«ΕΞΩΓΕΝΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ» Εισήγηση Αιδεσιμολογιωτάτου Πρωτοπρεσβυτέρου κ. Γεωργίου Καραούλη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«ΕΞΩΓΕΝΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ» Εισήγηση Αιδεσιμολογιωτάτου Πρωτοπρεσβυτέρου κ. Γεωργίου Καραούλη"

Transcript

1 «ΕΞΩΓΕΝΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ» Εισήγηση Αιδεσιμολογιωτάτου Πρωτοπρεσβυτέρου κ. Γεωργίου Καραούλη Ιερός Ναός Αγίων Τριών Ιεραρχών Καισαριανής Εισαγωγικά Τα προβλήματα με τα οποία έρχεται αντιμέτωπη η Εκκλησία κατά το ποιμαντικό της έργο είναι στην ουσία τους τα προβλήματα της πνευματικής ζωής κάθε χριστιανού. Στο κατ εικόνα Θεού πρόσωπο κάθε μέλους της Εκκλησίας εικονίζεται ολόκληρη η Εκκλησία. Και η Εκκλησία τι άλλο είναι παρά σύναξη προσώπων-υποστάσεων με κοινό τελικό σκοπό τον αγιασμό και την θέωση. Έτσι μπορούμε να πούμε ότι η ζωή της Εκκλησίας κινείται ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα το προσωπικό και το κοινωνικό ή διαφορετικά, το χαρισματικό και το θεσμικό. Τα όρια των δύο αυτών επιπέδων δεν είναι στεγανά. Αντίθετα συμπλέκονται και συγ-κοινωνούν. Πρόσωπα με ποικιλία χαρισμάτων συγκροτούν, μετέχουν και διακονούν την Εκκλησία. Από την άλλη η θεσμική διάστασή της διαφυλάττει την ενότητα από διασπαστικές τάσεις που κυοφορεί ο υπερτονισμός και η επικράτηση του ατομικισμού, φαινομένου τόσο υπερτροφικού στην εποχή μας. Έτσι έχουμε την συνείδηση ότι τα προβλήματα της ποιμαντικής διακονίας είτε ενδογενή είτε εξωγενή, δεν είναι προβλήματα ενός οργανισμού για τα οποία η λύση πρέπει να αναζητηθεί σε ένα αποκλειστικά θεσμικό επίπεδο. Είναι προβλήματα που αφορούν το κάθε μέλος της Εκκλησίας. Άρα το πρώτο επίπεδο στο οποίο βιώνονται και αντιμετωπίζονται είναι το προσωπικό. Ό,τι καλείται να αντιπαλέψει η Εκκλησία είναι το ίδιο με αυτό που αντιπαλαίει καθημερινά κάθε συνειδητός χριστιανός. Εκείνο που διαφοροποιεί τον [1]

2 κληρικό από το υπόλοιπο σώμα της Εκκλησίας είναι η ευθύνη για τους άλλους. Ο ιερεύς ποιμήν αυτό που βλέπει ως πρόβλημα στον δικό του πνευματικό και εκκλησιαστικό βίο είναι υποχρεωμένος από το έργο που έχει αναλάβει να το πολλαπλασιάζει. Να το βλέπει δηλαδή κάτω από το πρίσμα της ευθύνης όλων των προσώπων υποστάσεων των οποίων την πνευματική καθοδήγηση έχει αναλάβει. Και όσο πιο υψηλά ιστάμενος στην εκκλησιαστική ιεραρχία είναι, τόσο περισσότερο αυξάνεται η ευθύνη. Οι παραπάνω διαπιστώσεις μας οδηγούν στην ανάγκη εντοπισμού και γενίκευσης των ποικίλων προβλημάτων του εκκλησιαστικού βίου. Η γενίκευση αυτή ενέχει τον κίνδυνο πάντοτε να υποτιμήσει και να φαλκιδεύσει τον προσωπικό υποστατικό χαρακτήρα της ορθόδοξης πνευματικής ζωής. Η αρχή του Προσώπου Υποστάσεως είναι η βασική θεολογική και ανθρωπολογική αρχή της ορθόδοξης Εκκλησίας. Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και ξεχωριστός στα μάτια του Θεού. Μάλιστα, όπως αναφέρει και ο μακαριστός Γέρων Σωφρόνιος Σαχάρωφ, κάθε άνθρωπος είναι για τον Θεό «πολυτιμότερος όλων των γαλαξιών». Έτσι και η ορθόδοξη πνευματική ζωή έχει έντονο προσωπικό χαρακτήρα. Το χαρακτήρα αυτό η Εκκλησία τον ενίσχυσε μέσω του μυστηρίου της πνευματικής πατρότητας και της ιδιαίτερης και μοναδικής σχέσης πνευματικού πατρός και πνευματικού τέκνου. Η ιδιαιτερότητα αυτή ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει αυθαιρεσία. Κινείται πάντοτε εντός των ορίων της Παραδόσεως της Εκκλησίας, εννοούμενης πάντοτε ως αδιάλειπτης διαμονής του Αγίου Πνεύματος. Και ο μόνος εγγυητής της διαμονής του Αγίου Πνεύματος μέσα στον κόσμο είναι η Εκκλησία και κανείς άλλος. Η βασική αυτή θεολογική και εκκλησιολογική αρχή είναι γνωστή σε όλους, λησμονείται ωστόσο συχνά μέσα στην σκληρότητα και τις δυσκολίες κατά την άσκηση του ποιμαντικού έργου. Ο ιερέας πολλές φορές αισθάνεται να σηκώνει μόνος έναν ιδιαίτερα βαρύ σταυρό, ερχόμενος αντιμέτωπος καθημερινά με πλήθος προβλημάτων, ορισμένων [2]

3 μάλιστα ιδιαίτερα πολύπλοκων και καινοφανών. Η μοναξιά του όμως αυτή αίρεται όταν γνωρίζει ότι πριν από αυτόν έχει αντιμετωπίσει τα προβλήματά του η Εκκλησία του, ο Επίσκοπός του. Από αυτήν την άποψη κάθε απόπειρα μελέτης και ενασχόλησης των προβλημάτων της ποιμαντικής πράξης της Εκκλησίας η οποία αρχίζει πρώτα με τον εντοπισμό τους και προχωρά με προτάσεις για την αντιμετώπισή τους, αποτελεί πάντοτε τονωτική ένεση στην άσκηση του ποιμαντικού έργου και βασικό καθήκον της Εκκλησίας ως κοινωνίας και ως θεσμού. Μεθοδολογικά πρότερα Σύμφωνα με τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή η Εκκλησία είναι τύπος και εικόνα «του σύμπαντος κόσμου του εξ ορατών και αοράτων ουσιών υφεστώτος». Υπό αυτή την έννοια δεν μπορεί η Εκκλησία να νοείται ως κάτι ξεχωριστό από τον κόσμο και την κοινωνία. Το ορθότερο είναι να λέμε ότι η Εκκλησία αποτελεί τον κόσμο και την κοινωνία στην σωστή τους πορεία. Είναι ο μόνος χώρος όπου καταξιώνεται ο άνθρωπος ως κοινωνικό όν. Και αυτό διότι η οριζόντια κοινωνικότητά του, δηλαδή η σχέση του με τον συνάνθρωπο, συνδέεται και νοηματοδοτείται από την κατακόρυφη κοινωνικότητά του, την σχέση του με τον Θεό. Έτσι, η κοινωνία με τον Θεό και η κοινωνία με τον πλησίον συνδέονται οργανικά και αδιάσπαστα. Στην ιστορία της η Εκκλησία αντιμετώπισε δύο βασικές τάσεις στην σχέση της με την κοινωνία. Από τη μια την τάση περιορισμού της στο καθαρά θρησκευτικό επίπεδο, χωρίς ανάμειξη στο σύνολο του κοινωνικού βίου, δηλαδή την θρησκειοποίησή της. Από την άλλη την πλήρη ταύτισή της με την κοινωνία στα όρια αυτού του κόσμου, χωρίς την αναφορά προς τον Θεό, με άλλα λόγια την εκκοσμίκευσή της. Η Ορθόδοξη Εκκλησία αντιστάθηκε σθεναρά και στις δύο αυτές τάσεις. Η αντίστασή της αυτή έγινε ιδιαίτερα αισθητή στην Ζ Οικουμενική Σύνοδο όπου αρνήθηκε δογματικά την διάσπαση Θεού και κόσμου, [3]

4 ύλης και πνεύματος και διακήρυξε με τον πιο σαφή τρόπο ότι «του Κυρίου η γη και το πλήρωμα αυτής». Οι ιστορικές εξελίξεις των τριών τελευταίων αιώνων στην διασπασμένη εκκλησία της Δύσης δεν άφησαν ανεπηρέαστη και την Ορθόδοξη Εκκλησία. Η επιθυμία για μία πλήρη χειραφέτηση του ατόμου από την σφαίρα της θρησκευτικής ζωής, την οποία προέβαλε ο δυτικός ουμανισμός, σφράγισε ο διαφωτισμός και εμπέδωσε ο μοντέρνος τρόπος ζωής εισχώρησε στις ορθόδοξες κοινωνίες ταυτόχρονα με την απελευθέρωσή τους από τον οθωμανικό ζυγό. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αρχίσει να αντιμετωπίζεται η Εκκλησία από την κοινωνία και το κράτος όχι ως το «όλον», αλλά ως μέρος του «όλου». Ως ένας κοινωνικός θεσμός. Βέβαια η ίδια η Εκκλησία δεν απώλεσε ποτέ την πίστη της ότι αποτελεί κοινωνία Θεού και ανθρώπων, θεανθρώπινη κοινωνία. Ωστόσο χωρίς η ίδια να το επιδιώκει, εξαιτίας των ιστορικών και κοινωνικών συνθηκών αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει πολλά από τα προβλήματα του ποιμαντικού της έργου ως προβλήματα που δεν τα γεννά ο δικός της χώρος, αλλά το πλήρως εκκοσμικευμένο κοινωνικό περιβάλλον. Υπό αυτή μόνο την έννοια και για μεθοδολογικούς λόγους πιστεύουμε ότι μπορεί να ευσταθήσει η διάκριση ενδογενών και εξωγενών προβλημάτων κατά την ποιμαντική διακονία της Εκκλησίας. Στην ουσία όμως, κάθε πρόβλημα της κοινωνίας αποτελεί και πρόβλημα της Εκκλησίας. Διαφορετικά δεν θα ήμαστε σήμερα εδώ συναγμένοι να αναζητούμε τρόπους λύσης και αντιμετώπισής τους. Η αναζήτηση, ο εντοπισμός και η κατηγοριοποίηση των εξωγενών προβλημάτων της Εκκλησίας μπορούν να έχουν διάφορες μορφές, αναλόγως τον τρόπο με τον οποίον τα αντιλαμβάνεται ο καθένας. Για να αποφύγουμε την αυθαιρεσία και τον υποκειμενισμό προσφύγαμε στα κείμενα έγκριτων προσώπων της ορθόδοξης Εκκλησίας και Θεολογίας. Κάναμε ωστόσο μία επιλογή με βάση την τρέχουσα επικαιρότητα και το συνεχώς μεταβαλλόμενο κοινωνικό γίγνεσθαι. Έχουμε απόλυτη συναίσθηση ότι σε καμία περίπτωση η δική μας αυτή [4]

5 ταπεινή αναφορά δεν εξαντλεί το ζήτημα σε βάθος και πλάτος. Στα όσα θα αναφέρουμε σίγουρα κάποιος θα μπορούσε να προσθέσει άλλα τόσα, ίσως και ακόμη περισσότερα. Μοναδική μας επιθυμία είναι να δώσουμε ένα έναυσμα για γόνιμο διάλογο. Έτσι ως πρωτεύοντα εξωγενή ποιμαντικά προβλήματα προκρίναμε τα εξής: 1. Παγκοσμιοποίηση 2. Σύγχρονο κοσμικό φρόνημα καταναλωτισμός 3. Ανεργία νέων ανέχεια εγκληματικότητα 4. Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας 5. Ζητήματα Βιοηθικής 1. Παγκοσμιοποίηση Αν και πολλοί διανοητές προειδοποιούσαν γι αυτό, κανείς ίσως δεν ήταν σε θέση να κατανοήσει εμπειρικά τις διαστάσεις που θα ελάμβανε το φαινόμενο αυτό, καθώς και το βάθος και πλάτος στο οποίο θα καθόριζε την ζωή του καθημερινού ανθρώπου. Πρόκειται για ένα βασικό πρόβλημα καταλύτη, το οποίο επηρεάζει και όλα τα υπόλοιπα προβλήματα της ζωής του σύγχρονου ανθρώπου, άρα και της σύγχρονης ποιμαντικής διακονίας. Για τον λόγο αυτό επιλέξαμε να το παρουσιάσουμε πρώτο. Χωρίς υπερβολή υπάρχουν χιλιάδες διαφορετικές προσεγγίσεις και ορισμοί σχετικά με το τι είναι παγκοσμιοποίηση. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ο μηχανισμός αναζήτησης του διαδικτύου προβάλλει ιστοσελίδες σχετικές με την παγκοσμιοποίηση. Επιλέξαμε να λάβουμε ως βάση της δικής μας προσέγγισης τον ορισμό που δίνει μία εξέχουσα προσωπικότητα της ορθόδοξης ποιμαντικής διακονίας, ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας Αναστάσιος. Για εκείνον, παγκοσμιοποίηση αποτελεί η άμεση ή έμμεση «επιβολή ενός συστήματος σκέψεως που αγνοεί ή και [5]

6 καταστρέφει τις ιδιαιτερότητες των επιμέρους λαών και ανθρώπων και παραμερίζει ή και διαλύει αξίες, όπως η φιλία, η εντιμότητα, η εγκράτεια, προβάλλοντας ένα καταναλωτικό πρότυπο με αδιάκοπη επιδίωξη κέρδους, κάτω από την επίδραση του οποίου συνθλίβονται οι ανθρώπινες σχέσεις». Κατανοεί κανείς με την πρώτη ματιά ότι ο παραπάνω ορισμός ενέχει έντονα το στοιχείο της κριτικής. Ούτε λίγο ούτε πολύ η παγκοσμιοποίηση εξαρχής θεωρείται ως κάτι το αρνητικό. Δεν θα διαφωνήσουμε. Ωστόσο από ποιμαντικής απόψεως πρέπει να προβάλλουμε το ερώτημα: την προσλαμβάνει έτσι ο πολύς κόσμος; Τοποθετείται κριτικά ή αρνητικά απέναντί της; Και αν ναι, τότε γιατί συνεχίζει ακάθεκτη να περιλαμβάνει όλο και περισσότερες κοινωνίες στα δίχτυα της; Εκτός από τα αρνητικά της φαίνεται να έχει και κάποια θετικά στοιχεία; Η ορθοδοξία θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί τα θετικά της, αν υπάρχουν και να αποβάλλει τα αρνητικά της; Αν ρωτήσει κάποιος έναν ορθόδοξο χριστιανό ή ακόμη και έναν οποιοδήποτε προβληματιζόμενο πολίτη της κοινωνίας μας για την παγκοσμιοποίηση, σίγουρα θα εισπράξει μια κριτική ιδιαίτερα απέναντι στα επονομαζόμενα «κέντρα» προώθησής της, τα οποία στο μυαλό των περισσοτέρων έχουν έναν χρηματοοικονομικό και διαπλεκόμενο χαρακτήρα. Ωστόσο οι περισσότεροι σύγχρονοι άνθρωποι, μηδέ και των ορθοδόξων χριστιανών εξαιρουμένων, ακόμη και του ορθοδόξου κλήρου, θα διακινδυνεύαμε να πούμε, μετέχουν στην διαδικασία της παγκοσμιοποίησης, έστω και ασυνείδητα. Όλοι απολαμβάνουν την απλή διαδικασία μετάβασης σε άλλες χώρες και ιδιαίτερα της Δύσεως για σπουδές, εργασία, αναψυχή, για λόγους υγείας κ.ά. Κανείς δεν αντιδρά στην ευκολία με την οποία μπορεί ο καθένας να προμηθεύεται τα απαραίτητα προϊόντα μέσω διαδικτύου απευθείας από οποιαδήποτε χώρα του κόσμου. Όλοι τρέχουν να ψωνίσουν από μεγάλες πολυεθνικές έπιπλα, τρόφιμα ή οτιδήποτε άλλο σε συμφέρουσες τιμές, χωρίς να αναλογιστούν ποτέ τον τρόπο [6]

7 παραγωγής και την συνεπαγόμενη εκμετάλλευση άλλων συνανθρώπων μας, για να έρθουν σε μας αυτά τα προϊόντα σε χαμηλές τιμές. Μορφές κουλτούρας και υποκουλτούρας εισβάλλουν καθημερινά στα σπίτια μας και ασυνείδητα ενσωματώνονται στην ίδια μας τη ζωή, σε σημείο που ακόμη και άνθρωποι της Εκκλησίας να τις θεωρούν ως κάτι ιδανικό. Όλοι οι γονείς, ακόμη και εμείς οι ιερείς, μιλάμε στους νέους για σπουδές, πρόοδο και καριέρα μέσα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Χαιρόμαστε να ακούμε και να βλέπουμε ότι ο τάδε ή ο δείνα νέος που πέρασε από τα χέρια μας διαπρέπει σε οποιονδήποτε τομέα στο εξωτερικό, χωρίς να αναλογιζόμαστε αν και σε ποιο βαθμό συνεχίζει να διατηρεί την ταυτότητά του. Το παγκοσμιοποιημένο πρότυπο του επιτυχημένου επαγγελματία έχει εισβάλλει στις ζωές όλων μας και πολλές φορές γίνεται το κριτήριο κάθε δράσης μας, χωρίς να έχουμε συνειδητοποιήσει τις αληθινές του διαστάσεις. Και αυτά στο ατομικό επίπεδο. Σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο, εύστοχα παρατηρεί ο καθηγητής Γεώργιος Μαντζαρίδης ότι «Με την προώθηση της παγκοσμιοποίησης και τη μετακίνηση εθνικών δικαιωμάτων και αρμοδιοτήτων σε υπερεθνικά κέντρα αμβλύνονται οι τοπικές διαφοροποιήσεις και προωθούνται ομογενοποιητικές τάσεις. Παραμερίζονται τοπικές συνήθειες και εισάγονται νέες, που είναι άσχετες ή και αντίθετες προς τις παραδόσεις των κατά τόπους κοινωνιών.» Προσθέτει όμως ότι «Η Εκκλησία προκαλείται να δραστηριοποιηθεί από τη μια μεριά για την ενότητα όλων των ανθρώπων, και από την άλλη για τη διάσωση της προσωπικής ιδιαιτερότητας και τη διατήρηση της ταυτότητάς τους». Στο σημείο αυτό ίσως βρίσκεται και η στάση την οποία πρέπει να τηρήσει η Εκκλησία απέναντι σε αυτό το σαρωτικό φαινόμενο της Παγκοσμιοποίησης. Η Εκκλησία όντας το κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος και ο κάτοχος και φύλακας της αψευδούς και μόνης αλήθειας, ποτέ στην ιστορία της δεν φοβήθηκε να προσλάβει το «νέο». Όχι όμως άκριτα και χωρίς τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Η Παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την [7]

8 ενότητα των ανθρώπων μέσω της ισοπεδωτικής πολιτισμικής ομογενοποίησής τους. Η Εκκλησία από την άλλη έχει ως θεμέλιο της ζωής της την ενότητα πάντων «ίνα πάντες εν ώσιν» με ταυτόχρονη διαφύλαξη της ταυτότητας και ετερότητας του ανθρώπινου προσώπου. Ίσως αυτό να αποτελεί στις μέρες μας το μεγάλο της πρόταγμα και το αντικείμενο του αγώνα της, να διατηρήσει ο άνθρωπος, και ιδιαίτερα ο ορθόδοξος χριστιανός την ταυτότητά του. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η παγκοσμιοποίηση μπορεί να αποτελέσει μία ευκαιρία να αναδείξει η Εκκλησία τον παγκόσμιο χαρακτήρα της. Όπως λέει ο Γέρων Σωφρόνιος Σαχάρωφ η Εκκλησία συντελεί την ενότητα των ανθρώπων εκ των ένδον (ad intra) μέσω της μυστηριακής ένωσης των καρδιών τους διά της μετοχής στο Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Σε δεύτερο στάδιο επιθυμεί και την εξωτερική (ad extra) ενότητα των πάντων, μέσω της ειρηνικής συμβίωσης. Καλλιεργώντας στα μέλη της αυτό το φρόνημα μπορεί ίσως να προσλάβει και να μεταμορφώσει τον χαρακτήρα της παγκοσμιοποίησης και να τον μεταβάλλει από ισοπεδωτική ομογενοποίηση σε πνευματική ενότητα μέσα από τον σεβασμό στην ελευθερία του προσώπου και της ταυτότητάς του. Η ιστορία της Εκκλησίας έχει να επιδείξει πολλά τέτοια παραδείγματα. Μήπως οι Απόστολοι και ιδιαίτερα ο Παύλος δεν έδρασαν εντός της ρωμαϊκής οικουμένης; Δεν ήταν η Pax Romana ένα καθεστώς παγκοσμιοποίησης; Δεν κατάφεραν με το κήρυγμα και το μαρτύριό τους να την μεταμορφώσουν στην χιλιετή χριστιανική αυτοκρατορία, η οποία στο ανατολικό της ιδιαίτερα μέρος συμπεριέλαβε τόσους λαούς ενώνοντάς τους στην κοινή πίστη, χωρίς να αλλοιώσει τα βασικά στοιχεία της ταυτότητάς τους; Γιατί να φοβηθεί η Εκκλησία μας να κάνει και σήμερα το ίδιο; Το ζήτημα είναι να διατηρεί το πνεύμα και το φρόνημα των Αποστόλων και των Πατέρων της και όχι να αντιπαρατεθεί με φοβικό και αντικοινωνικό τρόπο στις σύγχρονες προκλήσεις. Τα υπερεθνικά κέντρα πάντα υπήρχαν με την μία ή άλλη μορφή και πάντα θα υπάρχουν. Το μεγαλύτερο όμως υπερεθνικό κέντρο είναι η ίδια η [8]

9 Εκκλησία. Καμία εξουσία στο παγκόσμιο γίγνεσθαι σήμερα δεν έχει την ιστορική διάρκεια και την συσσωρευμένη εμπειρία της Εκκλησίας, η οποία συνδυάζει την ιστορική πείρα με την εμπειρία του Αγίου Πνεύματος. 2. Σύγχρονο κοσμικό φρόνημα καταναλωτισμός Όπως αναφέραμε επιγραμματικά παραπάνω ένα μέρος της διαδικασίας της παγκοσμιοποίησης είναι η εύκολη διακίνηση διαφόρων προϊόντων προς κατανάλωση. Αν επρόκειτο απλά για προϊόντα τα οποία καλύπτουν βασικές βιοτικές ανάγκες, ίσως να μην κάναμε καθόλου λόγο γι αυτά. Τα προϊόντα όμως αυτά συνοδεύονται και ταυτόχρονα προβάλλουν έναν νέο τρόπο ζωής, ένα κοινό για όλους life style, όπως λέγεται στην αγγλική. Δεν πρόκειται μόνον για είδη διατροφής και ένδυσης, δεν αναφερόμαστε στο Παύλειο ρητό «έχοντες διατροφάς και σκεπάσματα τούτοις αρκεσθησόμεθα». Κινηματογράφος, τηλεόραση, μουσική, διασκέδαση, ενδυματολογική μόδα, αυτοκίνητα, αθλητισμός, σύγχρονη διατροφή, πρότυπα εξωτερικής εμφάνισης δεν προσφέρονται πια για να διαλέξει κάποιος αυτό που του ταιριάζει. Αντίθετα επιβάλλονται ως ιδανικά, ως πλαστές ανάγκες στις οποίες το άτομο υποτάσσεται και υπηρετεί θέτοντάς τες ως επίκεντρο της υπάρξεώς του. «Ως σκοπός της ανθρώπινης ζωής προβάλλεται η αισθησιακή απόλαυση των ευκαιριών της. Το πλήθος των προϊόντων, η ποικιλία των προσφορών, η πολυμορφία των υπηρεσιών, η αφθονία των δυνατοτήτων, η συστηματική πρόκληση περιττών αναγκών και αισθησιακών ερεθισμών με τις διαφημίσεις και τα προγράμματα μέσων συλλογικής ενημερώσεως συγκλίνουν στην εμπέδωση του σκοπού αυτού». Αν και δεν αρμόζει ίσως στην ιερατική και ποιμαντική ιδιότητα, ίσως θα ήταν χρήσιμο για την Εκκλησία κάποια στιγμή να δει και να μελετήσει τον τρόπο ζωής που προβάλλουν τα διάφορα έντυπα, τα οποία χαρακτηρίζονται ως «κοσμικά» και απευθύνονται σε άνδρες και [9]

10 γυναίκες. Προωθείται συγκεκριμένο είδος άνδρα: η προσεγμένη εξωτερική εμφάνιση και οι ευγενείς τρόποι έχουν ως σκοπό όχι την εκδήλωση της αξιοπρέπειας, αλλά το να αποπνέει αυτοπεποίθηση που θα τον οδηγήσει στην επαγγελματική επιτυχία και στην κατάκτηση του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού μελών του γυναικείου φύλου. Τα ενδύματα, τα υποδήματα, το ρολόι, το αυτοκίνητο, το εστιατόριο που θα επιλέξει, η βραδυνή του διασκέδαση, οι αναστροφές του, κάθε τι που κάνει, βασικά που δεν κάνει αλλά καταναλώνει, έχουν ως στόχο την καριέρα και την σεξουαλική καταξίωση. Και οι ίδιες οι σχέσεις άνδρα και γυναίκας έχουν γίνει ένα καταναλωτικό προϊόν ντυμένο με χρυσό μανδύα. Ένας επιτυχημένος σύγχρονος νέος δεν δικαιολογείται από τις απαιτήσεις του παγκοσμιοποιημένου καταναλωτισμού να σταματήσει στην πρώτη γυναίκα που ερωτεύτηκε και να δημιουργήσει μαζί της την ζωή του. Αυτό θεωρείται περιορισμός και αποτυχία. Όλο και συχνότερα ακούγεται ότι συνειδητοποιημένος άνδρας για οικογένεια είναι μόνον αυτός που είχε πολλές εμπειρίες ώστε να είναι χορτάτος και να μην τις αναζητεί αυτές μετέπειτα. Τα ίδια τηρουμένων των αναλογιών ισχύουν και για τις γυναίκες. Το πιο δύσκολο σημείο της υπόθεσης είναι ότι αυτά τα φαινόμενα αρχίζουν και εισχωρούν και σε άτομα και οικογένειες που ζουν ζωή κοντά στην Εκκλησία. Και δεν είναι καθόλου απλή υπόθεση να αντιμετωπιστεί κάτι τέτοιο. Είναι πολύ δύσκολο να διακρίνει κανείς που τελειώνει το απαραίτητο για τη ζωή και που ξεκινά το «εκ του πονηρού περισσόν». Πολλές φορές και οι ίδιοι οι γονείς τελούν σε μεγάλη σύγχυση. Ερωτήματα όπως: να αφήνω τα παιδιά στην τηλεόραση και στο διαδίκτυο, να πηγαίνουν στον αθλητισμό, να ντύνονται μοντέρνα, να πηγαίνουν στα πάρτυ και στις σχολικές εκδρομές, τι παρέες θα κάνουν, φαντάζουν δραματικά μπροστά σε αυτό που γίνεται και σε αυτό που έρχεται. Οι αρετές της σεμνότητας, της ταπείνωσης, της ειλικρίνειας και της ανιδιοτέλειας αποτελούν όχι απλά εμπόδια, αλλά τα τέλεια μειονεκτήματα, θα διακινδυνεύαμε να [10]

11 πούμε, για την επιτυχία ενός νέου στην σύγχρονη καταναλωτική εποχή. Η δε συμμετοχή στη λειτουργική και μυστηριακή ζωή της Εκκλησία, όπου δεν λοιδωρείται φανερά, αντιμετωπίζεται ως γραφικότητα και φολκλόρ. Δεν έχει μικρό αγώνα μπροστά του ο νέος εκείνος ο οποίος θα αρνηθεί μία βραδυνή έξοδο του Σαββάτου για να πάει την Κυριακή στη Λειτουργία, ούτε εκείνος που δεν θα βγει Τετάρτη ή Παρασκευή για να μην χαλάσει την νηστεία του. Στο σημείο αυτό ένα μεγάλο μέρος της ευθύνης φέρουν και οι ίδιοι οι γονείς ως πρότυπα. Γονείς καθόλα έντιμοι και αξιοπρεπείς με εκκλησιαστική ζωή κάνουν επαγγελματική καριέρα, αποκτούν χρηματοοικονομική άνεση, περιουσία, αυτοκίνητα, ίσως και σκάφη, κινούνται σε κύκλους της υψηλής κοινωνίας και συμμετέχουν σε κάθε είδους κοσμικότητες. Πολλές φορές μάλιστα προβάλλονται ως επιτυχημένα παραδείγματα ακόμη και από κληρικούς. Δεν θέλουμε να δαιμονοποιήσουμε την επαγγελματική και κοινωνική επιτυχία. Άλλωστε η χριστιανική ζωή είναι κοινωνική στην φύση της. Θέλουμε ωστόσο να επισημάνουμε τον κίνδυνο ταύτισης της επιτυχίας αυτής με το κοσμικό φρόνημα και τον σύγχρονο καταναλωτισμό σε όλα τα επίπεδα. Για να αποφευχθεί αυτό, να κινείται ο χριστιανός «τα πάντα έχων και μηδέν κατέχον» θέλει μεγάλη ωριμότητα πνευματική και παιδεία. Να, ένα ακόμη πεδίο πρόκλησης για ποιμαντική δράση. Πώς θα μπορέσει η Εκκλησία από τη μια να μην καταστήσει τα μέλη της αντικοινωνικά και από την άλλη να τα εφοδιάσει με τον κατάλληλο εξοπλισμό ώστε να είναι σε θέση να διακρίνουν που σταματά το μέτρο και αρχίζει η υπερβολή, που ξεφεύγουν από το κατά φύσιν και εισέρχονται στο παρά φύσιν. Εδώ γεννιέται ένα μεγάλο στοίχημα για την ποιμαντική της Εκκλησίας μας. Να μπορέσει να εκφράσει το ασκητικό της φρόνημα, τον μοναδικό αντίποδα του καταναλωτικού φρονήματος, με σύγχρονους όρους. Να δημιουργήσει ένα ασκητικό ήθος που θα πηγάζει από την πατερική παράδοση και ταυτόχρονα θα μπορεί να [11]

12 δίνει λύσεις και διεξόδους στην σημερινή σύνθετη, περίπλοκη και δυσδιάκριτη κοινωνική πραγματικότητα. Να μορφώσει τα μέλη της έτσι ώστε αφ ενός να μην καταστέλλεται η προσωπικότητά τους και η πρόοδός τους, αλλά αφ ετέρου να μην χάνου το «έν, ου έστι χρεία». Στο σημείο αυτό σημαντικό ρόλο θα μπορούσε να παίξει κα το παράδειγμα του ίδιου του ιερέως. Όταν οι νέοι άνθρωποι και τα σύγχρονα ζευγάρια βλέπουν ότι ο ιερέας τους, ο ποιμένας τους, ζει αξιοπρεπή κοινωνική ζωή, με ό,τι αυτό σημαίνει 1, χωρίς όμως να αποκτά κοσμικό φρόνημα, μπορούν να παραδειγματιστούν για τον εαυτό τους. Και το ζωντανό παράδειγμα είναι ανώτερο από οποιοδήποτε κήρυγμα. 3. Ανεργία ανέχεια εγκληματικότητα Η φτώχεια και η ανέχεια με όλα τα θλιβερά συνεπακόλουθά τους δεν είναι μεγέθη και εξωγενή προβλήματα τα οποία καλείται η Εκκλησία να τα αντιμετωπίσει για πρώτη φορά. Η προσφορά της στον φτωχό πλησίον χρονολογείται από την ίδρυσή της και συνεχίζεται ανελλιπώς έως σήμερα. Όπως όμως όλα τα κοινωνικά ζητήματα έτσι και αυτό μετασχηματίζεται μαζί με την κοινωνία και παίρνει νέες μορφές. Οι νέες αυτές μορφές αποτελούν και νέες ποιμαντικές προκλήσεις. Ήδη η Εκκλησία αντιμετωπίζει τις συνέπειες της νέας φτώχειας και ανέχειας που δημιουργήθηκε από την οικονομική περιπέτεια της πατρίδας μας την τελευταία τριετία. Θα προχωρήσουμε σε μερικές γενικές επισημάνσεις σχετικά με αυτήν την κατάσταση, η οποία έχει ένα πολύ ιδιαίτερο ποιμαντικό ενδιαφέρον. Και εδώ βέβαια η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας μαζί με τις αδυναμίες του εγχώριου συστήματος έχει διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο. Και είναι ιδιαίτερα σημαντικό να το κατανοήσουμε αυτό, για να 1 Π.χ. Να κατοικεί σε αξιοπρεπή κατοικία, να είναι τα παιδιά του και η πρεσβυτέρα του αξιοπρεπώς ενδεδυμένα, να συμμετέχουν σε κοινωνικά και πολιτιστικά δρώμενα, να πηγαίνουν διακοπές, να πραγματοποιούν οικογενειακές εξόδους για φαγητό, να μορφώνει και να σπουδάζει τα παιδιά του, κ.ο.κ. [12]

13 ξέρουμε με τι έχουμε να κάνουμε. Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας κινείται σχεδόν αποκλειστικά στο επίπεδο της οικονομίας του χρήματος. Δεν πρόκειται δηλαδή για παγκοσμιοποίηση της παραγωγικής οικονομίας. Δεν γίνονται οι κοινωνίες και η παραγωγική βάση των εργαζομένων κοινωνοί των τεχνολογικών εξελίξεων, ώστε να μεταγγίζεται ο προηγμένος τρόπος παραγωγής από τις αναπτυγμένες χώρες στια αναπτυσσόμενες. Πρόκειται για την παγκοσμιοποίηση του χρήματος και την εκμετάλλευση των αδυνάτων. Με τον τρόπο αυτό προωθείται ακόμη περισσότερο η εξαθλίωση των πτωχών και επιταχύνεται η συσσώρευση πλούτου στα χέρια των πλουσιότερων. Όποια κοινωνία δεν μπορεί να μετέχει στο χρηματοπιστωτικό γίγνεσθαι με τους όρους που εκείνο θέτει, τους όρους δηλαδή της ζούγκλας που ονομάζεται ελεύθερη αγορά, καταδικάζεται σε καθεστώς λίγο πολύ δουλοπαροικίας. Ο άνθρωποι θα εργάζονται για μια επιβίωση που δεν πληροί τους στοιχειώδεις όρους αξιοπρέπειας. Ως προσχήματα γι αυτό θα προβάλλονται συνεχώς ρήσεις του τύπου: «εξυγίανση και ανταγωνιστικότητα της οικονομίας» και άλλα συναφή, που στο τέλος ως μοναδικό στόχο έχουν την συσσώρευση πλούτου στα χέρια των αδηφάγων λεόντων του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Εξάλλου, «μέσα στην προοπτική αυτήν ενισχύεται και η τάση των ανθρώπων για αναζήτηση εύκολου κέρδους με κάθε τρόπο. Και η αναζήτηση αυτή δεν υλοποιείται βέβαια ως απλή οικονομική διαδικασία, αλλά διαμορφώνεται μέσα στο γενικότερο πνεύμα της εποχής και εκδηλώνεται με σοβαρές κοινωνικές, ηθικές και πνευματικές εκτροπές: περιφρόνηση ηθικών κριτηρίων, άμβλυνση ηθικών αναστολών, προσφυγή στην αδικία, την απάτη, τη βία, το έγκλημα, τη διαπλοκή, τη διαφθορά και σε οποιοδήποτε άλλο αθέμιτο μέσο». Παράλληλα με τα παραπάνω φαινόμενα γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες όλο και μεγαλύτερης φτώχειας και ανέχειας, η οποία έχει, όπως αναφέραμε κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Νέοι άνθρωποι, [13]

14 πολλοί εξ αυτών οικογενειάρχες, οι οποίοι μέχρι πρότινος είχαν αξιοπρεπείς έως πολύ καλά αμειβόμενες εργασίες βρίσκονται κυριολεκτικά στον δρόμο «μη έχοντας που την κεφαλήν κλίνει». Είχαν σχεδιάσει τη ζωή τους με βάση το εισόδημά τους και τώρα συνθλίβονται υπό το βάρος των τρεχόντων λογαριασμών και των δανείων. Ιδιαίτερα σοβαρές ψυχολογικές συνέπειες εκδηλώνονται στους άνδρες που χάνουν την εργασία τους. Τίθεται θέμα αυτοσεβασμού, αυτοεκτίμησης και αποδοχής. Δοκιμάζονται στα άκρα οι ψυχικές αντοχές του ανθρώπου. Οικογένειες βρίσκονται στα όρια της διάλυσης. Μικρά παιδιά υποσιτίζονται. Ελπίδα στο πρακτικό επίπεδο δεν φαίνεται να υπάρχει. Οι αυτοκτονίες και η χρήση των ψυχοφαρμάκων, όπου υπάρχουν πόροι για να πληρωθούν και αυτά, βρίσκονται σε κατακόρυφη αύξηση. Δεν χρειάζεται κανείς να προσφύγει σε επίσημες στατιστικές για να τα διαπιστώσει όλα αυτά, αρκεί μια ματιά τριγύρω μας. Άλλο συνεπακόλουθο της ανέχειας και της εξαθλίωσης είναι η ραγδαία αύξηση της εγκληματικότητας. Οι μαρτυρίες για ένοπλες ληστείες και βία πληθαίνουν. Το αποτέλεσμα και οι δυσάρεστες συνέπειες δεν εντοπίζονται μόνον στα θύματα. Ολόκληρη η κοινωνία αρχίζει και εμφανίζει φοβικά σύνδρομα, γίνεται ανασφαλής και γι αυτό καχύποπτη. Η κοινωνία των προσώπων, η οποία αποτελεί στόχο της Εκκλησίας, πλήττεται και τραυματίζεται βαθειά. Η εμπιστοσύνη αίρεται και η εκδήλωση της αγάπης προς τον πλησίον δοκιμάζεται. Η πόρτες όταν κρούονται για βοήθεια θα ανοίγουν όλο και πιο σπάνια. Η αρωγή του συνανθρώπου από τον συνάνθρωπο στην καθημερινότητα δύσκολα θα δίδεται και ακόμη πιο δύσκολα θα γίνεται αποδεκτή. Ο πειρασμός αυτός χτυπά και την πόρτα της ενοριακής μας ζωής. Πολλοί ναοί και ιερείς, θεωρούμενοι ως εύκολοι στόχοι, ως «άκακον ιερείον», γίνονται θύματα επιθέσεων. Δοκιμάζεται το άνοιγμά μας προς «πάντας» και προβάλλει η ανάγκη της αυτοπροστασίας και της περιχαράκωσης. [14]

15 Όπως είπαμε το φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας είναι δεδομένο. Σίγουρα κάποια πράγματα επιδέχονται βελτιώσεων κάθε είδους. Η αναζήτηση της λύσης του προβλήματος στο καθαρά πρακτικό οικονομικό επίπεδο, για το Πνεύμα και τον τρόπο ζωής της Εκκλησίας είναι το λιγότερο επιφανειακή. Οι πόροι της είναι περιορισμένοι και όχι ανεξάντλητοι. Εξαρτώνται κατά μεγάλο μέρος από την ανιδιοτελή προσφορά των μελών της, τα οποία ολοένα και μικρότερες δυνατότητες θα έχουν. Είναι μάλλον η ώρα που πρέπει η λύση να αναζητηθεί εις τον «έσω της καρδίας άνθρωπο». Η Εκκλησία ευλογεί την αυτάρκεια στα υλικά αγαθά, για να «περισσεύσει» ο άνθρωπος «εις παν έργον αγαθόν». Ταυτόχρονα όμως γνωρίζει ότι ο άνθρωπος μπορεί να ζει με άσκηση και ολιγάρκεια. Το ασκητικό πνεύμα και ο ασκητικός τρόπος ζωής δεν έχουν καμία σχέση με μιζέρια και αναξιοπρέπεια. Το αντίθετο. Δείχνουν, όπως έλεγε ο Γέρων Παΐσιος, αρχοντιά. Δείχνουν ότι ο άνθρωπος μπορεί να κάνει και με τα πολλά και τα λίγα. Το σημαντικότερο είναι να μην απωλέσει τον πολύτιμο θησαυρό της ψυχής του, να μην αλλοτριωθεί, να παύσει να αγαπά και να αγαπιέται, να μην αισθάνεται μόνος. Ιδιαίτερη βαρύτητα πιστεύουμε ότι έχει η τελευταία επισήμανση. Η μοναξιά και η απομόνωση είναι από τις πιο επικίνδυνες και ακραίες καταστάσεις της ψυχής. Θα μπορούσαμε να τις χαρακτηρίσουμε ως πρόγευση του Άδη. Εδώ η Εκκλησία μας με την ενοριακή της ζωή μπορεί να προσφέρει πολλά. Μαζί με την υλική βοήθεια είναι θεμελιωδώς σημαντικό να μπορεί να προσφέρει στον πλησίον την αίσθηση και το βίωμα ότι δεν είναι μόνος. Ότι είμαστε μαζί του, ότι είμαστε ένα. Με αυτόν τον τρόπο καθιστούμε εμπειρική και βιωματική την παρουσία του Χριστού στην γη, όταν τον φανερώνουμε, μέσω των δικών μας προσώπων και πράξεων, ως συνεχή συμπαραστάτη και φίλο των ανθρώπων. Εδώ ανοίγονται τεράστιοι ορίζοντες ποιμαντικών παρεμβάσεων. Εδώ μπορούμε πραγματικά να αναπαύσουμε τους ανθρώπους και να κερδίσουμε τις ψυχές τους, μάλλον να τις κερδίσει ο [15]

16 Χριστός. Εδώ διαφέρει η μέριμνα της Εκκλησίας από την απρόσωπη κρατική πρόνοια. Δεν θα είναι καθόλου εύκολο. Θα έχουμε να κάνουμε με ανθρώπους στους οποίους το «ζήσε τη ζωή σου» είχε προσλάβει τον χαρακτήρα κατηγορικής προσταγής. Οι οποίοι έως τώρα αναζητούσαν μέσα στη ζωή τους την έντονη εμπειρίας. Που έχτισαν μια ζωή και θυσίασαν τα πάντα γύρω από αυτό. Και τώρα φεύγει ο κόσμος τους κάτω από τα πόδια τους. Χάνεται το νόημα της ζωής τους όπως το αντιλαμβάνονταν. Εδώ πρέπει να τους δώσουμε έναν καινούργιο κόσμο και ένα καινούργιο νόημα, τα οποία δεν θα στηρίζονται σε ηθικιστικά και ανούσια κηρύγματα που ούτως ή άλλως δεν τα ακούει κανείς. Θα ξεκινά με την αγάπη και την προσωπική προσέγγιση και το εξατομικευμένο ενδιαφέρον. Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας Μέσα σε όλη αυτήν την κατάσταση η Εκκλησία έχει να αντιμετωπίσει το ζήτημα της δημοσιότητας από τα Μ.Μ.Ε. Η Εκκλησία δρα πάντοτε εν τω φανερώ και δεν έχει να κρύψει τίποτε. Ωστόσο όταν σήμερα γίνεται λόγος για δημοσιότητα δεν πρόκειται για την απλή καταγραφή της, ούτε κάν πολλές φορές για την μεροληπτική, αλλά για τη δημιουργία μιας καινούργιας, πλαστής δημοσιότητας. Είναι τόσα πολλά τα παραδείγματα, παλιότερα και πρόσφατα τα οποία μπορεί ο καθένας μας να ανασύρει από τη μνήμη του, που δεν χρειάζεται να αναφερθούμε σε αυτά. Στην αναφορά του προς την Ι. Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος ο Σεβ. Μητροπολίτης Φθιώτιδος θέτει το ζήτημα στις πραγματικές του διαστάσεις. Στην ουσία τους τα Μ.Μ.Ε., όπως και κάθε τι ανθρώπινο δεν είναι στρεβλά ούτε δόλια. Τέτοια τα κατεργάζεται η πονηρή ανθρώπινη βούληση. Το ανθρώπινο πρόσωπο, το οποίο μέσα στα όρια της ελευθερίας του μπορεί να κινηθεί όχι μόνον θετικά, αλλά και αρνητικά προς τον Θεό και τον πλησίον. Γνωρίζοντας την βασική αυτή αλήθεια, μπορούμε να συμφωνήσουμε με τον [16]

17 Σεβαστό Ιεράρχη ότι από την δράση των Μ.Μ.Ε. μπορούμε να αποκομίσουμε οφέλη, αλλά και ζημιές. Επισημαίνει την αξία της συνεργασίας με τα τοπικά και περιφερειακά μέσα, τα οποία εξαιτίας του τοπικού, και προσωπικού, θα τολμούσαμε να πούμε, χαρακτήρα τους, συνήθως παρουσιάζονται ως φίλα προσκείμενα και αρωγοί στο έργο της Εκκλησίας. Επίσης θα συμφωνήσουμε με την άποψή του ότι η δημοσιότητα θέλει περισσή διάκριση γιατί είναι δίκοπο μαχαίρι και ότι πρέπει να ομιλούν δημοσίως εκκλησιαστικοί άνθρωποι κατάλληλοι γι αυτό και όχι όλοι. Λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλία των χαρισμάτων στο σώμα της Εκκλησίας, πιστεύουμε ότι ο τοπικός Επίσκοπος, όντας κατ εξοχήν αρμόδιος, μπορεί να ορίσει ποιοι θα εκπροσωπούν την Εκκλησία στα Μ.Μ.Ε. Έναν άλλον προβληματισμό τον οποίον θα θέλαμε να καταθέσουμε στην παρούσα συνάφεια είναι τα σχετικά με την προβολή του έργου της Εκκλησίας. Ακούμε πολλές καλόπιστες φωνές να λένε ότι πρέπει το έργο της Εκκλησίας να προβάλλεται περισσότερο ώστε να φιμώνονται τα επίβουλα στόματα. Από την άλλη το ίδιο το βίωμα και η διδασκαλία της Εκκλησίας προβάλλουν ως βασικές αρετές την ταπείνωση και την εν τω κρυπτώ φιλανθρωπία. Ποια στάση πρέπει τελικά να κρατήσει η Εκκλησία σχετικά με αυτό; Αδιαμφισβήτητα στην εποχή μας, στην οποία οι θεσμοί καταρρέουν, υπάρχει η ανάγκη να προβάλλεται η Εκκλησία ως πρότυπο και ως σταθερά χάριν του κόσμου. Ωστόσο και αυτό είναι ανάγκη να γίνεται με πνεύμα διακρίσεως και ταπεινώσεως, μακριά από τον ολέθριο πειρασμό της αυτοπροβολής, τον οποίον, όπως εύστοχα σημειώνει ο Άγιος Φθιώτιδος, τεχνηέντως χρησιμοποιούν τα media, τα οποία την μία μέρα σε ανεβάζουν στα ύψη και την άλλη σε ρίχνουν στα τάρταρα. Ζητήματα Βιοηθικής [17]

18 Μετά την ραγδαία πρόοδο της τεχνολογίας τον εικοστό αιώνα, ειπώθηκε ότι ο εικοστός πρώτος θα είναι ο αιώνας της εφαρμοσμένης βιολογίας, ή διαφορετικά της βιοτεχνολογίας. Μεγάλα επιτεύγματα από τον χώρο της ιατρικής έλαβαν χώρα. Τεχνητός αναπνευστήρας, τεχνητός νεφρός, μεταμοσχεύσεις οργάνων, υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, προγεννητικός έλεγχος, προεμφυτευτική διάγνωση, γενετική μηχανική, κλωνοποίηση, συνθετική βιολογία και άλλα. Πολλά από αυτά, όπως ο τεχνητός νεφρός, πέρασαν στην ιατρική ως μέσα θεραπείας και ανακούφισης του ανθρώπινου πόνου. Άλλα, όπως η γενετική μηχανική, προσπαθούν να βελτιώσουν τις ανθρώπινες δυνατότητες και τις συνθήκες της ανθρώπινης ζωής. Άλλα, όπως η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, να αποκαταστήσουν υπάρχουσες δυσλειτουργίες. Άλλα, όπως οι μεταμοσχεύσεις, έχοντας πιο επείγοντα χαρακτήρα επιθυμούν να σώσουν και να παρατείνουν την ζωή του ανθρώπου. Ο κατάλογος είναι πολύ μεγάλος και το θέμα πολυδιάστατο και ταυτόχρονα εξειδικευμένο. Πληροφορίες μπορεί κανείς να βρει στην ιστοσελίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος, καθώς και σε εκείνη του Κέντρου Βιοϊατρικής Ηθικής και Δεοντολογίας. Εκείνο που θα θέλαμε εν συντομία να επισημάνουμε είναι ότι ο κληρικός της σύγχρονης εποχής, ιδιαίτερα στα αστικά περιβάλλοντα, θα έρχεται σε επαφή με τα ζητήματα αυτά ολοένα και περισσότερο. Οι περιπτώσεις δεν είναι όλες οι ίδιες και η γνώση των τεχνικών λεπτομερειών κρίνεται απαραίτητη για τη διαμόρφωση μιας ποιμαντικής συμβουλής. Για να διακρίνουμε που τελειώνει η θεραπεία του ανθρώπινου πόνου και που αρχίζει η επιθυμία για την επίτευξη μιας «τεχνικής αθανασίας» χρειάζεται τόσο πνευματικό αισθητήριο όσο και κατάλληλη ενημέρωση. Πολλές από τις διαφημιζόμενες εφαρμογές της βιοϊατρικής τεχνολογίας, αν όχι οι περισσότερες, προωθούνται από μεγάλα οικονομικά συμφέροντα μέσα από την διαδικασία της παγκοσμιοποίησης. Μάλιστα η χρήση τους προβάλλεται ως παγκόσμια [18]

19 αποδεκτή. Και για να γίνει ακόμη πιο αποδεκτή αποκτώντας και ηθικό έρεισμα, ένα νέο είδος ηθικής προβλήθηκε, το οποίο τείνει να αντικαταστήσει την κλασική ηθική. Πρόκειται για την Βιοηθική την οποία δίκαια ο καθηγητής Γεώργιος Μαντζαρίδης χαρακτηρίζει ως ηθική της παγκοσμιοποίησης. Η Ορθόδοξη Εκκλησία επιδεικνύοντας γρήγορα πνευματικά αντανακλαστικά εισέβαλε στον βιοηθικό προβληματισμό προβάλλοντας τις δικές της αρχές. Σήμερα γίνεται λόγος ακόμη και για ορθόδοξη βιοηθική. Είναι ένα πεδίο με μεγάλο ηθικό, πνευματικό και ποιμαντικό ενδιαφέρον στο οποίο αξίζει κανείς να ενσκήψει. Επίλογος Ο εικοστός αιώνας είχε την μεγάλη ευλογία να γνωρίσει μία από τις σημαντικότερες ασκητικές και θεολογικές φυσιογνωμίες της ορθοδοξίας, τον Γέροντα Σωφρόνιο Σαχάρωφ, μαθητή του Αγ. Σιλουανού του Αθωνίτη και ιδρυτή της μονής του Έσσεξ στην Αγγλία. Ο Γέρων, στον οποίο ήδη αναφερθήκαμε ορισμένες φορές, ονομάστηκε θεολόγος της Υποστατικής Αρχής του Προσώπου. Ανέδειξε με ζωντανό τρόπο στην εποχή μας αυτό που είπαν προ αιώνων οι ευαγγελιστές και οι πατέρες της Εκκλησίας μας, ότι ο Θεός είναι Τριάς Προσώπων - Υποστάσεων και ο άνθρωπος αποτελεί, πάνω από όλα, την κατ εικόνα Θεού πλασθείσα Υπόσταση Πρόσωπο. Κάθε Υπόσταση Πρόσωπο είναι μέγεθος απόλυτο και μοναδικό. Η αρχή της Υποστάσεως δεν είναι κεντρική μόνον στη δογματική θεολογία της Εκκλησίας μας, αλλά διαποτίζει και διαπνέει και την ποιμαντική της πράξη. Στα κείμενα του Γέροντος Σωφρονίου, όπου ασκεί ποιμαντική καθοδήγηση, ιδιαίτερα στα έργα του «Αγώνας Θεογνωσίας» και «Γράμματα στη Ρωσία», είναι πολύ έντονος ο προσωπικός υποστατικός χαρακτήρας της. Απευθύνεται σε κάθε πρόσωπο με ξεχωριστό τρόπο, το καθοδηγεί με μοναδικό τρόπο, είναι πλάι του σε [19]

20 όλες τις διακυμάνσεις, αμφισβητήσεις, ακόμη και πνευματικά παραπτώματα. Σε μία εποχή περίπλοκη και δύσκολη σαν τη δική μας, όπου η ομογενοποίηση και η ισοπέδωση της Παγκοσμιοποίησης τείνουν να καταστούν ο κανόνας και η μεγαλύτερη έξωθεν πρόκληση της ποιμαντικής διακονίας, η αρχή του Προσώπου Υποστάσεως δείχνει ίσως τη μοναδική διέξοδο από το σκοτεινό τούνελ στο οποίο μόλις έχουμε μπει. Η θεολογία της Υποστάσεως μας διδάσκει να θεωρούμε τον άνθρωπο ως μοναδικό Πρόσωπο και ως «όλον». Μέσα από αυτήν διαπιστώνουμε ότι η ποιμαντική διακονία δεν επιμελείται απλώς ψυχές ανθρώπων. Ενδιαφέρεται για τη νοηματοδότηση της ζωής τους, τη θεραπεία της κτιστής φύσης τους και τη διασφάλιση των όρων της σωτηρίας τους από την αλλοτρίωση, τη φθορά και τον θάνατο. Και για να πραγματοποιήσει το έργο αυτό στην εποχή μας, πρέπει να λάβει υπόψη τις νέες δομές της κοινωνίας, τα πορίσματα των σύγχρονων επιστημών, και προπάντων την ιδιαιτερότητα καθενός που θα ζητήσει την βοήθειά μας. [20]

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ενότητα 1: Ο ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ Η ΜΕΘΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ 15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2015-16 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ ΘΕΜΑ: «ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ», ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στη συγκεκριμένη εργασία επιχειρείται

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. Μεθοδολογία της ποιμαντικής Η προβληματική του θέματος. Πολλαπλή μέθοδος στην εκκλησιαστική παράδοση. Δημιουργία νέων

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ. (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013)

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ. (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013) ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013) Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης - Λέκτορας 8η Εβδοµάδα Η Φιλοσοφία της Παιδείας στην ορθόδοξη

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός ΦΑΣΗ Β: 2 ο δίωρο Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός (θεμελιωτισμός) εκφράζονται οι τάσεις εμμονής

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΔΑ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΈΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

ΜΟΔΑ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΈΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΜΟΔΑ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΈΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ -Τι είναι Μόδα...σελ.3 -Ποιος ο ρόλος της Μόδας στη ζωή των ανθρώπων... σελ.4 -Ο αόρατος ρατσισμός της Μόδας. Αίτια..... σελ.5 -Η επίδραση της Μόδας

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή ΜΑΘΗΜΑ 6 Ο ΠΟΙΗΣΩΜΕΝ ΑΝΘΡΩΠΟΝ... Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, κατά τη διδασκαλία του Χριστιανισμού, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ. Στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας. Διδ. Εν. 15

Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας. Διδ. Εν. 15 Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας Διδ. Εν. 15 α) Η εξάπλωση της Εκκλησίας Μετά την Πεντηκοστή, η νέα πραγματικότητα που δημιουργείται στον κόσμο, η Εκκλησία, ζει και κινείται σε μια

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 4: Ιατρική ηθική Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Υποβοηθούμενη αυτοκτονία 2. Ευθανασία 3.Αρχή της αυτονομίας 4. Αρχή του αληθούς συμφέροντος 5.Αρχή της ιερότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα»

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» Παράμετρος Λυκείου Κοκκινοχωρίων: «Η απαξίωση των νέων απέναντι στους θεσμούς» Συντονιστές παραμέτρου:

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1. α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 5: Οι διαστάσεις της ηθικής. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 5: Οι διαστάσεις της ηθικής. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 5: Οι διαστάσεις της ηθικής ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία 3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία Εισαγωγή Και οι τρεις γεννήθηκαν τον 4ο αιώνα μ.χ., στα Βυζαντινά Χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους. Παρούσης Μιχαήλ.

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους. Παρούσης Μιχαήλ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Βούληση και αυτονομία ανθρώπου 2.Συμφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΕΙ ΚΑΙ H ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ. Δήμητρα Λυμπεροπούλου Γεωπόνος ΤΕ MSc Στέλεχος ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ Καλαμάτας

ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΕΙ ΚΑΙ H ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ. Δήμητρα Λυμπεροπούλου Γεωπόνος ΤΕ MSc Στέλεχος ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ Καλαμάτας ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΕΙ ΚΑΙ H ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Γεωπόνος ΤΕ MSc Στέλεχος ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ Καλαμάτας Οι διαστάσεις του προβλήματος. 1.Τι είναι τελικά η παγκοσμιοποίηση; 2.Ποια η υφιστάμενη κατάσταση των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Ενότητα 1: Βιοηθική: Η κοσμική και η χριστιανική προσέγγιση Μιλτιάδης Βάντσος Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 7: Η Βιοηθική ως πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Ενότητα 7: Η Βιοηθική ως πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 7: Η Βιοηθική ως πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Βιοηθική 2.Ανθρώπινα Δικαιώματα 1.Ανθρώπινο γονιδίωμα και ανθρώπινα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

25 1. « , ) , , ) «

25 1. « , ) , , ) « ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Τρίτη 27 Μαΐου 2014 ΚΕΙΜΕΝΟ: Όταν µιλούµε για µάζα, εννοούµε µικρό ή µεγάλο πλήθος ανθρώπων, το οποίο υφίσταται µιαν αλλαγή, ψυχική και πνευµατική, από αφορµές συνήθως τυφλής συναισθηµατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Έκφραση-Έκθεση B Λυκείου. Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2014

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Έκφραση-Έκθεση B Λυκείου. Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2014 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Έκφραση-Έκθεση B Λυκείου Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2014 ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ Κείμενο Όλοι ασφαλώς συμφωνούν ότι η ψυχαγωγία αποτελεί ανάγκη του ανθρώπου. Αυτό τουλάχιστον έχει καταδείξει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ. «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών»

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ. «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών» Δημοσιοποίηση της Δράσης Έργο ΕΤΕ 4.1/13 «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών» ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων.

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων. ΘεμελειώδειςΑρχές ΘέσειςτηςΕκκλησίαςτηςΕλλάδος γιατηνπροστασίατωνπροσφύγων. Η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία δείχνει μια ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στον ξένο. Άλλωστε και ο Ιδρυτής Της, ο Κύριος Ημων

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Γλώσσα. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλαδικών Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων

Νέα Ελληνική Γλώσσα. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλαδικών Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων 7 Ιουνίου 2017 Νέα Ελληνική Γλώσσα Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλαδικών Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων Α. Το θέμα του κειμένου αφορά στη σχέση επιστήμης και τεχνολογίας και τον ρόλο του επιστήμονα.

Διαβάστε περισσότερα

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους ΜΑΘΗΜΑ 30 Ο 31 Ο ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να συμπληρώσετε την πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε με συντομία την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 2: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Ερωτήσεις Μαθήματος 1 Ιστορία μου, αμαρτία μου, λάθος μου μεγάλο Είσαι αρρώστια μου, στενοχώρια μου, και

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν

Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΟΣ Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν ( οδηγίες για τους μαθητές) Φεβρουάριος 2012 1. Τι είναι η «Σύνοδος των Εφήβων»

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό

Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ 1.13 ΜΠΛΕ Καταναλωτής: Η οικονοµική µονάδα που δαπανά προκειµένου να ικανοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης Το σχολείο Την οικογένεια Τους πνευματικούς ανθρώπους

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης Το σχολείο Την οικογένεια Τους πνευματικούς ανθρώπους Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης Το σχολείο Την οικογένεια Τους πνευματικούς ανθρώπους Τα μέσα μαζικής επικοινωνίας (ΜΜΕ) καθορίζουν και διαμορφώνουν σε σημαντικό βαθμό τις στάσεις και αντιλήψεις της κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία είναι η περίοδος της μετάβασης από την παιδική στην ώριμη ηλικία κι έχει για κέντρο της την ήβη.

Εφηβεία είναι η περίοδος της μετάβασης από την παιδική στην ώριμη ηλικία κι έχει για κέντρο της την ήβη. Ονοματεπώνυμο: Ημερομηνία: ΟΡΙΣΜΟΣ Έκφραση Έκθεση Α Λυκείου Θέμα: «Εφηβεία» Εφηβεία είναι η περίοδος της μετάβασης από την παιδική στην ώριμη ηλικία κι έχει για κέντρο της την ήβη. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Νέοι και πρότυπα ψυχαγωγίας (4601)

Κείμενο Νέοι και πρότυπα ψυχαγωγίας (4601) Κείμενο Νέοι και πρότυπα ψυχαγωγίας (4601) Ως ψυχαγωγία θεωρείται κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα που επιτρέπει στους ανθρώπους να αξιοποιούν δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο τους. Η δραστηριότητα μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφηβεία Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ 1.Χαρακτηριστικά Εφηβεία 2.Δραστηριότητες 3.Κοινωνικοποίηση 1.Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (), που απαιτούνται για την απόκτηση του Μ.Δ.Ε., ανέρχονται σε 120. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ανά κατεύθυνση ως εξής: 1. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνος Οµάδας Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Οµάδα Σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το ερωτικό παιχνίδι του άντρα και της γυναίκας είναι μια μικρή εκδήλωση του παιχνιδιού όλης της ζωής. Το ζευγάρι γνωρίζει και ζει τους κραδασμούς που το διαπερνούν, συμμετέχοντας έτσι στις δονήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας»

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Μέσα μας υπάρχουν περισσότερα πλούτη απ ό,τι μπορούμε ποτέ να συσσωρεύσουμε σ αυτή τη Γη.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012 ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012 Κύριοι Πρόεδροι, Κύριε Πρόεδρε της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ενότητα 8: Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

MAZIKH KOINΩΝΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

MAZIKH KOINΩΝΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ MAZIKH KOINΩΝΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ Μαζική Κοινωνία: ο όρος αυτός χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις σημερινές κοινωνίες δυτικού τύπου. Χαρακτηριστικά τους αποτελούν ο μεγάλος πληθυσμός, η ασφυκτική συγκέντρωση

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 11: ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 11: ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 11: ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΙ ΑΝΤΛΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ /ΙΔΕΩΝ

ΧΩΡΟΙ ΑΝΤΛΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ /ΙΔΕΩΝ ΧΩΡΟΙ ΑΝΤΛΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ /ΙΔΕΩΝ ΕΚΘΕΣΗ Β ΚΑΙ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2 Ο ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΛΥΜΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΤΥΠΟΥ: «ΤΡΟΠΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ» ΑΤΟΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΜΕ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 10: Η ΣΧΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 10: Η ΣΧΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 10: Η ΣΧΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε ΚΕΦ. 1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του μαθήματος των Οικονομικών είναι να προσφέρει τις αναγκαίες οικονομικές γνώσεις, ώστε να αντιλαμβανόμαστε σωστά τον τρόπο λειτουργίας της Οικονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη...

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... τον Δάσκαλο μου, Γιώργο Καραθάνο την Μητέρα μου Καλλιόπη και τον γιο μου Ηλία-Μάριο... Ευχαριστώ! 6 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Εισαγωγή στην Παιδαγωγική ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Χειμερινό εξάμηνο 2016-2017 Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά Επίκουρη καθηγήτρια Τμήμα Φ.Π.Ψ. Θεματική του μαθήματος Έννοια και εξέλιξη της Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΙΔΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΙΔΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ Επάγγελμα είναι η κύρια και μόνιμη εργασία που επιτελεί κάποιος και από την οποία εξασφαλίζει τα απαραίτητα για τη ζωή του αγαθά. Εργασία είναι η σκόπιμη και συνειδητή προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΟΜΑΔΑ Α PROJECT 3 Οι Γυναίκες Στον Ισλάμ Και Στον Χριστιανισμό ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Τέχνη είναι η συνειδητή ενέργεια αλλά και η ιδιαίτερη ικανότητα του ανθρώπου για δημιουργία έργων που προκαλούν αισθητική συγκίνηση και αναπτύσσουν προβληματισμό. Μέσω της τέχνης δεν

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πανιερώτατος ομιλεί στα Μ.Μ.Ε. συνοδευόμενος από τις Πρυτανικές Αρχές.

Ο Πανιερώτατος ομιλεί στα Μ.Μ.Ε. συνοδευόμενος από τις Πρυτανικές Αρχές. Ο Πανιερώτατος ομιλεί στα Μ.Μ.Ε. συνοδευόμενος από τις Πρυτανικές Αρχές. Μητροπολίτης Κύκκου και Τηλλυρίας κ. Νικηφόρος Επίτιμος Διδάκτορας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα