Πρόλογος. Πρόλογος 19

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρόλογος. Πρόλογος 19"

Transcript

1 Πρόλογος 19 Πρόλογος Ήταν ένα κρύο βράδυ Παρασκευής, αρχές του 2011, κάποια στιγμή μεταξύ της πτώσης του Μπεν-Άλι στην Τυνησία και της πτώσης του Αιγύπτιου προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ. Έλαβα μια πρόσκληση. Μου ζητούσαν να δώσω διάλεξη για την Παρισινή Κομμούνα, σε κάτι που ονομαζόταν το πραγματικά ελεύθερο σχολείο στο Μπλούμσπερι. Φτάνοντας στον χώρο διαπίστωσα πως αυτό το κάτι ήταν μια κατάληψη. Είχαν καταλάβει ένα αστικό σπίτι του 18ου αιώνα, στην καρδιά του Λονδίνου και το είχαν μετατρέψει σ ένα ad hoc πανεπιστήμιο. Πάνω στην εξώπορτα είχαν κοτσάρει μια πινακίδα που έλεγε Δημοσιογράφοι, άντε γαμηθείτε. Εδώ βρισκόταν συγκεντρωμένο το σκληροπυρηνικό κομμάτι του φοιτητικού κινήματος: ταγμένοι οικο-μαχητές, βετεράνοι αυτοκτονικών καθιστικών διαμαρτυριών μπροστά σε τανκς στη Γάζα, μέλη του διασπασμένου πλέον στρατού των κλόουν * και όπως ειπώθηκε από τον οικοδεσπότη μου, «οι καταστασιακοί Ταλιμπάν». * Ο στρατός των κλόουν ή αλλιώς CIRCA (Clandestine Insurgent Rebel Clown Army) είναι μια ακτιβιστική, αριστερή, αντι-καθεστωτική ομάδα με βάση τη Μεγάλη Βρετανία. Οι ακτιβιστές που συμμετέχουν στις δράσεις του στρατού αποκαλούνται Επαναστάτες Κλόουν και ντυμένοι σαν κλόουν πραγματοποιούν σατιρικές παρεμβάσεις ενάντια στην παγκοσμιοποίηση, τον πόλεμο, την καταστολή κ.α. 19

2 20 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΗ Ήξεραν πως κάτι τέτοιο είχε ξανασυμβεί στο παρελθόν; Το είχαν ακουστά. Τους παρακολουθούσα να γουρλώνουν τα μάτια τους ήταν καμιά εξηνταριά, καθισμένοι οκλαδόν στο ξύλινο πάτωμα με μεγάλες τάβλες εποχής Τζέιν Ώστιν καθώς τους μιλούσα για τους φιλοσοφικούς διαξιφισμούς ανάμεσα στον Προυντόν, τον Μπλανκί, τον Μαρξ και τον Γκαριμπάλντι, τα χρόνια πριν το 1871, δίχως ποτέ να χρειαστεί να τους επισημάνω τους παραλληλισμούς με το κάμπινγκ για το κλίμα, το μπλακ μπλοκ, τη Ναόμι Κλάιν και τους Ζαπατίστας. Έπειτα κάποιοι από μάς στριμωχτήκαμε στην κοντινή Museum Tavern, όπου σύχναζε ο Μαρξ. Στη συντροφιά βρίσκονταν δύο ακτιβιστές καλλιτέχνες και εφευρέτης του όρου καταστρονομία, δάσκαλος και ευαγγελιστής του ανοιχτού λογισμικού, και ο Τιμ, που είχε αφιερώσει τη ζωή του στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Δέλτα του Νίγηρα. Η συζήτηση φούντωσε. Τι ήταν αυτό που είχε ανάψει τη θρυαλλίδα της παγκόσμιας εξέγερσης; Η τεχνολογία, η οικονομία, η ψυχολογία των μαζών ή μήπως το πνεύμα των καιρών ; Προς στιγμήν υιοθέτησα μια τεχνολογικά ντετερμινιστική εξήγηση: «Δείτε πώς λάμπουν τα μάτια σας όταν μιλάμε για το διαδίκτυο. Πρέπει να είναι το διαδίκτυο!» Ρίχνοντας μια ματιά στο iphone μου, κατάλαβα γιατί έδειχναν κατά διαστήματα αφηρημένοι. Μετέδιδαν μέσω του Twitter ολόκληρη τη συζήτησή μας στους φίλους τους. Επηρεασμένος από αυτή την κουβέντα, το άλλο πρωί ανέβασα στο μπλογκ μου ένα άρθρο με τίτλο Είκοσι λόγοι για τους οποίους ο κόσμος ξεσηκώνεται παντού. Διαδόθηκε αστραπιαία. Μετά από έναν μήνα συνάντησα έναν χάκερ από τη Βοστώνη, που μου είπε: «υπάρχουν ομάδες συζήτησης στις ΗΠΑ, που μελετούν το άρθρο σου». Στη συνέχεια ανακάλυψα πως μια διεθνής συλλογικότητα αγωνιστών έγραφε ένα βιβλίο μέσα στο οποίο σχολιαζόταν το άρθρο μου (1). Αργότερα έπεσα πάνω σε μερικούς απ αυτούς, την ώρα που προσπαθούσαν να γλυτώσουν

3 Πρόλογος 21 τα κεφάλια τους από την ελληνική αστυνομία καταστολής. Όλο αυτό τελικά δημιούργησε την αίσθηση αλληλεπίδρασης μεταξύ του καταγράφοντος, των καταγραφόμενων και των γεγονότων, τα οποία ακόμα δυσκολεύομαι να κατανοήσω. Στο βιβλίο αυτό αναζητώ τους λόγους για τους οποίους τα διάφορα κινήματα διαμαρτυρίας, επαναστάσεις, εμφύλιοι πόλεμοι και διαδικτυακά οργανωμένες εξεγέρσεις, εκδηλώθηκαν κατά τη διετία *. Για τη συγγραφή του ταξίδεψα από το Κάιρο στη Μανίλα και από κει στην Αθήνα και ακόμα παραπέρα. Δεν είναι μια ολοκληρωμένη ιστορία και βεβαίως τα γεγονότα δεν έχουν πάψει να εξελίσσονται. Το βιβλίο δεν ισχυρίζεται πως αποτελεί θεωρία των πάντων, αποκαλύπτοντας συνδέσεις μεταξύ της LulzSec **, του φαινομένου του θερμοκηπίου και των κρίσιμων ημερομηνιών στο ημερολόγιο των Μάγια, ούτε πως ανήκει στον χώρο της κοινωνιολογικής έρευνας. Είναι δημοσιογραφία. Κάποιες ιδέες του αρχικού άρθρου τις ανέλυσα περαιτέρω, ενώ άλλες τις εγκατέλειψα. Κάποια πεδία συγκρούσεων τα αγνόησα, γιατί απλούστατα δεν μπορούσα να είμαι εκεί. Το αρχικό άρθρο (που έγραψα στις 5 Φεβρουαρίου 2011, με το κεφάλι μου καζάνι από τη βαβούρα της Museum Tavern) όταν ο Μουμπάρακ βρισκόταν ακόμα στην εξουσία και η Ελλάδα μπορούσε να ξεπληρώσει το χρέος της, ήταν απλώς μια στιγμιαία αποτύπωση. Το ίδιο είναι * Από τη στιγμή που κυκλοφόρησε η πρώτη έκδοση του βιβλίου, το κίνημα Καταλάβετε κατέλαβε κεντρική σκηνή στις ΗΠΑ, οι διαμαρτυρίες στη Ρωσία έκαναν έναν πλήρη κύκλο κορύφωσης και καταστολής, ενώ εμφανίστηκαν κι άλλα σημαντικά κινήματα όπως αυτά στη Χιλή και τον Καναδά. Τους τελευταίους δώδεκα μήνες τους πέρασα προσπαθώντας να καλύψω, από κοντά, τα γεγονότα, κυρίως ως δημοσιογράφος της τηλεόρασης. Στη δεύτερη έκδοση του βιβλίου ξαναεπισκέπτομαι την Ελλάδα και την Ισπανία, εξετάζω τις επιπτώσεις του ρωσικού κινήματος ως τη στιγμή της φυλάκισης των Pussy Riot και επανέρχομαι με κριτική ματιά στο αρχικό μου άρθρο Είκοσι λόγοι για τους οποίους ο κόσμος ξεσηκώνεται παντού. ** Lulz Security: ομάδα χάκερ η οποία έχει αναλάβει την ευθύνη για σημαντικές ηλεκτρονικές επιθέσεις.

4 22 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΗ και αυτό το εγχείρημα, παρότι έχει εμπλουτιστεί με περισσότερες λεπτομέρειες και μεγαλύτερη ανάλυση. Μολονότι τα γεγονότα εξελίχτηκαν τάχιστα, η ουσία του θέματος που πραγματεύομαι παραμένει αναλλοίωτη. Βρισκόμαστε εν μέσω μιας επανάστασης πυροδοτημένης από τη σχεδόν ολοκληρωτική κατάρρευση του καπιταλισμού της ελεύθερης αγοράς, σε συνδυασμό με την άνοδο των τεχνολογικών καινοτομιών, την ενίσχυση της επιθυμίας για προσωπική ελευθερία και τη μεταβολή της σημασίας της ελευθερίας στην ανθρώπινη συνείδηση. Η οικονομική κρίση κάνει τους δυνατούς να δείχνουν αδύναμοι και τους αδύναμους να υιοθετούν αναγκαστικά στρατηγικές που κάποτε ήταν αποκλειστικό προνόμιο των περιθωριοποιημένων ομάδων διαμαρτυρίας. Εάν έχεις αλυσοδεθεί σε μαχητικά αεροπλάνα, ή εάν είσαι ειδήμονας στις ηλεκτρονικές επιθέσεις άρνησης παροχής υπηρεσιών, μέρη του βιβλίου αυτού θα σε κάνουν να σκεφτείς, «ντάξει, αυτό το ήξερα». Ο στόχος, όπως και στο αρχικό άρθρο, είναι να αποτυπώσω τις στιγμές της κρίσης και της επανάστασης, να τους δώσω περιεχόμενο και να εξηγήσω τι συνδέει αυτούς τους φαινομενικά διαφορετικούς, ανά τον πλανήτη, ξεσηκωμούς. Πολλοί από τους ακτιβιστές με τους οποίους μίλησα εναντιώνονται στην ιδέα μιας ενοποιητικής θεωρίας, μιας απλοποιημένης παράθεσης διεκδικήσεων, ενός γκουρού ή μιας τελεολογίας. Ούτε και γω προσπαθώ να προμοτάρω κάτι τέτοιο. Ολοένα και περισσότερο, οι νέοι αντλούν τη γνώση δωρεάν και στοχευμένα, από διαδικτυακά άρθρα, σχολιασμούς και, συχνά χωρίς ανάσα, τουίτ. Και για πολλούς η πολιτική πλέον είναι συμβολική. Έχει να κάνει με την απροθυμία να συγκρουστείς με την εξουσία σύμφωνα με τους δικούς της όρους, έχει να κάνει με δράση, όχι με ιδέες, με τον συμβολικό έλεγχο του χώρου για τη δημιουργία ουτοπικών νησίδων. Η μορφή του βιβλίου αντικατοπτρίζει το πνεύμα των καιρών. Συνδυάζει ρεπορτάζ, εκθέσεις, τουίτ, αδημοσίευτο υλικό και κυβερνοψυχολογία. Όπως επίσης ορισμένες οικονομικές εκτιμήσεις που έχουν συλλεγεί μέσα σε σύννεφα δακρυγόνου.

5 Πρόλογος 23 Και ο ρόλος του βιβλίου του ίδιου αλλάζει. Συγγραφείς της γενιάς μου έμεναν άναυδοι μπροστά στη Νέα Δημοσιογραφία της δεκαετίας του 60, όταν η απότομη στροφή προς το ειλικρινές ρεπορτάζ μπορούσε να βάλει τέλος σε προεδρίες και πολέμους. Βέβαια, το αντίστοιχο της εποχής δεν θα μοιάζει καθόλου με το μεγαλόπνοο ρεπορτάζ του 60. Πρόκειται περισσότερο για τη σύνθεση των συμμετοχών χιλιάδων πολιτών, στο ελεύθερο σε όλους αρχείο των κοινωνικών δικτύων. Οι σκέψεις που τουίταραν, τα σαρκαστικά σχόλια, καθώς φίλοι έτρεχαν πανικόβλητοι εν μέσω συγκρούσεων, οι μπλούζες ποδοσφαιρικών ομάδων που φορούσαν καθώς τριγυρνούσαν στην απελευθερωμένη Τρίπολη με τα Καλάσνικοφ στα χέρια. Ένα τεράστιο ποτάμι ανθρώπινης ελπίδας ρέει και το μόνο που προσπαθώ να κάνω είναι να βουτήξω μέσα το δάχτυλό μου. Η ουσία του βιβλίου εκφράστηκε από έναν φοιτητή που διαδήλωνε στις ΗΠΑ. Η ομοσπονδιακή αστυνομία είχε προσπαθήσει να συλλάβει κάποιον εντός πανεπιστημιακού χώρου, με τους φοιτητές να αντιδράνε και να περικυκλώνουν το περιπολικό. Ένας εικοσάχρονος, με ξανθά σγουρά μαλλιά, έβγαλε τα παπούτσια του και όρθιος πάνω στην οροφή του αυτοκινήτου, προκάλεσε μια συνέλευση που κράτησε μέρες. Αργότερα, είπε: «Το να συμμετέχεις στην περικύκλωση ενός περιπολικού, να ανεβαίνεις στην οροφή του για να μιλήσεις στον κόσμο, να συμβάλλεις και σωματικά στη δημιουργία μιας κοινότητας, όλα αυτά γίνονται πράξεις αυτονόητες. Από τη στιγμή που η πρόθεση γίνεται πράξη, μπορεί να εμφανιστούν κι άλλοι λόγοι για να περικυκλώσεις ένα αυτοκίνητο, πέρα από το να το εμποδίσεις να φύγει, όπως η συμμετοχή στην κοινότητα. Αυτό δεν το βίωσα πουθενά αλλού τόσο έντονα όσο γύρω από το περιπολικό». (2) Αυτό δεν συνέβη όμως το Τα λόγια αυτά ειπώθηκαν το 1964 από τον Μάριο Σάβιο, πρωτεργάτη του φοιτητικού κινήματος, στο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια, σε μια διαδήλωση που πυροδότησε μια δεκαετία πανεπιστημιακών εξεγέρσεων σε ολόκληρη την επικράτεια των ΗΠΑ.

6 24 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΗ Μπορεί να έχεις σκεφτεί πως τέτοιες μέρες έχουν περάσει ανεπιστρεπτί, τέτοιος ιδεαλισμός, τέτοια χάρη, τέτοια δημιουργικότητα και ελπίδα. Κι όμως, τις ξαναζούμε. Λονδίνο, 26 Οκτώβρη 2011

7 5. Ελλάδα, άνομο κράτος; 145 Χίλια δακρυγόνα 29 Ιουνίου Το ελληνικό Κοινοβούλιο αναμένεται να ψηφίσει το σχέδιο περικοπών της Ε.Ε στις 4:00 μ.μ. Η γενική απεργία που βρίσκεται σε εξέλιξη, προκαλεί διακοπές στο ηλεκτρικό ρεύμα και παράλυση των ελληνικών λιμανιών και αεροδρομίων. Οι πορείες των συνδικάτων είναι, όπως πάντα, ασυντόνιστες. Στο κέντρο της Αθήνας, οι Κομμουνιστές αποκλείουν ολόκληρη μια λεωφόρο τεσσάρων λωρίδων κυκλοφορίας. Στην κορυφή της πορείας συντονιστικές ομάδες κουβαλάνε τεράστια παλούκια για πανό και φοράνε προστατευτικά κράνη. Το ίδιο και τα συνδικαλιστικά όργανα του ΠΑΣΟΚ, λίγους δρόμους πιο κάτω. Οι εθνικιστές είναι ακόμα συγκεντρωμένοι γύρω από τα σιδερένια κιγκλιδώματα και τα αυτοσχέδια οδοφράγματα μπροστά από τη Βουλή. Το κλίμα βαρύ και μελαγχολικό. «Βρισκόμαστε μπροστά σε δύο πορείες προς τη χρεοκοπία», μου λέει μια αριστερή διαδηλώτρια. «Δεν μπορεί να υπάρξει κάποιο θετικό αποτέλεσμα. Δεν θα έπρεπε να το λέω αυτό γιατί υποτίθεται πως είμαι εχθρική στην ιδέα, αλλά έχουμε ανάγκη από έναν Σιράκ, έναν Ντε Γκολ. Πού είναι ένας Σιράκ; Από πού θα έρθει η ηγεσία που θα διορθώσει τα πράγματα;» Όπως και άλλοι αριστεροί, φοβάται πως η κρίση θα έχει μια εθνικιστική ή μια αντιδημοκρατική κατάληξη. Αλλά η ελληνική αριστερά, αξιοθρήνητα αποδυναμωμένη λόγω των αντιμαχόμενων πλευρών της, το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να αναλώνεται σε αντιπολιτευτικά συνθήματα. Μπροστά σ αυτή την κατάσταση, πολλοί οριζονταλιστές άλλαξαν μυαλά και γύρισαν την πλάτη στην κυρίαρχη πολιτική σκηνή, ζώντας σαν στοιχειά ανάμεσα στα χρωματοπωλεία και τους σκεπασμένους με γκράφιτι τοίχους των Εξαρχείων. «Η γενιά μας», συνεχίζει, «που, από την εποχή της Γένοβας δίνει όλη της τη ζωή για να έρθει η αλλαγή, αισθάνεται εξουθενωμένη». Ένα μπαράζ εκρήξεων στην Πλατεία Συντάγματος διακόπτει απότομα την κουβέντα μας. Είναι 2:00 μ.μ. Παίρνω τον δρόμο για την πλατεία, αλλά δυσκολεύομαι να την προσεγγίσω. Πλήθος κόσμου κινείται προς

8 146 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΚΡΗΞΗ την αντίθετη κατεύθυνση, μακριά από το πεδίο των μαχών. Μαμάδες, γιαγιάδες, ηλικιωμένοι, φοβισμένοι και με κομμένη την ανάσα υποχωρούν μπροστά στη βία και τα δακρυγόνα. Ξαφνικά το μόνο που με χωρίζει από μια συμπλοκή μεταξύ αναρχικών και της αστυνομίας είναι τριάντα μέτρα έρημος δρόμος. Ένας άντρας με αρπάζει, το πρόσωπό του κατάλευκο, το δάχτυλό του στραμμένο στο κτήριο της Βουλής. «Αυτοί οι μπάτσοι», λέει, «ενώ πληρώνονται από τα λεφτά του ελληνικού λαού, προστατεύουν το ελληνικό κοινοβούλιο, για να ξεπουλήσει τη χώρα στις διεθνείς τράπεζες! Είμαι πωλητής σε εταιρεία επίπλων. Χάσαμε το 80% των εσόδων μας μέσα σε έναν χρόνο. Τι υποτίθεται πως πρέπει να κάνω;» Οι αγανακτισμένοι ανασυγκροτούνται στο κέντρο της πλατείας. Στα μετόπισθεν βρίσκονται όσοι είναι έτοιμοι να αντισταθούν, όχι όμως και να επιτεθούν. Σε μια κίνηση αλληλεγγύης, κοπέλες με μπουκάλια Μααλόξ στα χέρια ψεκάζουν τους διαδηλωτές στο πρόσωπο. Άλλοι τραγουδάνε. Είμαστε όλοι κάτω από τα δέντρα, o ένας πάνω στον άλλο, σε υπερένταση. Τα βλέμματα όλων καρφωμένα στις λίγες εκατοντάδες διαδηλωτών που το παλεύουν εκατοστό το εκατοστό, στην πάνω πλευρά της πλατείας, κοντά στο Κοινοβούλιο. Βρέχει δακρυγόνα και βόμβες κρότουλάμψης. Στον ρυθμό κρουστών, που παίζουν ένα είδος μουσικής της εναλλακτικής παγκοσμιοποίησης, μερικές εκατοντάδες αγανακτισμένων ορμάνε στα σκαλιά προς το κοινοβούλιο. Τους ακολουθώ τραβώντας βίντεο μέσω μιας μικροσκοπικής φωτογραφικής μηχανής, για να μη με πάρει είδηση η αστυνομία και κάποιοι διαδηλωτές, που συνήθως επιτίθενται στα τηλεοπτικά συνεργεία των μεγάλων καναλιών. Στην πλατεία αντηχεί ακατάπαυστα ένα κροτάλισμα, καθώς κόσμος σπάει οτιδήποτε μαρμάρινο υπάρχει (περβάζια, σκαλοπάτια, κολωνάκια) για να έχει πυρομαχικά. Ένα δακρυγόνο προσγειώνεται περιστρεφόμενο στα πόδια μου. Ένας τύπος με κουκούλα κάνει μια προσπάθεια να το κλωτσήσει μακριά, αλλά γλιστράει κάπου και κάνει ανάποδο ψαλίδι σε στυλ παρκούρ. Τε-

9 5. Ελλάδα, άνομο κράτος; 147 λικά το κλωτσάει ένας άλλος αλλά αυτό καταλήγει σε μια άλλη ομάδα διαδηλωτών, που το στέλνει πίσω, συνθέτοντας για μια από κείνες τις φευγαλέες στιγμές που εν μέσω επεισοδίων μοιάζουν να κρατάνε για επικίνδυνα πολλή ώρα μια ακραία εκδοχή του πέντε επί πέντε. Φτάνω στην κορυφή των σκαλοπατιών την κατάλληλη στιγμή για να δω μια ομάδα είκοσι αστυνομικών να την πέφτουν σε έναν τύπο. Καθώς εξαφανίζεται κάτω από τα γυρισμένα ανάποδα κλομπ, ένας άνδρας πίσω μου, προφανώς φίλος του, ουρλιάζει με τρόμο και απόγνωση. Κατά την αποχώρησή μας, αντιλαμβάνομαι πως το υγρό πάνω στο οποίο γλιστράμε είναι αίμα. Στη σιδερόφρακτη πρόσοψη του Ξενοδοχείου Μεγάλη Βρετανία κάποιος έχει γράψει με σπρέι: Fuck May 68, Fight Now. Ένα πλήθος πολύ πυκνό, κοντά στους ανθρώπους, στριμώχνεται μέσα σε ένα στενό. Δίπλα μου ένας άνδρας ιδροκοπά μέσα στην αντιασφυξιογόνα μάσκα. «Είμαι πιανίστας κλασικής μουσικής και υπεύθυνος μιας ΜΚΟ που καταγράφει την προφορική παράδοση των Κυκλάδων», μου λέει. «Αυτό εδώ δεν είναι δημοκρατία, φίλε, είναι δικτατορία. Δεν υπάρχει περίπτωση η Ελλάδα να αντέξει τη λιτότητα. Απλώς ρίξε μια ματιά γύρω σου!» Οι περισσότεροι είναι μισθωτοί. Ούτε πενήντα-κάτι χειρώνακτες, ούτε μπλακ μπλοκ. Μια γυναίκα, λεπτή σαν μοντέλο, με ξανθο-καροτί ανταύγειες, μου λέει πως είναι τραπεζοϋπάλληλος σε απεργία. «Κάθε φορά που διαδηλώνουμε προσπαθούν να μας στείλουν στο νοσοκομείο. Πάντα το ίδιο. Βία. Αλλά δεν θα τους περάσει. Θα τους σταματήσουμε. Θα απεργήσουμε, θα διαδηλώσουμε, θα προχωρήσουμε σε καταλήψεις». Ένας άνδρας πασαλειμμένος με Μααλόξ, τη διακόπτει και συμπληρώνει έξαλλος: «Εμείς το μόνο που ήρθαμε να κάνουμε εδώ είναι να διαδηλώσουμε και να πούμε σ αυτή τη φασιστική κυβέρνηση να φύγει, αλλά οι αστυνομικοί μάς έπνιξαν στο δακρυγόνο!» Όταν καταλαβαίνει την εθνικότητά μου, προσθέτει: «Είσαι Βρετανός; Έζησα στη χώρα σου δέκα χρόνια. Είμαι διακοσμητής εσωτερικών χώρων».

10 148 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΚΡΗΞΗ Αργότερα, θα ειπωθεί πως η αστυνομία έκανε χρήση χιλίων δακρυγόνων κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του Συντάγματος. Τα έχω χαμένα. Ένα πλήθος δεκάδων χιλιάδων τιμωρείται συλλογικά για τις πράξεις λίγων εκατοντάδων και, αν το καλοσκεφτείς, για μια δεκαετία διεφθαρμένης συναλλαγής μεταξύ τραπεζιτών και πολιτικής ελίτ. Η κατάσταση στο Σύνταγμα αποδομείται στην οικεία χορογραφία: επί τροχάδην αψιμαχίες αστυνομικών και αναρχικών. Στις παρόδους όμως, η αντίσταση παίρνει άλλη μορφή. Ανάβουν φωτιές, σέρνουν κάδους απορριμμάτων στη μέση του δρόμου, σπάνε πεζοδρόμια. Για άλλη μια φορά, είναι εμφανές πως οι διαδηλωτές, στη μεγάλη τους πλειονότητα, δεν είναι αναρχικοί. Οι περισσότεροι δεν έχουν καν καλυμμένα τα πρόσωπά τους, οι περισσότεροι δεν είναι καν νέοι. Πρόκειται για την ελληνική μεσαία τάξη: τον ταμία στην τράπεζα, τον σχεδιαστή, τον πιανίστα, τον καταστηματάρχη, την κυρία με τα Gucci γυαλιά και την τσάντα Radley. Αυτό που στην πραγματικότητα έχει λαμπαδιάσει είναι η συναίνεση. Τα στενοσόκακα του Συντάγματος, εκεί όπου ξεκινά η Πλάκα, η επικράτεια της ελληνικής πετίτ-μπουρζουαζίας, με τα γραφικά οικογενειακά μαγαζάκια. Το ένα πουλάει μόνο χάρτες, το άλλο μόνο βιβλία για συλλέκτες νομισμάτων, το άλλο μόνο φαγητό για χορτοφάγους. Αποκαλύπτουν την ελληνική εκδοχή του καπιταλισμού: πολιτισμένη, μικρής κλίμακας, παλαιομοδίτικη, και τώρα καθώς η Βουλή ψηφίζει για να καταστρέψει ό,τι έχει απομείνει από την οικονομική ανάπτυξη καταδικασμένη. Ενώ η ψηφοφορία βρίσκεται σε εξέλιξη, ο κόσμος μαζεύεται γύρω από τις οθόνες των τηλεοράσεων, στις καφετέριες γύρω από το Σύνταγμα, που δεν σταματάνε να σερβίρουν ακόμα και όταν πέντε μέτρα πιο πέρα πέφτουν πέτρες και δακρυγόνα. Μια τηλεόραση δείχνει στη μισή οθόνη την ψηφοφορία στη Βουλή και στην άλλη μισή τα επεισόδια, κι αν γυρίσεις πίσω βλέπεις τα ίδια επεισόδια να διαδραματίζονται ζωντανά ακριβώς δίπλα σου. Ενώ οι βουλευτές του σοσιαλιστικού κόμματος ψηφίζουν,

11 5. Ελλάδα, άνομο κράτος; 149 ο ένας μετά τον άλλο, υπέρ του προγράμματος λιτότητας, οι άνθρωποι μουντζώνουν τις οθόνες των τηλεοράσεων, εκφράζοντας με αυτή την παραδοσιακή ελληνική χειρονομία την απέχθειά τους. Πολλοί βρίσκονται σε παραζάλη από τα πολλά δακρυγόνα και τον θυμό. Παρακολουθούν την εξέλιξη της ψηφοφορίας με μάτια γεμάτα ένταση, σαν να παρακολουθούν τη διαδικασία των πέναλτι σε τελικό ποδοσφαίρου. Βλέποντας αυτά τα χέρια υψωμένα, αυτά τα πρόσωπα παραμορφωμένα, είναι σαν να βλέπεις την ελληνική δημοκρατία να αποστραγγίζεται από τη νομιμότητα. Ο κίνδυνος μιας άνομης κατάρρευσης Το καλοκαίρι του 2011 η Ελλάδα βυθίστηκε σε κοινωνική κρίση. Μια κρίση πολύ διαφορετική από κείνες που συναντά κανείς στα βιβλία της ιστορίας. Δεν ήταν ούτε συντριβή του κράτους αλλά ούτε και πολιτική επανάσταση. Απλούστατα το ελληνικό κράτος, που ποτέ δεν κατάφερε να οικοδομήσει μια ισχυρή κοινωνία των πολιτών, είχε αρχίσει να χάνει τον έλεγχο των βασικών λειτουργιών που πρέπει να επιτελεί ένα κράτος. Δεν μπορούσε να χαράξει τη δική του οικονομική πολιτική. Δεν μπορούσε να πείσει τους ίδιους τους ανθρώπους του για τις καλές του προθέσεις. Η εξουσία του νόμου επιβαλλόταν μέσω δρακόντειας καταστολής σε κάποιο σημείο, μόνο και μόνο για να καταρρεύσει σε κάποιο άλλο. Οι καταναλωτές δήλωναν πως δεν θα πλήρωναν τους λογαριασμούς των ιδιωτικοποιημένων υπηρεσιών, οι οδηγοί σήκωναν μπάρες διοδίων, εστιατόρια αποφάσιζαν να αγνοήσουν τις φορολογικές αυξήσεις και η νεολαία χανόταν μέσα στη μαύρη εργασία. Οι σχολιαστές δανείστηκαν έναν όρο που είχε πρωτοχρησιμοποιηθεί από τον Εμίλ Ντιρκάιμ, κοινωνιολόγο στις αρχές του εικοστού αιώνα, κι άρχισαν να κάνουν λόγο για ανομία και για ανομική κατάρρευση μια κατάσταση όπου αντί για αναρχία (απουσία διακυβέρνησης), συναντά κανείς την άρνηση συνεργασίας με το σύστημα και την κατάρρευση των κοινωνικών προτύπων. Όπως το έθεσε ο βετεράνος της δημοσιογραφίας Τάκης

12 150 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΚΡΗΞΗ Μίχας σε μια απόπειρα να συνετίσει την πολιτική τάξη, «Η Ελλάδα σταδιακά μετατρέπεται σε μια κοινωνία όπου κυριαρχεί η σύγκρουση μικρής έντασης, όπου η έννομη τάξη καταρρέει και όπου καθίσταται μάταιη κάθε επίκληση παλιών αξιών». (2) Ο πολιτικός σχολιαστής Αντώνης Παπαγιαννίδης μού εξήγησε γιατί οι πολιτικοί αδυνατούσαν να σώσουν την κατάσταση: Η ελληνική πολιτική τάξη εδώ και δεκαετίες βρισκόταν αποκομμένη από τον λαό, ήταν κλεισμένη στον γυάλινο πύργο της. Ο λαός όμως δεν πολυ-έδινε σημασία. Εξ άλλου όλοι έβγαιναν κερδισμένοι. Πλούτιζαν στον κόσμο τους, πλουτίζαμε όμως και μεις στον δικό μας. Τώρα όμως έχασαν τα ερείσματά τους στον ελληνικό λαό. Έχασαν κάθε νομιμοποίηση που είχαν. Στα μάτια των νέων, αυτό το ζωντανό κινηματογραφικό τρέιλερ φτιαγμένο με φωτιά, αίμα και αδρεναλίνη, φάνταζε σαν πόλεμος. «Ο κοινωνικός πόλεμος βρίσκεται σε κάθε έκφανση της καθημερινότητας», έγραψε κάποιος, «να είσαι ζωντανός σήμερα σημαίνει να βρίσκεσαι σε πόλεμο, να μην κοιμάσαι ποτέ όπως θα έπρεπε, να ξυπνάς σε ώρες περίεργες για δουλειά, να είσαι συνεχώς περικυκλωμένος από κάμερες ασφαλείας και την αστυνομία...» (3) Στις 21 Ιουλίου του 2011, αντιμέτωπη με την κρίση χρέους της Ιταλίας και της Ισπανίας, η Ε.Ε θα μαλάκωνε τους χρηματοοικονομικούς όρους που επέβαλε στην Ελλάδα. Η μεγαλύτερη λιτότητα, την οποία είχαν πρόθεση να επιβάλουν, θα είχε ως συνέπεια την επιτάχυνση της οικονομικής κατάρρευσης και όπως διαπίστωσαν οι ευρωπαίοι ηγέτες στα τέλη του Οκτώβρη την άμεση χρεοκοπία. Μπροστά στα νέα στοιχεία που έδειχναν πως δεν υπήρχε περίπτωση η λιτότητα να σώσει την Ελλάδα, και βλέποντας το πρώτο ανοιχτό ξέσπασμα βίας ανάμεσα σε μέλη του ΚΚΕ και αναρχικούς στο Σύνταγμα, οι μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης κάμφθηκαν. Στις 25 Οκτωβρίου ανάγκασαν τις τράπε-

13 5. Ελλάδα, άνομο κράτος; 151 ζες να αποδεχτούν μια εθελούσια διαγραφή ελληνικού χρέους μια ελεγχόμενη δηλαδή χρεοκοπία με αντάλλαγμα την εγκατάσταση ενός μόνιμου έξωθεν ελέγχου των οικονομικών πολιτικών της Ελλάδας. Για να αποτρέψουν ένα δεύτερο επεισόδιο τύπου Lehman Brothers, διοχέτευσαν 100 δισ. ευρώ στο τραπεζικό σύστημα και ένα τρισ. στο EFSF, το κολοσσιαίο ταμείο διασώσεων, σχεδιασμένο να τερματίσει την κρίση. Αλλά η κρίση δεν τερμάτισε. Την ίδια στιγμή η νομιμοποίηση του ελληνικού κράτους είχε πληγεί θανάσιμα στα μάτια των πολιτών του. Κι ακριβώς γι αυτό τον λόγο, η Ελλάδα αν και στο οικονομικό περιθώριο, αντιπροσωπεύοντας μόλις το 6% της ευρωζώνης αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη χρονιά που όλα ξεκίνησαν. Η Ελλάδα αποτελεί ένα σύγχρονο παράδειγμα που δείχνει τι συμβαίνει όταν η πολιτική ελίτ μιας αναπτυγμένης χώρας παραδίδει στην πυρά τη νομιμοποίησή της. Αμφισβητείται η δημοκρατία. Αμφισβητείται η παγκοσμιοποίηση. Μια ολόκληρη γενιά αρχίζει να αποσυνδέεται από τα όνειρα που την κρατούσαν ζωντανή. Και υπάρχουν λόγοι που μας κάνουν να φοβόμαστε πως η Ελλάδα δεν είναι μόνη σ αυτό τον δρόμο.

14 7. «Τουιτάρω ακόμα και στα όνειρά μου» 185 στο σημείο εκείνο, ισχυρότερες από τις δυνάμεις που τις αντιμάχονταν. Παρ όλα αυτά η δεκαετία του 60 έθεσε τις βάσεις για μια νέα εκδοχή της ατομικής ελευθερίας, που, αν και ποτέ δεν πήρε ολοκληρωτικά σάρκα και οστά, ορίστηκε τουλάχιστον με σαφήνεια. Πήρε το όνομα δικτυωμένος ατομικισμός. Το δικτυωμένο άτομο Αν έχεις δει κάποιον κολλημένο στην οθόνη του BlackBerry εν μέσω επεισοδίων, τότε έχεις δει ένα δικτυωμένο άτομο. Αν, σε ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι πολλαπλών παικτών, έχεις ηγηθεί εφόδου διμοιρίας ρωσικών ειδικών δυνάμεων (spetsnaz) σε πυρηνικό εργοστάσιο, τότε είσαι ένα δικτυωμένο άτομο. Αν δεν μπορείς να κατανοήσεις πώς γίνεται κάποιος να παρακολουθεί τηλεόραση και ταυτόχρονα να τουιτάρει στο ipad του γι αυτό που βλέπει, τότε ακόμα δυσκολεύεσαι με την ιδέα. αλλά πρέπει να βιαστείς: το 60% των νέων χρησιμοποιούν μια δεύτερη οθόνη ενώ παρακολουθούν τηλεόραση. Οι θεωρητικοί των κοινωνικών επιστημών κατέγραψαν, από τα πρώτα στάδια της ανάπτυξης της τεχνολογίας πληροφοριών, την εμφάνιση του δικτυωμένου ατόμου. Ο κοινωνιολόγος Μπάρι Γουέλμαν αναγνώρισε ότι οι μέθοδοι αντισύλληψης, οι νόμοι για το διαζύγιο, η συμμετοχή των γυναικών στην εργατική δύναμη και ο διαχωρισμός των πόλεων σε προάστια και επιχειρηματικά κέντρα αποτελούν προϋποθέσεις για έναν διαδικτυακό τρόπο ζωής. Πολύ πριν την έλευση του Facebook, o Γουέλμαν παρατήρησε πως οι άνθρωποι προτιμούν να ζουν σε πολλαπλά δίκτυα, με ισοπεδωμένες ιεραρχίες και αδύναμες δεσμεύσεις. Αντί να αναπτύσσουν σχέσεις μέσα σε μια ομάδα, προτιμούν να μεταπηδούν μεταξύ αλληλεπιδράσεων με διάφορους ανθρώπους από τον εργασιακό και τον κοινωνικό τους χώρο. Τα δίκτυά τους, τόσο στη δουλειά όσο και στην κοινότητα είναι διάχυτα, χαλαρά δεμένα, με ασαφή, αλληλοεπικαλυπτόμενα, κοινωνικά και χωρικά όρια. (4)

15 186 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΗ Η θεωρία όμως του δικτυωμένου ατομικισμού, που πρωτοστάτησε στον χώρο της κοινωνιολογίας τη δεκαετία του 1990, έδωσε αρχικά βαρύτητα στα πρότυπα αλληλεπίδρασης εντός των ομάδων. Δεκαπέντε χρόνια πια μέσα στην επανάσταση των τηλεπικοινωνιών είναι ορατές οι ριζικές επιδράσεις τους στη συμπεριφορά του ατόμου, ακόμα και σε επίπεδο συνείδησης. Ο κοινωνιολόγος Μανουέλ Καστέλς παρατήρησε, σε μια εργασία του το 2003 για τους Καταλανούς χρήστες του διαδικτύου η οποία έγινε σημείο αναφοράς, πως η χρήση αυτή είχε ξεκινήσει να παράγει νέες συμπεριφορές μακριά από τον υπολογιστή. Όσο πιο συχνά ένα άτομο ασχολείται με μια δραστηριότητα αυτονομίας (προσωπική, επαγγελματική, κοινωνικοπολιτική, επικοινωνιακή) τόσο συχνότερα χρησιμοποιεί το διαδίκτυο. Και ακολούθως, όσο συχνότερα χρησιμοποιεί το διαδίκτυο, τόσο περισσότερο αυτονομείται από τους κοινωνικούς κανόνες και θεσμούς. (5) Η ανάδυση ενός νέου είδους ατόμου με ασθενείς σχέσεις, με πίστη και αφοσίωση σε ποικιλία πραγμάτων και μεγαλύτερη αυτονομία είναι, όπως υποστηρίζει ο κοινωνιολόγος Ρίτσαρντ Σένετ, το αποτέλεσμα σημαντικών αλλαγών, με οδηγό την τεχνολογία, στον χώρο εργασίας και στην κατανάλωση. Προφανώς, αυτές οι αλλαγές θα προβληθούν και στο μέλλον, ωστόσο επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το παρελθόν. Ο ιστορικός υλισμός συνέβαλε τα μέγιστα στο να κατανοήσουμε προ-βιομηχανικές συγκρούσεις, π.χ. τον πόλεμο των χωρικών στη Γερμανία το 1525, ή τον αγγλικό εμφύλιο πόλεμο του 1642, ως κατ ουσίαν ταξικούς αγώνες, παρά τις θρησκευτικές τους προεκτάσεις. Το παρελθόν μπορούσε να επαναπροσδιοριστεί υπό το πρίσμα του παρόντος, που μέχρι τον δέκατο ένατο αιώνα ήταν ποτισμένο στο χρώμα των ταξικών αλληλεπιδράσεων. Προσπάθησε να υποθέσεις, με τον κίνδυνο να εκνευρίσεις Χεγκελιανούς, ορθόδοξους Μαρξιστές και κλασικούς κοινωνι-

16 7. «Τουιτάρω ακόμα και στα όνειρά μου» 187 ολόγους, ότι προσπαθούμε να επαναπροσδιορίσουμε τους ταξικούς αγώνες της βιομηχανικής περιόδου, με γνώμονα τον αναδυόμενο δικτυωμένο ατομικισμό. Εάν είσαι της τελεολογίας, δηλαδή της ιστορίας ως μια πορεία προς έναν απώτερο, προκαθορισμένο στόχο, θα μπορούσες να επανασυνθέσεις όλη την ιστορία των τελευταίων 200 χρόνων, ως την ιστορία ανάδυσης και καταστολής του ελεύθερου δικτυωμένου ατόμου. Ας κάνουμε μια προσπάθεια. Το σημαντικό δεν είναι η ύπαρξη λίγων, απομονωμένων επαναστατών, αποφασισμένων να ζήσουν μια γεμάτη, αχαλίνωτη ζωή. Το σημαντικό είναι, εάν η τεχνολογία και οι κοινωνικές δομές που χρησιμοποιούμε για να τη διαχειριστούμε μπορούν να κάνουν δυνατή την κατάκτηση της ατομικής ελευθερίας, για τις μεγάλες μάζες ανθρώπων που απασχολούνται στις τυπικές δουλειές, στην καρδιά της βιομηχανικής μηχανής. Σίγουρα αυτό ήταν αδύνατο, μέχρι τα τέλη του δέκατου ένα του αιώνα. Εάν δούλευες σε εργοστάσιο είχες χρόνο που επαρκούσε οριακά για ύπνο, πόσο μάλλον για κοινωνικοποίηση και δημιουργία τέχνης. Η αλληλεγγύη και οι δομές σού έδιναν τη μόνη ελπίδα. Μάλιστα, επιθέσεις ενάντια στον αυτο-οργανωμένο κόσμο του εργατικού κινήματος του δέκατου ένα του αιώνα, χαρακτηρίζονταν συχνά ως δράσεις που προήγαγαν τον εγωισμό. Μονάχα κατά τη διάρκεια των επαναστάσεων του 1830, 1848 και κυρίως του 1871, οι φτωχοί πήραν συμπτωματικά μια φευγαλέα γεύση ατομικής ελευθερίας. Στην Κομμούνα του Παρισιού, γυναίκες της εργατικής τάξης, έτρεξαν στα στασίδια των εκκλησιών, που είχαν μετατραπεί σε επαναστατικές λέσχες, για να διακηρύξουν τον γάμο παράνομο, την εξομολόγηση ανήθικη, και την ελευθερία να αγαπάς ουσιώδη. Ένας δεκαεξάχρονος ομοφυλόφιλος, ταξίδεψε 150 μίλια από την Αλσατία για να τα δει όλα με τα μάτια του. Κι έμεινε εμβρόντητος. Δήλωσε πως πια ήταν ένα νέο είδος ανθρώπου και έγραψε μερικά από τα καλύτερα ποιήματα του αιώνα. Ο κόσμος όμως δεν ήταν έτοιμος για την ιδέα της ελευθερίας που είχε ο Αρθούρος Ρεμπώ. Αφού πέρασε

17 188 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΗ μερικές χαώδεις εποχές στην κόλαση, μετακόμισε στην Αιθιοπία για να γίνει έμπορος καφέ. Δεν έγραψε τίποτα άλλο μέχρι τον θάνατό του. (6) Μονάχα με την έλευση της εδουαρδιανής περιόδου (η Μπελ Επόκ στη Γαλλία και η Προοδευτική Εποχή στην Αμερική) οι πειραματισμοί με την ατομική ελευθερία αποτέλεσαν κοινή πρακτική για τις μεσαίες και χαμηλότερες τάξεις. Η απελευθέρωση των γυναικών, ακόμα και τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων απασχολούσαν την κεντρική πολιτική σκηνή, ενώ η υγεία, η παιδεία, και ο ελεύθερος χρόνος των εργατών άρχισαν να βελτιώνονται, τόσο που μπορούσαν πλέον να συμμετέχουν στη μαζική κατανάλωση και ψυχαγωγία. Αυτή είναι η ατμόσφαιρα που περιγράφει ο Τσβάιχ, η ατμόσφαιρα μέσα στην οποία βυθίστηκαν πλουσιοπάροχα ο Πικάσο και ο Κλιμτ, η ατμόσφαιρα την οποία ζωντανεύει o Ντέλιους μέσα από τις νότες του Fennimore and Gerda, και δεν συνιστά ατύχημα που αυτή η τόνωση του ατομικισμού συνέπεσε με την κορύφωση της πρώτης περιόδου της παγκοσμιοποίησης. Η εποχή πριν το 1914 ήταν, όπως και η δικιά μας, μια εποχή όπου οι πλέον ευρηματικές τεχνολογίες ήταν εκείνες που οδηγούσαν σε μεγαλύτερη ελευθερία σκέψης και δράσης: το αυτοκίνητο με μηχανή εσωτερικής καύσης, ο κινηματογράφος, o φωνόγραφος και το τηλέφωνο. Ο Τσβάιχ συνόψισε τα συναισθήματα τού να είσαι νέος πριν το 1914 κι αυτά που χάθηκαν όταν ο πόλεμος, η επανάσταση και η μετατόπιση προς τον ολοκληρωτισμό κατέλυσαν τα πάντα. «Πριν από κείνους τους πολέμους», διηγείται, «είδα την ατομική ελευθερία στο ζενίθ της και μετά την είδα να κατακρημνίζεται στο χαμηλότερο σημείο εδώ και εκατοντάδες χρόνια». (7) Κάτω απ αυτό το πρίσμα, το πραγματικό προηγούμενο του ατομικισμού, που τρέφεται από έκσταση, που απορροφάται από το ipod, που απολαμβάνει γουλιά-γουλιά τον latte δεν εμφανίστηκε κατά τη δεκαετία του 60 αλλά κατά τη χρονική περίοδο προ του Οι ριζοσπάστες του 60 μπορούσαν να συλλάβουν

18 7. «Τουιτάρω ακόμα και στα όνειρά μου» 189 τη δυνατότητα ενός νέου τύπου ανθρώπινης ύπαρξης, αλλά η τεχνολογία και η ισορροπία των παγκόσμιων δυνάμεων (ταξικών, φυλετικών και διακρατικών ανταγωνισμών), έδρασαν ενάντια στην υλοποίησή του. Κατά την περίοδο πριν το 1914, το ελευθεριακό πνεύμα των καιρών, η τεχνολογική πρόοδος και η παγκοσμιοποίηση, είχαν όλα ευθυγραμμιστεί. Το ίδιο και τώρα. Τα τελευταία δέκα χρόνια, η ανθρωπότητα βίωσε ποικιλοτρόπως την αποσάθρωση του κοινωνικού μοντέλου ζωής, που αντικατοπτρίζει όσα συνέβησαν. Μόνο που τη φορά αυτή όλα συμβαίνουν σε υψηλές ταχύτητες και στην έκταση όλου του καμβά της ανθρωπότητας. Το νέο πνεύμα των καιρών συγκρούεται με τις σχέσεις εξουσίας του παλιού, ιεραρχικού κόσμου. Κι αυτή είναι η υλιστική ερμηνεία του 2011: έχει να κάνει τόσο με άτομα εναντίον ιεραρχιών όσο και με πλούσιους εναντίον φτωχών. Ο Μασάι με το κινητό Οδηγός στις αλλαγές συμπεριφοράς είναι η τεχνολογία. Έχει συντελεστεί μια επανάσταση στην καταγραφή, στην αποθήκευση και στην αναζήτηση της πληροφορίας, στη διαδικτυακή προσβασιμότητα της πληροφορίας, στην ψηφιοποίηση και παγκοσμιοποίηση των εμπορικών συναλλαγών και, τέλος, μέσω της κοινωνικής δικτύωσης, στην ικανότητα δημιουργίας επαφών έξω από τα ιεραρχικά κανάλια του παρελθόντος. Σε κάθε τεχνολογία, ο κόμβος, ή αλλιώς το άτομο, έχει ενδυναμωθεί σε βάρος του ιεραρχικού πυρήνα, δηλαδή του κράτους ή της επιχείρησης ή ακόμα και της φυλής. Στο ταξίδι μου στην Κένυα το 2007, ακολουθώντας το σήμα της κινητής τηλεφωνίας, τα βήματά μου με οδήγησαν από τη Μομπάσα στην Πεδιάδα Ριφτ, για να διαπιστώσω τελικά ότι η κινητή τηλεφωνία προκαλούσε μικρής κλίμακας κοινωνικές αναταράξεις. Συνάντησα οδηγούς λεωφορείων που μπορούσαν πλέον να επικοινωνούν με τα αφεντικά τους, όταν διεφθαρμένοι αστυνομικοί τους σταματούσαν για να εισπράξουν το φακελάκι τους.

19 286 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΗ Facebook μέσα στα σοκάκια Εστέρο ντε Σαν Μιγκέλ, δειλινό. Καθώς είναι Σαββατόβραδο, παντού ολόγυρα κυκλοφορούν σωματώδεις τύποι με τα παλούκια που χρησιμοποιούνται για την αποφλοίωση του ρυζιού και φακούς. Είναι η εθελοντική αστυνομική δύναμη του Εστέρο ντε Σαν Μιγκέλ. Μαζί με τη Μένα (τώρα καταλαβαίνω πως η μπλούζα της είναι το διακριτικό της αρχηγού της παραγκούπολης) ξαναμπαίνω μέσα στο Εστέρο, από ένα στενάκι που ξεκινάει απέναντι από κάποιο κατάστημα McDonald s. Η είσοδος δεν σε προϊδεάζει καθόλου γι αυτό που ακολουθεί. Το σοκάκι στενεύει και μετά από πολλά φιδογυρίσματα, με οδηγεί μέσα σε μυθιστόρημα του Κάρολου Ντίκενς. Πάνω σε μια στενή γεφυρούλα, ένας άντρας βρίσκεται γονατιστός πάνω από μια ψησταριά. Από τον πολύ καπνό δεν καταλαβαίνω πως πρόκειται για γέφυρα, μέχρι που βρίσκομαι πάνω της, ούτε πως από κάτω υπάρχει ένα κανάλι δύο μέτρα φαρδύ. Τα σπίτια, τόσο κοντά το ένα στο άλλο, που οι μανάδες στα επάνω υπνοδωμάτια, φτιαγμένα από ξύλινα κιβώτια, θα μπορούσαν να σφίξουν τα χέρια με τις γειτόνισες. Εάν ποτέ αποφάσιζες να γυρίσεις τον Όλιβερ Τουίστ σε εξπρεσιονιστική ταινία και είχες για σκηνικό αυτό το μέρος, θα απέλυες τον σκηνογράφο σου γιατί θα το είχε φτιάξει πιο γκροτέσκο απ όσο θα έπρεπε. Προχωράμε βαθιά μέσα στο τούνελ σκύβουμε γιατί το ύψος δεν ξεπερνάει το ενάμισι μέτρο. Αφού προσπεράσω δύο τυπάδες που παίζουν πόκερ και ένα αδέσποτο κοτόπουλο, φτάνω στο μαγαζάκι της Άγκνες Καμπακαουάν. Πουλάει τα ίδια πράγματα που πουλάει κάθε μαγαζί σ οποιαδήποτε παραγκούπολη του κόσμου: φακελάκια με σαμπουάν Silvikrin και Head & Shoulders, το φιλιππινέζικο αντίστοιχο των Marlboro, αναπτήρες, μικροσκοπικά σακουλάκια με λάδι, ψάρι και αλάτι, σε συσκευασία για ένα μόνο γεύμα. «Οι γονείς μου βοήθησαν να στήσω το μαγαζί για να πληρώσω τα δίδακτρά μου», μου λέει η Άγκνες. Τι σπουδάζει; «Διοίκηση Επιχειρήσεων. Έχω δίπλωμα. Μάλιστα τα πρωινά δουλεύω

20 10. «Θα στήσουμε οδοφράγματα» 287 σε μια μεγάλη επιχείρηση, εισάγοντας κωδικούς στο τμήμα πωλήσεων». Αλλά μένεις εδώ; «Ναι, εδώ γεννήθηκα». Είναι εικοσιδύο χρονών. Ο επόμενος που συναντάμε είναι ο γιος της Μένα, σπουδάζει μηχανολόγος. Καθώς διασχίζουμε μια ακόμα γέφυρα, το χαρακτηριστικό βουητό και ο ήχος από κάτι ψηφιακό μάς συναντάει πάνω από τα λιμνάζοντα νερά. Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα Internet café. Εννέα υπολογιστές στριμωγμένοι σ ένα σκοτεινό δωμάτιο από κόντρα-πλακέ. Ένα σκυλί γαβγίζει ενοχλητικά, κάποια παιδιά είναι στο Facebook και άλλα παίζουν online πόκερ. Μια νεαρή φτιάχνει το CV της, ενώ μια άλλη είναι απορροφημένη σ ένα χορευτικό παιχνίδι πολλαπλών παικτών που λέγεται Audition. Είναι και αυτή φοιτήτρια, όπως μου λέει, ενώ εναλλάσσεται αδιάφορα μεταξύ της οθόνης του Blackberry της, και του υπολογιστή. «Διοίκηση Επιχειρήσεων;» Αμέ. Σε απόσταση εκατό μέτρων συνάντησα τρεις πτυχιούχους, μια αυτοσχέδια αστυνομική δύναμη εθελοντών και την επανάσταση των κοινωνικών δικτύων. Και καθώς συνηθίζω τον καπνό, τα κλάματα και τα παιχνίδια των παιδιών, τα κοτόπουλα, την έλλειψη χώρου, συνειδητοποιώ εκείνο που αναγκάστηκαν να μάθουν ένα δισ. άνθρωποι σ ολόκληρο τον κόσμο: δεν είναι και τόσο άσχημα. «Άλλα μέρη έχουν προβλήματα πορνείας, εμείς δεν έχουμε», λέει η Μένα. «Έχουμε αλκοολικούς και λίγους χρήστες ναρκωτικών, αλλά είναι υπό έλεγχο. Νοιαζόμαστε ο ένας για τον άλλο, γνωρίζουμε ό,τι συμβαίνει, είμαστε μια μεγάλη οικογένεια. Η κύρια δουλειά της εθελοντικής αστυνομίας είναι να προσέχει για τυχόν εμπρηστές». Οικισμοί υπό την απειλή εκκαθάρισης έχουν την τάση να πιάνουν φωτιά, κατ εντολήν (όπως πιστεύουν οι κάτοικοι των παραγκουπόλεων) των αρχών ή των ιδιοκτητών. Στο καταφύγιό της, ύψους ενάμισι μέτρου, που είναι το σαλόνι και η κουζίνα της, η Μένα μού μιλάει για τις λεπτομέρειες

21 288 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΗ της κοινωνικής πολιτικής. Τότε επιτέλους τη ρωτάω αυτό που θα έπρεπε να την είχα ρωτήσει από την πρώτη στιγμή που τη συνάντησα. Πώς και είναι τόσο πολιτικοποιημένη; «Τελείωσα πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο της Μανίλα». Εκείνο που έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν οι κάτοικοι των παραγκουπόλεων (όχι μόνο εδώ αλλά και στο Κάιρο, το Ναϊρόμπι, το Ρίο και τη Λα Παζ) είναι κάτι που δεν θα μπορούσαν ποτέ να κατανοήσουν οι τσάροι εκκαθαριστές περασμένων εποχών: την παραγκούπολη της τάξης και της αλληλεγγύης. Τώρα πια, σε παγκόσμιο επίπεδο, η συζήτηση δεν έχει να κάνει με το πόσο γρήγορα μπορεί κάποιος να εξαφανίσει αυτά τα μέρη, αλλά με το πώς μπορεί να εκπληρώσει κανείς τις τάχιστα αυξανόμενες προσδοκίες ανθρώπων ανώτερης εκπαίδευσης που ζουν σε παράγκες. Σε όσους πιστεύουν πως ο καπιταλισμός θα εξαφανίσει μέσω της ανάπτυξης τις παραγκουπόλεις, ο Κάμερον Σίνκλερ, λέει πως είναι βαθιά νυχτωμένοι: Δεν μπορείς να πολεμήσεις εκείνο που έχει πιο γερά θεμέλια από εσένα. Αυτό δεν πρόκειται να ξανασυμβεί ποτέ. Το γεγονός είναι ότι μια προσπάθεια εκκαθάρισης αυτών των αυτοσχέδιων οικισμών θα είχε ως αποτέλεσμα οι κάτοικοί τους να καταλάβουν ολόκληρη την πόλη. Θα μπορούσαν απλώς να προελάσουν στις επιχειρηματικές περιοχές και τότε το παιχνίδι θα είχε χαθεί. Εντούτοις, μέσα στο σκοτάδι και τα σκουπίδια της παραγκούπολης του Σαν Μιγκέλ, αντιλαμβάνομαι πως η εγκατάλειψη αυτών των περιοχών στην τύχη τους θα ήταν μια τεράστια υπεκφυγή. Αντίθετα, αυτό που στην πραγματικότητα λένε οι παγκόσμιες οργανώσεις είναι πως οι παραγκουπόλεις δεν είναι αδύνατο να εξολοθρευτούν, αλλά έχουνε γίνει ουσιώδους σημασίας για έναν συγκεκριμένο τύπο καπιταλισμού. Η φτηνή εργασία των κατοίκων των παραγκουπόλεων υποσκάπτει την οργανωμένη εργασία της καθεστηκυίας εργατικής

22 10. «Θα στήσουμε οδοφράγματα» 289 δύναμης και μέσα σε δύο ή τρεις δεκαετίες θα τη συρρικνώσει σε μια οριακά οργανωμένη μειονότητα. Στη διάρκεια αυτής της πορείας οι κάτοικοι των παραγκουπόλων θα γίνουν η καθεστηκυία εργατική δύναμη. Παράλληλα, οι λειτουργίες του κράτους αλλάζουν. Την εποχή του κεϋνσιανισμού το κράτος υποτίθεται πως θα τους φρόντιζε όλους, τώρα όμως, σε πολλές περιοχές του αναπτυσσόμενου κόσμου, αφήνει μεγάλα τμήματα των αστικών κοινοτήτων να τα βγάλουν πέρα μόνα τους. Ως συνέπεια, η πόλη εξελίσσεται σ έναν εφιαλτικό οργανισμό από ζώνες οικονομικού απαρτχάιντ, οι οποίες, παρ όλο που συνυπάρχουν σχετικά εύκολα, μιας και είναι οικονομικά αλληλεξαρτώμενες, δεν είναι προσπελάσιμες για τους πολλούς. Το μόνο που τους απομένει είναι να μορφώνονται και να περιμένουν μια μικρή δόση καλής τύχης που μπορεί να αλλάξει τη ζωή τους. Αλλά το παγκόσμιο σύστημα στο οποίο ανήκουν είναι πέρα από τον έλεγχό τους. Στο βιβλίο του, Ο δρόμος προς την αποβάθρα του Γουίγκαν, ο Τζώρτζ Όργουελ περιγράφει έναν ανθρακωρύχο σαν μια μορφή σκονισμένης Καρυάτιδας, στους ώμους της οποίας στηρίζεται σχεδόν οτιδήποτε δεν είναι σκονισμένο. O νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός έχει μετατρέψει σε κάτι αντίστοιχο και τους κατοίκους των παραγκουπόλεων. Στους ώμους τους στηρίζεται η οικονομία της μαζικής πολυτέλειας του πλούσιου κόσμου. Από τους τεμαχιστές πλαστικών μπουκαλιών του Καΐρου παίρνουν τις ανακυκλωμένες πρώτες τους ύλες οι κατασκευαστές αθλητικών ειδών στην Κίνα. Στο Ναϊρόμπι, οι κάτοικοι των παραγκουπόλεων είναι αυτοί που ξεκινάνε στις 5:00 π.μ. να πακετάρουν, σε βιομηχανίες δίπλα στο αεροδρόμιο, τον αρακά που θα σερβίρεις την επόμενη μέρα στο τραπέζι. Η Μένα Σίνκο δεν αστειεύεται όταν επιμένει πως υπάρχει αλληλεγγύη στην παραγκούπολη. Σ αντίθεση με τις εξιδανικευμένες επικίνδυνες τάξεις που φαντασιώνονταν οι αναρχικοί του δεκάτου ενάτου αιώνα, οι κάτοικοι των παραγκουπόλεων αποτελούν το ημι-ορατό, κρυμμένο, ανεπίσημο τμήμα της σύγχρονης

23 290 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΗ εργατικής δύναμης. Κατά κάποιον τρόπο είναι το αντίστοιχο του σκιώδους τραπεζικού συστήματος για την κυρίαρχη εργατική τάξη, για το οποίο κανείς δεν νοιάζεται, μέχρι τη στιγμή που θα σκάσει στο πρόσωπό μας. Το αποκρυσταλλωμένο πνεύμα Ο Φρίντριχ Χάγιεκ είχε πει πως η κοινωνική δικαιοσύνη δεν είναι εφικτή και πως η ανισότητα και η μιζέρια που υπάρχει λόγω του καπιταλισμού είναι ηθικές και λογικές. Αυτό που πρέπει να κάνει η ανθρωπότητα, είπε, είναι «να καταπνίξει το αίσθημα αδικίας που προκαλούν συγκεκριμένες ανισότητες, ενώ ταυτόχρονα οφείλει να αναγνωρίσει πως μονάχα ένα σύστημα, εντός του οποίου θα αποδεχόμαστε υπερβολικά άδικες ανισότητες, είναι ικανό να συντηρήσει τον σημερινό παγκόσμιο πληθυσμό». (3) Σ αυτό το πλαίσιο, αυτό που συνέβη το 2011, ήταν μια εξέγερση απέναντι στον Χάγιεκ και στις αρχές της ιδιοτέλειας και απληστίας που αντιπροσώπευε. Το παρόν σύστημα δεν μπορεί να εγγυηθεί την επιβίωση επτά δισ. ανθρώπων στον πλανήτη. Ακόμα-ακόμα δεν μπορεί να αναγνωρίσει την ανθρώπινη υπόστασή τους. Αυτό που μπορεί να κάνει είναι να προσφέρει στους φτωχότερους μια κτηνώδη διαφυγή από τη φτώχεια, με αντίτιμο όμως τη φτωχοποίηση της εργατικής δύναμης της Δύσης. Μια διαφυγή που βεβαίως παραμένει για πάντα άμεσα εξαρτώμενη από την ανάπτυξη, η οποία, από το 2008 και μετά, παραπαίει χωρίς να υπάρχουν εγγυήσεις πως θα επιστρέψει στα επίπεδα του παρελθόντος. Απ όλους όσους συνάντησα ενώ έγραφα αυτό το βιβλίο, η κατάσταση της Λεν-Λεν, της κοπέλας στην επαρχιακή παραγκούπολη, ήταν μάλλον η πιο απελπιστική. Η ασυμφωνία της ιδιοσυγκρασίας της με τις συνθήκες ζωής της ήταν τόσο ακραία που για μένα ενσαρκώνει το τεράστιο ερώτημα με το οποίο βρίσκεται αντιμέτωπη η ανθρωπότητα. Είναι το ίδιο ερώτημα που έκανε και ο Όργουελ το 1943, ανακαλώντας την εποχή που πέρασε στην Ισπανία κατά τη διάρκεια

24 10. «Θα στήσουμε οδοφράγματα» 291 του εμφυλίου πολέμου. Στους στρατώνες της αντιφασιστικής πολιτοφυλακής στη Βαρκελώνη, είχε συναντήσει έναν μπερδεμένο εθελοντή από την Ιταλία, γοητευμένο με την ικανότητα των ανώτερών του αξιωματικών να διαβάζουν τον χάρτη, ενώ εμφανιζόταν ανενδοίαστα αφοσιωμένος στον ελευθεριακό κομμουνισμό. Το πρόσωπό του, έγραφε ο Όργουελ, αν και σημαδεμένο από τη φτώχεια, ακτινοβολούσε ελπίδα και αλληλεγγύη. Ενσάρκωνε αυτό που θα ονόμαζε αργότερα αποκρυσταλλωμένο πνεύμα. Το πρόβλημα της κοινωνικής δικαιοσύνης, επέμενε ο Όργουελ, στρέφεται γύρω από ένα απλό ερώτημα:...θα δοθεί η δυνατότητα σε ανθρώπους σαν εκείνο τον Ιταλό στρατιώτη να ζήσουν μια αξιοπρεπή και πλήρη ζωή, που πλέον είναι τεχνολογικά εφικτή, ναι ή όχι;... Προσωπικά θέλω να πιστεύω, πιθανότατα χωρίς επαρκείς λόγους, πως ο κοινός άνθρωπος, αργά ή γρήγορα, θα κερδίσει τη μάχη, προτιμώ όμως να την κερδίσει το συντομότερο και όχι το αργότερο (κάποια στιγμή μέσα στα επόμενα εκατό χρόνια, και όχι κάποια στιγμή μέσα στα επόμενα χίλια χρόνια). Αυτό ήταν το πραγματικό ζητούμενο του ισπανικού πολέμου και του τελευταίου πολέμου και μάλλον όλων των πολέμων που ακόμα δεν έχουν έρθει. (4) Αυτό είναι το ερώτημα που τριβελίζει το μυαλό μου, ενώ βρίσκομαι μέσα στον καύσωνα της Πόλης του Γκαπάν. Θα εγκαταλείψει η Λεν-Λεν την επαρχία; Θα καταφέρει να βρει δουλειά; Θα καταφέρει να βγάλει αρκετά χρήματα για να ταΐσει τα παιδιά της χωρίς να αναγκαστεί να τα αφήσει πίσω για να δουλέψει σαν καθαρίστρια στα σπίτια των εκατομμυριούχων του Κόλπου; Θα εξαλειφθεί η φτώχεια στις παραγκουπόλεις, στη διάρκεια της ζωής της ή θα πρέπει να περιμένουμε άλλα εκατό χρόνια; Αξιοποιώντας τις μεθόδους που θεωρούνται σήμερα οι καλύτερες, θα χρειαστεί τουλάχιστον ένας αιώνας για να βγουν οι

25 292 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΗ φτωχοί της επαρχίας από την παρούσα κατάστασή τους. Η διαδικασία θα είναι εξίσου κτηνώδης: μετακίνηση ενός, δύο ή ακόμα και τριών δισ. ανθρώπων από την αγροτική γη στις παραγκουπόλεις και από κει πού; Όπως και τα εγκλήματα του σταλινισμού, θα είναι μια διαδικασία εκλογικευμένη, επίπονη, αλλά αναγκαία όπως η γέννα. Οι λόγοι που επιτάσσουν την αναζήτηση μιας εναλλακτικής πορείας δεν είναι μόνο ηθικοί. Η οικονομική κρίση έχει αρχίσει να προσκρούει με τα μακροπρόθεσμα στρατηγικά προβλήματα που ξέραμε πως θα εμφανίζονταν μέσα στον εικοστό πρώτο αιώνα, αλλά όχι τόσο νωρίς: η κλιματική αλλαγή, η εξάντληση των ενεργειακών αποθεμάτων, η πληθυσμιακή έκρηξη. Τα γεγονότα του 2011 έδειξαν πως οι καθημερινοί άνθρωποι (το 99% κατά τους διαδηλωτές του κινήματος Καταλάβετε τη Γουόλ Στριτ ) έχουν την ικανότητα να επαναδιαμορφώσουν τις συνθήκες διαβίωσής τους, να επιτύχουν μέσα σε μια μέρα ό,τι δεν επιτεύχθηκε μέσα από τις συνηθισμένες διαδικασίες χρόνων. Οι ομάδες των πληβείων που πυροδότησαν τα γεγονότα, από το Ιράν το 2009 ως την Αίγυπτο, τη Λιβυή και τη Χιλή το 2011, διαθέτουν και μάλιστα με το παραπάνω, εξαιρετικά πολύτιμες για τον καιρό μας ιδιότητες: δεξιότητες, ευρηματικότητα και νοημοσύνη. Ο πληροφοριακός καπιταλισμός τούς εκπαίδευσε, ενώ τα κοινωνικά δίκτυα τούς επιτρέπουν να ανταλλάσσουν εμπειρίες πέρα από σύνορα. Υπάρχει όμως μια επικίνδυνη αποστασιοποίηση των μαζών, ιδιαιτέρως των νέων, από τις κρατούσες πολιτικές δομές και τα τρέχοντα συστήματα. Εάν συνεχιστεί η παρούσα κατάσταση, η έξοδος δισεκατομμυρίων ανθρώπων από τη φτώχεια θα χρειαστεί πολλές γενιές. Την ίδια στιγμή μια μικρή ελίτ θα εξακολουθεί να πλουτίζει. Αυτή είναι η εικόνα που παραμένει, παρά τις στιγμές ανάτασης που συνεπήραν το Κάιρο, την Τύνιδα και την Τρίπολη, παρά τις καταλήψεις δημοσίων χώρων από το Σαντιάγο ως την Γουόλ Στριτ. Τα γεγονότα του 2011 όμως καταδεικνύουν πως καμία κατάσταση δεν είναι χωρίς ελπίδα, πως όλα είναι ανοιχτά στην αλ-

26 10. «Θα στήσουμε οδοφράγματα» 293 λαγή. Απέναντι στις καταστροφικές επιπτώσεις της φτώχειας, της ανισότητας και της μονοπωλιακής εξουσίας, εκατομμύρια άνθρωποι αναγνωρίζουν πλέον την αλήθεια του συνθήματος που αντήχησε στην Πλατεία Ταχρίρ: Όταν οι λαοί αποφασίσουν να ζήσουν, Η μοίρα θα υπακούσει, Το σκοτάδι θα διαλυθεί, Και οι αλυσίδες θα σπάσουν.

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Εκπομπή του αφιερώματος «Διασκέδασε το Μυαλό σου»

Εκπομπή του αφιερώματος «Διασκέδασε το Μυαλό σου» Εκπομπή του αφιερώματος «Διασκέδασε το Μυαλό σου» Ο Tim Shaw είναι κολλημένος με την επιστήμη και θέλει να ξέρει τα πάντα γύρω από αυτήν. Στον δεύτερο κύκλο της σειράς (η οποία αλλάζει όνομα), βγάζει την

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

«Ευρώ ή Δραχμή;», «ΣΥΡΙΖΑ ή Μνημόνιο;», «λιτότητα ή χρεωκοπία», αυτά είναι μερικά από

«Ευρώ ή Δραχμή;», «ΣΥΡΙΖΑ ή Μνημόνιο;», «λιτότητα ή χρεωκοπία», αυτά είναι μερικά από Το δίκιο θα κριθεί στους δρόμους και όχι στης Βουλής τους διαδρόμους «Ευρώ ή Δραχμή;», «ΣΥΡΙΖΑ ή Μνημόνιο;», «λιτότητα ή χρεωκοπία», αυτά είναι μερικά από τα διλήμματα που κυριαρχούν τις τελευταίες μέρες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε τόσο άσχημη κατάσταση, όσο τον καιρό αυτόν. Ο λόγος;

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 24/4/2015 Mineral Resources in Greece. Αγαπητέ κ. Πρόεδρε, αγαπητοί φίλοι,

Παρασκευή 24/4/2015 Mineral Resources in Greece. Αγαπητέ κ. Πρόεδρε, αγαπητοί φίλοι, Παρασκευή 24/4/2015 Mineral Resources in Greece Αγαπητέ κ. Πρόεδρε, αγαπητοί φίλοι, Δεν ήρθα από τις Βρυξέλλες, όπως είπε ο κ. Πρόεδρος, για να σας πω αυτά που εσείς σίγουρα γνωρίζετε πολύ καλύτερα από

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ενότητα: Αθλητισμός (3 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 6 ώρες (3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: 1. Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής με

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

για να γίνει η ελπίδα πράξη...

για να γίνει η ελπίδα πράξη... για να γίνει η ελπίδα πράξη... Οι φετινές φοιτητικές εκλογές διεξάγονται ύστερα από την συντριβή των μνημονιακών κομμάτων στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές. Ο λαός μας ελπίζει και αισιοδοξεί για τη δικαίωση

Διαβάστε περισσότερα

1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Καβάλα. Θάσος.

1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Καβάλα. Θάσος. ΜΑΘΗΜΑ ΔΥΟ ΠΡΟΦΟΡΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Θεσσαλονίκη Καβάλα Κέρκυρα Θάσος Σαμοθράκη

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί να μη χορεύω στις μύτες;

Γιατί να μη χορεύω στις μύτες; Γιατί να μη χορεύω στις μύτες; Κείμενο της Celia Sparger, φυσιοθεραπεύτριας της Sadler s Wells School, συγγραφέως των βιβλίων Anatomy of Ballet και Beginning Ballet. Η συγγραφέας εκφράζει τη βαθύτατη ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ»

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» 2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» Δεν είχε καλά χαράξει και η κυρία Μαίρη άνοιξε το μαγαζί. Πέταξε τα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους:

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους: Z Επαναληπτικό μάθημα Ανακύκλωση τώρα Αν το σύνθημα αυτό είναι κάτι που είχαμε ξεχάσει τα τελευταία χρόνια, είναι καιρός να το θυμηθούμε και να ενεργοποιηθούμε. Όλοι. Και αυτό γιατί θα πρέπει να καταλάβουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 «ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 1 ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ; Γράφει ο Ηλίας Δερμετζής «Τη ζωή μου χωρίς αριθμούς δεν μπορώ να τη φανταστώ,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία για το Συνέδριο στην Κύπρο, «Εμπορία Γυναικών με σκοπό την Εργασιακή Εκμετάλλευση στην Οικιακή Εργασία»

Ομιλία για το Συνέδριο στην Κύπρο, «Εμπορία Γυναικών με σκοπό την Εργασιακή Εκμετάλλευση στην Οικιακή Εργασία» Λευκωσία, 12/06/2015 Ομιλία για το Συνέδριο στην Κύπρο, «Εμπορία Γυναικών με σκοπό την Εργασιακή Εκμετάλλευση στην Οικιακή Εργασία» Σας ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση Είμαι χαρούμενη που βρίσκομαι εδώ,

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

You & I. ΑΝΤΡΑΣ Γεια σου.

You & I. ΑΝΤΡΑΣ Γεια σου. You & I 1 η σκηνή Μια ερηµική στάση λεωφορείου στη µέση του πουθενά. Ένα αµάξι σταµατάει στη µέση ενός επαρχιακού δρόµου. Ένας άντρας (του οποίου το πρόσωπο δεν βλέπουµε) βγαίνει από το όχηµα και κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών Τμήμα Έρευνας Κοινωνιοδημογραφικά Χαρακτηριστικά ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ 2 1,6 % 1 8,9 2 % 1 4,8 6 % 1 2,1 6 % 6,7 6 % 8,1 1 % 8,1 1 % 1,3 5 % 2,7 % 1,3 5 %

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc25

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» Εκδήλωση της Δομής Ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε 18251/18351/20220 [Η (παρα)πληροφόρηση στο Διαδίκτυο] 18234/18275/20215 [Ο εθισμός στην τηλεόραση]

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση.

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Ιωάννης Αντ. Παναγιωτόπουλος Γενικός Γραμματέας Μέσων Ενημέρωσης Κυρίες και κύριοι, Το 1970, ο μέσος όρος των αναλφάβητων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Κείμενο: Κατερίνα Βαϊμάκη Εικονογράφηση: Ρεβέκκα Βεδέ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Ευρωπαϊκή Ένωση Ταµείο Συνοχής «Επενδύοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

5 Ο Δ. Σ ΜΟΣΧΑΤΟΥ ΣΤ ΤΑΞΗ 26-04- 2013

5 Ο Δ. Σ ΜΟΣΧΑΤΟΥ ΣΤ ΤΑΞΗ 26-04- 2013 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ ΓΛΩΣΣΑ 1. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις το αντικείμενο και να γράψεις μέσα στις παρενθέσεις σε ποια πτώση βρίσκεται, σε ποιον αριθμό και ποιο γένος Ο Βασίλης

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ» ΤΑΞΗ: ΣΤ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ :Συλλογή και επεξεργασία δεδομένων (Στατιστική)

«ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ» ΤΑΞΗ: ΣΤ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ :Συλλογή και επεξεργασία δεδομένων (Στατιστική) ΝΤΑΗ ΕΙΡΗΝΗ ΤΜΗΜΑ: Π.Τ.Δ.Ε, ΠΑΤΡΑΣ 2012-13 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Ε.ΚΟΛΕΖΑ «ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ» ΤΑΞΗ: ΣΤ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ :Συλλογή και επεξεργασία δεδομένων (Στατιστική) [1] Στόχοι της ενότητας(οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές. φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει;

Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές. φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει; ΑΠΟΚΡΙΕΣ 2011 Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές στους δρόμους της Πλάκας; Τι ακούω; Ένα νταούλι; Κουδουνάκια; Τύμπανα; φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει; Όλο

Διαβάστε περισσότερα

Τα τελευταία χρόνια, έχουμε βιώσει ένα κλίμα αβεβαιότητας που όπως ξέρετε, είναι ό,τι χειρότερο για τις επιχειρήσεις. Το μόνο σταθερό δεδομένο που

Τα τελευταία χρόνια, έχουμε βιώσει ένα κλίμα αβεβαιότητας που όπως ξέρετε, είναι ό,τι χειρότερο για τις επιχειρήσεις. Το μόνο σταθερό δεδομένο που 1 Τα τελευταία χρόνια, έχουμε βιώσει ένα κλίμα αβεβαιότητας που όπως ξέρετε, είναι ό,τι χειρότερο για τις επιχειρήσεις. Το μόνο σταθερό δεδομένο που έχουμε, είναι ότι ζούμε σε μία εποχή μεγάλων αλλαγών.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο.

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο. Του George Kakourides* Μπορεί να ονειρεύεσαι ότι κάποτε θα παίζεις σε ένα γήπεδο γεμάτο με φιλάθλους, ένταση και γκολ. Μπορεί να ονειρεύεσαι ολόκληρο γήπεδο να φωνάζει ρυθμικά το όνομα σου. Θέλεις να γίνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΔΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΑΠΟ 16 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ

ΖΩΔΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΑΠΟ 16 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΖΩΔΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΑΠΟ 16 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΚΡΙΟΣ Αυτήν την εβδομάδα κοίτα να τακτοποιήσεις κενά του παρελθόντος και να επεξεργαστείς στο μυαλό σου τις ιδανικότερες λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα