ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ"

Transcript

1 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 Έγγραφο συνόδου 2004 C5-0224/ /0212(COD) EL 14/05/2003 Κοινή θέση 2003 για την έκδοση του κανονισµού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου σχετικά µε τα λιπάσµατα Έγγρ /2/02 δηλώσεις 5149/03 SEC(2003)0497 EL EL

2

3 2. ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η παρούσα µέθοδος εφαρµόζεται αποκλειστικά στο απαλλαγµένο από νιτρικά ασβεστοκυαναµίδιο. 3. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ Μετά την εφαρµογή της µεθόδου Kjeldahl για µετατροπή του αζώτου σε αµµωνιακό άζωτο, το σχηµατιζόµενο αµµωνιακό άζωτο ελευθερώνεται προς αµµωνία µε την επίδραση υδροξειδίου του νατρίου, συλλέγεται και προσδιορίζεται σε πρότυπο διάλυµα θειικού οξέος. 4. ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΗΡΙΑ Απεσταγµένο ή απιονισµένο νερό, απαλλαγµένο διοξειδίου του άνθρακα και κάθε αζωτούχου ενώσεως Αραιό θειικό οξύ (d 20 = 1,54 g/ml): ένας όγκος θειικού οξέος (d 20 = 1,84g/ml) µε έναν όγκο νερού 4.2. Θειικό κάλιο για ανάλυση 4.3. Οξείδιο του χαλκού (CuO): 0,3 έως 0,4 g για κάθε προσδιορισµό ή ισοδύναµη ποσότητα πενταϋδρίτη θειικού χαλκού, δηλ. 0,95 έως 1,25 g ανά προσδιορισµό 4.4. ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου, 30 % περίπου NaOH (d 20 = 1,33 g/ml), απαλλαγµένο αµµωνιακών 4.5. Θειικό οξύ: 0,1 mol/l 4.6. ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου, απαλλαγµένο ανθρακικών: 0,1 mol/l 4.7. Θειικό οξύ: 0,2 mol/l 4.8. ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου, απαλλαγµένο ανθρακικών: 0,2 mol/l 4.9. Θειικό οξύ: 0,5 mol/l ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου, απαλλαγµένο ανθρακικών: 0,5 mol/l } για } για } για την περίπτωση α) (βλέπε µέθοδο 2.1). την περίπτωση β) (βλέπε σηµείωση 2, µέθοδο 2.1). την περίπτωση γ) (βλέπε σηµείωση 2, µέθοδο 2.1) /2/02 REV 2 GA/sa 37

4 4.11. ιαλύµατα δείκτη Μικτός δείκτης ιάλυµα A: ιαλύεται 1 g ερυθρού του µεθυλίου σε 37 ml διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 mol/l και το διάλυµα συµπληρώνεται µέχρις όγκου 1 λίτρου µε νερό. ιάλυµα B: ιαλύεται 1 g κυανού του µεθυλενίου σε νερό και συµπληρώνεται µε νερό µέχρις όγκου 1 λίτρου. Ένας όγκος διαλύµατος Α αναµειγνύεται µε δύο όγκους διαλύµατος B. Ο δείκτης αυτός είναι ιώδης σε όξινο διάλυµα, γκρίζος σε ουδέτερο και πράσινος σε αλκαλικό. Χρησιµοποιούνται 0,5 ml (10 σταγόνες) από το διάλυµα αυτό του δείκτη είκτης µε ερυθρό του µεθυλίου ιαλύεται 0,1 g ερυθρού του µεθυλίου σε 50 ml αιθανόλης 95 %, συµπληρώνεται µέχρι 100 ml µε νερό. Εάν χρειάζεται διηθείται. Ο δείκτης αυτός µπορεί να χρησιµοποιηθεί (4 ή 5 σταγόνες) αντί του προηγουµένου Κόκκοι ελαφρόπετρας, πλυµένοι µε υδροχλωρικό οξύ και πυρωµένοι Θειοκυανιούχο κάλιο για ανάλυση 5. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ 5.1. Συσκευή αποστάξεως, βλέπε µέθοδο 2.1 «Προσδιορισµός του αµµωνιακού αζώτου» 5.2. Μακρύλαιµη σφαιρική φιάλη Kjeldahl κατάλληλης χωρητικότητας 5.3. Σιφώνια ακριβείας των 50, 100 και 200 ml 5.4. Ογκοµετρική φιάλη των 250 ml 12733/2/02 REV 2 GA/sa 38

5 6. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΕΙΓΜΑΤΟΣ Βλέπε µέθοδο ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 7.1. Παρασκευή του διαλύµατος για ανάλυση Ζυγίζεται, µε προσέγγιση 0,001 g, δείγµα 1 g και εισάγεται στη φιάλη Kjeldahl. Προστίθενται 50 ml αραιού θειικού οξέος (4.1), 10 έως 15 g θειικού καλίου (4.2) και ο προβλεπόµενος καταλύτης (4.3). Θερµαίνεται ήπια για να εκδιωχθεί το νερό, διατηρείται σε µέτριο βρασµό επί δύο ώρες, αφήνεται να ψυχθεί και αραιώνεται µε 100 έως 150 ml νερού. Αφήνεται να ψυχθεί εκ νέου, µεταγγίζεται ποσοτικά το εναιώρηµα σε ογκοµετρική φιάλη των 250 ml, συµπληρώνεται µέχρι τη χαραγή µε νερό, αναδεύεται και διηθείται επί ξηρού ηθµού σε ξηρό υποδοχέα Ανάλυση του διαλύµατος Ανάλογα µε την επιλεγείσα περίπτωση (βλέπε µέθοδο 2.1), λαµβάνεται, µε τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας, κατάλληλη ποσότητα 50, 100 ή 200 ml από το διάλυµα που ελήφθη και αποστάζεται η αµµωνία σύµφωνα µε τον τρόπο εργασίας που περιγράφεται στη µέθοδο 2.1, λαµβάνοντας φροντίδα να προστεθεί στη φιάλη αποστάξεως επαρκής ποσότητα διαλύµατος NaOH (4.4) ούτως ώστε να βρίσκεται σε σηµαντική περίσσεια Τυφλός προσδιορισµός Εκτελείται τυφλό πείραµα (παραλείποντας το δείγµα) υπό τις ίδιες συνθήκες και λαµβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισµό του τελικού αποτελέσµατος οκιµή ελέγχου Πριν από την ανάλυση, ελέγχεται η καλή λειτουργία της συσκευής και η σωστή εφαρµογή της τεχνικής, χρησιµοποιώντας κατάλληλη ποσότητα πρότυπου διαλύµατος θειοκυανιούχου καλίου για ανάλυση (4.13), που να αντιστοιχεί πάνω-κάτω στη συγκέντρωση του αζώτου στο δείγµα /2/02 REV 2 GA/sa 39

6 8. ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Το αποτέλεσµα της αναλύσεως εκφράζεται σε άζωτο (Ν) επί τοις εκατό που περιέχεται στο λίπασµα όπως έγινε δεκτό για ανάλυση. Περίπτωση α): Περίπτωση β): Περίπτωση γ): % N = (50 A) 0,7 % N = (50 A) 0,7 % N = (35 A) 0,875 ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΟΛΙΚΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΣΤΟ ΑΣΒΕΣΤΟΚΥΑΝΑΜΙ ΙΟ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΝΙΤΡΙΚΑ 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται µέθοδος προσδιορισµού του ολικού αζώτου στο ασβεστοκυαναµίδιο. 2. ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η παρούσα µέθοδος εφαρµόζεται στο ασβεστοκυαναµίδιο που περιέχει νιτρικά. 3. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ Η απευθείας προσβολή κατά Kjeldahl δεν µπορεί να εφαρµοστεί στο ασβεστοκυαναµίδιο που περιέχει νιτρικά. Για το λόγο αυτό, το άζωτο ανάγεται σε αµµωνιακό άζωτο µε τη βοήθεια µεταλλικού σιδήρου και χλωριούχου κασσιτέρου πριν από την εφαρµογή της µεθόδου Kjeldahl /2/02 REV 2 GA/sa 40

7 4. ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΗΡΙΑ Απεσταγµένο ή απιονισµένο νερό, απαλλαγµένο διοξειδίου του άνθρακα και κάθε αζωτούχου ενώσεως Θειικό οξύ (d 20 = 1,84 g/ml) 4.2. Κονιοποιηµένος σίδηρος, ανηγµένος µε υδρογόνο 4.3. Θειικό κάλιο για ανάλυση, κονιοποιηµένο καλά 4.4. Θειικό οξύ: 0,1 mol/l } για την περίπτωση α) 4.5. Πρότυπο διάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή (βλέπε µέθοδο 2.1). καλίου, απαλλαγµένο ανθρακικών: 0,1 mol/l 4.6. Θειικό οξύ: 0,2 mol/l } για την περίπτωση β) 4.7. Πρότυπο διάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή (βλέπε σηµείωση 2, καλίου, απαλλαγµένο ανθρακικών: 0,2 mol/l µέθοδο 2.1) Θειικό οξύ: 0,5 mol/l } για την περίπτωση γ) 4.9. Πρότυπο διάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή (βλέπε σηµείωση 2, καλίου, απαλλαγµένο ανθρακικών: 0,5 mol/l µέθοδο 2.1) ιαλύµατα δείκτη Μικτός δείκτης ιάλυµα A: ιαλύεται 1 g ερυθρού του µεθυλίου σε 37 ml διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 mol/l και το διάλυµα συµπληρώνεται µέχρις όγκου 1 λίτρου µε νερό. ιάλυµα B: ιαλύεται 1 g κυανού του µεθυλενίου σε νερό και συµπληρώνεται µέχρις όγκου 1 λίτρου /2/02 REV 2 GA/sa 41

8 Ένας όγκος διαλύµατος A αναµειγνύεται µε δύο όγκους διαλύµατος B. Ο δείκτης αυτός είναι ιώδης σε όξινο διάλυµα, γκρίζος σε ουδέτερο και πράσινος σε αλκαλικό. Χρησιµοποιούνται 0,5 ml (10 σταγόνες) του διαλύµατος αυτού είκτης µε ερυθρό του µεθυλίου ιαλύεται 0,1 g ερυθρού του µεθυλίου σε 50 ml αιθανόλης 95 %, συµπληρώνεται µέχρις 100 ml µε νερό και αν χρειάζεται διηθείται. Ο δείκτης αυτός µπορεί να χρησιµοποιηθεί (4 ή 5 σταγόνες) αντί του προηγουµένου ιάλυµα χλωριούχου κασσιτέρου ιαλύονται 120 g SnCl 2. 2H 2 O σε 400 ml πυκνού υδροχλωρικού οξέος (d 20 = 1,18 g/ml) και συµπληρώνονται µέχρις όγκου 1 λίτρου µε νερό. Το διάλυµα πρέπει να είναι τελείως διαυγές και να παρασκευάζεται αµέσως πριν χρησιµοποιηθεί. Είναι απαραίτητο να ελέγχεται η αναγωγική ισχύς του χλωριούχου κασσιτέρου. Σηµείωση ιαλύονται 0,5 g SnCl2. 2H 2 O σε 2 ml πυκνού υδροχλωρικού οξέος (d 20 = 1,18 g/ml) και συµπληρώνονται µέχρι 50 ml µε νερό. Προστίθενται στη συνέχεια 5 g άλατος Seignette (τρυγικό καλιονάτριο), και κατόπιν επαρκής ποσότητα διττανθρακικού νατρίου για ανάλυση ώστε να είναι το διάλυµα αλκαλικό σε χάρτη ηλιοτροπίου. Τιτλοδοτείται µε διάλυµα ιωδίου 0,1 mol/l, παρουσία διαλύµατος αµύλου ως δείκτη. 1 ml διαλύµατος ιωδίου 0,1 mol/l αντιστοιχεί σε 0,01128 g SnCl 2. 2H 2 O. Το 80 % τουλάχιστον του κασσιτέρου που υπάρχει συνολικά στο διάλυµα πρέπει να βρίσκεται σε δισθενή µορφή. Για την τιτλοδότηση, πρέπει λοιπόν να χρησιµοποιηθούν τουλάχιστον 35 ml διαλύµατος ιωδίου 0,1 mol/l ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου, 30 % περίπου NaOH (d 20 = 1,33 g/ml), απαλλαγµένο αµµωνιακών Πρότυπο αµµωνιονιτρικό διάλυµα Ζυγίζονται 2,5 g νιτρικού καλίου για ανάλυση και 10,16 g θειικού αµµωνίου για ανάλυση και φέρονται σε ογκοµετρική φιάλη 250 ml. ιαλύονται µε νερό και συµπληρώνονται µέχρι 250 ml. 1 ml του διαλύµατος αυτού περιέχει 0,01 g αζώτου Κόκκοι ελαφρόπετρας, πλυµένοι µε υδροχλωρικό οξύ και πυρωµένοι 12733/2/02 REV 2 GA/sa 42

9 5. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ Βλέπε µέθοδο ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΕΙΓΜΑΤΟΣ Βλέπε µέθοδο ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 7.1. Παρασκευή του διαλύµατος Ζυγίζεται, µε προσέγγιση 0,001 g, δείγµα 1 g και εισάγεται στη φιάλη Kjeldahl. Προστίθενται 0,5 g κονιοποιηµένου σιδήρου (4.2) και 50 ml διαλύµατος χλωριούχου κασσιτέρου (4.11), αναδεύεται και αφήνεται να ηρεµήσει επί µισή ώρα. Κατά τη διάρκεια της περιόδου ηρεµίας, αναδεύεται εκ νέου µετά δέκα και είκοσι λεπτά. Προστίθενται κατόπιν 10 g θειικού καλίου (4.3) και 30 ml θειικού οξέος (4.1). Φέρεται σε βρασµό και η προσβολή συνεχίζεται επί µία ώρα µετά την εµφάνιση λευκών καπνών. Αφήνεται να ψυχθεί και αραιώνεται µε 100 έως 150 ml νερού. Το εναιώρηµα µεταγγίζεται ποσοτικά σε ογκοµετρική φιάλη των 250 ml, ξαναψύχεται, συµπληρώνεται µέχρι τη χαραγή µε νερό, αναδεύεται και διηθείται επί ξηρού επιπέδου φίλτρου µέσα σε ξηρό δοχέα. Αντί να µεταγγιστεί στη συνέχεια το εναιώρηµα για να εφαρµοστούν οι περιπτώσεις α), β), ή γ) που χρησιµοποιούνται στη µέθοδο 2.1, µπορεί επίσης το αµµωνιακό άζωτο του διαλύµατος αυτού να αποσταχθεί κατευθείαν, αφού προηγουµένως προστεθεί επαρκής ποσότητα υδροξειδίου του νατρίου (4.12) ώστε να εξασφαλιστεί σηµαντική περίσσεια Ανάλυση του διαλύµατος Λαµβάνεται, µε τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας, ανάλογα µε την περίπτωση α), β), ή γ) που χρησιµοποιείται στη µέθοδο 2.1, κατάλληλη ποσότητα 50, 100 ή 200 ml του διαλύµατος που ελήφθη. Το αµµωνιακό διάλυµα αποστάζεται σύµφωνα µε τον τρόπο εργασίας της µεθόδου 2.1, λαµβάνοντας φροντίδα να προστεθεί στη φιάλη αποστάξεως επαρκής ποσότητα διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου (4.12) ώστε να εξασφαλιστεί σηµαντική περίσσεια Τυφλός προσδιορισµός Εκτελείται τυφλό πείραµα (παραλείποντας το δείγµα) υπό τις ίδιες συνθήκες και λαµβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισµό του τελικού αποτελέσµατος οκιµή ελέγχου Πριν από την ανάλυση, ελέγχεται η καλή λειτουργία της συσκευής και η σωστή εφαρµογή της τεχνικής µε το πρότυπο διάλυµα που περιέχει ποσότητες αµµωνιακού και νιτρικού αζώτου, παρόµοιες µε εκείνες του κυαναµιδικού και νιτρικού αζώτου που περιέχονται στο νιτρωµένο ασβεστοκυαναµίδιο /2/02 REV 2 GA/sa 43

10 Για το σκοπό αυτό, φέρονται στη φιάλη Kjeldahl, 20 ml του πρότυπου διαλύµατος (4.13). Πραγµατοποιείται η ανάλυση σύµφωνα µε την τεχνική που περιγράφεται υπό 7.1 και ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Το αποτέλεσµα της ανάλυσης πρέπει να εκφράζεται σε ολικό άζωτο (Ν) επί τοις εκατό που υπάρχει στο λίπασµα όπως αυτό γίνεται δεκτό για ανάλυση. Περίπτωση α): Περίπτωση β): Περίπτωση γ): % N = (50 A) 0,7 % N = (50 A) 0,7 % N = (35 A) 0,875 ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΟΛΙΚΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΥΡΙΑ 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται µέθοδος προσδιορισµού του ολικού αζώτου στην ουρία. 2. ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η παρούσα µέθοδος εφαρµόζεται αποκλειστικά στα λιπάσµατα ουρίας, που είναι απαλλαγµένα νιτρικών. 3. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ Με βρασµό παρουσία θειικού οξέος, η ουρία µετασχηµατίζεται ποσοτικά σε αµµωνία. Μετατίθεται η ισορροπία προς αµµωνία σε αλκαλικό διάλυµα και συλλέγεται σε πρότυπο διάλυµα θειικού οξέος που είναι σε περίσσεια. Η περίσσεια του οξέος προσδιορίζεται µε πρότυπο αλκαλικό διάλυµα /2/02 REV 2 GA/sa 44

11 4. ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΗΡΙΑ Απεσταγµένο ή απιονισµένο νερό, απαλλαγµένο διοξειδίου του άνθρακα και κάθε αζωτούχου ενώσεως Θειικό οξύ, πυκνό (d 20 = 1,84 g/ml) 4.2. ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου, 30 % περίπου NaOH (d 20 = 1,33 g/ml), απαλλαγµένο αµµωνιακών 4.3. Θειικό οξύ: 0,1 mol/l 4.4. ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου, απαλλαγµένο ανθρακικών: 0,1 mol/l 4.5. Θειικό οξύ: 0,2 mol/l 4.6. ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου, απαλλαγµένο ανθρακικών: 0,2 mol/l 4.7. Θειικό οξύ: 0,5 mol/l 4.8. ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου, απαλλαγµένο ανθρακικών: 0,5 mol/l } για την περίπτωση α) (βλέπε µέθοδο 2.1). } για την περίπτωση β) (βλέπε σηµείωση 2, µέθοδο 2.1). } για την περίπτωση γ) (βλέπε σηµείωση 2, µέθοδο 2.1) ιαλύµατα δείκτη Μικτός δείκτης ιάλυµα A: ιαλύεται 1 g ερυθρού του µεθυλίου σε 37 ml διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 mol/l και το διάλυµα συµπληρώνεται µέχρις όγκου 1 λίτρου µε νερό. ιάλυµα B: ιαλύεται 1 g κυανού του µεθυλενίου σε νερό και συµπληρώνεται µέχρις όγκου 1 λίτρου. Ένας όγκος διαλύµατος Α αναµειγνύεται µε δύο όγκους διαλύµατος B. Ο δείκτης αυτός είναι ιώδης σε όξινο διάλυµα, γκρίζος σε ουδέτερο και πράσινος σε αλκαλικό. Χρησιµοποιούνται 0,5 ml (10 σταγόνες) από το διάλυµα αυτό του δείκτη /2/02 REV 2 GA/sa 45

12 ιάλυµα δείκτη ερυθρού του µεθυλίου ιαλύεται 0,1 g ερυθρού του µεθυλίου σε 50 ml αιθανόλης 95 %, συµπληρώνεται µέχρι 100 ml µε νερό. Εάν χρειάζεται διηθείται. Ο δείκτης αυτός µπορεί να χρησιµοποιηθεί (4 ή 5 σταγόνες) αντί του προηγουµένου Κόκκοι ελαφρόπετρας, πλυµένοι µε υδροχλωρικό οξύ και πυρωµένοι Ουρία για ανάλυση 5. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ 5.1. Συσκευή αποστάξεως, βλέπε µέθοδο 2.1 «Προσδιορισµός του αµµωνιακού αζώτου» 5.2. Ογκοµετρική φιάλη των 500 ml 5.3. Σιφώνια ακριβείας των 25, 50 και 100 ml 6. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΕΙΓΜΑΤΟΣ Βλέπε µέθοδο ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 7.1. Παρασκευή του διαλύµατος Ζυγίζονται 2,5 g προπαρασκευασθέντος δείγµατος µε προσέγγιση 0,001 g, εισάγονται σε φιάλη Kjeldahl των 300 ml και προστίθενται 20 ml νερό. Προστίθενται κατόπιν, υπό ανάδευση, 20 ml πυκνού θειικού οξέος (4.1) και µερικά τεµάχια γυαλιού για τη ρύθµιση του βρασµού. Για να αποφευχθούν ενδεχόµενες εκτινάξεις, εισάγεται στο λαιµό της φιάλης ένα γυάλινο χωνί µε επιµηκυµένο στέλεχος. Το σύνολο θερµαίνεται, αρχικά µε µικρή φλόγα, κατόπιν ισχυρότερα, µέχρις εκλύσεως λευκών ατµών (30 µε 40 λεπτά). Μετά από ψύξη αραιώνεται µε 100 έως 150 ml νερού. Μεταγγίζεται ποσοτικά το υγρό σε ογκοµετρική φιάλη των 500 ml, αφήνοντας το ενδεχοµένως αδιάλυτο προϊόν. Αφήνεται να ψυχθεί µέχρι τη θερµοκρασία περιβάλλοντος. Ο όγκος συµπληρώνεται µε νερό, αναδεύεται και αν χρειάζεται διηθείται µε ξηρό ηθµό σε ξηρό δοχέα Ανάλυση του διαλύµατος Με τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας, φέρονται στη φιάλη συλλογής του αποστάγµατος 25, 50 ή 100 ml του διαλύµατος που λαµβάνεται κατ αυτόν τον τρόπο, ανάλογα µε την επιλεγείσα περίπτωση (βλέπε µέθοδο 2.1). Κατόπιν το αµµωνιακό διάλυµα αποστάζεται σύµφωνα µε τις υποδείξεις της µεθόδου 2.1, φροντίζοντας να προστεθεί στη φιάλη αποστάξεως επαρκής ποσότητα NaOH (d 20 = 1,33 g/ml) (4.2) ούτως ώστε να βρίσκεται σε σηµαντική περίσσεια /2/02 REV 2 GA/sa 46

13 7.3. Τυφλός προσδιορισµός Εκτελείται τυφλό πείραµα (παραλείποντας το δείγµα) υπό τις ίδιες συνθήκες και λαµβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισµό του τελικού αποτελέσµατος οκιµή ελέγχου Πριν από την ανάλυση, ελέγχεται η καλή λειτουργία της συσκευής και η σωστή εφαρµογή της τεχνικής χρησιµοποιώντας κατάλληλη ποσότητα προσφάτως παρασκευασθέντος διαλύµατος ουρίας (4.11). 8. ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Το αποτέλεσµα της ανάλυσης εκφράζεται σε άζωτο (Ν) επί τοις εκατό που περιέχεται στο λίπασµα όπως έγινε δεκτό για ανάλυση. Περίπτωση α): Περίπτωση β): Περίπτωση γ): % N = (50 A) 1,12 % N = (50 A) 1,12 % N = (35 A) 1,40 ΜΕΘΟ ΟΣ 2.4 ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΥΑΝΑΜΙ ΙΚΟΥ ΑΖΩΤΟΥ 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται µέθοδος προσδιορισµού του κυαναµιδικού αζώτου. 2. ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η παρούσα µέθοδος µπορεί να εφαρµοστεί στο ασβεστοκυαναµίδιο και στο νιτρωµένο ασβεστοκυαναµίδιο /2/02 REV 2 GA/sa 47

14 3. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ Το κυαναµιδικό άζωτο καθιζάνει υπό µορφή ενώσεως µε άργυρο και προσδιορίζεται στο ίζηµα κατά τη µέθοδο Kjeldahl. 4. ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΗΡΙΑ Απεσταγµένο ή απιονισµένο νερό, απαλλαγµένο διοξειδίου του άνθρακα και κάθε αζωτούχου ενώσεως Παγόµορφο οξικό οξύ 4.2. ιάλυµα αµµωνίας περιεκτικότητας 10 % σε αµµωνία κατά µάζα (d 20 = 0,96 g/ml) 4.3. Αµµωνιακό διάλυµα αργύρου, κατά Tollens Αναµειγνύονται 500 ml υδατικού διαλύµατος νιτρικού αργύρου (AgNO 3 ) 10 % µε 500 ml υδατικού διαλύµατος αµµωνίας 10 % (4.2). Το διάλυµα πρέπει να µην εκτίθεται χωρίς λόγο στο φως, να µη θερµαίνεται χωρίς να είναι ανάγκη και να διατηρείται όσο το δυνατό προφυλαγµένο από τον αέρα. Το διάλυµα διατηρείται συνήθως για χρόνια. Όσο το διάλυµα παραµένει διαυγές, το αντιδραστήριο είναι καλής ποιότητας Πυκνό θειικό οξύ (d 20 = 1,84 g/ml) 4.5. Θειικό κάλιο για ανάλυση 4.6. Οξείδιο του χαλκού (CuO), 0,3 έως 0,4 g για κάθε προσδιορισµό ή ισοδύναµη ποσότητα πενταϋδρίτη θειικού χαλκού, δηλ. 0,95 έως 1,25 g κατά προσδιορισµό 4.7. ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου, 30 % περίπου NaOH (d 20 = 1,33 g/ml), απαλλαγµένο αµµωνιακών 4.8. Θειικό οξύ: 0,1 mol/l 4.9. ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου: 0,1 mol/l ιαλύµατα δείκτη 12733/2/02 REV 2 GA/sa 48

15 Μικτός δείκτης ιάλυµα A: ιαλύεται 1 g ερυθρού του µεθυλίου σε 37 ml διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 mol/l και το διάλυµα συµπληρώνεται µέχρις όγκου 1 λίτρου µε νερό. ιάλυµα B: ιαλύεται 1 g κυανού του µεθυλενίου σε νερό και συµπληρώνεται µέχρις όγκου 1 λίτρου. Ένας όγκος διαλύµατος Α αναµειγνύεται µε δύο όγκους διαλύµατος Β. Ο δείκτης αυτός είναι ιώδης σε όξινο διάλυµα, γκρίζος σε ουδέτερο και πράσινος σε αλκαλικό. Χρησιµοποιούνται 0,5 ml (10 σταγόνες) από το διάλυµα αυτό του δείκτη ιάλυµα δείκτη ερυθρού του µεθυλίου ιαλύεται 0,1 g ερυθρού του µεθυλίου σε 50 ml αιθανόλης 95 %, συµπληρώνεται µέχρι 100 ml µε νερό. Εάν χρειάζεται διηθείται. Ο δείκτης αυτός µπορεί να χρησιµοποιηθεί (4 έως 5 σταγόνες), αντί του προηγουµένου Κόκκοι ελαφρόπετρας, πλυµένοι µε υδροχλωρικό οξύ και πυρωµένοι Θειοκυανιούχο κάλιο για ανάλυση 5. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ 5.1. Συσκευή αποστάξεως, βλέπε µέθοδο 2.1 «Προσδιορισµός του αµµωνιακού αζώτου» 5.2. Ογκοµετρική φιάλη των 500 ml (π.χ. Stohmann) 5.3. Μακρύλαιµη φιάλη Kjeldahl κατάλληλης χωρητικότητας (300 έως 500 ml) 5.4. Σιφώνιο ακριβείας των 50 ml 5.5. Περιστροφικός αναδευτήρας (ρυθµισµένος στις 35 έως 40 στροφές ανά λεπτό) 6. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Βλέπε µέθοδο /2/02 REV 2 GA/sa 49

16 7. ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 7.1. Μέτρα ασφαλείας Κατά τη χρησιµοποίηση οποιουδήποτε αµµωνιακού διαλύµατος αργύρου, επιβάλλεται αυστηρά να φοριούνται γυαλιά ασφαλείας. Μόλις σχηµατιστεί µια λεπτή µεµβράνη στην επιφάνεια του υγρού µπορεί να γίνει µετά από ανάδευση έκρηξη και επιβάλλεται η µεγαλύτερη δυνατή επιφυλακτικότητα Παρασκευή του διαλύµατος για ανάλυση Ζυγίζονται 2,5 g δείγµατος, µε προσέγγιση 0,001 g, και φέρονται σε µικρό γυάλινο γουδί. Λειοτριβείται τρεις φορές µε νερό και µετά από κάθε λειοτρίβηση το υπερκείµενο υγρό µεταγγίζεται σε ογκοµετρική φιάλη Stohmann των 500 ml. Το ιγδίο, ο ύπερος και το χωνί εκπλύνονται µε την βοήθεια υδροβολέα κατά τρόπο ώστε όλο το υλικό να µεταφερθεί ποσοτικά στην ογκοµετρική φιάλη Stohmann. Στη φιάλη προστίθενται νερό για να ληφθεί όγκος περίπου 400 ml και 15 ml οξικού οξέος (4.1). Αναδεύεται µε περιστροφικό αναδευτήρα (5.5) επί δύο ώρες. Φέρεται µε νερό µέχρις όγκου 500 ml, αναµειγνύεται και διηθείται. Η ανάλυση πρέπει να ακολουθεί όσο το δυνατό ταχύτερα Ανάλυση του διαλύµατος Λαµβάνονται 50 ml του διηθήµατος και φέρονται σε ποτήρι ζέσεως των 250 ml. Ρυθµίζεται το ph του διαλύµατος λίγο πάνω από το 7 µε προσθήκη αµµωνιακού διαλύµατος (4.2) και στη συνέχεια προστίθενται υπό ανάδευση 30 ml ζεστού αµµωνιακού διαλύµατος νιτρικού αργύρου (4.3) για την καταβύθιση της κίτρινης µε άργυρο ενώσεως του κυαναµιδίου. Αφήνεται σε ηρεµία µέχρι την εποµένη. ιηθείται και το ίζηµα πλένεται µε κρύο νερό µέχρι να απαλλαγεί τελείως από τα ιόντα αµµωνίου. Το διήθηµα και το ίζηµα υγρά ακόµη, φέρονται στη φιάλη Kjeldahl, προστίθενται 10 έως 15 g θειικού καλίου (4.5), ο καταλύτης (4.6) στην προβλεπόµενη ποσότητα και στη συνέχεια 50 ml νερού και 25 ml πυκνού θειικού οξέος (4.4). Η φιάλη θερµαίνεται αργά αναδεύοντας ελαφρά µέχρι να αρχίσει να βράζει το περιεχόµενο. Αυξάνεται η θέρµανση και ο βρασµός συνεχίζεται µέχρις ότου το περιεχόµενο της φιάλης αποχρωµατιστεί ή γίνει ελαφρώς πράσινο. Ο βρασµός παρατείνεται επί µία ώρα και αφήνεται να ψυχθεί /2/02 REV 2 GA/sa 50

17 Το υγρό της φιάλης Kjeldahl µεταγγίζεται ποσοτικά στη φιάλη αποστάξεως, προστίθενται µερικοί κόκκοι ελαφρόπετρας (4.11), αραιώνεται µε νερό για να ληφθεί συνολικός όγκος περίπου 350 ml. Αναµειγνύεται και ψύχεται. Το αµµωνιακό διάλυµα αποστάζεται σύµφωνα µε τη µέθοδο 2.1, περίπτωση α), φροντίζοντας να προστεθεί στη φιάλη αποστάξεως επαρκής ποσότητα διαλύµατος NaOH (4.7) για να διασφαλιστεί η ύπαρξη ικανής περίσσειας Τυφλός προσδιορισµός Εκτελείται τυφλό πείραµα (παραλείποντας το δείγµα) υπό τις ίδιες συνθήκες και λαµβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισµό του τελικού αποτελέσµατος οκιµή ελέγχου Πριν από την ανάλυση, ελέγχεται η καλή λειτουργία της συσκευής και η σωστή εφαρµογή της τεχνικής χρησιµοποιώντας κατάλληλη ποσότητα πρότυπου διαλύµατος θειοκυανιούχου καλίου (4.12) που να αντιστοιχεί σε 0,05 g αζώτου. 8. ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Το αποτέλεσµα εκφράζεται σε κυαναµιδικό άζωτο επί τοις εκατό, περιεχόµενο στο λίπασµα όπως αυτό έχει γίνει δεκτό για ανάλυση. % N = (50 A) 0,56 ΜΕΘΟ ΟΣ 2.5 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΟΥΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΥΡΙΑ 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται µέθοδος προσδιορισµού της διουρίας στην ουρία. 2. ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η παρούσα µέθοδος εφαρµόζεται αποκλειστικά στην ουρία /2/02 REV 2 GA/sa 51

18 3. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ Σε αλκαλικό περιβάλλον, παρουσία τρυγικού καλιονατρίου, η διουρία σχηµατίζει µε το δισθενή χαλκό ένα ιώδες σύµπλοκο χαλκού. Η απορρόφηση του διαλύµατος µετράται σε µήκος κύµατος περίπου 546 nm (νανόµετρα). 4. ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΗΡΙΑ Απεσταγµένο η απιονισµένο νερό απαλλαγµένο διοξειδίου του άνθρακα και αµµωνίας. Η ποιότητα του νερού είναι ιδιαίτερα σηµαντική για τον παρόντα προσδιορισµό Μεθανόλη 4.2. ιάλυµα θειικού οξέος, περίπου 0,1 mol/l 4.3. ιάλυµα υδροξειδίου του νατρίου, περίπου 0,1 mol/l 4.4. Αλκαλικό διάλυµα τρυγικού καλιονατρίου Σε ογκοµετρική φιάλη του 1 λίτρου, διαλύονται 40 g υδροξειδίου του νατρίου σε 500 ml νερού, και αφήνονται να ψυχθούν. Προστίθενται 50 g τρυγικού καλιονατρίου (NaKC 4 H 4 O 6. 4H 2 O). Συµπληρώνεται µέχρι τη χαραγή. Αφήνεται σε ηρεµία επί 24 ώρες πριν χρησιµοποιηθεί ιάλυµα θειικού χαλκού Σε ογκοµετρική φιάλη του 1 λίτρου, διαλύονται 15 g θειικού χαλκού (CuSO 4. 5H 2 O) σε 500 ml νερού. Συµπληρώνεται µέχρι τη χαραγή Πρότυπο διάλυµα διουρίας παρασκευασθέν πρόσφατα Σε ογκοµετρική φιάλη των 250 ml, διαλύονται 0,250 g καθαρής διουρίας 1 σε νερό. Συµπληρώνεται µέχρις 250 ml. 1 ml του διαλύµατος αυτού περιέχει 0,001 g διουρίας ιάλυµα δείκτη Σε ογκοµετρική φιάλη των 100 ml, διαλύεται 0,1 g ερυθρού του µεθυλίου σε 50 ml αιθανόλης 95 % και συµπληρώνεται µέχρι 100 ml µε νερό. Εάν παραµείνει αδιάλυτο προϊόν διηθείται. 1 Η διουρία µπορεί να καθαριστεί προηγουµένως µε έκπλυση µε αµµωνιακό διάλυµα (10 %), ακετόνη και ξήρανση υπό κενό /2/02 REV 2 GA/sa 52

19 5. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ 5.1. Φασµατόµετρο, ή φωτόµετρο µε φίλτρα, επαρκούς ευαισθησίας και ακριβείας που επιτρέπει αναπαραγώγιµες µετρήσεις µικρότερες από 0,5 % Τ Ογκοµετρικές φιάλες των 100, 250 και ml 5.3. Προτυποποιηµένα σιφώνια ακριβείας των 2, 5, 10, 20, 25 και 50 ml ή προτυποποιηµένη προχοΐδα ακριβείας 25/0,05 ml 5.4. Ποτήρι ζέσεως των 250 ml 6. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΕΙΓΜΑΤΟΣ Βλέπε µέθοδο ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 7.1. Προετοιµασία της καµπύλης βαθµονόµησης Κατάλληλες ποσότητες 0, 2, 5, 10, 20, 25 και 50 ml πρότυπου διαλύµατος διουρίας (4.6) φέρονται σε µια σειρά επτά ογκοµετρικών φιαλών 100 ml. Ο όγκος συµπληρώνεται µέχρι τα 50 ml µε νερό. Προστίθεται µία σταγόνα δείκτη (4.7) και εξουδετερώνεται, αν χρειάζεται, µε θειικό οξύ 0,1 mol/l (4.2). Προστίθενται αναδεύοντας 20 ml αλκαλικού τρυγικού διαλύµατος (4.4) και στη συνέχεια 20 ml του διαλύµατος θειικού χαλκού (4.5). Σηµείωση Τα διαλύµατα αυτά πρέπει να µετρώνται µε τη βοήθεια δύο προχοΐδων ακριβείας, ή ακόµη καλύτερα µε τη βοήθεια δύο σιφωνίων ακριβείας. Το διάλυµα συµπληρώνεται µέχρι τα 100 ml µε απεσταγµένο νερό, αναµειγνύεται και αφήνεται σε ηρεµία επί 15 λεπτά στους 30 ± 2 C. Οι φωτοµετρικές µετρήσεις κάθε διαλύµατος πραγµατοποιούνται ως προς το πρότυπο διάλυµα «0» διουρίας σε µήκος κύµατος περίπου 546 nm χρησιµοποιώντας κυψελίδες καταλλήλου µήκους διαδροµής. Χαράσσεται στη συνέχεια η καµπύλη βαθµονόµησης θέτοντας ως τετµηµένη την οπτική πυκνότητα και ως τεταγµένη την ποσότητα διουρίας, εκφραζόµενης σε mg, που υπάρχει σε κάθε δοκιµή. 1 Βλέπε σηµείο 9 «Προσάρτηµα» /2/02 REV 2 GA/sa 53

20 7.2. Παρασκευή του διαλύµατος για ανάλυση Ζυγίζονται µε προσέγγιση 0,001 g, 10 g του παρασκευασθέντος δείγµατος. ιαλύονται σε ογκοµετρική φιάλη των 250 ml µε 150 ml νερού περίπου. Μετά τη διάλυση, φέρεται ο όγκος µέχρι τη χαραγή. Εάν χρειάζεται διηθείται. Παρατήρηση 1 Εάν το προς ανάλυση δείγµα περιέχει πάνω από 0,015 g αµµωνιακού αζώτου, διαλύεται σε ποτήρι ζέσεως των 250 ml µε 50 ml µεθανόλης (4.1). Ο όγκος µειώνεται µε εξάτµιση µέχρι 25 ml περίπου. Μεταγγίζεται ποσοτικά σε ογκοµετρική φιάλη των 250 ml. Συµπληρώνεται µέχρι τη χαραγή µε νερό. ιηθείται, αν χρειάζεται, µε ξηρό πτυχωτό ηθµό µέσα σε ξηρό υποδοχέα. Παρατήρηση 2 Εξάλειψη της οπαλιοχροίας: σε περίπτωση παρουσίας κολλοειδούς ουσίας, µπορεί κατά τη διήθηση να παρουσιαστούν δυσκολίες. Το διάλυµα που προορίζεται για ανάλυση παρασκευάζεται τότε ως εξής: το προς ανάλυση δείγµα διαλύεται σε 150 ml νερού, προστίθενται 2 ml υδροχλωρικού οξέος 1 mol/l, και το διάλυµα διηθείται επί δύο επιπέδων ηθµών µε πυκνή ύφανση σε ογκοµετρική φιάλη των 250 ml. Οι ηθµοί εκπλύνονται µε νερό και ο όγκος συµπληρώνεται µέχρις 250 ml. Η εργασία συνεχίζεται σύµφωνα µε τη µέθοδο που περιγράφεται υπό 7.3 «Προσδιορισµός» Προσδιορισµός Ανάλογα µε την προϋποτιθέµενη περιεκτικότητα σε διουρία, λαµβάνονται από το διάλυµα του σηµείου 7.2, µε τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας, 25 ή 50 ml και φέρονται σε ογκοµετρική φιάλη των 100 ml. Εξουδετερώνεται αν χρειάζεται µε ένα αντιδραστήριο 0,1 mol/l (4.2 ή 4.3), ανάλογα µε την περίπτωση, χρησιµοποιώντας ως δείκτη το ερυθρό του µεθυλίου και προστίθενται, µε την ίδια ακρίβεια όπως και για τη χάραξη της καµπύλης βαθµονόµησης, 20 ml από το αλκαλικό διάλυµα τρυγικού καλιονατρίου (4.4) και 20 ml από το διάλυµα χαλκού (4.5). Φέρεται ο όγκος µέχρι τη χαραγή, αναδεύεται προσεκτικά και αφήνεται σε ηρεµία επί δεκαπέντε λεπτά στους 30 ± 2 C. Εκτελούνται τότε οι φωτοµετρικές µετρήσεις και υπολογίζεται η ποσότητα διουρίας στην ουρία. 8. ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ % διουρίας = C 2.5 V όπου «C» είναι η µάζα, σε χιλιοστόγραµµα, της διουρίας µε βάση την καµπύλη βαθµονόµησης, «V» είναι ο όγκος της κατάλληλης ποσότητας δειγµατοληψίας /2/02 REV 2 GA/sa 54

21 9. ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ Έστω «Jo» η πυκνότητα της δέσµης µονόχρωµων ακτινών (καθορισµένου µήκους κύµατος) πριν περάσει µέσα από ένα διαφανές σώµα, και «J» η πυκνότητα της δέσµης αυτής µετά το πέρασµα, τότε: - συντελεστής µετάδοσης: T = - αδιαφάνεια: O = J Jo Jo J - απορρόφηση: E = log O - απορρόφηση ανά µονάδα οπτικής διαδροµής: k = - συντελεστής ειδικής απορρόφησης: K = E s E C S όπου s = πάχος του στρώµατος σε εκατοστόµετρα. c = συγκέντρωση σε χιλιοστόγραµµα ανά λίτρο. k = ειδικός συντελεστής κάθε ουσίας στο νόµο του Lambert-Beer. ΜΕΘΟ ΟΙ 2.6 ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΑΖΩΤΟΥ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΑΖΩΤΟΥ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ ΑΖΩΤΟ ΥΠΟ ΜΟΡΦΗ ΝΙΤΡΙΚΗ, ΑΜΜΩΝΙΑΚΗ, ΟΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΚΥΑΝΑΜΙ ΙΟΥ 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Στο παρόν έγγραφο καθορίζεται µέθοδος προσδιορισµού των περιεκτικοτήτων σε άζωτο υπό τις διάφορες µορφές του σε περίπτωση ταυτόχρονης παρουσίας τους /2/02 REV 2 GA/sa 55

22 2. ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η παρούσα µέθοδος εφαρµόζεται σε κάθε λίπασµα του παραρτήµατος I το οποίο περιέχει άζωτο υπό διάφορες µορφές. 3. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ 3.1. Ολικό διαλυτό και αδιάλυτο άζωτο Σύµφωνα µε τον κατάλογο των τύπων των λιπασµάτων (παράρτηµα I), ο προσδιορισµός αυτός περιορίζεται στα προϊόντα που περιέχουν ασβεστοκυαναµίδιο Απουσία νιτρικών, το δείγµα ελέγχου ανοργανοποιείται µε απευθείας προσβολή κατά Kjeldahl Παρουσία νιτρικών, το δείγµα ελέγχου ανοργανοποιείται µε προσβολή κατά Kjeldahl µετά από αναγωγή µε µεταλλικό σίδηρο και χλωριούχο κασσίτερο Και στις δύο αυτές περιπτώσεις, η αµµωνία προσδιορίζεται σύµφωνα µε τη µέθοδο 2.1. Σηµείωση Εάν η ανάλυση παρουσιάζει περιεκτικότητα σε αδιάλυτο άζωτο µεγαλύτερη από 0,5 %, συµπεραίνεται ότι το λίπασµα περιέχει και άλλες µορφές αδιάλυτου αζώτου που δεν περιλαµβάνονται στον κατάλογο του παραρτήµατος I Μορφές διαλυτού αζώτου Από το ίδιο διάλυµα του δείγµατος, προσδιορίζεται µε διάφορες δειγµατοληψίες: το ολικό διαλυτό άζωτο: απουσία νιτρικών, µε απευθείας προσβολή κατά Kjeldahl, παρουσία νιτρικών, µε προσβολή κατά Kjeldahl σε κατάλληλη ποσότητα του διαλύµατος, µετά από αναγωγή κατά Ulsch, προσδιοριζόµενης της αµµωνίας και στις δύο περιπτώσεις σύµφωνα µε τη µέθοδο το ολικό διαλυτό άζωτο, µε εξαίρεση το νιτρικό, µε προσβολή κατά Kjeldahl µετά από εξάλειψη σε όξινο περιβάλλον του νιτρικού αζώτου µέσω θειικού σιδήρου, προσδιοριζόµενης της αµµωνίας σύµφωνα µε τη µέθοδο /2/02 REV 2 GA/sa 56

23 το νιτρικό άζωτο, εκ διαφοράς: απουσία ασβεστοκυαναµιδίου, µεταξύ των σηµείων και ή µεταξύ του ολικού διαλυτού αζώτου ( ) και του αθροίσµατος του αµµωνιακού και του υπό µορφή ουρίας αζώτου ( ), παρουσία ασβεστοκυαναµιδίου, µεταξύ των σηµείων και ή µεταξύ του σηµείου και του αθροίσµατος των σηµείων το αµµωνιακό άζωτο: παρουσία αποκλειστικά αµµωνιακού αζώτου και αµµωνιακού επιπλέον του νιτρικού, µε εφαρµογή της µεθόδου 1, παρουσία αζώτου υπό µορφή ουρίας ή/και κυαναµιδίου, µε ελευθέρωση της αµµωνίας εν ψυχρώ αφού το διάλυµα καταστεί ελαφρώς αλκαλικό, συλλεγόµενης της αµµωνίας σε ένα πρότυπο διάλυµα θειικού οξέος και προσδιοριζόµενης σύµφωνα µε τη µέθοδο το άζωτο υπό µορφή ουρίας: µε µετατροπή µε ουρέαση σε αµµωνία, που ογκοµετρείται µε πρότυπο διάλυµα υδροχλωρικού οξέος, ή σταθµικά µε ξανθυδρόλη: η διουρία που συγκαταβυθίζεται µπορεί να συνυπολογιστεί µε το υπό µορφή ουρίας άζωτο χωρίς µεγάλο σφάλµα, επειδή η περιεκτικότητά της παραµένει γενικά σε χαµηλά απόλυτα επίπεδα στα σύνθετα λιπάσµατα, ή εκ διαφοράς σύµφωνα µε τον παρακάτω πίνακα: ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΝΙΤΡΙΚΌ ΑΖΩΤΟ ΑΜΜΩΝΙΑΚΌ ΑΖΩΤΟ ΚΥΑΝΑΜΙ ΙΚΌ ΑΖΩΤΟ ΙΑΦΟΡΆ 1 Απόν Παρόν Παρόν ( ) ( ) 2 Παρόν Παρόν Παρόν (3.2.2) ( ) 3 Απόν Παρόν Απόν ( ) ( ) 4 Παρόν Παρόν Απόν (3.2.2) ( ) το κυαναµιδικό άζωτο, µε καταβύθιση υπό µορφή ενώσεως µε άργυρο και µε προσδιορισµό του αζώτου στο ίζηµα µε τη µέθοδο Kjeldahl 12733/2/02 REV 2 GA/sa 57

24 4. ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΗΡΙΑ Απεσταγµένο ή απιονισµένο νερό Θειικό κάλιο για ανάλυση 4.2. Κονιοποιηµένος σίδηρος, ανηγµένος µε υδρογόνο (η ποσότητα του σιδήρου πρέπει να µπορεί να ανάγει τουλάχιστον 50 mg αζώτου υπό µορφή νιτρικών) 4.3. Θειοκυανιούχο κάλιο για ανάλυση 4.4. Νιτρικό κάλιο για ανάλυση 4.5. Θειικό αµµώνιο για ανάλυση 4.6. Ουρία για ανάλυση 4.7. Αραιό θειικό οξύ 1: 1 κατ όγκο: ένας όγκος θειικού οξέος (d 20 = 1,84 g/ml) σε έναν όγκο νερού 4.8. Πρότυπο διάλυµα θειικού οξέος: 0,2 mol/l 4.9. Πυκνό διάλυµα υδροξειδίου του νατρίου. Υδατικό διάλυµα περιεκτικότητας 30 % (κ.ό.) περίπου σε NaOH, απαλλαγµένο αµµωνιακών Πρότυπο διάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου: 0,2 mol/l, απαλλαγµένο ανθρακικών ιάλυµα χλωριούχου κασσιτέρου ιαλύονται 120 g SnCl 2. 2H 2 O σε 400 ml πυκνού υδροχλωρικού οξέος (d 20 = 1,18 g/ml) και συµπληρώνονται µέχρις όγκου 1 λίτρου µε νερό. Το διάλυµα πρέπει να είναι τελείως διαυγές και να έχει παρασκευαστεί αµέσως πριν από την χρησιµοποίησή του. Σηµείωση Είναι απαραίτητο να ελέγχεται η αναγωγική ισχύς του χλωριούχου κασσιτέρου: διαλύονται 0,5 g SnCl 2. 2H 2 O σε 2 ml πυκνού υδροχλωρικού οξέος (d 20 = 1,18 g/ml) και το διάλυµα συµπληρώνεται µέχρις όγκου 50 ml µε νερό. Προστίθενται στη συνέχεια 5 g άλατος του Seignette (τρυγικό καλιονάτριο), και κατόπιν επαρκής ποσότητα διττανθρακικού νατρίου για να είναι το διάλυµα αλκαλικό σε χάρτη ηλιοτροπίου /2/02 REV 2 GA/sa 58

25 Τιτλοδοτείται µε διάλυµα ιωδίου 0,1 mol/l παρουσία διαλύµατος αµύλου ως δείκτη. 1 ml διαλύµατος ιωδίου 0,1 mol/l αντιστοιχεί σε 0,01128 g SnCl 2. 2H 2 O. Το 80 % τουλάχιστον του ολικού κασσιτέρου που υπάρχει στο διάλυµα αυτό πρέπει να βρίσκεται υπό δισθενή µορφή. Για την τιτλοδότηση, πρέπει λοιπόν να χρησιµοποιηθούν τουλάχιστον 35 ml διαλύµατος ιωδίου 0,1 mol/l Θειικό οξύ (d 20 = 1,84 g/ml) Αραιό υδροχλωρικό οξύ: ένας όγκος υδροχλωρικού οξέος (d 20 = 1,18 g/ml) µε έναν όγκο νερού Οξικό οξύ: 96 έως 100 % ιάλυµα θειικού οξέος περιεκτικότητας 30 % περίπου σε H 2 SO 4 (κ.ό.) Θειικός σίδηρος: κρυσταλλικός, FeSO 4. 7H 2 O Πρότυπο διάλυµα θειικού οξέος: 0,1 mol/l Οκτυλική αλκοόλη Κορεσµένο διάλυµα ανθρακικού καλίου Πρότυπο διάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου: 0,1 mol/l (απαλλαγµένο ανθρακικών) Κορεσµένο διάλυµα υδροξειδίου του βαρίου ιάλυµα ανθρακικού νατρίου: 10 % (κ.ό.) Υδροχλωρικό οξύ: 2 mol/l Πρότυπο διάλυµα υδροχλωρικού οξέος: 0,1 mol/l ιάλυµα ουρέασης Φέρονται 0,5 g ενεργού ουρέασης σε 100 ml απεσταγµένου νερού. Με τη βοήθεια υδροχλωρικού οξέος 0,1 mol/l (4.24), το ph ρυθµίζεται στο 5,4 µετρούµενο µε πεχάµετρο /2/02 REV 2 GA/sa 59

26 4.26. Ξανθυδρόλη ιάλυµα 5 % σε αιθανόλη ή µεθανόλη (4.31) (δεν πρέπει να χρησιµοποιούνται προϊόντα που παρουσιάζουν µεγάλη αναλογία αδιαλύτων). Το διάλυµα διατηρείται τρεις µήνες σε φιαλίδιο βουλωµένο καλά και προφυλαγµένο από το φως Οξείδιο του χαλκού (CuO): 0,3 έως 0,4 g κατά προσδιορισµό ή ισοδύναµη ποσότητα πεντενύδρου θειικού χαλκού 0,95 έως 1,25 g κατά προσδιορισµό Κόκκοι ελαφρόπετρας, πλυµένοι µε υδροχλωρικό οξύ και πυρωµένοι ιαλύµατα δείκτη ιάλυµα A: ιαλύεται 1 g ερυθρού του µεθυλίου σε 37 ml διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 mol/l και το διάλυµα συµπληρώνεται µέχρις όγκου 1 λίτρου µε νερό. ιάλυµα B: ιαλύεται 1 g κυανού του µεθυλενίου σε νερό και συµπληρώνεται µέχρις όγκου 1 λίτρου. Αναµειγνύεται ένας όγκος διαλύµατος Α µε δύο όγκους διαλύµατος Β. Ο δείκτης αυτός είναι ιώδης σε όξινο διάλυµα, γκρίζος σε ουδέτερο και πράσινος σε αλκαλικό. Χρησιµοποιούνται 0,5 ml (10 σταγόνες) από το διάλυµα αυτό του δείκτη ιάλυµα δείκτη ερυθρού του µεθυλίου ιαλύεται 0,1 g ερυθρού του µεθυλίου σε 50 ml αιθανόλης 95 %. Συµπληρώνεται µέχρις όγκου 100 ml µε νερό και αν χρειάζεται διηθείται. Ο δείκτης αυτός µπορεί να χρησιµοποιηθεί (4 ή 5 σταγόνες) αντί του προηγουµένου είκτες-χαρτιά Ηλιοτροπίου, κυανού της βρωµοθυµόλης (ή άλλα χαρτιά ευαίσθητα σε ph 6 έως 8) Αιθανόλη ή µεθανόλη: διάλυµα 95 % 5. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ 5.1. Συσκευή αποστάξεως Βλέπε µέθοδο /2/02 REV 2 GA/sa 60

27 5.2. Συσκευή για τον προσδιορισµό του αµµωνιακού αζώτου σύµφωνα µε την αναλυτική τεχνική (βλέπε σχήµα 6) Η συσκευή αποτελείται από ένα δοχείο ειδικού σχήµατος µε εσµυρισµένο λαιµό, εφοδιασµένο στα πλάγια µε λαιµό που µπορεί να φράσσεται, ένα σωλήνα συνδέσεως µε σφαίρα ασφαλείας και ένα κάθετο σωλήνα που χρησιµεύει για την εισαγωγή του αέρα. Οι σωλήνες µπορούν να συνδεθούν µε το δοχείο µε ένα µικρό τρυπηµένο πώµα από καουτσούκ. Είναι σηµαντικό να δοθεί κατάλληλο σχήµα στο τελικό τµήµα των σωλήνων εισαγωγής του αέρα γιατί οι φυσαλλίδες του αέρα πρέπει να διαχωρίζονται πλήρως µέσα στα διαλύµατα που περιέχονται στο δοχείο και στον απορροφητήρα. Η καλύτερη διάταξη συνίσταται από µικρά µυκητόµορφα τεµάχια εξωτερικής διαµέτρου 20 mm, που φέρουν στο άκρο τους 6 τρύπες διαµέτρου 1 mm Συσκευή για τον προσδιορισµό του υπό µορφή ουρίας αζώτου σύµφωνα µε την τεχνική της ουρέασης ( ) Αποτελείται από φιάλη Erlenmeyer των 300 ml εφοδιασµένη µε χοάνη µε στρόφιγγα και µικρό απορροφητήρα (βλέπε σχήµα 7) Περιστροφικός αναδευτήρας (ταχύτητας στροφών ανά λεπτό) 5.5. Πεχάµετρο 5.6. Ρυθµιζόµενο πυριατήριο 5.7. Γυάλινα σκεύη: σιφώνια ακριβείας των 2, 5, 10, 20, 25, 50 και 100 ml, µακρύλαιµες φιάλες Kjeldahl των 300 και 500 ml, ογκοµετρικές φιάλες των 100, 250, 500 και 1000 ml, ηθµοί από πορώδες γυαλί µε διάµετρο πόρων 5 έως 15 µ, ιγδία. 6. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΕΙΓΜΑΤΟΣ Βλέπε µέθοδο /2/02 REV 2 GA/sa 61

28 7. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ 7.1. Ολικό διαλυτό και αδιάλυτο άζωτο Απουσία νιτρικών Προσβολή Ζυγίζεται, µε προσέγγιση 0,001 g, ποσότητα δείγµατος περιέχουσα 100 mg αζώτου κατ ανώτατο όριο. Εισάγεται στη φιάλη της συσκευής αποστάξεως (5.1). Προστίθενται 10 έως 15 g θειικού καλίου (4.1), ο καταλύτης (4.27) και µερικοί κόκκοι ελαφρόπετρας (4.28). Προστίθενται στη συνέχεια 50 ml αραιού θειικού οξέος (4.7) και το διάλυµα αναδεύεται προσεκτικά. Στην αρχή θερµαίνεται µέτρια αναµειγνύοντας από καιρό σε καιρό µέχρις ότου να µη σχηµατίζεται πια αφρός. Στη συνέχεια θερµαίνεται κατά τρόπο ώστε το υγρό να βράζει κανονικά και ο βρασµός διατηρείται επί µία ώρα αφού γίνει διαυγές το διάλυµα, αποφεύγοντας την πρόσφυση οργανικής ύλης στα τοιχώµατα της φιάλης. Το διάλυµα αφήνεται να ψυχθεί. Προστίθενται προσεκτικά και υπό ανάδευση περίπου 350 ml νερού. Αναδεύεται ξανά ούτως ώστε η διάλυση να γίνει όσο το δυνατό πιο τέλεια. Αφήνεται να ψυχθεί και η φιάλη συνδέεται µε τη συσκευή αποστάξεως (5.1) Απόσταξη της αµµωνίας Φέρονται στη φιάλη συλλογής του αποστάγµατος, µε τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας, 50 ml πρότυπου διαλύµατος θειικού οξέος 0,2 mol/l (4.8). Προστίθεται ο δείκτης ( ή ). ιασφαλίζεται ότι το άκρο του ψυκτήρα να βρίσκεται 1 cm τουλάχιστον κάτω από την επιφάνεια του διαλύµατος. Αφού ληφθούν όλες οι αναγκαίες προφυλάξεις για την αποφυγή απώλειας της αµµωνίας, προστίθεται προσεκτικά στη φιάλη αποστάξεως ποσότητα πυκνού διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου (4.9) ικανή να καταστήσει το υγρό ισχυρά αλκαλικό (120 ml γενικά επαρκούν ελέγχεται προσθέτοντας µερικές σταγόνες φαινολοφθαλεΐνης. Στο τέλος της αποστάξεως, το διάλυµα µέσα στη φιάλη πρέπει να είναι ακόµη σαφώς αλκαλικό). Η θέρµανση της φιάλης ρυθµίζεται ούτως ώστε να αποστάζουν 150 ml σε µισή ώρα. Ελέγχεται µε χάρτη του ηλιοτροπίου (4.30) αν είναι πλήρης η απόσταξη. Αν όχι, αποστάζονται 50 ml ακόµη και ο έλεγχος επαναλαµβάνεται µέχρις ότου το επιπρόσθετο απόσταγµα να δίνει αντίδραση ουδέτερη απέναντι στο χάρτη ηλιοτροπίου (4.30). Χαµηλώνεται τότε ο υποδοχέας, αποστάζονται ακόµη λίγα χιλιοστόλιτρα και εκπλύνεται το άκρο του ψυκτήρα. Ογκοµετρείται η περίσσεια του οξέος µε πρότυπο διάλυµα υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου 0,2 mol/l (4.10) µέχρις αλλαγής του χρώµατος του δείκτη Τυφλός προσδιορισµός Πραγµατοποιείται τυφλό πείραµα (παραλείποντας το δείγµα) υπό τις ίδιες συνθήκες, το οποίο λαµβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισµό του τελικού αποτελέσµατος /2/02 REV 2 GA/sa 62

29 Έκφραση των αποτελεσµάτων % N = ( a A) 0.28 M όπου a = χιλιοστόλιτρα πρότυπου διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου 0,2 mol/l που καταναλίσκονται στο τυφλό, το οποίο γίνεται φέρνοντας στον υποδοχέα της συσκευής (5.1), µε τη βοήθεια σιφωνίου, 50 ml πρότυπου διαλύµατος θειικού οξέος 0,2 mol/l (4.8), A = χιλιοστόλιτρα πρότυπου διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου 0,2 mol/l που καταναλίσκονται στην ανάλυση, M = µάζα του δείγµατος σε γραµµάρια Παρουσία νιτρικών είγµα ελέγχου Ζυγίζεται, µε προσέγγιση 0,001 g, ποσότητα δείγµατος που να µην περιέχει περισσότερα από 40 mg νιτρικού αζώτου Αναγωγή των νιτρικών ιαβρέχεται το δείγµα ελέγχου σε µικρό ιγδίο µε 50 ml νερού. Μεταγγίζεται µε το ελάχιστο δυνατό απεσταγµένο νερό σε φιάλη Kjeldahl των 500 ml. Προστίθενται 5 g ανηγµένου σιδήρου (4.2) και 50 ml διαλύµατος χλωριούχου κασσιτέρου (4.11). Το διάλυµα αναδεύεται και αφήνεται σε ηρεµία επί µισή ώρα. Κατά τη διάρκεια της περιόδου ηρεµίας αναδεύεται ξανά µετά 10 και 20 λεπτά Προσβολή κατά Kjeldahl Προστίθενται 30 ml θειικού οξέος (4.12), 5 g θειικού καλίου (4.1), η καθορισµένη ποσότητα καταλύτη (4.27) και λίγοι κόκκοι ελαφρόπετρας (4.28). Η φιάλη, ελαφρά γυρτή, θερµαίνεται ήπια. Αυξάνεται αργά η θέρµανση και το διάλυµα αναδεύεται συχνά για να ξαναδιαλυθεί ενδεχόµενο ίζηµα: το υγρό σκουραίνει και στη συνέχεια ξανοίγει µε σχηµατισµό κιτρινοπράσινου εναιωρήµατος άνυδρου θειικού σιδήρου. Η θέρµανση συνεχίζεται επί µία ώρα µετά τη λήψη διαυγούς διαλύµατος, διατηρώντας ελαφρό βρασµό. Αφήνεται να ψυχθεί. Προστίθεται µε προσοχή λίγο νερό και προστίθενται λίγα-λίγα, 100 ml. Αναδεύεται και το περιεχόµενο της φιάλης µεταγγίζεται σε ογκοµετρική φιάλη των 500 ml. Συµπληρώνεται µέχρι τη χαραγή µε νερό, αναµειγνύεται και διηθείται επί ξηρού ηθµού σε ξηρό δοχείο /2/02 REV 2 GA/sa 63

30 Ανάλυση του διαλύµατος Με τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας, µεταγγίζεται στη φιάλη της συσκευής αποστάξεως (5.1) κατάλληλη ποσότητα του διαλύµατος που να περιέχει το πολύ 100 mg αζώτου. Αραιώνεται µέχρι τα 350 ml περίπου µε απεσταγµένο νερό, προστίθενται µερικοί κόκκοι ελαφρόπετρας (4.28), συνδέεται η φιάλη µε τη συσκευή αποστάξεως και ο προσδιορισµός συνεχίζεται όπως περιγράφεται υπό Τυφλός προσδιορισµός Βλέπε Έκφραση των αποτελεσµάτων % N = ( a A) 0.28 M όπου a = χιλιοστόλιτρα πρότυπου διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου 0,2 mol/l που καταναλίσκονται στο τυφλό, το οποίο γίνεται φέρνοντας στον υποδοχέα της συσκευής (5.1), µε τη βοήθεια σιφωνίου, 50 ml πρότυπου διαλύµατος θειικού οξέος 0,2 mol/l (4.8), A = χιλιοστόλιτρα πρότυπου διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου 0,2 mol/l που καταναλίσκονται στην ανάλυση, M = µάζα του δείγµατος σε γραµµάρια, που περιέχεται στην κατάλληλη ποσότητα δειγµατοληψίας υπό Μορφές διαλυτού αζώτου Παρασκευή του διαλύµατος για ανάλυση Ζυγίζονται, µε προσέγγιση 0,001 g, 10 g δείγµατος και εισάγονται σε ογκοµετρική φιάλη των 500 ml Περίπτωση λιπασµάτων που δεν περιέχουν κυαναµιδικό άζωτο Προστίθενται στη φιάλη 50 ml νερού και στη συνέχεια 20 ml αραιού υδροχλωρικού οξέος (4.13). Το διάλυµα αναδεύεται και αφήνεται σε ηρεµία µέχρι παύσεως ενδεχοµένης εκλύσεως διοξειδίου του άνθρακα. Προστίθενται κατόπιν 400 ml νερού και αναδεύεται επί µισή ώρα µε το µηχανικό περιστροφικό αναδευτήρα (5.4). Συµπληρώνεται µέχρι τη χαραγή µε νερό, αναµειγνύεται και διηθείται µε ξηρό ηθµό σε ξηρό δοχείο /2/02 REV 2 GA/sa 64

31 Περίπτωση λιπασµάτων που περιέχουν κυαναµιδικό άζωτο Προστίθενται στη φιάλη 400 ml νερού και µερικές σταγόνες ερυθρού του εθυλίου (4.29.2). Αν χρειάζεται το διάλυµα οξινίζεται µε οξικό οξύ (4.14). Προστίθενται 15 ml οξικού οξέος (4.14). Το διάλυµα αναδεύεται στον περιστροφικό αναδευτήρα επί δύο ώρες (5.4). Αν είναι ανάγκη το διάλυµα επανοξινίζεται κατά τη διάρκεια της εργασίας, µε οξικό οξύ (4.14). Συµπληρώνεται µέχρι τη χαραγή µε νερό, αναµειγνύεται χωρίς καθυστέρηση και διηθείται επί ξηρού ηθµού σε ξηρό δοχείο και πραγµατοποιείται αµέσως ο προσδιορισµός του κυαναµιδικού αζώτου. Και στις δύο περιπτώσεις οι διάφορες µορφές διαλυτού αζώτου προσδιορίζονται την ίδια ακόµη µέρα της διαλύσεως αρχίζοντας από το κυαναµιδικό άζωτο και το άζωτο υπό µορφή ουρίας, εφόσον υπάρχουν Ολικό διαλυτό άζωτο Απουσία νιτρικών Με τη βοήθεια σιφωνίου φέρεται σε φιάλη Kjeldahl των 300 ml κατάλληλη ποσότητα του διηθήµατος ( ή ), που να περιέχει το πολύ 100 mg αζώτου. Προστίθενται 15 ml πυκνού θειικού οξέος (4.12), 0,4 g οξειδίου του χαλκού ή 1,25 g θειικού χαλκού (4.27) και µερικοί κόκκοι ελαφρόπετρας (4.28). Η φιάλη θερµαίνεται αρχικά ήπια για να αρχίσει η αντίδραση και στη συνέχεια πιο ζωηρά µέχρις ότου το υγρό αποχρωµατιστεί ή γίνει ελαφρά πρασινωπό και εµφανιστούν σαφώς λευκοί ατµοί. Αφού ψυχθεί, το διάλυµα µεταγγίζεται ποσοτικά στη φιάλη αποστάξεως, αραιώνεται µέχρι 500 ml περίπου µε νερό και προστίθενται µερικοί κόκκοι ελαφρόπετρας (4.28). Η φιάλη προσαρµόζεται στη συσκευή αποστάξεως (5.1) και ο προσδιορισµός συνεχίζεται όπως περιγράφεται υπό Παρουσία νιτρικών Με τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας φέρεται σε φιάλη Erlenmeyer των 500 ml κατάλληλη ποσότητα του διηθήµατος ( ή ) που να µην περιέχει πάνω από 40 mg νιτρικού αζώτου. Στο στάδιο αυτό της αναλύσεως, η ολική ποσότητα του αζώτου δεν έχει σηµασία. Προστίθενται 10 ml θειικού οξέος 30 % (4.15), 5 g ανηγµένου σιδήρου (4.2) και η φιάλη Erlenmeyer σκεπάζεται αµέσως µε γυαλί ωρολογίου. Θερµαίνεται ήπια µέχρις ότου ζωηρέψει η αντίδραση, αλλά όχι µέχρι σηµείου ταραχής. Τη στιγµή αυτή, σταµατά η θέρµανση και αφήνεται σε ηρεµία τουλάχιστον 3 ώρες σε θερµοκρασία περιβάλλοντος. Με τη βοήθεια νερού, το υγρό µεταγγίζεται ποσοτικά σε ογκοµετρική φιάλη των 250 ml χωρίς να λαµβάνεται υπόψη ο µη διαλυµένος σίδηρος. Συµπληρώνεται µέχρι τη χαραγή µε νερό. Αναµειγνύεται προσεκτικά. Με τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας, φέρεται σε φιάλη Kjeldahl των 300 ml κατάλληλη ποσότητα που να περιέχει κατ ανώτατο όριο 100 mg αζώτου. Προστίθενται 15 ml πυκνού θειικού οξέος (4.12), 0,4 g οξειδίου του χαλκού ή 1,25 g θειικού χαλκού (4.27) και µερικοί κόκκοι ελαφρόπετρας (4.28). Θερµαίνεται αρχικά ήπια για να αρχίσει η αντίδραση και στη συνέχεια πιο ζωηρά µέχρις ότου το υγρό γίνει άχρουν ή ελαφρά πρασινωπό και εµφανιστούν σαφώς λευκοί ατµοί. Αφού ψυχθεί, το διάλυµα µεταγγίζεται ποσοτικά στη φιάλη αποστάξεως, αραιώνεται µέχρι τα 500 ml περίπου µε νερό και προστίθενται µερικοί κόκκοι ελαφρόπετρας (4.28). Η φιάλη προσαρµόζεται στη συσκευή αποστάξεως (5.1) και ο προσδιορισµός συνεχίζεται όπως περιγράφεται υπό /2/02 REV 2 GA/sa 65

32 Τυφλός προσδιορισµός Βλέπε Έκφραση των αποτελεσµάτων % N = ( a A) 0.28 M όπου a = χιλιοστόλιτρα πρότυπου διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου 0,2 mol/l που καταναλίσκονται στο τυφλό, το οποίο γίνεται φέροντας στον υποδοχέα της συσκευής (5.1), µε τη βοήθεια σιφωνίου, 50 ml πρότυπου διαλύµατος θειικού οξέος 0,2 mol/l (4.8), A = χιλιοστόλιτρα πρότυπου διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου 0,2 mol/l που καταναλίσκονται στην ανάλυση, M = µάζα του δείγµατος, σε γραµµάρια, που περιέχεται στην κατάλληλη ποσότητα δειγµατοληψίας υπό ή Ολικό διαλυτό άζωτο εκτός από το υπάρχον νιτρικό άζωτο Με τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας, φέρεται σε φιάλη Kjeldahl των 300 ml κατάλληλη ποσότητα του διηθήµατος ( ή ) που να µην περιέχει πάνω από 50 mg αζώτου για προσδιορισµό. Το διάλυµα αραιώνεται µέχρις όγκου 100 ml µε νερό, προστίθενται 5 g θειικού σιδήρου (4.16), 20 ml πυκνού θειικού οξέος (4.12) και µερικοί κόκκοι ελαφρόπετρας (4.28). Αρχικά θερµαίνεται ήπια και στη συνέχεια η θέρµανση αυξάνεται µέχρι εµφανίσεως λευκών ατµών. Η προσβολή συνεχίζεται επί 15 λεπτά. Η θέρµανση σταµατά, προστίθεται το οξείδιο του χαλκού (4.27) ως καταλύτης και διατηρείται ακόµη σε θερµοκρασία τέτοια που να οδηγεί σε έκλυση λευκών ατµών για λεπτά. Μετά από ψύξη, το περιεχόµενο της φιάλης Kjeldahl µεταγγίζεται ποσοτικά στη φιάλη αποστάξεως της συσκευής (5.1). Αραιώνεται µέχρις όγκου 500 ml περίπου µε νερό και προστίθενται µερικοί κόκκοι ελαφρόπετρας (4.28). Η φιάλη προσαρµόζεται στη συσκευή αποστάξεως και ο προσδιορισµός συνεχίζεται όπως περιγράφεται υπό Τυφλός προσδιορισµός Βλέπε /2/02 REV 2 GA/sa 66

33 Έκφραση των αποτελεσµάτων % N = ( a A) 0.28 M όπου a = χιλιοστόλιτρα πρότυπου διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου 0,2 mol/l που καταναλίσκονται στο τυφλό, το οποίο γίνεται φέρνοντας στον υποδοχέα της συσκευής (5.1), µε τη βοήθεια σιφωνίου, 50 ml πρότυπου διαλύµατος θειικού οξέος 0,2 mol/l (4.8), A = χιλιοστόλιτρα πρότυπου διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου 0,2 mol/l που καταναλίσκονται στην ανάλυση, M = µάζα του δείγµατος, σε γραµµάρια, που υπάρχει στην κατάλληλη ποσότητα δειγµατοληψίας για τον προσδιορισµό Νιτρικό άζωτο Απουσία ασβεστοκυαναµιδίου Λαµβάνεται εκ διαφοράς µεταξύ των αποτελεσµάτων που λαµβάνονται υπό και ή/και του αποτελέσµατος που λαµβάνεται υπό και του αθροίσµατος των αποτελεσµάτων που λαµβάνονται υπό ( ή ) και ( ή ή ) Παρουσία ασβεστοκυαναµιδίου Λαµβάνεται εκ διαφοράς µεταξύ των αποτελεσµάτων που λαµβάνονται υπό και και µεταξύ του αποτελέσµατος που λαµβάνεται υπό και του αθροίσµατος των αποτελεσµάτων που λαµβάνονται υπό ( ), ( ή ή ) και (7.2.7) Αµµωνιακό άζωτο Παρουσία αποκλειστικά αµµωνιακού αζώτου και αµµωνιακού επιπλέον του νιτρικού Με τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας, φέρεται στη φιάλη της συσκευής αποστάξεως (5.1) κατάλληλη ποσότητα του διηθήµατος ( ) που περιέχει το πολύ 100 mg αµµωνιακού αζώτου. Προστίθενται νερό µέχρις όγκου 350 ml περίπου και µερικοί κόκκοι ελαφρόπετρας (4.28) για τη διευκόλυνση του βρασµού. Προσαρµόζεται η φιάλη στη συσκευή αποστάξεως, προστίθενται 20 ml διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου (4.9) και αποστάζεται όπως περιγράφεται υπό /2/02 REV 2 GA/sa 67

34 Έκφραση των αποτελεσµάτων % N (αµµωνιακό) = ( a A) 0.28 M όπου a = χιλιοστόλιτρα πρότυπου διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου 0,2 mol/l που καταναλίσκονται στο τυφλό, το οποίο γίνεται φέρνοντας στον υποδοχέα της συσκευής (5.1), µε τη βοήθεια σιφωνίου, 50 ml πρότυπου διαλύµατος θειικού οξέος 0,2 mol/l (4.8), A = χιλιοστόλιτρα πρότυπου διαλύµατος υδροξειδίου του νατρίου ή καλίου 0,2 mol/l που καταναλίσκονται στην ανάλυση, M = µάζα του δείγµατος, σε γραµµάρια, που υπάρχει στην κατάλληλη ποσότητα δειγµατοληψίας για τον προσδιορισµό Παρουσία αζώτου υπό µορφή ουρίας ή/και κυαναµιδίου Με τη βοήθεια σιφωνίου ακριβείας, φέρεται στην ξηρανθείσα φιάλη της συσκευής (5.2), κατάλληλη ποσότητα του διηθήµατος ( ή ) που περιέχει το πολύ 20 mg αµµωνιακού αζώτου. Συναρµολογείται στη συνέχεια η συσκευή. Με τη βοήθεια σιφωνίου, φέρεται στη φιάλη Erlenmeyer των 300 ml ποσότητα 50 ml πρότυπου διαλύµατος θειικού οξέος 0,1 mol/l (4.17) και απεσταγµένο νερό επαρκές ώστε η επιφάνεια του υγρού να κείται 5 cm περίπου πάνω από το άνοιγµα του σωλήνα εισαγωγής. Εισάγεται από τον πλευρικό λαιµό του δοχείου της αντιδράσεως απεσταγµένο νερό ούτως ώστε να φθάσει ο όγκος στα 50 ml περίπου. Αναµειγνύεται. Για να αποφευχθεί ο σχηµατισµός αφρού κατά την εισαγωγή του αερίου ρεύµατος, προστίθενται µερικές σταγόνες οκτυλικής αλκοόλης (4.18). Στη συνέχεια το διάλυµα καθίσταται αλκαλικό µε προσθήκη 50 ml κορεσµένου διαλύµατος ανθρακικού καλίου (4.19) και αρχίζει αµέσως να εκδιώκεται από το ψυχρό εναιώρηµα η αµµωνία που απελευθερώνεται. Το έντονο ρεύµα του αέρα που είναι αναγκαίο για το σκοπό αυτό (3 λίτρα ανά λεπτό περίπου) καθαρίζεται προηγουµένως διερχόµενο από τις πλυντρίδες που περιέχουν αραιό θειικό οξύ και αραιό υδροξείδιο του νατρίου. Αντί να χρησιµοποιηθεί αέρας υπό πίεση, µπορεί επίσης η εργασία να διεξαχθεί µε τη βοήθεια κενού (αντλία νερού), υπό την προϋπόθεση να πραγµατοποιηθεί επαρκώς στεγανή σύνδεση του δοχείου συλλογής της αµµωνίας µε το σωλήνα εισαγωγής. Η έκλυση της αµµωνίας ολοκληρώνεται γενικά µέσα σε τρεις ώρες. Χρήσιµο είναι πάντως αυτό να εξασφαλίζεται αλλάζοντας τη φιάλη υποδοχής. Όταν η εργασία αυτή τελειώσει, η φιάλη αποχωρίζεται από τη συσκευή, εκπλύνονται το άκρο του σωλήνα εισαγωγής και οι παρειές της φιάλης µε λίγο απεσταγµένο νερό. Η περίσσεια του οξέος ογκοµετρείται µε πρότυπο διάλυµα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 mol/l (4.20) µέχρις αλλαγής του χρώµατος του δείκτη σε γκρίζο (4.29.1) /2/02 REV 2 GA/sa 68

1004 Νίτρωση του πυριδινο-ν-οξειδίου σε 4-νιτροπυριδινο-Νοξείδιο

1004 Νίτρωση του πυριδινο-ν-οξειδίου σε 4-νιτροπυριδινο-Νοξείδιο 1004 Νίτρωση του πυριδινο-ν-οξειδίου σε 4-νιτροπυριδινο-Νοξείδιο O N HNO 3 /H 2 SO 4 O N NO 2 C 5 H 5 NO (95.1) (63.0) (98.1) C 5 H 4 N 2 O 3 (140.1) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Ηλεκτρονιόφιλη

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 8.10.2016 L 273/5 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2016/1784 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Σεπτεμβρίου 2016 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2568/91 σχετικά με τον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργαστηρίου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

3011 Σύνθεση του ερυθρο-9,10-διυδροξυστεατικού οξέος από ελαϊκό οξύ

3011 Σύνθεση του ερυθρο-9,10-διυδροξυστεατικού οξέος από ελαϊκό οξύ 311 Σύνθεση του ερυθρο-9,1-διυδροξυστεατικού οξέος από ελαϊκό οξύ COOH KMnO 4 /NaOH HO HO COOH C 18 H 34 O 2 (282.5) KMnO 4 (158.) NaOH (4.) C 18 H 36 O 4 (316.5) Βιβλιογραφία A. Lapworth und E. N. Mottram,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ)

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» email:panekfe@yahoo.gr www.ekfe.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑ ΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2010 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 8.2: Χημικώς Απαιτούμενο Οξυγόνο (Chemical Oxygen Demand, COD) Ευάγγελος Φουντουκίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό 3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό οξύ HOOC H Br Br H COOH KOH HOOC COOH C 4 H 4 Br 2 O 4 C 4 H 2 O 4 (275.9) (56.1) (114.1) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη NP 0 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη CH CH + H H S + CH CH C H 6 C 7 H 6 C 9 H 8 C H (0.) (8.) (98.) (80.) (60.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και

Διαβάστε περισσότερα

3016 Οξείδωση του ρικινολεϊκού οξέος ( από το καστορέλαιο) µε KMnO 4 προς αζελαϊκό οξύ

3016 Οξείδωση του ρικινολεϊκού οξέος ( από το καστορέλαιο) µε KMnO 4 προς αζελαϊκό οξύ 6 Οξείδωση του ρικινολεϊκού οξέος ( από το καστορέλαιο) µε KMnO 4 προς αζελαϊκό οξύ CH -(CH ) OH (CH ) -COOH KMnO 4 /KOH HOOC-(CH ) -COOH C H 4 O (.) KMnO 4 KOH (.) (6.) C H 6 O 4 (.) Ταξινόµιση Τύποι

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Υπολογισμός της περιεκτικότητας σε οξικό οξύ, του ξυδιού του εμπορίου με τη μέθοδο της ογκομέτρησης που καλείται αλκαλιμετρία. Χρησιμοποιείται δείκτης φαινολοφθαλεΐνης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ - ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ - ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ - ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΙΑ Αρχές Ποτενσιοµετρικής Τιτλοδότησης Η ποτενσιοµετρία περιλαµβάνει τη µέτρηση της ηλεκτρεγερτικής δύναµης (Η.Ε..) µεταξύ δύο ηλεκτροδίων, του ενδεικτικού

Διαβάστε περισσότερα

1017 Σύζευξη του χλωριούχου βενζολοδιαζωνίου µε 2-ναφθόλη προς 1-φαινυλαζο-2-ναφθόλη

1017 Σύζευξη του χλωριούχου βενζολοδιαζωνίου µε 2-ναφθόλη προς 1-φαινυλαζο-2-ναφθόλη OP 1017 Σύζευξη του χλωριούχου βενζολοδιαζωνίου µε 2-ναφθόλη προς 1-φαινυλαζο-2-ναφθόλη H 3 Cl Cl ao 2 C 6 H 8 Cl (129.6) (69.0) C 6 H 5 Cl 2 (140.6) OH + Cl OH C 10 H 8 O (144.2) C 6 H 5 Cl 2 (140.6)

Διαβάστε περισσότερα

Οξείδωση της αιθανόλης

Οξείδωση της αιθανόλης 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Οξείδωση της αιθανόλης Από

Διαβάστε περισσότερα

5009 Σύνθεση της χαλκο φθαλοκυανίνης

5009 Σύνθεση της χαλκο φθαλοκυανίνης P 59 Σύνθεση της χαλκο φθαλοκυανίνης (H H ) 6 Mo 7 2 2. H2 + 8 + CuCl H 2-8 H 3-8 C 2 - H 2 - HCl Cu C 8 H 3 CH 2 CuCl H 2 Mo 7 6 2. H 2 C 32 H 16 8 Cu (18.1) (6.1) (99.) (1235.9) (576.1) Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA. 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ:

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA. 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ: ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :.... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2.. 3.. ΜΟΝΑΔΕΣ: 1 η δραστηριότητα Οι σκόνες μιλούνε. Στη δραστηριότητα αυτή θα ταυτοποιήσετε καθεμία από τις πέντε

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ Α. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΕ ΥΔΑΤΙΚO ΔΙΑΛΥΜΑ Λίγα λόγια πριν από το πείραμα. Η σόδα περιέχει διαλυμένο αέριο διοξείδιο του άνθρακα το οποίο προστίθεται κατά την

Διαβάστε περισσότερα

4014 ιαχωρισµός των εναντιοµερών (R)- και (S)- 2,2 διυδροξυ-1,1 -διναφθαλινίων ((R)- και (S)-1,1-δι-2- ναφθολών)

4014 ιαχωρισµός των εναντιοµερών (R)- και (S)- 2,2 διυδροξυ-1,1 -διναφθαλινίων ((R)- και (S)-1,1-δι-2- ναφθολών) 4014 ιαχωρισµός των εναντιοµερών (R)- και (S)- 2,2 διυδροξυ-1,1 -διναφθαλινίων ((R)- και (S)-1,1-δι-2- ναφθολών) NBCC CH 3 CN + C 20 H 14 O 2 C 26 H 29 ClN 2 O R-εναντιοµερές S-εναντιοµερές (286.3) (421.0)

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΕΝ / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ Χημεία Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΟΥ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Προσδιορισμός περιεκτικότητας άγνωστου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΟΙΝΟΥ

ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΟΙΝΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΟΙΝΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΟΥΣΣΗΣ Ο οίνος είναι αλκοολούχο ποτό που λαμβάνεται με ζύμωση χυμού σταφυλιών (γλεύκος, μούστος) Συστατικά Οίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΤΑΞΗ: Β Ενιαίου Λυκείου ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ:. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Τμήμα: Aρ.:.

Διαβάστε περισσότερα

5007 Αντίδραση φθαλικού ανυδρίτη µε ρεσορκίνη προς φλουρεσκεϊνη

5007 Αντίδραση φθαλικού ανυδρίτη µε ρεσορκίνη προς φλουρεσκεϊνη 57 Αντίδραση φθαλικού ανυδρίτη µε ρεσορκίνη προς φλουρεσκεϊνη CH H H + 2 + 2 H 2 H C 8 H 4 3 C 6 H 6 2 C 2 H 12 5 (148.1) (11.1) (332.3) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Αντίδραση του καρβονυλίου

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ονόματα διαγωνιζομένων: 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: 1 η ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι;

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; 4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; Σκοπός Σκοπός αυτού του πειράματος είναι να προσδιορίσετε την ποσότητα (γραμμομοριακή συγκέντρωση) του οξικού οξέος που υπάρχει σε ένα λευκό ξίδι μέσω ογκομέτρησης με

Διαβάστε περισσότερα

29.10.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 282/7

29.10.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 282/7 29.10.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 282/7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1020/2009 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Οκτωβρίου 2009 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

1024 Απόσπαση νερού από την 4-υδροξυ-4-µεθυλο-2-πεντανόνη

1024 Απόσπαση νερού από την 4-υδροξυ-4-µεθυλο-2-πεντανόνη NP 0 Απόσπαση νερού από την -υδροξυ--µεθυλο--πεντανόνη C H I CH CH H C CH - H H + H C CH H C CH C H I C H 0 (.) (.8) (98.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Απόσπαση Αλκοόλη, αλκένιο, κετόνη,

Διαβάστε περισσότερα

1007 Σύνθεση της 2,4,6-τριβρωµοανιλίνης από το 4- βρωµοακετανιλίδιο

1007 Σύνθεση της 2,4,6-τριβρωµοανιλίνης από το 4- βρωµοακετανιλίδιο 1007 Σύνθεση της 2,4,6-τριβρωµοανιλίνης από το 4- βρωµοακετανιλίδιο O HN CH 3 NH 2 NH 2 KOH 2 C 8 H 8 NO C 6 H 6 N C 6 H 4 3 N (214.1) (56.1) (172.0) (159.8) (329.8) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

Προχοϊδα: Μετράει τον όγκο ενός υγρού (ή διαλύµατος) µε ακρίβεια 0,1 ml και συνήθως έχει χωρητικότητα από 10 έως 250 ml.

Προχοϊδα: Μετράει τον όγκο ενός υγρού (ή διαλύµατος) µε ακρίβεια 0,1 ml και συνήθως έχει χωρητικότητα από 10 έως 250 ml. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑ ΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ 1. 2. 3. Μαθητές: Σχολείο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ - ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 1. Χρησιµοποιούµενα όργανα Προχοϊδα: Μετράει

Διαβάστε περισσότερα

1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017

1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017 1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2017 Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017 Διαγωνισμός στη Χημεία (Διάρκεια 1 ώρα) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΩΝ 1)... ΣΧΟΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014

ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 Ερευνητική εργασία: Β2 λυκείου ΘΕΜΑ: ''Η Χημεία είναι χρώματα, αρώματα και γεύσεις'' Ομάδα Δ: Μαριάμ Χριστογιάννη Μαρία Χριστοπούλου Χριστίνα Σταμάτη Βάσω Σιρμιντζέλη

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Αλκοόλη Ολική οξύτητα Πτητική οξύτητα Ελεύθερος θειώδης ανυδρίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η εξοικείωση με τις τεχνικές τιτλοδότησης και η κατανόηση των ογκομετρικών μεθόδων ανάλυσης. Θεωρητικό Μέρος Πάρα πολύ συχνά προκύπτει η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Παράγοντες που επηρεάζουν την θέση της χημικής ισορροπίας 4 η εργαστηριακή άσκηση

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Παράγοντες που επηρεάζουν την θέση της χημικής ισορροπίας 4 η εργαστηριακή άσκηση ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ 4 η εργαστηριακή άσκηση Διδακτικοί στόχοι 1. Να διαπιστώσεις την επίδραση της μεταβολής της συγκέντρωσης και της θερμοκρασίας στη θέση της χημικής ισορροπίας. 2. Να εξηγείς τη μετατόπιση

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Γνωστικό αντικείμενο: Τάξη Διδακτική ενότητα Απαιτούμενος χρόνος Διαλυτότητα ουσιών σε υγρούς διαλύτες B Γυμνασίου Ενότητα 2: ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα 23-1. Τι εκφράζουν οι συντελεστές μιας χημικής αντίδρασης; Οι συντελεστές σε μία χημική εξίσωση καθορίζουν την αναλογία mol των αντιδρώντων και προϊόντων στην αντίδραση.

Διαβάστε περισσότερα

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη 4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη H VCl 3 + 1 / 2 2 + 1 / 2 H 2 C 14 H 12 2 C 14 H 10 2 (212.3) 173.3 (210.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών οξείδωση αλκοόλη, κετόνη, καταλύτης µεταβατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΠΙΚΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ EUSO 2009

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΠΙΚΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ EUSO 2009 ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΠΙΚΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ EUSO 2009 ΘΕΜΑΤΑ Α. Αραίωση ιαλύµατος ΗCl 1M. Παρασκευή 100mL διαλύµατος HCl 0.8Μ. Β. Θερµότητα Αντίδρασης. Υπολογισµός της θερµότητας αντίδρασης στην εξουδετέρωση του

Διαβάστε περισσότερα

5001 Νίτρωση της φαινόλης σε 2-νιτροφαινόλη και 4- νιτροφαινόλη

5001 Νίτρωση της φαινόλης σε 2-νιτροφαινόλη και 4- νιτροφαινόλη 00 Νίτρωση της φαινόλης σε -νιτροφαινόλη και - νιτροφαινόλη KNO, H SO NO + NO C H O (9.) KNO (0.) H SO (98.) C H NO (9.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Ηλεκτρονιόφιλη αρωµατική υποκατάσταση,

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014 Ε.Κ.Φ.Ε. Καστοριάς Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014-2015 ΟΜΑΔΑ : 1] 2] 3] Γενικό Λύκειο Άργους Ορεστικού. 6 - Δεκ. - 1014 Χημεία ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Το εργαστήριο είναι χώρος για σοβαρή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης

ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης ΕΚΦΕ Α & Β ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Να παρασκευάσουν ρυθμιστικό διάλυμα με ορισμένη τιμή pη.

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ - ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ - ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ - ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΙΑ Αρχές Ποτενσιοµετρικής Τιτλοδότησης Η ποτενσιοµετρία περιλαµβάνει τη µέτρηση της ηλεκτρεγερτικής δύναµης (Η.Ε..) µεταξύ δύο ηλεκτροδίων, του ενδεικτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργαστ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ 15 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών EUSO 2017 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συμμετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 10/12/2016

Διαβάστε περισσότερα

2017 Αντίδραση του κινναµοϋλο χλωριδίου µε αµµωνία προς κινναµουλο αµίδιο

2017 Αντίδραση του κινναµοϋλο χλωριδίου µε αµµωνία προς κινναµουλο αµίδιο 217 Αντίδραση του κινναµοϋλο χλωριδίου µε αµµωνία προς κινναµουλο αµίδιο O O Cl NH 3 NH 2 C 9 H 7 ClO (166.6) (17.) C 9 H 9 NO (147.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεως και τάξεις ουσιών Αντίδραση του καρβονυλίου

Διαβάστε περισσότερα

4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη OH

4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη OH 4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη H C 12 H 25 Br (249.2) Br + + NaH (40.0) + Adogen 464 C 25 H 54 ClN (404.2) C 6 H 6 (94.1) C 18 H 30 (262.4) + NaBr (102.9) Ταξινόµηση

Διαβάστε περισσότερα

3009 Σύνθεση του trans- 5-νορβορνενο-2,3-δικαρβοξυλικού οξέος από φουµαρικό οξύ και κυκλοπενταδιένιο

3009 Σύνθεση του trans- 5-νορβορνενο-2,3-δικαρβοξυλικού οξέος από φουµαρικό οξύ και κυκλοπενταδιένιο 3009 Σύνθεση του trans- 5-νορβορνενο-2,3-δικαρβοξυλικού οξέος από φουµαρικό οξύ και κυκλοπενταδιένιο 170 C 2 C 10 H 12 C 5 H 6 (132.2) (66.1) + COOH COOH HOOC COOH C 5 H 6 (66.1) C 4 H 4 O 4 (116.1) C

Διαβάστε περισσότερα

2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο

2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο 2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο H + SCl 2 Cl + HCl + S 2 C 9 H 8 2 (148.2) (119.0) C 9 H 7 Cl (166.6) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΜΕΡΑ: ΤΡΙΤΗ 11-11-2014 ΩΡΑ: 11:00-14:00 OMADA 3 Name: Celia Koutrafouri ΆΣΚΗΣΗ 10 (p.107-114) Εργαστηριακές Σημειώσεις Τίτλος Άσκησης: Φασματοφωτομετρικός Προσδιορισμός Σορβικού

Διαβάστε περισσότερα

1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού

1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού NP 1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού Φλοιός πορτοκαλιού H H CH 3 H H H H H C 28 H 34 15 (610.5) H CH 3 Ταξινόµιση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Αποµόνωση φυσικού προϊόντος Φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012.

ΧΗΜΕΙΑ. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΧΗΜΕΙΑ Σχολείο: 1) Ονομ/επώνυμα μαθητών: 2)... 3) Το Παγκόσµιο Πείραµα για

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 27 Μαΐου, 2011 Ώρα εξέτασης:

Διαβάστε περισσότερα

9. Προσδιορισμός της σταθεράς του γινομένου διαλυτότητας του ιωδικού ασβεστίου, Ca(IO 3 ) 2

9. Προσδιορισμός της σταθεράς του γινομένου διαλυτότητας του ιωδικού ασβεστίου, Ca(IO 3 ) 2 9. Προσδιορισμός της σταθεράς του γινομένου διαλυτότητας του ιωδικού ασβεστίου, Ca(IO 3 ) 2 Σκοπός Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθουμε να προσδιορίζουμε τη γραμμομοριακή διαλυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μεταθετικές αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης οι οποίες οδηγούν σε σχηματισμό ιζήματος. Το ίζημα σε πολλές περιπτώσεις επιτρέπει την ταυτοποίηση ενός αντιδρώντος σώματος

Διαβάστε περισσότερα

5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα

5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα 5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα H O O O + HO 4-τολουολοσουλφονικό οξύ + H 2 O NO 2 HO NO 2 C 7 H 5 NO 3 C 2 H 6 O 2 C 7 H 8

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά και Θεωρητικά Θέµατα. Οργανικής Χηµείας

Πρακτικά και Θεωρητικά Θέµατα. Οργανικής Χηµείας ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πρακτικά και Θεωρητικά Θέµατα Γενικής Χηµείας Εργαστηριακές Ασκήσεις Βιολέττα Κωνσταντίνου Καθηγήτρια Οργανικής Χηµείας Ηλίας Κουλαδούρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων Συγκέντρωση διαλύματος: ποσότητα διαλυμένης ουσίας σε καθορισμένη ποσότητα διαλύματος Αραιό διάλυμα: μικρή συγκέντρωση διαλυμένης ουσίας Πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 008-009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 009 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ (επιλογής) ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Δευτέρα, 1/6/009 ΧΡΟΝΟΣ:,5 ώρες ΒΑΘΜΟΣ Αριθμητικώς: Ολογράφως: Υπογραφή: Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα.

Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα. 1. ΔΙΑΛΥΜΑ Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα. Ετερογενές σύστημα καλείται αυτό, το οποίο αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6. ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΟΙΝΩΝ Ιωάννης Ρούσσης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6. ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΟΙΝΩΝ Ιωάννης Ρούσσης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΟΙΝΩΝ Ιωάννης Ρούσσης Οκτώβριος 2016 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Σταθερότητα οίνων Η σταθερότητα των οίνων αφορά την κατάσταση των οίνων κατά τη διατήρησή του. Γενικά, οίνοι που

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

3002 Προσθήκη βρωµίου στο φουµαρικό οξύ προς mesoδιβρωµοηλεκτρικό

3002 Προσθήκη βρωµίου στο φουµαρικό οξύ προς mesoδιβρωµοηλεκτρικό 32 Προσθήκη βρωµίου στο φουµαρικό οξύ προς mesoδιβρωµοηλεκτρικό όξύ H HOOC COOH H Br 2 HOOC H Br Br H COOH C 4 H 4 O 4 (116.1) (159.8) C 4 H 4 Br 2 O 4 (275.9) Βιβλιογραφία A. M. McKenzie, J. Chem. Soc.,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού»

Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού» Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού» Χαραλαμπάτου Λιάνα, υπεύθυνη Ε.Κ.Φ.Ε. Νίκαιας Αποστολόπουλος Κωνσταντίνος, Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04,

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Υπολογισμός της περιεκτικότητας του ξιδιού σε οξικό οξύ με την κλασική μέθοδο. ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ Γ θετ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

4025 Σύνθεση του 2-ιωδοπροπανίου από 2-προπανόλη

4025 Σύνθεση του 2-ιωδοπροπανίου από 2-προπανόλη 4025 Σύνθεση του 2-ιωδοπροπανίου από 2-προπανόλη OH I + 1/2 I 2 + 1/3 P x + 1/3 P(OH) 3 C 3 H 8 O (60.1) (253.8) (31.0) C 3 H 7 I (170.0) (82.0) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Πυρηνόφιλη

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΓΚΟΥ

Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΓΚΟΥ Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΓΚΟΥ Ο ογκομετρικός Kυλιvδρos χρησιμοποιείται για τη μέτρηση του όγκου υγρών ουσιών, όταν δεν απαιτείαι μεγάλη ακρίβεια. Η ογκομετρική φιάλη χρησιμοποιείται για χην παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης

Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2013-2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία Ονόματα των μαθητών της ομάδας: 1) 2) 3) Στόχοι της εργαστηριακής

Διαβάστε περισσότερα

2022 Αναγωγή της L-( )-µινθόνης µε λιθιοαργιλλιο υδρίδιο σε ένα ισοµερές µίγµα της ( ) µινθόλης και της (+) νεοµινθόλης

2022 Αναγωγή της L-( )-µινθόνης µε λιθιοαργιλλιο υδρίδιο σε ένα ισοµερές µίγµα της ( ) µινθόλης και της (+) νεοµινθόλης 2022 Αναγωγή της L-( )-µινθόνης µε λιθιοαργιλλιο υδρίδιο σε ένα ισοµερές µίγµα της ( ) µινθόλης και της (+) νεοµινθόλης 3 O LiAl 4 tert-butyl methyl ether 3 O + 3 O a b 10 18 O (154.3) LiAl 4 (38.0) 10

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ. 5 - Δεκεμβρίου Ερρίκος Γιακουμάκης

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ. 5 - Δεκεμβρίου Ερρίκος Γιακουμάκης ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ 5 - Δεκεμβρίου - 2015 Ερρίκος Γιακουμάκης 1 ΕΚΦΕ ΑΛΙΜΟΥ ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 Εξεταζόμενο μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΟΜΑΔΑ...... Εισαγωγικό σημείωμα Θεωρία Brőnsted- Lowry

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις

ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις παλιότερες παρατηρήσεις : Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΕΝΤΡΟΥ: ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ- ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ : ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Υπολογισµός της περιεκτικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

- 87 - ΕΝΟΤΗΤΑ Θ ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΣΤΕΡΩΝ

- 87 - ΕΝΟΤΗΤΑ Θ ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΣΤΕΡΩΝ - 87 - ΕΝΟΤΗΤΑ Θ ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΣΤΕΡΩΝ Οι εστέρες είναι μια κατηγορία οργανικών ενώσεων πολύ διαδεδομένη στη φύση, με γενικό τύπο: C R R' Πολλοί πτητικοί εστέρες έχουν έντονη, ευχάριστη οσμή και άρωμα φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

3035 Σύνθεση του cis-1,2-εποξυκυκοοκτανίουαπό κυκλοοκτένιο

3035 Σύνθεση του cis-1,2-εποξυκυκοοκτανίουαπό κυκλοοκτένιο 3035 Σύνθεση του cis-1,2-εποξυκυκοοκτανίουαπό κυκλοοκτένιο H 2 O 2 / Lipase O C 8 H 14 (110.2) H 2 O 2 (34.0) C 8 H 14 O (126.2) Βιβλιογραφία S. Warwel, M. Rüsch gen. Klaas, J. Mol. Catalysis B: Enzym.

Διαβάστε περισσότερα

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff 26 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-1 προς µια βάση Schiff CH 3 O + CH 2 NH 2 Montmorillonit K-1 cyclohexane CH 3 NCH 2 Ph + H 2 O H 3 C CH 2 C 1 H 14 O (15.2) C

Διαβάστε περισσότερα

3034 Σύνθεση της trans-1,2-κυκλοεξανοδιόλης από κυκλοεξένιο

3034 Σύνθεση της trans-1,2-κυκλοεξανοδιόλης από κυκλοεξένιο 0 Σύνθεση της trans-,-κυκλοεξανοδιόλης από κυκλοεξένιο H O /HCO H C H 0 (8.) H O HCO H (.0) (.0) C H O (.) Ταξινόµιση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Προσθήκη σε αλκένια, στερεοεκλεκτική προσθήκη,

Διαβάστε περισσότερα

4005 Σύνθεση του 9-(5-οξοτετραυδροφουραν-2-υλ) εννεανοϊκού µεθυλεστέρα

4005 Σύνθεση του 9-(5-οξοτετραυδροφουραν-2-υλ) εννεανοϊκού µεθυλεστέρα NP 4005 Σύνθεση του 9-(5-οξοτετραυδροφουραν-2-υλ) εννεανοϊκού µεθυλεστέρα H 3 C (CH 2 ) 8 + I CH 2 CH 3 H 3 C (CH 2 ) 8 + CH 3 CH 2 I C 12 H 22 2 C 4 H 7 I 2 C 14 H 24 4 C 2 H 5 I (198.3) (214.0) (63.6)

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών.

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών. 1. ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η εκχύλιση είναι μία από τις πιο συνηθισμένες τεχνικές διαχωρισμού και βασίζεται στην ισορροπία κατανομής μιας ουσίας μεταξύ δύο φάσεων, που αναμιγνύονται ελάχιστα μεταξύ τους. Η ευρύτητα στη

Διαβάστε περισσότερα

1 η Εργαστηριακή άσκηση. Παρασκευή Αραίωση. διαλύματος. Δρ. Άρης Γιαννακάς - Ε.ΔΙ.Π.

1 η Εργαστηριακή άσκηση. Παρασκευή Αραίωση. διαλύματος. Δρ. Άρης Γιαννακάς - Ε.ΔΙ.Π. 1 η Εργαστηριακή άσκηση Παρασκευή Αραίωση διαλύματος 1 Θεωρητικό Μέρος Εισαγωγικές έννοιες Όπως είναι γνωστό η ύλη διαχωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες: Τις καθαρές ουσίες (στοιχεία, χημικές ενώσεις)

Διαβάστε περισσότερα

4028 Σύνθεση του 1-βρωµοδωδεκάνιου από 1- βρωµοδωδεκανόλη

4028 Σύνθεση του 1-βρωµοδωδεκάνιου από 1- βρωµοδωδεκανόλη 4028 Σύνθεση του 1-βρωµοδωδεκάνιου από 1- βρωµοδωδεκανόλη C 12 H 26 O (186.3) OH H 2 SO 4 konz. (98.1) + HBr (80.9) C 12 H 25 Br (249.2) Br + H 2 O (18.0) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το ιόν 56 Fe +2 περιέχει:

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο

Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο Επίδραση των οξέων στα μέταλλα Τα μέταλλα που είναι πιο δραστικά από το υδρογόνο (εκτός από το Pb) αντικαθιστούν το υδρογόνο στα οξέα (με εξαίρεση το HNO 3

Διαβάστε περισσότερα

(Μέθοδοι για την ανάλυση των ιχνοστοιχείων των οποίων η συγκέντρωση είναι μεγαλύτερη από 10%)

(Μέθοδοι για την ανάλυση των ιχνοστοιχείων των οποίων η συγκέντρωση είναι μεγαλύτερη από 10%) 20. 4. 95 ( EL Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 86/41 ΟΔΗΓΙΑ 95/8/EK ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 10ης Απριλίου 1995 για την τροποποίηση της οδηγίας 77/535/EOK περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών

Διαβάστε περισσότερα

1005 Βρωµίωση του 1,2-διµεθοξυβενζολίου προς 4,5-διβρωµο- 1,2-διµεθοξυβενζολίο

1005 Βρωµίωση του 1,2-διµεθοξυβενζολίου προς 4,5-διβρωµο- 1,2-διµεθοξυβενζολίο 1005 Βρωµίωση του 1,2-διµεθοξυβενζολίου προς 4,5-διβρωµο- 1,2-διµεθοξυβενζολίο H 3 H 3 K 3, H οξικό οξύ H 3 H 3 + Παραπροϊόντα 8 H 10 2 K 3 (167.0) 8 H 8 2 2 (138.2) H (80.9) (296.0) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Στην συγκεκριµένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα µετρήσουµε 3 παραµέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου µας,

Στην συγκεκριµένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα µετρήσουµε 3 παραµέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου µας, 8η Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Επιστηµών- EUSO 2010 Τοπικός ιαγωνισµός Νοµού Μαγνησίας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΦΕ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Σχολείο: Φύλλο Εργασίας Ονοµ/υµα: Έλεγχος της Ποιότητας του Πόσιµου Νερού

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός ιαγωνισμός για την επιλογή ομάδων μαθητών που θα συμμετάσχουν στην 9 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2011

Πανελλήνιος Μαθητικός ιαγωνισμός για την επιλογή ομάδων μαθητών που θα συμμετάσχουν στην 9 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2011 σελ. 1 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» Αθήνα, email: panekfe@yahoo.gr www.ekfe.gr Πανελλήνιος Μαθητικός ιαγωνισμός για την επιλογή ομάδων μαθητών που θα συμμετάσχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 17 Απριλίου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Για την αντίδραση: Fe (s) + 2HCl (aq) FeCl 2(aq)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ιωάννης Πούλιος ΔΥΑΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟΥ ΖΕΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα NP 4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα CEt + FeCl 3 x 6 H 2 CEt C 8 H 12 3 C 4 H 6 C 12 H 18 4 (156.2) (70.2) (270.3) (226.3) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Όργανα και συσκευές εργαστηρίου Χημείας

Όργανα και συσκευές εργαστηρίου Χημείας Όργανα και συσκευές εργαστηρίου Χημείας Τα βασικά όργανα και συσκευές ενός εργαστηρίου Χημείας, τα οποία απαιτούνται για τις εργαστηριακές δραστηριότητες του παρόντος φύλλου εργασίας, είναι τα ακόλουθα:

Διαβάστε περισσότερα