Αλλεργία στο γάλα αγελάδας"

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αλλεργία στο γάλα αγελάδας""

Transcript

1 Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Μάριος Μ. Παπαδόπουλος" Παιδοαλλεργιολόγος - Παιδοπνευμονολόγος" 8/17/15" ΠΗΓΕΣ: American Academy of Pediatrics" American Academy of Allergy Asthma and Immunology" European Academy Allergy Clinical Immunology" European Society of Pediatric Gastrοenterology Hepatology and Nutrition" Australian Society of Clinical Immunology and Allergy 1

2 Εισαγωγή( Η αλλεργία στο γάλα αγελάδας είναι η πιο συχνή μορφή τροφικής αλλεργίας στην βρεφική και προσχολική ηλικία ενώ είναι πολύ πιο σπάνια στα μεγαλύτερα παιδιά και στους ενήλικες. Πρόκειται για αντίδραση υπερευαισθησίας στην πρωτεΐνη του γάλακτος, που όπως και στις άλλες μορφές τροφικής αλλεργίας μπορεί να είναι άμεσου ή επιβραδυνόμενου τύπου με διαφορετικούς υποκείμενους μηχανισμούς. " Το ποσοστό αλλεργίας στο γάλα φτάνει ή και ξεπερνά το 2-3% για τα παιδιά ηλικίας έως 2 ετών, αν και το ποσοστό των γονιών που από υπερβολή θεωρεί ότι το παιδί τους έχει αλλεργία στα γαλακτοκομικά είναι σημαντικά μεγαλύτερο. Παιδιά με θετικό οικογενειακό ή ατομικό ιστορικό ατοπίας (αλλεργικής προδιάθεσης) έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αλλεργίας στο γάλα συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό." Με τον όρο τροφική αλλεργία, εννοούμε αντιδράσεις στις οποίες εμπλέκεται το αμυντικό (ανοσιακό) σύστημα του παιδιού και χαρακτηρίζονται από ποικιλία συμπτωμάτων ανάλογα με τον υποκείμενο μηχανισμό. Πρόκειται ουσιαστικά για μία ιστορία λανθασμένης αναγνώρισης όπου το αμυντικό σύστημα αναγνωρίζει μία αθώα για το γενικό πληθυσμό πρωτεΐνη (του γάλακτος στη συγκεκριμένη περίπτωση), ως δυνητικά επικίνδυνη με αποτέλεσμα να κινητοποιούνται αντίστοιχα αντιδράσεις." ΈΈνας πολύ χρήσιμος διαχωρισμός εδώ είναι αυτός της έννοιας της ευαισθητοποίησης από εκείνη της αλλεργίας. Με τον όρο ευαισθητοποίηση εννοούμε την διαδικασία λανθασμένης αναγνώρισης ενώ σε ένα επόμενο επίπεδο που δεν αφορά όλα τα 2

3 ευαισθητοποιημένα παιδιά έχουμε πέρα από την λανθασμένη αναγνώριση της πρωτεΐνης της τροφής και αντίδραση (αλλεργία) στην πραγματική ζωή μετά από κατανάλωση ή επαφή με την ένοχη τροφή." Μπορεί λοιπόν ένα παιδί να έχει θετικά αλλεργικά τεστ στο γάλα (δερματικά ή στο αίμα) αλλά να ανέχεται την τροφή (ευαισθητοποίηση). Αντίθετα ένα άλλο παιδί μπορεί επιπλέον των θετικών τεστ, να αντιδρά στην λήψη της τροφής (ευαισθητοποίηση αλλά και αλλεργία)." Οι αντιδράσεις στο πλαίσιο της τροφικής αλλεργίας έχουν ως απαραίτητο γνώρισμα την αναπαραγωγιμότητα. Αυτό σημαίνει ότι κάθε φορά που το παιδί έρχεται σε επαφή με την ένοχη τροφή στην ίδια μορφή, ποσότητα και επεξεργασία θα εκδηλώσει συμπτώματα." Συμπτώματα αλλεργίας στο γάλα( Τα συμπτώματα εξαρτώνται από τον υποκείμενο μηχανισμό της αντίδρασης υπερευαισθησίας στο γάλα. Βρέφη και νήπια με άμεσου τύπου αντιδράσεις μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά έως λίγες ώρες από την κατανάλωση γάλακτος να εμφανίσουν:" εξάνθημα, " κνησμό (φαγούρα), " οίδημα (πρήξιμο σε χείλη, αυτιά, βλέφαρα), " βήχα, πταρμούς, δυσκολία στην αναπνοή, βράγχος φωνής, " εμέτους, ζάλη, κακοδιαθεσία, " υπνηλία, ή και απώλεια συνείδησης. " Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα ευτυχώς είναι ήπια με εξάνθημα ή /και οίδημα ενώ κάποια παιδιά με βαρύτερη αλλεργία θα εμφανίσουν δυνητικά επικίνδυνη αντίδραση με συνδυασμό συμπτωμάτων από διαφορετικά συστήματα,στο πλαίσιο αντίδρασης αναφυλαξίας (αλλεργικού σοκ, βλέπε έντυπο αναφυλαξία: διάγνωση). " Το έκζεμα (ατοπική δερματίτιδα) μπορεί να είναι εκδήλωση τροφικής αλλεργίας και ειδικότερα στο γάλα αγελάδας (30-40% των βρεφών με μέτριο ή σοβαρό έκζεμα έχουν υποκείμενη τροφική αλλεργία)." 3

4 " Συμπτώματα αποκλειστικά από το γαστρεντερικό σύστημα του βρέφους μπορεί επίσης να υποδηλώνουν αλλεργία στο γάλα. Τα συμπτώματα από το ανώτερο και κατώτερο πεπτικό σύστημα (έμετοι, διαροϊκές κενώσεις με ή χωρίς πρόσμιξη αίματος, γαστροισοφαγική παλινδρόμηση, ανησυχία, έντονοι κολικοί, μετεωρισμός κοιλίας, διαταραχές σίτισης, ανεπαρκής πρόσληψη βάρους, δυσκοιλιότητα) μπορεί να αφορούν σε άμεσου ή συχνότερα επιβραδυνόμενου τύπου αντιδράσεις (δηλαδή εκδηλώσεις που εμφανίζονται ώρες, ημέρες ή και εβδομάδες μετά την κατανάλωση του γάλακτος)." Στις περιπτώσεις αυτές (επιβραδυνόμενου τύπου) είναι πολύ πιο δύσκολο να αποδειχθεί ότι τα συμπτώματα οφείλονται σε αλλεργία στο γάλα και πολύ συχνά υπάρχει υπερδιάγνωση,με αποτέλεσμα το βρέφος να υφίσταται αδιακαιολόγητα περιορισμούς στην κατανάλωση γαλακτοκομικών. Συχνότερα η υπερβολή στη διάγνωση της τροφικής αλλεργίας αφορά στα βρέφη με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση,ανησυχία ή και κολικούς." " Μία σχετικά συχνή μορφή αλλεργίας στο γάλα καλής πρόγνωσης είναι η αλλεργική πρωκτοκολίτιδα που συνήθως,αν όχι πάντα,αφορά σε θηλάζοντα βρέφη. Τα βρέφη αυτά εμφανίζουν κενώσεις με πρόσμιξη βλέννης και αίματος, σε άλλοτε άλλη ποσότητα, ως αντίδραση στα γαλακτοκομικά που καταναλώνει η θηλάζουσα μητέρα. Βρίσκονται σε καλή διάθεση, παίρνουν καλό βάρος και αν δεν δει κάποιος το περιεχόμενο της πάνας δεν θα καταλάβαινε ότι κάτι παθολογικό συμβαίνει. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι κενώσεις βελτιώνονται σύντομα μετά την αποφυγή γαλακτοκομικών από τη μητέρα. Κάποια βρέφη εμφανίζουν επίμονη αποβολή μικρής ποσότητας αίματος ακόμα και μετά από δίαιτα γαλακτοκομικών της μητέρας,είτε γιατί η μητέρα εκτίθεται στο γάλα μέσω κρυφών πηγών, είτε λόγω βαρύτερης μορφής αλλεργίας. Ωστόσο μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις απαιτείται η διακοπή του θηλασμού και η χορήγηση υποαλλεργικού γάλακτος. " 4

5 Διάγνωση αλλεργίας στο γάλα αγελάδας( Η διάγνωση τίθεται συνήθως, αν όχι πάντα, με το ιστορικό που δίνουν οι γονείς. Κρίσιμο προαπαιτούμενο για τον ειδικό ώστε να θέσει τη διάγνωση είναι η αντίδραση να χαρακτηρίζεται από αναπαραγωγιμότητα. Δηλαδή το παιδί πρέπει να αντιδρά στο γάλα σταθερά, κάθε φορά που καταναλώνει την ίδια τροφή σε είδος, ποσότητα και μορφή επεξεργασίας. Και επιπλέον η αντίδραση να εμπλέκει το ανοσιακό σύστημα (σε αντιδιαστολή με τη δυσανεξία στη λακτόζη,που δεν είναι αλλεργία στο γάλα)" Ο αλλεργιολογικός έλεγχος συνήθως έρχεται να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει την διάγνωση που ετέθη ήδη με τη λήψη του ιστορικού." Οι αντιδράσεις που εμφανίζονται σύντομα μετά την λήψη του γάλακτος υποψιάζουν ευκολότερα γονείς και ιατρούς,με αποτέλεσμα η διάγνωση να τίθεται γρήγορα χωρίς ιδιαίτερη καθυστέρηση. Η επιβεβαίωση της τροφικής αλλεργίας έρχεται μετά από την διενέργεια δερματικών δοκικασιών δια νυγμού, μέθοδος ευαίσθητη, αξιόπιστη, ανώδυνη που δίνει αποτελέσματα σε λίγα λεπτά. Εναλλακτικά γίνεται η αναζήτηση των ειδικών αντισωμάτων με αιματολογικές εξετάσεις, χρήσιμη εξέταση που όμως συνήθως καθυστερεί και είναι κοστοβόρος και γι αυτό στην καθημερινή πρακτική προτιμώνται οι δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού." Θετικά δερματικά ή αιματολογικά τεστ σημαίνουν σίγουρα όπως αναφέρθηκε ευαισθητοποίηση στη συγκεκριμένη τροφή αλλά δεν σημαίνουν πάντα και αλλεργία στη πραγματική ζωή. Υπάρχει δηλαδή σε ένα κομμάτι του πληθυσμού,που στο πλαίσιο κάποιου ελέγχου διαπιστώνονται θετικά τεστ διά νυγμού στο γάλα,αλλά ο ασθενής όταν καταναλώνει γαλακτοκομικά δεν εμφανίζει ανεπιθύμητη αντίδραση.ο παιδοαλλεργιολόγος είναι υπεύθυνος να παντρέψει ιστορικό και αποτελέσματα ελέγχου,ώστε να ξεχωρίσει τα παιδιά που πιθανόν θα εκδηλώσουν αντίδραση μετά από δοκιμή." Η κατάσταση περιπλέκεται στις επιβραδυνόμενες αντιδράσεις,γιατί η χρονική απόσταση ανάμεσα στην κατανάλωση του γάλακτος και την εκδήλωση των συμπτωμάτων θολώνει το τοπίο και η διάγνωση συχνά καθυστερεί. Τα πράγματα γίνονται ακόμα δυσκολότερα όταν πρόκειται για σπανιότερες μορφές αλλεργίας όπως η εντεροκολίτιδα από γάλα. " 5

6 " Δυσκολία επίσης υπάρχει όταν πρέπει συχνά παιδιατρικά προβλήματα όπως οι κολικοί, η δυσκοιλιότητα ή η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση να ερμηνευτούν μέσα από το πρίσμα της αλλεργίας στο γάλα. Στις περιπτώσεις αυτές ακόμα και αν πρόκειται πραγματικά για αλλεργία στο γάλα, τα κλασσικά δερματικά τεστ δια νυγμού και τα αιματολογικά τεστ θα είναι αρνητικά. Θα μπορούσαν να γίνουν επιδερμικές δοκιμασίες στο γάλα (patch test), αν και δεν είναι πολύ καλή μέθοδος για την επιβεβαίωση ή τον αποκλεισμό της ευαισθητοποίησης στο γάλα επιβραδυνόμενου τύπου. " Η δοκιμαστική διακοπή των γαλακτοκομικών από τη θηλάζουσα μητέρα ή η χορήγηση υποαλλεργιογονικού γάλακτος στο βρέφος για ένα μικρό διάστημα είναι ο καλύτερος τρόπος για την επιβεβαίωση της διάγνωσης. Αν το βρέφος βελτιωθεί με την υποαλλεργική δίαιτα και υποτροπιάσει με την επανεισαγωγή των γαλακτοκομικών τίθεται με μεγαλύτερη βεβαιότητα η διάγνωση και αποφεύγονται έτσι υπερβολές και άδικες στερητικές δίαιτες για μητέρες και παιδιά." Ο αλλεργιολογικός έλεγχος που προαναφέρθηκε απαιτείται τόσο στο αρχικό στάδιο,για να τεθεί η διάγνωση όσο και στην πορεία,για να διερευνηθεί η εγκατάσταση ανοχής στο γάλα (δηλαδή ποιο παιδί τελικά είναι έτοιμο ώστε να λάβει ξανά γαλακτοκομικά)." 6

7 Αντιμετώπιση αλλεργίας στο γάλα αγελάδας( Η αντιμετώπιση της τροφικής αλλεργίας στο γάλα στηρίζεται στην πρόληψη των αλλεργικών αντιδράσεων μέσω της αποφυγής έκθεσης στα γαλακτοκομικά (υποαλλεργική δίαιτα). " " " " " Το βρέφος που θήλαζε και παρουσίασε αντίδραση στη δοκιμή ξένου γάλακτος (τροποποιημένο γάλα αγελάδας 1ης ή 2ης βρεφικής ηλικίας ή άλλο γαλακτοκομικό προϊόν όπως η κρέμα) θα πρέπει να συνεχίσει να θηλάζει,χωρίς η μητέρα να υποβληθεί σε δίαιτα." " ΌΌταν ο θηλασμός δεν είναι εφικτός,τότε δίνεται στο παιδί υποαλλεργικό γάλα όπου με ιατρική οδηγία θα επιλεγεί το κατάλληλο σκεύασμα όσον αφορά στην έκταση υδρόλυσης (επεξεργασία διάσπασης) της πρωτεΐνης του γάλακτος αγελάδας. " Δεν δίνονται γάλατα άλλων θηλαστικών γιατί υπάρχει σημαντικός κίνδυνος διασταυρούμενης αντίδρασης. Εναλλακτικά μπορούν μετά από συζήτηση με τον ειδικό να χρησιμοποιηθούν γάλα σόγιας ή γάλα ρυζιού." Η θηλάζουσα μητέρα της οποίας το βρέφος θηλάζει αποκλειστικά και παρουσιάζει αλλεργική πρωκτοκολίτιδα θα πρέπει να τεθεί σε δίαιτα γαλακτοκομικών και να λαμβάνει συμπλήρωμα ασβεστίου." Ομοίως για το βρέφος ή το νήπιο με αλλεργία στο γάλα που καταναλώνει πολύ μικρές ποσότητες υποαλλεργικού γάλακτος θα πρέπει να συζητηθεί η διαιτητική κάλυψη του παιδιού με ασβέστιο." " " 7

8 Αν το παιδί εμφανίσει αντίδραση (όπως σε κατά λάθος δοκιμή), θα πρέπει να αντιμετωπίζεται κατά περίπτωση σύμφωνα με συγκεκριμένο σχέδιο δράσης που θα έχει δοθεί στους γονείς από τον παιδοαλλεργιολόγο βασισμένο στο ιστορικό του ασθενούς (παράδειγμα σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση αναφυλαξίας)." Τα τελευταία χρόνια έχει υιοθετηθεί για τα παιδιά με άμεσου τύπου αντιδράσεις στο γάλα ένα μοντέλο από του στόματος ανοσοθεραπείας με ελπιδοφόρα αποτελέσματα. Αφορά καταρχήν παιδιά με ηπιότερο προφίλ,που μετά από δοκιμή με επίβλεψη απελευθερώνονται στην κατανάλωση επεξεργασμένων μορφών γαλακτοκομικών. Το μοντέλο βελτιώνει την ποιότητα ζωής του παιδιού και της οικογενείας και επιταχύνει την εγκατάσταση ανοχής. Αφορά επίσης παιδιά με δυσμενέστερη πρόγνωση όπου με διαφορετικό εξατομικευμένο πρωτόκολλο εκπαιδεύουμε το ανοσιακό σύστημα του μικρού ασθενούς μέσα από καθημερινή έκθεση μικροποσοτήτων γάλακτος σε μορφή που ποικίλλει ανά περίπτωση να ανεχθεί την τροφή." " " Δίαιτα ελεύθερη γαλακτοκομικών( " Η δίαιτα ελευθερη γαλακτοκομικών δεν θα μπορούσε να είναι μία κοινή οδηγία για όλα τα παιδιά. Οι αλλεργικοί ασθενείς δεν είναι όλοι ίδιοι και η αυστηρότητα στην αποφυγή των γαλακτοκομικών είναι απαραίτητο να εξατομικεύεται. Οι γονείς θα πρέπει να έχουν αναλυτικές οδηγίες του τι πρέπει να καταναλώνει το βρέφος και τι να αποφεύγει και το ίδιο ισχύει για την θηλάζουσα μητέρα. " " ΌΌσο λάθος είναι η άσκοπη έκθεση του παιδιού σε κίνδυνο εξίσου λάθος είναι η από υπερβολή αποφυγή χορήγησης της ύποπτης τροφής σε μορφή που το βρέφος ή νήπιο ανέχεται. Η άσκοπη αποφυγή ενέχει επιπλέον και κίνδυνο,γιατί μπορεί να χαθεί η μερική 8

9 " ανοχή που είχε κατακτήσει το παιδί. Παράδειγμα αποτελεί το νήπιο που ανέχεται και θα μπορούσε να καταναλώνει γάλα μερικής υδόλυσης (ΗΑ) ή ψημένο γάλα σε τροφή όπως μπισκότα κουλούρια ή κέικ." ΈΈχει δειχθεί ότι τα αλλεργικά παιδιά που ανέχονται μετά από δοκιμασία πρόκλησης παρουσία ιατρού την επεξεργασμένη μορφή της τροφής (παράδειγμα μπισκότα) έχουν ηπιότερη μορφή αλλεργίας. Εφόσον μάλιστα καταναλώνουν την επεξεργασμένη μορφή τακτικά,θα ανεχθούν το ωμό γάλα νωρίτερα." " ΌΌπως όμως ήδη αναφέρθηκε δεν είναι όλα τα βρέφη και παιδιά ίδια. Η αλλεργική πρωκτοκολίτιδα απαιτεί συνήθως αυστηρή αποφυγή γαλακτοκομικών ακόμα και από τη θηλάζουσα μητέρα, όπως επίσης στην περίπτωση της εντεροκολίτιδας από πρωτεΐνη γάλακτος αγελάδος ακόμα και ελάχιστη ποσότητα του αλλεργιογόνου αρκεί για την εκδήλωση βαριάς αντίδρασης." Ακολουθεί κατάλογος τροφών που πρέπει να αποφεύγονται σε περίπτωση αλλεργίας στο γάλα." Φυσική ιστορία αλλεργίας στο γάλα αγελάδας( Η αλλεργία στο γάλα αγελάδας έχει όπως αναφέρθηκε διαφορετικούς υποκείμενους μηχανισμούς. Ο μηχανισμός καθορίζει αν και όχι αποκλειστικά τον αναμενόμενο χρόνο εγκατάστασης ανοχής." Τα παιδιά που εμφανίζουν άμεσου τύπου αντιδράσεις,εγκαθιστούν ανοχή στα γαλακτοκομικά συνήθως μετά τους 18 μήνες ή το 2ο χρόνο ζωής. ΈΈνα σημαντικό ποσοστό παιδιών θα καταφέρει νωρίτερα (βλέπε παραπάνω), να ανέχεται επεξεργασμένες μορφές γάλακτος (μπισκότα, κουλούρια, μπιφτέκι, μερικώς υδρολυμένο γάλα). " 9

10 Υπάρχει μία ομάδα παιδιών σε αυτή τη κατηγορία με πολύ σοβαρότερη αλλεργία στο γάλα με αποτέλεσμα να εγκαθίσταται ανοχή σε πολύ μεγαλύτερη ηλικία ή και ποτέ ειδικά στη μορφή του ωμού γάλακτος." " " FIG 1. Kaplan-Meier analysis of milk allergy resolution over time is shown in blue, with pointwise 95% CIs shown in red. ΈΈνα άλλο θέμα στην ομάδα βρεφών με άμεσου τύπου αντιδράσεις στο γάλα αφορά τον Table I. The baseline characteristics that were most predictive of milk allergy resolution included milk-specific IgE level, milk SPT wheal size, and AD severity. Specifically, highly significant differences (P <.001) in the rate of resolution were noted when comparing those subjects with baseline milk-specific IgE levels of less than 2 ku A /L, 2 to 10 ku A /L, and 10 ku A /L or greater (Fig 2). For example, greater than 70% of those in the lowest milk-specific IgE category had resolved milk allergy compared with only 23% of those in the highest category. Significant differences (P <.001) in resolution were also predicted by baseline SPT συνήθως. " results, as shown in Fig 3, which represents a comparison of subjects with wheal sizes of less than 5 mm, 5 to 10 mm, and greater?" FIG 2. Kaplan-Meier analysis representing the relationship of milk allergy resolution to baseline milkspecific IgE levels. Individual curves represent IgE levels of less than 2 ku A /L (blue), 2 to 10 ku A /L (red), and 10 ku A /L or greater (green). αυξημένο κίνδυνο συγκριτικά με το γενικό πληθυσμό να εμφανίσουν έκζεμα ή αλλεργία σε άλλη τροφή όπως αβγό, σιτάρι, ψάρι, ξηρούς καρπούς ή και αναπνευστική αλλεργία σε μεγαλύτερη ηλικία όπως άσθμα και αλλεργική ρινίτιδα. IgG 4 levels were not at all predictive of resolution (see Fig E1 " Τα βρέφη με αλλεργική πρωκτοκολίτιδα ανέχονται το γάλα σε ηλικία 9-12 μηνών Τα παιδιά με εντεροκολίτιδα επαγόμενη από γάλα αγελάδας απελευθερώνονται στα γαλακτοκομικά συνήθως μετά τον 3ο χρόνο ζωής." than 10 mm. In addition, marked differences in resolution (P <.001) were detected when comparing those infants presenting with milk allergy who had no or mild AD with those with moderate-to-severe AD (Fig 4). However, baseline milk-specific in this article s Online Repository at and the milk-specific IgE/IgG 4 ratio did not add further insight to the analyses (data not shown). Cox regression analyses were conducted to further define the effects of these baseline variables on milk allergy resolution (Table II). Again, milk-specific IgE level, SPTwheal size, and AD severity stand out as the most important factors predicting Τέλος παιδιά με ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα (συνήθως μεγαλύτερης ηλικίας) έχουν δυσμενέστερη πρόγνωση,με λίγο ως πολύ άγνωστο απαιτούμενο χρόνο εγκατάστασης ανοχής. " 10

11 Πρόληψη αλλεργίας στο γάλα( " Το ενδιαφέρον στην αλλεργιολογία και στην παιδιατρική είναι στραμμένο τα τελευταία χρόνια στην πρόληψη της τροφικής αλλεργίας στο γάλα." Η ειδική δίαιτα της εγκύου ή της θηλάζουσας με αποφυγή γαλακτοκομικών ή/και άλλων τροφών δεν έχει αποδειχθεί ότι βοηθάει στην πρόληψη της τροφικής αλλεργίας. Η μεσογειακή δίαιτα με λήψη αυξημένης ποσότητας πολυακόρεστων λιπαρών και ικανών ποσοτήτων βιταμίνης D συνεχίζει να προκρίνεται ως η καταλληλότερη για την έγκυο και θηλάζουσα." Ο μητρικός θηλασμός για 4-6 μήνες έχει δειχθεί ότι προφυλάσσει από την εμφάνιση αλλεργίας στο γάλα,όπως και στην πρόληψη εκδήλωσης εκζέματος." Τα βρέφη υψηλού κινδύνου για την εμφάνιση αλλεργίας (δηλαδή βρέφη με έκζεμα ή/και πρώτου βαθμού συγγενή με αλλεργικό νόσημα) που δεν θηλάζουν αποκλειστικά θα πρέπει ως την ηλικία των 6 μηνών να τρέφονται με γάλα μερικής υδρόλυσης γάλα (ΗΑ)." Η χορήγηση προβιοτικών στην έγκυο ή τη θηλάζουσα ή και το μικρό βρέφος ίσως μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης εκζέματος αλλά όχι αποδεδειγμένα και τροφικής αλλεργίας." Η εισαγωγή τέλος στο βρέφος, σταδιακά των στερεών τροφών σε μικρές ποσότητες χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς τους παλαιότερους διαχωρισμούς και αποκλεισμούς, εξασφαλίζοντας τη μεγαλύτερη δυνατή ποικιλία συστατικών, θεωρείται σήμερα ότι μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο ευαισθητοποίησης ή και αλλεργίας στις τροφές αυτές. " Ακολουθεί κατάλογος τροφών που πρέπει να αποφεύγονται σε περίπτωση αλλεργίας στα γαλακτοκομικά." 11

12 Πίνακας τροφών που περιέχουν γάλα ή όποιο από αυτά τα συστατικά που υποδηλώνουν την παρουσία πρωτεΐνης γάλακτος και πρέπει να αποφεύγονται" Βούτυρο και συναφή (λάδι, οξέα, εστέρες, λίπος), βουτυρόγαλα" Γάλα σε όλες τις μορφές περιλαμβάνοντας συμπυκνωμένο, παράγωγα, ξηρό, εβαπορέ, γάλα κατσίκας και από άλλα ζώα, χαμηλού λίπους, βυνοποιημένο, άπαχο, σκόνη, αποβουτυρωμένο, ολικό)" Προϊόντα που περιέχουν ως συστατικό το γάλα (σε συνδυασμό με αβγό, δημητριακά κλπ) με διάφορους τρόπους επεξεργασίας και κυκλοφορούν με εμπορικές ονομασίες όπως carnation, nesquic, quark, simplesse, half and half και άλλα" Παγωτό (ενίοτε sorbet)" Γαλατόπιτα" Γιαούρτι" Διακετύλιο" Καζεΐνη, Καζεϊνικά" Κρέμα (sour cream: κρέμα που έχει υποστεί ζύμωση και περιέχει κρέμα, γάλα και βούτυρο, whipped cream: σαντιγύ κλπ)" Κρέμα custard (γάλα ή κρέμα και αβγό σε ποικίλες μορφές: cream anglaise,patisserie κλπ)" Κρέμα γάλακτος, " Λακταλβουμίνη" Λακτόζη (σάκχαρο του γάλακτος που συχνά υποδηλώνει την παρουσία γαλακτοκομικών)" Λακτουλόζη" Λακτιτόλη (υπακτικό αλλά και προϊόν στη ζαχαροπλαστική στο ψήσιμο σαν σταθεροποιητής)" Λακτοφερρίνη" Ορός γάλακτος (σε όλες τις μορφές) (whey)" Πουτίγκα (pudding)" Πυτιά (rennet casein: σύμπλεγμα ενζύμων από στόμαχο βοοειδών που χρησιμοποιείται για την παραγωγή τυριών), τυρόπηγμα (curd)" Ταγκατόζη" Τυρί" Υδρολυμένη Καζεΐνη" Υδρολυμένη πρωτεΐνη γάλακτος" Υδρολυμένος ορός γάλακτος" Φωσφοπεπτίδια καζεΐνης (όπως σε μερικές τσίχλες ελεύθερες ζάχαρης, προϊόντα στοματικής υγιεινής με τον αγγλικό: recaldent)" 12

13 Το γάλα συναντάται μερικές φορές σε:" καραμέλες (αλλά και ετικετοποίηση όπως caramel coloring)" αλλαντικά (όπως ζαμπόν γαλοπούλας, χρειάζεται προσοχή γιατί τα περισσότερα περιέχουν ίχνη γάλακτος)" κονσέρβες (π.χ. luncheon meat: χοιρινό και δημητριακά σε κονσέρβα)" ψωμί για τοστ" λουκάνικα, hotdog" μαργαρίνη" μαντολάτο" νισίνη (nisin: πρόκειται για αντιβακτηριδιακό συντηρητικό στα γαλακτοκομικά)" σοκολάτα (ακόμα και η μαύρη σοκολάτα συχνά περιέχει ίχνη γιατί παρασκευάζεται στα ίδια μηχανήματα)" nougat" τεχνητή γεύση βουτύρου" ψημένα προϊόντα" ροφήματα με υψηλή ποσότητα πρωτεΐνης, χυμοί με υψηλή ποσότητα πρωτεΐνης, protein shake " σκευάσματα προβιοτικών" επεξεργασμένα, μαγειρεμένα κρέατα" σούπες" snack food" σάλτσες για σαλάτες, ζυμαρικά, κρέατα / dressings για σαλάτες" δημητριακά ρυζιού για βρέφη, δημητριακά για νήπια και παιδιά" εμφιαλωμένο νερό" στιγμιαίος πουρές πατάτας" 13

14 Μερικές αναπάντεχες πιθανές πηγές γάλακτος" Μερικές φορές τα ίδια μηχανήματα χρησιμοποιούνται για το κόψιμο κρεάτων και τυριών." Ορισμένοι τύποι κονσέρβας τόνου χρησιμοποιούν καζεΐνη,μία πρωτεΐνη του γάλακτος." Καζεΐνη περιέχεται σε ορισμένα μη γαλακτοκομικά προϊόντα όπως αναγράφεται στα συστατικά." Μερικά υποκατάστατα γάλακτος π.χ. βασισμένα σε σόγια ή ρύζι παράγονται από μηχανήματα κοινά με εκείνα του γάλακτος." Μερικά κρέατα έχουν καζεΐνη ως συνδετικό." Τα οστρακοειδή ενίοτε εμβαπτίζονται σε γάλα,για να μειωθεί η μυρωδιά του ψαριού." Μερικά εστιατόρια χρησιμοποιούν βούτυρο στις μπριζόλες μετά το ψήσιμο,για επιπλέον γεύση και το οποίο δεν είναι ορατό αφού λιώσει." Μερικά φάρμακα περιέχουν πρωτεΐνη γάλακτος." Τυρί από ρύζι ή σόγια." Αλεύρι υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη." Για τις παραπάνω αναπάντεχες πηγές χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση των ετικετών γιατί το γάλα δεν είναι πάντα παρόν. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι ένα μεγάλο ποσοστό παιδιών με άμεσου τύπου αντιδράσεις θα μπορούσε να ανεχθεί την κατανάλωση κάποιων προϊόντων από τις προαναφερθείσες πηγές. Η μεγαλύτερη αυστηρότητα συχνότερα χρειάζεται για τα παιδιά με σοβαρότερες αντιδράσεις και για μερικές θηλάζουσες μητέρες όπου παρά την αναφερόμενη δίαιτα γαλακτοκομικών το βρέφος συνεχίζει να έχει πρόσμιξη αίματος στις κενώσεις. Τέλος τα κάτωθι συστατικά δεν σχετίζονται με την πρωτεΐνη του γάλακτος αγελάδας και ως εκ τούτου δεν πρέπει να αποφεύγονται:" βάλσαμο" βούτυρο από κακάο" γαλακτικό ασβέστιο" γαλακτικό νάτριο" γαλακτικό οξύ (εξαιρουμένης της χρήσης για καλλιέργειες γιατί τότε μπορεί να περιέχει γάλα)" γαλακτυλικό ασβέστιο" κρέμα από πουρί" στεατοϋλο-γαλακτυλικο νάτριο" λακτόζη ως συστατικό φαρμάκων" 14

15 ASCIA INFORMATION FOR PATIENTS, CONSUMERS AND CARERS Considerations for infants and young children If your child will not drink the milk substitute, a dietitian can advise how to encourage your child to accept it, or Προσοχή: ιδιαίτερη φροντίδα απαιτείται στη διαιτητική κάλυψη της εγκύου που how to supplement the diet with essential nutrients such as calcium, energy and protein. ακολουθεί δίαιτα ελεύθερη γαλακτομικών όπως του παιδιού με αλλεργία στο γάλα που Breastfeeding δεν λαμβάνει mothers ικανές may ποσότητες sometimes υποαλλεργιογονικού need to remove cow s milk γάλακτος protein ώστε from their να καλύψει diet. The τις need to avoid cow s καθημερινές milk protein by ανάγκες a breastfeeding σε ασβέστιο" mother should be confirmed by your child s medical specialist. It is important to ensure an adequate calcium intake " " Recommended daily intakes of calcium AGE CALCIUM (mg) 1 3 years years years years 1300 Men 19-70years 1000 Men >70 years 1300 Women years 1000 Women >50 years 1300 Amount Ποσότητα of non-dairy τροφίμων foods (χωρίς required γάλα) to provide που απαιτείται 1 serve για of calcium τη λήψη 250 mg Ca = 1 serve of Ca Food product Serve size = 1 serve of calcium (250mg) Soy Τύπος drink with τροφίμου added calcium 200 ml or 1 cup Serve size = 1 serve of calcium (250mg) Rice, oat or nut drink with added calcium 200 ml or 1 cup Soy Ρόφηµα yoghurt σόγιας with added εµπλουτισµένο calcium σε Ca 200 ml or 1 ποτήρι 200 g or 1 regular tub Soy Ρόφηµα cheese ρυζιού, βρώµης ή ξηρών καρπών 200 ml or 1 cup 125g 400 g (varies) εµπλουτισµένο σε Ca Almonds 100 g Γιαούρτι σόγιας εµπλουτισµένο σε Ca 200 g Tahini 75 g Τυρί σόγιας 125g 400 g (ποικίλλει) Canned sardines (must eat bones) 75 g Αµύγδαλα 100 g Salmon with bones ¼ cup Ταχίνι 75 g White sesame seeds 400 g Σαρδέλες σε κονσέρβα (+κατανάλωση οστών) 75 g Broccoli 5 cups Σολωµός + κατανάλωση οστών 1 4 φλυτζάνι Σπόροι λευκού σουσαµιού 400 g Use of non-dairy sources of calcium should take into account any other food allergies that would exclude their use, Μπρόκολο such as individuals with nut or sesame allergy. 5 φλυτζάνια 3 15

16 Το γάλα αγελάδας είναι μία πολύτιμη πηγή ενέργειας, πρωτεΐνης και ασβεστίου στο καθημερινό διαιτολόγιο του βρέφους και παιδιού απαραίτητα για την επίτευξη φυσιολογικής αύξησης και ανάπτυξης." Τα προτεινόμενα υποκατάστατα γάλακτος δεν είναι κατάλληλα για όλες τις ηλικίες όπως τα προϊόντα με ρύζι, βρώμη ή καρπούς για τα βρέφη < 2μηνών λόγω ανεπαρκούς κάλυψης των αναγκών σε λίπος, ασβέστιο και πρωτεΐνη." " Περίληψη υποκατάστατων γάλακτος" Αντικατάσταση Τροποποιημένο γάλα 1ης /2ης βρεφικής ηλικίας Γαλα αγελάδας για παιδιά >12μηνών Γιαούρτι Τυρί ή κρέμα Παγωτό Βούτυρο ή μαργαρίνη Κρέμα και συμπυκνωμένο γάλα Σοκολάτα Χρήση Μητρικός θηλασμός ή υποαλλεργικό γάλα Ροφήματα ρυζιού, βρώμης, καρπών (αμυγδάλου) προτίμηση με συγκέντρωση >120mg Ca/100ml Γιαούρτι σόγιας (προσοχή στις προσμίξεις) Τυρί ή κρέμα σόγιας (προσοχή στις προσμίξεις) Παγωτό σόγιας, sorbet, gelato χωρίς γάλα Λάδι ή μαργαρίνη ελεύθερη γάλακτος Κρέμα σόγιας, γάλα σόγιας για μαγειρική, συμπυκνωμένο γάλα σόγιας, κρέμα ρυζιού Σοκολάτα από ρύζι ή σόγια ελεύθερη γάλακτος 16

Σειρά τροφικής αλλεργίας

Σειρά τροφικής αλλεργίας Σειρά τροφικής αλλεργίας Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Δίαιτα αποφυγής γαλακτοκομικών Πρόταση υποκατάστατων Μάριος Μ. Παπαδόπουλος" Παιδοαλλεργιολόγος - Παιδοπνευμονολόγος" www.pedoallergo.gr" 8/17/15" ΠΗΓΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί Χαράλαμπος Αγακίδης Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Περίγραμμα ομιλίας Τύποι αλλεργίας 2 περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Από τη θεωρία στην πράξη

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Από τη θεωρία στην πράξη Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Από τη θεωρία στην πράξη Χαράλαμπος Αγακίδης Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Τροφική αλλεργία

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Συχνοί προβληματισμοί

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Συχνοί προβληματισμοί Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Συχνοί προβληματισμοί Χαράλαμπος Αγακίδης Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσ/νίκης Επιστημονική Εκδήλωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις. Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης

Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις. Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Δεν αναφερόμαστε σε εμπλουτισμό που γίνεται για ν ανταποκριθούν

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ. Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς

ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ. Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ Κ Α Ρ Α Γ Κ Ι Ο Ζ Ο Γ Λ Ο Υ - Λ Α Μ Π Ο Υ Η Θ Ω Μ Α Η Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς Πρωτεϊνες γάλατος αγελάδος % συνόλου % Καζείνη % Λεύκωμα ορού Ειδική απάντηση % περιπτ. ΑΓΑ

Διαβάστε περισσότερα

------------------------------------------------------------------------------------ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ

------------------------------------------------------------------------------------ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ ------------------------------------------------------------------------------------ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ ------------------------------------------------------------------------------------ ΙΕΡΕΜΙΑΣ Ε.

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι η φαινυλκετονουρία?

Τί είναι η φαινυλκετονουρία? Οι παρακάτω πληροφορίες σκοπό έχουν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε τη δίαιτα του φαινυλκετονουρικού παιδιού, ώστε να είστε περισσότερο σίγουροι και λιγότερο αγχωμένοι εσείς και οι γονείς όταν το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Το μοτίβο σωματικής ανάπτυξης στα βρέφη που θηλάζουν είναι αρκετά διαφορετικό από τα βρέφη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Αριθμός Όνομα 0. Όλες οι κατηγορίες τροφίμων 01. Γαλακτοκομικά προϊόντα και ανάλογα 01.1 Μη αρωματισμένο παστεριωμένο και αποστειρωμένο γάλα (συμπεριλαμβανομένου του αποστειρωμένου

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 210 77.77.654 210 77.77.634 www.athenslab.

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 210 77.77.654 210 77.77.634 www.athenslab. Συχνές Ερωτήσεις σχετικά με την Τροφική Δυσανεξία και το TrophoScan 1. Τι είναι η ανεπιθύμητη τροφική αντίδραση? Ως ανεπιθύμητη τροφική αντίδραση ορίζεται οποιοδήποτε σύμπτωμα εμφανίζεται μετά τη λήψη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Kidney Health Australia σελίδα 1/5 Όταν έχετε χρόνια νεφροπάθεια, η διατροφή μπορεί να αποτελέσει πολύ σημαντικό μέρος της θεραπείας σας. Η συνιστώμενη διατροφή σας μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΘΕΜΕΛΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης στο θέμα της διατροφής είναι μεγάλο και τις περισσότερες φορές οδηγεί σε λανθασμένες εmλογές και εκτιμήσεις. Ένα στοιχείο που θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Τροφικές αλλεργίες και δυσανεξία

Τροφικές αλλεργίες και δυσανεξία Τροφικές αλλεργίες και δυσανεξία Η ζωή με τις τροφικές αλλεργίες και την δυσανεξία Οι τροφικές αλλεργίες και οι τροφικές δυσανεξίες μπορούν να είναι δυσάρεστες, να περιπλέκουν τη ζωή και, στις χειρότερες

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ημερ/νια Γεννήσεως: Διεύθυνση: Τηλ. οικίας: Email: Οικογενειακή κατάσταση: Τ.Κ.: Κινητό: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Βάρος: Ύψος: Περίμετρος καρπού: Περίμετρος μέσης: Περίμετρος

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου για την Παγκύπρια Ημέρα Διατροφής (10/5/2012) και Δραστηριότητες για την Εβδομάδα 7-13/5/2012 Φετινό θέμα: «Προγραμματίστε σωστά το πιάτο σας:

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία

Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία Η Energon Biotech Α.Ε. κάνει για σας την καλύτερη επιλογή ειδικών τροφίμων και συμπληρωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑ ΙΕΡΑΠΕ ΒΕΝΙΖΕΛ ΕΙΟ ΠΑΓΝΗ ΧΑΝΙΑ ΡΕΘΥΜΝ Ο. ΣΥΝΟΛΙΚ Η ΠΟΣΟΤΗΤ Τιμή Α Μονάδας ΦΠΑ 23% ΦΠΑ 13% ΠΑΡΑΤΗΡ. Ποσότητα Ποσότητα ΚΩΔΙΚΟ Σ

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑ ΙΕΡΑΠΕ ΒΕΝΙΖΕΛ ΕΙΟ ΠΑΓΝΗ ΧΑΝΙΑ ΡΕΘΥΜΝ Ο. ΣΥΝΟΛΙΚ Η ΠΟΣΟΤΗΤ Τιμή Α Μονάδας ΦΠΑ 23% ΦΠΑ 13% ΠΑΡΑΤΗΡ. Ποσότητα Ποσότητα ΚΩΔΙΚΟ Σ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΟΥΜΕΝΩΝ ΕΙΔΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΤΑΚΤΙΚΟΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΕΝΤΕΡΙΚΩΝ ΤΡΟΦΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ - Γ.Ν "ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ" ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Σημειώσεις για τη σχολή προπονητών-ριών Αθήνας Γ κατηγορίας Ενόργανης, Ρυθμικής Γυμναστικής & Τραμπολίνο (2014) O πρωταρχικός ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τροφικές ευαισθησίες Περιλαμβάνουν οποιαδήποτε αρνητική αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την γλυκόζη στο αίμα. Ανάλογα με το αν είναι απλοί υδατάνθρακες (ζάχαρη, χυμοί φρούτων, μέλι κλπ) ή σύνθετοι υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ Γ ΑΛΑΚΤΟΣ

Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ Γ ΑΛΑΚΤΟΣ Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ Γ ΑΛΑΚΤΟΣ f Το καλύτερο γάλα κάθε νεογέννητου είναι το γάλα του είδους του, δηλαδή το γάλα της μάνας του. Για τον άνθρωπο το καλύτερο γάλα είναι το γάλα της γυναίκας δηλαδή το γάλα

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΛΕΥΡΩΝ ΜΕ ΦΟΛΙΚΟ ΟΞΥ ΠΙΘΑΝΗ ΩΡΟΛΟΓΙΑΚΗ ΒΟΜΒΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. (filic acid, folic acid, folacin, vitamin B9, vitamin Bc, vitamin M)

ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΛΕΥΡΩΝ ΜΕ ΦΟΛΙΚΟ ΟΞΥ ΠΙΘΑΝΗ ΩΡΟΛΟΓΙΑΚΗ ΒΟΜΒΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. (filic acid, folic acid, folacin, vitamin B9, vitamin Bc, vitamin M) Ο ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΛΕΥΡΩΝ ΜΕ ΦΟΛΙΚΟ ΟΞΥ ΠΙΘΑΝΗ ΩΡΟΛΟΓΙΑΚΗ ΒΟΜΒΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ (filic acid, folic acid, folacin, vitamin B9, vitamin Bc, vitamin M) ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΕ ΦΟΛΙΚΟ ΟΞΥ (mcg/100g) Δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Προβλήματα 1. Κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Γαλουχία και Διατροφή ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Β Πανεπιστημιακή Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Βασιλόπουλος Χρήστος Επιστήμoνας Tροφίμων Διατροφολόγος ΜSc, MBA

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος, Πετράκης Αντώνης,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Παπαβέντσης Στέλιος, Παιδίατρος - Σύμβουλος γαλουχίας. Τι είναι έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα;

Γράφει: Παπαβέντσης Στέλιος, Παιδίατρος - Σύμβουλος γαλουχίας. Τι είναι έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα; Γράφει: Παπαβέντσης Στέλιος, Παιδίατρος - Σύμβουλος γαλουχίας Τι είναι έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα; Η ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια, φλεγμονώδης κατάσταση του δέρματος με υφέσεις και εξάρσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

To πρόβλημα των βρεφικών κολικών. Γιώτα Καφρίτσα Παιδίατρος-Παιδογαστρεντερολόγος

To πρόβλημα των βρεφικών κολικών. Γιώτα Καφρίτσα Παιδίατρος-Παιδογαστρεντερολόγος To πρόβλημα των βρεφικών κολικών Γιώτα Καφρίτσα Παιδίατρος-Παιδογαστρεντερολόγος Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων Πως αντιμετωπίζονται βρέφη με επίμονο και έντονο κλάμα τους πρώτους μήνες ζωής >2000 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά;

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Κατερίνα Πέλκα BSc (Honrs) Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τομεάρχης Διαιτητικής ΙΙΕΚ ΞΥΝΗ pelka@logodiatrofis.gr Οι διακοπές είναι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ιατροφή & Οστεοπόρωση

ιατροφή & Οστεοπόρωση Source: The 2004 Surgeon General s Report on Bone Health and Osteoporosis: http://www.surgeongeneral.gov/library/bonehealth ιατροφή & Οστεοπόρωση επιµέλεια: Λαπαρίδης Κώστας 1 Τυπικάσχόλιααπό ανθρώπουςµεοστεοπόρωση

Διαβάστε περισσότερα

enotita-1:enotita-1 25/1/2010 12:19 μμ Page 1 Πειραιάς Ιανουάριος 2010 Αγαπητοί συνεργάτες,

enotita-1:enotita-1 25/1/2010 12:19 μμ Page 1 Πειραιάς Ιανουάριος 2010 Αγαπητοί συνεργάτες, enotita-1:enotita-1 25/1/2010 12:19 μμ Page 1 Πειραιάς Ιανουάριος 2010 Αγαπητοί συνεργάτες, Έχοντας σαν γνώμονα πάντα την υψηλή ποιότητα εδώ και 35 χρόνια διαθέτουμε στον επαγγελματία ζαχαροπλάστη μια

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά 13 Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Τα υποδεικνυόμενα ανώτατα

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & Εξετάσεις. Γιατί είναι μια ιδιαίτερη περίοδος οι εξετάσεις Αυξημένο stress Ανάγκη για υψηλές αποδόσεις Ενίσχυση της μνήμης Μεγάλες αντοχές

Διατροφή & Εξετάσεις. Γιατί είναι μια ιδιαίτερη περίοδος οι εξετάσεις Αυξημένο stress Ανάγκη για υψηλές αποδόσεις Ενίσχυση της μνήμης Μεγάλες αντοχές Διατροφή & Εξετάσεις Γιατί είναι μια ιδιαίτερη περίοδος οι εξετάσεις Αυξημένο stress Ανάγκη για υψηλές αποδόσεις Ενίσχυση της μνήμης Μεγάλες αντοχές Αυξημένο stress οδηγεί σε Διατροφικές επιθέσεις H ορμόνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι ροφήματα κεφίρ η καλή ζωή έχει ωραίες γεύσεις! Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα

επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι ροφήματα κεφίρ η καλή ζωή έχει ωραίες γεύσεις! Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα Στραγγιστό γιαούρτι functionalitie that naturallys ροφήματα κεφίρ Ανανάς, Παπάγια, & Μάνγκο Mπανάνα, Βανίλια & Μέλι N.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Μπάρες Πρωτεΐνης Ροφήματα Πρωτεΐνης

Μπάρες Πρωτεΐνης Ροφήματα Πρωτεΐνης ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ Μπάρες Πρωτεΐνης Ροφήματα Πρωτεΐνης 2 ΛΑΒΕΤΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΕΪΝΗ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΕΣΤΕ ΟΛΗ ΗΜΕΡΑ 7 πμ Πρωινό 19 g 10 πμ Σνακ 10 g 12 μμ Μεσημεριανό 19-25 g 4 μμ Σνακ 15 g 7 μμ Βραδινό

Διαβάστε περισσότερα

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Πλούσιες σε Υδατ/χαμηλές Σύνθετοι υδατάνθρακες σε λίπη δίαιτες Απλές ζάχαρες Δίαιτες χαμηλού GI Χαμηλής γλυκαιμικής δόσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός θηλασμός δίνεται στο μωρό ξένο γάλα χρησιμοποιώντας μπιμπερό. H επιλογή του κατάλληλου γάλακτος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205

12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 EL 12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1131/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Νοεμβρίου 2011 για την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ

ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΝΟΣΟΥ ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗΣ ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Χάρης ημοσθενόπουλος MMedSc Κλινικός ιαιτολόγος-βιολόγος Προϊστάμενος ιαιτολογικού Τμήματος Γ.Ν.Α. «Λαϊκό» 20/6/200 /2009 Ορισμός Η κοιλιοκάκη ή αλλιώς

Διαβάστε περισσότερα

Πώς διαβάζεται. 500g. Πλούσιο σε ίνες. Ποσότητα. Ονομασία του προϊόντος. Κατάλογος συστατικών. Διατήρηση. Παραγωγός / Εισαγωγέας. τον Ιούνιο του 2008

Πώς διαβάζεται. 500g. Πλούσιο σε ίνες. Ποσότητα. Ονομασία του προϊόντος. Κατάλογος συστατικών. Διατήρηση. Παραγωγός / Εισαγωγέας. τον Ιούνιο του 2008 Ευρωπαϊκή Επιτροπή Πώς διαβάζεται Νιφάδες ρυζιού και σιτάρι ολικής αλέσεως, εμπλουτισμένα με βιταμίνες (B1, B2, B3, B6, φολικό οξύ, B12, C) και σίδηρο Καθαρό βάρος: ΑΝΑΛΩΣΗ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ τον

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Διαγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht βραδινό Τρώω µε τον πατέρα µου στις 18 ώρα βραδινό.τρώµε ψωµί µε τυρί και αλλαντικά. δείπνο Παίρνω µε τον πατέρα µου δείπνο στις 18 ώρα. Τρώµε σούπα µε µακαρόνια. κούπα οι κούπες Πίνω νερό από την κούπα.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Ιερά Οδός 75, 11855 Αθήνα, Τηλ: 210 5294945

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Ιερά Οδός 75, 11855 Αθήνα, Τηλ: 210 5294945 ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Ιερά Οδός 75, 11855 Αθήνα, Τηλ: 210 5294945 Αγαπητέ γονέα / κηδεμόνα, Η Μονάδα Διατροφής του Ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Δρ Ελενα Φιλίππου, Δρ Μιχάλης Τορναρίτης, Δρ Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου,

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΡΑΓΙΚΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1) ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.)

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.) 1.2 Μικροοργανισμοί Ωφέλιμα μικρόβια Σύνδεσμος στην εθνική ύλη Κύριο στάδιο 2 Sc1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2g, 2j Sc2:1a, 2b, 2g, 5f Μονάδα σπουδών Μονάδα 6 Μικροοργανισμοί Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Παιδοαλλεργιολογικό. Συνέδριο. Βόλος 30 / 9 1 / 10 / 11

Πανελλήνιο Παιδοαλλεργιολογικό. Συνέδριο. Βόλος 30 / 9 1 / 10 / 11 2ο Πανελλήνιο Παιδοαλλεργιολογικό Συνέδριο Βόλος 30 / 9 1 / 10 / 11 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: Μαρία Τρίγκα Αντιπρόεδρος: Εύα Μαντζουράνη Γραμματέας: Σοφία Τσαμπούρη Ταμίας: Μαρία Ζήβα Μέλος: Κώστας

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη Τύπου Παγκόσμια Ημέρα Συνέντευξη Υγείας Πεπτικού Τύπου Συστήματος. Παγκόσμια Ημέρα Υγείας Πεπτικού Συστήματος

Συνέντευξη Τύπου Παγκόσμια Ημέρα Συνέντευξη Υγείας Πεπτικού Τύπου Συστήματος. Παγκόσμια Ημέρα Υγείας Πεπτικού Συστήματος Συνέντευξη Τύπου Παγκόσμια Ημέρα Συνέντευξη Υγείας Πεπτικού Τύπου Συστήματος Παγκόσμια Ημέρα Υγείας Πεπτικού Συστήματος ΟΜΙΛΗΤΕΣ - Μερκούρης Μποδοσάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής Ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους:

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Μονοσακχαρίτες γλυκόζη, φρουκτόζη Δισακχαρίτες σακχαρόζη, μαλτόζη, λακτόζη Ολιγοσακχαρίτες καλαμοσάκχαρο Πολυσακχαρίτες άμυλο, κυτταρίνη,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη

Ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ Δ.Ε.Β.Ε. ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Σακχαρώδης Διαβήτης. Ένα σύγχρονο πρόβλημα- Νέες λύσεις. Θεσσαλονίκη, 14 Νοεμβρίου 2015 Ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Παρθένα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΣΒΕΣΤΙΟ Πρόκειται για ένα μακρομέταλλο ή μακροστοιχείο ή μακροορυκτό ή ανόργανο στοιχείο. Αντιπροσωπεύει το 2% του σωματικού βάρους. Το 99% του ασβεστίου βρίσκεται στα οστά και τα δόντια. Το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα του Προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα