ρ. Λεωνίδας Χ. Μπόµπας, Συγκριτικός της Εκπαίδευσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ρ. Λεωνίδας Χ. Μπόµπας, Συγκριτικός της Εκπαίδευσης"

Transcript

1 Αγαπητέ µου δάσκαλε, «Μαθαίνω πως να Μαθαίνω»; ρ. Λεωνίδας Χ. Μπόµπας, Συγκριτικός της Εκπαίδευσης Περίληψη: Η παρούσα εργασία επιχειρεί να προσεγγίσει ορισµένες µόνο πτυχές αυτού που σχηµατικά αποκαλούµε «Μαθαίνω πως να Μαθαίνω», µέσα στην ίδια την αµείλικτη σχολική καθηµερινότητα του ελληνικού δηµοτικού σχολείου σήµερα. Ειδικότερα, µάλιστα, η κεντρική εστίαση (και) τούτης της εκ των πραγµάτων διερευνητικής προσπάθειας στοχεύει κατά πρώτιστο λόγο- να επικεντρώσει το ενδιαφέρον προβληµατισµού και αναζήτησης στον ίδιο το µάχιµο δάσκαλο της σχολικής τάξης, στοχεύοντας να αναδείξει µε τη µορφή βασικών ερωτηµάτων το «συνολικό ρόλο» του µάχιµου δασκάλου στη διαδικασία (πορεία;) τού πως µαθαίνουν οι µαθητές του να µαθαίνουν, αν και όταν ή εφόσον κάτι τέτοιο επιτυγχάνεται και, συνακόλουθα, αν το «αποτέλεσµα» µπορεί να εντοπιστεί και να µετρηθεί/αξιολογηθεί µε κάποια σχετική αξιοπιστία. Βασικές επισηµάνσεις από τη σχετική βιβλιογραφία, που διαρκώς επικαιροποιείται και στη χώρα µας, σε άµεσο συνδυασµό µε κάποιες σκόρπιες εµπειρικές παρατηρήσεις πρωτογενώς συγκεντρωµένες από συγκεκριµένες σχολικές τάξεις και µάχιµους δασκάλους, συγκροτούν το corpus της συγκεκριµένης παρουσίασης. Α. Ο περί της εισαγωγής λόγος Από χρόνια τώρα πιστός (σχεδόν πάντα) θιασώτης κι εγώ παγιωµένων πρακτικών στα κατ ευφηµισµό ελεύθερα πεδία των διεπιστηµονικών προσεγγίσεων, µε ξέχωρες εµφαντικές αναφορές στο διαρκώς µεταλλασσόµενο προαύλιο των Επιστηµών της Αγωγής, προσχωρώντας για µια ακόµη φορά στην παγκοίνως γνωστή διαδροµή που οφείλουµε να ακολουθούµε κατά τη διάρκεια συγκρότησης και παρουσίασης µιας δυνητικά αποκαλούµενης επιστηµονικής ανακοίνωσης ενώπιον εξειδικευµένου κοινού οµογάλακτων κολίγων, δροµολογώ ευθύς αµέσως τον ηλεκτρονικό µου κειµενογράφο σε προοδευτική τροχιά απολύτως σύµφωνη µε τις κοινά αποδεκτές προδιαγραφές κατά τα ειωθότα. Το οποίο, προφανώς, πρακτικά σηµαίνει πως ευθύς αµέσως προτίθεµαι να αναπτύξω τούτο µου τον εξόχως διερευνητικό λόγο εντός των συγκεκριµένων χρονικών ορίων που εκ προοιµίου έχουν τεθεί και στο παρόν συνέδριο- κατά µήκος του καθολικά αποδεκτού δυαδικού σχήµατος που εντελώς σχηµατικά θα µπορούσε να συνοψιστεί: α) στην αποκαλούµενη βιβλιογραφική επισκόπηση µε τις προσωπικές επιλογές του συγγραφέα ως θεωρητικό περίγραµµα στο πρώτο µέρος, και β) σε έναν εξ ορισµού επιγραµµατικό µονόλογο θεµιτού προβληµατισµού και απαρίθµησης σειράς καίριων ερωτηµάτων που προκύπτουν αλλά και σχετίζονται άρρηκτα µε το κεντρικό ζήτηµα που εξετάζεται στην παρούσα συγκυρία. Το ακροατήριο σε πρώτο χρόνο µε την ιδιότητα του πρωτογενούς δέκτη της προφορικής αυτής παρουσίασης αλλά και το αναγνωστικό κοινό σε µεταγενέστερο χρόνο που ευελπιστεί κανείς να συναντήσει τον πυρήνα των λεγοµένων µου στη γραπτή τους µορφή ως συγκροτηµένο σώµα πρακτικών συνεδρίου, αναµένεται να λειτουργήσουν στο πλαίσιο των κατά σύµβαση ρόλων τους, κριτές, επεξηγηµατικοί δίαυλοι αµφίδροµης επικοινωνίας, αλλά και -κατά περίσταση- επικριτές, καλοδεχούµενοι. ISSN

2 Σπεύδοντας ταυτόχρονα να σηµειώσω αµέσως, πως η παράθεση του κυρίως κειµένου έπεται ενός εύγλωττου τίτλου σε αυτή την ανακοίνωση, ο οποίος είναι καθόλα δηλωτικός ως προς την προτιθέµενη έµφαση του συγγραφέα, να εστιάσει το διερευνητικό του φακό προσέγγισης και ανάλυσης, δηλαδή, στο δάσκαλο της σχολικής τάξης και στον ίδιο το µαθητή της αµείλικτης σχολικής καθηµερινότητας. Η συγκεκριµένη διατύπωση του τίτλου µε τη µορφή ευθείας ερώτησης-απορίας του µαθητή προς το δάσκαλό του -και µάλιστα εν ώρα πραγµατικού µαθήµατος- που αναφέρεται στο εάν «Μαθαίνει πως να Μαθαίνει», θα µπορούσε να εκληφθεί στην παρούσα συγκυρία ως ένα παραστατικό σχήµα αυθαίρετης κατά τι υπέρβασης, που αγωνιά να µας µεταφέρει νοερά σε µια σχολική τάξη «επί τω έργω». Έτσι, η παρούσα εργασία επιχειρεί να προσεγγίσει ορισµένες µόνο πτυχές αυτού που σχηµατικά αποκαλούµε «Μαθαίνω πως να Μαθαίνω», µέσα στην ίδια την αµείλικτη σχολική καθηµερινότητα του ελληνικού δηµοτικού σχολείου σήµερα. Ειδικότερα, µάλιστα, η κεντρική εστίαση (και) τούτης της εκ των πραγµάτων διερευνητικής προσπάθειας στοχεύει κατά πρώτιστο λόγο- να επικεντρώσει το ενδιαφέρον προβληµατισµού και αναζήτησης στον ίδιο το µάχιµο δάσκαλο της σχολικής τάξης, στοχεύοντας να αναδείξει µε τη µορφή βασικών ερωτηµάτων το «συνολικό ρόλο» του δασκάλου στη διαδικασία (πορεία;) τού πως µαθαίνουν οι µαθητές του να µαθαίνουν, αν και όταν ή εφόσον κάτι τέτοιο επιτυγχάνεται και συνακόλουθα µπορεί να εντοπιστεί και να µετρηθεί/αξιολογηθεί µε κάποια σχετική αξιοπιστία. Βασικές επισηµάνσεις από τη σχετική βιβλιογραφία, που διαρκώς επικαιροποιείται και στη χώρα µας, σε άµεσο συνδυασµό µε κάποιες σκόρπιες εµπειρικές παρατηρήσεις πρωτογενώς συγκεντρωµένες από συγκεκριµένες σχολικές τάξεις και µάχιµους δασκάλους, αναµένεται να συγκροτήσουν το corpus της παρουσίασης που ακολουθεί. Στο πλαίσιο αυτής της συλλογιστικής καθίσταται κάτι παραπάνω από προφανές ότι, και εδώ, το βασικότατο πρωταγωνιστικό δυαδικό σχήµα ή δίδυµο σχολικής πράξης «δάσκαλος και µαθητής» αποτελεί και οφείλει γενικώς να αποτελεί το «κέντρο του κόσµου», τον συγκεκριµένο «οµφαλό της γης», εν προκειµένω. Όσο και εάν η επανάληψη αυτής της πρωτεϊκής επισήµανσης µπορεί φαινοµενικά και σε µια βιαστική ανάγνωση να ηχεί στα αυτιά ορισµένων ως πλεονασµατικά µόνιµη επωδός χωρίς ιδιαίτερη σηµασία, τίποτα δεν είναι σε θέση να αναιρέσει ή να µειώσει τη βασική της αξία και την καθοριστική της σπουδαιότητα διαχρονικά. Β. Από τα ήδη λεχθέντα και γραφέντα Είναι γεγονός αδιαµφισβήτητο πως σχεδόν το σύνολο αυτών που µε τον ένα ή τον άλλο τρόπο έχουν ή διεκδικούν για τον εαυτό τους να έχουν της µιας ή της άλλης µορφής εµπλοκή µε τα εκπαιδευτικά δρώµενα σε διάφορα επίπεδα εκτός αλλά και εντός της επισήµως θεσµοθετηµένης εκπαίδευσης, φαίνεται να συµφωνούν, τουλάχιστον σε επίπεδο δηµόσιας ρητορικής και διακηρύξεων, ότι η σχολική πράξη και η ενγένει σχολική διαδικασία στις µέρες µας οφείλει να λειτουργεί απαρέγκλιτα στο ευρύτερο παιδαγωγικό/διδακτικό πλαίσιο του «Μαθαίνω πως να Μαθαίνω» ISSN

3 (Αλαχιώτης 2003, Κασσωτάκης & Φλουρής 2006, Hargreaves 2004). Κάτι τέτοιο, άλλωστε, φαντάζει και ως αδήριτη και επιτακτική αναγκαιότητα των καιρών µας µε δεδοµένο ότι, καθώς εκτιµάται από πολλούς ειδικούς σε διεθνές επίπεδο, οι ανθρώπινες γνώσεις σε γενικές γραµµές υπερδεκαπλασιάζονται κάθε δεκαετία και ότι παραπάνω και από το 80% αυτών των γνώσεων καταλήγουν στο µεταξύ να είναι απαξιωµένες έως και άχρηστες. Η εικόνα αυτή γίνεται ακόµη πιο ενισχυτική της αναγκαιότητας για να «µαθαίνει πως να µαθαίνει» ο σηµερινός µαθητής, αν αναλογιστεί κανείς τα σχετικά δεδοµένα και τις προβλέψεις από το χώρο της αγοράς εργασίας και της απασχόλησης, όπου υπογραµµίζεται ότι στον αιώνα µας ο κάθε εργαζόµενος αναµένεται να αλλάζει επτά ή και οκτώ φορές επάγγελµα ώσπου να ολοκληρώσει την (όποια) επαγγελµατική του σταδιοδροµία. Ενδεικτική είναι, µεταξύ πολλών άλλων, η σχετική υπογράµµιση της Ε. Σάββα (2003: 381) που µε έµφαση σηµειώνει: «Ο µαθητής δηλαδή θα πρέπει να µάθει στο σχολείο κυρίως πως να µαθαίνει, ώστε να προσεγγίζει ενεργητικά και δηµιουργικά την παρεχόµενη γνώση», ενώ εξίσου εµφαντική είναι και η ανάλογη επισήµανση του Α. Τριλιανού (2004: 278) σε πρόσφατο Συνέδριο της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος: «Εποµένως η διδασκαλία δεν πρέπει να αποβλέπει µόνο στη µετάδοση της γνώσης, αλλά και στο πως οι µαθητές µαθαίνουν και διευρύνουν τους πνευµατικούς ορίζοντές τους µε την εµπλοκή τους σε κατάλληλες δραστηριότητες, οι οποίες συνάπτονται µε την αυθεντική, την ενεργητική και τη συγκυριακή µάθηση, τον κοινωνικό κονστροκτουβισµό και την ανάπτυξη των πολλαπλών τύπων νοηµοσύνης». Οι σύγχρονοι παιδαγωγικοί και εκπαιδευτικοί προβληµατισµοί διεθνώς έχουν ήδη παρουσιαστεί ως απολύτως κατηγορηµατικοί επ αυτού. Η UNESCO αναφερόµενη µε διεξοδικότητα στο ρόλο της εκπαίδευσης στη σύγχρονη εποχή µας, καθορίζει µε σαφήνεια τους τέσσερις βασικούς πυλώνες, βάσει των οποίων κύριος σκοπός της εκπαίδευσης είναι να µάθει το µαθητή: α) πώς να µαθαίνει, β) πώς να ενεργεί, γ) πώς να συνεργάζεται και δ) πώς να υπάρχει. Χωρίς αυτό, βεβαίως, να σηµαίνει ότι το όλο αυτό πολύ σοβαρό ζήτηµα κινείται σε επίπεδα οµοφωνίας ως προς το βαθύτερα θεωρητικό του µέρος αλλά και στην αµιγώς πρακτική του διάσταση µέσα στην ίδια τη σχολική τάξη Όλα αυτά, βεβαίως, µε άµεσες αναφορές και παραδειγµατικές µνηµονεύσεις από το ελληνικό δηµοτικό σχολείο στη δική του ιδιότυπη διαχρονία και στη σηµερινή του λειτουργική παρουσία στην εποχή της περιώνυµης παγκοσµιοποίησης, της διαρκώς αυξανόµενης πολυπολιτισµικότητας και σε ένα τεχνολογικά εκρηκτικό περιβάλλον µιας ύστερης νεωτερικότητας άκρατου σχετικισµού και αβεβαιότητας διάχυτης (Ματθαίου, 2001) Ο Αντωνίου (2009: 57), εξετάζοντας µια σειρά από κρίσιµα ζητήµατα που αφορούν στα της εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών, µε απολύτως κατηγορηµατικό τρόπο επαναλαµβάνει και συνοψίζει την κοινά αποδεκτή πλέον θέση, ότι «ο εκπαιδευτικός σήµερα δεν µπορεί να εµµένει µόνο στην µετάδοση γνώσεων, αλλά να προχωρά κυρίως στη µετάδοση της τέχνης του τρόπου µάθησης και στην πρόσκτηση ικανοτήτων µάθησης». Και αναµφισβήτητα, η επισήµανση αυτή στην επιγραµµατική ISSN

4 της διατύπωση περικλείει και εκφράζει µε τον εναργέστερο τρόπο το συγκεκριµένο ρόλο και τη συγκεκριµένη καθηµερινή επιδίωξη του µάχιµου δασκάλου κάθε σχολικής τάξης, στο πλαίσιο του συζητούµενου (και) εδώ «Μαθαίνω πως να µαθαίνω». Να υπενθυµίσουµε ότι, σύµφωνα µε τον Piaget, η µάθηση επέρχεται από τη στιγµή που το παιδί επιστρατεύει τις δικές του δυνάµεις και επενεργεί πάνω στο αντικείµενο µάθησης. Άρα βασική προϋπόθεση είναι να τοποθετείται το παιδί µπροστά σε καταστάσεις µάθησης οι οποίες προϋποθέτουν δράση από το ίδιο. Έτσι η ενεργητική συµµετοχή των παιδιών και η έκφραση της θέλησης τους στην επιλογή θέµατος και το σχεδιασµό µιας δραστηριότητας οδηγεί σε µια δηµιουργική και σύγχρονη αγωγή, σε µια εκπαίδευση που κατατείνει στο να διευκολύνει αλλά και να ενθαρρύνει τους µαθητές στο να «µαθαίνουν πως να µαθαίνουν». Γ. Των ερωτηµάτων ανάγνωσµα δάσκαλε Και ο δάσκαλος; Με το εύγλωττο αυτό ερώτηµα ερχόµαστε ευθύς αµέσως στον ίδιο τον πυρήνα του κεντρικού προβληµατισµού που διατρέχει το σύνολο της παρούσας εργασίας, συµπυκνώνοντας στην ερωτηµατική τους µορφή βασικές παραµέτρους που αφορούν άµεσα στο δάσκαλο της σχολικής τάξης εντός του καθηµερινού σχολικού πλαισίου του «Μαθαίνω πως να µαθαίνω»: Ποιος είναι ο ρόλος τού δασκάλου (Κοσσυβάκη, 2003) η συµβολή του, οι τεχνικές και το καθηµερινό του ρεπερτόριο ως αδιάλειπτη σχολική πρακτική στη σχολική του τάξη; Η συνολική του προετοιµασία, αρχική και συνεχιζόµενη, ή η δια βίου λεγόµενη κατάρτισή του, ο ίδιος ο δάσκαλος που καλείται και εντέλλεται να µάθει στους µαθητές του πως να µαθαίνουν, έχει αυτός ο ίδιος ως επαγγελµατίας της εκπαίδευσης µάθει πως να µαθαίνει για τον εαυτό του; Και οι καθηµερινοί, επισήµως ή άλλως πως, θεσµοθετηµένοι ή και άτυποι ποικιλώνυµοι περιορισµοί που εγκλωβίζουν και εν πολλοίς συχνότατα οριοθετούν ανελαστικά τη σχολική καθηµερινότητα του µάχιµου δασκάλου τόσο που, ακόµη και αν το θέλει ειλικρινά, να µην µπορεί στη σχολική πράξη να «µάθει πως να µαθαίνουν» οι µαθητές του; Ποιες και τι απαντήσεις που να έχουν γραµµική αντιστοίχιση µε την υπαρκτή σχολική πραγµατικότητα προκύπτουν ως εµπειρικά δεδοµένα στα παραπάνω ενδεικτικά ερωτήµατα; Τι µας λέει η σχετική βιβλιογραφία αλλά και, πρωταρχικά και κύρια, οι προσωπικές βιωµατικές µαρτυρίες των ίδιων των δασκάλων της σχολικής τάξης; Ότι, κατ αρχάς, η εκπαίδευση στηρίζεται στην κινητοποίηση βαθύτερων διαφερόντων, όπως είναι ο ενθουσιασµός, η αγάπη για µάθηση, η επιθυµία για ανακάλυψη. Ότι η προσωπικότητα του δασκάλου πρέπει να έχει ισχυρή συναισθηµατική επένδυση. Ότι «Ολοένα και περισσότερο αναγνωρίζεται ως επιτακτική αναγκαιότητα ο ορθολογικός απεγκλωβισµός του µάχιµου εκπαιδευτικού ISSN

5 από παραδοσιακά θεσµικά δεσµά αλλά και από σχολειοποιηµένα στερεότυπα και νοοτροπίες δοµών και λειτουργιών, εντός και εκτός του σχολικού χώρου, µε την παιδαγωγική αυτονοµία του εκπαιδευτικού στην κοινωνία τη γνώσης του 21ου αιώνα ως διαρκές ζητούµενο» (Μπόµπας, 2004: 381). Κι ακόµη, ότι «η πιο σηµαντική συµβολή του δασκάλου έγκειται στην ικανότητά του να παρεµβαίνει και να αξιοποιεί τις ποικίλες ευκαιρίες για µάθηση και προβληµατισµό, τη στιγµή που αυτές αναδύονται κατά τη διάρκεια της σχετικά αυτόνοµης, βιωµατικής ή σύνθετης εργασίας των µαθητών µέσα στο εργαστήρι της τάξης» (Α. Ράπτης & Α. Ράπτη, 2003: 79). Ανάλογες είναι και οι σχετικές υπογραµµίσεις του Φύκαρη (2008) ο οποίος, µέσα από την εµπειρική του έρευνα που αφορά κατ οίκον εργασίες µια διαχρονικά εµµέ νουσα σχολική πρακτική (Μπόµπας, 2010)- επιχειρεί, µε έναν έµµεσο αλλά αρκετά διαφωτιστικό τρόπο, να φωτίσει ορισµένες πτυχές του πως οι µαθητές µπορούν να µαθαίνουν πως να µαθαίνουν, κάθε φορά που έρχονται αντιµέτωποι µε την υποχρέωση να ολοκληρώνουν τις εργασίες για το σπίτι που τους αναθέτουν οι εκπαιδευτικοί τους. Ο Kelly (2004: 28), µε κατηγορηµατικό και σαφή τρόπο διατυπώνει τη δική του θέση, εν προκειµένω, όταν µε έµφαση παρατηρεί: we cannot impose what is knowledge for us upon them (the students); we must assist them to develop their own knowledge, their own hypotheses, which will be different from ours if the process of evolution is to go on Τέλος, στο πλαίσιο αυτής της προβληµατικής δεν θα πρέπει να ξεχνά κανείς και τούτο. «...Τα νέα βιβλία γίνονται συχνά αντιληπτά και χρησιµοποιούνται µε τον ίδιο ακριβώς τρόπο που χρησιµοποιούνταν τα παλιά. Και τούτο διότι πολλοί εκπαιδευτικοί δεν έχουν αντιληφθεί το νέο τους ρόλο και επιµένουν στη µετάδοση των γνώσεων, αντί να επιδιώκουν την ανταλλαγή απόψεων και την αναζήτηση της γνώσης µέσα από τη διευκρίνιση προβληµατικών καταστάσεων. Έτσι συνεχίζουν να κάνουν το παλιό µάθηµα µε το νέο βιβλίο» (Ι. Πυργιωτάκης, 1999: 392). «Οι µέθοδοι διδασκαλίας εξακολουθούν σε µεγάλο βαθµό να παραµένουν δασκαλοκεντρικές και πολλά στοιχεία της παλαιάς αυθεντίας συνεχίζουν να διατηρούνται στη συµπεριφορά των εκπαιδευτικών» (σελ. 291) Και όπως τόσο εύστοχα αλλά και σε µια µάλλον απλή και κωδικοποιηµένη µορφή έχει πολλάκις διατυπωθεί από πολλούς παιδαγωγούς: «Όταν τα παιδιά δεν µαθαίνουν µε τον Τρόπο που διδάσκεις, τότε, διδάσκεις τα παιδιά µε τον τρόπο που Μαθαίνουν». Κάντε τόπο στο σχολικό βίωµα ύο σχετικά αποσπάσµατα από βιωµατικές «καταθέσεις» µάχιµων δασκάλων, που στην ενδεικτική τους διατύπωση παρατίθενται αυτούσια στη συνέχεια, σκιαγραφούν µε εύστοχη παραστατικότητα «ποιος οφείλει να είναι ο συγκεκριµένος ρόλος» του µάχιµου δασκάλου στην καθηµερινή του «δουλειά» στο σχολείο και στη σχολική του τάξη: Α) «Αυτό το Μαθαίνω πώς να µαθαίνω έχει τις βάσεις του στην εποικοδόµηση της γνώσης από τον ίδιο το µαθητή µε το δάσκαλο σε ρόλο διευκολυντή και λειτουργεί στο ISSN

6 πλαίσιο µια αναδοµηµένης διδασκαλίας που ξεχνά την παραδοσιακή µορφή, όπου ταϊζουµε το µαθητή µε πράγµατα έτοιµα, χάριν και της δικής µας διευκόλυνσης. Η γνώση µέσα από το ''Μαθαίνω πώς να µαθαίνω'', παράγεται από το µαθητή και δεν παρουσιάζεται/εκτίθεται από το δάσκαλο. άσκαλος και Μαθητές είναι παραγωγοί της γνώσης, διαπραγµατεύονται τα νοήµατα, κατασκευάζουν γνώση από την πληροφορία, ασκούν κριτική, µυούνται οι µαθητές στη διδασκαλία της 'ετεροµάθησης', αυτοαξιολογούνται, εξετάζονται οι τρόποι που ο κάθε µαθητής µαθαίνει. Και όλο αυτό βέβαια είναι µια άλλη φιλοσοφία και προσέγγιση που απαιτεί αυτονοµία στο δάσκαλο, ο οποίος οφείλει να δρα και να αυτο-αναπτύσσεται διαρκώς». Β) «Το Μαθαίνω πώς να µαθαίνω υπερβαίνει το «τι» της γνώσης και πάει παραπέρα στο «πώς» που είναι ο αναστοχασµός του «τι». «Πώς» την αποκτώ µε τρόπο ώστε να µου είναι χρήσιµη/αξιοποιήσιµη/σκαλοπάτι στη νέα γνώση/υποδοχέας στο νέο ερέθισµα. Επειδή όµως η διαδικασία της µάθησης είναι προσωπική υπόθεση, εννοώ ότι ο καθένας µαθαίνει µε διαφορετικό τρόπο, είναι σηµαντικό, και ειδικά στα πλαίσια της σχολικής τάξης, ο κάθε µαθητής να µπορεί, βλέποντας/παρατηρώντας/διεισδύοντας/στρέφοντας το βλέµµα του στον εσωτερικό εαυτό του να αναγνωρίζει µέσα από ποιες διαδικασίες και τρόπους µπορεί να µαθαίνει, έτσι ώστε η γνώση να µην είναι αποτέλεσµα αποµνηµόνευσης, άρα βραχύβια, συνεπώς άχρηστη». εν υπάρχει αµφιβολία πως οι ευσύνοπτες αυτές προσωπικές καταγραφές προσδιορίζουν µε σαφήνεια το συγκεκριµένο στίγµα µιας σχετικής συζήτησης και ενός διαρκούς προβληµατισµού, µε το δάσκαλο της σχολικής τάξης πάντα στο προσκήνιο. Απ την άλλη, η προηγηθείσα βιβλιογραφική επισκόπηση αναδεικνύει και υπογραµµίζει χαρακτηριστικές πτυχές σωρευµένης πληροφόρησης και γνώσης όσον αφορά στη διαδικασία του «µαθαίνω πως να µαθαίνω», µε την παρουσία και το ρόλο του µάχιµου δασκάλου σε δυναµική εξέλιξη στο πεδίο των αναπάντητων ερωτηµάτων. Έτσι, µια επιλεκτική ανθολόγηση κοινών σηµείων που ακολουθεί στη συνέχεια, θα µπορούσε να διεκδικήσει µε θεµιτές αξιώσεις την προσοχή του ακροατή/αναγνώστη ο οποίος προσβλέπει σε ένα είδος κωδικοποιηµένου, ας πούµε, «µνηµονίου» αναφορικά µε τη δυναµική πολλαπλότητα του υπό διερεύνηση ζητήµατος: Χρησιµοποιήστε τη µορφοποίηση αυτή για µη αριθµηµένες λίστες =Απαιτείται παιδαγωγική και διδακτική αυτονοµία του δασκάλου Ο δάσκαλος στο ρόλο του διευκολυντή Η γνώση παράγεται από το µαθητή Οι µαθητές κατασκευάζουν γνώση από την πληροφορία Εξετάζονται οι τρόποι που ο κάθε µαθητής µαθαίνει Ο δάσκαλος αυτο-αναπτύσσεται Οι µαθητές ασκούν κριτική Υπέρβαση του «τι» της γνώσης και πάει στο «πως» που είναι αναστοχασµός του «τι» Ικανότητα του δασκάλου να παρεµβαίνει και να αξιοποιεί τις ποικίλες ευκαιρίες για µάθηση και προβληµατισµό τη στιγµή που αυτές αναδύονται Η προσωπικότητα του δασκάλου πρέπει να έχει ισχυρή συναισθηµατική επένδυση Πως οι µαθητές µπορούν να µαθαίνουν πως να µαθαίνουν µέσα και από τις κατ οίκον εργασίες εν µπορούµε να επιβάλλουµε το τι είναι γνώση για εµάς στους µαθητές. ISSN

7 Μάθηση δεν είναι αυτό που φαίνεται όσο αυτό που συµβαίνει στο µυαλό µας και επηρεάζει, χωρίς να µπορούµε να το παρατηρήσουµε, την διαµόρφωση της προσωπικότητάς µας Ο εκπαιδευτικός σήµερα δεν µπορεί να εµµένει µόνο στη µετάδοση γνώσεων, αλλά να προχωρά κυρίως στη µετάδοση της τέχνης του τρόπου µάθησης και στην πρόσκτηση ικανοτήτων µάθησης. Η µάθηση επέρχεται από τη στιγµή που το παιδί επιστρατεύει τις δικές του δυνάµεις και επενεργεί πάνω στο αντικείµενο µάθησης. Βασική προϋπόθεση είναι να τοποθετείται το παιδί µπροστά σε καταστάσεις µάθησης οι οποίες προϋποθέτουν δράση από το ίδιο, δράση που κατά περίπτωση µπορεί να αφορά γνωστικά, συναισθηµατικά ή κοινωνικοποιητικά επίπεδα και στοχοθεσίες σε ατοµική ή συλλογική µορφή. Όσο λιγότερη είναι η κεντρική «συνταγογράφηση» ή η/παρέµβαση σχετικά µε τα απαιτούµενα και τις προδιαγραφές των σχολικών αντικειµένων/µαθηµάτων, τόσο περισσότερος χώρος και περιθώρια υπάρουνι για κάθε σχολική µονάδα να λειτουργεί µε φαντασία και σύµφωνα µε τις συγκεκριµένες τοπικές ανάγκες σχολείου και µαθητών. Πολλοί εκπαιδευτικοί δεν έχουν αντιληφθεί το νέο τους ρόλο και εµµένουν στηµετάδοση των γνώσεων, αντί να επιδιώκουν την ανταλλαγή απόψεων και την αναζήτηση της γνώσης µέσα από τη διευκρίνιση προβληµατικών καταστάσεων. Είναι πλέον βεβαιωµένη η άποψη ότι η γνώση δεν πρέπει να προσφέρεται έτοιµη στον µαθητή, αλλά να καταχτιέται σιγά-σιγά από τον ίδιο το µαθητή. εν µπορεί να υπάρξουν µεµονωµένες ώρες ευέλικτης διδασκαλίας, αλλά µόνο συνεχής ευέλικτη διδασκαλία, όλες τις ηµέρες, όλα τα χρόνια. Αναγκάζοντας τα παιδιά να ακολουθούν όλα τον ίδιο τρόπο διδασκαλίας, αγνοώντας τους ιδιαίτερους τρόπους µάθησης του καθενός, τα αδικούµε. Ο δάσκαλος δηµιουργεί πολλαπλές ευκαιρίες για ατοµικές και οµαδικές εµπειρίες που βηθούν τους συµµετέχοντες να ξεπεράσουν τις περιοριστικές τους αντιλήψεις και να µεγιστοποιήσουν τις δυνατότητές τους. Στο πλαίσιο του γενικού περιγράµµατος των παραπάνω καίριων επισηµάνσεων και ως πρόσθετη αφορµή τωρινού προβληµατισµού και διαλόγου, µια αδροµερής χαρτογράφηση σκόρπιων βιωµατικών σχολίων και προσωπικών εµπειριών από κάποιους λίγους µάχιµους εκπαιδευτικούς που επιχειρούν να περιγράψουν σε τρίτα πρόσωπα τη σχολική τους καθηµερινότητα σε σχέση µε το ζητούµενο «Μαθαίνω πως να µαθαίνω» στη σχολική τάξη, απαντώντας έτσι κατά κάποιο τρόπο και στο σχετικό (τίτλος της παρούσας εργασίας) ερώτηµα των µαθητών τους, θα µπορούσε να διεκδικήσει τον επιλογικό χώρο αυτής της ανακοίνωσης, όχι µόνο ως αναγκαία προσωρινή- καταληκτική υπογράµµιση αλλά και ως σχολικά υπαρκτή πραγµατικότητα/ερέθισµα για τη συνέχεια, µε το δάσκαλο της σχολικής τάξης, και πάλι, στον απολύτως πρωταγωνιστικό του ρόλο. Εχει ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς ότι οι συγκεκριµένες επισηµάνσεις των δασκάλων που παρουσιάζονται εδώ, πολύ πιθανόν αναµενόµενα, αναφέρονται σε πτυχές και ζητήµατα που σαφέστατα είναι όχι µόνο πλέον πασίγνωστα, αλλά αφορούν το σύνολο σχεδόν της καθηµερινής εκπαιδευτικής διαδικασίας στον ίδιο τον κυτταρικό πυρήνα της οποίας αναµφίβολα βρίσκεται το «Μαθαίνω πως να µαθαίνω». Λοιπόν, σύµφωνα ISSN

8 µε καταγεγραµµένες απόψεις και εµπειρίες ενός αριθµού µάχιµων δασκάλων, έχουµε και λέµε: Τα σχολικά εγχειρίδια που έχουµε στη διάθεσή µας σήµερα (τα τελευταία τρία περίπου χρόνια) µε τα περιεχόµενα, τη διάταξη της ύλης και τη µεθοδολογία τους µπορούν και λειτουργούν αρκετές φορές ως θετικοί διευκολυντές για να βαζουµε τους µαθητές µας στη διαδικασία του µαθαίνω πως να µαθαίνω. Είναι προφανές πως η ηλικία/τάξη των παιδιών περιορίζει (µικρότερες τάξεις) εξ αντικειµένου ή διευκολύνει (µεγαλύτερες τάξεις) την προσέγγιση αυτή του µαθαίνω πως να µαθαίνω στη σχολική καθηµερινότητα. Ο αριθµός των παιδιών σε µια τάξη αποτελεί καθοριστικό παράγοντα και σε τούτο το σκηνικό του µαθαίνω πως να µαθαίνω Η προβλεπόµενη ποσότητα της διδακτέας ύλης πολλές φορές- λειτουργεί ανασταλτικά σε άµεση συνάρτηση µε τον διαθέσιµο χρόνο στο καθηµερινό ωρολόγιο πρόγραµµα- στο να υιοθετήσει και να εφαρµόσει στη σχολική πράξη ο δάσκαλος τεχνικές και διαδακτικές προσεγγίσεις του µαθαίνω πως να µαθαίνω. Παρόλα αυτά, γίνεται καθηµερινά προσπάθεια να βάλουµε τους µαθητές µας µπροστά σε προβληµατικές καταστάσεις και µε διάφορους τρόπους και τεχνικές ενθαρρύνουµε και ενισχύουµε την ενεργητική τους συµµετοχή και πρωτοβουλία στη διάρκεια του µαθήµατος. Για µια σειρά από λόγους και αιτίες, δεν «ακολουθούν» όλα τα παιδιά της τάξης µια τέτοια προσέγγιση, µε αποτέλεσµα πολλές φορές και ο δάσκαλος να παλινδροµεί, επιστρέφοντας στο (γνωστό) διδασκαλικό µονόλογο και στην παράθεση πληροφοριών για να προλάβει πριν ολοκληρωθεί η διδακτική ώρα και συνακόλουθα η σχολική ηµέρα.. Σε πάρα πολλές περιπώσεις οι µαθητές, µέσα και από τις λάθος απαντήσεις συµµαθητών τους αντιλαµβάνονται τεχνικές και στρατηγικές µάθησης και κατανοούν καλύτερα τα διδασκόµενα αντικείµενα/φαινόµενα/µαθήµατα. Συχνά παρατηρεί κανείς και ουσιαστική µεταφορά της γνώσης από πολλούς µαθητές στη µια ή στην άλλη σχολική συγκυρία/κατάσταση. Βιβλιογραφικές παραποµπές: Galton, M. & A. Blyth (eds) (1989). Handbook of Primary Education in Europe. London: David Fulton Publishers. Hargreaves, A. (2004). Teaching in the Knowledge Society (education in the age of insecurity). London: Οpen University Press. Lauder, H. et al (eds) (2006). Education, Globalization & Social Change. London: Oxford University Press. Malderez, A. & M. Wedell (2007). Teaching Teachers (processes and Practices) London: Cromwell Press. Reynolds, David et al (eds) (2002). World class schools : International perspectives on school effectiveness. London: Routledge Falmer. Αλαχιώτης, Σ. (2003) «Εισαγωγικό σηµείωµα του Προέδρου του Π.Ι.» στο ΥΠΕΠΘ (Παιδ. Ινστιτούτο) ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών. Αθήνα: σελ Αντωνίου, Χ. (2009). Εκπαίδευση Εκπαιδευτικών. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Κασσωτάκης, Μ. & Γ. Φλουρής (2006). Μάθηση & ιδασκαλία (τόµος Α ). Αθήνα: Αυτοέκδοση. ISSN

9 Κοσσυβάκη, Φ. (2003). Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού στο Μετανεωτερικό Σχολείο: Προσδοκίες, Προοπτικές, Όρια. Αθήνα: Gutenberg. Ματθαίου,. (2001). Το πανεπιστήµιο στην εποχής της ύστερης νεωτερικότητας: Συγκριτική µελέτη της ιδεολογικής και θεσµικής µεταλλαγής του. Αθήνα: Αυτοέκδοση. Ματσαγγούρας, Η. (2001). Η Σχολική Τάξη (τόµος Α ). Αθήνα: Αυτοέκδοση. Μπόµπας, Λ. (2000). «ιερευνώντας θεµατικά ενδιαφέροντα µαθητών για σχολική χρήση», στο: Νέα Παιδεία, 94, Μπόµπας, Λ. (2004). «Παιδαγωγική αυτονοµία του εκπαιδευτικού µε τρία διακριτά σηµεία στίξης: ερωτηµατικό, θαυµαστικό, αποσιωπητικά», στο Α, Τριλιανός & Ι. Καράµηνας (επιµ.) Μάθηση και διδασκαλία στην κοινωνία της γνώσης (Πρακτικά Συνεδρίου ΠΕΕ), Αθήνα, σελ Μπόµπας, Λ. (επιµ.) (2010). Οι κατ οίκον εργασίες στο ελληνικό σχολείο σήµερα. Αθήνα, εκδ. Γρηγόρη. Παππά, Α. (2005). Μαθαίνοντας πως να Μαθαίνω. Αθήνα: Εκδόσεις Φύµατος. Πυργιωτάκης, Ι. (1999). Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήµη. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Ράπτης, Α. & Α. Ράπτη (2003). «Οι ευρύτερες κοινωνικές εξελίξεις και ο εκπαιδευτικός ρόλος των νέων τεχνολογιών», στο Κουτσουβάνου, Ε. κ.ά. (επιµ.) (2003). Γνώσεις, Αξίες και εξιότητες στη σύγχρονη Εκπαίδευση (Πρακτικά 2 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου του ΕΛΛ.Ι.Π.ΕΚ., 28-30/3/2003). Αθήνα: ΕΛΛ.Ι.Π.ΕΚ., σ Σάββα, Ε. (2003). «Ο συνεργατικός ρόλος του σχολικού συµβούλου στην οικοδόµηση των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των αξιών στην σύγχρονη εκπαίδευση», στο Κουτσουβάνου, Ε. κ.ά. (επιµ.), ό. π., σ Τριλιανός, Α. & Ι. Καραµηνάς (επιµ.) (2009). Ελληνική Παιδαγωγική & Εκπαιδευτική Έρευνα (Πρακτικά 6 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος, 5-7/12/2008, τόµος Α & Β). Αθήνα: Ατραπός. Τριλιανός, Α. (2004) «Σχολεία, εκπαιδευτικοί και διδασκαλία στην κοινωνία της γνώσης», στο Α. Τριλιανός & Ι. Καράµηνας (επιµ.), ό. π., σ Φύκαρης, Ι. (2008). Οι κατ οίκον εργασίες ως διδακτική πρακτική: θεωρητική προσέγγιση και εµπειρική διερεύνηση. Αθήνα: Αφοί Κυριακίδη. ISSN

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική Υ.Α Γ2/6646/20-11-97 Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική ΥΠΕΠΘ-Γ2/6646120.Ι 1.97 Ενηµέρωση για το πρόγραµµα επιµόρφωσης Καθηγητών στο Σχολικό Επαγγελµατικό Προσανατολισµό και

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Εγγραφο Γ2/4769/4-9-1998 ΣΧΕΤ. 2794/23-6-98 έγγραφο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Σας αποστέλλουµε οδηγίες για τη διδασκαλία των µαθηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Publishers, London. Ευκλείδης Γ Τεύχη:

Publishers, London. Ευκλείδης Γ Τεύχη: Ανάλυση και Συγκριτικές Επισηµάνσεις Σχολικών Βιβλίων του ηµοτικού Σχολείου (Ελλάδας, Κύπρου, Αγγλίας) όσον αφορά στην Έννοια της Πιθανότητας. Συγγραφέας: Ιδιότητα: Καλαβάσης Φραγκίσκος Σκουµπουρδή Χρυσάνθη

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Οι συγκοινωνίες» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Β Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Ο μαθητής σε μια σύγχρονη τάξη μαθηματικών: Δεν αντιμετωπίζεται ως αποδέκτης μαθηματικών πληροφοριών, αλλά κατασκευάζει δυναμικά τη μαθηματική γνώση μέσα από κατάλληλα

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 2.4. Άξονες ανάγνωσης του τρόπου διδακτικής αξιοποίησης των ψηφιακών μέσων (ΤΠΕ) στη γλωσσική εκπαίδευση: το

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ Μάθημα 1 ο 14/3/2011 Περίγραμμα και περιεχόμενο του μαθήματος Μάθηση με την αξιοποίηση του Η/Υ ή τις ΤΠΕ Θεωρίες μάθησης Εφαρμογή των θεωριών μάθησης στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 1590 1765 η Μέθοδος Project σε σχολές Αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη 1765 1880 συνήθης µέθοδος διδασκαλίας - διάδοσή της στην

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Μέθοδος Project Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη (1789-1909) ΑΘΗΝΑ 1999 1ο Μέρος (κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Η καινοτομία των Βιωματικών δράσεων Παιδαγωγικές Αρχές. Ερευνητικές Διαδικασίες. Θεόδωρος Κ. Βεργίδης. Σχ. Σύμβουλος Π.Ε.03

Η καινοτομία των Βιωματικών δράσεων Παιδαγωγικές Αρχές. Ερευνητικές Διαδικασίες. Θεόδωρος Κ. Βεργίδης. Σχ. Σύμβουλος Π.Ε.03 Η καινοτομία των Βιωματικών δράσεων Παιδαγωγικές Αρχές. Ερευνητικές Διαδικασίες Θεόδωρος Κ. Βεργίδης Σχ. Σύμβουλος Π.Ε.03 Εκπαιδευτικές Καινοτομίες: Αλλάζουν το Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Εκπαιδευτικές Καινοτομίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τι σημαίνει Διαφοροποίηση; Είναι μια συνθετική παιδαγωγική προσέγγιση που συνάδει με τις

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου 1 Τέσσερις οι Λειτουργίες των ιδακτικών Βιβλίων: α. Γνωστική: Οικοδόµηση εννοιολογικής, δηλωτικής και διαδικαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Φυσικές Επιστήμες Θεματικό εύρος το οποίο δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του σχολικού μαθήματος. Έμφαση στην ποιότητα, στη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Θεωρητική Κατεύθυνση) Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Citation (ΑΡΑ format): Μουζάκης, Χ. (2017, 2 Μαρτίου). Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo [Webinar], Στο: Webinars ΠΕ19-20 Ιστο-διαλέξεις για καθηγητές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03 1 Η αξιολόγηση (µπορεί να) αναφέρεται στον εκπαιδευτικό, στο µαθητή, στο Αναλυτικό Πρόγραµµα, στα διδακτικά υλικά στη σχολική µονάδα ή (και) στο θεσµό

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον!

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον! Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για το Νέο Σχολείο: Η γνώση είναι ο δρόμος για το μέλλον! 1 ΣΥΝΟΨΗ 150.000 εκπαιδευτικοί όλων των ειδικοτήτων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα συμμετάσχουν μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα Σενάριο 3. Τα µέσα των πλευρών τριγώνου Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα τριγώνων, τριγωνοµετρικοί αριθµοί περίµετρος και εµβαδόν.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Αθήνα, 1/9/2013 Πληροφορίες : Δ.Σ. Διεύθυνση : Ξενοφώντος 15Α T.K. : 105 57 Αθήνα Τηλέφωνο/Φάξ : 210.3229120 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο : pess@pess.gr Δικτυακός τόπος : http://www.pess.gr Π Ε. Τ Π Ε Λ Ο Π

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει µέθοδος project; Ετυµολογία: projicio = προβάλλω, σχεδιάζω, σκοπεύω, βάζω κάτι στο µυαλό µου. Σηµερινή χρήση: Η λέξη project εµπεριέχει δύ

Τι σηµαίνει µέθοδος project; Ετυµολογία: projicio = προβάλλω, σχεδιάζω, σκοπεύω, βάζω κάτι στο µυαλό µου. Σηµερινή χρήση: Η λέξη project εµπεριέχει δύ Ηµερίδα εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής Κατερίνη, 10-10-2008 Η Παιδαγωγική του ΣΧΕ ΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Μέθοδος Project) Γιώργος Περδίκης Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Τι σηµαίνει µέθοδος project; Ετυµολογία:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση εκπαιδευτικών. Πρακτική άσκηση

Εκπαίδευση εκπαιδευτικών. Πρακτική άσκηση Ακαδ.. Έτος 2016 Ακαδ 2016--17 Πρακτική Άσκηση (ΔΙ.ΜΕ.Π.Α.) Φοιτητών// τριών Φοιτητών ΠΤΔΕ Φλώρινας Εκπαίδευση εκπαιδευτικών Πρακτική άσκηση 2 Χαρακτηριστικά της Π.Α. (1) Φιλοσοφία του προγράμματος σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:

Περιγραφή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Περιγραφή Η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία αποτελεί τη διδακτική έκφραση της προβληματικής του σύγχρονου σχολείου, το οποίο επιδιώκει να αναπτύξει τον ολοκληρωμένο και αυτόνομο δημοκρατικό πολίτη, που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο. Ταυτότητα:

Εκπαιδευτικό σενάριο. Ταυτότητα: Εκπαιδευτικό σενάριο Ταυτότητα: Τίτλος: Επί ασπαλάθων του Σεφέρη Τάξη: Β Λυκείου Δημιουργός: Ποντίκη Μαρία Το σενάριο δοκιμάστηκε στην τάξη. Διδακτικές ώρες : 2 ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Η χρήση πολλαπλών αναπαραστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β. Βιογραφικά Είδη

ΜΕΡΟΣ Β. Βιογραφικά Είδη ΜΕΡΟΣ Β Βιογραφικά Είδη 157 158 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το παρόν τεύχος ανήκει στη σειρά των εκδόσεων του Κ.Ε.Ε. που παρέχουν υλικό υποστηρικτικό της αξιολόγησης των µαθητών στα αντίστοιχα µαθήµατα. Τηρεί τις γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός»

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» εισήγηση του Μένη Θεοδωρίδη που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πανελληνίου Συνεδρίου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Γ Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση της προϋπάρχουσας

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Κασιμάτη Αικατερίνη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Κασιμάτη Αικατερίνη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Κασιμάτη Αικατερίνη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Σύγχρονες θεωρητικές αντιλήψεις Ενεργή συμμετοχή μαθητή στην oικοδόμηση - ανάπτυξη της γνώσης (θεωρία κατασκευής της γνώσης-constructivism).

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Κιούσης

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι

2. Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι ¾ Αναλυτικά Προγράμματα ή Προγράμματα Σπουδών ¾ Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι ¾ Τι είναι σχέδιο μαθήματος, Τι περιλαμβάνει ένα σχέδιο μαθήματος ¾ Μορφές σχεδίων μαθήματος ¾ Διδακτικές τεχνικές,

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας

ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας Ασημίνα Κοντογεωργίου 2010-2011 2 2.Ποιοι θα είναι οι μαθησιακοί στόχοι; 3.Πώς θα εξασφαλίσετε την υλοποίησή τους; 4.Για τις Συνθήκες υλοποίησης του Project: Πότε και πώς

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια Μάθημα 12 ο Διδακτικά σενάρια 1 Τι είναι το διδακτικό σενάριο; 2 Διδακτικό σενάριο είναι η δομημένη, πλήρης και λεπτομερειακή περιγραφή της διαδικασίας που ακολουθείται σε μια διδασκαλία η οποία: εστιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Ε Δημοτικού

Μαθηματικά Ε Δημοτικού Μαθηματικά Ε Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης 2014 Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας.

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Η παρουσίαση σύγχρονων διδακτικών προσεγγίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών «Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Ρωτώ τον εαυτό μου Κάνε αυτήν την απλή ερώτηση στον εαυτό σου, κάθε πρωί στην πορεία σου για το

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία (Project)

Ερευνητική Εργασία (Project) Ερευνητική Εργασία (Project) Ερευνητικές Εργασίες (Project) Τι είναι ερευνητική εργασία Σκοπός της ερευνητικής εργασίας Εκπαιδευτική Αξία Προϋποθέσεις επιτυχίας του project Ρόλος του μαθητή Ρόλος του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Βασίλειος Κωτούλας vaskotoulas@sch.gr h=p://dipe.kar.sch.gr/grss Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Η Δομή της εισήγησης 1 2 3 Δυο λόγια για Στόχοι των Ερευνητική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Δράση Teachers 4 Europe

Εκπαιδευτική Δράση Teachers 4 Europe Εκπαιδευτική Δράση Teachers 4 Europe «Κάνε τη Διαφορά! Δράσεις κατά του ρατσισμού και υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο περιβάλλον της Ε.Ε.» Ζερβού Κυριακή ΠΕ 70 Δασκάλα/ΠΕ 13 Νομικός 6 ο Διαπολιτισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( )

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Μάιος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ (2013-2014) Κεντρική Επιμόρφωση για Διευθυντές/ντριες & Εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Σύνοψη απαντήσεων συμμετεχόντων στην αρχή και στο τέλος του προγράμματος από το εργαλείο MAIT και τελικός σχολιασμός Σημείωση σχεδιαγραμμάτων:

Διαβάστε περισσότερα

Θ ε σ σ α λ ο ν ί κ η

Θ ε σ σ α λ ο ν ί κ η Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Δράση «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας» Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Γενικές επιμορφώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΩΔΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Προπτυχιακό NKΔΙ0301 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 6 ο ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 3: Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) για το νηπιαγωγείο

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 3: Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) για το νηπιαγωγείο Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 3: Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) για το νηπιαγωγείο Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα