηµένα: ο πατέρας, η µητέρα και ο αδερφός του. Το σπίτι, κυριολεκτικά και µεταφορικά, θα πληµµυρίσει από ζωή, όταν «επιστρέψουν» σ αυτό οι ένοικοί του. Αυτό που ωθεί τον ήρωα να αναζητήσει το σπίτι του είναι µια ψυχική ανάγκη αλλά και περιέργεια. Θέλει κυρίως να ανακαλύψει αν τον περιµένει και, κατ επέκταση, αν οι δικοί του άνθρωποι θα έχουν θετική διάθεση απέναντί του. Το ευεργετικό νερό της βροχής, έξω από το σπίτι, είναι ένας καλός οιωνός-προποµπός για όσα θα συµβούν, µια και συµβάλλει στην κάθαρση και αποκαθαίρει τον Φερίκ από το µίασµα του εξωµότη, πριν µπει σ αυτό. Η θεληµατική επιστροφή στο σπίτι, το οποίο ενέχει θέση καταφύγιου, έχει τα συµφραζόµενά της αφού, υποδηλώνει ότι η µνήµη κι η νοσταλγία εµφιλοχωρούν αλλά έχει σχέση και µε την εκπλήρωση του προορισµού του, θέλει να κλείσει τους ανοιχτούς λογαριασµούς µε τα αγαπηµένα πρόσωπα αλλά και µε τη συνείδησή του. Η εµπλοκή του σπιτιού είναι σηµαντική διότι, αφενός, αποτελεί την αρχετυπική εστία του νόστου και, αφετέρου, ενώνει τις εκδοχές του θανάτου τόσο του κεντρικού ήρωα όσο και της µητέρας του που, κατά µία εκδοχή, τελείωσε εκεί τη ζωή της. Η αίσθηση του σπιτιού και η καταγραφή του ως ιδιαίτερου ιδιωτικού οικογενειακού χώρου και χώρου γαλήνης είναι εµφανής. για να τον αναγνωρίσει και να τον δεχθεί στα σπλάχνα του, όµως, το σπίτι πρέπει ο Ισµαήλ Φερίκ πασάς να «επανέλθει» στη µορφή και την ηλικία που είχε στην πρώτη του ζωή, αλλά και ο ίδιος ακόµη µόνο έτσι θα νιώσει οικεία στο χώρο. Ο µισός αιώνας που µεσολάβησε από τότε που ξεκίνησε η αιχµαλωσία του είναι πολύ µεγάλο χρονικό διάστηµα. Τα µόνα βιώµατα και οι µνήµες, που έχει απ αυτό το σπίτι είναι από την παιδική ηλικία, γι αυτό θα µεταµορφωθεί σε παιδί: «ιαπίστωσα πως η πόρτα, που πάνω της στηριζόµουν, είχε ψηλώσει, ενώ εγώ είχα µικρύνει σε παιδί. Μ ένα δεξί χεράκι σκούπισα τα χείλια» (Γαλανάκη, 2000: 172). Αλλά κι ο πατέρας, για να µαλακώσει η καρδιά, να επανέλθουν τα πατρικά αισθήµατα, πρέπει να τον ξαναδεί ως παιδί, να τον δει να µετανιώνει, να νιώσει τις εσωτερικές ατοµικές συγκρούσεις σε όλα τα επίπεδα να εξωτερικεύονται, να συγκλονίζεται και να εξιλεώνεται και τέλος να αποκτά αυτογνωσία, τότε µόνο θα µπορέσει να διαγράψει το πρόσωπο του εξωµότη: «εν ήθελε να µε ξέρει σαν Οθωµανό στην Αίγυπτο. Περίµενε να ξαναγίνω παιδί, να ξαναµπώ στο ίδιο σπίτι, για να µε σκεφτεί σαν άτοµο, έστω και σαν άτοµο που απέτυχε να προεκτείνει τις δικές του επιλογές. Περίµενε να µε δει να κλαίω» (Γαλανάκη, 2000: 176).

8 παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 69 Σ αυτό το σπίτι λοιπόν, στο χώρο που είναι έντονα χαραγµένος και νοτισµένος από τα αγαπηµένα πρόσωπα, όπου θα επέλθει και η αυτογνωσία του, η λήθη θα γίνει µνήµη και θα αποκτήσει σχήµα, φωνή και πρόσωπο όπως και έγινε, αφού θα επανέλθουν όχι µόνο η φωνή των δικών του ανθρώπων αλλά και τα ανεικονικά σχήµατα της σπηλιάς εκεί θα αποκτήσουν ολοκληρωµένη µορφή. Τα µισοξεχασµένα πρόσωπα της οικογένειάς του αρχίζουν να παίρνουν ξεκάθαρη µορφή, αφού ο νόστος του είναι πλέον συνειδητός και, ως εκ τούτου, έχει ήδη επέλθει η συγχώρεση. Τα χέρια θα επαναδραστηριοποιηθούν και θα ολοκληρώσουν τις εργασίες τους. Τότε, θα δει ολόσωµες τις µορφές των δικών του, ένδειξη ότι τον αποδέχονται και οι αισθήσεις θα ενεργοποιηθούν: «Ήρθαν οι γνώριµες φωνές ανθρώπων, των σπιτίσιων ζώων, ο ήχος του καιρού, των τραγουδιών, του κάµατου, του πένθους και των εορτών. Έπειτα ήρθαν µυρωδιές του σώµατος, του δέντρου, του υφάσµατος, της χειµωνιάτικης φωτιάς, του θερισµένου κάµπου και των ώριµων µήλων. αυτή πληµµύρισε το σπίτι, όπως τότε, και το γύρισε στο κόκκινο. Στο φως των µήλων είδα το χέρι της, που είχε σταµατήσει στο αδράχτι, να στρίβει επιτέλους τα δάχτυλα. Και το χέρι του πατέρα, που είχε σταµατήσει στο χαλινάρι, να λυγίζει επιτέλους τον καρπό. Τα χέρια οδήγησαν ολόσωµες τις µορφές» (Γαλανάκη, 2000: 173). Η πλοκή παρουσιάζει αναλογίες µε την οµηρική και τη σεφερική νέκυια, την κατάβαση του Οδυσσέα στον Άδη. Τη δική του νέκυια, ο Ισµαήλ Φερίκ πασάς, την επιτυγχάνει µε µια τελετουργία ανάλογη µ αυτήν που περιγράφεται στη ραψωδία λ της Οδύσσειας, για να υποδηλώσει, µε έµµεσο τρόπο, ότι κι αυτός ως ένας άλλος Οδυσσέας «ακολουθεί» το δρόµο της οµηρικής νοµοτέλειας. Στην οµηρική νέκυια, βέβαια, ο Οδυσσέας εξασφαλίζει την πραγµατοποίηση του νόστου του, ενώ στη νέκυια της Γαλανάκη, ο Φερίκ πασάς το επιτυγχάνει µεν αλλά µε τραγικό τρόπο. Μην έχοντας σφάγιο για τη σπονδή του, ο Ισµαήλ Φερίκ πασάς, ανοίγει µικρή λακκούβα και χαράζει µε το γιαταγάνι τον καρπό του, για να τρέξουν λίγες σταγόνες αίµα. Τους δικούς του τούς καλεί µε το αίµα του που είναι και δικό τους. Θα µπορούσαµε να εικάσουµε ότι η πράξη του ήρωα έχει διττή ιδιότητα, αφού από τη µια είναι ένας τρόπος να καλέσει τους νεκρούς, από την άλλη η θυσία είναι προϋπόθεση για τον καθαρµό κι έχει εξαγνιστική λειτουργία. Στην ανάκληση των ψυχών δεν έχει θέση βέβαια αυτή του Ιµπραήµ, ίσκιος που τον συντροφεύει άλλες στιγµές, είναι αυτονόητο. Καλεί µόνο τους ανθρώπους µε τους οποίους συνδέεται µε αιµάτινους δεσµούς, που έζησαν σ αυτό το σπίτι για να µάθει αν τον συγχώρεσαν αλλά και να αντλήσει δύναµη απ αυτούς για την προαποφασισµένη πράξη του. Έχει µια παραδοξότητα, όµως, η νεκυιοµαντεία του Φερίκ πασά, διότι δεν καλεί µόνο ψυχές αλλά και τον εν ζωή αδερφό του. εν απορρίπτει λοιπόν τους ζωντανούς, όπως ο Σεφέρης που λέει: «δε µου φτάνουν οι ζωντανοί» (1989: 196). Χρειάζεται και τους νεκρούς και τους ζωντανούς. Η σηµαίνουσα βαρύτητα του λόγου που θα του απευθύνει ο πατέρας θα γίνει η τροχιά για να ολοκληρωθεί ο νόστος, µια και είναι αυτός που δεν τον είχε µέχρι εκείνη τη στιγµή αποδεχτεί. «Μερικά πράγµατα δεν αλλάζουν, είπε, και για τούτο σε δέχοµαι, αν και τυραννίστηκα µέχρι να το αποφασίσω. Μερικά δεν αλλάζουν ούτε στο βασίλειο των ίσκιων, µονάχα που καµιά φορά τρελαίνονται κι αυτά απ τον νοτιά και δείχνουν άλλα απ ό,τι τα γνώρισες. Να ξέρεις πως ξανά θα προτιµούσα τη σφαγή από την ατίµωση. Πλην, άλλο αυτό, απ τη ζωή που

9 70 Θεωρείο παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο σου τυχε. Πρόκοψες, κι αυτό είναι καλό, χάθηκες όµως από τη συνέχειά σου. Μαζί σου έκοψες και µένα. Σε σώζει ότι ποτέ δε θέλησες, ή δεν κατάφερες, να µας διαγράψεις. Εγώ, που γνώρισα τ αγκάθια του ενός δρόµου, αναγνωρίζω µια προσπάθεια εξιλέωσης. Θα παρακαλέσω για σένα. Όχι, δεν ξέρω µε ποιο τρόπο θα πεθάνεις, σου λέω µόνο πως είναι γραφτό να γίνει δύσκολα. Εσύ, να σταθείς γενναίος και να µη φοβηθείς. Γρήγορα θα συναντηθούµε» (Γαλανάκη, 2000: ). Το νήµα του νόστου οδηγεί, αναπόφευκτα, σ αυτό το τέλος, διότι ο Ισµαήλ Φερίκ πασάς δεν µπορεί πια να παρεκκλίνει της οδού, είναι αδύνατον πια να επιστρέψει τόσο στη δεύτερη ζωή όσο και στην πρώτη. εν αντέχει να έχει δυο χαµένους τόπους, όπως θα οµολογήσει ο ίδιος σε ανύποπτο χρόνο. Ρίζα του νόστου του ήρωα, σ αυτόν τον κύκλο της ζωής, απετέλεσε ο κατ επίφαση θάνατος την ώρα της λιποθυµίας, τη στιγµή της υφαρπαγής του από τους εχθρούς, η οποία µπορεί να παραλληλιστεί µε βαθύ ύπνο που συνάδει µε συµβατικό θάνατο που έχει καταλυτική σηµασία, διότι είναι συµβολικός: «Κι έλεγε ακόµη ότι το παιδί που λιποθύµησε στην αγκαλιά της αλλόφρονης µάνας, κοιµήθηκε αυτόν τον έξοχο θάνατο που µόνο τα παιδιά µπορούν ν απολαύσουν. [...] Πως βγήκε από τη σπηλιά δεµένος πισθάγκωνα και άρχισε µια καινούργια ζωή σαν αιχµάλωτος. Ίσως δεν θα µπορούσε διαφορετικά ν αντέξει τη δοκιµασία, παρά συναισθανόµενος πως είναι ήδη νεκρός» (Γαλανάκη, 2000: 17). και απόληξή του αποτελεί ο βιολογικός του θάνατος ο οποίος θα επικυρώσει το νόστο του. Τότε, ο αποσιωπηµένος και απωθηµένος νόστος από ανόσιος κι ανίερος θα γίνει όσιος και ιερός, η νοερή ζωή θα γίνει απτή και ο ακούσιος νόστος θα γίνει εκούσιος νόστος αλλά και εκούσιος θάνατος και µ αυτό τον τρόπο αποδεικνύει ότι, ουσιαστικά, ποτέ δεν είχε απεκδυθεί την πρώτη του ζωή, τον πρώτο του εαυτό. Βιβλιογραφία Αράγης Γιώργος, «Μυθιστοριογράφος και µυθιστορηµατογράφος», Αστική εµπειρία και αστική ιθαγένεια της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Αθήνα, Σοκόλη, 2001, σσ Aretaki Marina, «Le corps et sa représentation photographique dans la prose de Réa Galanaki», XVIIIe Colloque International des Néo-Hellénistes des Universités francophones mai 2003, Le corps dans la langue, la littérature, l histoire, les arts et les arts du spectacle, (Anna Olvia Jacovides-Andrieu, sous la direction), Paris, Société culturelle néo-hellénique, 2005, pp Αριστηνός Γ., οκίµια για το µυθιστόρηµα και τα λογοτεχνικά είδη, Αθήνα, Σµίλη, Βαλτινός Θανάσης, «Πέρα από την πραγµατικότητα. Το ιστορικό γεγονός ως στοιχείο µύθου», Ιστορική πραγµατικότητα και νεοελληνική πεζογραφία ( ), επιστηµονικό συµπόσιο (7-8 Απριλίου 1995), Αθήνα, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισµού και Γενικής Παιδείας, 1997, σσ Blanchot Maurice, «Le sommeil, la nuit», L espace littéraire, Paris, Gallimard, 1955, p Πβλ. Blanchot Maurice, «Ο ύπνος, η νύχτα», Ο χώρος της λογοτεχνίας, Αθήνα, Εξάντας, 1970, σ. 366.

10 παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 71 Γαλανάκη Ρέα, «Λογοτεχνία και Ιστορία», Εντευκτήριο, 28-29, Φθινόπωρο Χειµώνας 1994, Θεσσαλονίκη, σσ και στο «Βασιλεύς ή στρατιώτης» : Σηµειώσεις, σκέψεις, σχόλια για τη λογοτεχνία, Αθήνα, Άγρα, 1997, σσ Γαλανάκη Ρέα, Ιστορική πραγµατικότητα και νεοελληνική πεζογραφία ( ), επιστηµονικό συµπόσιο, 7 και 8 Απριλίου 1995, Αθήνα, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισµού και Γενικής Παιδείας, 1997, σσ Γαλανάκη Ρέα, «Επιλογικά σχόλια στο µυθιστόρηµα Ό Βίος του Ισµαήλ Φερίκ Πασά», «Βασιλεύς ή στρατιώτης» : Σηµειώσεις, σκέψεις, σχόλια για τη λογοτεχνία, Αθήνα, Άγρα, 1997, σσ Γαλανάκη Ρέα, Βασιλεύς ή στρατιώτης, Σηµειώσεις, σκέψεις, σχόλια για τη Λογοτεχνία, Αθήνα, Άγρα, Γαλανάκη, Ρέα. «Τόπος, µια σπείρα ατέρµονη (ή περί εντοπιότητας, εθνικού, Ανατολής, ύσης)», Σηµείο, φυλλάδιο 1, Αφιέρωµα στη Ρέα Γαλανάκη, Λευκωσία, Φθινόπωρο, 2000, σσ Γαλανάκη Ρέα, Ο βίος του Ισµαήλ Φερίκ Πασά (Spina nel cuore), Αθήνα, Άγρα, Γεωργιάδου Αγάθη, «Ρέα Γαλανάκη, Ο βίος του Ισµαήλ Φερίκ Πασά Spina nel Cuore, [«Επιστροφή στο πατρικό σπίτι»]», Λογοτεχνικές διαδροµές, Αθήνα, Ελληνικά Γράµµατα, 2005, σσ Γεωργιάδου Κεραµάρη Αγάθη, «Οι πολυσηµικές µεταµορφώσεις του χώρου στο αφηγηµατικό έργο της Ρέας Γαλανάκη», ανέκδοτο. Γκοφ λε Ζακ, Ιστορία και Μνήµη, Αθήνα, Νεφέλη, ηµητρούλια Τιτίκα, «Στο δρόµο της ωριµότητας», Αντί, 533, , σσ ηµητρούλια Τιτίκα, «Η ειρόµενη µνήµη», Εντευκτήριο, 28-29, Φθινόπωρο Χειµώνας 1994, Θεσσαλονίκη, σσ Dumézil Georges, Du mythe au roman, Paris, PUF, Genette Gérard, Λογοτεχνία και ιστορία. Η διδασκαλία της Λογοτεχνίας, Αθήνα, Επικαιρότητα, 1985, σσ Gillian Beer, Μυθιστορία, Ερµής, Αθήνα, James Henry, Η τέχνη της µυθοπλασίας, Αθήνα, Άγρα, Ζήρας Αλέξης, «Η κυκλική αφήγηση στην πεζογραφία της Ρέας Γαλανάκη», Νέο Επίπεδο, τχ. 30, Χειµώνας 98, Αθήνα, σσ και στο Σηµείο, φυλλάδιο 1, Αφιέρωµα στη Ρέα Γαλανάκη, Λευκωσία, Φθινόπωρο, 2000, σσ Θαλάσσης Γιώργος, «Η µεταµοντέρνα παράσταση της ευθείας και του κύκλου. Αφορισµός των στερεοτύπων φύλου, φυλής, εθνικότητας και θρησκείας στο µυθιστόρηµα της Ρέας Γαλανάκη Ο Βίος του Ισµαήλ Φερίκ Πασά, Spina nel cuore, Σπείρα, Γ περίοδος, τχ. 2 Φθινόπωρο, 1991, σσ Θαλάσσης Γιώργος, Η άρνηση του λόγου στο ελληνικό µυθιστόρηµα µετά το 1974, Αθήνα, Γνώση, Καλιότσος Παντελής, Το εργαστήριο του µυθιστοριογράφου, Αθήνα, Πατάκης, Κουφού Αγγελική, «Η ιστορία ως αφήγηση», Η Καθηµερινή, 5 εκεµβρίου Λέκκας Ε. Παντελής, Το παιχνίδι µε το χρόνο, εθνικισµός και νεοτερικότητα, Ελληνικά Γράµµατα, Αθήνα, Λεονάρδος Γιώργος, Η δοµή του µυθιστορήµατος, Αθήνα, Νέα Σύνορα-Λιβάνη, Λεοντσίνης Γεώργιος, «Επαναστατική Λογοτεχνία, Ιστορική Εξέλιξη και Αλλαγή ( περίπου) ιδακτική πρόταση», Η λογοτεχνία σήµερα. Όψεις, αναθεωρήσεις, προοπτικές. Πρακτικά Γ πανελληνίου συνεδρίου µε διεθνή συµµετοχή, (επιµ. Άντα Κατσίκη - Γκίβαλου) Αθήνα 29, 30 Νοεµβρίου 1 εκεµβρίου 2002, Αθήνα, Ελληνικά Γράµµατα, 2004, σσ Lukacs Gyorgy, Η θεωρία του Μυθιστορήµατος, Αθήνα, Πολύτροπον, 2004.

11 72 Θεωρείο παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Μαραγκόπουλος Άρης, «Η Μετά τη Ζωή Ζωή», Σηµείο, φυλλάδιο 1, Αφιέρωµα στη Ρέα Γαλανάκη, Λευκωσία, Φθινόπωρο 2000, σσ Μαραγκόπουλος Άρης, «Συντήρηση και παραβατικότητα: το σκοτεινό πρόσωπο της νεοελληνικής λογοτεχνίας», Σύγχρονη ελληνική πεζογραφία (επιµ. Σπυροπούλου Α. Και Τσιµπούκη Θ.), Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 2002, σσ Μαρωνίτης Ν. ηµήτρης, «Η Νέκυια της Κίχλης», Η ποίηση του Γιώργου Σεφέρη, Αθήνα, Ερµής, 1989, σσ Μαρωνίτης Ν. ηµήτρης, «Ρέας Γαλανάκη Ο Βίος του Ισµαήλ Φερίκ Πασά Spina nel cuore», ιαλέξεις, Στιγµή, Αθήνα 1992, σσ Μαρωνίτης Ν. ηµήτρης, «Ύπνος αγρυπνία - όνειρα στα οµηρικά έπη», Όψις ενυπνίου (επιµ. ηµήτρης Ι. Κυρτάτας), Αθήνα, Πανεπιστηµιακές εκδόσεις Κρήτης, 1992, σσ Μπαλάσκας Κώστας, «Ρέα Γαλανάκη Ο βίος του Ισµαήλ Φερίκ Πασά», Ξενάγηση στη νεοελληνική πεζογραφία, Αθήνα, Μεταίχµιο, 2003, σσ Μπερλής Άρης, «Έρωτας και πολιτική ενός ύστερου ροµαντικού», Κριτικά οκίµια, Ύψιλον, Αθήνα, 2001, σσ Νικολαϊδης Παναγιώτης, «ιάλογος µε τους νεκρούς: από το Γιώργο Σεφέρη στον Τάκη Σινόπουλο», Γιώργος Σεφέρης. Το ζύγιασµα της καλοσύνης, Αθήνα, Μεσόγειος, 2004, σσ Nora Pierre, «Entre mémoire et histoire. La problématique des lieux» in Les lieux de mémoire, I, La République, Paris, Gallimard, Πολίτη Τζίνα, «Λόγοι της Ιστορίας και Λόγος περί Ιστορίας κατά τη γένεση του Ιστορικού Μυθιστορήµατος», Ιστορία και Λογοτεχνία, Πρακτικά του διεθνούς συνεδρίου (9-11 Οκτωβρίου 1992) (επιµ. ηµ. Παντελοδήµος), Αθήνα, 1996, σσ Πολίτη Τζίνα, «Το πένθος της ιστορίας. Σχεδίασµα ανάγνωσης των µυθιστορηµάτων της Ρέας Γαλανάκη», Νέο Επίπεδο, τχ. 30, Χειµώνας '98, Αθήνα, σσ και στο Η ανεξακρίβωτη σκηνή, Αθήνα, Άγρα, 2001, σσ Πολίτη Τζίνα, οκίµια για το ιστορικό µυθιστόρηµα, Αθήνα, Άγρα, Prinzinger Michaela, «Μύθος, επιθυµία και µνήµη: η κωδικοποίηση της ιστορικής πραγµατικότητας στο έργο της Ρέας Γαλανάκη», Ιστορική πραγµατικότητα και νεοελληνική πεζογραφία ( ), επιστηµονικό συµπόσιο, 7 και 8 Απριλίου 1995, Αθήνα, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισµού και Γενικής Παιδείας, 1997, σσ Ricoeur Paul, Η αφηγηµατική λειτουργία, Αθήνα, Καρδαµίτσα, Σεφέρης Γιώργος, «Ο Στρατής Θαλασσινός ανάµεσα στους αγάπανθους», Ποιήµατα, Αθήνα, Ίκαρος, 1989, σ Τσακνιάς Σπύρος, «Ρέα Γαλανάκη: Ο βίος του Ισµαήλ Φερίκ Πασά», Το Βήµα, και στο Πρόσωπα και µάσκες. Κριτικά κείµενα ( ), Αθήνα, Νεφέλη, 2000, σσ Τσιριµώκου Λίζυ, «Ασκήσεις µνήµης», Εσωτερική ταχύτητα, Αθήνα, Άγρα, σσ «Εποχή ευτελισµού», συνέντευξη της Ρέας Γαλανάκη στον Ντίνο Βγενόπουλο, Βιβλίο και Media, 15, Ιανουάριος, 1992, σσ Φιλοκύπρου Έλλη, «Ο βίος του Ισµαήλ Φερίκ πασά και Θα υπογράφω Λουί : η εσωτερίκευση της εξορίας», Σηµείο, φυλλάδιο 1, Αφιέρωµα στη Ρέα Γαλανάκη, Λευκωσία, Φθινόπωρο 2000, σσ Φραντζή Άντεια, «Ρέα Γαλανάκη : Από τις φωτογραφίες του ιστορικού στην ποιητική της ιστορίας», Σηµείο, τχ. 2, Λευκωσία, , σσ Χρυσοµάλλη - Henrich Κυριακή, «Αυτοβιογραφία και µυθοπλασία: ιαδικασίες µυθοπλαστικής µετατροπής του προσωπικού βιώµατος και τα ίχνη τους στο λογοτεχνικό κείµενο», Θέµατα Νεοελληνικής φιλολογίας, Πρακτικά Η επιστηµονικής συνάντησης, Αθήνα, Ερµής, 2001, σσ

12 παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 73 Χρυσοµάλλη-Henrich Κυριακή, «Το ύφος ως συνισταµένη των δοµών βάθους και της λεκτικής επιφάνειας του λογοτεχνήµατος. Εφαρµογές σε κείµενα µεταπολεµικής ελληνικής πεζογραφίας», Ελληνικά, τόµος 50 ος, Θεσσαλονίκη, 2000, σσ «Κανένα γεγονός, απ όσα γράφω για την επανάσταση, δεν έχει επινοηθεί από µένα.», Γαλανάκη Ρέα, Επιλογικά σχόλια στο µυθιστόρηµα «Ο Βίος του Ισµαήλ Φερίκ πασά», Βασιλεύς ή στρατιώτης, Αθήνα, Άγρα, 1997, Μόνο δύο φορές υπάρχει αναφορά στο Μέγα Λασίθι. (Γαλανάκη, 2000: 167) Αφορά στο σηµείο που λίγο µετά θα τελεσφορήσει ο νόστος του Ισµαήλ Φερίκ πασά. 3 Η συγγραφέας στο εισαγωγικό της σηµείωµα µας πληροφορεί ότι: «Ο υπότιτλος Spina nel cuore (di Venezia) -αγκάθι στην καρδιά της Βενετίας- προέρχεται από βενετσιάνικο έγγραφο του 13 ου αιώνα και αναφέρεται στο οροπέδιο Λασιθίου». 4 Η κυκλικότητα δεν αφορά µόνο στα ιστορικά γεγονότα και στο σχήµα του νόστου του ήρωα, στις «γεννήσεις» και τους «θανάτους» του αλλά και στη φύση και τα φαινόµενά της. 5 «Η ιεροποιηµένη γεωγραφία του εθνικού χώρου, η εξαϋλωση του φυσικού τοπίου σε εθνικό χαρακτηριστικό και οι αναφορές στην αγνότητα της αγροτικής ζωής αποτελούν αυτόδηλα εκφάνσεις της συγχώνευσης του εθνικού χρόνου µε τον εθνικό χώρο» (Λέκκας, 2001: ). 6 «Προσπάθησα όµως, εντελώς συνειδητά, να περιγράψω τη φύση, είτε ως στοιχείο οδυνηρής µνήµης είτε ως οδυνηρό βίωµα κατά τη διάρκεια του νόστου και του πολέµου, σαν να περιέγραφα ένα γυναικείο πρόσωπο. Ο ανοιχτός λοιπόν χώρος της φύσης: ίσως συµπλήρωµα της χαµένης µητέρας, το οποίο πάντως δεν εξαντλεί τη θηλυκή του διάσταση στην όποια ταύτιση µαζί της. Μάλλον κάτι σαν ευρεία ερωτική µετάθεση. Ο Ισµαήλ Φερίκ πασάς δεν απέχει και πολύ από το να απευθύνει στη φύση ένα λόγο ερωτικό. Θέλω να πω ότι η εικόνα της του εκµαιεύει σκέψεις και αισθήµατα, στα οποία µετέχει έντονα και διαλέγεται µαζί τους». (Γαλανάκη, 1997: 27)

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Για να ζήσουμε εμείς καλύτερα

Για να ζήσουμε εμείς καλύτερα Για να ζήσουμε εμείς καλύτερα Τα παραμύθια μας γοητεύουν. Ξετυλίγονται σαγηνευτικά μπροστά στα εσωτερικά μας μάτια σαν σκηνές μιας ιστορίας μυστηριωδώς οικείας. Μας αναγκάζουν σε μια άνευ όρων παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

ποτάµι" της Γιώτας Γουβέλη

ποτάµι της Γιώτας Γουβέλη "Το µαγεµένο ποτάµι" της Γιώτας Γουβέλη Written by Μαρία Τσαγγάρη font size decrease font size increase font size Print Email Η Γιώτα Γουβέλη στο νέο της βιβλίο µε τίτλο "Το µαγεµένο ποτάµι" που κυκλοφορεί

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αστέρι, έντρα, Παιδιά

Αστέρι, έντρα, Παιδιά , έντρα, Παιδιά Άννα Σοφού Εκπαιδευτικός ΠΕ 5 - Π/θµια Εκπαίδευση Γαλλικής Φιλολογίας email: ann_sofou@hotmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο εργαστήριο αυτό µε τίτλο «, δέντρα, παιδιά» η Άννα Σοφού θα παρουσιάσει µία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

Σ ένα συνοριακό σταθμό

Σ ένα συνοριακό σταθμό Σ ένα συνοριακό σταθμό - Αντώνη Σαμαράκη Σχεδιασμός πρότασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Δημιουργία κλίματος δεκτικότητας Προβάλλονται εικόνες σχετικές με σταθμούς και τρένα με μουσική υπόκρουση και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σημείο Αναγνωρίσεως άγαλμα γυναίκας με δεμένα χέρια Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα, εγώ σε προσφωνώ γυναίκα κατευθείαν. Στολίζεις κάποιο πάρκο. Από μακριά

Διαβάστε περισσότερα

Το Internet θέλει προσοχή!

Το Internet θέλει προσοχή! Το Internet θέλει προσοχή! Στο Internet αν θες να πας πρέπει να προσέχεις που πατάς γιατί με ένα λάθος βηματάκι θα πέσεις μέσα σε χαντάκι. Το Internet κρύβει πολλά άλλα ωραία άλλα τραγικά γι αυτό πρόσεχε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, !! Ἡ μήτηρμουἐκρέμασετὴνκεφαλήν,ὡςκατάδικος,ὅστιςἴσταται πληκτικῆςσιωπῆς. ἐνώπιοντοῦκριτοῦτουμὲτὴνσυναίσθησιντρομεροῦτινὸςἐγκλήματος. -Μάλιστα,μητέρα!Πῶςδὲντὸ'θυμοῦμαι!ἦτανἡμόνημαςἀδελφὴ, -Τὸ'θυμᾶσαιτὸἈννιώ

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 - Η επίσημη ιστοσελίδα Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία www.andreaskastanas.com Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 Όταν αποκαλώ ένα έργο μου «μυθιστόρημα», με την χρήση της λέξης δηλώνω το είδος της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248 Η Άλκη Ζέη στο Η μωβ ομπρέλα Οι μεγάλοι και τα παιδιά. Δυο κόσμοι τόσο διαφορετικοί. Ο καθένας κουβαλάει τη δική του αλήθεια. Γι αυτό άλλωστε και πίσω από μια μωβ ομπρέλα μπορεί να κρύβονται πολλές! ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελία Μισραχή - ΚΙΡΚΗ συνθήκες τις θυσίες. Είναι ένας πόνος τόσο αβάστακτος το να ζεις με άλλη και η καρδιά σου ν' ανήκει αλλού. Κι ο χρόνος αντί να αμβλύνει και να επουλώνει την πληγή, να επιμένει

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών...

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Τεύχος 3o Noέµβριος 2008 2ο ηµ. Σχ. Ατσιπόπουλου Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Θεατρικό παιχνίδι : «Αγάλµατα» «Τα παιδιά δεν είναι δοχεία που πρέπει να γεµίσουµε αλλά εστίες που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

δελτίο τύπου Ο λόγος στους συγγραφείς Masterclasses Λέσχη Ανάγνωσης Παρουσιάσεις βιβλίων καλλιτεχνική περίοδος 2011-2012

δελτίο τύπου Ο λόγος στους συγγραφείς Masterclasses Λέσχη Ανάγνωσης Παρουσιάσεις βιβλίων καλλιτεχνική περίοδος 2011-2012 Ο λόγος στους συγγραφείς Masterclasses Λέσχη Ανάγνωσης Παρουσιάσεις βιβλίων Το 104 Κέντρο Λόγου & Τέχνης των Εκδόσεων Καστανιώτη αφουγκράζεται την ανάγκη για επικοινωνία και δηµιουργεί έναν πυρήνα όπου

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Προτεινόµενη διάρκεια: 5 διδακτικές ώρες Στην πορεία διαπραγµάτευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Κείμενο: Κατερίνα Βαϊμάκη Εικονογράφηση: Ρεβέκκα Βεδέ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Ευρωπαϊκή Ένωση Ταµείο Συνοχής «Επενδύοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

THOMAS VOGEL Το τελευταίο παραµύθι του Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα (ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ)

THOMAS VOGEL Το τελευταίο παραµύθι του Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα (ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ) THOMAS VOGEL Το τελευταίο παραµύθι του Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα (ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ) Μετάφραση: ΛΙΝΑ ΣΙΠΙΤΑΝΟΥ Εκδόσεις Κριτική 2003 Παρουσίαση του βιβλίου: Ευαγγελία Τατάγια ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το µυθιστόρηµα ξετυλίγεται

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Ζωγραφίζοντας τη λογοτεχνία

Ζωγραφίζοντας τη λογοτεχνία ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ-ΣΥΚΕΩΝ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2014 Ορέστης Παπακωνσταντίνου Ζωγραφίζοντας τη λογοτεχνία Μία δράση για το μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015

Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015 Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015 Γράφει ο Χρήστος Δασκαλάκης Όταν ήμουν παιδί, μεγαλώνοντας στο μικρό νησί της Ύδρας, ήταν στιγμές που νιώθοντας εγκλωβισμένος στην γκρι και μονότονη ζωή μου,

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

1 ο βήμα Δηλώνετε μάθημα. 2ο βήμα Δηλώνετε σύγγραμμα

1 ο βήμα Δηλώνετε μάθημα. 2ο βήμα Δηλώνετε σύγγραμμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΑΠΟ 17-10-2014 ΕΩΣ 31-10-2014 ΠΡΟΣΟΧΗ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Η ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χρήστος Τερζίδης εξηγεί γιατί η ζωή είναι ένα ατελείωτο ταξίδι.

Ο Χρήστος Τερζίδης εξηγεί γιατί η ζωή είναι ένα ατελείωτο ταξίδι. On the road Ο Χρήστος Τερζίδης εξηγεί γιατί η ζωή είναι ένα ατελείωτο ταξίδι. 10.06.2014 Το ερώτημα είναι ποια είναι τα όνειρα σου, ο δρόμος είναι εύκολος. Αν ξέρεις τα όνειρα σου, ο δρόμος φωτίζεται μόνος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα