των Ναυτίλων Περιεχόμενα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "των Ναυτίλων Περιεχόμενα www.helmepacadets.gr info@helmepacadets.gr"

Transcript

1 Τεύχος: 43 πρίλιος 2014 των Ναυτίλων Το Περισκόπιο των Ναυτίλων είναι ένα µηνιαίο ηλεκτρονικό δελτίο της HELMEPA που έχει ως στόχο να φέρει τους νέους ανθρώπους στην λλάδα πιο κοντά σε θέµατα που αφορούν τη θαλάσσια έρευνα, τη χρήση νέων τεχνολογιών για την προστασία του περιβάλλοντος και τις επιστήµες και τα επαγγέλµατα που συνδέονται µε το θαλάσσιο περιβάλλον. Η πρωτοβουλία αυτή είναι υπό την αιγίδα της Γενικής Γραµµατείας Νέας Γενιάς. Περιεχόμενα Το πετρέλαιο και η εξόρυξή του στη θάλασσα Η εξερεύνηση της νταρκτικής ελ. 1 ελ. 6 Καρχαρίες! πειλή ή απειλούμενοι; ελ. 9 Τα links του μήνα ελ. 11 Το πετρέλαιο και η εξόρυξή του στη θάλασσα Το πετρέλαιο είναι το σημαντικότερο ορυκτό για την παγκόσμια οικονομία, καθώς αποτελεί την κύρια πρωτογενή πηγή ενέργειας, αλλά και την πρώτη ύλη από την οποία παράγεται μεγάλος αριθμός προϊόντων, όπως πλαστικά, φάρμακα, καλλυντικά, απορρυπαντικά, φιλμ, εκρηκτικά και άλλα. ε αυτό το άρθρο του Περισκοπίου θα δούμε τις ιδιότητες αυτού του πολύ χρήσιμου ορυκτού, πώς δημιουργείται, πώς εξορύσσεται με τη βοήθεια ειδικών εγκαταστάσεων στη θάλασσα, καθώς και τα είδη και τα χαρακτηριστικά των εγκαταστάσεων αυτών που λέγονται πλατφόρμες εξόρυξης πετρελαίου. Η λέξη πετρέλαιο προέρχεται από την ελληνική λέξη πέτρα και τη λατινική oleum που σημαίνει «λάδι» και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Γερμανό ορυκτολόγο Georgius Agricola, το Το πετρέλαιο ήταν ήδη γνωστό από την αρχαιότητα, ιστορικά όμως η βιομηχανική του παραγωγή και εκμετάλλευση άρχισε τον 19ο αιώνα στις Η.Π.. Το πετρέλαιο είναι υγρό ελαιώδες και παχύρρευστο, µε καστανό χρώμα και δυσάρεστη οσμή, δεν διαλύεται στο νερό και είναι ελαφρύτερο από αυτό. ποτελείται από ενώσεις άνθρακα και υδρογόνου (υδρογονάνθρακες) που βρίσκονται σε διάφορα βάθη κάτω από το έδαφος, κάτω από το βυθό της θάλασσας ή κάτω από το βυθό λιμνών. Υπό την αιγίδα της Πριν από περίπου χρόνια, οι ουμέριοι, οι σσύριοι και οι Βαβυλώνιοι χρησιμοποίησαν τις μεγάλες επιφανειακές διαρροές πετρελαίου στο Χιτ του υφράτη ποταμού, επίσης είναι γνωστό ότι οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν κάποιες από τις πολλές χρήσεις του πετρελαίου και το χρησιμοποιούσαν για το καλαφάτισμα των πλοίων, την κατασκευή δρόμων, ως συγκολλητικό στα μωσαϊκά, αλλά και στην ιατρική ως καθαρτικό, ως υγρό εντριβών και ως απολυμαντικό. Οι Άραβες και οι Πέρσες στα πρώτα μετά Χριστό χρόνια (υνεχίζεται στη σελ. 2) 1

2 ασχολήθηκαν με το αργό πετρέλαιο και τη διύλισή του σε φωτιστικό πετρέλαιο. πίσης το «υγρό πυρ» των Βυζαντινών είχε κατά πάσα πιθανότητα ως βάση το πετρέλαιο. Μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα η τεχνολογία για τον εντοπισμό, την εξόρυξη και τη χρήση του πετρελαίου βρισκόταν σε εμβρυακό στάδιο. Η πρώτη γεώτρηση ειδικά για την αναζήτηση πετρελαίου έγινε από τον Έντουιν Ντρέικ στη Δυτική Πενσιλβάνια τον ύγουστο του 1859 και σε βάθος 21 μέτρων. Η πρώτη εξόρυξη πετρελαίου σε λίμνη έγινε το 1891 στην Grand Lake St. Marys στο Ohio, ενώ η πρώτη εξόρυξη σε θάλασσα έγινε το 1896 στο κανάλι Santa Barbara στην California των Η.Π.. Κάπως έτσι άνοιξε ο δρόμος για τη βιομηχανία πετρελαίου, ενώ την ίδια περίοδο ανακαλύφθηκαν μεγάλα πετρελαϊκά πεδία στην υρώπη και στην Άπω νατολή. τη σταθμική μελέτη μιας περιοχής μετρώνται μικρές μεταβολές στην ένταση της βαρύτητας στην επιφάνεια της γης, η οποία επηρεάζεται από τα πετρώματα που βρίσκονται στο υπέδαφος. Τα αποτελέσματα αναλύονται και τα συμπεράσματα που προκύπτουν για την ύπαρξη ή όχι πετρελαίου είναι αρκετά ακριβή. Η δημιουργία του πετρελαίου Το πετρέλαιο δημιουργήθηκε από την αποσύνθεση θαλάσσιων οργανισμών (ζώων και φυτών) τα οποία θάφτηκαν κάτω από μεγάλες ποσότητες λάσπης, σε διαδοχικές στρώσεις πριν από 400 με 500 εκατομμύρια χρόνια. + κρουστικό κύµα εκρηκτικό φορτίο καταγραφή σεισµογράφου Η πρώτη βασική προϋπόθεση για να σχηματιστεί το πετρέλαιο είναι η ύπαρξη μιας ρηχής θάλασσας ή λίμνης με πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Η δεύτερη προϋπόθεση είναι ότι μετά τον θάνατό τους οι οργανισμοί, βουλιάζουν στο βυθό και θάβονται μέσα σε λάσπη και πηλό. πίσης το οξυγόνο στο βυθό θα πρέπει να είναι περιορισμένο έτσι ώστε η αποσύνθεση των οργανισμών να είναι αργή. Με το πέρασμα του χρόνου οι αυξανόμενες ποσότητες λάσπης και πηλού δημιουργούν μεγάλες πιέσεις στις οποίες συγκεκριμένες χημικές διεργασίες μετατρέπουν τους οργανισμούς σε πετρέλαιο. ντοπισμός κοιτασμάτων και άντληση του πετρελαίου Η έρευνα για την ανακάλυψη πετρελαίου περιλαμβάνει εξειδικευμένες έρευνες οι οποίες γίνονται με ειδικά όργανα. Οι γνωστότερες μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι η σεισμική και η σταθμική, ενώ ακόμη υπάρχουν η μαγνητική, η ηλεκτρική και άλλες. Η σεισμική μελέτη μιας περιοχής γίνεται με μια σειρά από μικρές εκρήξεις κοντά στην επιφάνεια του εδάφους. τη συνέχεια σεισμόμετρα καταγράφουν τα σεισμικά κύματα και με βάση το χρόνο που έκαναν αυτά να διανύσουν τις αποστάσεις και τις διαφορετικές ταχύτητες µε τις οποίες διαπερνούν τα γεωλογικά στρώματα γίνεται μια πρώτη χαρτογράφηση του υπεδάφους. παγίδα πετρελαίου Η άντληση του πετρελαίου γίνεται από ειδικές εγκαταστάσεις, που εγκαθίστανται πάνω στις λεγόμενες πετρελαιοπηγές. Το πετρέλαιο λαμβάνεται μετά από διάτρηση (τρύπημα) του εδάφους, τη λεγόμενη γεώτρηση. ήμερα κατά κανόνα εφαρμόζεται η περιστροφική γεώτρηση, βάσει της οποίας τα πετρώματα που βρίσκονται πάνω από το κοίτασμα θρυμματίζονται από ένα περιστρεφόμενο γεωτρύπανο με οδοντωτούς τροχούς. τη συνέχεια ανοίγονται φρεάτια και το πετρέλαιο αντλείται. ε κάποιες περιπτώσεις λόγω των υψηλών πιέσεων που υπάρχουν, το πετρέλαιο αναβλύζει με τη μορφή πίδακα ύψους πολλών μέτρων. Όπως είδαμε και προηγουμένως το πετρέλαιο δημιουργήθηκε σε αποθέσεις, που τουλάχιστον στην αρχή, βρισκόντουσαν κάτω από τη θάλασσα. ήμερα αντλούνται από το θαλάσσιο υπέδαφος μεγάλες ποσότητες πετρελαίου, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 25% της παγκόσμιας παραγωγής. Με ποιο τρόπο όμως γίνεται αυτό; (υνεχίζεται στη σελ. 3) 2 ΠΡΧΟΜΝ

3 Τύποι πλατφορμών εξόρυξης πετρελαίου στη θάλασσα Πλατφόρμες εξόρυξης πετρελαίου στη θάλασσα Η εξόρυξη πετρελαίου από το θαλάσσιο υπέδαφος γίνεται με τις πλατφόρμες εξόρυξης πετρελαίου. Η πλατφόρμα εξόρυξης πετρελαίου είναι μια μεγάλη κατασκευή πάνω στην οποία είναι εγκατεστημένα το γεωτρύπανο και τα άλλα μηχανήματα που απαιτούνται για να τρυπήσουν το βυθό και να πλατφόρμες εξόρυξης πετρελαίου, παρακάτω θα δούμε περιληπτικά τις πιο σημαντικές, με τη βοήθεια και της εικόνας με τους διάφορους τύπους πλατφορμών, όπως φαίνονται παραπάνω. ταθερές πλατφόρμες (Fixed platforms): υτές οι πλατφόρμες (Νο 1 & 2 στην εικόνα) θεμελιώνονται απευθείας στο βυθό με τσιμεντένια ή χαλύβδινα πόδια. Πάνω στην πλατφόρμα υπάρχει χώρος για τα γεωτρύπανα, τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης/ επεξεργασίας και εγκαταστάσεις για τη διαμονή των εργαζόμενων. Οι πλατφόρμες αυτές παραμένουν ακίνητες και έχουν σχεδιαστεί για μακροχρόνια χρήση. αντλήσουν το πετρέλαιο από το κοίτασμα. την πλατφόρμα το πετρέλαιο μπορεί επίσης να αποθηκευτεί προσωρινά έτσι ώστε στη συνέχεια να μεταφερθεί στην ξηρά και στα διυλιστήρια για την επεξεργασία του. ε πολλές πλατφόρμες υπάρχουν εγκαταστάσεις για μια πρώτη επεξεργασία του πετρελαίου, αλλά και υποδομές για τη στέγαση των εργαζόμενων. νάλογα με τις απαιτήσεις, μια πλατφόρμα μπορεί να είναι θεμελιωμένη στο βυθό ή να επιπλέει στη θάλασσα. Υπάρχουν πάνω από έξι τύποι για Πλατφόρμες πύργοι (Compliant Tower): ίναι εγκατεστημένες πάνω σε έναν λεπτό και εύκαμπτο πύργο ο οποίος θεμελιώνεται στο βυθό (Νο 3 στην εικόνα), το κατάστρωμά τους είναι εφοδιασμένο με γεωτρύπανα και εγκαταστάσεις αποθήκευσης/ επεξεργασίας πετρελαίου. ίναι σχεδιασμένες ώστε να αντέχουν σημαντικές πλευρικές δυνάμεις και χρησιμοποιούνται συνήθως για βάθη νερού από 370 έως 910 μέτρα. Ημι-καταδυόμενες Πλατφόρμες (Semi-submersible platforms): τα πόδια τους είναι κατασκευασμένα έτσι ώστε να τους δίνουν την απαραίτητη (υνεχίζεται στη σελ. 4) 3 ΠΡΧΟΜΝ

4 πλευστότητα και όλη η κατασκευή να επιπλέει, αλλά και επαρκές βάρος για να διατηρούνται όρθιες (Νο 7 & 8 στην εικόνα). Οι πλατφόρμες αυτές έχουν τη δυνατότητα να μετακινούνται από το ένα μέρος στο άλλο και να τροποποιούν το ύψος τους γεμίζοντας ή αδειάζοντας τις δεξαμενές τους με θαλασσινό νερό. Κατά τη διάρκεια των εργασιών γεώτρησης αγκυρώνονται στο βυθό με αλυσίδες, συρματόσκοινα και ειδικά σκοινιά. Χρησιμοποιούνται για βάθη νερού από 60 έως μέτρα. Πλατφόρμες Γρύλοι (Jack-up): αυτές οι πλατφόρμες έχουν τη δυνατότητα να ανέρχονται και να κατέρχονται ανάλογα με τις απαιτήσεις της γεώτρησης χρησιμοποιώντας έναν μηχανισμό που μοιάζει με το γρύλο, τον οποίο έχουν στα πόδια τους. Χρησιμοποιούνται συνήθως για βάθη νερού μέχρι 170 μέτρα, είναι σχεδιασμένες για να μετακινούνται από περιοχή σε περιοχή και αγκυρώνονται στον πυθμένα χρησιμοποιώντας έναν οδοντωτό τροχό σε κάθε πόδι τους. Πλατφόρμα Tension-leg (TLP): οι πλατφόρμες αυτές δένονται στο βυθό της θάλασσας με τρόπο που περιορίζει την κατακόρυφη κίνηση της κατασκευής (Νο 4 & 5 στην εικόνα). Μια συμβατική TLP έχει τέσσερις στήλες και μοιάζει με την ημικαταδυόμενη πλατφόρμα. ίναι σχετικά χαμηλού κόστους και χρησιμοποιούνται για βάθη νερού μεταξύ 180 και μέτρων. Μία συμβατική πλατφόρμα εξόρυξης πετρελαίου είναι αυτάρκης σε ενέργεια, νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, έχει διατάξεις αφαλάτωσης νερού και όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό για την αρχική επεξεργασία του αντλούμενου πετρελαίου έτσι ώστε αυτό να μπορεί να μεταφερθεί στην ακτή είτε απευθείας με αγωγό, είτε με δεξαμενόπλοιο. πίσης όποτε χρειάζεται τις πλατφόρμες συνδράμουν ειδικά πλοία ανεφοδιασμού τα οποία ονομάζονται PSVs (platform supply vessels). ήμερα οι περιοχές με τα σημαντικότερα υποθαλάσσια κοιτάσματα πετρελαίου είναι: η Βόρεια Θάλασσα, ο Κόλπος του Μεξικού, η Κασπία Θάλασσα, καθώς και περιοχές στα χωρικά ύδατα των Η.Π. και της Βραζιλίας. Μερικά εντυπωσιακά νούμερα - Η πλατφόρμα Petronius τύπου πύργου, βρίσκεται στον κόλπο του Μεξικού, σε ύψος 610 μέτρων από το βυθό και αποτελεί μία από τις ψηλότερες ανθρώπινες κατασκευές παγκοσμίως. - Η πλατφόρμα Hibernia (σταθερού τύπου) που βρίσκεται σε θαλάσσια περιοχή του Καναδά, είναι η βαρύτερη παγκοσμίως. Έχει ύψος 111 μέτρα και τη δυνατότητα αποθήκευσης κυβικών μέτρων (ή 1,3 εκατομμυρίων βαρελιών) πετρελαίου. ειτουργεί σαν ένα μικρό τεχνητό νησί το οποίο είναι σχεδιασμένο να αντέξει ακόμη και σύγκρουση με παγόβουνο. - Η πλατφόρμα της οποίας το γεωτρύπανο φτάνει στο μεγαλύτερο βάθος παγκοσμίως ονομάζεται Perdido, αντλεί πετρέλαιο από τον πυθμένα βάθους μέτρων και επιπλέει στον κόλπο του Μεξικού. Όσο προηγμένη και να είναι η τεχνολογία που χρησιμοποιούμε δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι πάντοτε θα υπάρχει ο κίνδυνος των ατυχημάτων με σοβαρές επιπτώσεις τόσο για τους ανθρώπους, όσο και για το περιβάλλον. τις 21 πριλίου του 2010, στην πλατφόρμα Deepwater Horizon της BP στον κόλπο του Μεξικού σημειώθηκε έκρηξη, έντεκα εργάτες βρήκαν τραγικό θάνατο, ενώ από τις 20 πριλίου μέχρι τις 19 επτεμβρίου 2010 διέρρευσαν συνολικά 4.9 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, με τη θάλασσα να ξεβράζει πετρέλαιο κατά μήκος 790 χιλιομέτρων ακτογραμμής των πολιτειών ουιζιάνα, Μισισίπι, λαμπάμα και Φλόριντα. (υνεχίζεται στη σελ. 5) 4 ΠΡΧΟΜΝ

5 υμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι οι εργασίες εξόρυξης και επεξεργασίας μιας εύφλεκτης ουσίας όπως το πετρέλαιο σε ένα δύσκολο περιβάλλον όπως αυτό της θάλασσας, είναι πιθανό να έχουν ως αποτέλεσμα ατυχήματα, που μπορεί να είναι και σοβαρά. Παρά ταύτα όμως, η εξόρυξη πετρελαίου στη θάλασσα είναι ένας κλάδος στον οποίο εφαρμόζονται τεχνολογίες αιχμής, με υψηλά μέτρα ασφαλείας και οι θέσεις εργασίας είναι υψηλά αμειβόμενες. ΠΗΓ «Το Πετρέλαιο», Δρίτσουλας-Μουσιάδης Χρήστος, ωαννίδης-ταβανιώτης Κυριάκος, γγελίδης Χρήστος, 2ο Γυµνάσιο Πυλαίας, διαθέσιμο στο: Petroleum.pdf ΠΡΧΟΜΝ

6 Η εξερεύνηση της νταρκτικής Η νταρκτική είναι μία από τις 7 ηπείρους της Γης, η οποία βρίσκεται στο Νότιο Πόλο. Η πρώτη επίσημη χρήση του ονόματος για την ήπειρο, αποδίδεται στον κώτο χαρτογράφο Τζον Τζορτζ Μπαρτόλομιου τη δεκαετία του Το όνομα νταρκτική (Antarctica όπως εμφανίστηκε για πρώτη φορά) είναι ελληνική σύνθετη λέξη, που σημαίνει «αντίθετα από την ρκτική». στο κέντρο ενός οροπεδίου ύψους μ. που περιβάλλεται από πολύ ψηλά και απότομα βουνά. Η θερμοκρασία της νταρκτικής (- 91 Κελσίου το 1957) είναι χαμηλότερη από τη θερμοκρασία της ρκτικής και έχει 6 μήνες ημέρα και 6 μήνες νύκτα. Η βροχή είναι σχεδόν άγνωστη, αλλά οι χιονοθύελλες και οι ισχυροί άνεμοι πολύ συχνοί. Οι άνεμοι αυτοί ευνοούν το σχηματισμό σταθερού πάγου στις ακτές και απομακρύνουν τα παγόβουνα. όγω της πολύ μικρής βροχόπτωσης που επικρατεί θεωρείται η μεγαλύτερη έρημος της Γης! Η νταρκτική δεν είχε ποτέ ιθαγενείς πληθυσμούς. Όμως, η πίστη για την ύπαρξη μιας αχανούς ηπείρου (Terra Australis) στο νότιο πόλο, υπήρχε από τα χρόνια του Πτολεμαίου (1ος αιώνας μ.χ.), ο οποίος πρότεινε την ιδέα προκειμένου να διατηρηθεί η συμμετρία όλων των γαιών του τότε γνωστού κόσμου. κόμα και στα τέλη του 17ου αιώνα, και αφού είχε διαπιστωθεί ότι η Νότια μερική και η υστραλία δεν ήταν τμήματα αυτής της «μυθικής» νότιας γης, οι γεωγράφοι πίστευαν ότι η ήπειρος ήταν πολύ μεγαλύτερη από το πραγματικό της μέγεθος. ΝΤΡΚΤΚΗ Χάρτης του 1570 όπου απεικονίζεται η Terra Australis στο κάτω μέρος, καταλαμβάνοντας ένα μεγάλο τμήμα της Γης Η έκτασή της είναι 14 εκατ. τετρ. χλμ. και είναι μονίμως καλυμμένη από μεγάλα κομμάτια πάγου και χιονιού που ονομάζεται πολικό παγοκάλυμμα. Πιστεύεται ότι στο μακρινό παρελθόν ήταν προέκταση της αμερικανικής ηπείρου, συμπέρασμα που βγαίνει κυρίως από τα νησιά γύρω της. Ο Νότιος Πόλος βρίσκεται ίναι ενδιαφέρον να αναφερθεί, ότι το όνομα Terra Australis (νότια γη) τελικά δεν απονεμήθηκε στην νταρκτική, αλλά δόθηκε κατά λάθος στην υστραλία (Australia). τις αρχές του 19ου αι., αποφασίστηκε λανθασμένα να δωθεί αυτό το όνομα στην υστραλία, γιατί υπήρχε μια κοινή πεποίθηση ότι δεν μπορεί να υπάρχει κάποιο σημαντικό κομμάτι γης πέρα από αυτήν. Το γεγονός αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον εξερευνητή Μάθιου Φλίντερς, ο οποίος στο σχετικό βιβλίο του που εκδόθηκε το 1814, μετά το θάνατό ΠΡΧΟΜΝ (υνεχίζεται στη σελ. 7) 6

7 του, ανέφερε ότι δεν υπάρχει πιθανότητα να υπάρχει κάποια σημαντική γη πέρα από αυτό το σημείο. Η εξερεύνηση της νταρκτικής ήταν δυσκολότερη από αυτήν της ρκτικής ζώνης, γιατί εκεί το κρύο είναι πάρα πολύ δυνατό και το έδαφος ανώμαλο. Πρώτος εξερευνητής της υπήρξε ο Γάλλος Υβ Ζοζέφ Καργκελόν (1771) και μετά ο Άγγλος Τζέιμς Κουκ (1773), του οποίου τα πλοία HMS Resolution και Adventure διέσχισαν τον νταρκτικό Κύκλο στις 17 ανουαρίου του 1773, το Δεκέμβριο του 1773 και ξανά τον ανουάριο του Ο Κουκ έφτασε σε απόσταση 121 χλμ. από τις ακτές τις νταρκτικής πριν οπισθοχωρήσει λόγω του επικείμενου πάγου. Η πρώτη επιβεβαιωμένη θέαση της νταρκτικής μπορεί να αποδοθεί στα πληρώματα τριών διαφορετικών πλοίων. ύμφωνα με διάφορους οργανισμούς και πηγές, τα πλοία τριών καπετάνιων αντίκρισαν την νταρκτική το 1820: του Φάμπιαν Γκότλιμπ φον Μπέλινγκσχαουζεν (εσθονικής καταγωγής πλοίαρχος του υτοκρατορικού Ρωσικού Ναυτικού), του Έντουαρντ Μπράνσφιλντ (ιρλανδικής καταγωγής πλοίαρχος του Βασιλικού Ναυτικού) και του Ναθάνιελ Πάλμερ (αμερικανός κυνηγός φώκιας από το τόνινγκτον του Κονέκτικατ). Ο φον Μπέλινγκχάουζεν είδε την νταρκτική στις 27 ανουαρίου 1820, τρεις μέρες πιο γρήγορα από τον Μπράνσφιλντ, και δέκα μήνες πριν την δει ο Πάλμερ, το Νοέμβριο του κείνη την ημέρα η αποστολή της οποίας ηγούνταν ο φον Μπέλινγκσχάουζεν και ο Μιχαήλ αζάρεφ στα πλοία Βοστόκ και Μίρνι έφτασε σε απόσταση 32 χλμ. από την ηπειρωτική χώρα της νταρκτικής και αντίκρισε την παγωμένη ήπειρο. Η πρώτη αναφορά απόβασης στην ηπειρωτική νταρκτική αποδίδεται στον μερικανό κυνηγό φώκιας Τζον Ντέιβις στο δυτικό μέρος της, στις 7 Φεβρουαρίου 1821, αλλά κάποιοι ιστορικοί το αμφισβητούν. τις 22 ανουαρίου 1840, δύο μέρες μετά την ανακάλυψη της ακτής δυτικά των Νήσων Μπάλενι, κάποια μέλη του πληρώματος της αποστολής του του Ζυλ Ντυμόν ντ' Ουρβίλ αποβιβάστηκαν στην υψηλότερη νησίδα ενός συμπλέγματος βραχονησίδων περίπου 4 χλμ. από το κρωτήριο Γκεοντεζί (Geodesie, γαιωδαισία) στην ακτή της δελίας Γης όπου πήραν δείγματα ορυκτών, φυκών και ζώων. Το Δεκέμβριο του 1839, ως μέρος της ξερευνητικής ποστολής των Ηνωμένων Πολιτειών του που διενεργήθηκε από το Ναυτικό των ΗΠ (United States Exploring Expedition αναφέρεται κάποιες φορές και ως «Ex. Ex.» ή «the Wilkes Expedition»), μία αποστολή απέπλευσε από το ίδνεϊ της υστραλίας με προορισμό τον νταρκτικό Ωκεανό, όπως ήταν τότε γνωστός, και ανέφεραν την ανακάλυψη μιας «νταρκτικής ηπείρου δυτικά των Νήσων Μπαλένι» στις 25 ανουαρίου του Το τμήμα αυτό της νταρκτικής ονομάστηκε αργότερα «Γη του Γουίλκες». Ο εξερευνητής Τζέιμς Κλαρκ Ρος διέσχισε τη Θάλασσα Ρος και ανακάλυψε τη Νήσο Ρος (ονομασίες προς τιμήν του) το Έπλευσε κατά μήκος ενός τεράστιου τείχους πάγου που πεικόνιση των πλοίων Μίρνι και Βοστόκ του φον Μπέλινγκχάουζεν Το όρος Έρεβος, που πήρε το όνομα από το πλοίο του Ρος, είναι ένα από τα ενεργά ηφαίστεια του πλανήτη μας (υνεχίζεται στη σελ. 8) 7 ΠΡΧΟΜΝ

8 αργότερα ονομάστηκε Παγοκρηπίδα Ρος. Τα όρη Έρεβος και Τρόμος ονομάστηκαν από τα δύο πλοία της αποστολής του: HMS Erebus και Terror. Ο Μερκάτορ Κούπερ αποβιβάστηκε στην νατολική νταρκτική στις 26 ανουαρίου Η πρώτη καταγεγραμμένη και επιβεβαιωμένη απόβαση στην νταρκτική ήταν στο ακρωτήριο Adare τον ανουάριο Ήταν οι Νορβηγοί εξερευνητές Χένρικ Μπουλ και Κάρστεν Μπορτσγκρέβινκ που αποβιβάστηκαν στο ακρωτήριο, από το πλοίο νταρκτική και συνέλλεξαν δείγματα εδάφους. Ο Μπορτσγκρέβινκ επέστρεψε στο ακρωτήρι το 1899 σε μια δική του εκστρατεία και έστησε δύο καλύβες, οι οποίες αποτέλεσαν τις πρώτες ανθρώπινες κατασκευές στην παγωμένη ήπειρο. Τα μέλη της αποστολής πέρασαν ολόκληρο το χειμώνα εκεί, ενώ οι επιζώντες παραλήφθηκαν και επέστρεψαν τον ανουάριο το υτή ήταν η πρώτη εξερευνητική αποστολή που ξεχειμώνιασε στην ήπειρο της νταρκτικής. την ηγεσία του Νορβηγού πολικού εξερευνητή Ρόαλντ μούνδσεν, ο οποίος έφτασε στις ακτές της νταρκτικής με το πλοίο Φραμ, ακολουθώντας τη διαδρομή από τον Κόλπο των Φαλαινών και διασχίζοντας τον Παγετώνα Άξελ Ο μούνδσεν και το πλήρωμά του κοιτάζουν τη Νορβηγική σημαία που έστησαν στο Νότιο Πόλο Χάιμπεργκ. Ένα μήνα αργότερα, μια ξέχωρη αποστολή, η Βρετανική νταρκτική κστρατεία υπό την ηγεσία του Ρόμπερτ Φάλκον κοτ, έφτασε και αυτή στον πόλο. Όμως, το αποτέλεσμα της εκστρατείας κοτ στάθηκε καταστροφικό, καθώς στο ταξίδι της επιστροφής όλα τα μέλη της χάθηκαν και πέθαναν. Τις δεκαετίες 1930 και 1940, πραγματοποιήθηκαν διάφορες αποστολές με αεροπλάνο υπό την ηγεσία του Ρίτσαρντ. Μπερντ, ο οποίος έγινε πρωτοπόρος στις μηχανοκίνητες μεταφορές στην νταρκτική και έκανε εκτεταμένες βιολογικές και γεωλογικές έρευνες. Ωστόσο μέχρι τις 31 Οι δύο καλύβες του Μπορτσγκρέβινκ αποτελούν πια ένα ιστορικό σημείο της εξερεύνησης της νταρκτικής Κατά την ποστολή Νιμρόντ, της οποίας ηγούνταν ο Έρνεστ άκλετον, το 1907, ομάδες υπό την καθοδήγηση του Έντζουορθ Ντέιβιντ έγιναν οι πρώτοι άνθρωποι που ανέβηκαν στο όρος Έρεβος και έφτασαν στο Νότιο Μαγνητικό Πόλο. Ο άκλετον και τρία ακόμα μέλη της αποστολής του, στο διάστημα Δεκμβρίου Φεβρουαρίου 1909 έγιναν οι πρώτοι που διέσχισαν την Παγοκρηπίδα Ρος, οι πρώτοι που διέσχισαν την Υπερανταρκτική Οροσειρά μέσω του Παγετώνα Μπίαρντμορ, και οι πρώτοι που πάτησαν στο Υψίπεδο του Νότιου Πόλου. Η πρώτη αποστολή που έφτασε στο γεωγραφικό Νότιο Πόλο, ήταν στις 14 Δεκεμβρίου 1911, υπό Οκτωβρίου 1956 δεν ξαναπάτησε κανείς στο Νότιο Πόλο, όταν μία ομάδα του μερικανικού Ναυτικού υπό την ηγεσία του υποναύαρχου (υνεχίζεται στη σελ. 9) 8 ΠΡΧΟΜΝ

9 Τζορτζ Τζ. Ντούφεκ προσγειώθηκε επιτυχώς με αεροσκάφος. Μερικά χρόνια πιο πριν, το 1947, είχε ανακαλυφθεί η όαση Μπώνγκερ στην νατολική νταρκτική από αεροπλάνο. ίναι μια απέραντη περιοχή χωρίς πάγους σε όλη τη διάρκεια του χρόνου, που περιβάλλεται από βράχους και έχει τρεις μεγάλες λίμνες και είκοσι μικρότερες με γλυκό νερό. Μια οβιετική αποστολή με τον καθηγητή ιάλωφ εξερεύνησε τελικά το 1957 την όαση και βρήκε ότι έχει μήκος 60 χλμ. και πλάτος 20 χλμ. Ο πρώτος άνθρωπος που έπλευσε μόνος του μέχρι την νταρκτική ήταν ο νεοζηλανδός Ντέιβιντ Χένρι ιούις, το 1974, με το δεκάμετρο ατσαλένιο ιστιοφόρο Ice Bird. Μέσα σε μεγάλες δυσκολίες και αφού είχε χαθεί η επικοινωνία μαζί του για 13 εβδομάδες, τελικά έφτασε στη Χερσόνησο της νταρκτικής, όπου διασώθηκε από προσωπικό του ερευνητικού φυλακίου ταθμός Πάλμερ. Η νταρκτική ανακαλύφθηκε. Οι έρευνες όμως σε αυτήν συνεχίζονται με διάφορες χώρες να την έχουν χωρίσει σε περιοχές, όπου απόστέλλουν ερευνητές και επιστήμονες. το επόμενο τεύχος θα δούμε περισσότερα σχετικά με την επιστημονική έρευνα στην παγωμένη Ήπειρο. Καρχαρίες! πειλή ή απειλούµενοι; Η ονομασία "καρχαρίας" προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη κάρχαρον=πριόνι, λόγω του σχήματος και της διάταξης της οδοντοστοιχίας. Οι καρχαρίες ανήκουν στην κλάση των Χονδριχθύων. Τα μικρότερα σε μέγεθος συγγενικά τους είδη είναι τα σκυλόψαρα, οι γαλέοι κ.ά. και εμφανίζουν ομοιογένεια μορφολογική και λειτουργική. Ο σκελετός τους είναι ασβεστοποιημένος και αποκλειστικά χόνδρινος με μεγάλο κεφάλι, μεγάλα δόντια, σώμα επίμηκες, υδροδυναμικό, πολύ δυνατή ουρά, και δέρμα τραχύ (καστανό στη ράχη και καστανόλευκο στην κοιλιά) καλυμμένο από "πλακοειδή λέπια" (δερματικά δόντια). Πρόκειται για ταχύτατους και άριστους κολυμβητές με σαρκοβόρες διατροφικές συνήθειες. Οι περισσότεροι ωριμάζουν αναπαραγωγικά σε μεγάλη ηλικία, αναπτύσσονται αργά και ζουν για πολλά χρόνια. Τα θηλυκά ωριμάζουν περίπου στα 35 χρόνια και μπορούν να γεννήσουν μικρά κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Οι καρχαρίες έχουν κατηγοριοποιηθεί σε περισσότερα από 350 είδη με μέγεθος από 20 εκατοστά μέχρι 15 μέτρα (φαλαινο-καρχαρίας). Περίπου, κατά μέσο όρο, κάθε 2 εβδομάδες (!!) ανακαλύπτεται και ένα καινούργιο είδος χονδριχθύα. Ζουν κυρίως σε θερμά νερά, αλλά μπορεί να τους συναντήσει κανείς σπάνια και σε μεγάλους πλωτούς ποταμούς στους οποίους εισέρχονται ακολουθώντας τα εμπορικά πλοία. Πολλά γνωστά είδη όπως ο λευκός καρχαρίας, ο καρχαρίας τίγρης, ο γλαυκοκαρχαρίας, ο καρχαρίας μάκο και ο σφυροκέφαλος, είναι κορυφαίοι κυνηγοί. Οι καρχαρίες είναι είδη με πολύ μεγάλη οικολογική σημασία για τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Ως κορυφαίοι θηρευτές στην τροφική αλυσίδα, έχουν τη δυνατότητα να διατηρούν τη βιοποικιλότητα και την αφθονία των ειδών στο θαλάσσιο περιβάλλον. Η μείωση του πληθυσμού των καρχαριών έχει (υνεχίζεται στη σελ. 10) 9 ΠΡΧΟΜΝ

10 σύνθετες και απρόβλεπτες συνέπειες, όπως τη μείωση σημαντικών ειδών, δεδομένου ότι οι καρχαρίες κρατούν τους πληθυσμούς άλλων ψαριών σε έλεγχο. Ένα παράδειγμα στη Μεσόγειο, είναι η εξαφάνιση ενός είδους καρχαρία (καρχαρίας ταύρος Sandtiger shark) από το βιότοπό τους, η οποία προκάλεσε μείωση του πληθυσμού του τόνου. Παρόλο που ο τόνος δεν αποτελεί θήραμά τους, οι συγκεκριμένοι καρχαρίες κρατούσαν τους θηρευτές του τόνου υπό έλεγχο. Παρά τη σημασία της ύπαρξής τους όμως, οι καρχαρίες έχουν κατηγορηθεί, προκαλώντας πολλούς μύθους γύρω από αυτούς, ότι είναι δολοφόνοι και αποτελούν μεγάλη απειλή για τον άνθρωπο. την πραγματικότητα ο άνθρωπος δεν αποτελεί λεία και οι επιθέσεις καρχαρία σε άνθρωπο έχουν συμβεί μόνο σε περίπτωση άμυνας, αν ο καρχαρίας νιώσει απειλή. Πολλά είδη καρχαρία τρέφονται αποκλειστικά με ζωοπλαγκτόν ή μικρά ψάρια. Ωστόσο, παρά το θαυμασμό και φόβο που προκαλούν στον άνθρωπο, συχνά κινδυνεύουν από δραστηριότητές του, όπως η τυχαία αλίευση, τα χαρακτηριστικά του κύκλου ζωής τους που τα καθιστούν ευάλωτα στην αλιευτική πίεση, στη ρύπανση και απώλεια/υποβάθμιση του ενδιαιτήματός τους (π.χ. θαλάσσια απορρίμματα), στην ανθρώπινη διαταραχή, στην ερασιτεχνική αλιεία και στη στοχευμένη αλιεία σύμφωνα με την Κόκκινη λίστα πειλούμενων ιδών της Διεθνής Ένωσης Διατήρησης της Φύσης (IUCN). Πιο συγκεκριμένα στη Μεσόγειο θάλασσα έχουν καταγραφεί 38 είδη καρχαρία από τα οποίο πιο συχνά αλιεύονται το σκυλόψαρο (Catshark), το κεντρόνι (Gulper shark), ο γκρίζος καρχαρίας (Bluntnose Sixgill shark), ο γαλάζιος καρχαρίας (Blue shark), ο ίσσουρος καρχαρίας (Shortfin Mako shark) και το αλεπόψαρο (Thresher shark). Η θνησιμότητα των καρχαριών όλο και αυξάνεται. νδεικτικά αναφέρεται ότι ετησίως εκατομμύρια καρχαρίες θανατώνονται για τα πτερύγιά τους (Clarke et al., 2002), καθώς η σούπα από π τ ε ρ ύ γ ι α κ α ρ χ α ρ ί α ε ί ν α ι ι δ ι α ί τ ε ρ α δημοφιλής, κυρίως στην α σ ι α τ ι κ ή αγορά. Η σούπα από π τ ε ρ ύ γ ι α κ α ρ χ α ρ ί α προέρχεται από την Κ ι ν έ ζ ι κ η δυναστεία των Μινγκ όπου την θεωρούσαν έναν από τους 8 θησαυρούς της θάλασσας. Η φήμη αυτής της σούπας αυξήθηκε στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα όπου οι συνθήκες διαβίωσης των Κινέζων άρχισαν να καλυτερεύουν. Έχοντας γαστρονομική και συμβολική αξία η σούπα, από πτερύγια είναι περιζήτητη στις σημαντικές περιστάσεις όπως γάμους, δεξιώσεις και μεγάλες επαγγελματικές συμφωνίες. υμβολίζει πλούτο, δύναμη, κύρος και τιμή. Το σερβίρισμα αυτού του ακριβού πιάτου δείχνει σεβασμό και εκτίμηση προς τους επισκέπτες. Παρότι δεν είναι παράνομη, η πρακτική της αφαίρεσης των πτερυγίων από τους καρχαρίες είναι - επιεικώς -απαράδεκτη: οι ψαράδες κόβουν τα πτερύγια και πετούν το υπόλοιπο σώμα πίσω στη θάλασσα, όπου αιμορραγούν μέχρι θανάτου. Τα πτερύγια αποξηραίνονται και στη συνέχεια διοχετεύονται στις ασιατικές αγορές, όπου η τιμή ενός πιάτου σούπας μπορεί να αγγίξει ακόμη και τα (υνεχίζεται στη σελ. 11) 10 ΠΡΧΟΜΝ

11 75 ευρώ. Η πρακτική αφαίρεσης έχει οδηγήσει σε κίνδυνο εξαφάνισης ενός μεγάλου ποσοστού του πληθυσμού των καρχαριών. Μια σημαντική νίκη πέτυχαν οι οργανώσεις που μάχονται για την προστασία των απειλούμενων καρχαριών: η Κίνα «διέγραψε» από το μενού επίσημων κυβερνητικών γευμάτων και δεξιώσεων τις περίφημες σούπες με πτερύγια καρχαρία, όπως μεταδόθηκε από το κινεζικό πρακτορείο Xinhua. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις που μάχονται για την προστασία των καρχαριών εκφράζουν τώρα την ελπίδα ότι οι νέοι κανονισμοί σηματοδοτούν την έναρξη μιας εποχής αυστηρότερου κρατικού ελέγχου του εμπορίου προϊόντων από απειλούμενα είδη. Διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζοντας την ανάγκη για την προστασία των καρχαριών έχουν καταρτίσει χέδια Δράσης για τη Διατήρηση και τη Διαχείριση τους. ημείο αναφοράς αποτελεί το Διεθνές χέδιο Δράσης για τη Διατήρηση και Διαχείριση των Καρχαριών του Food Agriculture Organization (FAO- IPOA-Sharks-1999), ενώ ειδικά για τη Μεσόγειο, το 2003 εγκρίθηκε από τα υμβαλλόμενα Κράτη της ύμβασης της Βαρκελώνης το χέδιο Δράσης για τη Διατήρηση των Χονδριχθύων (συμπεριλαμβάνει τους καρχαρίες) στη Μεσόγειο θάλασσα. πό το 2006 η «υμμαχία για τους Καρχαρίες»- (Shark Alliance), οι Υπουργοί λιείας & Περιβάλλοντος της υρωπαϊκής Ένωσης και τα μέλη του υρωπαϊκού Κοινοβουλίου διαπραγματεύονται την ανάγκη διαμόρφωσης μιας ορθολογικής αλιευτικής πολιτικής για τους καρχαρίες. Όμως, εκκρεμούν ακόμη τα ξεκάθαρα μέτρα για την ουσιαστική προστασία τους καθώς η υπεραλίευση τους συνεχίζεται και πολλά είδη υπό εξαφάνιση στοχοποιούνται ακόμη. ΠΗΓ: Μ. Μπαρδάνης, πιθέσεις καρχαρίων-καταγραφές στην λλάδα, Τα links του µήνα: στοσελίδα για την Παγκόσμια Ημέρα Δημιουργικότητας και Καινοτομίας: Η ιστοσελίδα του κινήματος για την Ημέρα της Γης: Κάρτες με συμβουλές δημιουργικότητας: Υπολόγισε το ενεργειακό σου αποτύπωμα: Ένα παιχνίδι-κουίζ που σε μαθαίνει για τη σπατάλη ενέργειας: πίσημο βίντεο του Earth Day Network για τις Πράσινες Πόλεις: https://www.youtube.com/watch?v=d806hnr-mrk Περγάμου 5, Ν. μύρνη - θήνα διοκτήτης: HELMEPA κδότης: Δημήτρης Κ. Μητσάτσος Διεύθυνση ύνταξης: Κριστιάνα Πρεκεζέ Κείμενα Τεύχους: Δημήτρης Γιάκος, Κωνσταντίνος νδρεάδης, Μαρία Κτιστάκη χεδιασμός: Κωνσταντίνος νδρεάδης τείλτε µας τα σχόλιά σας για την προσπάθεια αυτή καθώς και προτάσεις για θέµατα τα οποία θα θέλατε να συµπεριλάβουµε! 11 ΠΡΧΟΜΝ

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο-

Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο- Σχεδιασμός: www.myrmigidesignhouse.gr Κλεισόβης 9, 106 77 Αθήνα Tηλ.: 210 3840774-5 Fax: 210 3804008 E-mail: cnetwork@greenpeace.org www.greenpeace.gr Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 1. Το ηφαίστειο Mount Merapi Η Ινδονησία κατέχει την αδιαμφισβήτητα ηγετική θέση στον κόσμο σε ενεργά ηφαίστεια και σεισμούς. Το Mount Merapi βρίσκεται στο κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ 25.9.2010 Γίνε κι εσύ μέρος της λύσης Δήλωσε συμμετοχή για τον καθαρισμό μιας κοντινής σου παραλίας Κάθε Σεπτέμβριο, το τρίτο Σάββατο, χιλιάδες εθελοντές σε

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Ο μεγάλος αριθμός και η ποικιλομορφία των σύγχρονων μορφών ζωής στη Γη

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ.

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Το πλοίο (αρχαία ελληνική: η ναυς) είναι μια ειδική κατασκευή (ναυπήγημα), σχεδιασμένη για να κινείται με ασφάλεια στο νερό, για μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ

ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ: 40 49 17 Ν 14 25 32 Ε ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ ΕΚΡΗΞΗΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΑΣ. EYXARISTOYME GIA TIN PROSOXI

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 Φώκια Μονάχους- Μονάχους Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus πήρε το όνομά της είτε εξαιτίας του σχήματος του πάνω μέρους του κεφαλιού της που μοιάζει σαν

Διαβάστε περισσότερα

Γ Ε Ω Λ Ο Γ Ι Α Γ Ε Ω Γ Ρ Α Φ Ι Α Γεωλογία- Γεωγραφία Α Τάξης Ημερησίου και Εσπερινού Γυμνασίου

Γ Ε Ω Λ Ο Γ Ι Α Γ Ε Ω Γ Ρ Α Φ Ι Α Γεωλογία- Γεωγραφία Α Τάξης Ημερησίου και Εσπερινού Γυμνασίου Γ Ε Ω Λ Ο Γ Ι Α Γ Ε Ω Γ Ρ Α Φ Ι Α Γεωλογία- Γεωγραφία Α Τάξης Ημερησίου και Εσπερινού Γυμνασίου Διδακτέα ύλη Διαχείριση Διδακτέας ύλης ΜΑΘ. Α.. Γεωγραφικές συντεταγμένες Δεν θα διδαχθεί η δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΕΛΛΙΝΥ)

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΕΛΛΙΝΥ) ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΕΛΛΙΝΥ) Συνέντευξη ΕΣΗΕΑ 6 Μαρτίου 2014 www.elliny.gr Δρ. ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΑΡΚΟΥΛΙΑΣ Γεωλόγος Μηχανικός πρ. Δ/ντής ΔΕΠ,ΔΕΠ-ΕΚΥ Α.Ε Πρόεδρος ΕΛΛΙΝΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός;

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; ΟΡΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; Διαμελισμός Κατακόρυφος είναι: Τα βουνά, οι πεδιάδες, οι λόφοι, οι κοιλάδες, τα φαράγγια και γενικά το ανάγλυφο μιας περιοχής. Άλπεις Οι Άλπεις είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές

Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές Βασίλειος Χ. Κελεσίδης Αν. Καθ. Τµ. Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης Ηµερίδα Ακαδηµίας Αθηνών ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες 4/3/2009 Ενημερωτική Ημερίδα «Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές εξυγίανσης της παράκτιας ζώνης και του βυθού στον Κόλπο της Ελευσίνας» Η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης παράκτιας ζώνης & Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ε. Σε πολλά πλοία υπάρχουν αυτόματα καταγραφικά όργανα της θερμοκρασίας, της υγρασίας και της περιεκτικότητας των κυτών σε διοξείδιο του άνθρακα.

ε. Σε πολλά πλοία υπάρχουν αυτόματα καταγραφικά όργανα της θερμοκρασίας, της υγρασίας και της περιεκτικότητας των κυτών σε διοξείδιο του άνθρακα. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ 1 ο ΚΥΡΙΑΚΗ 04/05/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΦΟΡΤΙΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1) Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου

Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου Πρόγραμμα Διαλέξεων και Εκδρομών (Ιανουάριος Ιούνιος 2014) Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου Φανερωμένης 86-90, 1515 Λευκωσία, Kύπρος Tηλ.:+ 357 22 128157 Φαξ: +357

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου

Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου Πρόγραμμα Διαλέξεων και Εκδρομών (Ιανουάριος Ιούνιος 2014) ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου Το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Μορφολογία Εδάφους/ Πυθµένα Στάθµη Επιφάνειας της Θάλασσας Περιβαλλοντικές Συνθήκες Άνεµος Κύµατα Ρεύµατα Εδαφοτεχνικά χαρακτηριστικά Σεισµολογικά χαρακτηριστικά Χρήση του έργου Λειτουργικές

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης

Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης Συγγραφείς : Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης Τι είναι το Τσουνάμί; tsu και nami κύμα του λιμανιού σειρά από ωκεάνια κυμάτα κατά τα οποία μετατοπίζονται μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ. «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4

ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ. «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4 Περιβάλλον και Ανάπτυξη 2 η Κατεύθυνση Σπουδών Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές

Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές Βασίλειος Χ. Κελεσίδης Αν. Καθ. Τµ. Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης ιηµερίδα ΤΕΕ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ Υ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΠΗΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΠΗΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ - ΙΑΤΜΗΜΑΤIΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΠΗΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΚΒ) Οικολογικό σχολείο

Ζ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΚΒ) Οικολογικό σχολείο Ζ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΚΒ) Οικολογικό σχολείο Θέμα φετινής σχολικής χρονιάς: Το νερό Θέμα: Το νερό στη ζωή μας ΤΟ ΝΕΡΟ Αποτελεί το 70% του ανθρώπινου σώματος Καλύπτει το 75% της επιφάνειας της γης

Διαβάστε περισσότερα

Σελ7: Ο βαρύτερος δεινόσαυρος Σελ8: Ο μικρότερος δεινόσαυρος Σελ9: Ο πιο πνευματώδης δεινόσαυρος

Σελ7: Ο βαρύτερος δεινόσαυρος Σελ8: Ο μικρότερος δεινόσαυρος Σελ9: Ο πιο πνευματώδης δεινόσαυρος Σελ1:ΤΙΤΛΟΣ Σελ2:ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ3: ΔΕΙΝΟΣΑΥΡΟΙ Σελ4: Ο πρώτος δεινόσαυρος που ονομάστηκε Σελ 12: Ο αρχαιότερος δεινόσαυρος Σελ5: Ο πρώτος δεινόσαυρος που ανακαλύφθηκε στην Αμερική Σελ6:O μακρύτερος δεινόσαυρος

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος 1. Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Ωκεανογραφία (Ε.Ω.) Έννοιες Ε.Ω., Εξέλιξη Ε.Ω, Οικονομικά μεγέθη, Εφαρμογές Ε.Ω Παραδείγματα 2. Η τεχνολογική συνιστώσα της Ε.Ω.

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΟΙ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΑΛΙΕΙΑ ρ. Κώστας Παπακωνσταντίνου τ /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων τ. /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

«Η ιστορία της έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων στον Κόλπο της Καβάλας» Ευάγγελος Παππάς Πρόεδρος της ΚΑΒΑΛΑ OIL A.E.

«Η ιστορία της έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων στον Κόλπο της Καβάλας» Ευάγγελος Παππάς Πρόεδρος της ΚΑΒΑΛΑ OIL A.E. «Η ιστορία της έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων στον Κόλπο της Καβάλας» Ευάγγελος Παππάς Πρόεδρος της ΚΑΒΑΛΑ OIL A.E. Ηµερίδα Τεχνικού Επιµελητηρίου της Ελλάδας ΤΕΕ/Τµήµα Ανατολικής Μακεδονίας «Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας"

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. Φυσική της Λιθόσφαιρας ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7 Καθ. Αναστασία Κυρατζή Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας" 1 Εισαγωγή Υπόθεση της Μετάθεσης των ηπείρων Wegener 1912 Υπόθεση της Επέκτασης του θαλάσσιου πυθµένα

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, ΤΜ. Βιολογίας, Πανεπ. Αθηνών Διημερίδα: Έτος βιοποικιλότητας, η επόμενη μέρα και η ελληνική πραγματικότητα, Δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ THE RECENT STATUS OF ENERGY EXPLORATION IN CYPRUS Τίτος Χριστοφίδης Υφυπουργός παρά τω Προέδρω Economist Conference

Διαβάστε περισσότερα

Το πρώτο πλοίο του στόλου µας που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε εδικά για την Greenpeace.

Το πρώτο πλοίο του στόλου µας που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε εδικά για την Greenpeace. Rainbow Warrior III Το πρώτο πλοίο του στόλου µας που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε εδικά για την Greenpeace. Αυτό σηµαίνει ότι το Rainbow Warrior δεν είναι µόνο ένα από τα πιο φιλικά προς το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M,

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M, ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΛΞΗΣ Ο Νεύτωνας ανακάλυψε τον νόμο της βαρύτητας μελετώντας τις κινήσεις των πλανητών γύρω από τον Ήλιο και τον δημοσίευσε το 1686. Από την ανάλυση των δεδομένων αυτών ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΝΗ ΧΕΙΜΑΡΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΤΑΔΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ 98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ» ΤΟ ΝΕΡΟ - Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο.

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο. ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ Η ιστιοπλοΐα ανοιχτής θαλάσσης δεν διαφέρει στα βασικά από την ιστιοπλοΐα τριγώνου η οποία γίνεται με μικρά σκάφη καi σε προκαθορισμένο στίβο. Όταν όμως αφήνουμε την ακτή και ανοιγόμαστε στο

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) Α ακτογραμμή Η γραμμή που σχηματίζουν οι ακτές μιας περιοχής. 25 ανάγλυφο της γης Η μορφή της γης με τις οροσειρές, τις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ (ΠΕ) ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΤΗ (ΝΑΙ/ΟΧΙ) ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ (ΦΟΡΕΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Περιγραφή Η Ελλάδα και η Νορβηγία είναι δύο ευρωπαϊκές χώρες. Η πρώτη είναι μέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ.

ΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. Από την αρχαιότητα, ο άνθρωπος ονειρεύτηκε να γίνει ο άρχοντας των αιθέρων. Ο Δαίδαλος και ο Ίκαρος, ο Βελλεροφόντης πάνω στο φτερωτό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη Βασικός-αναντικατάστατος παράγοντας της ζωής κάθε μορφής και κάθε επιπέδου Συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση των κλιματολογικών συνθηκών Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ: ΕΥΛΟΓΙΑ Ή ΚΑΤΑΡΑ Μάθαμε τη λέξη αφαλάτωση όταν η Κυπριακή κυβέρνηση έκανε αγωνιώδεις προσπάθειες για εξεύρεση υδάτινων πόρων.

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ: ΕΥΛΟΓΙΑ Ή ΚΑΤΑΡΑ Μάθαμε τη λέξη αφαλάτωση όταν η Κυπριακή κυβέρνηση έκανε αγωνιώδεις προσπάθειες για εξεύρεση υδάτινων πόρων. ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ: ΕΥΛΟΓΙΑ Ή ΚΑΤΑΡΑ Μάθαμε τη λέξη αφαλάτωση όταν η Κυπριακή κυβέρνηση έκανε αγωνιώδεις προσπάθειες για εξεύρεση υδάτινων πόρων. Ήρθε σαν η πιο σύγχρονη λύση χάρη στην ανάπτυξη της τεχνολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Ασλανίδης Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Οδηγός προετοιμασίας για τα Φυσικά

Άρης Ασλανίδης Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Οδηγός προετοιμασίας για τα Φυσικά Άρης Ασλανίδης Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Οδηγός προετοιμασίας για τα Φυσικά Ε Δημοτικού 5 Υλικά σώματα Μαθαίνω χρήσιμες πληροφορίες του Βιβλίου Μαθητή Παντού γύρω μας υπάρχει ύλη. Η ύλη μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Τοποθέτηση & Λειτουργία Μηχανών Θαλάσσιας Ενέργειας: Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Αναστασία Μήλιου Αρχιπέλαγος Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας www.archipelago.gr Αρχικό στάδιο ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ : ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΑΘΗΝΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΤΡΕΝΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΑΕΡΟΠΛΑΝΩΝ!

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ : ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΑΘΗΝΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΤΡΕΝΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΑΕΡΟΠΛΑΝΩΝ! ΕΛΛΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΣΠΙΓΓΟΥ ΚΑΙ ΕΛΕΝΑ ΖΑΚΟΛΙΚΟΥ 1 2 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ : ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΑΘΗΝΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΤΡΕΝΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΑΕΡΟΠΛΑΝΩΝ! 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 1. Υφιστάμενη Κατάσταση Οι υδάτινοι πόροι συνδέονται άμεσα με το κλίμα καθώς ο υδρολογικός κύκλος εξαρτάται σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στην Ελλάδα Επαμεινώνδας Τολέρης Διευθυντής Ειδικής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος ΥΠΕΚΑ Χημικός Μηχανικός, Μεταλλειολόγος Μηχανικός,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εργασία από παιδιά του Στ 2 2013-2014 Φυσικές Επιστήμες Ηλιακή Ενέργεια Ηλιακή είναι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο. Για να μπορέσουμε να την εκμεταλλευτούμε στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Και όπως και στη ζωή, έτσι κι εδώ δεν υπάρχει δεύτερος...

Και όπως και στη ζωή, έτσι κι εδώ δεν υπάρχει δεύτερος... ΚΑΝΟΝΕΣ Σ το παιχνίδι αυτό παίρνετε το ρόλο ενός εξερευνητή των πόλων, διαγωνιζόμενοι για το ποιός θα φτάσει πρώτος στο Νότιο Πόλο. Σε κάθε γύρο, επιλέγετε ένα σετ ζαριών με τα οποία θα προσπαθήσετε να

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

«Ερευνα. & Παραγωγή. Συνέντευξη Τύπου του ΕΛΛΙΝΥ 5-12-2012 με θέμα: Δρ. Βασίλης Καρκούλιας Γεωλόγος Μηχανικός πρ. Δ/ντήςντής ΔΕΠ, ΔΕΠ-ΕΚΥ

«Ερευνα. & Παραγωγή. Συνέντευξη Τύπου του ΕΛΛΙΝΥ 5-12-2012 με θέμα: Δρ. Βασίλης Καρκούλιας Γεωλόγος Μηχανικός πρ. Δ/ντήςντής ΔΕΠ, ΔΕΠ-ΕΚΥ Συνέντευξη Τύπου του ΕΛΛΙΝΥ 5-12-2012 με θέμα: «Ερευνα & Παραγωγή Υ/Α στην Ελλάδα σήμερα» Δρ. Βασίλης Καρκούλιας Γεωλόγος Μηχανικός πρ. Δ/ντήςντής ΔΕΠ, ΔΕΠ-ΕΚΥ ΕΚΥ Α.Ε Πρόεδρος ΕΛΛΙΝΥ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φάροι: πολύτιµο βοήθηµα για τη ναυσιπλοΐα από την αρχαιότητα

Φάροι: πολύτιµο βοήθηµα για τη ναυσιπλοΐα από την αρχαιότητα Τεύχος: 51 Μάρτιος 2015 των Ναυτίλων Το Περισκόπιο των Ναυτίλων είναι ένα µηνιαίο ηλεκτρονικό δελτίο της HELMEPA που έχει ως στόχο να φέρει τους νέους ανθρώπους στην λλάδα πιο κοντά σε θέµατα που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερµική Ενέργεια. Ιωάννης Στεφανάκος

Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερµική Ενέργεια. Ιωάννης Στεφανάκος Εισαγωγή στην Ενεργειακή Τεχνολογία Γεωθερµική Ενέργεια Ιωάννης Στεφανάκος Τοµέας Υδατικών Πόρων & Περιβάλλοντος - Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2010 ιάρθρωση παρουσίασης: Γεωθερµική Ενέργεια Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο

Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο Περίπου εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού υπεραντλήθηκαν τα τελευταία πενήντα χρόνια από τον υδροφορέα μας. Μια ποσότητα δεκατρείς φορές περισσότερη από τη

Διαβάστε περισσότερα