Συνεργασία εκπαιδευτικών ΠΕ70 ΠΕ11 με σκοπό τη διαχείριση μαθησιακών δυσκολιών των μαθητών: Μελέτη περίπτωσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συνεργασία εκπαιδευτικών ΠΕ70 ΠΕ11 με σκοπό τη διαχείριση μαθησιακών δυσκολιών των μαθητών: Μελέτη περίπτωσης"

Transcript

1 Συνεργασία εκπαιδευτικών ΠΕ70 ΠΕ11 με σκοπό τη διαχείριση μαθησιακών δυσκολιών των μαθητών: Μελέτη περίπτωσης Τασούλη Γ. Κωνστάντω, Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Διευθύντρια 17ου Δ. Σχ. Αγρινίου Περίληψη: Μέσα σε μια σχολική αίθουσα συνυπάρχουν μαθητές με ιδιαιτερότητες, μαθητές που διαφέρουν ως προς τα σωματικά, κοινωνικά, συναισθηματικά, γνωστικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά, μαθητές που μαθαίνουν με διαφορετικούς ρυθμούς, μαθητές που διαφέρουν ως προς τα κίνητρά τους για μάθηση, τα οποία μάλιστα εξαρτώνται από διαφορετικούς παράγοντες, μαθητές που οι συμπεριφορές τους δεν είναι εύκολο να σταθμιστούν και να προσδιοριστούν, μαθητές που η μάθηση εξελίσσεται με διαφορετικό τρόπο, και ως εκ τούτου παρατηρείται οι μαθητές να αντιμετωπίζουν λίγες ή πολλές δυσκολίες στην προσπάθειά τους να μάθουν και να αποκτήσουν γνώσεις. Η παρούσα εργασία, λαμβάνοντας υπόψη τον σκοπό της γενικής παιδείας και τη φιλοσοφία του νόμου περί εκπαίδευσης των Ελλήνων καθώς και τη σκοποθεσία και τη στοχοθεσία του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής, προσπαθεί να καταδείξει την αναγκαιότητα συνεργασίας του δασκάλου της τάξης (ΠΕ70) με τον εκπαιδευτικό της Φυσικής Αγωγής (ΠΕ11), ώστε να αντιμετωπίζονται προβλήματα που μπορεί να παρουσιάζουν μαθητές του Δημοτικού Σχολείου στον ψυχοκινητικό, συναισθηματικό και γνωστικό τομέα. Λέξεις-κλειδιά: γνωστικές - συναισθηματικές - αντιληπτικές δεξιότητες, συνεργασία εκπαιδευτικών, μαθησιακές δυσκολίες 1. Ανομοιογένεια και Ομοιογένεια του μαθητικού πληθυσμού Με τη γενίκευση της εκπαίδευσης, που επήλθε κατά τη βιομηχανική εποχή, δημιουργήθηκαν στα αστικά κέντρα σχολικές μονάδες με πολυπληθές και ανομοιογενές ως προς την ανάπτυξη και τις σχολικές γνώσεις μαθητικό δυναμικό. Ο μεγάλος βαθμός ανομοιογένειας, σε συνδυασμό με τον μεγάλο αριθμό παιδιών κατά τάξη, δημιούργησε σοβαρά προβλήματα αναφορικά με το περιεχόμενο, τον ρυθμό και τον βαθμό δυσκολίας της διδασκαλίας. Γι αυτό το σχολικό σύστημα αναζήτησε τρόπους δημιουργίας σχολικών τάξεων με σχετική ομοιογένεια ως προς τις σχολικές γνώσεις και τις νοητικές δυνατότητες (Ματσαγγούρας, 2002, σ. 131). Σήμερα με βάση τον νόμο 2327/95, παιδιά που συμπληρώνουν την 31η Δεκεμβρίου τα 6 έτη εγγράφονται τον προηγούμενο Σεπτέμβριο, χωρίς άλλη διαδικασία ή έλεγχο της μαθητικής τους ετοιμότητας, στην Πρώτη τάξη του Δημοτικού Σχολείου. Σύμφωνα με έρευνες, υπάρχουν βασικοί βιολογικοί λόγοι, για τους οποίους το παιδί των 5 ετών και 6 μηνών είναι ανώριμο να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του αναλυτικού προγράμματος της Πρώτης Δημοτικού. Τα παιδιά αυτής ηλικίας παρουσιάζουν προβλήματα προσανατολισμού, οπτικής αντίληψης, οπτικής μνήμης, ακουστικής μνήμης και προφορικής έκφρασης, τα οποία στη συνέχεια μεταφράζονται σε μαθησιακά προβλήματα (Ματσαγγούρας, 2002, σ. 149). Επίσης, σύμφωνα με την αναπτυξιακή θεωρία του Piaget, η πνευματική εξέλιξη του ανθρώπου διατρέχει ορισμένα στάδια, τα οποία βρίσκονται σε σταθερή ακολουθία μεταξύ τους και που η επόμενη φάση είναι συνάρτηση της προηγούμενης. Η συμβολή του Piaget στηρίζεται στον κανόνα: δώστε στο παιδί αυτό που ανάλογα με τη βαθμίδα της εξέλιξής του είναι σε θέση να δεχτεί (Κωνσταντίνου, 2005, σ. 28). ISSN

2 2. Οι δυσκολίες στη μάθηση Η ικανότητα του κάθε ανθρώπου να μαθαίνει είναι ένα φαινόμενο που συνδέεται με τη διατήρηση και εξέλιξη της ζωής, την εκπαίδευση, την πρόοδο και την ανάπτυξη πολιτισμού. Υπάρχουν περιπτώσεις, που για διαφόρους λόγους (οι οποίοι οφείλονται είτε στο ίδιο το άτομο που μαθαίνει, είτε στο περιβάλλον στο οποίο ζει και μαθαίνει) η μάθηση είναι δύσκολη, ελλιπής, αποσπασματική ή και αποτυχημένη (Πόρποδας, 2003, σ. 21). Στις σημερινές συνθήκες έντονης διαφοροποίησης του σχολικού πληθυσμού, τόσο από κοινωνικής όσο και από πολιτισμικής άποψης, η ύπαρξη ενός μέσου, τυπικού μαθητή και άρα μιας ενιαίας διδασκαλίας που απευθύνεται σε αυτόν, αποδεικνύεται θεωρητικά δυσπρόσιτη και πρακτικά αναποτελεσματική. Επιπροσθέτως, η προώθηση της ένταξης των μαθητών με ειδικές ανάγκες και ιδιαίτερα των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες στις τάξεις της γενικής εκπαίδευσης, διευρύνει την εσωτερική διαφοροποίηση στις τυπικές τάξεις. Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η εικόνα ενός τμήματος όπου οι μαθητές κάθονται στις θέσεις τους και εργάζονται στο ίδιο επίπεδο, με τα ίδια υλικά και την ίδια βοήθεια, ενώ ο εκπαιδευτικός διδάσκει με ένα και μοναδικό τρόπο έννοιες, φαντάζει αδύνατο να αντιμετωπισθούν οι μαθησιακές ανάγκες των μαθητών (Παντελιάδου & Αντωνίου, 2008, σ. 7). Επιπλέον, η γενίκευση της εκπαίδευσης, η αναγνώριση των δικαιωμάτων των ατόμων με ειδικές ανάγκες και δυσκολίες, η άνοδος του βιοτικού επιπέδου και η ευαισθητοποίηση των κοινωνιών στα θέματα των ατόμων με αναπηρίες συνέβαλαν στην αναγνώριση της έννοιας και της πραγματικότητας των μαθησιακών δυσκολιών ως ιδιαίτερου ζητήματος με εκπαιδευτικές, ψυχολογικές και κοινωνικές διαστάσεις. Ο όρος μαθησιακές δυσκολίες χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Samuel Kirk το 1962 για να προσδιορίσει «μια καθυστέρηση ή διαταραχή της ανάπτυξης σε μια ή περισσότερες λειτουργίες του γραπτού ή του προφορικού λόγου (όπως η ανάγνωση, η γραφή, η ορθογραφία, η κατανόηση) ή και των μαθηματικών, εξαιτίας κάποιας πιθανής εγκεφαλικής δυσλειτουργίας ή διαταραχών συμπεριφοράς και συναισθημάτων». Τα παιδιά με Μαθησιακές Δυσκολίες συνήθως αντιμετωπίζουν ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων, όπως: στην αντίληψη, στην προσοχή, στη μνήμη, στα κίνητρα, στις μεταγνωστικές ικανότητες, στη συμπεριφορά, στις σχέσεις με τους συνομηλίκους τους και στην κοινωνική και συναισθηματική τους εξέλιξη (Πόρποδας, 2003, σελ. 331). 3. Προσαρμογές στα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών - Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας Ο εκπαιδευτικός γνωρίζοντας τις συγκεκριμένες δυσκολίες των μαθητών του έχει τη δυνατότητα να «εμπλουτίσει» το Αναλυτικό Πρόγραμμα, δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων (Παρασκευά & Παπαγιάννη, 2008, σ ). Γνωρίζει ότι το σχολείο απευθύνεται σε παιδιά που βρίσκονται στη διαδικασία διαμόρφωσης της προσωπικότητάς τους και επομένως λαμβάνει υπόψη του τις ατομικές ιδιαιτερότητές τους χωριστά (βιολογικές, διανοητικές, συναισθηματικές, κοινωνικοπολιτιστικές) (Κωνσταντίνου, 2005, σ. 75). Ο τρόπος προσέγγισης μιας τάξης με μαθητές με ISSN

3 διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες επιτυγχάνεται μέσα από τη διαφοροποιημένη διδασκαλία. Για τον κατάλληλο σχεδιασμό της διδασκαλίας δίνεται έμφαση σε δυο βασικούς άξονες: στο μαθητή και στο αναλυτικό πρόγραμμα. Όσο αφορά στον πρώτο άξονα, τον μαθητή, διακρίνουμε τρεις επιμέρους διαστάσεις: την ετοιμότητά του, τα ενδιαφέροντά του και τον ιδιαίτερο τρόπο με το οποίο μαθαίνει. Σε ότι αφορά τον δεύτερο άξονα, δηλαδή το αναλυτικό πρόγραμμα και τη διδασκαλία διακρίνουμε κι εδώ τρεις διαστάσεις: το περιεχόμενο, την επεξεργασία του περιεχομένου και το τελικό προϊόν Η έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας εξασφαλίζει το τι μαθαίνει, το πώς το μαθαίνει και το πώς μας το δείχνει ότι το έμαθε ο κάθε μαθητής (Παντελιάδου & Αντωνίου, 2008, σ ). Στα νέα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών ενυπάρχει η παράμετρος της ευελιξίας, της πρωτοβουλίας του εκπαιδευτικού και της προσαρμοστικότητας. Αναδεικνύονται δεξιότητες, στάσεις και αξίες που θεωρούνται ουσιώδεις και αφορούν εκτός των άλλων και στη δημιουργικότητα, την αναγνώριση και τον σεβασμό του άλλου και του διαφορετικού, την καλλιέργεια στη συνεργασία, κ.ά. (Αλαχιώτης, 2002, σ. 12). Όταν σε μια διαφοροποιημένη τάξη όλοι οι μαθητές μπορεί να ασχολούνται με διαφορετικό υλικό ή να συμμετέχουν σε διαφορετικές ομάδες, κανένας τρόπος εργασίας δεν θεωρείται «ειδικός» και άρα δεν ξεχωρίζει ή στιγματίζει τους μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες (Παντελιάδου & Αντωνίου, 2008, σ. 8 ). 4. Συνεργασία εκπαιδευτικών Το σχολείο είναι ένας εκπαιδευτικός οργανισμός και απαρτίζεται από μέρη, που συνδέονται μεταξύ τους με σχέσεις αλληλεπίδρασης (Κατσαρός, 2008, σ. 39). Στο εσωτερικό του ο εκπαιδευτικός οργανισμός μπορεί να εμφανίζει ως αλληλεπιδρώντα μέρη ανθρώπους, μέσα, μεθόδους, εγκαταστάσεις, γνώσεις και πληροφορίες (διεπιστημονικότητα). Για την επίτευξη των στόχων και του σκοπού του εκπαιδευτικού οργανισμού απαιτείται συνεργασία και αλληλεξάρτηση όλων των μερών (φαινόμενο συνεργασίας) (Μπρίνια, 2008, σ Σαίτης, 2008, σ. 68). Μέσα από τη Διεπιστημονικότητα, τη διατήρηση αλλά αλληλοσυσχέτιση των διακριτών μαθημάτων και τις διαθεματικές προσεγγίσεις αναβαθμίζονται οι σχέσεις συνεργασίας μεταξύ των εκπαιδευτικών και μαθητών- εκπαιδευτικών με αποτέλεσμα την ανάπτυξη κοινωνικο-γνωστικών δεξιοτήτων και στάσεων και αξιών. Οι εκπαιδευτικοί δε συνεργάζονται μόνο με τους μαθητές τους αλλά και μεταξύ τους, διότι η διερεύνηση επιστημονικών θεμάτων απαιτεί γνώσεις και δεξιότητες από διαφορετικούς επιστημονικούς χώρους (Ματσαγγούρας, 2002, σ ). ISSN

4 5. Συνεργασία εκπαιδευτικών ΠΕ70-ΠΕ11 Ο σκοπός της Φυσικής Αγωγής συνδέεται με τον γενικό σκοπό της εκπαίδευσης και επηρεάζεται από το εκάστοτε πολιτιστικό και κοινωνικό περιβάλλον. Σύμφωνα με τον νόμο 1566/85, «σκοπός της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι να συμβάλλει στην ολόπλευρη αρμονική και ισόρροπη ανάπτυξη των διανοητικών και ψυχοσωματικών δυνάμεων των μαθητών, ώστε, ανεξάρτητα από φύλο και καταγωγή, να έχουν την δυνατότητα να εξελιχθούν σε ολοκληρωμένες προσωπικότητες και να ζήσουν δημιουργικά» (Φυσική Αγωγή, Βιβλίο Εκπαιδευτικού Ε & ΣΤ Δημοτικού, 2007, σ. 9). Λαμβάνοντας υπόψη τον σκοπό της γενικής παιδείας και τη φιλοσοφία του νόμου περί εκπαίδευσης των Ελλήνων, επισημαίνεται ότι δεν παρουσιάζονται διαφορές στο σκοπό της γενικής εκπαίδευσης και στο σκοπό και τους στόχους του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής, που αναφέρονται στον ψυχοκινητικό, συναισθηματικό και γνωστικό τομέα του μαθητή. Η συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικού ΠΕ 70 και εκπαιδευτικού της Φυσικής Αγωγής ΠΕ11 αφορά: στην ανταλλαγή ειδικών γνώσεων σε ένα συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο, στο σχεδιασμό ενός μαθήματος ή μιας ενότητας μαθημάτων, στη συνδιδασκαλία κάποιων μαθημάτων, στη συμμετοχική παρατήρηση ενός μαθήματος και την ανατροφοδότηση του εκπαιδευτικού ως προς την εξέλιξη του μαθήματος και τις μορφές διάδρασής του με τους μαθητές (Κατσαρού & Δεδούλη, 2008, σ. 23 ) με στόχο την επίτευξη των μαθησιακών στόχων. 6. Μελέτες Περίπτωσης 6.1. Μελέτη Περίπτωσης 1η: Μαθητής με προβλήματα κατανόησης θεμελιωδών εννοιών των Μαθηματικών (έννοιες του χώρου, του χρόνου και της δυναμικής) Έρευνες έχουν εντοπίσει ένα σχετικά μικρό αριθμό μαθητών με δυσκολίες στη γραφή και στην αριθμητική οι οποίοι παρουσιάζουν δυσκολία στην επεξεργασία του χώρου, στην οπτικο-χωρική-κινητική οργάνωση, στην κατανόηση αριθμητικών εννοιών, στις κοινωνικές δεξιότητες και στην αντίληψη του σώματός τους. Τα άτομα αυτά έχουν μερικά ή όλα από τα παρακάτω χαρακτηριστικά: δυσκολία στη διάκριση αριστερού-δεξιού, αδυναμία στον οπτικο-κινητικό συγχρονισμό και σύγχυση σχετικά με τις έννοιες του χώρου, του χρόνου και του αριθμού (Πόρποδας, 2008, σ. 28). Κατά τον Κant, οι αριθμοί ορίζονται από ένα σχηματικό κανόνα, που καθορίζει την αριθμητική διάταξη στην παραγωγή όλων των εικόνων και των αριθμών. Ο σχηματισμός μιας ακολουθίας (π.χ. σημείων) βασίζεται στη διαισθητική ιδέα μιας επαναληπτικής διαδικασίας. Με άλλα λόγια το σχήμα του μεγέθους καθορίζεται από τον υπερβατολογικό προσδιορισμό του χρόνου. Μια εικόνα του «5», για παράδειγμα, είναι η ιδέα της τοποθέτησης μιας μονάδας πέντε φορές. Πίσω από μια κλάση ισοδυναμίας εικόνων της έννοιας του αριθμού βρίσκεται η έννοια του χρόνου. Η σχηματοποίηση της έννοιας του αριθμού προϋποθέτει την έκθεση a priori της χρονικής εποπτείας, που αντιστοιχεί σε αυτή (Κολέζα, 2006, σ.157). ISSN

5 Η δυσκολία στην αντίληψη του χώρου και του προσανατολισμού, ενδέχεται να προκαλεί σύγχυση και στην αναγνώριση κάποιων γραμμάτων, των οποίων ο προσανατολισμός είναι καθοριστικής σημασίας χαρακτηριστικό της ταυτότητάς τους, όπως του γράμματος ε με τον αριθμό 3, του γράμματος β με το γράμμα θ κ.α. (Πόρποδας, 2002, σ. 456). Αδυναμία επίσης, μπορεί να σημειωθεί και στη σειροθέτηση και την τήρηση ακολουθίας των γραμμάτων. Σύμφωνα με θεωρία που ανέπτυξε ο Bakker (1967, 1972), οι δυσκολίες αυτές των παιδιών απορρέουν από την υπολειπόμενη αντίληψή τους σε ότι αφορά στον χρόνο και τη σειρά με την οποία εκτυλίσσονται τα γεγονότα ή άλλα θέματα της καθημερινής ζωής (Στασινός, 2003, σ. 138). Ο εκπαιδευτικός μετά από σχετική διερεύνηση, διαπιστώνει πως μαθητής του τμήματός του παρουσιάζει δυσκολίες στην κατανόηση των εννοιών του χρόνου και του προσανατολισμού στο χώρο. Ο μαθητής: δεν οργανώνει σωστά τις κινήσεις του ή τις δραστηριότητες σωστά στον χώρο και στο επίπεδο, δυσκολεύεται στην έννοια του προσανατολισμού, δεξιά - αριστερά, συγχέει τις έννοιες του «πριν» και «μετά» με αποτέλεσμα να παρουσιάζει δυσκολίες στην αντίληψη του χρόνου, στην αρίθμηση και στη θέση των γραμμάτων, έχει δυσκολίες διαχωρισμού οπτικά παρόμοιων ψηφίων (π.χ. το 6 με το 9, το 2 με το 5, το 3 με το ε) και φαίνεται ότι αντιμετωπίζει τους αριθμούς και τα γράμματα ως απλές εικόνες χωρίς όμως με τον αναγκαίο προσανατολισμό. Με τη συνεργασία του εκπαιδευτικού του τμήματος και του εκπαιδευτικού της Φυσικής Αγωγής θα αξιολογηθεί η ιδιαιτερότητα και οι δυσκολίες του μαθητή, θα τεθούν ειδικοί στόχοι που θα ανταποκρίνονται στις εκπαιδευτικές του ανάγκες, στο πλαίσιο των βασικών και ειδικών στόχων όλων των μαθημάτων, σύμφωνα με το αναλυτικό Πρόγραμμα. Ειδικότερα οι ενότητες της Φυσικής Αγωγής, σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα, έχουν δομηθεί με άξονα τη διεύρυνση της αντιληπτικοκινητικής μάθησης των παιδιών, την ανάπτυξη της θετικής αυτοαντίληψης και κοινωνικοποίησής τους και την ένταξή τους στην ομάδα (Φυσική Αγωγή Α & Β Δημοτικού, Βιβλίο Εκπαιδευτικού, 2006, σ. 68). Η μέθοδος διδασκαλίας που ακολουθείται είναι η ομαδοσυνεργατική, γιατί εξασφαλίζει το καταλληλότερο πλαίσιο ένταξης των μαθητών που παρουσιάζουν μικρές ή μεγαλύτερες ψυχολογικές και μαθησιακές αποκλίσεις στην κυρίαρχη ομάδα (Ματσαγγούρας, 2004, σ. 31). Ο δάσκαλος της τάξης πάντα σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό της Φυσικής Αγωγής, με αφορμή έναν προβληματισμό, εμπλέκει τους μαθητές σε διάφορες δραστηριότητες, προκειμένου μέσα από αυτές να κατανοήσουν τη συγκεκριμένη μαθηματική έννοια και να αντιληφθούν τη σημασία της για τη καθημερινή ζωή, με τη χρήση συγκεκριμένων καθημερινών παραδειγμάτων που ο μαθητής βιώνει, (Καραντζή & Τσαγγάρη, 2003, σ. 129). Έτσι είναι σε θέση να βοηθήσει τον μαθητή ώστε να κατακτήσει την έννοια του χώρου και να δομήσει την έννοια του χρόνου. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να χρησιμοποιήσει (Κοντοδήμας, 1986, σ ): ISSN

6 την ίδια την τάξη για να περιγράψει ο μαθητής τη θέση των αντικειμένων. Λεξιλόγιο που θα χρησιμοποιηθεί είναι: μπροστά, πίσω, πάνω, κάτω, εδώ, εκεί, κ.ά. τη θέση που κάθεται ο ίδιος ο μαθητής. Ποιος κάθεται μπροστά από μένα, ποιος πίσω, ποιος αριστερά και ποιος δεξιά, παιχνίδια με μικρά αντικείμενα, κορύνες, μπάλες, κυλίνδρους κ.ά. Λεξιλόγιο που θα χρησιμοποιηθεί είναι: Ψηλότερα από, χαμηλότερα από, πάνω από, ανάμεσα από, κ.ά., τη σειρά των μαθητών, πρώτος, δεύτερος, τρίτος, κ.τλ. Ακόμη ο εκπαιδευτικός της τάξης μπορεί να χρησιμοποιήσει δραστηριότητες της Φυσικής Αγωγής με στόχο τη βελτίωση και την ανάπτυξη των αντιληπτικών δεξιοτήτων του μαθητή. Για παράδειγμα, να χρησιμοποιεί μια μικρή μπάλα που με τη σειρά η κάθε ομάδα των μαθητών θα πετούν πάνω, κάτω, αριστερά, δεξιά, μπρος, έχοντας πάντα ο εκπαιδευτικός συγκεκριμένο στόχο (Διεπιστημονικότητα). Ο εκπαιδευτικός της Φυσικής Αγωγής, σύμφωνα πάντοτε με το Αναλυτικό Πρόγραμμα, στις ενότητες της Ψυχοκινητικής και Μουσικοκινητικής Αγωγής θα διδάξει συγκεκριμένες δραστηριότητες μέσω των οποίων αναπτύσσεται η αντίληψη του χώρου, του χρόνου και της δυναμικής στους μαθητές. (Φυσική Αγωγή Α & Β Δημοτικού, Βιβλίο Εκπαιδευτικού, 2006, σ ). Επιπλέον ο εκπαιδευτικός της Φυσικής Αγωγής μπορεί να χρησιμοποιήσει δράσεις με θέματα από άλλα μαθήματα. Για παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί σε κατευθύνσεις σε κυκλικά σχήματα ή ευθείες γραμμές (Μαθηματικά) ή στα σημεία του ορίζοντα (Μελέτη Περιβάλλοντος) κ. ά. (Οριζόντια προσέγγιση). Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικές δραστηριότητες οι οποίες μπορούν να υλοποιηθούν και από τον εκπαιδευτικό της τάξης σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό της Φυσικής Αγωγής σε καινοτόμο πρόγραμμα Σχολικών Δραστηριοτήτων με θέμα «Η αίσθηση του χρόνου» (Ματσαγγούρας, 2002, σ. 23): Με βάση μία σειρά από εικόνες που δείχνουν εξέλιξη στον χρόνο αλλά είναι ανακατωμένες, τα παιδιά σε ομάδες τις βάζουν σε σειρά και φτιάχνουν την ιστορία. Κερδίζει η ομάδα που θα φτιάξει πρώτη την πιο λεπτομερή και ολοκληρωμένη ιστορία. Τα παιδιά διαβάζουν από εικόνες «προτάσεις» που αφορούν συγκεκριμένες δραστηριότητες σχετικές με την ενότητα, σε χρονική εξέλιξη. Με τη βοήθεια του δασκάλου ή οπτικού λεξικού τις αντιγράφουν και τις διαβάζουν, δείχνοντας τις λέξεις. Τα παιδιά ενθαρρύνονται στη δημιουργία και έκφραση δικών τους ιστοριών. Έτσι εξοικειώνονται με τη χωροχρονική εξέλιξη γεγονότων. Οι μαθητές φτιάχνουν ημερολόγιο με όλους τους μήνες του χρόνου. Σημειώνουν γιορτές και αργίες, εθνικές εορτές, αθλητικές δραστηριότητες και σημαντικά γεγονότα της σχολικής ζωής. Οι μαθητές σημειώνουν τα γενέθλιά τους στο ημερολόγιο της τάξης. Βρίσκουν ποιο μήνα γιορτάζουν τα γενέθλιά τους τα πιο πολλά παιδιά (ΑΠΣ ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, 2004, σ. 35). ISSN

7 Στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής η προσέγγιση αυτή πρέπει να είναι βιωματική, δίνοντας έμφαση στην ψυχοσωματική ανάπτυξη του παιδιού. (Μουντάκης, 2005, σ. 150). Στόχος μας είναι μέσα από σχέσεις αλληλοβοήθειας, αποδοχής και αλληλοκαθοδήγησης που αναπτύσσονται μέσα στην ανομοιογενή ομάδα, μέλος της οποίας είναι και ο μαθητής με τη συγκεκριμένη αδυναμία, εκτός από τη βελτίωση του συγκεκριμένου προβλήματος, να συμβάλλουμε στην αύξηση της αυτοεκτίμησης, στην αναθεώρηση της αυτοαντίληψής του, με όλα τα θετικά αποτελέσματα στη μαθησιακή του συμπεριφορά ( Ματσαγγούρας, 2004, σ. 50) Μελέτη Περίπτωσης 2η: Μαθήτρια που εμφανίζει προβλήματα στον Ψυχοκινητικό τομέα και συγκεκριμένα στην αντίληψη μέσω αφής, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να κρατήσει σωστά το μολύβι της. Με την έναρξη της φοίτησης των παιδιών στο σχολείο αρχίζει η διδασκαλία για τη μάθηση της ανάγνωσης σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα. Σε μια αλφαβητική γλώσσα, όπως η Ελληνική, η διδασκαλία για τη μάθηση της ανάγνωσης είναι φυσικό να αρχίζει από τη μάθηση των γραμμάτων (Πόρποδας, 2002, σ. 389). Οι δυσκολίες στην απόδοση των γραπτών συμβόλων οφείλονται σε διαταραχές στις οπτικο-κινητικές λειτουργίες των μαθητών. Οι διαταραχές αυτές εμποδίζουν τη σωστή απόδοση του γραπτού λόγου ακόμη και την αντιγραφή, ενώ οι αδυναμίες στη σωστή χρήση του μολυβιού και η λάθος στάση του σώματος κατά τη συγγραφή εμποδίζουν τη σωστή χωρική και μορφολογική απόδοση των γραμμάτων (Παντελιάδου & Αντωνίου, 2008, σ. 49 ). Παρατηρώντας και αξιολογώντας ο εκπαιδευτικός την πορεία μάθησης των μαθητών του παρατηρεί ότι η μαθήτρια Β.Τ. παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα στον τρόπο που χρησιμοποιεί το μολύβι της. Μετά από σχετική διερεύνηση και συζήτηση με την οικογένεια της μαθήτριας καταλήγει ότι υπάρχει πρόβλημα στην αντίληψη μέσω αφής με αποτέλεσμα να παρουσιάζει δυσκολία στη λεπτή κινητικότητα των χεριών. Η αντίληψη μέσω αφής επιτυγχάνεται με τους μικροσκοπικούς υποδοχείς, οι οποίοι υπάρχουν στις περισσότερες περιοχές του δέρματος και μπορούν να ανιχνεύσουν ειδικά την πίεση, τη θερμοκρασία, να νιώσουν την επαφή με διάφορα αντικείμενα (Φυσική Αγωγή Α & Β Δημοτικού, Βιβλίο Εκπαιδευτικού, 2006, σ. 37). Ο εκπαιδευτικός έχοντας υπόψη το συγκεκριμένο πρόβλημα, μέσα από μια σκόπιμη επιλογή, μπορεί να προβεί στη διαφοροποίηση του μαθήματος με επιπρόσθετο υλικό (Κοσσυβάκη, 2002, σ. 650) και να χρησιμοποιήσει διάφορες τεχνικές για να βελτιωθούν οι λεπτές κινήσεις των χεριών και να ενισχυθούν οι γραφοσυμβολικές δεξιότητες της μαθήτριας. Ενδεικτικά αναφέρουμε: Στο μάθημα της Γλώσσας: Ασκήσεις ανίχνευσης και αντιγραφής Η καταγραφή γραμμών, κύκλων και σχημάτων στον πίνακα διευκολύνει τους μαθητές να αντιληφθούν τις κινήσεις που απαιτούνται για τον σχηματισμό των μερών των γραμμάτων. Για τη διδασκαλία του τρόπου κρατήματος του μολυβιού συνηθίζεται η τοποθέτηση πηλού, ταινίας ή ενός πλαστικού κύκλου στο σημείο του αντικειμένου ISSN

8 γραφής ή και διαφορετικού μεγέθους μαρκαδόροι ή μολύβια για την εξοικείωση των μαθητών (Παντελιάδου & Αντωνίου, 2008, σ. 53). Στο μάθημα των εικαστικών: Αρχίζουμε με ασκήσεις που δυναμώνουν τα δάχτυλα π.χ. τα παιδιά πλάθουν διάφορα σχήματα με πλαστελίνη, πηλό, ζυμάρι, κ. ά. Αργότερα τα παιδιά χρησιμοποιούν το ψαλίδι. Κόβουν κορδέλες (ίσες γραμμές), μετά γωνίες, καμπύλες και σύνθετα σχήματα, πάντα με σκοπό να παίξουν π.χ. να στολίσουν τον εαυτό τους, την τάξη, τη χειροτεχνία τους κ.λ.π. Επίσης ενδείκνυται η χρήση διάφορων υλικών όπως δαχτυλομπογιές, άμμος, πηλός και αλάτι (Κοντοδήμας, 1986, σ. 149). Στο μάθημα Μουσικής: Η ανάπτυξη της μουσικής αντίληψης και των δεξιοτήτων παρέχει προοδευτική ανάπτυξη και των κινητικών δεξιοτήτων π.χ. με το παίξιμο των μουσικών οργάνων. Με τη συνεργασία του εκπαιδευτικού της Φυσικής Αγωγής, μπορεί να υλοποιηθεί πρόγραμμα Σχολικών Δραστηριοτήτων με θέμα: ένταση του ήχου ως φυσικό φαινόμενο ή ρυθμικές αξίες- μαθηματικές σχέσεις (Φυσική Αγωγή Α & Β,σ. 105). Αντίστοιχα ο εκπαιδευτικός της Φυσικής Αγωγής σε συνεργασία πάντα με τον εκπαιδευτικό του τμήματος, αφού έχει συζητήσει και αξιολογήσει τη συγκεκριμένη περίπτωση οργανώνει και προσαρμόζει το μάθημά του, ώστε να ενισχυθούν οι αντιληπτικές ικανότητες της συγκεκριμένης μαθήτριας. Και εδώ πάλι οι μαθητές είναι χωρισμένοι σε ομάδες. Οι ασκήσεις- παιχνίδια προσαρμόζονται στις ικανότητες των μαθητών, με διαφορετικά επίπεδα δυσκολίας. Αρκετές είναι οι ασκήσεις- παιχνίδια που μπορούν να ενισχύσουν την απτική αντίληψη, όπως: Ρίψεις με μπάλα, χειρισμός μπαλονιού, συντονισμός και συγχρονισμός με στεφάνια και με σχοινάκια, ασκήσεις με τις οποίες θα γνωρίσουν τα σημεία του σώματος τους και θα αντιληφθούν τις κινητικές τους ικανότητες, ασκήσεις που το παιδί να μπορεί να αναπαριστά ευθείες και καμπύλες στον χώρο με το σώμα του, σκυταλοδρομία, έχει σημασία η ετοιμότητα αλλά και ο τρόπος που θα πιάσει τη σκυτάλη. Σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής, στη θεματική ενότητα «Ψυχοκινητική Αγωγή», ο εκπαιδευτικός της Φυσικής Αγωγής θα διδάξει διάφορες τεχνικές, ώστε να ενισχύσει και να βελτιώσει την απτική αντίληψη των μαθητών και ειδικότερα της συγκεκριμένης μαθήτριας. Επιπλέον ο ίδιος εκπαιδευτικός έχει τη δυνατότητα μέσα από τη διαθεματικότητα, και σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό του τμήματος, να αναφερθεί στα μέλη του ανθρωπίνου σώματος ώστε να ενισχυθεί η ικανότητα αναγνώρισης των κινήσεων του σώματος στον χώρο (Φυσική Αγωγή Α & Β Δημοτικού, Βιβλίο Εκπαιδευτικού, 2006, σ. 47). Για την άσκηση της λεπτής κινητικότητας χρησιμοποιούνται, είτε προγραμματισμένα, είτε σε κάθε ευκαιρία που θα παρουσιαστεί οι καθημερινές ISSN

9 κινήσεις της μαθήτριας όπως κούμπωμα, δέσιμο κόμπου ή φιόγκου, άνοιγμα της πόρτας, κλείσιμο της σχολικής τσάντας κ. ά. (Κοντοδήμας, 1986, σ. 149). Ο εκπαιδευτικός του τμήματος και ο εκπαιδευτικός της Φυσικής Αγωγής παρατηρούν την μαθήτρια κατά τη συμμετοχή της σε δραστηριότητες, ανταλλάσουν απόψεις, αξιολογείται η πορεία της μάθησης σε σχέση με τους στόχους, που είχαν τεθεί και επιπροσθέτως τίθενται νέοι στόχοι Μελέτη Περίπτωσης 3η: Περίπτωση Μαθητή, που πάσχει από σπάνια αναπτυξιακή διαταραχή, με πρόβλημα στον ψυχοκινητικό τομέα και κατ επέκταση και στον συναισθηματικό, έχει ως αποτέλεσμα τη μη ανάπτυξη κινητικών ικανοτήτων, την κινητική έκφραση, την έλλειψη ομαδικού πνεύματος και συνεργασίας με τους συμμαθητές του. Το σχολείο συντελεί στην ανάπτυξη της κοινωνικότητας των παιδιών και η μάθηση αποτελεί κοινωνική διαδικασία. Οι μαθητές δε μαθαίνουν μόνοι τους αλλά σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς τους, μέσω της επικοινωνίας με τους συνομηλίκους τους και με τη βοήθεια της οικογένειάς τους. Τα συναισθήματα μπορεί να διευκολύνουν ή να εμποδίσουν τη μάθηση και τη σχολική επιτυχία. Το σχολείο επιτυγχάνει αποτελεσματικότερα την εκπαιδευτική του αποστολή όταν συμβάλλει ταυτόχρονα στην ακαδημαϊκή, κοινωνική και συναισθηματική αγωγή των παιδιών. Είναι γενικά αποδεκτό ότι οι σύγχρονες κοινωνικές και εκπαιδευτικές ανάγκες επιβάλλουν την ύπαρξη σχολικών προγραμμάτων που να προωθούν την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών (Παρασκευά & Παπαγιάννη, 2008, σ. 177). Οι εκπαιδευτικοί προβληματίζονται ιδιαίτερα για τους μαθητές με συναισθηματικές και συμπεριφορικές δυσκολίες. Ο όρος συναισθηματικές και συμπεριφορικές δυσκολίες αναφέρεται σε παιδιά που προκαλούν την ανησυχία των εκπαιδευτικών και των γονέων τους, εξαιτίας των εσωτερικευμένων ή εξωτερικευμένων εκδηλώσεων της συμπεριφοράς τους. Οι όροι ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, διαταραχές προσωπικότητας, δυσκολίες στην προσαρμογή και συμπεριφορά και προβλήματα συμπεριφοράς χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν τις παραπάνω δυσκολίες. Η ανάγκη αντιμετώπισης αυτών των μαθητών αποτέλεσε το έναυσμα για την προαγωγή της κοινωνικής και συναισθηματικής Αγωγής, ενώ η γνώση που προκύπτει από την εκπαίδευση τους συμβάλλει στη διδασκαλία κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων για όλα τα παιδιά στο πλαίσιο του σχολείου (Πούλου 2008, σ Φυσική Αγωγή, Βιβλίο Εκπαιδευτικού Ε & ΣΤ τάξης, 2007, σ. 33). Σύμφωνα με τον Maurice Elias, η κοινωνική και συναισθηματική αγωγή ορίζεται ως η διαδικασία μέσω της οποίας οι άνθρωποι μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους, να ενδιαφέρονται για τους άλλους, να λαμβάνουν σωστές αποφάσεις, να συμπεριφέρνονται με υπευθυνότητα και σύμφωνα με τους ηθικούς κανόνες, να αναπτύσσουν θετικές σχέσεις και να αποφεύγουν τις αρνητικές συμπεριφορές. (Παρασκευά & Παπαγιάννη, 2008, σ. 177). Ο εκπαιδευτικός αφού ενημερώνεται από την οικογένεια του μαθητή για τον συγκεκριμένο πρόβλημα παρατηρεί, αξιολογεί τις ικανότητές του στον γνωστικό, συναισθηματικό και ψυχοκινητικό τομέα και καταγράφει δυσκολίες στην κοινωνική ISSN

10 και συναισθηματική αλληλεπίδραση, στην κοινωνική επικοινωνία, στην κατανόηση της μη λεκτικής επικοινωνίας (γλώσσα του σώματος). Μέσα από την ομαδοσυνεργατική προσέγγιση ο εκπαιδευτικός του τμήματος σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό της φυσικής Αγωγής, μέσα από Προγράμματα Σχολικών Δραστηριοτήτων, στοχεύει στην καλλιέργεια των κοινωνικών, συναισθηματικών και γνωστικών δεξιοτήτων του μαθητή και ειδικότερα στη βελτίωση της συμπεριφοράς, στη διασφάλιση της ενσωμάτωσης, στη βελτίωση της μάθησης ώστε να είναι σε θέση ο ίδιος ο μαθητής να διαχειριστεί συναισθηματικά και μαθησιακά προβλήματα (Παρασκευά & Παπαγιάννη, 2008, σ. 181). Ο εκπαιδευτικός μπορεί να επιδράσει καταλυτικά στη δημιουργία ατμόσφαιρας συνεργασίας και στη δημιουργία ουσιαστικής επικοινωνίας ανάμεσα στους μαθητές του (Μπρούζος, 1998, σ. 76). Με βάση το ΑΠΣ της Φυσικής Αγωγής Γ & Δ Δημοτικού οι στόχοι και οι θεματικές ενότητες του μαθήματος αναφέρονται και στους τρεις βασικούς τομείς της προσωπικότητας του μαθητή: τον ψυχοκινητικό, το συναισθηματικό και το γνωστικό. Χρησιμοποιώντας παιδαγωγικά κινητικά παιχνίδια και ελεύθερες κινητικές δραστηριότητες µε ή χωρίς μουσική, αθλήματα και αγωνίσματα, ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς (ΑΠΣ της Φυσικής Αγωγής Γ & Δ Δημοτικού, σ. 3) ο εκπαιδευτικός της Φυσικής Αγωγής στο μάθημά του αλλά και ο εκπαιδευτικός του τμήματος χρησιμοποιώντας δράσεις της Φυσικής Αγωγής που θα τις ενσωματώσει στο καθημερινό του πρόγραμμα, όπως διαθεματικά σχέδια εργασίας, δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε πρώτον να επιτευχθούν οι στόχοι που έχουν θέσει, λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη του συγκεκριμένου μαθητή και δεύτερον οι μαθητές τους να γίνουν δεκτικοί σε έννοιες όπως είναι η διαφορετικότητα, ο αμοιβαίος σεβασμός, η κατανόηση του άλλου, διερευνώντας οι ίδιοι τον εσωτερικό τους κόσμο, με αποτέλεσμα να αξιοποιούν καλύτερα τις δυνατότητές τους για πιο δημιουργικές καταστάσεις (Παρασκευά & Παπαγιάννη, 2008, σ. 191). 7. Συμπέρασμα Όλα τα παιδιά (ανεξάρτητα από τις δυσκολίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν) έχουν τα ίδια δικαιώματα στη μάθηση, στην εκπαίδευση και στην απόκτηση γνώσεων και επιπλέον όλα τα παιδιά μπορούν να μάθουν, αρκεί οι μαθησιακές δυσκολίες τους να εντοπιστούν έγκαιρα, να διαγνωσθούν σωστά και να αντιμετωπιστούν υπεύθυνα, συστηματικά και εξατομικευμένα (Πόρποδας, 2003, σ. 347). Μέσα από τη συνεργασία των εκπαιδευτικών, είναι δυνατόν να επιτευχθούν κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο οι στόχοι και ο σκοπός της εκπαίδευσης για ολόπλευρη, αρμονική και ισόρροπη ανάπτυξη των δεξιοτήτων των μαθητών. Βιβλιογραφικές παραπομπές: Αλαχιώτης, Σ. (2002). Για ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα. Άρθρο στην Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων, τεύχος 7. (σελ. 12 ). Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Θεοφιλίδης, Χ. (1997). Διαθεματική Προσέγγιση της Διδασκαλίας. Αθήνα: Γρηγόρης. ISSN

11 Καραντζή, Ι. & Τσαγγάρη, Γ. (2003). «Μαθηματικά.» Στο Πόρποδας, Κ. (Επιμ.) (2003). Διαγνωστική αξιολόγηση και αντιμετώπιση των δυσκολιών στο Δημοτικό Σχολείο. Πάτρα. Πανεπιστήμιο Πατρών. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης. Εργαστήριο Γνωστικής Ανάλυσης της Μάθησης, Γλώσσας και Δυσλεξίας. Κατσαρός, Ι. (2008). Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης. Αθήνα: Π.Ι. Κατσαρού, Ε. & Δεδούλη Μ. (2008). Επιμόρφωση και Αξιολόγηση στο χώρο της Εκπαίδευσης. Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Κολέζα, Ε. (2006). Μαθηματικά και Σχολικά Μαθηματικά. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα Κοντοδήμας, Δ. (1986). Εισαγωγή του Παιδιού-Κανονικού /Ειδικού- Μαθηματικά. Αθήνα: Γρηγόρης Κοσσυβάκη, Φ. (2002). Τα σχολικά εγχειρίδια του Δημοτικού Σχολείου, μέσα ή οργανωτές των διδακτικών και των μαθησιακών διαδικασιών; θεωρητική και εμπειρική προσέγγιση. Εισήγηση στο Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Σχολική Γνώση και Διδασκαλία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Τόμος Α, Ιωάννινα: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Επιστημών Αγωγής. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Κουρκούτας, Η. (2002). Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στις προβληματικές συμπεριφορές της τάξης. Εισήγηση στο Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Σχολική Γνώση και Διδασκαλία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Τόμος Α, Ιωάννινα: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Επιστημών Αγωγής. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης. Κρίβας, Σ. (2007). Παιδαγωγική Επιστήμη: Βασική Θεματική. Αθήνα: Gutenberg Κωνσταντίνου, Χ. (2005). Σχολική Πραγματικότητα και Κοινωνικοποίηση του Μαθητή. Αθήνα: Gutenberg Κωνσταντίνου, Χ. (1997). Σχολική πραγματικότητα και κοινωνικοποίηση του μαθητή. Αθήνα: Gutenberg. Ματσαγγούρας, Η. (2002). Διεπιστημονικότητα, Διαθεματικότητα και Ενιαιοποίηση στα Προγράμματα Σπουδών: Τρόποι οργάνωσης της σχολικής γνώσης. Άρθρο στην Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων, τεύχος 7. Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ματσαγγούρας, Η. (2002). Θεωρία και πράξη της διδασκαλίας. Η σχολική τάξη. Αθήνα: Γρηγόρης. Ματσαγγούρας, Η. (2004). Ομαδοσυνεργατική διδασκαλία και μάθηση. Αθήνα: Γρηγόρης Μουντάκης, Κ. (2005). Φυσική Αγωγή στο Δημοτικό Σχολείο. Εισήγηση στο Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Σχολική γνώση και διδασκαλία στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Τόμος Α, Ιωάννινα: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Επιστημών Αγωγής. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Μπρίνια, Β. (2008). Μanagement εκπαιδευτικών μονάδων & εκπαίδευσης. Αθήνα: Σταμούλης. Μπρούζος, Α. (1998). Ο εκπαιδευτικός ως λειτουργός συμβουλευτικής και προσανατολισμού. Αθήνα: Λύχνος. Παντελιάδου, Σ. & Αντωνίου, Φ. (2008). Διδακτικές Προσεγγίσεις και Πρακτικές για Μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες. Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής. Παρασκευά, Φ. & Παπαγιάννη, Α. ( 2008). Επιστημονικές & παιδαγωγικές δεξιότητες για τα στελέχη της εκπαίδευσης. Αθήνα: Π.Ι. Πόρποδας Κ. (2002). Η Ανάγνωση. Πάτρα: Αυτοέκδοση ISSN

12 Πόρποδας, Κ. (2003). Η μάθηση και οι δυσκολίες της. Πάτρα: Αυτοέκδοση Πόρποδας, Κ. (Επιμ.) (2003). Διαγνωστική αξιολόγηση και αντιμετώπιση των δυσκολιών στο Δημοτικό Σχολείο. Πανεπιστήμιο Πατρών. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης. Εργαστήριο Γνωστικής Ανάλυσης της Μάθησης, Γλώσσας και Δυσλεξίας. Πούλου, Μ. (2008). Κοινωνική και συναισθηματική μάθηση: μια προσέγγιση πρόληψης και αντιμετώπισης των συναισθηματικών και συμπεριφορικών δυσκολιών των μαθητών στο σχολείο. Στο Σχολική Ψυχολογία, επιμ. Νικολόπουλος Δ. Αθήνα: Τόπος. Σαΐτης, Χ. (2008). Ο Διευθυντής στο δημόσιο σχολείο. Αθήνα: Εκδόσεις Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Στασινός, Δ. (2003). Δυσλεξία και Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών & Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών Υποχρεωτικής Εκπ/σης. Τόμος Α. Αθήνα: Εκδόσεις ΟΕΔΒ. ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών & Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών Υποχρεωτικής Εκπ/σης. Τόμος Β. Αθήνα: Εκδόσεις ΟΕΔΒ. ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών & Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών Φυσικής Αγωγής της ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2004). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών & Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών Ειδικής Αγωγής & Εκπαίδευσης. Αθήνα: Εκδόσεις ΟΕΔΒ. ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2007). Φυσική Αγωγή Α & Β Δημοτικού. Αθήνα: Εκδόσεις ΟΕΔΒ. ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2007). Φυσική Αγωγή Γ & Δ Δημοτικού. Αθήνα: Εκδόσεις ΟΕΔΒ. ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2007). Φυσική Αγωγή Ε & ΣΤ Δημοτικού. Αθήνα: Εκδόσεις ΟΕΔΒ. ISSN

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της εκπαίδευσης Σκοπός του δημοτικού σχολείου είναι η πολύπλευρη πνευματική και σωματική ανάπτυξη των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Η μετάβαση από το Πρόγραμμα Σπουδών του 1990 στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών του 2015 Σύνταξη του νέου

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αξιολόγηση του μαθητή Βασικός στόχος της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες:

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες: 1 Σχέδια Δράσης Πεδία: 1. Εκπαιδευτικές διαδικασίες. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Τομείς: 1. Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Κατσούγκρη Αναστασία

Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Κατσούγκρη Αναστασία Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Κατσούγκρη Αναστασία akatsou0708@gmail.com Διαφοροποίηση στη διδασκαλία Προϋπόθεση για την συνεκπαίδευση Η προσαρμογή της διδασκαλίας για να ανταποκριθεί σε διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ Ανατροφοδότηση εκπαιδευτικής διαδικασίας Εντοπισμός μαθησιακών ελλείψεων Στασιμότητα μαθητών Επανάληψη τάξης Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών «Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Ρωτώ τον εαυτό μου Κάνε αυτήν την απλή ερώτηση στον εαυτό σου, κάθε πρωί στην πορεία σου για το

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 304/13-03-03 ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΔΕΠΠΣ)

Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 304/13-03-03 ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΔΕΠΠΣ) Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 304/13-03-03 ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΔΕΠΠΣ) 1. Σκοπός της διδασκαλίας του μαθήματος ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗ Σ Ο σκοπός της Φυσικής Αγωγής στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη θεματική:

Εισαγωγή στη θεματική: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έργο «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση

ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Ειδική Παιδαγωγός Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6ης Περιφέρειας ν. Λάρισας Ενσωμάτωση Κοινωνική ενσωμάτωση, μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

αξιοποίηση της αξιολόγησης για τη βελτίωση της μάθησης αξιολόγηση με στόχο την προώθηση των ευρύτερων σκοπών του σχολείου

αξιοποίηση της αξιολόγησης για τη βελτίωση της μάθησης αξιολόγηση με στόχο την προώθηση των ευρύτερων σκοπών του σχολείου αξιοποίηση της αξιολόγησης για τη βελτίωση της μάθησης αξιολόγηση με στόχο την προώθηση των ευρύτερων σκοπών του σχολείου ΔΗΜΗΤΡΗΣ Κ. ΜΠΟΤΣΑΚΗΣ, PhD Σχολικός Σύμβουλος Φ.Ε. / ΠΔΕ Βορείου Αιγαίου Αξιολόγηση,

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 303/13-03-2003, Παράρτημα Α, Μάιος 2003 Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Βασικός σκοπός της αξιολόγησης του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9 Περιεχόμενα Προλογικό Σημείωμα 9 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1. Εισαγωγή 14 1.2 Τα βασικά δεδομένα των Μαθηματικών και οι γνωστικές απαιτήσεις της κατανόησης, απομνημόνευσης και λειτουργικής χρήσης τους 17 1.2.1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 10: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία: αξιολόγηση Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας.

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Εισαγωγή Στη σημερινή παρουσίαση εξετάζεται και αναλύεται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μαθησιακές Δυσκολίες Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1 Θεματικές ενότητες του μαθήματος Θεωρητικό πλαίσιο της διαδικασίας εκμάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση Σεμιναρίου. «Ειδική Αγωγή και Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών»

Ανακοίνωση Σεμιναρίου. «Ειδική Αγωγή και Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ «ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ» ΤΕΡΜΑ ΠΑΤΡ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ & ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ,153

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #9: Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc)

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc) 1 Αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών/τριών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει κατακτήσει

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών 3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται τα συνοπτικά περιγράμματα των μαθημάτων που διδάσκονται στο Πρόγραμμα Σπουδών, είτε αυτά προσφέρονται από το τμήμα που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Οι κλασματικές μονάδες και οι απλοί κλασματικοί αριθμοί ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH:

Διαβάστε περισσότερα

----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr Πληροφορίες: Αν. Πασχαλίδου Τηλέφωνο: 210-3443422

----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr Πληροφορίες: Αν. Πασχαλίδου Τηλέφωνο: 210-3443422 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 09-10-2015 Αρ. Πρωτ. 159298/Δ2 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Δημοτικού Σχολείου

Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Δημοτικού Σχολείου ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ, ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Δημοτικού Σχολείου Αποστέλλεται εμπιστευτικά, υπηρεσιακά στο ΚΕ.Δ.Δ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΙΤΛΟΣ Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία μεταμορφώνεται ΤΑΞΗ ΣΤ ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ Μια διδακτική ώρα(45 λεπτά) ΕΜΠΛΕΚΩΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων,

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, αντιπαράθεσης απόψεων. Εννοιολογική χαρτογράφηση -Ο χάρτης εννοιών (concept

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Το πλαίσιο διδασκαλίας της Χειροσφαίρισης σύμφωνα με το Α.Π.Σ. της Φυσικής Αγωγής Υ.ΠΑΙ.Θ.Π.Α.

Το πλαίσιο διδασκαλίας της Χειροσφαίρισης σύμφωνα με το Α.Π.Σ. της Φυσικής Αγωγής Υ.ΠΑΙ.Θ.Π.Α. Το πλαίσιο διδασκαλίας της Χειροσφαίρισης σύμφωνα με το Α.Π.Σ. της Φυσικής Αγωγής Υ.ΠΑΙ.Θ.Π.Α. Γ & Δ τάξη δημοτικού (μύηση - 3 ώρες) Ε & Στ τάξη δημοτικού (8 ώρες) Β τάξη γυμνασίου (10 ώρες) Γ τάξη γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Citation (ΑΡΑ format): Μουζάκης, Χ. (2017, 2 Μαρτίου). Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo [Webinar], Στο: Webinars ΠΕ19-20 Ιστο-διαλέξεις για καθηγητές

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Πώς ορίζεται η Ποιότητα των διδακτικών εγχειριδίων; Η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στους σκοπούς της εκπαίδευσης και τους σκοπούς της διδασκαλίας του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2010-2011-Συνάντηση 3η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Τηλ.: 22800737, 22800951

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

Σαλτερής Νικόλαος Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Νομαρχίας Πειραιά Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας

Σαλτερής Νικόλαος Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Νομαρχίας Πειραιά Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σαλτερής Νικόλαος Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Νομαρχίας Πειραιά Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας 34ο Δ.Σ. Πειραιά Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων Σχολείο και Γονείς Διάρθρωση παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Γυμνασίου ή Λυκείου

Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Γυμνασίου ή Λυκείου ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ, ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Γυμνασίου ή Λυκείου Αποστέλλεται εμπιστευτικά, υπηρεσιακά στο ΚΕ.Δ.Δ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (Εξ Αποστάσεως)

Μεταπτυχιακό στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (Εξ Αποστάσεως) Μεταπτυχιακό στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (Εξ Αποστάσεως) ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πατρών προσφέρουν μεταπτυχιακό πρόγραμμα επιπέδου Master

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» 4.1 Τίτλος 4ης Επιμέρους Δράσης: Αξιοποίηση του Stop Motion Animation (χειροποίητη κινούμενη εικόνα ) στην αναπαράσταση ιστορικών γεγονότων ΤΑΞΗ ΣΥΝΟΛΟ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΑΞΗΣ : : Δ 39 ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική Αγωγή

Μουσικοκινητική Αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Τι είναι η Μουσικοκινητική Αγωγή Αρχές της Μουσικοκινητικής Αγωγής (Carl Orff) Παιδαγωγικές βάσεις της Μουσικοκινητικής Αγωγής Ποιοι οι στόχοι της Μουσικοκινητικής Αγωγής Αυτοσχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Το πλαίσιο διδασκαλίας της Χειροσφαίρισης σύµφωνα µε τοα.π.σ. της Φυσικής Αγωγής. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Το πλαίσιο διδασκαλίας της Χειροσφαίρισης σύµφωνα µε τοα.π.σ. της Φυσικής Αγωγής. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Το πλαίσιο διδασκαλίας της Χειροσφαίρισης σύµφωνα µε τοα.π.σ. της Φυσικής Αγωγής ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Το διδακτικό αντικείµενο του Χάντµπολ στη σχολική Φυσική Αγωγή Γ & τάξη δηµοτικού

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: 3 ο ημοτικό Σχολείο Χαλκίδας Υπεύθυνος: Σιέκρη Φρειδερίκη Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΨΥΧΟΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010 Σκοπός του σεμιναρίου Το σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog. Ισπανική γλώσσα. 33 φοιτητές (ενήλικες > 25 ετών) και 2 εκπαιδευτικοί

Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog. Ισπανική γλώσσα. 33 φοιτητές (ενήλικες > 25 ετών) και 2 εκπαιδευτικοί Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog Σελίδα 1 μελέτη περίπτωσης πληροφορίες 1. Γενικές Πληροφορίες Πρόσβαση στο Πανεπιστήμιο για ενήλικες (ηλικία άνω 25 Επίπεδο (ηλικία των μαθητών)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα