ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΓΗΠΛΧΜΑ ΔΗΓΗΚΔΤΖ ΣΗ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΓΗΠΛΧΜΑ ΔΗΓΗΚΔΤΖ ΣΗ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ"

Transcript

1 ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΓΗΠΛΧΜΑ ΔΗΓΗΚΔΤΖ ΣΗ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ Ζ επίδπαζη ηυν ειζποών ζηην ποιόηηηα ηος εδάθοςρ ζηο οποπέδιο ηηρ κοινόηηηαρ Ομαλών ζηη νήζο Κεθαλληνία. ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΑΣΡΗΒΖ Πόλς Βαγγελάηος Πηπρηνχρνο Γεσπνληθήο ρνιήο Α.Π.Θ ΠΑΣΡΑ, Μάπηιορ 2010

2 ΔΓΚΡΗΖ ΜΔ ΤΠΟΓΡΑΦΔ Σα κέιε ηεο Σξηκεινχο Δμεηαζηηθήο Δπηηξνπήο Σα κέιε ηεο πκβνπιεπηηθήο Δπηηξνπήο (Γ.Γ) Γεσξγηάδεο Θεφδσξνο, Καζεγεηήο Γεψξγηνο Αγγειήο, Αλ. Καζεγεηήο Ο Δπηβιέπσλ Καζεγεηήο Αγγειφπνπινο Κσλζηαληίλνο, Δπ. Καζεγεηήο Ζ έγθξηζε ηεο δηαηξηβήο γηα ηελ απφθηεζε Μεηαπηπρηαθνχ Γηπιψκαηνο Δηδίθεπζεο απφ ην Σκήκα Βηνινγίαο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ δελ ππνδειψλεη ηελ απνδνρή ησλ γλσκψλ ηνπ ζπγγξαθέα. Ν.5343/1392, άξζξν

3 Ανηί ππολόγος Ζ αλζξσπφηεηα δελ πξνζδηνξίδεηαη απφ φζα δεκηνπξγεί, αιιά απφ φζα επηιέγεη λα κελ θαηαζηξέςεη. Edward Osborne Wilson 2

4 ΔΤΥΑΡΗΣΗΔ Ζ παξνχζα δηπισκαηηθή εξγαζία έρεη ηίηιν «Ζ επίδξαζε ησλ εηζξνψλ ζηελ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο ζην νξνπέδην ηεο θνηλφηεηαο Οκαιψλ ζηε λήζν Κεθαιιελία.» θαη εθπνλήζεθε ζηα πιαίζηα ηνπ δηαηκεκαηηθνχ κεηαπηπρηαθνχ πξνγξάκκαηνο ζπνπδψλ ηνπ Βηνινγηθνχ ηκήκαηνο ηεο ρνιήο Θεηηθψλ Δπηζηεκψλ ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ. Καη αξράο ληψζσ ηελ επηζπκία λα επραξηζηήζσ ηνλ εηζεγεηή κνπ θ. Κσλ/λν Αγγειφπνπιν, Δπίθνπξν Καζεγεηή Σκήκαηνο Βηνινγίαο Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ γηα ηελ πνιχηηκε πξνζθνξά γλψζεσλ θαη εκπεηξηψλ ηνπ, θαηά ηελ εθπφλεζε απηήο ηεο εξγαζίαο. Δπίζεο, ηα ππφινηπα κέιε ηεο εμεηαζηηθήο επηηξνπήο, θ. Γεψξγην Αγγειή, Αλαπιεξσηή Καζεγεηή Σκήκαηνο Βηνινγίαο Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ, θαη θ. Θεφδσξν Γεσξγηάδε, Καζεγεηή Σκήκαηνο Βηνινγίαο Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ, γηα ηε ζπκκεηνρή θαη ηελ θξηηηθή αλάγλσζε ηεο παξνχζαο εξγαζίαο. Δπίζεο, ζα ήζεια λα επραξηζηήζσ ηελ ππνςήθηα δηδάθηνξα θ.θψκε ηκηηνπνχινπ γηα ηελ πνιχηηκε βνήζεηα θαη ηελ ζπκπαξάζηαζε ηεο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο ζπλεξγαζίαο καο αιιά θαη κε ην πέξαο απηήο. Δπηπξνζζέησο ζα ήζεια λα επραξηζηήζσ ζεξκά ηνπο αγξφηεο ηεο πεξηνρήο Οκαιψλ ηεο λήζνπ Κεθαιιελίαο, ρσξίο ηελ ζπλεξγαζία ησλ νπνίσλ δελ ζα ήηαλ δπλαηή ε νινθιήξσζε ηεο δηαδηθαζίαο ηεο ζπιινγήο ησλ ζηνηρείσλ κε ηελ κέζνδν ησλ εξσηεκαηνινγίσλ. Έλα κεγάιν επραξηζηψ, ζηνλ αδειθφ κνπ Γηάλλε θαη ζηνπο θίινπο κνπ, Λέηια θαη Υξήζην, πνπ βξέζεθαλ πιάη κνπ θαη έδεημαλ ακέξηζηε ζπκπαξάζηαζε θαηά ηελ εθπφλεζε ηεο εξγαζίαο κνπ. Σέινο, επραξηζηψ πεξηζζφηεξν απφ φινπο ηνπο γνλείο κνπ, πχξν θαη Υαξά, γηα ηελ ζπκπαξάζηαζε ηνπο, ηελ θαηαλφεζε ηνπο θαη ηελ ππνκνλή ηνπο ζε φιε ηελ δηάξθεηα απηήο ηεο εξγαζίαο θαη ηδηαίηεξα ζηηο δχζθνιεο ζηηγκέο ηεο. Δίκαη ηδηαίηεξα επγλψκσλ γηα φζα κνπ έρνπλ πξνζθέξεη φια απηά ηα ρξφληα θαη ζίγνπξα ζε απηνχο ρξσζηάσ ηα πάληα. Θα ήζεια λα ηνπο επραξηζηήζσ γηα φιεο ηηο ζπζίεο πνπ έρνπλ θάλεη ψζηε λα κνπ δψζνπλ ηελ δπλαηφηεηα λα ζπνπδάζσ ηελ γεσπνληθή επηζηήκε. 3

5 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΠΔΡΗΛΖΦΖ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΚΑΗ ΑΓΓΛΗΚΖ... 6 Α. ΔΗΑΓΧΓΖ Οξηζκφο ηνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο Υαξαθηεξηζηηθά ηνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο θαη ππνζπζηήκαηα Τπνζπζηήκαηα αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο Το ςποζύζηημα ηυν αςηόηποθυν οπγανιζμών Το ςποζύζηημα ηυν εηεπόηποθυν οπγανιζμών Το ςποζύζηημα ηυν αποικοδομηηών Το εδαθικό ςποζύζηημα Το ςποζύζηημα ηυν ειζποών Δπηπηψζεηο ησλ εηζξνψλ ζηo εδαθηθφ ππνζπζηήκαηνο Οξγαληθή γεσξγία Γείθηεο ραξαθηεξηζκνχ ηεο πνηφηεηαο ηνπ εδάθνπο Γείθηεο ραξαθηεξηζκνχ ηεο πνηφηεηαο ηνπ εδάθνπο Β. ΚΟΠΟ ΣΖ ΔΡΓΑΗΑ Γ. ΜΔΘΟΓΟΗ ΚΑΗ ΤΛΗΚΑ Γ. ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΑ ΤΕΖΣΖΖ Σν Αγξνηηθφ Οηθνζχζηεκα Οκαιψλ Κεθαιιελίαο Πεξηγξαθή Καζνξηζκφο ησλ νξίσλ Γεκνγξαθηθά θαη επαγγεικαηηθά ζηνηρεία Κιηκαηνινγηθά ζηνηρεία Υξήζεηο γεο Δδαθνινγηθά ζηνηρεία Πνηνηηθά θαη ελ κέξεη πνζνηηθά ραξαθηεξηζηηθά ησλ εηζξνψλ ζην ζχζηεκα κε βάζε 4

6 ηηο εηζξνέο ζε θαιιηέξγεηα ειηάο θαη ακπέινπ κε δηαθνξεηηθή δηαρείξηζε (ζπκβαηηθή - βηνινγηθή) Δλεξγεηαθή παξνπζίαζε ησλ εηζξνψλ Δπίδξαζε ησλ εηζξνψλ ζε παξακέηξνπο ηεο πνηφηεηαο ηνπ εδάθνπο Δ. ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ Σ. ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ ΠΑΡΑΡΣΖΜΑ

7 ΠΔΡΗΛΖΦΖ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΚΑΗ ΑΓΓΛΗΚΖ ΠΔΡΗΛΖΦΖ θνπφο ηεο παξνχζαο εξγαζίαο είλαη ε κειέηε ηεο επίδξαζεο ησλ εηζξνψλ ζηελ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο ησλ θαιιηεξγεηψλ, ζην νξνπέδην ηεο θνηλφηεηαο Οκαιψλ ζηε λήζν Κεθαιιελία, κέζσ ηεο αμηνπνίεζεο ησλ ζηνηρείσλ πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηελ δνκή θαη ηελ πεξηγξαθή ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο. Ζ κειέηε έγηλε ζε βηνινγηθνχο θαη ζπκβαηηθνχο ειαηψλεο θαη ειαηψλεο θαη δηήξθεζε 1 ρξφλν. Καηά ηελ δηάξθεηα ηνπ ρξφλνπ απηνχ, πξαγκαηνπνηήζεθαλ δεηγκαηνιεςίεο απφ ηα ππφ κειέηε εδάθε θαη πξνζδηνξίζζεθαλ ρεκηθέο θαη βηνινγηθέο ηδηφηεηεο. πγθεθξηκέλα πξνζδηνξίζηεθαλ ην ph, ε Iθαλφηεηα Aληαιιαγήο Kαηηφλησλ, ε νξγαληθή νπζία, ε Hιεθηξηθή Αγσγηκφηεηα, ν θψζθνξνο, ηα αληαιιάμηκα θαηηφληα Κ,+ Na +, θαη Mg ++, ην νιηθφ άδσην, ην βφξην, ηα ληηξηθά θαη ε εδαθηθή αλαπλνή. Γηα ηελ αμηνπνίεζε ησλ απνηειεζκάησλ ησλ εδαθνινγηθψλ αλαιχζεσλ ήηαλ απαξαίηεηε ε γλψζε ησλ θαιιηεξγεηηθψλ πξαθηηθψλ πνπ εθαξκφδνληαη ζηα αγξνηεκάρηα θαζψο θαη νη πνζφηεηεο ησλ εηζξνψλ ζε απηά. Γηα ην ζθνπφ απηφ πξαγκαηνπνηήζεθαλ ζπλεληεχμεηο ζε αγξφηεο ηεο πεξηνρήο κε ηελ ρξήζε εξσηεκαηνιφγησλ αλνηρηνχ ηχπνπ. Απφ ηα εξσηεκαηνιφγηα πξνέθπςε φηη ε πςειφηεξε ελεξγεηαθή εηζξνή ζην εδαθηθφ ππνζχζηεκα είλαη ε θνπξηά ηφζν ζηελ πεξίπησζε βηνινγηθήο θαιιηέξγεηαο φζν θαη ζπκβαηηθήο θαιιηέξγεηαο ειηάο θαη ακπέινπ. Ζ εληαηηθή ρξήζε πςειψλ πνζνηήησλ θνπξηάο ζπκβάιιεη ζηελ βειηίσζε ησλ ρεκηθψλ θαη βηνινγηθψλ ηδηνηήησλ ηνπ εδάθνπο αιιά εγθπκνλεί θηλδχλνπο γηα ηελ πνηφηεηα ηνπ. Λέξειρ κλειδιά: αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα, εηζξνέο, ελεξγεηαθή αλάιπζε, πνηφηεηα εδάθνπο. 6

8 ABSTRACT In the following research the effects of agroecosystem inputs on soil quality of crops at plateau Omala of Cephalonia island via the exploitation of elements that result through the study of the structure and the description of particular agroecosystem, were studied. The research had a duration of above 1 year, in which samplings from the soil and their chemical and biological attributes. were not only realized but also evaluated Concretely ph, Cation Exchange Capacity, organic matter, Electrical Conductivity, the phosphor, CEC, Exchangeable Cations Κ +, Na+ and Mg++, total Ν, ΝΟ 3ˉ, the boron and the microbial respiration rate, were measured. For the exploitation of results of soil analysis it was essential to have obtain knowledge of farming practices that is applied in the farmyards as well as the quantities of inputs. This aim was realized through interviews with farmers of the region with the use of open type questionnaires. The result of these questionnaires was that the higher energy input in the soil subsystem is manure. The intensive use of high quantities of manure contributes to the improvement of the chemical and biological attributes of soil but gestates dangers for soil quality. Keywords: agroecosystem, inputs, energy analysis, soil quality 7

9 Α. ΔΗΑΓΧΓΖ Ο ηνκέαο ηεο γεσξγίαο έρεη πξνθαιέζεη ην ελδηαθέξνλ ηεο επηζηεκνληθήο θνηλφηεηαο ιφγσ ηεο έληνλεο εληαηηθνπνίεζήο ηεο ηα ηειεπηαία ρξφληα. Ζ αλάγθε γηα παξαγσγή ηξνθήο ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ επηδίσμε γηα εχθνιν θαη γξήγνξν θέξδνο είρε ζαλ απνηέιεζκα ηελ εληαηηθνπνίεζε ηεο αγξνηηθήο δξαζηεξηφηεηαο κε ηελ ηαπηφρξνλε αχμεζε ηεο ρξήζεο ιηπαζκάησλ, θπηνθαξκάθσλ, θαπζίκσλ θ.α. Ζ αχμεζε ηεο γεσξγηθήο παξαγσγήο βνήζεζε ζε πνιινχο ηνκείο ηνλ άλζξσπν, φκσο επέθεξε θαη επηθέξεη παξελέξγεηεο πνπ δχζθνια κπνξνχλ λα αγλνεζνχλ θαη ζε νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο δχζθνια κπνξνχλ λα πξνβιεθζνχλ. Ζ ππνβάζκηζε ησλ λεξψλ, ηεο αηκφζθαηξαο, ηνπ εδάθνπο, ησλ ηξνθίκσλ θαη ε εμαθάληζε ησλ εηδψλ έρεη θαηαζηήζεη ηνλ ξφιν ηεο νηθνινγίαο ζηνλ ηνκέα ηεο γεσξγίαο έλα απφ ηα πιένλ επίθαηξα ζέκαηα ζηνλ επηζηεκνληθφ ρψξν. Ζ γεσξγηθή νηθνινγία απνηειεί νπζηαζηηθά ηελ κειέηε ησλ ακνηβαίσλ αιιειεπηδξάζεσλ κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ (πνπ ζπλδένληαη κε ηελ γεσξγία) θαη ησλ θπζηθψλ ηνπο ελδηαηηεκάησλ. ηε κειέηε απηή, ε έλλνηα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο είλαη πεξηζζφηεξν εθαξκφζηκε απφ φηη είλαη γηα ηε κειέηε νπνηνπδήπνηε άιινπ κέξνπο ηεο νηθφζθαηξαο. Σν αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα παξέρεη ην ελλνηνινγηθφ πιαίζην κέζα ζην νπνίν κπνξεί λα κειεηεζεί ε επίδξαζε ηεο αλζξψπηλεο δηαρείξηζεο, ησλ θαιιηεξγεηψλ, ηεο θηελνηξνθίαο, ηνπ εδάθνπο θαη ηνπ θιίκαηνο, ζηηο βαζηθέο νηθνινγηθέο δηεξγαζίεο φπσο είλαη ε ξνή ηεο ελέξγεηαο, ν θχθινο ηνπ λεξνχ, ε αλαθχθισζε ησλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ θαη ν αληαγσληζκφο κεηαμχ ησλ εηδψλ (Tivy, 1990). 1. Οπιζμόρ ηος αγποηικού οικοζςζηήμαηορ Πξνθεηκέλνπ λα κειεηεζεί ε επίδξαζε ησλ εηζξνψλ ζηελ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο, ζην νξνπέδην ηεο θνηλφηεηαο Οκαιψλ ζηε λήζν Κεθαιιελία, ζεσξνχκε ζθφπηκν λα δψζνπκε ζηνηρεία θαη λα παξνπζηάζνπκε δεδνκέλα γηα ην ζπγθεθξηκέλν αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα θαζψο θαη λα αλαθέξνπκε ηηο δηαθνξέο πνπ ππάξρνπλ κεηαμχ ελφο αγξνηηθνχ θαη ελφο θπζηθνχ νηθνζπζηήκαηνο. 8

10 ηελ δηεζλή βηβιηνγξαθία ππάξρνπλ αξθεηέο πξνζεγγίζεηο ζρεηηθά κε ηελ έλλνηα ηνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο. Οη επηθξαηέζηεξνη νξηζκνί πνπ έρνπλ δηαηππσζεί παξαηίζεληαη ζηε ζπλέρεηα. O Conway (1985), ιακβάλνληαο ππφςε ηηο ιεηηνπξγηθέο ζρέζεηο πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ ζηνηρείσλ ηνπ νηθνζπζηήκαηνο, νξίδεη ην αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα, σο έλα νξηνζεηεκέλν ζχζηεκα ζηνηρείσλ κε ηζρπξέο ιεηηνπξγηθέο ζρέζεηο πνπ ζηφρν έρνπλ ηελ παξαγσγή ηλψλ θαη αγαζψλ (Conway, 1985). Ζ επέκβαζε ηνπ αλζξψπνπ ζην νηθνζχζηεκα θαίλεηαη λα νδήγεζε ηνλ Odum (1993) λα νξίζεη ην αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα σο ην αλζξσπνγελέο νηθνζχζηεκα πνπ ζε πνιιέο πεξηπηψζεηο είλαη ην ελδηάκεζν κεηαμχ ησλ θπζηθψλ νηθνζπζηεκάησλ (π.ρ. ιηβάδηα, δάζε) θαη ησλ αζηηθψλ νηθνζπζηεκάησλ, φπσο νη πφιεηο (Odum, 1993). χκθσλα κε ηνλ Odum, ην αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα ρξεζηκνπνηεί ηελ ειηαθή ελέξγεηα, φπσο θαη ην θπζηθφ νηθνζχζηεκα, αιιά δηαθέξεη απφ απηφ ζηα εμήο ραξαθηεξηζηηθά: δέρεηαη επηπξφζζεηε ελέξγεηα πξνεξρφκελε θπξίσο απφ νξπθηά θαχζηκα θαη εξγαζία δψσλ θαη αλζξψπσλ ε βηνπνηθηιφηεηα είλαη ζπλήζσο κεησκέλε σο ζπλέπεηα ηεο αλζξψπηλεο δηαρείξηζεο, γηα κεγηζηνπνίεζε ηεο παξαγσγήο ηα θαιιηεξγνχκελα είδε θαη ηα εθηξεθφκελα δψα είλαη πξντφληα ηερλεηήο επηινγήο παξά θπζηθήο ν έιεγρνο ησλ δηεξγαζηψλ είλαη εμσηεξηθφο θαη θαηεπζπλφκελνο απφ ηνλ παξαγσγηθφ ζηφρν Δπηπιένλ, ν Odum (1993) πξνηείλεη ηελ γξαθηθή αλαπαξάζηαζε ηνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο γηα ηελ θαιχηεξε θαηαλφεζε ηνπ ηξφπνπ ιεηηνπξγίαο ηνπ. Γηα ηελ θαηαζθεπή ελφο ηέηνηνπ κνληέινπ ηνλίδεη ηελ αλάγθε αλαπαξάζηαζεο ησλ ελεξγεηαθψλ ζρέζεσλ κεηαμχ ησλ ππνζπζηεκάησλ πνπ ζπληζηνχλ ην αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα. χκθσλα ινηπφλ κε ηελ ζεσξία απηή, ε ελέξγεηα πνπ εηζξέεη ζε έλα αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα ρξεζηκνπνηείηαη απφ ηα ππνζπζηήκαηα ηνπ, άιιεο θνξέο κε ζηφρν ηελ παξαγσγή πςειφηεξεο πνηφηεηαο ελέξγεηαο άιιεο θνξέο γηα ηελ ηξνθνδφηεζε θαηαλαισηψλ νξγαληζκψλ. Ζ αιιειεπίδξαζε ησλ ζηνηρείσλ ελφο αγξνηηθνχ 9

11 νηθνζπζηήκαηνο παξηζηάλνληαη γξαθηθά απφ ηνλ Odum κε ηελ βνήζεηα ελεξγεηαθψλ ζπκβφισλ πνπ παξνπζηάδνληαη ζην ρήκα 1 (Odum, 1993). Πηγή ενέπγειαρ Καηαναλυηήρ Παπαγυγόρ (κεηαηξέπεη θαη θαηαλαιψλεη ηελ ειηαθή ελέξγεηα) Αποθηκεςηικοί πόποι Αλληλεπίδπαζη 2 ή πεξηζζφηεξα ππνζπζηήκαηα αιιειεπηδξνχλ γηα λα παξάγνπλ ελέξγεηα πςειφηεξεο πνηφηεηαο ρήκα 1. Δλεξγεηαθά ζχκβνια θαηά Odum (Odum, 1993). Οη δηαθνξέο κεηαμχ αγξνηηθνχ θαη θπζηθνχ νηθνζπζηήκαηνο, πνπ επηζεκάλζεθαλ απφ ηνλ Odum, αιιά θαη ε ζεκαζία ηεο αλζξψπηλεο παξέκβαζεο ζε απηφ, επεξέαζαλ ηνλ Altieri (1995) ν νπνίνο ιίγα ρξφληα αξγφηεξα έδσζε έλαλ λέν νξηζκφ. χκθσλα κε ηνλ νξηζκφ απηφ ην αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα είλαη κηα θνηλφηεηα θπηψλ θαη δψσλ, ε νπνία αιιειεπηδξά κε ην πεξηβάιινλ θαη ππφθεηηαη ηξνπνπνηήζεηο απφ ηνλ άλζξσπν κε ζθνπφ ηελ παξαγσγή ηξνθίκσλ, ηλψλ, θαπζίκσλ θαη άιισλ πξντφλησλ πνπ πξννξίδνληαη γηα θαηαλάισζε (Altieri, 1995). Ο Gliessman (2000), ζέηεη σο αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα κηα πεξηνρή ε νπνία ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηε γεσξγηθή παξαγσγή, π.ρ. έλα αγξφθηεκα. Ζ πεξηνρή απηή ζεσξείηαη απφ ηνλ Gliessman σο έλα ζχλζεην ζχζηεκα ζην νπνίν ιακβάλνπλ ρψξα νη νηθνινγηθέο δηαδηθαζίεο πνπ ζπλαληψληαη θαη ζην θπζηθφ πεξηβάιινλ, π.ρ. ζξεπηηθή αλαθχθισζε, 10

12 αιιειεπηδξάζεηο κεηαμχ αξπαθηηθψλ δψσλ θαη ζεξακάησλ, αληαγσληζκφο θαη ζπκβίσζε. Έηζη, νξίδεηαη έλα πιαίζην βάζε ηνπ νπνίνπ γίλεηαη εθηθηή ε αλάιπζε ησλ παξαγσγηθψλ ζπζηεκάησλ ελφο αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ εηζξνψλ θαη ησλ εθξνψλ ηνπ (Gliessman, 2000). O Αγγειφπνπινο θ.α. (2003), ζεσξνχλ φηη έλαο πην ιεπηνκεξήο νξηζκφο ηνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο ζα πξέπεη λα πεξηιακβάλεη φηη είλαη έλα ζαθψο νξηνζεηεκέλν ηερλεηφ νηθνζχζηεκα (κε ηελ έλλνηα ηεο αλζξσπνγελνχο παξέκβαζεο), πνπ έρεη σο παξαγσγηθφ ζηφρν ηελ απνδνηηθή απφ νηθνλνκηθή άπνςε αμηνπνίεζε ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο γηα παξαγσγή βηνκάδαο, πξνθεηκέλνπ κέξνο ηεο λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηελ ηθαλνπνίεζε αλαγθψλ επηβίσζεο ηνπ αλζξψπνπ (Αγγειφπνπινο θ.α. 2003). 2. Υαπακηηπιζηικά ηος αγποηικού οικοζςζηήμαηορ και ςποζςζηήμαηα Σν αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα έρεη ιηγφηεξν πνιχπινθε δνκή, έρεη δειαδή πεξηνξηζκέλε πνηθηιία θπηηθψλ θαη δσηθψλ εηδψλ, απφ έλα θπζηθφ νηθνζχζηεκα. Ο αξηζκφο ησλ εηδψλ είλαη κηθξφηεξνο, ελψ ζπλαληψληαη ιηγφηεξεο πνηθηιίεο θαιιηεξγνχκελσλ θπηψλ, νη νπνίεο ηείλνπλ λα έρνπλ κηθξφηεξε γελεηηθή πνηθηιφηεηα. Χο απνηέιεζκα ε εηζεξρφκελε, ζε έλα αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα, ειηαθή ελέξγεηα κεηαθέξεηαη κέζσ ιηγφηεξσλ θαη ζπληνκφηεξσλ δηαδξνκψλ ζηηο ηξνθηθέο αιπζίδεο, ζε ζρέζε κε έλα θπζηθφ νηθνζχζηεκα. Σν αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα ραξαθηεξίδεηαη απφ έλα ιηγφηεξν πνιχπινθν ηξνθηθφ πιέγκα θαη έλαλ κηθξφηεξν αξηζκφ ηξνθηθψλ επηπέδσλ (2 ή 3 ν κέγηζηνο). Δπίζεο, ε βηνκάδα ησλ αγξνηηθψλ θπηνθάγσλ δψσλ (φπσο ηα βννεηδή, πξφβαηα, αίγεο θιπ) είλαη πνιχ κεγαιχηεξε απφ ηα αληίζηνηρα θπηνθάγα πνπ ζπλαληψληαη ζηα ρεξζαία θπζηθά νηθνζπζηήκαηα (Tivy, 1990). Δπνκέλσο, έλα πςειφηεξν πνζνζηφ ελέξγεηαο θαηαλαιψλεηαη απφ ηα αγξνηηθά δψα ή εμάγεηαη απφ ην ζχζηεκα σο αγξνηηθφ πξντφλ. Χο απνηέιεζκα κηθξφηεξν πνζνζηφ ηεο ελέξγεηαο ηεο βηνκάδαο ησλ θπηψλ πεξλάεη κέζσ ηεο απνηθνδφκεζεο ζην έδαθνο. Καηά ζπλέπεηα, ε απνζεθεπκέλε ελέξγεηα ζην έδαθνο, κε ηε κνξθή νξγαληθήο νπζίαο, είλαη ζε γεληθέο γξακκέο, πνιχ ιηγφηεξε ζηα αγξνηηθά νηθνζπζηήκαηα απφ φηη ζηα θπζηθά νηθνζπζηήκαηα παξφκνησλ πεξηβαιινληηθψλ ζπλζεθψλ. 11

13 Ηδιόηηηα Φςζικά οικοζςζηήμαηα Σύγσπονα αγποηικά οικοζςζηήμαηα Αειθόπα αγποηικά οικοζςζηήμαηα Παξαγσγηθφηεηα μέζη ςτηλή μέζη Βηνπνηθηιφηεηα ςτηλή σαμηλή μέζη Πνηθηιφηεηα ιεηηνπξγηψλ ςτηλή σαμηλή μέζη-ςτηλή ηαζεξφηεηα εθξνψλ μέζη σαμηλή-μέζη ςτηλή πζζψξεπζε βηνκάδαο ςτηλή σαμηλή μέζη-ςτηλή Κχθινο ζξ.ζηνηρείσλ κλειζηόρ ανοισηόρ ημι-κλειζηόρ Σξνθηθφ δίθηπν πολύπλοκο απλό ενδιάμεζο Φπζηθή ξχζκηζε πιεζπζκνχ ςτηλή σαμηλή μέζη-ςτηλή Δμάξηεζε απφ εηζξνέο σαμηλή ςτηλή μέζη Αλζξψπηλε παξέκβαζε σαμηλή ςτηλή ςτηλή Aεηθνξηθφηεηα ςτηλή σαμηλή ςτηλή Πίνακαρ 1. Ηδηφηεηεο ησλ ζχγρξνλσλ αγξνηηθψλ νηθνζπζηεκάησλ ζε ζρέζε κε ηα θπζηθά νηθνζπζηήκαηα θαη αεηθφξα αγξνηηθά νηθνζπζηήκαηα (Pretty, 2008). Ο Conway πξνηείλεη 4 παξακέηξνπο (ραξαθηεξηζηηθά) γηα ηελ αλάιπζε θαη αμηνιφγεζε ησλ αγξνηηθψλ νηθνζπζηεκάησλ. Οη παξάκεηξνη απηνί είλαη ε παπαγυγικόηηηα, ε ζηαθεπόηηηα, ε αειθοπικόηηηα θαη ε κοινυνική ιζόηηηα (equitability). Χο παπαγυγικόηηηα νξίδεηαη ε απφδνζε αλά κνλάδα εηζξνήο. Χο ζηαθεπόηηηα νξίδεηαη ν βαζκφο ζηαζεξφηεηαο ηεο παξαγσγηθφηεηαο θαηά ηελ αληηκεηψπηζε δηαηαξαρψλ ηνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο πνπ πξνθαινχληαη απφ δηαθπκάλζεηο ηνπ θιίκαηνο θαη άιισλ πεξηβαιινληηθψλ κεηαβιεηψλ. Χο βιυζιμόηηηα νξίδεηαη ε ηθαλφηεηα ηνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο λα δηαηεξεί ηελ παξαγσγηθφηεηα ηνπ κεηά απφ κηα ζεκαληηθή δηαηαξαρή ηνπ ζπζηήκαηνο ε νπνία κπνξεί λα νθείιεηαη ζε κηα θαηάζηαζε έληνλεο θαηαπφλεζεο (stress). Μηα ηέηνηα θαηάζηαζε ζα κπνξνχζε λα είλαη π.ρ. πξφβιεκα αιαηφηεηαο ή δηάβξσζε ηνπ εδάθνπο. Χο κοινυνική ιζόηηηα (equitability) λνείηαη ε «δίθαηε» θαηαλνκή ησλ πξντφλησλ ελφο αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο αλάκεζα ζηα κέιε ηνπ. Όζν πην θνηλσληθά δίθαην είλαη έλα 12

14 αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα ηφζν πην νκνηφκνξθα θαηαλέκνληαη ηα αγξνηηθά πξντφληα ζηα κέιε ηνπ (Conway, 1985). 2.1 Τποζςζηήμαηα αγποηικού οικοζςζηήμαηορ Έλα παξαγσγηθφ αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα πεξηιακβάλεη ηα εμήο ππνζπζηήκαηα: ην ππνζχζηεκα ησλ εηζξνψλ, ην ππνζχζηεκα ησλ απηφηξνθσλ νξγαληζκψλ, ην ππνζχζηεκα ησλ εηεξφηξνθσλ νξγαληζκψλ, ην ππνζχζηεκα ησλ απνηθνδνκεηψλ, ην εδαθηθφ ππνζχζηεκα θαη ην ππνζχζηεκα ησλ εθξνψλ. ην ρήκα 2 πνπ αθνινπζεί, απεηθνλίδνληαη ην δίθηπν θαη ε αιιειεπίδξαζε ησλ ππνζπζηεκάησλ ελφο παξαγσγηθνχ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο. σήμα 2. ρεκαηηθή απεηθφληζε ππνζπζηεκάησλ ελφο αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο (Schulze θαη Mooney, 1994) 13

15 Σα είδε πνπ πεξηιακβάλνληαη ζηα ππνζπζηήκαηα αμηνινγνχληαη βάζε ηνπ ξφινπ πνπ παίδνπλ ζηελ παξαγσγηθφηεηα ηνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο. Έηζη, θπηηθά είδε θαη νξγαληζκνί (ζπζηαηηθά ηνπ ππνζπζηήκαηνο ησλ απηφηξνθσλ) κπνξεί λα ραξαθηεξίδνληαη σο σθέιηκα ή κε σθέιηκα είδε αλάινγα κε ηνλ ζηφρν ηνπ δηαρεηξηζηή ηεο θαιιηέξγεηαο (ππνζχζηεκα απηφηξνθσλ). Ζ δηαρείξηζε ησλ εηδψλ ησλ ππνζπζηεκάησλ εμαξηάηαη απφ ηνλ παξαγσγηθφ ζηφρν ησλ θαιιηεξγεηψλ (Schulze θαη Mooney, 1994). Γηα παξάδεηγκα, ζηελ πεξίπησζε ηεο βηνινγηθήο δηαρείξηζεο θαιιηεξγεηψλ ν αγξφηεο επηζπκεί θαη επηηξέπεη ζπλεπψο ηελ αλάπηπμε ςπραλζψλ (π.ρ. ηξηθχιιη, κεδηθή θ.α.), κε ζθνπφ ηελ ελζσκάησζε ηεο θπηηθήο κάδαο ζην έδαθνο (ρισξή ιίπαλζε) ε νπνία ζπκβάιιεη ζηνλ εκπινπηηζκφ ηνπ εδάθνπο κε νξγαληθή νπζία. Μάιηζηα νη Doran et.al (1996), ηνλίδνπλ ηελ αλαγθαηφηεηα ηεο ρξήζεο ρισξήο ιίπαλζεο, ε νπνία φπσο ππνζηεξίδνπλ απνηειεί έλαλ απφ ηνπο θχξηνπο παξάγνληεο πνπ κπνξνχλ λα εμαζθαιίζνπλ ηελ αεηθνξηθή παξαγσγηθφηεηα ελφο αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο (Doran et.al, 1996). Απφ ηελ άιιε πιεπξά, ζηελ πεξίπησζε ηνπ ζπκβαηηθνχ ηξφπνπ θαιιηέξγεηαο ν αγξφηεο θαηαπνιεκά ηα απηνθπή θπηηθά είδε (δηδάληα) φπνηε απηά εκθαλίδνληαη, κε ηελ εθαξκνγή ζπλήζσο θπηνπξνζηαηεπηηθψλ πξντφλησλ (δηδαληνθηφλα) Το ςποζύζηημα ηυν αςηόηποθυν οπγανιζμών Με ηνλ φξν απηφηξνθνη ελλννχληαη φινη εθείλνη νη νξγαληζκνί πνπ έρνπλ ηελ δπλαηφηεηα, ρξεζηκνπνηψληαο ηελ πξνζπίπηνπζα ειηαθή ελέξγεηα κε ηε δηεξγαζία ηεο θσηνζχλζεζεο, λα παξάγνπλ βηνκάδα ηελ νπνία ρξεζηκνπνηνχλ γηα ηε ζπληήξεζε, ηελ αχμεζε θαη ηελ αλαπαξαγσγή ηνπο (Βεξεζφγινπ, 2002). Σα θαιιηεξγνχκελα θπηηθά είδε ησλ θαιιηεξγεηψλ θαη ηα δηάθνξα απηνθπή πνπ ππάξρνπλ ζε έλα αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα αλήθνπλ ζην ππνζχζηεκα ησλ απηφηξνθσλ νξγαληζκψλ. Ζ επηινγή ηνπ είδνπο ησλ θπηψλ πνπ ζα αλαπηπρζνχλ ζην αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα γίλεηαη απφ ηνπο θαιιηεξγεηέο κεηά απφ ηελ αμηνιφγεζε ησλ δπλαηνηήησλ πνπ παξέρεη ην πεξηβάιινλ. Γηα παξάδεηγκα, ε θαιιηέξγεηα ηεο ειηάο πξνυπνζέηεη εχθξαην θαη ήπην θιίκα, πεξηνρέο φπνπ ε ζεξκνθξαζία πέθηεη ζπρλά θάησ απφ -5 ν C θξίλνληαη σο αθαηάιιειεο γηα ηελ θχηεπζε θαη ηελ αλάπηπμε ειαηφδεληξσλ (Βαζηιαθάθεο, 1991). 14

16 2.1.2 Το ςποζύζηημα ηυν εηεπόηποθυν οπγανιζμών Οη εηεξφηξνθνη νξγαληζκνί ηξέθνληαη κε άιινπο νξγαληζκνχο, δηαθξίλνληαη ζηνπο θπηνθάγνπο, ζαξθνθάγνπο θαη πακθάγνπο. ε επίπεδν αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο ηα δψα πνπ επηιέγνληαη απφ ηνπο θηελνηξφθνπο θαηαηάζζνληαη ζην ππνζχζηεκα ησλ εηεξφηξνθσλ νξγαληζκψλ Το ςποζύζηημα ηυν αποικοδομηηών Οη απνηθνδνκεηέο πεξηιακβάλνπλ θπξίσο βαθηήξηα θαη κχθεηεο. ε αληίζεζε κε ηνπο πξνεγνχκελνπο νξγαληζκνχο νη απνηθνδνκεηέο θαηαλαιψλνπλ ηελ ηξνθή ηνπο ειεπζεξψλνληαο έλδπκα πάλσ ζηνπο λεθξνχο ηζηνχο απηφηξνθσλ θαη εηεξφηξνθσλ νξγαληζκψλ (Βεξεζφγινπ, 2002). Με ηνλ ηξφπν απηφ επηηπγράλεηαη ε απνηθνδφκεζε ηεο νξγαληθήο χιεο, απφ ηνλ ξπζκφ ηεο νπνίαο εμαξηάηαη ε δηαζεζηκφηεηα ησλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ γηα ηα θπηά θαη επνκέλσο θαη ε παξαγσγηθφηεηα ηνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο Το εδαθικό ςποζύζηημα Σν έδαθορ είλαη ην αλψηαην ζηξψκα ηνπ θινηνχ ηεο γεο, δειαδή ην επηθαλεηαθφ ζηξψκα, θαη έρεη πάρνο 35 σο 50εθ. Σν ζηξψκα θάησ απφ ην έδαθνο ιέγεηαη ππέδαθνο. Σν ππέδαθνο θηάλεη ζηα 1,5 σο 2κ., σο εθεί δειαδή πνπ αλαπηχζζνληαη νη ξίδεο ησλ θπηψλ. Σν έδαθνο πξνήιζε απφ ηελ απνζάζξσζε ησλ πεηξσκάησλ. Ζ δεκηνπξγία ηνπ είλαη ην απνηέιεζκα ηεο επίδξαζεο ηνπ αλάγιπθνπ, ηνπ θιίκαηνο, ηεο βιάζηεζεο, ησλ κηθξννξγαληζκψλ ηνπ θαζψο θαη ηεο επίδξαζεο ηνπ ρξφλνπ ζηελ αιινίσζε ησλ πεηξσκάησλ θαη ηνπ κεηξηθνχ πιηθνχ. Όπσο έρεη κάιηζηα δηαπηζησζεί ε δεκηνπξγία ηνπ εδάθνπο απνηειεί κηα εμαηξεηηθά κεγάιε ρξνληθά δηαδηθαζία. Γηα ηελ θαηαλφεζε ηνπ ρξνληθνχ πιαηζίνπ πνπ απαηηείηαη γηα ηελ νινθιήξσζε ηεο παξαπάλσ δηαδηθαζίαο αξθεί λα ζθεθηνχκε φηη γηα ηελ δεκηνπξγία π.ρ. 30εθ. εδάθνπο απαηηνχληαη απφ έσο ρξφληα. Σν εδαθηθφ ππνζχζηεκα είλαη έλα δπλακηθφ, δσληαλφ ζχζηεκα ην νπνίν πεξηιακβάλεη έλα δίθηπν αλφξγαλσλ θαη νξγαληθψλ ζηνηρείσλ, ζην νπνίν ζπκβαίλνπλ ζεκαληηθέο βηνινγηθέο, θπζηθέο θαη ρεκηθέο δηεξγαζίεο. ην έδαθνο δξαζηεξηνπνηείηαη έλα πιήζνο εδαθηθψλ κηθξννξγαληζκψλ θαη αλψηεξσλ νξγαληζκψλ. ηα πξψηα 30εθ., ελφο εθηάξηνπ εδάθνπο, ππάξρνπλ θαηά κέζν φξν 25 ηφλνη 15

17 κηθξννξγαληζκνί ηνπ εδάθνπο, εθ ησλ νπνίσλ: 10 ηφλνη βαθηήξηα θαη αθηηλνκχθεηεο, 10 ηφλνη κχθεηεο, 4 ηφλνη γαηνζθψιεθεο θαη 1 ηφλνο άιινη νξγαληζκνί ηνπ εδάθνπο, φπσο αθάξεα, αξάρλεο, θνιεφπηεξα, ζαιηγθάξηα, πνληίθηα, θ.α. Ζ παλίδα θαη ε ρισξίδα ηνπ εδάθνπο ζπκβάιινπλ ζηελ αλαθχθισζε ηεο νξγαληθήο χιεο θαζψο θαη ζηελ κεηαηξνπή ηεο ζε νξγαληθή νπζία θαη ζηελ αλάκημε ηεο κε αλφξγαλα πιηθά. Ζ νξγαληθή νπζία ηνπ εδάθνπο πξνέξρεηαη απφ ηελ απνηθνδφκεζε ηεο βηνκάδαο, ηνλ κεηαβνιηζκφ ησλ νξγαληθψλ ελψζεσλ ησλ βηνκνξίσλ, ηελ αλαθχθισζε ηεο νξγαληθήο χιεο θαη ησλ βηνκνξίσλ ησλ εδαθηθψλ νξγαληζκψλ θαη ηέινο απφ ηελ δηαδηθαζία πνιπκεξηζκνχ ησλ απινχζηεξσλ ελψζεσλ δηα κέζσ ησλ βηνκνξίσλ ησλ εδαθηθψλ νξγαληζκψλ. Γίλεηαη έηζη θαηαλνεηφ φηη ε πεξηεθηηθφηεηα ηνπ εδάθνπο ζε νξγαληθή νπζία ζπλδέεηαη άξξεθηα κε ηελ βηνινγηθή δξαζηεξηφηεηα ησλ νξγαληζκψλ πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη κέζα ζε απηφ. Όπσο έρεη αλαθεξζεί θαη πξνεγνχκελα, ην έδαθνο απνηειεί κηα δπλακηθή νιφηεηα πνπ απνηειείηαη απφ ηελ ζηεξεή θάζε (αλφξγαλε θαη νξγαληθή), ηελ πγξή θάζε (ην εδαθηθφ δηάιπκα) θαη ηελ αέξηα θάζε (εδαθηθφο αέξαο). Πην ζπγθεθξηκέλα, ην εδαθηθφ δηάιπκα θαη ν εδαθηθφο αέξαο θαηαιακβάλνπλ ην 50% ηνπ φγθνπ ηνπ εδάθνπο, ην ππφινηπν 50% θαηαιακβάλεηαη απφ ηελ νξγαληθή νπζία (1-2% ζπλήζσο) θαη ηα αλφξγαλα ζπζηαηηθά (48-49%). Σα αλφξγαλα ζπζηαηηθά είλαη ε άκκνο, ε ηιχο θαη ε άξγηινο, ε ηαμηλφκεζε απηή βαζίδεηαη ζην κέγεζνο ησλ ζσκαηηδίσλ (άκκνο 0,063-2mm, ηιχο 0,002-0,063mm, άξγηινο 0,002-2κm). Ζ δνκή ηνπ εδάθνπο επεξεάδεη ηελ παξαγσγή ηεο θαιιηέξγεηαο (Pagliai et.al., 2004) δηα κέζσ ηνπ ειέγρνπ ησλ δηαθπκάλζεσλ ηνπ εδαθηθνχ λεξνχ, ησλ αεξίσλ, ησλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ θαη ζπλεπαθφινπζα ηεο βηνινγηθήο δξαζηεξηφηεηαο εληφο ηνπ εδάθνπο (Jarecki θαη Lal, 2003). Γηα έλα αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα, παξαγσγηθφ θαιιηεξγνχκελν έδαθνο λνείηαη εθείλν ην νπνίν έρεη θαιή δνκή θαη πεξηέρεη επαξθείο πνζφηεηεο ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ γηα ηελ αλάπηπμε ησλ θπηψλ (Stockdale et al., 2002). Ζ επάξθεηα ησλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ εμαξηάηαη απφ ην θπηηθφ είδνο ηεο θαιιηέξγεηαο εθφζνλ θάζε θπηηθφ είδνο έρεη δηαθνξεηηθέο απαηηήζεηο ζε ζξεπηηθά ζηνηρεία γηα ηελ αλάπηπμε ηνπ. 16

18 Το ςποζύζηημα ηυν ειζποών Ζ έλλνηα ηεο «εηζξνήο» ζρεηίδεηαη κε ηελ έλλνηα ηνπ «παξαγσγηθνχ ζπζηήκαηνο», ρσξίο εηζξνέο ζε έλα παξαγσγηθφ ζχζηεκα φπσο είλαη έλα αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα δελ έρνπκε παξαγσγή (εθξνέο). Χο «εηζξνέο» ζε έλα αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα ζεσξνχκε ην ζχλνιν ησλ πιηθψλ, ηεο ελέξγεηαο θαη ηεο πιεξνθνξίαο πνπ είλαη αλαγθαία γηα λα ιεηηνπξγήζεη θαη λα παξάγεη ηα επηζπκεηά πξντφληα. Πξνθεηκέλνπ γηα έλα αγξνηηθφ παξαγσγηθφ ζχζηεκα νη εηζξνέο κπνξεί λα είλαη πιηθά (π.ρ. ιηπάζκαηα, λεξφ), ελέξγεηα (π.ρ. ειηαθή ελέξγεηα, θαχζηκα) ή πιεξνθνξία (π.ρ. εθαξκνδφκελεο ηερλνινγίεο ηεο θαιιηέξγεηαο απφ ηνλ παξαγσγφ). Σα αγξνηηθά νηθνζπζηήκαηα είλαη αλνηθηά ζπζηήκαηα, εμαξηψληαη δειαδή απφ ην εμσηεξηθφ πεξηβάιινλ φζνλ αθνξά ηηο εηζξνέο θαη εθξνέο (ρήκα 3). Μηα απφ ηηο πην ζεκαληηθέο δηαθνξέο αλάκεζα ζηα θπζηθά θαη αγξνηηθά νηθνζπζηήκαηα είλαη νη πςειφηεξεο εηζξνέο πνπ δέρνληαη ηα δεχηεξα. ΔΗΡΟΔ ΤΛΗΚΑ Φπηνπξνζηαηεπηηθά πξντφληα Ληπάζκαηα Μεραλήκαηα ΔΝΔΡΓΔΗΑ Ζιηαθή ελέξγεηα Δξγαζία ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΟ ΑΓΡΟΣΗΚΟ ΟΗΚΟΤΣΖΜΑ ΔΚΡΟΔ Φπηά Εψα Απνξξίκκαηα ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ Σερλνινγηθή γλψζε σήμα 3. Δηζξνέο θαη εθξνέο ελφο παξαγσγηθνχ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο (Tivy, 1990). 17

19 Οη εηζξνέο ζε έλα παξαγσγηθφ ζχζηεκα κπνξεί λα είλαη είηε αλαλεψζηκεο είηε κε αλαλεψζηκεο. Αλαλεψζηκεο νλνκάδνληαη νη εηζξνέο πνπ αλαθέξνληαη ζε αλαλεψζηκνπο θπζηθνχο πφξνπο φπσο ε ειηαθή αθηηλνβνιία, ε αηνιηθή ελέξγεηα, ην λεξφ, ηα θπηά, ηα δψα, νη κηθξννξγαληζκνί θ.α. Οη αλαλεψζηκνη θπζηθνί πφξνη αλαθέξνληαη θαη σο κε εμαληιήζηκνη. Με αλαλεψζηκνη θπζηθνί πφξνη είλαη ηα ππφγεηα λεξά, ηα νξπθηά θαχζηκα (πεηξέιαην, θπζηθφ αέξην, γαηάλζξαθεο), ηα κεηαιιεχκαηα θ.α. Βέβαηα πξέπεη λα ηνληζηεί φηη ε έλλνηα ηεο «αλαλεσζηκφηεηαο» ελφο πφξνπ δελ ζεκαίλεη φηη ν πφξνο απηφο ζα είλαη ρξεζηκνπνηήζηκνο ρσξίο απζηεξέο πξνυπνζέζεηο (Καικπνπξηδή θ.α., 2001). 3. Δπιπηώζειρ ηυν ειζποών ζηο εδαθικό ςποζύζηημα Οη ζχγρξνλεο εληαηηθέο θαιιηέξγεηεο ραξαθηεξίδνληαη απφ ηελ ρξήζε πνιχπινθνπ ηερλνινγηθνχ εμνπιηζκνχ κε ηελ ηαπηφρξνλε πςειή εηζξνή θεθαιαίνπ κε απψηεξν ζηφρν ηελ κεγηζηνπνίεζε ηεο παξαγσγήο ηνπο. Βέβαηα, ν βαζκφο ηεο έληαζεο ηεο γεσξγίαο πνηθίιεη ρσξνηαμηθά θαη εμαξηάηαη άκεζα ηφζν απφ ηηο επηθξαηνχζεο πεξηβαιινληηθέο ζπλζήθεο φζν θαη απφ ηελ πεξηθεξεηαθή αλάπηπμε ηεο πεξηνρήο ζηελ νπνία πθίζηαηαη ε γεσξγηθή δξαζηεξηνπνίεζε. Με ηελ νινέλα απμαλφκελε έληαζε ηεο γεσξγηθήο δξαζηεξηφηεηαο, νη αιιειεπηδξάζεηο κεηαμχ ησλ αγξνηηθψλ νηθνζπζηεκάησλ θαη άιισλ κε αγξνηηθψλ νηθνζπζηεκάησλ θιηκαθψζεθαλ. Οη εθξνέο ηνπ ελφο ζπζηήκαηνο άξρηζαλ λα γίλνληαη επηθίλδπλεο εηζξνέο γηα ην άιιν ζχζηεκα. Έηζη, ν ηνκέαο ηεο γεσξγίαο θαη ηεο θηελνηξνθίαο παξνπζηάδεη πιένλ πνιιά θνηλά ραξαθηεξηζηηθά κε ηνλ ηνκέα ηεο βηνκεραλίαο, φπσο γηα παξάδεηγκα πςειέο θεθαιαηνχρεο δαπάλεο ζε κεραληθφ εμνπιηζκφ θαη θαηαζθεπέο, αχμεζε ηεο παξαγσγηθήο απνηειεζκαηηθφηεηαο θαη πςειέο εθξνέο απνβιήησλ (ππνπξντφληα). Ζ γεσξγία, κε ηελ νινέλα θαη πην απμεκέλε παξαγσγή απνβιήησλ, απνηειεί ζήκεξα κηα απφ ηηο πιένλ ξππνγφλεο δξαζηεξηφηεηεο ηνπ αλζξψπνπ, κε αξλεηηθέο επηπηψζεηο ζηελ αηκφζθαηξα, ην λεξφ θαη ην έδαθνο. ηφρνο ηεο παξνχζαο εξγαζίαο είλαη ε θαηαλφεζε ησλ επηδξάζεσλ πνπ κπνξεί λα επηθέξνπλ νη εηζξνέο ζην έδαθνο. Ζ δηάβξσζε απνηειεί κηα θπζηθή δηαδηθαζία ηνπ εδάθνπο ε νπνία φκσο επηηαρχλεηαη εμαηηίαο ηεο εληαηηθήο θαηεξγαζίαο ηνπ εδάθνπο, ηεο ρξήζεο κεραλεκάησλ (κεραλέο νξγψκαηνο, ρεηξφθξεδεο, ηξαθηέξ, θ.α.). Ζ επηηάρπλζε ηεο δηάβξσζεο ηνπ εδάθνπο είλαη 18

20 απνηέιεζκα ηεο κείσζεο ηεο εδαθηθήο θπηνθάιπςεο θαη ηεο έθζεζεο ηνπ ππεδάθνπο ζηελ ειηαθή αθηηλνβνιία θαη ηνλ αέξα. Οη παξάγνληεο πνπ επεξεάδνπλ ηελ δηάβξσζε είλαη ε έληαζε θαη ε πνζφηεηα ηεο βξνρήο, ε αληίζηαζε ηνπ εδάθνπο ζηε δηάβξσζε, ην πνζνζηφ θπηνθάιπςεο, ε θιίζε ηνπ εδάθνπο θαη νη πξαθηηθέο δηαρείξηζεο. Όπσο έρεη δηαπηζησζεί ε κέζε απψιεηα επηθαλεηαθνχ εδάθνπο ζηηο αγξνηηθέο πεξηνρέο θπκαίλεηαη απφ 12 έσο 28 ηφλνπο αλά εθηάξην θαιιηεξγήζηκεο γεο. Ζ έθηαζε ηεο δηάβξσζεο εμαξηάηαη απφ πνιινχο παξάγνληεο αιιά ν ηξφπνο δηαρείξηζεο ηεο θαιιηέξγεηαο θαίλεηαη λα παίδεη ηνλ ζεκαληηθφηεξν ξφιν (Pimental et.al., 1976). ην ρήκα 4 ζπγθξίλνληαη ηα πνζνζηά δηάβξσζεο δηαθνξεηηθψλ ηχπσλ εδαθψλ, απφ ηελ νπνία ζχγθξηζε πξνθχπηεη φηη ην πςειφηεξν πνζνζηφ δηάβξσζεο εκθαλίδεηαη ζηα εδάθε ζπκβαηηθήο γεσξγίαο (Montgomery et.al., 2007). σήμα 4. χγθξηζε ησλ πνζνζηψλ δηάβξσζεο ηνπ εδάθνπο ζε αγξνχο ζπκβαηηθήο γεσξγίαο (n=448), ζε αιπηθά εδάθε (Alpine) (n=44), ζε εθαηζηεηαθά εδάθε (Cratons) (Montgomery et.al., 2007). Όπσο πξναλαθέξζεθε νη αγξνηηθέο δξαζηεξηφηεηεο πνπ ιακβάλνπλ ρψξα ζε έλα αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα ξππαίλνπλ ζε κεγάιν βαζκφ ην έδαθνο. Γεσξγηθά θαη θηελνηξνθηθά απφβιεηα, ιηπάζκαηα θαη θπηνπξνζηαηεπηηθά ζθεπάζκαηα απνηεινχλ ηηο 19

21 θπξηφηεξεο εηζξνέο ζε έλα αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα αιιά θαη ηηο βαζηθέο πεγέο ξχπαλζεο ηνπ εδάθνπο. ήκεξα ηα πην θνηλά ρξεζηκνπνηνχκελα θπηνπξνζηαηεπηηθά πξντφληα είλαη ηα δηδαληνθηφλα, ηα κπθεηνθηφλα θαη ηα εληνκνθηφλα. ηελ Διιάδα, νη θπξηφηεξεο θαηεγνξίεο ησλ θπηνθαξκάθσλ πνπ θπθινθνξνχλ είλαη ηα εληνκνθηφλα (365 ζθεπάζκαηα), ηα δηδαληνθηφλα (292 ζθεπάζκαηα) θαη ηα κπθεηνθηφλα (372 ζθεπάζκαηα). Δλψ νη πνζφηεηεο ζηηο νπνίεο ρξεζηκνπνηνχληαη ζηελ ρψξα καο, ζχκθσλα κε ζηνηρεία ηνπ 1994, είναι για ηα εληνκνθηφλα ηφλνη/ έηνο, γηα ηα δηδαληνθηφλα ηφλνη/ έηνο θαη γηα ηα κπθεηνθηφλα ηφλνη/ έηνο (Μελθίζνγινπ - ππξνχδε, 1998). Σα δηδαληνθηφλα απνηεινχλ ηα ρεκηθά κέζα κε ηα νπνία ν θαιιηεξγεηήο κπνξεί λα αληηκεησπίζεη ηα δηδάληα. Υξεζηκνπνηνχληαη γηα λα πεξηνξίζνπλ ηνλ αληαγσληζκφ πνπ αλαπηχζζεηαη κεηαμχ ησλ θπηψλ ηεο θαιιηέξγεηαο θαη ησλ δηδαλίσλ, γηα λεξφ, ζξεπηηθά ζηνηρεία, ρψξν θαη ήιην. Σα δηδαληνθηφλα αλάινγα κε ηνλ ηξφπν δξάζεο ηνπο, θαηαηάζζνληαη ζε δπν θπξίσο θαηεγνξίεο, ηα επαθήο θαη ηα δηαζπζηεκαηηθά. Σα δηδαληνθηφλα επαθήο εθδειψλνπλ ηε δξάζε ηνπο κφλν ζηα ηκήκαηα ηνπ θπηνχ κε ηα νπνία έξρνληαη ζε επαθή, ν ζπλεζέζηεξνο ηξφπνο λέθξσζεο ησλ θπηψλ είλαη ε απνδηνξγάλσζε ησλ θπηηαξηθψλ ηνπο κεκβξαλψλ. Οη θχξηεο νκάδεο δηδαληνθηφλσλ πνπ εθαξκφδνληαη απφ ηνπο αγξφηεο είλαη νη ηξηαδίλεο, νη νπξαθίιεο, ηα παξάγσγα νπξίαο, νη ζνπιθνλπινπξίεο, ηα θαξβακηδηθά, ηα ζεηνθαξβακηδηθά, ηα ακίδηα, νη δηληηξναληιίλεο θαη ηα ληηξίιηα εδάθνπο (Διεπζεξνρσξηλφο, 2002). Σα δηδαληνθηφλα αληίζεηα πνπ κεηαθηλνχληαη, κεηά ηελ είζνδν ηνπο ζηα θπηά, θαη επεξεάδνπλ ζέζεηο ή φξγαλα ησλ θπηψλ πνπ βξίζθνληαη καθξηά απφ ην ζεκείν απνξξφθεζεο ηνπο, ραξαθηεξίδνληαη δηαζπζηεκαηηθά. Ζ λέθξσζε ηνπ θπηνχ ζε απηή ηελ πεξίπησζε πξνέξρεηαη απφ ηελ επίδξαζε πνπ έρνπλ ηα δηαζπζηεκαηηθά δηδαληνθηφλα ζε κηα ή πεξηζζφηεξεο θπζηνινγηθέο ή κεηαβνιηθέο δηεξγαζίεο ηνπ (δηαίξεζε θπηηάξσλ, αλάπηπμε ηζηψλ, θσηνζχλζεζε, αλαπλνή θ.α.). Οη δηεξγαζίεο απνκάθξπλζεο ελφο δηδαληνθηφλνπ απφ ην έδαθνο θαίλνληαη ζην ρήκα 5, απφ απηφ θαίλεηαη φηη ην δηδαληνθηφλν είηε ράλεηαη απφ ην εδαθηθφ δηάιπκα κε θπζηθή απνκάθξπλζε ησλ κνξίσλ ηνπ ή ησλ ηφλησλ ηνπ (πξνζξφθεζε ζηα θνιινεηδή ηνπ 20

22 εδάθνπο, έθπιπζε, εμάηκηζε, απνξξφθεζε απφ ηα θπηά) ή κε δηάζπαζε απνζχλζεζή ηνπ (θσηνρεκηθή, ρεκηθή, κηθξνβηαθή). Ζ καθξφρξνλε εθαξκνγή δηδαληνθηφλσλ θαίλεηαη φηη επεξεάδεη ηφζν ηε κηθξνρισξίδα θαη παλίδα ηνπ εδάθνπο, αιιά θαη ηηο θπζηθνρεκηθέο ηδηφηεηεο ηνπ. πγθεθξηκέλα νη επηδξάζεηο ησλ δηδαληνθηφλσλ ζηε κηθξνρισξίδα κπνξεί λα είλαη είηε άκεζεο είηε έκκεζεο. Άκεζε επίδξαζε εκθαλίδεηαη κε ηελ πξφθιεζε νμείαο ηνμηθφηεηαο ζηνπο ππφ έθζεζε νξγαληζκνχο θαη έκκεζε επίδξαζε ζηελ πεξίπησζε πνπ παξαηεξείηαη κείσζε ησλ πεγψλ πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ελέξγεηα απφ ηνπο νξγαληζκνχο. Οη επηδξάζεηο απηέο ζαλ απνηέιεζκα έρνπλ ηελ δηαηάξαμε ησλ πιεζπζκψλ ησλ κηθξννξγαληζκψλ θαη θαη επέθηαζε αιιαγή ζην ξπζκφ ησλ βηνινγηθψλ δηεξγαζηψλ ζηηο νπνίεο ζπκκεηέρνπλ. Απνξξφθεζε απφ ηα θπηά Πξνζξφθεζε ζηα θνιινεηδή ηνπ εδάθνπο Δμάηκηζε Έθπιπζε Εηδαληνθηφλν Φσηνρεκηθή δηάζπαζε Υεκηθή δηάζπαζε Μηθξνβηαθή απνζχλζεζε Φπζηθή απνκάθξπλζε Γηάζπαζε -Απνζχλζεζε σήμα 5. Γηεξγαζίεο απνκάθξπλζεο δηδαληνθηφλνπ απφ ην έδαθνο (Διεπζεξνρσξηλφο, 2002). Μέζσ ηεο επίδξαζεο ησλ δηδαληνθηφλσλ ζηνπο νξγαληζκνχο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηηο βηνινγηθέο δηεξγαζίεο ηα δηδαληνθηφλα επεξεάδνπλ έκκεζα ηηο θπζηθνρεκηθέο ηδηφηεηεο ηνπ εδάθνπο πξνθαιψληαο αιιαγή ηνπ ph ή θαη κείσζε ηεο πεξηεθηηθφηεηαο ζε νξγαληθή νπζία. Αθφκα ε θαηαπνιέκεζε δηδαλίσλ, κε βαζηέο ξίδεο ζην έδαθνο, κπνξεί λα 21

23 πξνθαιέζεη έκκεζα ζπκπίεζε ζηα ζπλεθηηθά εδάθε ή δηάβξσζε ζηα επηθιηλή εδάθε ζε πεξηπηψζεηο θαηαπνιέκεζεο δηδαλίσλ ζε επνρή πνπ αλακέλνληαη βξνρνπηψζεηο (Διεπζεξνρσξηλφο, 2002). Σα εληνκνθηφλα θαη ηα κπθεηνθηφλα απνηεινχλ δπν αθφκα νκάδεο θπηνπξνζηαηεπηηθψλ πξντφλησλ πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη επξέσο απφ ηνπο αγξφηεο κε ζηφρν ηελ αληηκεηψπηζε ησλ ερζξψλ ησλ θαιιηεξγεηψλ ηνπο. Οη θπξηφηεξεο νκάδεο κπθεηνθηφλσλ πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ θαη εμαθνινπζνχλ λα ρξεζηκνπνηνχληαη ελαληίνλ ησλ παζνγφλσλ ησλ θπηψλ είλαη ηα αλφξγαλα κπθεηνθηφλα (ραιθνχρα, βνξδηγάιεηνο πνιηφο, βνπξγνχλδηνο πνιηφο, θ.α.), ηα νξγαλνκεηαιιηθά, ηα δηζεηνθαξβακηδηθά (atracol, bayleton), ηα θζαικίδηα, ηα δηθαξβνμηκηδηθά, ηα δηαζπζηεκαηηθά θαη ηα αληηβηνηηθά. Όκσο ε κε νξζή ρξήζε θαη εθαξκνγή ηειηθά ησλ πξντφλησλ απηψλ εγθπκνλεί θηλδχλνπο γηα ην έδαθνο (Κισλάξε - Σδαβέιια, 1996). Οη θπξηφηεξεο νκάδεο εληνκνθηφλσλ πνπ εθαξκφδνληαη είλαη νη ρισξησκέλνη πδξνγνλάλζξαθεο, ηα νξγαλνθσζθνξηθά (π.ρ fenthion, dimethoate), ηα θαξβακηδηθά θαη ηα ζπλζεηηθά ππξεζξνεηδή. Σα θπηνπξνζηαηεπηηθά πξντφληα κεηά απφ ηε εθαξκνγή ηνπο ζηα θπηά ή ζην έδαθνο πθίζηαληαη κηα ζεηξά θπζηθν-ρεκηθν-βηνινγηθψλ δηεξγαζηψλ, φπσο πδξφιπζε, νμείδσζε, δηάζπαζε, πξφζιεςε απφ ηηο ξίδεο ησλ θπηψλ, εμάηκηζε θ.ι.π. Οη παξάγνληεο πνπ επεξεάδνπλ ηελ πνξεία ηεο δηαδξνκήο ησλ θπηνθαξκάθσλ είλαη απηνί πνπ θαζνξίδνπλ ηελ ζσζηή ηνπο εθαξκνγή θαη απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπο. Αλάκεζα ζηνπο παξάγνληεο απηνχο ζπγθαηαιέγνληαη νη θιηκαηηθνί, νη εδαθνινγηθνί παξάγνληεο αιιά θαη ηα πνηνηηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ ζθεπάζκαηνο. Έηζη ε επηινγή ηνπ ρξφλνπ γηα ηελ εθαξκνγή ηνπ θαξκάθνπ ζε ζπλδπαζκφ κε ηνλ ηχπν ηνπ ζθεπάζκαηνο (π.ρ. βξέμηκε ζθφλε WP) αιιά θαη ηελ δνκή ηνπ εδάθνπο (πθή, θιίζε, νξγαληθή νπζία) παίδεη ξφιν ζηελ κεηαθνξά ηνπ θαξκάθνπ ζηνπο ηειηθνχο απνδέθηεο. Απφ κειέηεο πνπ έρνπλ γίλεη θαίλεηαη φηη ε θηλεηηθφηεηα ησλ νξγαλνθσζθνξηθψλ θπηνθαξκάθσλ εμαξηάηαη απφ ην ph, κε πςειέο ηηκέο θηλεηηθφηεηαο ζε εδάθε κε πςειέο ηηκέο ph (Πεξδηθάηζεο θ.α., 2005). Οη απψιεηεο απφ ηε εθαξκνγή ησλ θπηνθαξκάθσλ εμαξηψληαη απφ ηελ έληαζε θαη ηε δηάξθεηα ησλ βξνρνπηψζεσλ, ηνλ ρξφλν κεηαμχ ηεο εθαξκνγήο ηνπ θπηνθαξκάθνπ θαη ηνπ επφκελνπ γεγνλφηνο απνξξνήο, ηε ζεξκνθξαζία, ηελ έληαζε ηνπ ειηαθνχ θσηφο, ηελ 22

24 ηαρχηεηα θαη ηε δηάξθεηα ηνπ αλέκνπ, ηε ζπγθέληξσζε ηνπ θπηνθαξκάθνπ ζην έδαθνο, ηηο ρεκηθέο ηδηφηεηεο ηνπ θπηνθαξκάθνπ, ηελ πξαθηηθή νξγψκαηνο, ηνλ εδαθνινγηθφ ηχπν, ην ph ηνπ εδάθνπο, ην νξγαληθφ πεξηερφκελν ηνπ εδάθνπο θαη ηελ θιίζε ηνπ εδάθνπο. Οη πεξηζζφηεξεο κειέηεο εκθαλίδνπλ φηη νη απψιεηεο απνξξνψλ είλαη ιηγφηεξν απφ ην 5% ηεο εθαξκνδφκελεο πνζφηεηαο ηνπ θπηνθαξκάθνπ, κε ηηο κεγαιχηεξεο απψιεηεο (κέρξη 7%) λα εκθαλίδνληαη φηαλ αθνινπζνχλ έληνλεο βξνρνπηψζεηο κεηά απφ ηελ εθαξκνγή. Ζ ρξήζε θνπξηάο ζηα εδάθε ελφο αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο κπνξεί λα έρεη επεξγεηηθέο επηδξάζεηο ζε απηά. Ζ εθαξκνγή θνπξηάο ζε θαιιηεξγνχκελα εδάθε έρεη βξεζεί φηη βειηηψλεη ηηο ρεκηθέο, ηηο θπζηθέο θαη ηηο βηνινγηθέο ηδηφηεηεο ηνπ εδάθνπο (Campbell et.al., 1986). Χζηφζν, φηαλ ε ρξήζε γίλεηαη ππεξβνιηθή ε επίδξαζε γίλεηαη απφ ζεηηθή αξλεηηθή. Έηζη απφ κειέηεο πνπ έρνπλ γίλεη θαίλεηαη φηη ε ππεξβνιηθή ρξήζε θνπξηάο επηδεηλψλεη ηελ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο θαη κπνξεί λα νδεγήζεη ζε κείσζε ηεο παξαγσγηθφηεηαο ησλ θαιιηεξγεηψλ (Chang et.al., 1990 θαη Larson, 1991). Απφ κειέηεο πνπ δηεμήρζεθαλ πξνέθπςε ε επίδξαζε ηεο ρξήζεο ηεο θνπξηάο ζην έδαθνο ησλ θαιιηεξγεηψλ. Ζ εηήζηα εθαξκνγή θνπξηάο (90Mg/ha/y) θαίλεηαη λα αχμεζε ηελ ειεθηξηθή αγσγηκφηεηα ηνπ εδάθνπο ζηε Νφηηα Αικπέξηα ηνπ Καλαδά, θαηά πεξίπνπ 6 ds/m θαζψο θαη ηνλ δείθηε πξνζξφθεζεο Na θαηά πεξίπνπ 3mmol 0,5 (Chang et.al, 1990). Οη Sommerfeldt et.al.,(1998), αλαθέξνπλ φηη ε εηήζηα εθαξκνγή θνπξηάο γηα 11 ζπλερφκελα έηε νδήγεζε ζηελ αχμεζε ηεο νξγαληθήο νπζίαο ηφζν ζε αξδεπφκελα φζν θαη ζε κε αξδεπφκελα εδάθε. πγθεθξηκέλα, θαηά ην πξψην θηφιαο έηνο εθαξκνγήο ηεο θνπξηάο (30Mg/ha) ε νξγαληθή νπζία απμήζεθε απφ 1,83% ζε 1,9%, ελψ ην ελδέθαην έηνο ηεο εθαξκνγήο ε πεξηερφκελε νξγαληθή νπζία ηνπ εδάθνπο έθηαζε λα είλαη 2,8%. Ζ δηαπίζησζε απηή εληζρχεηαη απφ ηνπο Kirckner et.al.,(1993) θαη Marinari et.al, (2000) νη νπνίνη θαηέιεμαλ ζην ζπκπέξαζκα φηη ε πξνζζήθε θνπξηάο ζην έδαθνο απμάλεη πεξηζζφηεξν ηελ εδαθηθή αλαπλνή ηνπ εδάθνπο ζε ζρέζε κε ηελ πξνζζήθε ζπκβαηηθψλ ιηπαζκάησλ (Kirckner et.al., 1993 θαη Marinari et.al.,2000). Όπσο έρεη πξνθχςεη απφ ζρεηηθέο έξεπλεο ε ζπζηεκαηηθή εθαξκνγή θνπξηάο έρεη επίδξαζε θαη ζηελ πθή ηνπ εδάθνπο. Ζ ρξήζε θνπξηάο θαίλεηαη φηη απμάλεη ην εδαθηθφ πνξψδεο θαζψο θαη ηελ ηθαλφηεηα ηνπ εδάθνπο λα ζπγθξαηεί λεξφ (Campbell et.al., 1986). Ζ καθξνρξφληα ρξήζε θνπξηάο γηα λα είλαη απνηειεζκαηηθή ζα πξέπεη λα ζπλδπάδεηαη κε ην θαηάιιειν δηαρεηξηζηηθφ πξφγξακκα. Ζ δηακφξθσζε ηνπ πξνγξάκκαηνο 23

25 απηνχ ζα βαζίδεηαη ζηα ζηνηρεία πνπ ππάξρνπλ ζρεηηθά κε ηελ πεξηεθηηθφηεηα ζε ζξεπηηθέο νπζίεο ηφζν ηεο εθαξκνζκέλεο θνπξηάο φζν θαη ησλ ζπκβαηηθψλ ιηπαζκάησλ, αιιά θαη ζε εδαθνινγηθέο αλαιχζεηο νη νπνίεο δίλνπλ πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηα ραξαθηεξηζηηθά, ηηο ηδηφηεηεο θαη ηηο αλάγθεο ηνπ εδάθνπο. 4. Οπγανική γευπγία Ζ απμεκέλε αλεζπρία ζρεηηθά κε ηηο επηπηψζεηο ηεο ζπκβαηηθήο γεσξγίαο νδήγεζε ζηελ πηνζέηεζε ελαιιαθηηθψλ κνξθψλ δηαρείξηζεο ηεο αγξνηηθήο γεο (ρήκα 6). Ζ νξγαληθή ή βηνινγηθή γεσξγία μεθίλεζε ινηπφλ σο κηα ελαιιαθηηθή πξφηαζε, αξρηθά σο θηινζνθία δσήο. ηελ ζπλέρεηα φκσο αλαγλσξίζηεθε ν ζεκειηψδεο ξφινο πνπ ζα κπνξνχζε λα δηαδξακαηίζεη ζηελ ελζσκάησζε γεσξγηθψλ πξαθηηθψλ θηιηθψλ πξνο ην πεξηβάιινλ (Lampkin, 1990). ΓΔΩΡΓΙΑ (Agriculture) ΔΝΣΑΣΙΚΗ ΜΗ ΔΝΣΑΣΙΚΗ ΠΔΡΙΟΡΙΜΔΝΩΝ ΔΙΡΟΩΝ (Intensive) (Non intensive) (Low input) Μειούμενες Εισροές ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΒΙΟΓΤΝΑΜΙΚΗ ΑΛΛΔ (Integrated) (Organic) (Biodynamic) ΤΜΒΑΣΙΚΗ (Conventional) ΔΝΑΛΛΑΚΣΙΚΗ Η ΑΔΙΦΟΡΑ ΓΔΩΡΓΙΑ (Alternative or sustainable agriculture) ΓΔΩΡΓΙΑ (Agriculture) σήμα 6. Γεσξγηθά ζπζηήκαηα (Αγγειφπνπινο θ.α., 2003) 24

26 Ζ βηνινγηθή γεσξγία είλαη ρακειήο έληαζεο γεσξγηθφ ζχζηεκα θαη εθαξκφδεηαη κέζσ ηεο ρξήζεο βηνινγηθψλ θαη κεραληθψλ θαιιηεξγεηηθψλ κεζφδσλ έλαληη ρεκηθψλ πνπ εθαξκφδνληαη ζηελ ζπκβαηηθή γεσξγία. Ο φξνο βηνινγηθή γεσξγία πνιχ ζπρλά αληηθαζίζηαηαη απφ ηνλ φξν νηθνινγηθή γεσξγία, αληηθαηξνπηίδνληαο ηελ εμάξηεζε ηνπ ζπζηήκαηνο απφ ηνλ ηξφπν δηαρείξηζεο θαη φρη απφ ηηο εηζξνέο (Stockdale et.al., 2001). χκθσλα κε ηνλ θαλνληζκφ 2092/91/ΔΟΚ, έλα νξγαληθφ ζχζηεκα παξαγσγήο ζθνπφ έρεη λα εληζρχεη θαη λα δηαηεξεί ηελ γνληκφηεηα ηνπ θαιιηεξγνχκελνπ εδάθνπο θαη λα ειαρηζηνπνηεί ηε ρξήζε κε αλαλεψζηκσλ πεγψλ θαη ξππαληψλ. Οη αξρέο πνπ έρνπλ ζεζπηζηεί απφ ηνλ θαλνληζκφ νξίδνπλ ηε βηνινγηθή γεσξγία σο ην αγξνηηθφ ζχζηεκα δηαρείξηζεο ην νπνίν πξνάγεη ηελ πξνζηαζία ηεο γνληκφηεηαο ηνπ εδάθνπο κε ηελ δηαηήξεζε ηεο νξγαληθήο νπζίαο ηνπ εδάθνπο ζε θαιά επίπεδα θαη ηελ δηαηήξεζε ηεο βηνινγηθήο εδαθηθήο δξαζηεξηφηεηαο. Δπίζεο, ζην ζχζηεκα απηφ ζα πξέπεη λα δηαζθαιίδεηαη ε επάξθεηα ζε άδσην ηνπ εδάθνπο κέζσ ηεο εθαξκνγήο ρισξήο ιίπαλζεο (ςπραλζή) θαη ε αληηκεηψπηζε ησλ αζζελεηψλ θαη ησλ ερζξψλ ηεο θαιιηέξγεηαο κε ηελ ρξήζε κεζφδσλ φπσο ε ρξήζε αλζεθηηθψλ πνηθηιηψλ (2092/91/ΔΟΚ). Καηά ην κέγηζην δπλαηφ, ε βηνινγηθή γεσξγία βαζίδεηαη ζηελ ακεηςηζπνξά, ζηε ρξήζε σο ιηπαζκάησλ, πιηθψλ φπσο κεηαζπιιεθηηθά ππνιείκκαηα θαιιηεξγεηψλ, δσηθά απφβιεηα, ρισξά ιίπαλζε θαη νξγαληθά νηθηαθά απνξξίκκαηα θαη ηέινο ζηελ εθαξκνγή ηνπ βηνινγηθνχ ηξφπνπ θαηαπνιέκεζεο ερζξψλ θαη αζζελεηψλ. Με ηνλ ηξφπν απηφ ζηελ βηνινγηθή γεσξγία απνθεχγεηαη ή θαηά έλα κεγάιν κέξνο απνθιείεηαη ε ρξήζε ρεκηθψλ ζπλζεηηθψλ ιηπαζκάησλ, θπηνπξνζηαηεπηηθψλ πξντφλησλ γηα ηνλ έιεγρν παξαζίησλ, αζζελεηψλ θαη δηδαλίσλ, απμεηηθψλ νπζηψλ θαη πξνζζεηηθψλ ζηελ ηξνθή ησλ δψσλ (2092/91/ΔΟΚ). Ζ ρξήζε ηεο θνπξηάο απφ θηελνηξνθηθά δψα απνηειεί κηα ζεκαληηθή πεγή αλαλέσζεο ησλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ ηνπ εδάθνπο ζηελ βηνινγηθή δηαρείξηζε κηα αγξνηηθήο κνλάδαο. Ζ δηαρείξηζε ηεο θνπξηάο ζε ζπλδπαζκφ κε ελαιιαγή ησλ θαιιηεξγεηψλ κπνξεί λα έρεη ζεακαηηθά απνηειέζκαηα ζηελ παξαγσγηθφηεηα ησλ θαιιηεξγεηψλ (Stein-Bachinger θαη Werner, 1997). Ζ βειηίσζε ηεο απνηειεζκαηηθφηεηαο ηεο ρξήζεο θνπξηάο απφ ηνλ αγξφηε κπνξεί λα επηηεπρζεί κε ηελ ρεκηθή αλάιπζε ησλ ζπζηαηηθψλ ηεο θαη ηελ εθαξκνγή ηεο κε πεξηζζφηεξε αθξίβεηα θαη κέηξν (Smith θαη Chamben, 1993). 25

27 Έλα νξγαληθφ ζχζηεκα παξαγσγήο κπνξεί λα εγθαηαζηαζεί ζε νπνηνδήπνηε αγξφ, γηα λα πηζηνπνηεζεί φκσο σο βηνινγηθφ ζα πξέπεη λα πεξάζεη έλα δηάζηεκα «κεηαηξνπήο» ην νπνίν νξίδεηαη απφ ην ίδην ην θξάηνο, θαη ην νπνίν ζπλήζσο είλαη 2 ρξφληα πξηλ απφ ηελ ζπνξά ή 3 ρξφληα πξηλ απφ ηελ πξψηε ζπγθνκηδή ησλ πξντφλησλ. Ζ ρξήζε απαγνξεπκέλσλ νπζηψλ (ππάξρεη ζρεηηθφ πξσηφθνιιν βάζεη ηνπ νπνίνπ νξίδνληαη νη επηηξεπφκελεο ζην βηνινγηθφ αγξνηηθφ ζχζηεκα νπζίεο) δηαπηζηψλνληαη απφ ηελ αλάιπζε δεηγκάησλ εδάθνπο. Χζηφζν παξά ην γεγνλφο φηη νη πεξηζζφηεξνη ζηφρνη ελφο βηνινγηθνχ αγξνηηθνχ ζπζηήκαηνο αθνξνχλ ην ίδην ην αγξνηηθφ νηθνζχζηεκα θαη ηηο εδαθηθέο ηνπ ιεηηνπξγίεο, ζηελ δηαδηθαζία πηζηνπνίεζεο δελ εμεηάδεηαη αλ έρεη εληζρπζεί ε βηνινγηθή δξαζηεξηφηεηα ή αλ ην έδαθνο δηαηεξεί ηελ γνληκφηεηα ηνπ (Stockdale et.al., 2001). Βαζηθή δηαθνξά κεηαμχ ησλ βηνινγηθψλ θαη ζπκβαηηθψλ θαιιηεξγεηηθψλ ζπζηεκάησλ είλαη ην γεγνλφο φηη ηα δεχηεξα βαζίδνληαη ζε βξαρππξφζεζκεο ιχζεηο φπσο π.ρ. εθαξκνγή ιηπαζκάησλ πςειήο δηαιπηφηεηαο ή δηδαληφθηνλσλ, ελψ ηα νξγαληθά ζπζηήκαηα βαζίδνληαη ζε πεξηζζφηεξν καθξνπξφζεζκεο ιχζεηο, θπξίσο πξνιεπηηθέο θαη ιηγφηεξν δξαζηηθέο, φπσο είλαη ε εθαξκνγή ακεηςηζπνξάο σο κέηξν θπηνπξνζηαζίαο θαη παξνρήο ζξεπηηθψλ νπζηψλ (Watson et.al., 2001). χκθσλα κε ηα ζηνηρεία ηνπ Τπνπξγείνπ Αγξνηηθήο Αλάπηπμεο θαη Σξνθίκσλ ζηελ Διιάδα (2003), νη εθηάζεηο πνπ εληάρζεθαλ ζην νξγαληθφ θαιιηεξγεηηθφ ζχζηεκα (κεηαβαηηθφ ζηάδην θαη ζηάδην πηζηνπνίεζεο) έθηαζαλ ηα 1.188ha ην έηνο 1994, ηα ha ην έηνο 2001 θαη ηα ha ην έηνο Οη θπξηφηεξεο θαιιηέξγεηεο πνπ είλαη εληαγκέλεο ζην βηνινγηθφ θαιιηεξγεηηθφ ζχζηεκα είλαη ηεο ειηάο, ησλ δεκεηξηαθψλ θαη ηεο ακπέινπ κε εθηάζεηο πνπ αλέξρνληαη ζηα ha, 6350ha θαη 3.168ha αληίζηνηρα, θαηά ην έηνο Οπιζμόρ ηηρ ποιόηηηαρ ηος εδαθικού ςποζςζηήμαηορ Ζ ππεξεθκεηάιιεπζε ηεο γεο θαη ε θαθνδηαρείξηζε ηνπ εδάθνπο επηθέξεη πηψζε ηεο πνηφηεηαο ηνπ εδάθνπο θαη επηηαρχλεη ηελ ππνβάζκηζή ηνπ. Ζ απμαλφκελε απηή αλάδεημε θαη αλαγλψξηζε ησλ πξνβιεκάησλ έρεη επηθεληξψζεη ηελ πξνζνρή δηεζλψο ζηελ έλλνηα «ηεο πνηφηεηαο ηνπ εδάθνπο» θαη απηφ πξνθχπηεη απφ πνιιέο δηεζλείο επηζηεκνληθέο ζπλαληήζεηο εξγαζίαο (Μηζνπνιηλφο, 2000). Ζ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο έρεη γίλεη έλα απφ ηα ζέκαηα κεγάινπ ελδηαθέξνληνο ζηελ εδαθνινγία. Υαξαθηεξηζηηθά έρνπλ γίλεη πάλσ απφ 26

28 1500 δεκνζηεχζεηο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο ηα ηειεπηαία 15 ρξφληα (Soil Science Abstract Database). Ζ αλάγθε πνπ νδήγεζε ζηελ δεκηνπξγία ηεο έλλνηαο ηεο εδαθηθήο πνηφηεηαο ήηαλ ην απμεκέλν ελδηαθέξνλ θαη ε δήηεζε γηα αεηθνξηθή δηαρείξηζε ηεο γεο. Αεηθνξηθή δηαρείξηζε ηεο γεο, ζεκαίλεη αεηθνξηθή ρξήζε (ή ρξήζεηο) ηνπ πφξνπ (ή ησλ πφξσλ) ηνπ εδαθηθνχ ζπζηήκαηνο. Ζ νινέλα απμαλφκελε παγθφζκηα δήηεζε γηα ηξφθηκα θαη θπηηθέο ίλεο, ε επηβεβιεκέλε αλάγθε γηα πξνάζπηζε ηεο πξνζηαζίαο ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ε ξαγδαία κείσζε ησλ κε-αλαλεψζηκσλ πεγψλ ελέξγεηαο ππήξμαλ ην εθαιηήξην γηα ηελ ακθηζβήηεζε ησλ κέρξη ηφηε απνθάζεσλ ζρεηηθά κε ηελ θαηαιιειφηεηα ησλ θαιιηεξγεηηθψλ πξαθηηθψλ πνπ εθαξκφδνληαη ζηε γε (Pesek, 1994). Δλψ, έγηλε θαηαλνεηή ε αλαγθαηφηεηα ηεο ζχλδεζεο ηεο έλλνηαο ηνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο κε ηελ δηαρεηξηζηηθή αγξνηηθή πξαθηηθή. Οη Pierce θαη Lal (1991) ηφληζαλ ηελ αλάγθε γηα θαηαλφεζε ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ αγξνηηθνχ νηθνζπζηήκαηνο έηζη ψζηε βάζε απηήο λα γίλεη ν θαηάιιεινο ζρεδηαζκφο ηεο αγξνηηθήο δηαρεηξηζηηθήο πξαθηηθήο (Pierce θαη Lal, 1991). Έλα ρξφλν κεηά, νη Arshad θαη Coen (1992), νξίδνπλ ηελ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο σο ηελ δηαηήξεζε ηεο ηθαλφηεηαο ηνπ εδάθνπο λα δέρεηαη, λα απνζεθεχεη θαη λα αλαθπθιψλεη ην λεξφ, ηα αλφξγαλα ζηνηρεία, θαη ηελ ελέξγεηα κε ζθνπφ ηελ παξαγσγή θαιιηεξγεηψλ εμαηξεηηθήο πνηφηεηαο ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ πξνάζπηζε ηεο πξνζηαζίαο ηνπ πεξηβάιινληνο (Arshad θαη Coen, 1992). Οη Doran θαη Parkin (1994), φξηζαλ ηελ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο σο ηελ ηθαλφηεηα ελφο εδάθνπο λα ιεηηνπξγεί κέζα ζηα πιαίζηα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο θαη ησλ δηαθνξεηηθψλ ρξήζεσλ γεο, έηζη ψζηε λα δηαηεξεί ηε βηνινγηθή παξαγσγηθφηεηα θαη ηελ πνηφηεηα ηνπ πεξηβάιινληνο θαζψο θαη λα πξνζηαηεχεη ηελ πγεία ησλ θπηψλ, δψσλ θαη αλζξψπσλ (Doran and Parkin, 1994). Ο νξηζκφο ησλ Karlen θαη Doran (1997) ζέηεη ηελ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο, σο ηελ ηθαλφηεηα ελφο ζπγθεθξηκέλνπ εδάθνπο λα ιεηηνπξγεί, κέζα ζε θπζηθά ή αλζξσπνγελή φξηα, έηζη ψζηε λα ζηεξίδεηαη ε θπηηθή θαη δσηθή παξαγσγηθφηεηα, λα δηαηεξείηαη ή θαη λα βειηηψλεηαη ε πδαηηθή θαη αέξηα πνηφηεηα θαη λα ζηεξίδεηαη ε αλζξψπηλε πγεία (Karlen and Doran, 1997). Γηεπξχλνληαο αθφκα πεξηζζφηεξν ηελ έλλνηα, νη Karlen θαη Andrews (2000), αλέπηπμαλ κεζφδνπο νη νπνίνη ζπλδχαζαλ ηηο ιεηηνπξγίεο ηνπ εδάθνπο κε ηνπο δείθηεο αμηνιφγεζεο ηεο πνηφηεηαο ηνπ εδάθνπο (Karlen and Andrews, 2000). 27

29 Σα ηειεπηαία 10 έηε έρνπλ δνζεί πνιινί νξηζκνί, κε παξφκνην λφεκα, ηεο πνηφηεηαο ηνπ εδάθνπο (Arshad and Coen, 1992, Doran and Parkin, 1994, Karlen et.al., 1997). Ο επηθξαηέζηεξνο θαίλεηαη λα είλαη ν νξηζκφο πνπ δφζεθε απφ ηνλ Karlen θαη ηελ Δδαθνινγηθή Δπηζηεκνληθή Κνηλφηεηα ηεο Ακεξηθήο. χκθσλα κε απηφλ, ε ηθαλφηεηα ελφο ζπγθεθξηκέλνπ ηχπνπ εδάθνπο λα ιεηηνπξγεί θαη λα εμαζθαιίδεη ηελ αεηθνξηθφηεηα θαη παξαγσγηθφηεηα ηνπ θπζηθνχ ή δηαρεηξηδφκελνπ νηθνζπζηήκαηνο ζην νπνίν αλήθεη ζπληζηά ηελ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο (Karlen et.al., 2003). Απφ ηνπο πξψηνπο νξηζκνχο, πνπ δφζεθαλ γηα ηελ πεξηγξαθή ηεο έλλνηαο ηεο πνηφηεηαο ηνπ εδάθνπο, θαίλεηαη ε δπζθνιία χπαξμεο ελφο κνλαδηθνχ νξηζκνχ πνπ ζα ζπλδέεη ηηο πνζνηηθέο ηηκέο ησλ εδαθηθψλ ηδηνηήησλ κε ηηο πνηνηηθέο παξακέηξνπο ησλ εδαθηθψλ ηδηνηήησλ. Όζν δχζθνιν είλαη λα δνζεί έλαο ζπγθεθξηκέλνο νξηζκφο γηα ηελ πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο, αθφκε δπζθνιφηεξν είλαη λα πξνζδηνξηζηνχλ κε αθξίβεηα νη εδαθηθέο εθείλεο παξάκεηξνη πνπ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζα δείθηεο πνζνηηθνπνίεζεο ηεο πνηφηεηαο ηνπ (Nortcliff, 2002). Ζ πνηθηινκνξθία ησλ εδαθψλ θαη ε ελ γέλεη πνιππινθφηεηα ηνπ εδαθηθνχ ζπζηήκαηνο θαζηζηνχλ δχζθνιε ηελ δεκηνπξγία ελφο κνλαδηθνχ νξηζκνχ κε απνηειέζκα λα κελ είλαη δπλαηφλ λα νξίζνπκε έλα πιαίζην ηδαληθψλ ηηκψλ βάζεη ησλ νπνίσλ λα αμηνινγείηαη ε πνηφηεηα ηνπ ππφ κειέηε εδάθνπο (Warkentin and Fletcher, 1977). Αληί απηνχ κπνξνχκε γηα έλα ζπγθεθξηκέλν έδαθνο (αθνχ έρεη νξηνζεηεζεί ε πεξηνρή πνπ θαιχπηεη) λα ζέζνπκε ηηο βέιηηζηεο ηηκέο π.ρ νξγαληθήο νπζίαο, ph θ.α. πνπ είλαη επηζπκεηέο γηα ηελ θαιιηέξγεηα ησλ επηιεγκέλσλ θαιιηεξγνχκελσλ θπηηθψλ εηδψλ. Παξφιν πνπ ε πνηφηεηα ηνπ εδάθνπο επεξεάδεηαη απφ έλαλ κεγάιν αξηζκφ παξακέηξσλ, ε πιεηνςεθία ησλ εξεπλεηψλ επηιέγεη κηα κηθξή νκάδα απφ απηέο (θπξίσο βηνρεκηθέο θαη βηνινγηθέο παξακέηξνπο) πξνθεηκέλνπ λα θηάζεη ζε αμηφπηζηεο εθηηκήζεηο. 6. Γείκηερ σαπακηηπιζμού ηηρ ποιόηηηαρ ηος εδάθοςρ Οη κεηξήζηκεο εδαθηθέο ιεηηνπξγίεο νλνκάδνληαη δείθηεο κέηξεζεο ηεο πνηφηεηαο ηνπ εδάθνπο θαη δίλνπλ έγθπξεο θαη ρξήζηκεο πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ην πφζν θαιά κπνξεί λα ιεηηνπξγεί ην έδαθνο. Οη δείθηεο γηα λα κπνξνχλ λα είλαη ρξήζηκνη ζα πξέπεη λα πξνζδηνξίδνληαη εχθνια, λα κεηξνχλ ηηο δηαθνξέο ησλ εδαθηθψλ ιεηηνπξγηψλ, λα πεξηιακβάλνπλ θπζηθέο, ρεκηθέο θαη βηνινγηθέο ηδηφηεηεο, λα είλαη απνδεθηνί ζε πνιινχο 28

30 ρξήζηεο θαη εθαξκφζηκνη ζε ζπλζήθεο ππαίζξνπ θαη λα είλαη επαίζζεηνη ζε κεηαβνιέο ηνπ θιίκαηνο θαη ηεο δηαρείξηζεο (Μηζνπνιηλφο, 2000). Μηα ζεηξά δεηθηψλ πνπ κπνξνχλ λα είλαη ρξήζηκνη ζηελ αμηνιφγεζε ηεο εδαθηθήο πνηφηεηαο είλαη ην ph, ε ειεθηξηθή αγσγηκφηεηα, ε ηθαλφηεηα αληαιιαγήο θαηηφλησλ, ην νιηθφ άδσην, ηα ληηξηθά, ν θψζθνξνο, ε νξγαληθή νπζία, ηα αληαιιάμηκα θαηηφληα θαιίνπ, λαηξίνπ θαη καγλεζίνπ, ην βφξην θαη ε εδαθηθή αλαπλνή. Ζ νμχηεηα ησλ εδαθψλ εθθξάδεηαη απφ ηελ ηηκή ηνπ ph πνπ είλαη ν αξλεηηθφο δεθαδηθφο ινγάξηζκνο ηεο ελεξγνχ ζπγθέληξσζεο ησλ ηφλησλ πδξνγφλνπ ζην εδαθηθφ δηάιπκα ή ζε θαηάιιειε ζπγθέληξσζε ηνπ ( π.ρ. εθρχιηζκα 1:1 ή 1:2, έδαθνο : λεξφ ). Σν ph κεηξηέηαη ζε κηα θιίκαθα ηηκψλ απφ 0 έσο 14, γηα ηηκέο ph θάησ ηνπ 7 ην έδαθνο ραξαθηεξίδεηαη ζαλ φμηλν θαη γηα ηηκέο ph πάλσ ηνπ 7 ζαλ αιθαιηθφ. Σν ph θαζνξίδεη ηε δηαζεζηκφηεηα ησλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ γηα ηα θπηά θαη ηνπο κηθξννξγαληζκνχο, ειέγρνληαο ηε δηαιπηφηεηα ηνπο θαη ηελ πξνζξφθεζε ή ηελ δέζκεπζε ηνπο ζηε ζηεξεά θάζε (Arshad and Martin, 2002). Δπαξθήο αλάπηπμε ησλ θαιιηεξγνχκελσλ θπηηθψλ εηδψλ επηηξέπεηαη ζε ηηκέο ηνπ ph απφ 6-7,5, απηφ ζπκβαίλεη ιφγσ ηεο απμεκέλεο δηαζεζηκφηεηαο ησλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ θαη επεηδή επλνείηαη ε δξαζηεξηφηεηα ησλ κηθξννξγαληζκψλ. Οη ηηκέο ηνπ ph επεξεάδνληαη απφ παξάγνληεο φπσο ε εδαθνγέλεζε (κεηξηθφ πέηξσκα, θιίκα θαη ηνπνγξαθία), ε βηνινγηθή δξαζηεξηφηεηα, ε επνρή ηνπ έηνπο, ε ιίπαλζε θαη ε νξγαληθή νπζία ηνπ εδάθνπο (Smith and Doran, 1996). Ζ ειεθηξηθή αγσγηκφηεηα απνηειεί έλα κέηξν ησλ δηαιπηψλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ (αληφλησλ θαη θαηηφλησλ) πνπ είλαη άκεζα δηαζέζηκα ζηα θπηά. χκθσλα κε ηνλ Μήηζην θ.α. (2004) ηηκέο ηηο ειεθηξηθήο αγσγηκφηεηαο κεηαμχ mS/m εγθπκνλνχλ ειάρηζην θίλδπλν αιαηφηεηαο γηα ηα εδάθε ελψ ηηκέο απφ mS/m ζπληζηνχλ κέηξην θίλδπλν αιαηφηεηαο γηα ηα εδάθε (Μήηζηνο θ.α., 2004). Ζ ειεθηξηθή αγσγηκφηεηα ζρεηίδεηαη επίζεο έκκεζα κε ηελ επίδξαζε ησλ θαιιηεξγεηηθψλ πξαθηηθψλ (βηνινγηθψλ ή ζπκβαηηθψλ) ζην πεξηερφκελν άδσην ηνπ εδάθνπο. Τςειά επίπεδα ηεο ειεθηξηθήο αγσγηκφηεηαο, ιφγσ κεγάιεο ζπγθέληξσζεο ληηξηθψλ ζην έδαθνο, δειψλνπλ απμεκέλε πηζαλφηεηα έθπιπζεο ησλ ληηξηθψλ (Patriquin, 1993). 29

31 Τςειέο ζπγθεληξψζεηο ησλ ληηξηθψλ ζην έδαθνο ζρεηίδνληαη κε απμεκέλν θίλδπλν έθπιπζεο ηνπο. ε πεξηνρέο εχθξαηεο, ε έθπιπζε ησλ ληηξηθψλ εκθαλίδεηαη απμεκέλε θαηά ην θζηλφπσξν θαη ηνλ ρεηκψλα. ηηο πεξηφδνπο απηέο, ε εμάηκηζε κεηψλεηαη θαη ε πγξαζία ηνπ εδάθνπο απμάλεηαη, επλνψληαο ηε δξάζε ησλ κηθξννξγαληζκψλ θαη επνκέλσο θαη ηελ αλνξγαλνπνίεζε ηνπ νξγαληθνχ αδψηνπ. Αληηζέησο, θαηά ηελ θαιιηεξγεηηθή πεξίνδν δελ ζεκεηψλεηαη έθπιπζε ησλ ληηξηθψλ, επεηδή ζε απηήλ ηελ θάζε απμάλεηαη ε πξφζιεςε αδψηνπ απφ ηα θπηά θαη ν ξπζκφο απνληηξνπνίεζεο (Di and Cameron, 2002). Ζ κεραληθή ζχζηαζε ηνπ εδάθνπο απνηειεί έλαλ αθφκα παξάγνληα πνπ επεξεάδεη ηελ απψιεηα ησλ ληηξηθψλ, έηζη ε έθπιπζε ηνπο θαίλεηαη λα είλαη κεγαιχηεξε ζε εδάθε ειαθξάο κεραληθήο ζχζηαζεο (Di and Cameron, 2002). Ζ εδαθηθή δνκή θαίλεηαη λα βειηηψλεηαη κε ηελ πξνζζήθε νξγαληθψλ πιηθψλ, επεηδή νη ρεκηθέο ελψζεηο πνπ ζρεκαηίδνληαη θαηά ηελ απνηθνδφκεζε ησλ πιηθψλ απηψλ ζπκβάιινπλ ζηε ζχλδεζε ησλ εδαθηθψλ ηεκαρηδίσλ (Hansen et.al., 2001). Ζ Iθαλφηεηα Aληαιιαγήο Καηηφλησλ (CEC) είλαη έλα κέηξν ηνπ αξηζκνχ ησλ ζέζεσλ πξνζξφθεζεο ηνπ εδάθνπο θαη είλαη ν ζεκαληηθφηεξνο δείθηεο ηεο ηθαλφηεηαο ηνπ εδάθνπο λα ζπγθξαηεί αιιά θαη λα εθνδηάδεη κε θαηηφληα ηα θπηά. Ζ CEC αλαθέξεηαη ζαλ ρηιηνζηφ-ηζνδχλακα αλά 100 gr ηνπ εδάθνπο (meq/100gr), έδαθνο κε CEC=1meq/100gr, έρεη ζέζεηο πξνζξφθεζεο αλά 100gr εδάθνπο. Έλα έδαθνο κε ρακειή CEC έρεη κηθξφηεξε ηθαλφηεηα λα ζπγθξαηήζεη ζξεπηηθά ζηνηρεία, κε απνηέιεζκα απηά λα εθπιχλνληαη επθνιφηεξα (Howell, 1987). Ζ εθαξκνγή αλφξγαλσλ ιηπαζκάησλ γηα πνιιά ρξφληα ζην πιαίζην ηεο ζπκβαηηθήο γεσξγίαο κπνξεί λα απμήζεη ή λα κεηψζεη ηελ Ηθαλφηεηα Αληαιιαγήο Καηηφλησλ ησλ εδαθψλ θαη ηηο ζπγθεληξψζεηο ησλ θαηηφλησλ, αλάινγα κε ηνλ αιθαιηθφ ή φμηλν ραξαθηήξα ησλ ιηπαζκάησλ (Pernes-Debuyser θαη Tessier, 2004). ηνλ βηνινγηθφ ηξφπν δηαρείξηζεο ε θιηκαθνχκελε εθαξκνγή θνπξηάο επί 18 ζπλερφκελα έηε αχμεζε ηελ Ηθαλφηεηα Αληαιιαγήο Καηηφλησλ ηνπ επηθαλεηαθνχ ζηξψκαηνο ηνπ εδάθνπο, ιφγσ ηεο νξγαληθήο νπζίαο ηνπ εδάθνπο (Eghball, 2002). Σα θαηηφληα ηνπ εδαθηθνχ δηαιχκαηνο βξίζθνληαη ζε ηζνξξνπία κε ηα ζξεπηηθά ζηνηρεία πνπ ππάξρνπλ κε αληαιιάμηκε κνξθή ζηα νξπθηά ηεο αξγίινπ θαη ζηελ νξγαληθή νπζία ηνπ εδάθνπο. Ζ Ηθαλφηεηα Αληαιιαγήο Καηηφλησλ εμαξηάηαη απφ ην πνζνζηφ θαη 30

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Σηάδηα επεμεξγαζίαο πγξψλ απνβιήησλ Πξσηνβάζκηα ή Μεραληθή Δπεμεξγαζία Γεπηεξνβάζκηα ή Βηνινγηθή Δπεμεξγαζία Τξηηνβάζκηα ή Χεκηθή

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ Ο πινχηνο ηεο Διιάδαο ζε θνηηάζκαηα καξκάξνπ εθιεθηήο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΣΕΚΔΛΣ ΒΗΟΙΟΓΗΘΩΛ ΔΘΚΔΣΑΙΙΔΤΔΩΛ ΠΡΟΓΡΑΚΚΑ GREENFOOD 2010-1-ES1-LEO05-20948

ΚΑΛΑΣΕΚΔΛΣ ΒΗΟΙΟΓΗΘΩΛ ΔΘΚΔΣΑΙΙΔΤΔΩΛ ΠΡΟΓΡΑΚΚΑ GREENFOOD 2010-1-ES1-LEO05-20948 ΚΑΛΑΣΕΚΔΛΣ ΒΗΟΙΟΓΗΘΩΛ ΔΘΚΔΣΑΙΙΔΤΔΩΛ ΠΡΟΓΡΑΚΚΑ GREENFOOD 2010-1-ES1-LEO05-20948 Πεξηερόκελα: ΔΗΠΑΓΩΓΖ... 3 Γηδαθηηθή Δλφηεηα 2.1. ΓΗΑΣΔΗΟΗΠΖ ΡΖΠ ΚΔΡΑΡΟΝΞΖΠ ΑΞΝ ΠΚΒΑΡΗΘΖ ΠΔ ΒΗΝΙΝΓΗΘΖ ΓΔΩΟΓΗΑ... 4 2.1.1.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε- Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 2. Έληππν πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα εηδψλ θαζαξηφηεηαο Φξεκαηνδφηεζε : Ιδίνη Πφξνη Σ Δ Υ Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΞΥΛΙΝΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ / FOR WOODEN FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά κε

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ «Διεπεύνηζη ηηρ αξιοποίηζηρ ηων αποβαλλόμενων θύλλων ελιάρ ζηα ελαιοηπιβεία

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1 22,50 01-2019 1/2 22,50 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50 20 MIC 10 ΜΙC 80 MIC 10 MIC 0,4 MIC 5 MIC 10 MIC 01-2020 01-2021 01-2034 01-2035

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ρνιή Γηνίθεζεο θαη Οηθνλνκίαο Σκήκα Γηνίθεζεο Δπηρεηξήζεσλ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «Παξάγνληεο θαηαλάισζεο βηνινγηθψλ πξντφλησλ» Δπνπηεχσλ θαζεγεηήο: ΛΑΕΑΡΟ ΑΡΖΓΗΑΝΝΗΓΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ Γξαζηεξηόηεηα 1ε αο δίλεηαη ν ελλνηνινγηθφο ράξηεο "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ - Βαζηθέο Έλλνηεο" πνπ αθνξά ζηελ θεληξηθή έλλνηα "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ".

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ

ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ ΠΟΤΓΑΣΖ ΚΟΤΦΗΓΖ ΑΠΟΣΟΛΟ ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΠΟΣΟΛΗΑ ΚΧΝΣΑΝΣΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Βαζίιεο Μνύγηνο Καζεγεηήο βηνρεκείαο ηεο άζθεζεο ΤΔΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Η άζθεζε κεηώλεη ηνπο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 Σνκέαο Βνξείνπ Διιάδνο ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 «Ζ ΑΠΑΡΑΓΔΚΣΖ ΚΑΣΑΣΑΖ ΣΑΘΜΔΤΖ. ΓΤΝΑΣΟΣΖΣΔ ΒΔΛΣΗΩΖ ΜΔ ΤΓΥΡΖΜΑΣΟΓΟΣΖΖ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΑΠΟΓΟΖ»

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ / FOR ALUMINIUM FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά

Διαβάστε περισσότερα

Σπζηήκαηα δηαρείξηζεο ειαηώλωλ κε έκθαζε ζηελ νινθιεξωκέλε δηαρείξηζε θαη ζηε βηνινγηθή γεωξγία

Σπζηήκαηα δηαρείξηζεο ειαηώλωλ κε έκθαζε ζηελ νινθιεξωκέλε δηαρείξηζε θαη ζηε βηνινγηθή γεωξγία Σπζηήκαηα δηαρείξηζεο ειαηώλωλ κε έκθαζε ζηελ νινθιεξωκέλε δηαρείξηζε θαη ζηε βηνινγηθή γεωξγία Γηψξγνο Κνπκπνχξεο Γόκιμορ Δπεςνηηήρ, Τπεύθςνορ Δπγαζηηπίος Δλαιοκομίαρ Ινζηιηούηο Δλιάρ και Τποηποπικών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΡΑΙΝΕ ΤΠΟΔΟΜΕ 2010»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΡΑΙΝΕ ΤΠΟΔΟΜΕ 2010» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΡΑΙΝΕ ΤΠΟΔΟΜΕ 2010» Α/Α ηοισεία ππογπάμμαηορ: 1 ηόσορ ππογπάμμαηορ 2 Πποϋποθέζειρ ςμμεηοσήρ 3 Επιλέξιμερ Ενέπγειερ Ο πξνζαλαηνιηζκφο ηεο επηρεηξεκαηηθήο δξαζηεξηφηεηαο ζηνλ ηνκέα ηεο δηαρείξηζεο/

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο.

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο. ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ Ζ καγηά δπζνπνηίαο παξάγεηαη από ηελ θαιιηέξγεηα ηνπ Saccharomyces Cerevisiae θαη έρεη πςειή ζξεπηηθή αμία γηα ηελ δηαηξνθή ησλ δώσλ. Φαξαθηεξίδεηαη από: Υςειή πεξηεθηηθόηεηα ζε πξσηεΐλεο

Διαβάστε περισσότερα

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Σσνεργαζίες για ηην προώθηζη ηης περιθερειακής καινοηομίας ζε νηζιωηικές περιοτές Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Δημήηρης Αλ. Καηζαπρακάκης Γιώργος Ζηδιανάκης

Διαβάστε περισσότερα

Δπείγοςζα κοινοποίηζη αζθαλείαρ σπήζηρ.

Δπείγοςζα κοινοποίηζη αζθαλείαρ σπήζηρ. Δπείγοςζα κοινοποίηζη αζθαλείαρ σπήζηρ. Η παπούζα αποηελεί επείγοςζα κοινοποίηζη αζθαλείαρ πος αθοπά ζηη σπήζη ηων αςηόμαηων εξωηεπικών απινιδωηών AED 10 και MRL Jumpstart ηηρ Welch Allyn. Σημείωζη: Ζ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΜΒΟΛΗ ΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ΣΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Η ΤΜΒΟΛΗ ΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ΣΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΙΑΣΜΗΜΑΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΣΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ ΓΙΑ ΣΔΛΔΥΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ EXECUTIVE MBA ΓΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Η ΤΜΒΟΛΗ ΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ΣΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΙΓΗΡΟΠΟΤΛΟΤ ΔΤΣΤΥΙΑ Δπηβιέπνπζα

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΖ ΚΑΛΧΝ ΚΑΗ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΧΝ ΣΔΥΝΧΝ Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΑ TABLETS Χ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΟ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΝΗΥΤΖ ΤΝΔΡΓΑΣΗΚΧΝ ΓΡΑΣΖΡΗΟΣΖΣΧΝ ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΧΝ Έιελα Κσλζηαληίλνπ

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 1 η ημέρα: ΑΘΗΝΑ ΜΠΑΝΓΚΟΚ πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην Διεπζέξηνο Βεληδέινο, θαη αλαρώξεζε γηα Μπαλγθόθ.Γηαλπθηέξεπζε

Διαβάστε περισσότερα

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Πρώτη φορά στην Ελλάδα η επεμβατική φυσικοθεραπεία Στόχος: το μηχανικό αίτιο του μυοσκελετικού προβλήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης multiplex PCR ΜΘΥΑΛΗ ΚΟΤΣΘΛΘΕΡΗ, MD, Ph.D Καθηγηηής Πειραμαηικης Φσζιολογίας, Θαηρική τολή, Παν/μίοσ Αθηνών Η αλίρλεπζε ηεο ύπαξμεο

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001 ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΛΑΙΚΗ ΑΥΑΛΙΣΙΚΗ MTN ΚΟΠ ΠΕ ΣΡΟΒΟΛΟΤ ΑΗΚ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΡΠΕΖΑ METLIFE ALICO ΠΕΣΡΟ ΑΒΒΑ ΚΟΝΣΡΑΞΙΟΝ ΛΣΔ ΠΕΡΓΑΜΟ ΣΟΤΡΣΟΔΙΑΚΟΜΗΕΙ ΠΕΡΓΑΜΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΕΣΡΟΤ ΛΣΔ TOP KINISIS ΚΟΚΟΜΙΦ ΚΟΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΩΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΩΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ: Η ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΩΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων

Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων Δπίζεκε Δθεκεξίδα αξηζ. L 135 ηεο 30/05/1991 ζ. 0040-0052 Φηλιαλδηθή εηδηθή έθδνζε: Κεθάιαην 15 ηφκνο 10 ζ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1.

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1. Άσκηση 1 ΠΛΗ36 1. Η κόλε πεξίπησζε λα έρνπκε ζύγθξνπζε κεηαμύ παθέησλ ησλ δύν θόκβσλ είλαη λα ζηείιεη ν δεύηεξνο πξηλ πξνιάβεη λα πιεξνθνξεζεί γηα ηελ θαηάιεςε ηνπ δηάπινπ από ηνλ άιιν. Από ηε ζηηγκή πνπ

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο 1 ΑΦΑΛΗΕΟΜΔΝΟΗ α. ΔΛΛΖΝΗΚΔ & ΞΔΝΔ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΗ ΜΔ ΔΓΡΑ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ θαζώο θαη β.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΟ ΤΣΗΜΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΤΓΑΣΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΠΑΡΥΙΑΚΗ ΠΟΛΔΩ

ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΟ ΤΣΗΜΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΤΓΑΣΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΠΑΡΥΙΑΚΗ ΠΟΛΔΩ ΣΜΔΜΏ ΔΛΒΚΣΡΟΛΟΓΧΝ ΜΔΥΏΝΕΚΧΝ ΣΒ Σ.Β.Ε. ΠΒΕΡΏΕΏ ΥΟΛΔ ΣΒΥΝΟΛΟΓΕΚΧΝ ΒΦΏΡΜΟΓΧΝ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΟ ΤΣΗΜΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΤΓΑΣΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΠΑΡΥΙΑΚΗ ΠΟΛΔΩ Raw Water Basin Raw Water Pump Station Filtration

Διαβάστε περισσότερα

Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑΚΑ ΤΣΖΜΑΣΑ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑΗ Ζ ΥΡΖΖ ΣΟΤ Δ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΖ

Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑΚΑ ΤΣΖΜΑΣΑ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑΗ Ζ ΥΡΖΖ ΣΟΤ Δ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΖ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΔΗΡΑΗΧ ΣΜΖΜΑ ΟΡΓΑΝΧΖ ΚΑΗ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ (MBA) Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑΚΑ ΤΣΖΜΑΣΑ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑΗ Ζ ΥΡΖΖ ΣΟΤ Δ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΖ

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

12 O PHARMA POINT ΣΡΟΓΓΤΛΟ ΣΡΑΠΔΕΗ «Ζ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΑ Ω ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΖΝ ΚΑΘΖΜΔΡΗΝΟΣΖΣΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΟΤ»

12 O PHARMA POINT ΣΡΟΓΓΤΛΟ ΣΡΑΠΔΕΗ «Ζ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΑ Ω ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΖΝ ΚΑΘΖΜΔΡΗΝΟΣΖΣΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΟΤ» 12 O PHARMA POINT ΣΡΟΓΓΤΛΟ ΣΡΑΠΔΕΗ «Ζ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΑ Ω ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΖΝ ΚΑΘΖΜΔΡΗΝΟΣΖΣΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΟΤ» ΣΡΟΓΓΤΛΟ ΣΡΑΠΔΕΗ «Ζ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΑ Ω ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΖΝ ΚΑΘΖΜΔΡΗΝΟΣΖΣΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΟΤ» πληνληζηήο Μηραήι Κνπππάξεο,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET)

ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET) ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET) 1 Έλλνηα ηνπ Ιζνινγηζκνύ Ο Ιζνινγηζκόο είλαη έλαο πίλαθαο πνπ δείρλεη ηελ νηθνλνκηθή θαηάζηαζε ηεο επηρείξεζεο ζε κηα δεδνκέλε ζηηγκή Σηνλ

Διαβάστε περισσότερα

«Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη επιχείρηςη»

«Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη επιχείρηςη» ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΗΜΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ ΑΓΡΟΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ ΚΑΙ ΣΡΟΦΙΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ «ΜΒΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ ΣΡΟΦΙΜΩΝ» «Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

φιλικές προς το περιβάλλον

φιλικές προς το περιβάλλον H εηαηξεία καο παξέρεη θαηαζθεπέο θαη εξγαζίεο εθαξκνζκέλεο κεραληθήο κε ηηο δηθέο ηεο δεκηνπξγηθέο θαη πξνεγκέλεο ηερλνινγίεο φιλικές προς το περιβάλλον όηη ζα κπνξνύζαηε λα εθθξάζεηε ηα ζπλαηζζήκαηα

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4. 1.1 Γεληθά... 4. 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8. 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18. 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ.

Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4. 1.1 Γεληθά... 4. 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8. 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18. 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ. Πεξηερφκελα Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4 1.1 Γεληθά... 4 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ. 24 Κεθάιαην 2: Έιεγρνο δηαδηθαζηψλ ζηηο ππεξεζίεο...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ. Η οικολογική διατείριζη ηης προζηαηεσμένης περιοτής ηοσ όροσς Βόρα ζηην περιοτή ηης Αριδαίας.

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ. Η οικολογική διατείριζη ηης προζηαηεσμένης περιοτής ηοσ όροσς Βόρα ζηην περιοτή ηης Αριδαίας. ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών πουδών στις Περιβαλλοντικές Επιστήμες χολή Θετικών Επιστημών Σμήμα Βιολογίας Η οικολογική διατείριζη ηης προζηαηεσμένης περιοτής ηοσ όροσς Βόρα ζηην

Διαβάστε περισσότερα

ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ

ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ Η νλνκαζία ηνπ γέλνπο πξνέξρεηαη απφ ηε αξραία πεξηνρή ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Λπθίαο. ηα Διιεληθά ιέγεηαη Λχθην,ζηα Αγγιηθά Wolfberry,ζηα Κηλέδηθα Goji θαη ζηα Ιαπσληθά Κuko.

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΑΓΩΓΗ ΣΟ ΔΙΠΟΛΙΚΟ ΣΡΑΝΖΙΣΟΡ ΕΠΑΦΗ. ΜΕΡΟ Α: Απαραίτητεσ γνώςεισ

ΕΙΑΓΩΓΗ ΣΟ ΔΙΠΟΛΙΚΟ ΣΡΑΝΖΙΣΟΡ ΕΠΑΦΗ. ΜΕΡΟ Α: Απαραίτητεσ γνώςεισ ΕΙΑΓΩΓΗ ΣΟ ΔΙΠΟΛΙΚΟ ΣΡΑΝΖΙΣΟΡ ΕΠΑΦΗ ΜΕΡΟ Α: Απαραίτητεσ γνώςεισ Σν ηξαλδίζηνξ είλαη ην ζεκαληηθόηεξν «ελεξγό» ειεθηξνληθό εμάξηεκα. Είλαη κία δηάηαμε ε νπνία κπνξεί ζηελ έμνδν ηεο λα δώζεη ζήκα κεγαιύηεξεο

Διαβάστε περισσότερα

«Η σέζη ηυν Logistics με ηην εξςπηπέηηζη πελαηών και ηο. κόζηορ & η εθαπμογή πληποθοπιακών ζςζηημάηυν & ζςζηήμαηορ WMS για ηην ανηιμεηώπιζη λαθών ζηη

«Η σέζη ηυν Logistics με ηην εξςπηπέηηζη πελαηών και ηο. κόζηορ & η εθαπμογή πληποθοπιακών ζςζηημάηυν & ζςζηήμαηορ WMS για ηην ανηιμεηώπιζη λαθών ζηη ΜΠ ζηην «Οπγάνυζη και Γιοίκηζη Βιομησανικών ςζηημάηυν» με ειδίκεςζη ζηα «ςζηήμαηα εθοδιαζμού και διακίνηζηρ πποφόνηυν (Logistics)» «Η σέζη ηυν Logistics με ηην εξςπηπέηηζη πελαηών και ηο κόζηορ & η εθαπμογή

Διαβάστε περισσότερα

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Μνρηαλάθεο Κσλ/λνο Πξντζηάκελνο Πιεξνθνξηθήο Γήκνπ Ηξαθιείνπ Η κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ 1990-

Διαβάστε περισσότερα

Καλοληζκός REACH - Αζθάιεηα θαη σγεία ζηελ εργαζία. Δρ Δήκεηρα Δαληήι, τεκηθός Προϊζηακέλε ηες Δ/λζες Περηβάιιοληος ηοσ Γ.Χ.Κ.

Καλοληζκός REACH - Αζθάιεηα θαη σγεία ζηελ εργαζία. Δρ Δήκεηρα Δαληήι, τεκηθός Προϊζηακέλε ηες Δ/λζες Περηβάιιοληος ηοσ Γ.Χ.Κ. Καλοληζκός REACH - Αζθάιεηα θαη σγεία ζηελ εργαζία Δρ Δήκεηρα Δαληήι, τεκηθός Προϊζηακέλε ηες Δ/λζες Περηβάιιοληος ηοσ Γ.Χ.Κ. 1 Κοηλοηηθή λοκοζεζία REACH - OSH REACH (Registration, Evaluation, Authorization

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ

ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ/ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΩΝ / Μ Β Α Δxecutive 2010/2011 ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΣΔΥΝΗΚΩΝ ΔΡΓΩΝ ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΣΔΥΝΗΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σο απόλςηο control ζηην επισείπηζή ζαρ

Σο απόλςηο control ζηην επισείπηζή ζαρ Σο απόλςηο control ζηην επισείπηζή ζαρ Ανάγκερ ηυν επισειπήζευν Άκεζε πιεξνθόξεζε γηα ηελ πνξεία ηεο επηρείξεζεο, γηα ιήςε απνθάζεσλ έγθπξα θαη έγθαηξα Οινθιεξσκέλε Δκπνξηθή θαη Οηθνλνκηθή δηαρείξηζε ζε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΔΣ: ΤΑ ΔΜΠΟΓΙΑ, ΤΑ ΟΦΔΛΗ & ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΓΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΔΣ: ΤΑ ΔΜΠΟΓΙΑ, ΤΑ ΟΦΔΛΗ & ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΔΣ: ΤΑ ΔΜΠΟΓΙΑ, ΤΑ ΟΦΔΛΗ & ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Γεληόγλοσ Χριζηίνα Βιβλιοθήκη Οικονομικού Πανεπιζηημίος Αθηνών, Βιβλιοθηκονόμορ MSc, MBA, Παηηζίων 76, 10434 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014

Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014 Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο Όνομα 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014 15:00:19 Λαηίλεο Αλδξέαο 10/9/2014 17:59:31 ΜΑΓΔΜΣΕΟΓΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

(ύμθωνα με ηην Οδηγία 1999/5/ΔΚ και ηο Π.Γ. 44/Μάπηιορ 2002)

(ύμθωνα με ηην Οδηγία 1999/5/ΔΚ και ηο Π.Γ. 44/Μάπηιορ 2002) ΗΜΑΝΗ ΔΞΟΠΛΙΜΟΤ (1) (ύμθωνα με ηην Οδηγία 1999/5/ΔΚ και ηο Π.Γ. 44/Μάπηιορ 2002) (1) ΑΠΟΠΟΙΗΗ ΔΤΘΤΝΗ: Σν θείκελν απηφ έρεη σο ζηφρν ηελ ελεκέξσζε ησλ ελδηαθεξνκέλσλ ζε ζέκαηα δηάζεζεο ζηελ αγνξά, ειεχζεξεο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία Οικονομική Γιασείπηζη ηων Θαλάζζιων Πόπων Ιζαβέιια Γεσξγίνπ Δπηβιέπσλ: Φνίβε Κνπληνχξε ΑΘΗΝΑ 2013 Πεπιεσόμενα Ειςαγωγή... 2 1.Η Ενεργειακή Πολιτική τησ

Διαβάστε περισσότερα

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ 1 ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάημε θηλεηηθώλ δεμηηήησλ θαη ηθαληεηηθή εθηέιεζε ξηζκέλσλ α αηέ Σηχ :1 και 4 Γλώζε ηε άζα κε δάηια ζηελ εηζθαίξηζε. Ειδιώξει Πειεχμεα Χ 1. Τα αηδηά λα κάζλ ηελ άζα κε δάηια. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας

Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας Jessica Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας Γεωργία Ζεμπιλιάδοσ, Προϊζηαμένη Ενδιάμεζη Διατειριζηική

Διαβάστε περισσότερα

Εθαξκνγή ηωλ αξρώλ ηεο Οιηθήο Πνηόηεηαο ζηε Δηνίθεζε Έξγωλ Πιεξνθνξηθήο ζηελ Ειιάδα

Εθαξκνγή ηωλ αξρώλ ηεο Οιηθήο Πνηόηεηαο ζηε Δηνίθεζε Έξγωλ Πιεξνθνξηθήο ζηελ Ειιάδα Παλεπηζηήκην Πεηξαηώο Σκήκα Οξγάλσζεο θαη Γηνίθεζεο Δπηρεηξήζεσλ Μεηαπηπρηαθό Πξόγξακκα ζηε Γηνίθεζε Δπηρεηξήζεσλ Οιηθή Πνηόηεηα Εθαξκνγή ηωλ αξρώλ ηεο Οιηθήο Πνηόηεηαο ζηε Δηνίθεζε Έξγωλ Πιεξνθνξηθήο

Διαβάστε περισσότερα

Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα

Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα Οξηζκόο Δύξεζε Δπηθαιύπηνληνο Γέλδξνπ κε Διάρηζην Βάξνο, δειαδή ειάρηζην άζξνηζκα βαξώλ αθκώλ Αιγόξηζκνη Prim, Kruskal, Baruvka Βαζίδνληαη ζηελ ηερληθή ηεο Απιεζηίαο Η νξζόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα ΚΡΑΣ ΙΚΟ ΠΙΣ ΟΠΟΙ ΗΣΙΚ Ο ΓΛΩ ΟΜΑΘΔΙΑ ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα τόχοι του σεμιναρίου Με ην παξόλ ζεκηλάξην απνζθνπνύκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΣΜΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΥΗΡΑ ΥΡΗΣΟ ΔΠΙΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΣΗ : ΜΑΤΡΙΓΗ ΚΩΝΣΑΝΣΙΝΟ ΚΑΒΑΛΑ 2009 1. ΔΗΑΓΧΓΖ... 3 1.1 Γεληθά... 3 1.2 Γηαηί Σν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΝΑΤΣΙΛΙΑΚΔ ΤΠΗΡΔΙΔ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΔΞΑΓΧΓΙΚΧΝ ΓΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΧΝ - Η ΠΔΡΙΠΣΧΗ ΤΝΔΡΓΑΙΑ ΜΔ ΣΟΝ ΤΝΔΣΑΙΡΙΜΟ ηνπ ΑΡΑΜΠΑΣΕΖ ΗΧΑΝΝΖ

Διαβάστε περισσότερα

Intel Accelerate Your Code

Intel Accelerate Your Code Intel Accelerate Your Code Semester Project at Parallel & Distributed systems Dimitrios S. Tsiktsiris University of Western Macedonia Department of Informatics & Telecommunications Engineering Kozani,

Διαβάστε περισσότερα

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ.

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ. Λ. Γαηζέιεο Θ. Εάρνπ Α. Ινπθόπνπινο Δ. Θνπινύιαο Θ.Ξ. Καθαξίηζεο Κ. Κπνύικπνπ Γ. Ληάηνο Γ.Λ. Ληαιέθνο Γ. Ξαπαδάκνπ Α. Ξνιύδνο Δ.Η. Οεγνπνύινπ Α. Παξακνύξηζε Κ. Πγάληδνο Α. Πηέθνο 18.30 ΣΑΗΟΔΡΗΠΚΝΠ-ΞΟΝΠΦΩΛΖΠΔΗΠ

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση περιβαλλοντικών μεταβλητών με την βοήθεια των ΓΣΠ

Συσχέτιση περιβαλλοντικών μεταβλητών με την βοήθεια των ΓΣΠ Συσχέτιση περιβαλλοντικών μεταβλητών με την βοήθεια των ΓΣΠ Μελιάδης Μιληιάδης: Γεωγράθος, Μεηαπηστιακός θοιηηηής ΑΠΘ-ΣΧΟΛΗ ΓΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & Φ.Π. Δργαζηήριο Γαζικής Γιατειριζηικής και Τηλεπιζκόπηζης Μελιάδοσ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηζη Ηλιακήρ Ενέπγειαρ ζε Αζηικό Πεπιβάλλον ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Αξιοποίηζη Ηλιακήρ Ενέπγειαρ ζε Αζηικό Πεπιβάλλον ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σα θυηοβοληαφκά (Φ/Β) ζςζηήμαηα απνηεινχλ κηα απφ ηηο εθαξκνγέο ησλ Αλαλεψζηκσλ Πεγψλ Δλέξγεηαο (Α.Π.Δ.), κε ηεξάζηην ελδηαθέξνλ γηα ηελ Διιάδα. Δθκεηαιιεπφκελν ην Φ/Β θαινόμενο, δειαδή ηελ άκεζε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ ΚΡΗΣΗ ΣΜΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΩΝ

ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ ΚΡΗΣΗ ΣΜΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΩΝ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ ΚΡΗΣΗ ΣΜΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΩΝ ΓΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΜΔ ΘΔΜΑ Αλάπηπμε ζπζηήκαηνο ζπζηάζεσλ βαζηδόκελνπ ζηε κνληεινπνίεζε ηνπ πξνθίι ησλ ρξεζηώλ κε ζηόρν ηελ πξνζσπνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΔΙ ΚΑΣΑΝΑΛΧΣΧΝ ΔΝΑΝΣΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΦΑΛΙΗ ΣΡΟΦΙΜΧΝ

ΣΑΔΙ ΚΑΣΑΝΑΛΧΣΧΝ ΔΝΑΝΣΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΦΑΛΙΗ ΣΡΟΦΙΜΧΝ ΑΣΔΙ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ: ΓΙΟΙΚΗΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ: ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΧΝ ΣΑΔΙ ΚΑΣΑΝΑΛΧΣΧΝ ΔΝΑΝΣΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΦΑΛΙΗ ΣΡΟΦΙΜΧΝ ΤΠΔΤΘΤΝΟ ΚΑΘΗΓΗΣΗ: ΜΑΜΑΛΗ ΠΤΡΙΓΧΝ ΠΟΤΓΑΣΡΙΑ: ΑΡΑΓΗ ΔΡΙΔΣΣΑ (Α.Μ. 4002) Καβάια, 2012

Διαβάστε περισσότερα

Γξαθηθά Τπνινγηζηώλ θαη ε ζπκβνιή ηνπο ζηελ Ιαηξηθή

Γξαθηθά Τπνινγηζηώλ θαη ε ζπκβνιή ηνπο ζηελ Ιαηξηθή Γξαθηθά Τπνινγηζηώλ θαη ε ζπκβνιή ηνπο ζηελ Ιαηξηθή Δέζπνηλα Μηραήι Τπ. Δξ. Πιεξνθνξηθήο Εξεπλεηηθό Εξγαζηήξην: Γξαθηθώλ Τπνινγηζηώλ & Εηθνληθήο Πξαγκαηηθόηεηαο Σκήκα Πιεξνθνξηθήο - Παλεπηζηήκην Κύπξνπ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ ΟΓΗΓΙΔ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΔΝΘΔΣΟΤ Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ Τνπνζεηήζηε ηα θιηπ ηνπ λεξνρύηε ζηηο εγθνπέο πνπ βξίζθνληαη θάηω από ην λεξνρύηε (Σρ. 1). ημείωζη: αλάινγα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΧΜΔΣΡΗΑ ΓΗΑ ΟΛΤΜΠΗΑΓΔ

ΓΔΧΜΔΣΡΗΑ ΓΗΑ ΟΛΤΜΠΗΑΓΔ ΒΑΓΓΔΛΖ ΦΤΥΑ 011 1 ΒΑΗΚΟΗ ΟΡΗΜΟΗ 11 ΓΤΝΑΜΖ ΖΜΔΗΟΤ Έζησ P ηπρόλ ζεκείν ηνπ επηπέδνπ θύθινπ C (O,R ) (πνπ βξίζθεηαη εθηόο ηνπ θπθιηθνύ δίζθνπ C (O,R ) ) θαη PT ε εθαπηνκέλε από ην P (T ην ζεκείν επαθήο )

Διαβάστε περισσότερα

ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ & ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΘΔΜΑ ΓΖΜΟΗΔ ΥΔΔΗ ΣΖΝ ΣΡΑΠΔΕΑ

ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ & ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΘΔΜΑ ΓΖΜΟΗΔ ΥΔΔΗ ΣΖΝ ΣΡΑΠΔΕΑ ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ & ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΘΔΜΑ ΓΖΜΟΗΔ ΥΔΔΗ ΣΖΝ ΣΡΑΠΔΕΑ ΠΟΤΓΑΣΡΗΔ:ΗΑΦΑΚΑ ΑΝΝΑ & ΜΠΑΓΛΑΝΔΑ ΠΔΛΑΓΗΑ ΤΠΔΤΘΤΝΟ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: θ. ΑΡΖΓΗΑΝΝΗΓΖ ΑΚΑΓΖΜΑΨΚΟ ΔΣΟ: 2014 ΚΑΒΑΛΑ 2014

Διαβάστε περισσότερα