3. Χώροι ροών χώροι τόπων κινητικότητα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "3. Χώροι ροών χώροι τόπων κινητικότητα"

Transcript

1 106 κτρονικός υπολογιστής (και, πιο πρόσφατα, το κινητό τηλέφωνο). Τα εργαλεία αυτά διαμορφώνουν, στις πολλαπλές της εκφάνσεις, μια εντελώς διαφορετική κοινωνία στην οποία ο ρόλος και η σημασία του «τοπικού» μειώνεται ή τουλάχιστον επαναπροσδιορίζεται δραματικά, ενώ, αντίστοιχα, ο ρόλος και η σημασία στοιχείων που αναφέρονται στην παγκόσμια κλίμακα ενισχύονται. Τα άμεσα συναφή ζητήματα της ταυτότητας, των τρόπων διαβίωσης και του ρόλου του δημόσιου χώρου θέτονται υπό αμφισβήτηση, συζητούνται και επαναπροσεγγίζονται. Ο χώρος, ως έκφραση της νέας αυτής κοινωνίας, μετασχηματίζεται και αυτός και μια νέα μορφή χώρου, ο «χώρος των ροών» κάνει την εμφάνισή του (Castells 2002, σελ. 343). Ροές πληροφοριών, εικόνων, κεφαλαίου, αγαθών, εξουσίας και ατόμων γίνονται τα στοιχεία που καθορίζουν το νέο μη στατικό χώρο. Κατά τον πολεοδόμο Manuel Castells, τρεις στρώσεις συνιστούν το χώρο των ροών: το κύκλωμα των ηλεκτρονικών ανταλλαγών (μικροηλεκτρονικές συσκευές, τηλεπικοινωνίες, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, συστήματα εκπομπής και μεταφορές υψηλής ταχύτητας βασισμένες στις τεχνολογίες πληροφορικής), οι κόμβοι (nodes) και τα επίκεντρα (hubs) που αποτελούν τμήματα ενός δικτύου που συνδέει μεταξύ τους συγκεκριμένους τόπους με διακριτά χαρακτηριστικά και, τέλος, η χωρική οργάνωση των κυρίαρχων διαχειριστικών ελίτ που ασκούν τις διευθυντικές λειτουργίες που αρθρώνουν το χώρο αυτόν (Castells 2002, σσ ). Ο χώρος των ροών είναι λοιπόν ο χώρος όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις και ανταλλάσσονται οι πληροφορίες και το χρήμα, είναι χώρος εξουσίας και ισχύος που λειτουργεί σε δικτυακή δομή και ο οποίος ενώ βασίζεται σε συγκεκριμένους τόπους (τους κόμβους και τα επίκεντρα του δικτύου) με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά είναι, ως σύνολο, άτοπος, αποδεσμευμένος από όποιες τοπικότητες. 3. Χώροι ροών χώροι τόπων κινητικότητα Η έκρηξη της τεχνολογίας, ιδιαίτερα στον τομέα της πληροφορικής, και οι μεταφορές υψηλής ταχύτητας επηρεάζουν τη σύσταση και τα χαρακτηριστικά του αστικού χώρου. Η νέα εποχή αντιπαραθέτει το νέο χώρο των ροών διεθνοποιημένο, ολοένα πιο ομογενοποιημένο, ρευστό, ασταθή και συχνά άυλο στο χώρο που ιστορικά χαρακτηρίζει τις πόλεις: το χώρο των τόπων. Ο χώρος των τόπων είναι ο γεωγραφικός και πολιτισμικός χώρος που προσδίδει ταυτότητα σε μια κοινωνία μέσω των συστατικών του στοιχείων όπως η Ιστορία, η γλώσσα, τα ήθη και τα έθιμα, το κλίμα και το φυσικό τοπίο. Οι χώροι των τόπων είναι κοινωνικοί χώροι όπου τα άτομα συνυπάρχουν χωρικά και εκφράζονται συλλογικά. Η νέα εποχή δεν εξαλείφει τους χώρους αυτούς οι οποίοι συνεχίζουν να υπάρχουν με μειωμένη ή επαναπροσδιορισμένη σημασία. Η σχέση ανάμεσα στους χώρους των ροών και τους χώρους των τόπων απασχόλησαν το συγγραφικό έργο του κοινωνιολόγου Marc Auge το οποίο αναφέρεται στην ανάπτυξη χώρων με αντιθετικά χαρακτηριστικά από εκείνα των «τόπων». Ο Auge παρατηρεί πως στη σημερινή κατάσταση της υπερνεωτερικότητας εμφανίζονται χώροι που δεν παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά των «τόπων», δεν έχουν δηλαδή να κάνουν με τις ανθρώπινες σχέσεις, με την Ιστορία και την ταυτότητα. Τους χώρους αυτούς τους ονομάζει «μη τόπους» και ως κατεξοχήν παραδείγματα τέτοιων χώρων αναφέρει τους χώρους μετάβασης, κίνησης και εφήμερης στάσης, τους χώρους της κατάστασης transit: αεροδρόμια, σταθμοί τρένων και λεωφορείων, μεγάλα εμπορικά κέντρα, αλυσίδες ξενοδοχείων, μεγάλα outlets επώνυμων προϊόντων, πάρκα αναψυχής (Auge 1995). Οι μη τόποι είναι τα ενδιάμεσα δύο σημαντικών σημείων/τόπων, χώροι που γρήγορα διαγράφονται από τη μνήμη παρόλο που κανείς καταναλώνει μεγάλο τμήμα του χρόνου του σε αυτούς. Ο νέος χώρος ροών δημιουργείται και, ταυτόχρονα, υποστηρίζει την εγκαθίδρυση και ανάπτυξη νέων τρόπων διαβίωσης (lifestyles) στη νέα μορφή αστικού χώρου. Υπόβαθρό τους αποτελεί η έννοια της «κινητικότητας» που ως νεωτερική έννοια εξαρτημένη από μηχανικά μέσα κίνησης (όπως το τρένο, το αυτοκίνητο ή το αεροπλάνο) έχει παρουσιαστεί εδώ και πολύ καιρό. Όμως, στο σύγχρονο πλαίσιο, η κινητικότητα γίνεται μια ιδεολογικά σύνθετη έννοια, «μια μεταβατική, μετασχηματιζόμενη κατάσταση, επαναδιατασσόμενη και διαρκώς αυτοανανεούμενη. Η κινητικότητα είναι ένας «χώρος γεγονότων», μια ακολουθία συναντήσεων [ ] έχει πολλαπλές διαστάσεις δεδομένου ότι προσωρινά λειτουργεί πέρα από τα x-y-z όρια του καρτεσιανού χώρου [ ] είναι πολύμορφη [ ] ενσωματώνει τεχνολογίες πληροφορικής και τηλεπικοινωνίες [ ] έχει πολλαπλές κλίμακες» 4 (Hoete 2003, σσ ). Πέρα από την απλή πρακτική έκφραση της κινητικότητας ως αυξημένη κίνηση με τη χρήση διαφορετικών μέσων, η ίδια η έννοια αποτελεί προσέγγιση της πραγματικότητας ως μια ρευστή κατάσταση στην οποία τα υποκείμενα χαρακτηρίζονται από «θετική», «ευέλικτη» προσέγγιση των μεταλλασσόμενων και, σε μεγάλο βαθμό, εξομοιούμενων τρόπων διαβίωσης. 4 Anthony Hoete, Editourial, στο Reader on the Aesthetics of Mobility, Black Dog Publishing, London και New York, 2003, σσ (δική μου μετάφραση).

2 4. Αστικοί μετασχηματισμοί Προς τη διάχυτη πόλη «Από τις 33 προβλεπόμενες μεγαλουπόλεις για το 2015, οι 27 θα βρίσκονται στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων 19 στην Ασία». (Koolhaas κ.ά., 2000) Όπως ήδη ανέφερα, η νέα κατάσταση οδηγεί σε ένα νέο είδος πόλης. Ο Castells αναφέρεται στην «πληροφορική πόλη» (informational city) διευκρινίζοντας πως «λόγω της φύσης αυτής της νέας κοινωνίας, βασισμένης στη γνώση, οργανωμένης γύρω από τα δίκτυα και, εν μέρει, κατασκευασμένης από ροές, η πληροφορική πόλη δεν είναι μια μορφή αλλά μια διαδικασία, μια διαδικασία που χαρακτηρίζεται από τη δομική κυριαρχία του χώρου των ροών» 5 (Castells 2002, σελ. 333). Η διαδικασία αυτή ουσιαστικά περιγράφει την εξάπλωση της πόλης με βάση τα δίκτυα μεταφορών, τηλεπικοινωνίας και πληροφόρησης και όχι με βάση την έως τώρα ανάπτυξη με τη μορφή συνεχώς διευρυνόμενων κύκλων γύρω από το ιστορικό κέντρο. Η (χωρική) εγγύτητα που ιστορικά αποτελούσε αναγκαία προϋπόθεση ανάπτυξης της πόλης και των διαφόρων τόπων της αντικαθίσταται από την (τεχνητή) εγγύτητα που προσφέρουν οι τεχνολογικές της on-line επικοινωνίας και των ταχέων μέσων μεταφοράς, ιδιαίτερα των αερομεταφορών. H διαφορά ανάμεσα στη μητρόπολη και τη διάχυτη πόλη μπορεί εύκολα να εικονογραφηθεί με την αντιπαράθεση δύο διαγραμμάτων: από τη μια πλευρά, αυτού που στην αστική γεωγραφία συνοψίζει τη θεωρία των κεντρικών τόπων του Christaller (1933) και αναπαριστά τη χωρική και ιεραρχική κατανομή των πόλεων (Σχ. 1) και, από την άλλη πλευρά, εκείνου που δείχνει την εμφάνιση ενός αστικού συστήματος με σημεία Σχ. 1: Δίκτυο τύπου Christaller με ιεραρχική δομή των πόλεων (πάνω) και «μεταπολιτικό» δίκτυο με επίκεντρα και ακτίνες (κάτω). (Πηγή: Ascher 1995) effet tunnel effet tunnel effet tunnel 5 Manuel Castells, The Space of Flows, στο Ida Susser (επιμ.), The Castells Reader on Cities and Social Theory, Blackwell Publishers, Malden, Mass. και Oxford, 2002, σελ. 333 (δική μου μετάφραση). 107

3 108 Σχ. 2: Διαγραμματική αναπαράσταση των κυριότερων κόμβων και συνδέσεων στην αστική περιοχή του Pearl River Delta, Νότια Κίνα. [Πηγή: I. Susser (επιμ.), Τhe Castells Reader on Cities and Social Theory] πόλωσης γύρω από τις μητροπόλεις, που λειτουργούν σε δίκτυο και σε διεθνή κλίμακα, με επίκεντρα (hubs) και ακτίνες (spokes) (Σχ. 2). Ενώ στο αστικό δίκτυο τύπου Christaller οι πόλεις οργανώνονται ιεραρχικά και η επιρροή τους και οι σχέσεις τους (που είναι ανεξάρτητες της γεωγραφικής απόστασης) έχουν να κάνουν με το μέγεθός τους, στο «μεταπολιτικό» αστικό δίκτυο με ακτίνες και επίκεντρα μόνο οι μεγαλύτερες πόλεις (επίκεντρα) έχουν άμεσες σχέσεις με πολλές άλλες πόλεις ενώ, αντίθετα, οι μικρότερες πόλεις σχετίζονται μόνο με μία μεγαλύτερη πόλη. Με βάση την τεχνητή εγγύτητα, αποσπασματικά και κατακερματισμένα αστικά τμήματα αναπτύσσονται κατά μήκος των εκτεταμένων κυκλοφοριακών δικτύων και βασίζουν τη βιωσιμότητά τους στις άυλες υποδομές. Ως κτισμένοι χώροι αποτελούν συνήθως αδιάφορες, λίγο πολύ ομοιόμορφες συγκεντρώσεις χαμηλής αστικότητας και ανύπαρκτης κοινωνικότητας. Η εξάπλωση της αστικής κατάστασης πέρα από τα αναγνωρίσιμα όρια των πόλεων ισοδυναμεί με τη μείωση της σημασίας των πυκνοδομημένων αστικών κέντρων, των «μητροπόλεων» και την, σε παγκόσμια κλίμακα, εξάπλωση νέων μορφών αστικών συγκεντρώσεων που περιγράφονται με πολλούς διαφορετικούς όρους που όλοι μαζί αναφέρονται στο ίδιο φαινόμενο μιας διαρκώς εξαπλωνόμενης πόλης, μιας «διάχυτης» πόλης που ενσωματώνει τις εκτάσεις των μητροπόλεων αλλά και τμήματα αστικοποιημένου αγροτικού και φυσικού τοπίου: μετάπολη, edge-city, ville emergente, citta diffusa, γενική πόλη κ.ά. Οι επεκτάσεις των πόλεων που συγκροτούν τη διάχυτη πόλη δεν φέρουν τα διακριτά χαρακτηριστικά των προηγούμενων φάσεων εξέλιξης της πόλης αλλά θα μπορούσαν να περιγραφούν ως πεδία δραστηριοτήτων, γεωγραφικά απροσδιόριστα και ασαφή, με πολύμορφα αρχιτεκτονικά δείγματα. Ο δημόσιος χώρος της διάχυτης πόλης παραμένει παραμελημένος και ασχεδίαστος, το φυσικό τοπίο χρησιμοποιείται ή καταστρέφεται ανάλογα με τις εκάστοτε διαθέσεις των κατοίκων, η πολεοδομία είναι ανύπαρκτη σύμφωνα με συμβατικούς όρους, η αρχιτεκτονική της κατοικίας παραμένει αδιάφορη αναπαράγοντας με ακόμη πιο μπανάλ τρόπο τις τυπολογίες του αστικού κέντρου, ενώ το αυτοκίνητο, παρόλο που αποτελεί το κατεξοχήν μέσο κίνησης στη διάχυτη πόλη, δρα ανεξέλεγκτα χωρίς να εντάσσεται στο σχεδιασμό της κατοικίας. Πολλοί συγγραφείς προσεγγίζουν τις διαφορετικές εκφάνσεις της νέας αστικής δομής ανάλογα με την τοποθεσία στην οποία βρίσκεται, τη σχέση της με το κυρίαρχο οικονομικό σύστημα και τα κύρια πολιτισμικά και οικονομικά χαρακτηριστικά. O Paul Virilio, στο κείμενό του The Overexposed City,

4 περιγράφει τη μετάλλαξη της πόλης λόγω της ανάπτυξης των σύγχρονων τεχνολογιών τηλεπικοινωνίας και πληροφόρησης. Παρατηρεί πως οι διαχωρισμοί πόλης-υπαίθρου και κέντρου-περιφέρειας γίνονται δυσδιάκριτοι, σμίγοντας τα διαφορετικά τμήματα της πόλης σε μια εκτεταμένη αστική μάζα. Η διαδικασία αυτή απογυμνώνει την πόλη από την αστικότητά της και το ρόλο της ως κοινωνικού χώρου συλλογικότητας. Όπως γράφει ο Virilio: «Εκεί όπου κάποτε η πόλη εγκαινίαζε ένα πολιτικό θέατρο, με την αγορά και το φόρουμ της, τώρα υπάρχει μόνο μια οθόνη καθοδικής ακτίνας στην οποία οι σκιές και τα φαντάσματα της κοινότητας χορεύουν ανάμεσα στις διαδικασίες εξαφάνισής τους, και ο κινηματογραφισμός εκπέμπει την τελευταία εμφάνιση της πολεοδομίας, την τελευταία εικόνα μιας πολεοδομίας χωρίς αστικότητα» (Virilio 1991). 6 Σε αυτή την πόλη που δεν αποτελεί προϊόν συγκεκριμένου πολεοδομικού σχεδιασμού αλλά πιο πολύ προϊόν εξωγενών παραγόντων (κυρίως οικονομικών) που από κοινού συγκροτούν μια «μετα-πολεοδομία» όπως την ονομάζει ο Anthony Vidler «το προάστιο, η γραμμική εμπορική ανάπτυξη και το αστικό κέντρο αποτελούν μια σειρά αδιαχώριστων νοητικών κατασκευών [ ανάμεσα στις οποίες] περιπλανούμαστε [ ] έκπληκτοι αλλά όχι σοκαρισμένοι από τη συνεχή επανάληψη του ίδιου, τη συνεχή κίνηση διαμέσου ήδη εξαφανισμένων ορίων που αφήνουν μόνο ίχνη της προηγούμενης κατάστασής τους ως τόπων» (Vidler 1994, σσ ). 7 Τη νέα αυτή μορφή πόλης περιγράφει στο βιβλίο του Edge City, ο Joel Garreau εισάγοντας τον ομώνυμο όρο για να περιγράψει την αστική ανάπτυξη στην περιφέρεια των μεγάλων αμερικανικών πόλεων στη Βοστόνη, την Ατλάντα, τη Νότια Καλιφόρνια, το Τέξας, τον Κόλπο του San Francisco ακριβώς λόγω των νέων δυνατοτήτων ταχείας πρόσβασης και επικοινωνίας. Μια Edge City είναι όποιος τόπος: «έχει πεντακόσιες χιλιάδες ή και περισσότερα τετραγωνικά μέτρα ενοικιαζόμενων γραφειακών χώρων ο εργασιακός χώρος στην Εποχή της Πληροφορίας έχει ή περισσότερα τετραγωνικά μέτρα ενοικιαζόμενων εμπορικών χώρων, έχει περισσότερες θέσεις εργασίας από ό,τι δωμάτια, είναι αντιληπτός από τον πληθυσμό ως ένας τόπος, και δεν είχε τίποτα να κάνει με πόλη μέχρι και τριάντα χρόνια πριν» (Garreau 1991). 8 6 Paul Virilio, The Overexposed City, στο The Lost Dimension, Semiotext(e), New York, 1991 (δική μου μετάφραση). 7 Anthony Vidler, Post-Urbanism, στο The Architectural Uncanny: Essays in the Modern Unhomely, The MIT Press, Cabridge και London, σσ (δική μου μετάφραση). 8 Joel Garreau, Edge City: Life on the New Frontier, Στοιχεία αυτής της διάχυτης πόλης συναντώνται ήδη υλοποιημένα στην πόλη του Los Angeles όπως τα περιγράφει στο σημαντικό βιβλίο του City of Quartz ο Mike Davis (1992). Ο Davis εστιάζει τη μελέτη του στην παρατηρούμενη κατάργηση του δημόσιου χώρου και την αντιστροφή της δομής της πόλης (inside-out) καθώς τόσο η σύσταση της πόλης όσο και κτιριακοί τύποι, όπως τα εμπορικά κέντρα, που χαρακτηρίζουν την περιφέρεια συναντώνται στην περίπτωση αυτή στο κέντρο της πόλης. Ο εκδημοκρατισμός του δημόσιου χώρου (όπου έχουν παρουσία οι κοινωνικά ανεπιθύμητοι) οδηγεί στην εμμονή για ασφάλεια και προστασία. Οι λειτουργίες του δημόσιου χώρου αναπληρώνονται με τη δημιουργία εμπορικών κέντρων (που αναλαμβάνουν το ρόλο των δημόσιων χώρων της πόλης) και με τη μετατροπή των περιοχών κατοικίας των οικονομικά ανώτερων τάξεων σε μικρές προστατευόμενες νησίδες. Καθώς το ζήτημα της ασφάλειας αποκτά πρωτεύουσα σημασία, οι επακόλουθες λειτουργίες της επιτήρησης και της παρακολούθησης με τις εταιρίες security και τα προϊόντα της ηλεκτρονικής τεχνολογίας (κάμερες, κλειστά κυκλώματα) μετατρέπουν την πόλη σε «πόλη-φρούριο». Ουσιαστικά ο Davis περιγράφει μια πολεοδομία με εμμονή στην ασφάλεια η οποία συγκροτεί μια νέα «οικολογία του φόβου». Και οι δύο συγγραφείς προσεγγίζουν την αστική εξάπλωση όπως αυτή εκδηλώνεται στις ΗΠΑ όπου πολλές πόλεις δεν έχουν ιστορικό βάθος και, κατά συνέπεια, δεν αποτελούν εξέλιξη ενός αρχικού ιστορικού κέντρου. Καθώς όμως οι διαδικασίες που διαμορφώνουν τη νέα αυτή κατάσταση λαμβάνουν χώρα σε παγκόσμια κλίμακα, παρόμοιες διεργασίες συντελούνται και στις εξαπλωνόμενες περιφέρειες των ευρωπαϊκών και ασιατικών πόλεων και ειδικότερα στις κινεζικές πόλεις, ο πληθυσμός και η εξάπλωση των οποίων λόγω της ραγδαίας οικονομικής ανάπτυξης της χώρας αυξάνονται με απίστευτες ταχύτητες. Ο κοινωνιολόγος François Ascher χρησιμοποιεί τον όρο «μετάπολη» 9 (Ascher 1995, σελ. 34) για να περιγράψει αυτήν τη νέα μορφή χαλαρής αστικής συγκέντρωσης που μπορεί να ειδωθεί ως ένα πεδίο δραστηριοτήτων το οποίο «ξεπερνά και εμπεριέχει» μια μητρόπολη. Κατά τον ίδιο, αντί για τον όρο «μετάπολη» θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ο όρος «μετα-μητρόπολη» καθώς αυτό που Doubleday, New York, 1991 (δική μου μετάφραση). 9 François Ascher, Metapolis ou l Αvenir des Villes, Odile Jacob, Paris, 1995, σελ

5 110 περιγράφεται είναι «μητροπολιτικοποιημένοι» χώροι των οποίων το άθροισμα ξεπερνά και εμπεριέχει τις μητροπολιτικές ζώνες. Κατά τον Ascher μια μετάπολη: «είναι ένα σύνολο χώρων των οποίων οι κάτοικοι ή τμήμα αυτών, οι οικονομικές δραστηριότητες και τα εδάφη είναι συνολικά ή εν μέρει ενσωματωμένα στην καθημερινή (συνηθισμένη) λειτουργία μιας μητρόπολης. Μια μετάπολη αποτελεί γενικά μία και μοναδική δεξαμενή εργασίας, κατοίκησης και δραστηριοτήτων. Οι χώροι της είναι ιδιαίτερα ετερογενείς και όχι απαραίτητα συνεχόμενοι. Μια μετάπολη περιλαμβάνει τουλάχιστον μερικές εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκων» (Ascher 1995, σελ. 34). 10 Γίνεται προφανές πως όλες οι μεγάλες πόλεις δεν γίνονται μεταπόλεις αλλά πως, τουλάχιστον στην Ευρώπη, όλες οι μεταπόλεις κατασκευάζονται πάνω στις παλιές μεγάλες πόλεις. Αντιμέτωπος με την εξάπλωση του αστικού αλλά και με την αδυναμία της πολεοδομίας να την αντιμετωπίσει με πειστικό τρόπο στη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, ο αρχιτέκτων Rem Koolhaas παρατηρεί πως: «Η διαβρωτική αστικοποίηση έχει τροποποιήσει την ίδια την αστική κατάσταση πέρα από κάθε αναγνώριση. Η πόλη δεν υπάρχει πια. Καθώς η έννοια της πόλης διαστρεβλώνεται και τεντώνεται πέρα από κάθε προηγούμενο, κάθε επιμονή στην πρωταρχική της κατάσταση με όρους εικόνων, κανόνων, κατασκευής οδηγεί ανέκκλητα, μέσω της νοσταλγίας, στην ανυποληψία» (Koolhaas 1997). Ο Koolhaas εστιάζεται ιδιαίτερα στην ομοιογενοποίηση των πόλεων ως συνέπεια της απώλειας των στοιχείων εκείνων που προσδίδουν ταυτότητα και διαφορετικότητα και ονομάζει την πόλη που δεν έχει ταυτότητα «Γενική Πόλη» παρομοιάζοντάς τη με τα αεροδρόμια των διαφορετικών πόλεων του πλανήτη που όλα δίνουν στον επισκέπτη την εντύπωση πως είναι ίδια. Γράφει: «H σύγχρονη πόλη είναι όπως το σύγχρονο αεροδρόμιο πάντα ίδια ; Είναι δυνατόν να θεωρητικοποιήσει κανείς αυτήν τη σύγκλιση; Και αν ναι, σε ποια ύστατη διαμόρφωση αυτή αποβλέπει; Η σύγκλιση είναι δυνατή μόνο με τίμημα την εξάλειψη της ταυτότητας. [ ] Ποια είναι τα μειονεκτήματα που παρουσιάζει η ταυτότητα και, αντίστροφα, ποια είναι τα πλεονεκτήματα της κενότητας; Τι θα γινόταν αν αυτή η φαινομενικά τυχαία και, συνήθως, θλιβερή ομοιογενοποίηση ήταν μια σκόπιμη διαδικασία, μια συνειδητή κίνηση από τη διαφορά στην ομοιότητα; [ ] Τι μένει μετά την απογύμνωση της ταυτότητας; Το Γενικό; (Koolhaas 2001, σσ ). Η γενική πόλη δεν αποτελεί αποτέλεσμα πολεοδομίας, το κριτήριο του υλοποιούμενου είναι η λειτουργικότητά του και τίποτε άλλο. Καθώς η πυκνότητα του κτισμένου και των δραστηριοτήτων που συμβαίνουν μέσα σε αυτό δεν υπάρχει πια, η ίδια η αστικότητα το κύριο χαρακτηρι- 10 Ό.π. (δική μου μετάφραση). στικό της πόλης χάνεται. Η αίσθηση που κυριαρχεί είναι αυτή μιας αμήχανης ηρεμίας, καθώς η γενική πόλη δεν είναι παρά «ένας τόπος αδύναμων και διασταλμένων αισθήσεων, λίγων και απομακρυσμένων μεταξύ τους συναισθημάτων, ένας τόπος διακριτικός και μυστηριώδης σαν ένας μεγάλος χώρος φωτισμένος από ένα φωτιστικό κομοδίνου» (Koolhaas 2001, σσ ). Ο δημόσιος χώρος της Γενικής Πόλης έχει απολέσει τη συλλογική του διάσταση, καθιστάμενος ουσιαστικά ανενεργός, «νεκρός»: «Η γαλήνη της Γενικής Πόλης επιτυγχάνεται με την εκκένωση του δημόσιου χώρου, σαν σε μια άσκηση αντιμετώπισης πυρκαγιάς. Το αστικό επίπεδο εξυπηρετεί πια μόνο την αναγκαία κίνηση, ουσιαστικά το αυτοκίνητο» (Koolhaas 2001, σσ ). Μην έχοντας άλλη ενασχόληση με κοινωνική διάσταση, οι κάτοικοι ασχολούνται μόνο με την κατανάλωση: «Η μόνη δραστηριότητα είναι τα ψώνια [ ] Είναι δικό μας σφάλμα δεν σκεφτήκαμε κάτι καλύτερο να κάνουμε» (Koolhaas 2001, σσ ). 5. Η ελληνική (διάχυτη) πόλη Στην περίπτωση της ελληνικής πόλης ο διάχυτος και απρογραμμάτιστος χαρακτήρας της υπήρξαν εγγενή χαρακτηριστικά της. Η σύγχρονη ελληνική πόλη είναι η διάχυτη πόλη. Μορφοποιήθηκε μέσα από μια διαδικασία «ιδιωτικής αστικοποίησης» που βασίστηκε στη με διαφοροποιήσεις επανάληψη της αστικής μονάδας της πολυκατοικίας χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο ή πρόγραμμα από μικρομεσαίους ιδιώτες κατασκευαστές. Βασισμένη στην κατασκευαστική λογική της (μπετονένιος σκελετός με υποστυλώματα και επαναλαμβανόμενες πλάκες, κλιμακοστάσιο και φρέαρ ανελκυστήρα), η πολυκατοικία μπορεί να ολοκληρώνεται και να κατοικείται τμηματικά, συχνά παραμένοντας για μεγάλες χρονικές περιόδους ημιτελής. Το πρόγραμμα της πολυκατοικίας προδιαγράφηκε ως κατοικία (πολυ+κατοικία), εύκολα όμως προσαρμόστηκε στον ευέλικτο πολυπρογραμματικό κτιριακό τύπο προσφέροντας άπειρες προγραμματικές εναλλακτικές. Ως ά- τοπη αστική μονάδα, η πολυκατοικία χρησιμοποιήθηκε σε κάθε τμήμα της πόλης: στο κέντρο, τα προάστια, τις παραθαλάσσιες αστικές «αποικίες» (Εικ. 3, 4). Η ομοιογενής πόλη της πολυκατοικίας, που μπορεί να παρομοιαστεί με ένα στρώμα τεχνητού που εξαπλωνόμενο καλύπτει με απροσδιόριστο τρόπο το φυσικό τοπίο, παρουσιάζει τα προβλήματα της διάχυτης πόλης: καταστροφή του φυσικού τοπίου, υπολειμματική αντίληψη του δημόσιου χώρου, συστηματική επανάληψη του κτιριακού τύπου της πολυκατοικίας δίχως τυπολογικές επανερμηνείες και πειραματισμούς που η ίδια η λογική του συστήματος επιτρέπει και απουσία οποιασδήποτε ευρηματικής ενσωμάτωσης του αυτοκινήτου

6 Εικ. 3: Αθήνα, (Φωτ.: Πάνος Κοκκινιάς) Εικ. 4: Αθήνα, (Φωτ.: Πάνος Κοκκινιάς) 111

7 Εικ. 5: Αθήνα 2005, Αττική οδός. (Φωτ.: Γιάννης Αίσωπος) 112 (πέρα από τη συμβατική χρήση της πυλωτής ως χώρου στάθμευσης). Στα τέλη του 20ού αιώνα, η σύγχρονη ελληνική πόλη έχοντας αντικαταστήσει το προϋπάρχον φυσικό τοπίο μπορεί να ειδωθεί ως ένα κατασκευασμένο αστικό τοπίο, ένα πεδίο δραστηριοτήτων που καλύπτει τον ορισμό της «μετάπολης» από τον François Ascher ως «μία και μοναδική δεξαμενή εργασίας, κατοίκησης και δραστηριοτήτων». Η πολιτισμική συνέχεια (με το ιστορικό παρελθόν που είχε βασιστεί στη συνεχή παρουσία της ελληνικής φύσης) έχει πια χαθεί. Αποδεχόμενοι την απουσία συνέχειας αναζητούμε και διατυπώνουμε νέες προσεγγίσεις στο πνεύμα του (νέου) τόπου (η πόλη, ελληνική αλλά και παγκόσμια την ίδια στιγμή), αναζητούμε τους (νέους) μύθους της ελληνικής «μεταπολιτικής» κατάστασης. Η αρχιτεκτονική συμβάλλει σε αυτό εκφράζοντας και αυτήν τη μετάλλαξη ταυτότητας που έχει συντελεστεί (με την εγκατάλειψη της μορφικής συνέχειας με την ιστορική ελληνική αρχιτεκτονική και την αναζήτηση άλλων χώρων για εννοιολογική πρόσδεση) (Αίσωπος 2001, σσ ). Όπως είχαμε γράψει παλιότερα σε σχέση με τη σύγχρονη ελληνική πόλη: «το ά-μορφο, α-όριστο και ά-τοπο ελληνικό αστικό τοπίο υποτάσσει κάθε αισθητικό άρα και μορφικό λόγο στην αναζήτηση δραστηριοτήτων. Παρόλο που είναι α-σχεδίαστο, παραμένει εξαιρετικά ζωντανό» (Αίσωπος, Σημαιοφορίδης 2001, σελ. 28). Το σύγχρονο ελληνικό αστικό τοπίο μπορεί να ειδωθεί ως ένα τοπίο δραστηριοτήτων όπου, όπως γράφει ο αρχιτέκτων τοπίου James Corner, «δραστηριότητα και γεγονός αποκτούν εννoιoλογική προτεραιότητα σε σχέση με την εμφάνιση και το σημείο. Η έμφαση εδώ μετατίθεται από τις εμφανίσεις των αντικειμένων στις διαδικασίες μορφοποίησης, τις δυναμικές χρήσεις του χώρου και την ποιητική του γίγνεσθαι» 11 (Corner 1999, σελ. 159). Η λογική και τα χαρακτηριστικά του μεταπολεμικού ελληνικού αστικού τοπίου διατηρήθηκαν ταυτόσημα για μισό αιώνα μέχρι την περίοδο προετοιμασίας των Ολυμπιακών Αγώνων του Αθήνα 2004: δίκτυα και διάχυση Οι Ολυμπιακοί Αγώνες «Αθήνα 2004» έδρασαν ως ξαφνική ρήξη στην αργή μεταπολεμική εξελικτική πορεία της Αθήνας, εμβληματικού παραδείγματος της σύγχρονης ελληνικής πόλης. Η αδιαπραγμάτευτη απαίτηση ταχείας και ανεμπόδιστης άφιξης, αναχώρησης και μετακίνησης των αθλητών, των μελών της Ολυμπιακής Οικογένειας και των εκατοντάδων χιλιάδων θεατών στη διάρκεια των Αγώνων έκανε απαραίτητη την κατασκευή ενός νέου διεθνούς αεροδρομίου χωροθετημένου στα Σπάτα εκτός του οικοδομικά κορεσμένου λεκανοπεδίου και ενός εκτεταμένου δικτύου κυκλοφορίας (Εικ. 5), που «περίδεσε» την πόλη με χιλιόμετρα δικτύων αυτοκινητοδρόμων, μετρό, προαστιακού σιδηρόδρομου και τραμ. Τα σημεία συνάντησης των αξόνων 11 James Corner, Eidetic Operations and New Landscapes, σελ. 159 (δική μου μετάφραση).

8 του δικτύου αποτελούν τους κόμβους του, τα νέα κέντρα, τα σημεία πύκνωσης των δραστηριοτήτων. Την ίδια στιγμή τα δίκτυα κυκλοφορίας επεξέτειναν την πόλη πέρα από τα όρια του λεκανοπεδίου εισάγοντας την αστική πυκνότητα στο σχετικά αλώβητο ημιαγροτικό τοπίο των Μεσογείων (αλλά και στο ήδη βεβαρημένο Θριάσιο πεδίο) ισχυροποιώντας περαιτέρω το χαρακτήρα της Αθήνας ως διάχυτης πόλης. Αποτέλεσμα είναι η άναρχη και απρόβλεπτη συνύπαρξη υπερτοπικών δικτύων υψηλής ταχύτητας, κτιρίων αποθήκευσης και βιοτεχνιών, καλλιεργειών και φύσης. Η χάραξη των δικτύων δημιουργεί νέα υπολειμματικά τοπία χωρίς συγκεκριμένη χρήση και δυνατότητα πρόσβασης που κανείς απλά παρατηρεί διερχόμενος με το αυτοκίνητο. Είναι φανερό πως οι Αγώνες έθεσαν σε εκκίνηση τη δημιουργία ενός νέου αστικού τοπίου στην Αττική το οποίο είναι προϊόν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, των δύο αντιθετικών καταστάσεων που χαρακτηρίζουν τις σύγχρονες μεταπόλεις: δικτυακή υποδομή με κόμβους-σημεία αναφοράς και επαναλαμβανόμενη, χαλαρή, διάχυτη και διαρκώς εξαπλούμενη στρώση του κτισμένου. Το αναπαραγωγικό μοντέλο της πόλης έχει έτσι αλλάξει καθώς δεν βασίζεται πλέον στην προδιαγεγραμμένη διαδικασία αυτοανάπτυξης με τη συνεχή επανάληψη μιας αστικής μονάδας μικρής κλίμακας, αλλά επίσης σε μετατοπίσεις και ρίξεις, μεγάλης κλίμακας παρεμβάσεις του γνωστικού τομέα της πολεοδομίας. Η ομοιομορφία της πόλης έχει χαθεί, τα σημεία και τα τμήματά της δεν έχουν πλέον την ίδια σημασία στο σύνολο του αστικού ιστού, νέες ιεραρχήσεις έχουν εγκατασταθεί. Η πόλη έχει φτάσει σε τέτοιο βαθμό τεχνητότητας που τώρα η απώλεια της φύσης πρέπει σιγά σιγά να αναπληρωθεί με τεχνητά μέσα, να ανακατασκευαστεί μέσω του σχεδιασμού: μητροπολιτικά πάρκα, πάρκα περιβαλλοντικής ευαισθησίας, (θεματικοί) κήποι, πλατείες, ειδικά (εσωτερικά) περιβάλλοντα είναι οι χώροι που θα δημιουργηθούν στα χρόνια που έρχονται. Αν σε αυτά τα χωρικά χαρακτηριστικά προσθέσει κανείς τους κοινωνικούς μετασχηματισμούς που συμβαίνουν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια με την ενσωμάτωση αλλοεθνών ομάδων μεταναστών με διαφορετικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά, γίνεται φανερό πως η «μεταπολιτική» Αθήνα είναι μια πολύμορφη, πολυφυλετική, πολυθρησκευτική κοινωνία. Τα ζητήματα που σχετίζονται με την ταυτότητα και τα (χωρικά) στοιχεία που τη συνιστούν γίνονται πιο σημαντικά αλλά και πιο σύνθετα. 7. H πρόκληση της διάχυτης πόλης «Η ίδια η έννοια της πόλης έχει εκραγεί. Η πόλη έγινε κόσμος, νεφέλωμα, με νιοστές εστίες. Πρέπει λοιπόν, να επινοήσουμε τις διαδικασίες της εξέλιξής της. Από αυτό το νεφέλωμα, όπου τα πράγματα βρίσκονται σε διαρκή σύσταση ή διάλυση, πρέπει να αξιολογήσουμε τις κινήσεις, να τις ακολουθήσουμε ή να τους εναντιωθούμε». (Nouvel 1997, σελ. 52) Η αντιμετώπιση του αποσπασματικού, κατακερματισμένου χαρακτήρα της διάχυτης πόλης αποτελεί πρόκληση για τους πολεοδόμους και τους αρχιτέκτονες μια και συνιστά μια νέα, ακόμα αδιευκρίνιστη, κατάσταση όπου οι ελευθερίες πειραματισμού και ανατροπής των στερεοτύ- Εικ. 6: Ευρώπη. [Φωτ.: Jordi Bernado. Πηγή: R. Koolhaas κ.ά. (επιμ.), Mutations] 113

9 7 Εικ. 7: Aμερική. [Φωτ.: Alex McLean. Πηγή: R. Koolhaas κ.ά. (επιμ.), Mutations] Εικ. 8: Aμερική. [Φωτ.: Alex McLean. Πηγή. R. Koolhaas κ.ά. (επιμ.), Mutations] Εικ. 9: Pearl River Delta, Κίνα. [Πηγή: R. Koolhaas κ.ά. (επιμ.), Mutations] 114 πων είναι αμέτρητες. Η πολεοδομία και η αρχιτεκτονική θα πρέπει να αποδεχτούν την κατάσταση της αβεβαιότητας και της διαρκούς μετάλλαξης ως εννοιολογική βάση και να απορρίψουν την απόλυτη τάξη, τις σταθερές σχηματοποιήσεις και τον καθορισμό ορίων. Θα στοχεύσουν στην ενσωμάτωση των μεταβολών και των μετασχηματισμών, στην τροποποίηση των υφιστάμενων δομών και μορφών, στην αναζήτηση υβριδικών μοντέλων που συνδυάζουν διαφορετικές λογικές, στην επέκταση των ορίων. 12 Τα ζητήματα που τίθενται είναι: i. Τρόποι διαβίωσης (lifestyles) Τυπολογία κατοικίας Η περιφέρεια της διάχυτης πόλης κατοικείται από πολλαπλές ομάδες κατοίκων που συνδέονται με διαφορετικές παραλλαγές οικογενειακών δεσμών, ακολουθούν ποικίλα μοντέλα εργασίας και συχνά ανήκουν σε διαφορετικές πολιτισμικές ομάδες. Υπό αυτή την έννοια, η απλή επανάληψη των γνωστών τύπων κατοικίας αδυνατεί να λάβει υπόψη της τα σύγχρονα πολιτισμικά και κοινωνικά δεδομένα: το μετασχηματισμό της οικογενειακής δομής (δύο εργαζόμενοι γονείς, μονογονεϊκές οικογένειες), την αύξηση της εργασίας στο σπίτι, την εργασιακή κινητικότητα που σχετίζεται με πολλαπλές κατοικίες περιορισμένου χρόνου διαμονής, τους αλλοεθνείς πληθυσμούς που φέρνουν μαζί τους τα δικά τους διαφορετικά έθιμα και τρόπους διαβίωσης. Ζητείται η διερεύνηση νέων τυπολογιών που θα επανερμηνεύουν, θα τροποποιούν ή θα συνδυάζουν υπάρχουσες, τόσο από την τοπική εμπειρία όσο και από τη διεθνή: γραμμική κατοικία, εσωστρεφής κατοικία με αίθρια, πολυπρογραμματικές μεζονέτες με σύνθετη 12 Τους προβληματισμούς αυτούς μοιράζονται οι πανευρωπαϊκοί διαγωνισμοί αστικού σχεδιασμού Europan. Γι αυτόν το λόγο κάποιες βραβευθείσες προτάσεις του διαγωνισμού Europan 7 εικονογραφούν το κείμενο αυτό (Σχ ). διάρθρωση στην τομή τους, κατοικία τύπου kasbah, κατοικία που ενσωματώνει το περιβάλλον τοπίο στις διαφορετικές εκφάνσεις του (στην ελληνική περίπτωση, ένα από τα ζητούμενα θα ήταν ενδεχομένως η επανερμηνεία του κυρίαρχου τύπου της ελληνικής πολυκατοικίας). Ζητείται επίσης ο συνδυασμός του προγράμματος της κατοικίας με άλλα προγράμματα (εμπόριο, πολιτισμός, δημόσιος χώρος) και η χωρική ερμηνεία των σύγχρονων μετασχηματιζόμενων τρόπων διαβίωσης (Εικ. 6). ii. Κοινωνική ζωή Τυπολογία δημόσιου χώρου Ο χαλαρός περιφερειακός ιστός της διάχυτης πόλης δεν προσφέρει κοινωνική πυκνότητα στο επίπεδο της γειτονιάς. Η ολοένα αυξανόμενη χρήση του αυτοκινήτου, η απόσταση ανάμεσα στην κατοικία και το χώρο εργασίας, η δημιουργία μεγάλων πολυκέντρων που συγκεντρώνουν και οργανώνουν όλες τις δραστηριότητες κατανάλωσης εμπόριο, αναψυχή και διασκέδαση: πάρκα αναψυχής, συγκροτήματα κινηματογράφων δημιουργούν σημεία πυκνότητας δραστηριοτήτων που αποκόπτουν την κοινωνική ζωή από την περιοχή κατοικίας. Ο δημόσιος χώρος της διάχυτης πόλης πρέπει να διατηρεί στοιχεία συλλογικότητας, να προσφέρει χώρους συνάντησης και παιχνιδιού, να είναι χώρος που θα αποτελεί σημείο αναφοράς μέσα στον ομοιογενή ιστό χωρίς αυτό να προϋποθέτει την ταύτιση των δημόσιων χώρων με τους χώρους κατανάλωσης, ο ελεύθερος χρόνος δεν ταυτίζεται σε καμία περίπτωση με το χρόνο για τα ψώνια. Αναζητούνται λοιπόν προτάσεις σχεδιασμού του δημόσιου χώρου σε επίπεδο γειτονιάς πλατείες, πεζόδρομοι, διαμόρφωση αστικών δαπέδων αλλά και μικρής ή μεσαίας κλίμακας χώροι κατανάλωσης και αναψυχής μικρή αγορά, κινηματογράφος, εστιατόρια ή συνδυασμός τους. iii. Αναψυχή Διαμόρφωση φυσικού τοπίου Δεδομένης της διαρκώς αυξανόμενης ευαισθησίας για

10 Σχ. 10: Pearl River Delta, Κίνα. [Πηγή: R. Koolhaas κ.ά. (επιμ.), Mutations] Σχ. 11: Nestor Montenegro, Ignacio Borrego, Lina Toro, «Ραφές», Maribor, Σλοβενία. Βραβείο Europan 7, Εικ. 12: David Franco, Renata Sentkiewicz, «Οδηγίες οικοδόμησης μιας νέας πόλης φωτός και σκιάς», Tromso, Νορβηγία. Βραβείο Europan 7, Εικ. 13: Stefan Pfefferle, Wolfgang Leitgeb, «Εξετάζοντας τα οικιστικά αποσπάσματα», Rijeka, Kροατία. Βραβείο Europan 7, Εικ. 14: Roland Stutz, Martin Bruhin, Upsidetown, Fribourg, Ελβετία. Βραβείο Europan 7,

11 την ποιότητα του περιβάλλοντος και τα ζητήματα αστικής αειφορίας, η εμπειρία της φύσης και οι δραστηριότητες άθλησης και αναψυχής σε αυτήν (ως πρακτικές συλλογικότητας) μπορούν να αποτελέσουν τη βάση της σχεδιαστικής λογικής των κοινόχρηστων χώρων της διάχυτης πόλης. Καθώς βρισκόμαστε μακριά από το αστικό κέντρο και τη μόλυνση και το θόρυβο που το χαρακτηρίζουν, τίθεται το ζήτημα του συσχετισμού με το φυσικό τοπίο, το οποίο όμως, στις περισσότερες περιπτώσεις, βρίσκεται παραμελημένο, συχνά κακοποιημένο, σε κατάσταση υπολείμματος. Δεν ζητείται λοιπόν η υλοποίηση του ξεκάθαρου μοντερνιστικού διαχωρισμού ανθρωπογενούς και φυσικού αλλά μια νέα σχέση της οικιστικής ανάπτυξης με το φυσικό τοπίο. Η φύση δεν αποτελεί το έτερο (που βρίσκεται σε μια σχέση απόστασης-ενατένισης από το κτισμένο) αλλά ουσιαστικό τμήμα του σχεδιασμού της περιφέρειας της διάχυτης πόλης, σε όλες τις κλίμακες από τη μικρή κλίμακα του ιδιωτικού κήπου, στην ενδιάμεση της γειτονιάς και τη μεγάλη κλίμακα που περιβάλλει, ορίζει και χαρακτηρίζει περιοχές/τμήματα της πόλης. Υπολείμματα του φυσικού τοπίου (που θα τα ονομάζαμε «μεταβατικά τοπία» καθώς κανείς συνήθως τα παρατηρεί χωρίς να έχει πρόσβαση σε αυτά και αποτελούν προϊόντα χάραξης μεγάλων οδικών αξόνων) όπως και τμήματα που παλιότερα ήταν στην άκρη της πόλης και τώρα, με την εξάπλωσή της, ενσωματώνονται σε αυτήν (αστικά κενά, terrain vagues, αδρανείς περιοχές των οποίων η χρήση εκπίπτει αποτελώντας έτσι εν δυνάμει δημόσιους χώρους) αποτελούν το σύγχρονο αντικείμενο εργασίας για τους αρχιτέκτονες και τους αρχιτέκτονες τοπίου. 15 iv. Κυκλοφορία Πρόσβαση αυτοκινήτου Το αυτοκίνητο αποτελεί την προϋπόθεση ύπαρξης της διάχυτης πόλης καθώς η πρόσβαση στις περι- Σχ. 15: Hugo Araujo Lazare, Marien Brieva de la Orden, «Αυτο-οργάνωση», Τοπογραφικό, Vitoria Gasteiz, Ισπανία. Βραβείο Europan 7, Εικ. 16: Hugo Araujo Lazare, Marien Brieva de la Orden, «Αυτο-οργάνωση», Vitoria Gasteiz, Ισπανία. Βραβείο Europan 7, Σχ. 17: Roland Stutz, Martin Bruhin, Upsidetown, Κάτοψη, Fribourg, Ελβετία. Βραβείο Europan 7, 2004.

12 φέρειες των πόλεων γίνεται κύρια μέσω αυτού. Οι χαράξεις των δικτύων των αυτοκινητοδρόμων ορίζουν νέα μεταβατικά τοπία, όπως ανέφερα πιο πάνω (Εικ. 7). Τα σημεία σύμπτωσης περισσότερων δικτύων δημιουργούν τους συγκοινωνιακούς κόμβους που αποτελούν τα νέα κέντρα της σύγχρονης διάχυτης πόλης. Τα δίκτυα, πέρα από πρόσβαση, προσφέρουν και την εικόνα της πόλης που αποθηκεύεται στο συλλογικό υποσυνείδητο των κατοίκων. Το αυτοκίνητο, πέρα από το ρόλο του στο σχεδιασμό των δικτύων, μπορεί να αποτελέσει κύριο παράγοντα του σχεδιασμού της πόλης στη μικρότερη κλίμακα της γειτονιάς ή στην κλίμακα της ίδιας της κατοικίας (συλλογικής ή ατομικής) επαναπροσδιορίζοντας ευρηματικά τη σχέση του χώρου πρόσβασης και του χώρου στάθμευσης του αυτοκινήτου με την κατοικία και, εντέλει, της ίδιας της αρχιτεκτονικής της κατοικίας: ένα ή περισσότερα αυτοκίνητα, στο υπόγειο, στον κήπο, στην πυλωτή, σε εσοχή του κτιρίου, ανάμεσα σε δύο ορόφους του κτιρίου, στο δώμα, πολλαπλές χωρικές εναλλακτικές. Βρισκόμαστε λοιπόν σε ένα νέο αστικό τοπίο στο οποίο η πόλη στην παραδοσιακή της μορφή δεν υπάρχει πια αλλά έχει διασκορπιστεί σε πολλαπλά αστικά αποσπάσματα (Εικ. 8). Στο «κινητικό» και δι- αρκώς επεκτεινόμενο αυτό αστικό περιβάλλον των διάχυτων πόλεων οι συσχετισμοί έχουν αλλάξει οι μεταφορές, οι υπολογιστές και οι τηλεπικοινωνίες εκμηδένισαν τις αποστάσεις, μείωσαν τη σημασία του τοπικού και δημιούργησαν παγκόσμια δίκτυα, οι κλίμακες έχουν αλλάξει οικονομικά και πολιτισμικά πρότυπα εφαρμόζονται σε υπερτοπική κλίμακα ομογενοποιώντας περιοχές (Σχ. 9, 10), ήθη και έθιμα και οι αξίες έχουν αλλάξει γνώσεις και βεβαιότητες της έως τώρα υπάρχουσας κατάστασης αντικαθίσταται από την ανασφάλεια και τις προοπτικές του νέου. Η πρόκληση βρίσκεται στη θετική αλλά ταυτόχρονα κριτική οικειοποίηση των αρχών του νέου τοπίου. Σχ. 18: Igor Stipac, Daniela Stankovic, Mladen Stamenic, Mihail Buka, «Μιλάτε πράσινα;» Ίλιον, Αττική. Βραβείο Europan 7, Βιβλιογραφικές αναφορές - Αίσωπος, Γ., (2001), «Μετάλλαξη ταυτότητας» στο Αίσωπος, Γ. και Σημαιοφορίδης Γ. (επιμ.), Η σύγχρονη (ελληνική) πόλη. Μετάπολις 2001, Αθήνα: Metapolis Press. - Αίσωπος, Γ. και Σημαιοφορίδης, Γ., (2001), «Η σύγχρονη ελληνική πόλη», στο Αίσωπος, Γ. και Σημαιοφορίδης Γ., (επιμ.), Η σύγχρονη (ελληνική) πόλη. Μετάπολις 2001, Αθήνα: Metapolis Press. - Ascher, F., (1995), Metapolis ou l Αvenir des Villes, Paris: Odile Jacob. - Auge, M., (1995), Νon-Places: Introduction to Anthropology of Supermodernity, London και New York: Verso. - Castells, M., (2002α), The Culture of Cities in the Information Age στο Susser I. (ed.), The Castells Reader on Cities and Social Theory, Mas. και Oxford: Blackwell Publishers, Malden. - Castells, M., (2002b), The Space of Flows στο Susser, I. (ed.), The Castells Reader on Cities and Social Theory, Mass. and Oxford: Blackwell Publishers, Malden. - Christaller, W., (1933), Die zentralen Orte στο Süddeutschland, Jena: Gustav Fischer, (Μεταφρασμένο (τμήμα), από Charlisle W. Baskin, ως Central Places in Southern Germany, Prentice Hall 1966). - Corner, J., (1999), Eidetic Operations and New Landscapes στο Corner, J. (ed.), Recovering Landscape Essays in Contemporary Landscape Architecture, Princeton: Architectural Press, New York, σσ Davis, M., (1992), City of Quartz: Excavating the Future in Los Angeles, New York: Vintage Books. - Garreau, J., (1991), Edge City: Life on the New Frontier, New York: Doubleday. - Hoete, A., (2003), Editourial, στο Roam a Reader of the Aesthetics of Mobility, London και New York: Black Dog Publishing. - Koolhaas, R., (1997), «Τι απέγινε με την πολεοδομία;» στο Μετάπολις, αρ. 1, Koolhaas, R., κ.ά. (2000), Mutations, Βαρκελώνη: Actar. - Koolhaas, R., (2001), «Η Γενική Πόλη», στο Αίσωπος, Γ. και Σημαιοφορίδης Γ., (επιμ.), Η σύγχρονη (ελληνική) πόλη. Μετάπολις 2001, Αθήνα: Metapolis Press. - Nouvel, J., (1997), «Η εποχή του αστικού», στο Μετάπολις, αρ. 1, Αθήνα, Sassen, S., (2001), The Global City: New York, London, Tokyo, Princeton και Oxford: Princeton University Press. - Susser, Ι., (ed.) (2002), The Castells Reader on Cities and Social Theory, Mas. και Oxford: Blackwell Publishers, Malden. - Vidler, A., (1994), Post-Urbanism, στο The Architectural Uncanny: Essays in the Modern Unhomely, Cambridge και London: The MIT Press. - Virilio, P., (1991), «The Overexposed City», στο The Lost Dimension, New York: Semiotext(e). 117

europan 7 Προβληματισμοί:

europan 7 Προβληματισμοί: europan 1-1988 Εξέλιξη του τρόπου ζωής και αρχιτεκτονική της κατοικίας 2-1990 Κατοικώντας την πόλη - Αναβάθμισηαστικών περιοχών 3-1993 Άνετη διαβίωση στην πόλη - Πολεοδομώντας περιοχές κατοικίας 4-1995.

Διαβάστε περισσότερα

H Μητροπολιτική Αθήνα αντιμετωπίζει ριζικές αλλαγές και σύνθετα πολεοδομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα

H Μητροπολιτική Αθήνα αντιμετωπίζει ριζικές αλλαγές και σύνθετα πολεοδομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα 1 2 H Μητροπολιτική Αθήνα αντιμετωπίζει ριζικές αλλαγές και σύνθετα πολεοδομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα 3 Περιβαλλοντική υποβάθμιση 4 Σε αναζήτηση της σύγχρονης ταυτότητας 5 Ανεργία -

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Στρατηγική Συν-Κατοίκησης Η πρόταση μας εισάγει μια νέα τυπολογία κατοικίας, αυτήν της οριζόντιας πολυκατοικίας. Η αναφορά στην ελληνική αστική πολυκατοικία είναι σκόπιμη αφού η

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Διαπιστώσεις Ο μισός πληθυσμός της γης στεγάζεται ήδη σε πόλεις καταναλώνοντας περίπου τα ¾ των πόρων του πλανήτη

Διαβάστε περισσότερα

Εμπόριο και πόλη: ζητήματα πολεοδομικής οργάνωσης η περίπτωση της οδού Πατησίων

Εμπόριο και πόλη: ζητήματα πολεοδομικής οργάνωσης η περίπτωση της οδού Πατησίων ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 7 Α - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Ανιχνεύοντας την κρίση με επίκεντρο την οδό Πατησίων. Σενάρια ανασυγκρότησης του αστικού ιστού Εμπόριο και πόλη: ζητήματα πολεοδομικής οργάνωσης η

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Τ.1.2. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

Τ.1.2. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1 1. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΣΟΛΩΜΟΥ Συνολική άποψη της πλατείας Σολωμού από ψηλά Απόψεις της πλατείας Σολωμού

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα έρευνας Τουρνικιώτης ΕΜΠ Βασενχόβεν Βασιλοπούλου Βασιλειάδης Καρύδη Καφαντάρης Κίτσος Μουζακίτης Πατατούκα

Ομάδα έρευνας Τουρνικιώτης ΕΜΠ Βασενχόβεν Βασιλοπούλου Βασιλειάδης Καρύδη Καφαντάρης Κίτσος Μουζακίτης Πατατούκα Ομάδα έρευνας Παναγιώτης Τουρνικιώτης καθηγητής ΕΜΠ Μαρία Βασενχόβεν Χριστίνα Βασιλοπούλου Βασίλης Βασιλειάδης Ηώ Καρύδη Φάνης Καφαντάρης Βασίλης Κίτσος Σταύρος Μουζακίτης Έλενα Πατατούκα αρχιτέκτονες

Διαβάστε περισσότερα

Συνάντηση Εργασίας «Πρόληψη και Ετοιμότητα για τη Διαχείριση Έκτακτης Ανάγκης σε Σεισμό» Προδιαγραφές και Προσδιορισμός χώρων καταφυγής

Συνάντηση Εργασίας «Πρόληψη και Ετοιμότητα για τη Διαχείριση Έκτακτης Ανάγκης σε Σεισμό» Προδιαγραφές και Προσδιορισμός χώρων καταφυγής Συνάντηση Εργασίας «Πρόληψη και Ετοιμότητα για τη Διαχείριση Έκτακτης Ανάγκης σε Σεισμό» Προδιαγραφές και Προσδιορισμός χώρων καταφυγής Μαρία Πανουτσοπούλου Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, M.Sc Προϊσταμένη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό του χθες

Περιεχόμενα. 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό του χθες Περιεχόμενα Εισαγωγή.................................................................. xiii 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ Πινακίδα 01: Xωροταξικό σχέδιο και διαγράμματα πρότασης κλ. 1:1000 Πινακίδα 02: Κάτοψη περιοχής τζαμιού κλ. 1:200 και σχέδια αστικού εξοπλισμού κλ. 1:100

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης

Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης Στολίδου Ρ., Κεχρινιώτη Μ., Ψυχογιός Δ. & Ψυχογιός Σ. Αρχιτεκτονικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς

ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς 50 ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς Συναίσθημα, Γοητεία, Ενστικτο, Φαντασία, Επιθυμία... Εμπειρία... Αστικό και Ανθρώπινο σώμα... Μάζα... Υπάρχουν φορές

Διαβάστε περισσότερα

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική - Σχεδιασμός του Χώρου Κατεύθυνση: Πολεοδομία Χωροταξία Μάθημα:Περιβαλλοντικές συνιστώσες του σχεδιασμού και της οικιστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 ΑΚΑΔΗΜΑÏΚΟ ΕΤΟΣ: 2010/2011 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Β.ΚΑΡΒΟΥΝΤΖΗ,Κ.ΣΕΡΡΑΟΣ, Δ.ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΙΔΗΣ (Μ/Σ) ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας 2η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ Ημερίδα ΙΕΝΕ/ΥΜΕ για Πράσινες Μεταφορές Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2008 Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας για μια βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΗ: «Ο συμβιβασμός της ισορροπίας»

ΠΟΛΗ: «Ο συμβιβασμός της ισορροπίας» ΛΟΓΙΑ ΤΗΣ... ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΗ: «Ο συμβιβασμός της ισορροπίας» Το αδόμητο με το δομημένο, το γεμάτο με το άδειο, το κινούμενο με το ακίνητο, το μικρό με το μεγάλο, ο πολίτης ως κλίμακα, δράση, ποιότητα, σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ. Λεύκωμα Λάρισας 8.000 8.000 χρόνια νεότητας ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950

ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ. Λεύκωμα Λάρισας 8.000 8.000 χρόνια νεότητας ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950 Πολεοδομική Ανασυγκρότηση Αναβάθμιση του κέντρου της Λάρισας 2009 ΛΑΡΙΣΑ 1900 ΛΑΡΙΣΑ 1910 ΛΑΡΙΣΑ 1940-1945 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1950 1 ΛΑΡΙΣΑ 1950 ΛΑΡΙΣΑ 1956 ΛΑΡΙΣΑ 1960 ΛΑΡΙΣΑ 1970 ΛΑΡΙΣΑ 1980 Η ΟΔΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ Αναγνώριση της περιοχής μελέτης Προβλήματα και ελλείψεις στην κυκλοφοριακή λειτουργία και τις μεταφορικές υποδομές Αυξημένος φόρτος διέλευσης

Διαβάστε περισσότερα

Το οικόπεδο που μας δίνεται να αναπτύξουμε την κτιριακή σύνθεση χαρακτηρίζεται από την έντονη κλίση προς τη θάλασσα

Το οικόπεδο που μας δίνεται να αναπτύξουμε την κτιριακή σύνθεση χαρακτηρίζεται από την έντονη κλίση προς τη θάλασσα ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ : Εξοχικές κατοικίες στο Σκροπονέρι Ευβοίας Το οικόπεδο που μας δίνεται να αναπτύξουμε την κτιριακή σύνθεση χαρακτηρίζεται από την έντονη κλίση προς τη θάλασσα και από την ακανόνιστη

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκλιματική ανάπλαση της υπαίθριας αγοράς στην περιοχή Πολυκέντρου στην πόλη της Πτολεμαϊδας

Βιοκλιματική ανάπλαση της υπαίθριας αγοράς στην περιοχή Πολυκέντρου στην πόλη της Πτολεμαϊδας Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: Δημούδη Σοφία Αρχιτέκτων μηχ. ΑΠΘ, Ταμιωλάκη Άννα Μαρία Αρχιτέκτων μηχ. ΑΠΘ Βιοκλιματική ανάπλαση της υπαίθριας αγοράς στην περιοχή Σκοπός της παρούσας ομιλίας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική Η ιδιοκτησία της ΑΝΘΕΜΙΑΣ Α.Ε., χωροθετείται μέσα στον οικισμό της Καρδίας. Ο πολεοδομικός και ο οικιστικός σχεδιασμός των οικοπέδων της ιδιοκτησίας οφείλει να στηρίζεται σε συγκεκριμένο στρατηγικό πλάνο,

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Χάρτης Πόλης

Συνολικός Χάρτης Πόλης Στα πλαίσια εφαρµογής της οδηγίας 2002/49/ΕΚ, για την αντιµετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι πόλεις, εξαιτίας του οδικού Θορύβου, µε σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

ποτελεσματικότητα διαδικασίες sms ταχύτητα οργανόγραμμα ανάθεσηαρχειοθέτηση υτοματοποιημένη εκτέλεση ψηφιακή υπογραφή ISO ενημερώσεις διαγράμματα

ποτελεσματικότητα διαδικασίες sms ταχύτητα οργανόγραμμα ανάθεσηαρχειοθέτηση υτοματοποιημένη εκτέλεση ψηφιακή υπογραφή ISO ενημερώσεις διαγράμματα ργασίες διαδικασίες ειδικότητες παρατηρήσεις διαγράμματα οργανόγραμμα μειωμένο κόστος αποθήκευσης ανάθεσηαρχειοθέτηση email στατιστικά Ηλεκτρονική Διαχείριση Διαδικασιών υτοματοποιημένη εκτέλεση χρόνοι

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Η ενοποίηση λογισμικών στις επιχειρήσεις εξόρυξης αποτελεί το κλειδί για την αυξημένη παραγωγικότητα Ενώ ο τομέας των φυσικών πόρων συνεχίζει να αναπτύσσεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑΘΕΣΙΟ ΔHMOTIKO ΣXOΛEIO ΣTΑ ΚΑΤΩ ΠΑΤΗΣΙΑ

ΔΩΔΕΚΑΘΕΣΙΟ ΔHMOTIKO ΣXOΛEIO ΣTΑ ΚΑΤΩ ΠΑΤΗΣΙΑ E.M.Π. ΣXOΛH APXITEKTONΩN ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AKAΔΗΜΑΪΚΟ ETOΣ 2012-13 TOMEAΣ I APXITEKTONIKOY ΣXEΔIAΣMOY 5ο XEIMEPINO EΞAMHNO MAΘHMA: APXITEKTONIKOΣ ΣXEΔIAΣMOΣ 5 Διδακτική ομάδα: Β. Γκανιάτσας, Καθηγητής Στ. Γυφτόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Το αστικό περιβάλλον σήμερα, η αρχή της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και παραδείγματα ολοκληρωμένων αστικών παρεμβάσεων

Το αστικό περιβάλλον σήμερα, η αρχή της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και παραδείγματα ολοκληρωμένων αστικών παρεμβάσεων Το αστικό περιβάλλον σήμερα, η αρχή της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και παραδείγματα ολοκληρωμένων αστικών παρεμβάσεων Φερενίκη Βαταβάλη Δρ. Αρχιτέκτων-Πολεοδόμος Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος ΕΜΠ Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΑΡΧΕΙΟ ΜΠΟΣ Α ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕ Ο ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ ΦΙΛΑ ΕΛΦΕΙΑΣ

ΗΜΑΡΧΕΙΟ ΜΠΟΣ Α ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕ Ο ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ ΦΙΛΑ ΕΛΦΕΙΑΣ Στο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του ήμου Αχαρνών (σύμφωνα με τις διατάξεις του Άρθρου του Ν. 2508/97) καθορίζονται: α) οι περιοχές ειδικής προστασίας που δεν πρόκειται να πολεοδομηθούν (Ζώνη Προστασίας Κηφισού

Διαβάστε περισσότερα

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Πετράκος Κώστας ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Αντικείμενο αυτής της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

BELLEVUE BAY FLATS & HOUSES

BELLEVUE BAY FLATS & HOUSES BELLEVUE BAY FLATS & HOUSES ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 ΑΚΑΔΗΜΑÏΚΟ ΕΤΟΣ: 2010/2011 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Β.ΚΑΡΒΟΥΝΤΖΗ,Κ.ΣΕΡΡΑΟΣ, Δ.ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΙΔΗΣ (Μ/Σ) ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ URBAN INNOVATION ECOSYSTEMS ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ ΣΟΝΙΑ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ ΕΛΕΝΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΧΑΝΗ 07/2013

ΑΣΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ URBAN INNOVATION ECOSYSTEMS ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ ΣΟΝΙΑ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ ΕΛΕΝΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΧΑΝΗ 07/2013 ΑΣΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ URBAN INNOVATION ECOSYSTEMS ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ ΣΟΝΙΑ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ ΕΛΕΝΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΧΑΝΗ 07/2013 Δ B A Γ Ο αστικός χώρος θεωρείται περιβάλλον ανάπτυξης καινοτομιών,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». «Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». Mάρω Ευαγγελίδου. Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος/ Χωροτάκτης Αθήνα 21.11.13 Περιφέρεια Αττικής Ημερίδα με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΜΕΤΩΠΟ: Η περίπτωση του Φαληρικού Όρµου

ΑΣΤΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΜΕΤΩΠΟ: Η περίπτωση του Φαληρικού Όρµου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική-Σχεδιασµός του χώρου- Κατεύθυνση: Πολεοδοµία-Χωροταξία Μάθηµα: Περιβαλλοντικές συνιστώσες του σχεδιασµού και της οικιστικής ανάπτυξης. ΑΣΤΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΜΕΤΩΠΟ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΑΦΥΓΗΣ. Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΑΦΥΓΗΣ. Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΑΦΥΓΗΣ Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων Αμέσως μετά από ένα σεισμό Εκκένωση στεγασμένων χώρων Μετακίνηση πληθυσμού Χώρος καταφυγής Ατομική ενέργεια Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013

Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013 Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013 Θέμα 1: Διασύνδεση μεταφορών μικρών και μεγάλων αποστάσεων Εισαγωγή Στη λευκή βίβλο «WHITE PAPER Roadmap to a Single European Transport Area Towards a competitive

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ»

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ» ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ / ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ Συνολική έκταση του

Διαβάστε περισσότερα

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια ΠΣ ΑΤΜ - ΤΕΕ Επιστηµονική Ηµερίδα Παρόδιες χρήσεις γης και διαχείριση προσβάσεων Αθήνα, 26-27 Απριλίου 2001 Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια Γιώργος Γιαννής Μαθιός Καρλαύτης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ.. 1 1.1. Σχεδιασμός των μεταφορών... 1 1.2. Κατηγοριοποίηση Δομικά στοιχεία των μεταφορών.. 2 1.3. Βασικοί άξονες της Ευρωπαϊκής πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι Δ.Π.Μ.Σ. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Β : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ και ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου. Παραλία

Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου. Παραλία Στάδιο Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου Παραλία Λιµανάκι Σφαγείων Καρνάγιο Το Περιγιάλι όπως είναι σήμερα. Η γραμμή περιγράφει τη περιοχή που διαμορφώνεται σε μια νέα, πρότυπη πόλη στα ανατολικά της Καβάλας. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

Αστική "πλατφόρμα" Πλατεία Κοινόχρηστες λειτουργίες Δημοτικό Parking

Αστική πλατφόρμα Πλατεία Κοινόχρηστες λειτουργίες Δημοτικό Parking Αστική "πλατφόρμα" Πλατεία Κοινόχρηστες λειτουργίες Δημοτικό Parking ΠΤ-ΑΜ 2007 ΒΑΛ Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ : ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος 2 ΤΟ ΘΕΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η ανάπτυξη των Λαχανοκήπων και της ευρύτερης περιοχής Α. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Υπογράφηκε σήμερα 09/04 από την Υπουργό Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες 4/3/2009 Ενημερωτική Ημερίδα «Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές εξυγίανσης της παράκτιας ζώνης και του βυθού στον Κόλπο της Ελευσίνας» Η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης παράκτιας ζώνης & Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

ποιότητα ζωής για όλους Mε τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του ΠΕΠ Αττικής ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ

ποιότητα ζωής για όλους Mε τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του ΠΕΠ Αττικής ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΝΙΚΑΙΑΣ - ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΡΕΝΤΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ ΑΜΟΙΒΗ: «ΜΕΛΕΤΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» ΤΟ ΕΡΓΟ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ

ΣΧΕΔΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΚΕΦ. 1 Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ "ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ" ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΩΡΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ JESSICA ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Τρεις κυρίαρχες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ &ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ Οκτώβριος 2014 IV. ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΟΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Αθήνα, 2014 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Το αστικό πράσινο και η διαχείρισή του από την Τοπική Αυτοδιοίκηση Η αξία του αστικού πρασίνου Η έννοια του αστικού πράσινου-χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Τύπος είναι µια επαναλαµβανόµενη αναγνωρίσιµη οργανωτική δοµή. εν έχει διαστάσεις και κλίµακα. Βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση µε

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών Οι διαφάνειες αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης. και με ποια εργαλεία; Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ. Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας

Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης. και με ποια εργαλεία; Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ. Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας Σεμινάριο ΣΥΠΟΚ /ΕΤΕΚ Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας Πολεοδομία σε περιβάλλον κρίσης Τι μπορεί να προσφέρει Τι πρέπει να προσφέρει Τι πρέπει να επιτύχει και με ποια εργαλεία; Γλαύκος Κωνσταντινίδης Πολεοδόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ Ι ΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20

Διαβάστε περισσότερα

«Οι καθημερινές δραστηριότητες στην πόλη» Β. Καρβουντζή, Μ. Παπαβασιλείου

«Οι καθημερινές δραστηριότητες στην πόλη» Β. Καρβουντζή, Μ. Παπαβασιλείου Η ανάμειξη των δραστηριοτήτων στην πόλη επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες. Το περιβάλλον (φυσικό και ανθρωπογενές) είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζει τις δραστηριότητες. Β. Καρβουντζή, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 14

Περιεχόμενα. Πρόλογος 14 Περιεχόμενα Πρόλογος 14 Κεφάλαιο 1 Ιστορική εξέλιξη των πόλεων 17 1.1 Ορισμός της πόλης και βασικές έννοιες.................... 17 1.2 Η εξέλιξη των πόλεων............................... 21 1.3 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ πόσες μετακινήσεις δημιουργούνται σε και για κάθε κυκλοφοριακή ζώνη; ΟΡΙΣΜΟΙ μετακίνηση μετακίνηση με βάση την κατοικία μετακίνηση με βάση άλλη πέρα της κατοικίας

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική μελέτη για την πόλη της Λεμεσού. Ημερίδα στα πλαίσια του προγράμματος SUSREG, 18/03/2015, Λεμεσός

Πιλοτική μελέτη για την πόλη της Λεμεσού. Ημερίδα στα πλαίσια του προγράμματος SUSREG, 18/03/2015, Λεμεσός Πιλοτική μελέτη για την πόλη της Λεμεσού Ημερίδα στα πλαίσια του προγράμματος SUSREG, 18/03/2015, Λεμεσός Από πειραματική σε πιλοτική εφαρμογή SUSREG Case Study 2 Πειραματική μελέτη Τι κερδίσαμε από την

Διαβάστε περισσότερα

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας»

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» «Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» Εισηγήτρια : Ζησοπούλου Δώρα Πολ. Μηχανικός - Συγκοινωνιολόγος MSc Περιβαλλοντολόγος Υπεύθυνη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Ο Δήμος Λεμεσού πρωτοστάτησε για την δημιουργία του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου στο κέντρο της πόλης αφού πίστευε

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεί μια μεγάλη επιφάνεια που μπορεί να φωτίζεται διαφορετικά, ανάλογα με τις περιστάσεις.

Αποτελεί μια μεγάλη επιφάνεια που μπορεί να φωτίζεται διαφορετικά, ανάλογα με τις περιστάσεις. ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΝΕΜΕΝΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Οι χώροι μετάβασης από το Δημόσιο στο Ιδιωτικό, εκεί όπου το μεμονωμένο κτίριο συναντά την αστική κλίμακα, αποτελούν το κρίσιμο ενδιάμεσο όριο που επεξεργαστήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Τομέας Συμβατικής Διακίνησης Επιβατών Τομέας Εμπορευματικών Μεταφορών Τομέας Δημόσιων Μεταφορών ΤΟΜΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι)

Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι) Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι) Ανάγκες χρηστών, πάροχων συγκοινωνιακού έργου και υπεύθυνων λήψης αποφάσεων Παρουσίαση Πιλότου Αθήνας Βασίλης Μιζάρας Infotrip SA Αθήνα, 12.10.2010

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Χάραξη συνδυασμένης πολεοδομικής και κυκλοφοριακής στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ, ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ KAI ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Εκτεταμένο Εργαστήριο Πολεοδομικού Σχεδιασμού

ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ, ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ KAI ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Εκτεταμένο Εργαστήριο Πολεοδομικού Σχεδιασμού ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ, ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ KAI ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Εκτεταμένο Εργαστήριο Πολεοδομικού Σχεδιασμού Μάθημα 2Σ5 13: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Διδάσκων: Νίκος Κομνηνός, καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα Η ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΠΑΛΟΓΟΥ ΣΟΦΙΑ A. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείμενο: Χαλκίδα Στόχος: μελέτη του θαλάσσιου μετώπου Μέθοδοι επεξεργασίας: βιβλιογραφία-διαδίκτυο αεροφωτογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Design studio. Παιδική χαρά. Γεωργουδής Χάρης Γούμενος Κώστας

Design studio. Παιδική χαρά. Γεωργουδής Χάρης Γούμενος Κώστας Design studio Παιδική χαρά Γεωργουδής Χάρης Γούμενος Κώστας Παιδική χαρά - χώρος Ορισμός: Παιδική χαρά είναι ο ειδικά διαμορφωμένος υπαίθριος (ή μη) χώρος με κατάλληλες εγκαταστάσεις και παιχνίδια για

Διαβάστε περισσότερα

Αστική εξάπλωση, χωροκοινωνική διάρθρωση του αστικού χώρου

Αστική εξάπλωση, χωροκοινωνική διάρθρωση του αστικού χώρου Χωρικές και δομικές επιπτώσεις των σεισμών στην πόλη. Η περίπτωση της Αθήνας Κωνσταντίνος Δημόπουλος, Καλυψώ Τίγκα, Ι. Π. Σαγιάς ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...3 ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ...4 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΛΥΣΗΣ...8

ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...3 ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ...4 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΛΥΣΗΣ...8 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Ν Ο Μ Α Ρ Χ Ι Α Κ Ο Ζ Α Ν Η Σ Η Μ Ο Σ Π Τ Ο Λ Ε Μ Α Ϊ Α Σ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΗΜΟΥ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΠΤΟΛΕΜΑΪ

Διαβάστε περισσότερα

21ος αιώνας: Παγκοσμιοποίηση, Δίκτυα, Ταχύτητα. Παραδείγματα σιδηροδρομικών σταθμών στις Ευρωπαϊκές πόλεις. Παγκοσμιοποίηση, Δίκτυα, Ταχύτητα

21ος αιώνας: Παγκοσμιοποίηση, Δίκτυα, Ταχύτητα. Παραδείγματα σιδηροδρομικών σταθμών στις Ευρωπαϊκές πόλεις. Παγκοσμιοποίηση, Δίκτυα, Ταχύτητα Παραδείγματα σιδηροδρομικών σταθμών Κεντρικός ρόλος και επιδράσεις στις χρήσεις και τον ιστό της πόλης 21ος αιώνας: Παγκοσμιοποίηση, Δίκτυα, Ταχύτητα Νέες τάσεις Νέες τεχνολογίες (NTIC) Μεγάλες ταχύτητες

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα