Γιούρης Απόστολος Ουρολόγος Επιμελητής Α Γ.Ν.Σερρών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γιούρης Απόστολος Ουρολόγος Επιμελητής Α Γ.Ν.Σερρών"

Transcript

1 ΤΟ ΔIΛΗΜΜΑ WATCH FULL WAITING. ΠΟΙΟI ΑΣΘΕΝΕIΣ; Γιούρης Απόστολος Ουρολόγος Επιμελητής Α Γ.Ν.Σερρών «Διημερίδα Ουρολογικής Ογκολογίας Βορείου Ελλάδος» Ουρολογικό-Ογκολογικό Τμήμα του Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Σάββατο 8 Μαρτίου 2014

2 Κλινικά μη σημαντικός CaP Φυσική πορεία της νόσου Το Screening του προστάτη οδηγεί στην ανίχνευση νόσου μη κλινικά σημαντικής 50% των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων προστάτη είναι εντοπισμένοι και ίσως λιγότερο επιθετικοί. 50% αυτών των ασθενών αντιμετωπίζονται αδικαιολόγητα επιθετικά Θεραπεία αυτών των ανδρών ενέχει τον κίνδυνο της περιττής νοσηρότητας. Αυτό ισχύει και για τους νεότερους άνδρες όσο και για την παραδοσιακή ομάδα των ηλικιωμένων ανδρών με συνοδά νοσήματα

3 Κλινικά μη σημαντικός CaP Φυσική πορεία της νόσου Μελέτες αυτοψίας έχουν δείξει ότι το 60% έως 70% έχουν κάποιες περιοχές του καρκίνου εντός του προστάτη 15 % -20% των ανδρών θα διαγνωστούν με CaP κατά τη διάρκεια της ζωής τους Μόνο το 3% θα πεθάνει από αυτόν. Δεδομένου ότι ο καρκίνος του προστάτη είναι τόσο κοινός, η διάκριση του αν είναι επιθετικός ή μη κλινικά σημαντικός είναι πιο σημαντική

4 WATCH FULL WAITING (WW) ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΗ ANAMONH Συντηρητική διαχείριση του καρκίνου του προστάτη μέχρι την ανάπτυξη της τοπικής ή συστηματικής εξέλιξης σημείο στο οποίο λαμβάνονται παρηγορητικά μέτρα όπως : Ορμονοθεραπεία, ΤURP Ακτινοθεραπεία μεταστατικών βλαβών Πρώτη φορά στην εποχή προ screening PSA (1990) Το σκεπτικό πίσω από την WW είναι η παρατήρηση ότι ο ΚΠ συχνά εξελίσσεται

5 ACTIVE SURVEILLANCE (AS) ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ή ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ Περιλαμβάνει την παρακολούθηση ενεργά της νόσου με την προσδοκία να παρέμβουμε και να θεραπεύσουμε εάν ο καρκίνος εξελίσσεται Πρώτη φορά το 2002 Είναι πλέον αποδεκτή στρατηγική Η AS αναπτύχθηκε από την εμπειρία της προσεκτικής αναμονής Treatment-free survival' ή 'freedom from curative intervention ονομάζεται χρόνος μεταξύ της διάγνωσης του καρκίνου του προστάτη και είτε της παρέμβασης ή της εξόδου από το πρωτόκολλο AS

6 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ταυτοποίηση των ασθενών με πιθανότητα της εξέλιξης της νόσου (Χαρακτηριστικά της νόσου, ηλικία, συνοδά νοσήματα ) Συμμόρφωση των ασθενών (Στενή παρακολούθηση) Χρήση λογικών κριτηρίων που θα προσδιορίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια έγκαιρα την επιθετική νόσο (όχι υπερβολική θεραπεία) Βελτίωση της επικοινωνίας με τον ασθενή (Ελάττωση ψυχολογικού βάρους λόγω μη αντιμετώπισης καρκίνου)

7 Οφέλη της ενεργού παρακολούθησης Μείωση της νοσηρότητας Βελτίωση της ποιότητας ζωής (σε σύγκριση με ριζικές θεραπείες). Αποφυγή overtreatment (Προσπάθειες πρόωρης ανίχνευσης της νόσου υψηλού κινδύνου πιο ελκυστικές ) Χαμηλό κόστος. (Περισσότεροι πόροι για αντιμετώπιση σημαντικών κλινικά καρκίνων, μείωση επιβάρυνσης στο σύστημα υγείας ) Λιγότερο άγχος (ο όγκος δεν απαιτεί θεραπεία)

8 Οι κίνδυνοι της ενεργού παρακολούθησης Εξέλιξη και τη θνησιμότητα (Πιθανή απώλεια του παραθύρου θεραπείας οδηγεί τελικά σε φτωχότερα ογκολογικά αποτελέσματα και ίσως βαρύτερες θεραπείες ) Bγχος που προκαλείται από το φόβο : εξέλιξης νόσου απώλειας του κατάλληλου χρόνου για θεραπεία ότι ζουν με τον καρκίνο Στυτική δυσλειτουργία δευτερογενής από τις πολλαπλές βιοψίες Λόγω άγχους

9 ACTIVE SURVEILLANCE (AS) ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ή ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ. ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΓΙΝΕΤΑΙ; Μέτρηση total PSA και / ή των παραγώγων του PSA DT, PSA velocity Δακτυλική εξέταση (ΔΕΠ) Επαναληπτικές βιοψίες προστάτου σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα Απεικονιστικές μεθόδους όπως κύρια MRI πυέλου, CT ΑΚΟ, U/S(ιδιαίτερα το contrast-enhanced ultrasonography [CEUS]),

10 ΒΑΣΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ WW-AS Στόχος WW είναι : Να αποφευχθεί η θεραπεία όσο το δυνατόν περισσότερο και με όσο δυνατόν καλύτερη ποιότητα ζωής Η θεραπευτική επέμβαση είναι παρηγορητική. Αντίθετα, ο στόχος της AS είναι : να διαγνώσει να παρακολουθεί αυστηρά να θεραπεύσει μόνο όταν είναι απαραίτητο, αποφεύγοντας έτσι περιττή νοσηρότητα από υπερθεραπεία της νόσου.

11 Είναι η χρήση των WW-AS συχνή; Αναφέρονται τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο στη βιβλιογραφία. Από το στο pubmed υπάρχουν 126 αναφορές για AS και 112 για WW ενώ τα τελευταία 5 χρόνια 911 και 365 αναφορές αντίστοιχα Εξακολουθούν να μην χρησιμοποιούνται συχνά σε σχέση με ριζικές θεραπείες Η ενεργός θεραπεία θεωρείται η ευκολότερη και ασφαλέστερη επιλογή για τους ασθενείς και τους ουρολόγους

12 Tι θεραπεία προτιμούν οι ασθενείς με εντοπισμένο CaP Σε μια μεγάλη σειρά από περίπου 800 άνδρες στις ΗΠΑ: το 40% επέλεξε τη χειρουργική επέμβαση, το 31% ακτινοθεραπεία, το 21% βραχυθεραπεία και μόνο 8% AS. 60% των ανδρών που επέλεξαν για ριζική προστατεκτομή είχαν ως κίνητρο την επιθυμία για τη φυσική αφαίρεση του καρκίνου Στις ΗΠΑ περίπου 10% επιλέγουν WW-AS

13 Θεραπεία καρκίνου προστάτη σύμφωνα με την κατηγορία κινδύνου Cooperberg et al. Risk category Watchful waiting Radical surgery Brachytherapy External beam Cryotherapy Androgen deprivation Low Intermediate High

14 Γιατί η AS δεν είναι ευρέως αποδεκτή; Οι σημαντικότεροι λόγοι είναι : Πολλοί πιστεύουν ότι ο καρκίνος του προστάτη δεν είναι ακίνδυνος Η μη ασφαλής πρόβλεψη του ποιοι καρκίνοι θα προχωρήσουν και πότε. Οι άνθρωποι είναι ικανοποιημένοι με τις αποφάσεις που έχουν πάρει οι ίδιοι Από 300 άνδρες με CaP στις Η.Π.Α. (με πάνω από το 90% που έχει ριζικές θεραπείες) σχεδόν το 90% δήλωσαν ότι ήταν ικανοποιημένοι ή πολύ ικανοποιημένοι με την επιλογή τους και

15 Κυριότερες μελέτες αναφορικά με WW και AS στο Cap 1. Τhe NCCS Study Hamilton AS et al. BJU Int (Αποτελέσματα από 10 πρωτόκολλα μέχρι το 1998 και 14 μέχρι το 2002) 2. Cooperberg MR, et al J Clin Oncol Aνάλυση δεδομένων της μελέτης CaPSURE (Συνολικά άνδρες διαγνώστηκαν μεταξύ 1990 και 2006 με εντοπισμένη νόσο) 3. Klotz L et al (Toronto) J Clin Oncol (450 ασθενείς σε ενεργό παρακολούθηση με μέσο χρόνο παρακολούθησης 8,2 έτη) 4. Lu-Yao GL et al (Cancer Institute N. Jersey) JAMA ( Aνδρες ηλικίας >65 ετών (μ.ο. 78)που διαγνώστηκαν μεταξύ με στάδιο Τ1 και Τ2 καρκίνο του προστάτη και τέθηκαν σε WW για μέσο διάστημα 8,3 ετών )

16 Κυριότερες μελέτες αναφορικά με WW και AS στο Cap Vellekoop et al (Σουηδία ) J Urol ( , 13,159 άνδρες από το NPCR (Εθνικό Μητρώο Καρκίνου του Προστάτη της Σουηδίας), Gleason 6, το στάδιο T1c/T2 και από όσους υποβλήθηκαν σε ριζική προστατεκτομή επιλέχθηκαν οι πιθανοί υποψήφιοι για ενεργό παρακολούθηση σύμφωνα με κριτήρια από 6 δημοσιευμένα πρωτόκολλα. Albertsen PC et al (University of Connecticut ) JAMA (767 άνδρες ηλικίας ετών με κλινικά εντοπισμένο CaP για έτη WW ή ορμονοθεραπεία με μ.ο. Follow up 24 έτη). Julia H. Hayes et.al. (The National Cancer Institute, NCCS ) Ann Intern Med (14,516 άνδρες με CaP μεταξύ με μέσο διάστημα παρακολούθησης 8.3 χρόνια) Carter, H. B. et al. (Johns Hopkins, USA ) J Clin Oncol Από το 1995, συνολικά 769 άνδρες σε πρωτόκολλο AS (Μ.Ο. 2,7 χρόνια)

17 Κυριότερες μελέτες αναφορικά με WW και AS στο Cap Soloway, M. S. et al.(miami) Eur Urol 2010 Η ομάδα AS αποτελούνταν από 230 ασθενείς με μέση ηλικία τα 63,4 έτη.το 86% παρέμεινε στην AS για μια μέση περίοδο παρακολούθησης των 44 mo. Kakehi, Y. et al. (Multicenter Japanese study ) Jpn. J. Clin. Oncol. (2008) 118 ασθενείς εντάχθηκαν σε AS για τουλάχιστον 6 μήνες κατά την περίοδο μεταξύ Ιανουαρίου 2002 και Δεκέμβριου 2003 Dall'Era, M. A. et al (California) Cancer 2008

18 Τρεις είναι όμως οι μελέτες αναφοράς που μας έχουν δώσει και θα μας δώσουν πολύ χρήσιμα αποτελέσματα Prostate Cancer Intervention versus Observation Trial (PIVOT) Study Group Wilt TJ, Brawer MK, Jones KM, et al N Engl J Med Radical Prostatectomy versus Watchful Waiting in Localized Prostate Cancer: The Scandinavian Prostate Cancer Group-4 Randomized Trial (SPCG-4) Anna Bill-Axelson et al J Natl Cancer Inst The PRIAS study Active Surveillance for Low-Risk Prostate Cancer Worldwide: The PRIAS Study (Πολυκεντρική μελέτη ) European Urology 2013

19 Μελέτη PIVOT (Prostate Cancer Intervention Versus Observation Trial) Veterans Administration κέντρα στις Η.Π.Α. μαζί με κάποια ακαδημαϊκά κέντρα (9ναρξη από το 1994) Wilt TJ et al. N Engl J Med 2012 Συνολικά 731 ασθενείς. (Χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να βρεθεί ο απαιτούμενος αριθμός λόγω άρνησης των περισσότερων να ενταχθούν στη μελέτη ) Ηλικία < 75 (μ.ο. 67) Προσδόκιμο επιβίωσης >10 χρόνια PSA 50 (μ.ο. 7.8 ng/ml.) ( Το 75% στάδιο T1c) Κάθε Gleason score έγινε δεκτό 40% χαμηλού κινδύνου, 34% ενδιάμεσου, 21% υψηλού (Σε 5% λείπουν τα δεδομένα )

20 The Scandinavian Prostate Cancer Group-4 Randomized Trial (SPCG-4) Οι καρκίνοι ανιχνεύθηκαν κύρια βάσει των συμπτωμάτων (T 1c (12%)από το 1994.) ασθενείς με νεοδιαγνωσμένο, εντοπισμένο CaP, ριζική προστατεκτομή (347)ή WW (348) σε 14 κέντρα στη Σουηδία, τη Φινλανδία και την Ισλανδία, Aως τις 31 Δεκεμβρίου, 2009, 302 άνδρες της β ομάδας δεν είχαν υποβληθεί σε θεραπευτική αγωγή Τελευταίο up date Ν.Engl.J.Med 2011 Ο μέσος χρόνος παρακολούθησης ήταν 12,8 έτη ( 3 εβδομάδες - 20,2 χρόνια ).. Ηλικία < 75 ετών (μ.ο. 65) Προσδόκιμο ζωής > 10 ετών, PSA <50 ng/ml (μ.ο. 13) και αρνητικό σπινθηρογράφημα οστών. Στάδια T1b (ή Τοb σύμφωνα με την παλιά κατανομή), Τ1, ή Τ2,. Ο όγκος έπρεπε να είναι καλά έως μέτρια διαφοροποιημένος σύμφωνα με την ταξινόμηση κατά WHO

21 The Scandinavian Prostate Cancer Group-4 Randomized Trial (SPCG-4) Follow up κάθε 6 μήνες για 2 χρόνια και στη συνέχεια ετησίως Scanning οστών ετήσια μετά το 2003 κάθε δεύτερο χρόνο. Οι άνδρες σε WW δεν έλαβαν καμία άμεση θεραπεία Το 1999 όλα τα δείγματα βιοψίας και το 2006 όλα τα δείγματα από RP επανεξετάστηκαν και βαθμολογήθηκαν με τη χρήση του Gleason score. Στην WW ομάδα, η εξέλιξη του όγκου ορίστηκε ως ψηλαφητή εξωκαψική επέκταση

22 Η μελέτη PRIAS (Prostate cancer Research International: Active Surveillance ) Ξεκίνησε τον Δεκέμβριο 2006 και συνεχίζεται ακόμη.η βάση ενημερώθηκε τελευταία φορά τον Μάιο Μέχρι τον ΜΑΙΟ άνδρες Περισσότερα από 100 ιατρικά κέντρα από 17 χώρες συνεισφέρουν στη συλλογή δεδομένων χρησιμοποιώντας το ίντερνετ για την εισαγωγή των στοιχείων των ασθενών και των πληροφοριών της παρακολούθησης. Κύριες χώρες από τις προέρχονται οι ασθενείς είναι η Ολλανδία 1129 (45.3%), Ιταλία 364 (14.6%), Φιλανδία 288 (11.5%) και Ιαπωνία 243 (9.7%) Μέσο follow-up 1.6 έτη ( yr). Ηλικία μ.ο ( ) PSA μ.ο.5.6 ( ) Οι ασθενείς εκπληρώνουν τα κριτήρια του χαμηλού κινδύνου CaP δηλαδή: κλινικό stage T1C/T2, PSA 10 ng/ml, PSA density (PSA-D) <0.2 ng/ml, 1ή 2 θετικά ιστοτεμάχια στη βιοψία και Gleason score (GS) 6.

23 Ποια τα βασικά ερωτήματα πάνω στις WW-AS Ποιοι είναι οι κατάλληλοι ασθενείς για ένταξη σε πρωτόκολλα ; Επιλέγουμε τους σωστούς ασθενείς ή μήπως είμαστε πολύ αυστηροί ; Πώς ορίζουμε την εξέλιξη της νόσου; Είναι η πρόγνωση των ασθενών που εισέρχονται σε πρωτόκολλο WW-AS η ίδια που θα ήταν αν είχαν αντιμετωπιστεί ριζικά από την αρχή; Ποιοι οι κύριοι λόγοι ώστε να εγκαταλείψει ένας ασθενής το πρωτόκολλο; Ποια είναι τα αποτελέσματά των διαφόρων πρωτοκόλλων; Είναι τα αποτελέσματα των ασθενών αυτών συγκρίσιμα με αυτών που υποβάλλονται σε ριζική θεραπεία και ιδιαίτερα σε ριζική προστατεκτομή; Είναι οι μελέτες αναφοράς οι ιδανικές;

24 Ποιοι είναι οι κατάλληλοι ασθενείς για ένταξη σε πρωτόκολλα ; Η πλειονότητα των παραγόντων είναι παρόμοια (χαμηλού όγκου καρκίνου χαμηλού βαθμού). Στα περισσότερα πρωτόκολλα γίνεται ορισμός βάσει των κριτηρίων ή του D'Amico ή του Epstein Ωστόσο, υπάρχουν μικρές διαφορές μεταξύ των πρωτοκόλλων

25 CaP κατηγορίες κινδύνου (D'Amico) Eίναι ένα από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα και είναι ένα καλό σημείο εκκίνησης για την αξιολόγηση του κινδύνου. Αυτό το σύστημα χρησιμοποιεί PSA Gleason score και κλινικό στάδιο Τ = 6 Χαμηλού κινδύνου : PSA 3 10, Gleason score 6, και κλινικό στάδιο Τ1-2α Ενδιάμεσου κινδύνου : PSA 10-20, Gleason score 7 και κλινικό στάδιο T2b Υψηλού κινδύνου : PSA 20, Gleason 8, ή κλινικό στάδιο T2c - 3α

26 Τα κριτήρια Epstein για τον κλινικά μη σημαντικό CaP Καρκίνος προστάτη πολύ χαμηλού κινδύνου Προσδόκιμο ζωής <20 χρόνια Καρκίνος όχι ψηλαφητός στη ΔΕΠ (στάδιο T1c) Πυκνότητα του PSA (PSA Density) <0,15 Gleason score 6 χωρίς Gleason 4 ή 5 Aχι περισσότερα από 2 ιστοτεμάχια με καρκίνο ή καρκίνο που περιλαμβάνει όχι > 50% οποιουδήποτε ιστοτεμαχίου επί τουλάχιστον ενός ιστοτεμαχίου σε βιοψία με τουλάχιστον 12 ιστοτεμάχια Καρκίνος προστάτη χαμηλού κινδύνου Προσδόκιμο ζωής < ετών Καρκίνος μη ψηλαφητός στη ΔΕΠ ή / και μικρό οζίδιο (στάδιο T1c ή T2a) PSA <10 ng Gleason score 6 χωρίς Gleason 4 ή 5 σε βιοψία με τουλάχιστον 12 ιστοτεμάχια

27 Κριτήρια επιλογής ασθενών για ένταξη σε πρωτόκολλα ενεργού παρακολούθησης University of Toronto, Canada (Klotz, L. et al.) Johns Hopkins, USA (Carter, H. B. et al.) Multicenter European study (PRIAS) van den Bergh, R. C. et al. University of California, San Francisco, USA (Dall'Era, M. A. et al.) University of Miami, USA (Soloway, M. S. et al.) Multicenter Japanese study (Kakehi, Y. et al. ) Kλινικό Στάδιο T1c T1c T1c ή T2 T1 ήt2a _ T1c PSA (ng/ml) _ _ 20 Gleason score βιοψίας = 6 Gleason score 7 σε άνδρες μεγαλύτερους των = = = 6 _ = 6 PSA density (ng/ml per ml) _ _ Αριθμός θετικών ιστοτεμαχίων στη βιοψία 2 Ο συνολικός αριθμός δεν αναφέρεται αλλά θετικό στο 50% 2 (από 8 12 ιστοτεμάχια ) 33% των θετικών βιοψιών και σε έκταση 50% 2 από το λιγότερο 10 ιστοτεμάχια και σε έκταση μικρότερη από 20% του ιστοτεμαχίου 2 Από 6-12 ιστοτεμάχια και σε έκταση μέχρι 50% του ιστοτεμαχίου

28 Πως τα αποτελέσματα της βιοψίας χρησιμοποιούνται ως κριτήρια επιλογής για την ένταξη σε πρωτόκολλο AS; Τα περισσότερα πρωτόκολλα AS αφορούν μόνο άνδρες με Gleason score 6. Επίσης χαμηλού όγκου Gleason score 7 καρκίνους (συνοσηρότητα ή μικρό προσδόκιμο επιβίωσης ). Ο μεγαλύτερος αριθμός των ιστοτεμαχίων κατά τη βιοψία παίζει ρόλο Τα 21 ιστοτεμάχια βρίσκουν πιθανότερα και καλύτερα τον καρκίνο από τα 12 ιστοτεμάχια ( Klotz et al.) Οι περισσότεροι καρκίνοι προστάτου στάδιο T1c

29 Βοηθούν οι απεικονιστικές μέθοδοι στην επιλογή; Ο ρόλος της απεικόνισης στην AS δεν έχει οριοθετηθεί πλήρως τόσο για την επιλογή των ασθενών όσο και για την παρακολούθηση. Προς το παρόν, μαγνητική τομογραφία και υπερηχογράφημα ( ιδιαίτερα ενισχυμένης αντίθεσης υπερηχογράφημα [ CEUS ] ), είναι τα πιο ελπιδοφόρα, αν και το τελευταίο δεν είναι διαθέσιμο σε πολλές ίσως μελλοντικά πολλές δυνατότητες αλλά περαιτέρω προοπτικές μελέτες είναι απαραίτητες.

30 Η MRI ως αρωγός στην επιλογή των ασθενών MRI έχει χρησιμοποιηθεί στον προστάτη από το Στην κλασική Τ2 απεικόνιση ωστόσο, αρκετές καλοήθεις καταστάσεις, έχουν παρόμοια εμφάνιση Συνεπώς έχουμε χαμηλή ειδικότητα ( % ) και πολύ μεταβαλλόμενη ευαισθησία ( % ) για τον εντοπισμό του όγκου Aχουν αναπτυχθεί νέες τεχνικές όπως : Weighted imaging(μετρά τη διάχυση των μορίων του νερού στους ιστούς) Dynamic contrast enhanced MRI όπου ενισχύεται η μικροαγγείωση του ιστού. Η MRφασματοσκοπία μετράει τα επίπεδα μεταβολιτών στον ιστό, (χολίνης, κιτρικού, κρεατίνης και διαφόρων πολυαμινών). Συνδυασμοί MRI ακολουθιών φαίνεται να είναι η καλύτερη επιλογή Μια υποομάδα των ασθενών που δυνητικά επωφελούνται από MRI είναι εκείνοι οι οποίοι έχουν όγκους στο πρόσθιο τμήμα του προστάτη σε περιπτώσεις με υψηλό PSA ή PSA Density που συχνά είναι επιθετικοί και απαιτούν θεραπευτική αγωγή και όχι AS.

31 Η MRI ως αρωγός στην επιλογή των ασθενών Οι Hebert A. Vargas, et.al. (Sloan-Kettering J Urology )ερεύνησε την αξία της ενδοορθικής Τ2 MRI στην πρόβλεψη της προόδου της νόσου, σχετικά με τις επαναληπτικές βιοψίες των ανδρών με CaP χαμηλού κινδύνου 388 άνδρες ( μέση ηλικία 60,6 έτη). Bγινε συσχέτιση μεταξύ του αποτελέσματος της MRI και της βιοψίας Τρεις ακτινολόγοι, διαφορετικής εμπειρίας, σε κλίμακα με 5 διαβαθμίσεις ( 1, σίγουρα δεν υπάρχει όγκος μέχρι 5 όπου σίγουρα υπάρχει όγκος). Μη ορατοί όγκοι στην MRI, ήταν πιο πιθανό να επιδείξουν χαρακτηριστικά χαμηλού κινδύνου στην επαναληπτική βιοψία, ενώ σαφώς ορατοί όγκοι ήταν πιο πιθανό να έχουν χειρότερο αποτέλεσμα στη δεύτερη βιοψία. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης «δείχνουν ότι η MRI, αν διαβαστεί από ακτινολόγους με την κατάλληλη εκπαίδευση και εμπειρία, θα μπορούσε να βοηθήσει στην επιλογή ασθενών για ένταξη σε WW-AS και να αποτρέψει την ανάγκη για επαναληπτική βιοψία σε σημαντικό αριθμό ασθενών»

32 Βοηθάει η εφαρμογή υπερήχων στην επιλογή; CEUS περιλαμβάνει τη χρήση των μικροφυσαλίδων ενσωματωμένες σε ένα κέλυφος λιπιδίου ως ένα ενδοφλέβιο ενισχυτικό αντίθεσης για υπερηχογραφία. Μια καλά σχεδιασμένη προοπτική τυχαιοποιημένη μελέτη από τους Mitterberger, M. et al. στις ΗΠΑ έδειξε καλύτερη ανίχνευση του όγκου με CEUS από την συμβατική βιοψία. Μια μεταανάλυση των μελετών CEUS από τους Wink, M. et al. κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο καρκίνος του προστάτη μπορεί να απεικονιστεί και να εντοπίζεται σε ποσοστό έως 78 % των περιπτώσεων.

33 Επιλέγουμε τους σωστούς ασθενείς ή μήπως είμαστε πολύ αυστηροί ; Οι Vellekoop et.al ασθενείς (καλοί υποψήφιοι για AS που υποβλήθηκαν σε RP στη Σουηδία ) και 6 ενεργά πρωτόκολλα AS Σύγκριναν τα παρασκευάσματα των RP με τις προεγχειρητικές πληροφορίες Aρισαν ως δυσμενές αποτέλεσμα την αναβάθμιση σε Gleason score 7 ή την εξωκαψική επέκταση ( ρτ3 ) Βρήκαν αρνητική παθολογία στο 33 % -45 % των ασθενών Αυτή η μελέτη δείχνει ότι πολλά από τα άτομα που πιστεύεται ότι είναι καλοί υποψήφιοι για AS θα έχουν πιθανώς επιθετικό εύρημα αν υποβληθούν σε RP Gρα πολλοί πιθανώς καλοί υποψήφιοι για AS δεν είναι πραγματικά καλοί υποψήφιοι. Πιστεύουν ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουμε πιο αυστηρά κριτήρια για να μειωθεί η πιθανότητα δυσμενούς παθολογίας. Προτείνουν l< 4 mm καρκίνου και PSADensity < 0,15

34 Επιλέγουμε τους σωστούς ασθενείς ή μήπως είμαστε πολύ αυστηροί ; Αυτά τα κριτήρια δεν έχουν αποδειχθεί πάντα επικίνδυνα. <να μεγάλο ποσοστό των ανδρών μπορεί να μην έχει πρόβλημα είτε με Gleason 7 ή νόσο ρτ3. Αν κοιτάξει κανείς τη θνησιμότητα, το κακό ιστολογικό αποτέλεσμα δεν μεταφράζεται απαραιτήτως σε κακό κλινικό αποτέλεσμα Αυτό φαίνεται από μελέτες όπως των

35 Επιλέγουμε τους σωστούς ασθενείς ή μήπως είμαστε πολύ αυστηροί ; Σε μια θεωρητική μελέτη οι Suardi et al., σε άνδρες κατάλληλους για AS, έκαναν μικρές μεταβολές επιλογής στα κριτήρια (για παράδειγμα, αλλάζοντας το ποσοστό συμμετοχής ενός ιστοτεμαχίου από βιοψία από θετικό 20% σε 50%) Απέδειξαν ότι ακόμη και σε ένα πρωτόκολλο με ιδιαίτερα αυστηρά κριτήρια το ποσοστό εσφαλμένης ταξινόμησης των ανδρών που μπορούσαν να επιλεγούν για AS παρέμεινε σημαντικό. Ακόμη και μεταξύ των AS πρωτόκολλων μερικά μπορεί να θεωρηθούν επιθετικά και άλλα συντηρητικά

36 Πώς ορίζουμε την εξέλιξη της νόσου; Είναι μια πρόκληση Ο ατελής δειγματισμός στη βιοψία καθιστά ασαφές εάν η αύξηση του grade ή της έκτασης του όγκου στις επαναληπτικές βιοψίες είναι αποτέλεσμα της διαφοροποίησης του αρχικού όγκου ή απλώς αποτέλεσμα καλύτερης δειγματοληψίας. Η συνήθης εξέλιξη έρχεται με τη μορφή της αναβάθμισης και εμφανίζεται κατά τα δύο πρώτα έτη στην AS, κάτι που ίσως σημαίνει απλά καλύτερη δειγματοληψία Σε μελέτες η άμεση επαναληπτική βιοψία οδήγησε σε upstaging ή upgrading στο 27% των ασθενών.

37 Η βιοψία ως κριτήριο ελέγχου και εξέλιξης στην εφαρμογή της AS Η αξία της βιοψίας συζητείται ;λλοι θεωρούν ότι είναι επικίνδυνη, ;λλοι ότι είναι υπερβολικά αυστηρά τα κριτήρια εφαρμογής της. Οι περισσότεροι ελέγχουν τα αποτελέσματα της επαναληπτικής βιοψίας σε σχέση με την αρχική και αν υπάρχει επιδείνωση των παραμέτρων (Gleason score, αριθμού θετικών ιστοτεμαχίων, ποσοστού έκτασης του καρκίνου ) είναι ένα έναυσμα για θεραπευτική παρέμβαση. Η αύξηση του Gleason score είναι ο πιο συχνός λόγος για παρέμβαση. Οι ερευνητές στο Johns Hopkins (Carter, H. B. et al.) έχουν προσθέσει στα κριτήρια την περινευρική διήθηση στη βιοψία, λόγω της πιθανότητας ο καρκίνος να είναι κλινικά σημαντικός. Dπως αναφέρθηκε η διαδικασία συνδέεται επίσης με undersampling και είναι δυνατόν να υποεκτιμηθούν το στάδιο και το grade.

38 Κριτήρια ελέγχου και σημεία θεραπευτικής παρέμβασης σε πρωτόκολλα ενεργού παρακολούθησης Ο ρόλος της κινητικής του PSA γενικά παραμένει αμφιλεγόμενος. Συνήθως αύξηση PSA > 10ng/ml (PSA DT) <2 ετών (Αυτός ο χρόνος διπλασιασμού πρέπει να υπολογίζεται από 3 διαφορετικές μετρήσεις κάθε 3 μήνες για ένα διάστημα 9 μηνών) Στην μελέτη από το Τορόντο (Klotz, L. et al.) αρχικά ένας χρόνος διπλασιασμού του PSA (PSA DT) <2 ετών οδηγούσε σε θεραπευτική αντιμετώπιση όμως το τελευταίο διάστημα η ομάδα αυτή δεν χρησιμοποιεί τις παραμέτρους του PSA για να ορίσουν την παρέμβαση αλλά μόνο για το αν ο ασθενής θα υποβληθεί σε μαγνητική τομογραφία. Οι ασθενείς με μεγάλο όγκο του καρκινώματος στη MRI οδηγούνται σε ριζική θεραπεία.

39 Κριτήρια ελέγχου και σημεία θεραπευτικής παρέμβασης σε πρωτόκολλα ενεργού παρακολούθησης University of Toronto, Canada Johns Hopkins, USA Multicenter European study (PRIAS) University of California, San Francisco, USA University of Miami, USA Multicenter Japanese study PSA και ΔΕΠ έλεγχος Κάθε τρίμηνο PSA και ΔΕΠ κάθε 6 μήνες για 2 χρόνια Κάθε εξάμηνο PSA και κάθε χρόνο ΔΕΠ στη συνέχεια Κάθε εξάμηνο PSA και ΔΕΠ Κάθε 3μηνο PSA και κάθε εξάμηνο ΔΕΠ Κάθε 3μηνο PSA και TRUS σε 6 12μηνα διαστήματα Κάθε 3-4 μήνες PSA και ΔΕΠ για τα πρώτα 2 χρόνια και κάθε 6μηνο στη συνέχεια Κάθε 2μηνο PSA για τους πρώτους 6 μήνες και κάθε 3μηνο. ΔΕΠ και TRUS τουλάχιστον κάθε 6 μήνες Επαναληπτική βιοψία 6-12 μήνες κατά το πρώτο έτος, στη συνέχεια, κάθε 2-3 χρόνια Κάθε έτος Στο έτος 1, 2 και 7 ή σε ct3 ή PSADT 3 χρόνια (άλλαξε σε 10 χρόνια πρόσφατα ) Κάθε 1 2 χρόνια Κάθε έτος ή ανάλογα με τις αλλαγές στο PSA ή τη ΔΕΠ Κάθε έτος Σημεία θεραπευτικής παρέμβασης PSADT 3 χρόνια Βιοψία επιτήρησης κατά παραβίαση των κριτηρίων επιλογής. Αίτημα του ασθενούς Gleason score 7 σε 2 θετικά ιστοτεμάχια της βιοψίας Gleason αύξηση, αύξηση του PSA velocity 0.75 ng/ml το χρόνο Gleason αύξηση Αύξηση στον όγκο ή 2 θετικά ιστοτεμάχια στη βιοψία PSADT 2 χρόνια Αλλαγή στο παθολογικό στάδιο

40 Eίναι τα κριτήρια επιλογής και ελέγχου της προόδου τα ενδεδειγμένα ή όχι; 6λα τα κριτήρια εξέλιξης έχουν σημαντικούς περιορισμούς Η ΔΕΠ είναι υποκειμενική PSA ή PSADensity αντανακλούν και τις καλοήθεις καταστάσεις και εμφανίζουν διακυμάνσεις. Το Gleason score είναι υποκειμενικό (εκτίμηση παθολογοανατόμου) Στη βιοψία αδυναμία ελέγχου όλου του προστάτη Οι τεχνικές βιοψίας και οι μέθοδοι ελέγχου των ιστοτεμαχίων δεν είναι τυποποιημένες

41 Είναι η πρόγνωση των ασθενών που εισέρχονται σε πρωτόκολλο WW-AS η ίδια που θα ήταν αν είχαν αντιμετωπιστεί ριζικά από την αρχή; Δύο τυχαιοποιημένες μελέτες είχαν σαν σκοπό να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα Η ProtecT (Prostate testing for cancer and Treatment) έχει ολοκληρώσει την βάση δεδομένων σε εννέα κέντρα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Bνδρες με κλινικά εντοπισμένο καρκίνο του προστάτη Προσδιορίζονται από τον γενικό πληθυσμό με βάση την εξέταση PSA Περίπου άνδρες ηλικίας 50-69

42 Είναι η πρόγνωση των ασθενών που εισέρχονται σε πρωτόκολλο WW-AS η ίδια που θα ήταν αν είχαν αντιμετωπιστεί ριζικά από την αρχή; Η μελέτη START (Surveillance Therapy Against Radical Treatment), η οποία έχει πρόσφατα τερματιστεί λόγω κακής βάσης δεδομένων Οι van den Bergh, R. C. et al Cancer 2010 ) κατέληξαν μεσοπρόθεσμα στο συμπέρασμα ότι οι διαφορές, μεταξύ ασθενών που υποβλήθηκαν σε άμεση ριζική προστατεκτομή και εκείνων που υποβλήθηκαν σε καθυστερημένη επέμβαση ήταν ασήμαντες. Η μελέτη αυτή βασίζεται σε μια μικρή ομάδα και σύντομο follow up και απαιτείται προοπτική αξιολόγηση του συγκεκριμένου πρωτοκόλλου.

43 Ποιοι οι κύριοι λόγοι ώστε να εγκαταλείψει ένας ασθενής το πρωτόκολλο; Απρόθυμοι να ανεχθούν AS (μικρό ποσοστό) Συνήθως συμβαίνει από την αύξηση των επιπέδων του PSA ή την εξέλιξη του όγκου. Μπορεί επίσης να προκύψει από το άγχος να ζουν με έναν ουσιαστικά χωρίς θεραπεία καρκίνο και την πίεση από το περιβάλλον Οι αντίπαλοι της AS πιστεύουν ότι οι παράγοντες αυτοί αναιρούν την ελευθερία από τη θεραπευτική παρέμβαση που θεωρείται το κύριο όφελος της AS από τους υπερασπιστές της Η φυλή. Οι αφροαμερικάνοι έχουν περισσότερες πιθανότητες να εγκαταλείψουν το πρωτόκολλο (M R Abern et al. Prostate Cancer Prostatic Dis )

44 Ποια είναι τα αποτελέσματά των διαφόρων πρωτοκόλλων; Πάνω από άνδρες έχουν αναφερθεί σε μελέτες WW-AS με εξαιρετικά ποσοστά επιβίωσης. Αρκετές σειρές WW δείχνουν DSS στα 10 χρόνια, μεταξύ 82-87% και έως και 95% (Τ1-Τ2, Gleason <7 ) Σε μελέτες με δεδομένα ως 15 χρόνια, το DSS 58%- 80% Οι Chodak et al σε μια ανάλυση έξι μελετών WW σε 828 ασθενείς για την αξιολόγηση της ειδικής με τον καρκίνο επιβίωσης (cancerspecific survival ή CSS) και ελεύθερη μετάστασης επιβίωση (metastasis-free survival ή MFS). Στα 10 χρόνια, ασθενείς με όγκους χαμηλού grade βρέθηκαν να έχουν ένα CSS από 87%, ενώ για τα άτομα με όγκους υψηλού βαθμού, CSS ήταν 34%. Η MFS ήταν αντίστοιχα 81% και 26%.

45 Ποια είναι τα αποτελέσματά των διαφόρων πρωτοκόλλων; Στη μελέτη από τους Klotz et.al.(έναρξη 1995 και followup > 10 έτη) από τους 453 ασθενείς σε AS μόνο 5 πέθαναν από καρκίνο του προστάτη. Οι 5 αυτοί είχαν PSA DT<1,6 χρόνια. Επειδή η εξέλιξη σε 3 από αυτούς ήταν ταχύτατη ίσως ήταν ανίατοι από την αρχή Στο 58 % των ασθενών που τελικά υποβλήθηκαν σε καθυστερημένη ριζική προστατεκτομή είχαν εξωπροστατική επέκταση και 8 % διήθηση λεμφαδένων. Στην μελέτη PRIAS : Η συμμόρφωση ήταν 81%. 527 patients (21.1%) οδηγήθηκαν σε ενεργό θεραπεία. ATFS (Active Treatment Free Survival ) στα 2 χρόνια ήταν

46 Αποτελέσματά των διαφόρων πρωτοκόλλων Μελέτη Αριθμός ασθενών Μέσο follow up (σε μήνες ) Υποβλήθηκαν σε θεραπεία (%) Σχετική με την ασθένεια επιβίωση DSS (Disease-specific survival )(%) University of Toronto, Canada (2009) Klotz, L. et al. Multicenter European study (2009) van den Bergh, R. C. et al. University of California, San Francisco, USA (2008) Dall'Era, M. A. et al. Multicenter Japanese study (2008) Kakehi, Y. et al στα 5 έτη 97 στα 5 έτη στα 10 έτη 100 στα 10 έτη στα 5 έτη 100 στα 5 έτη στα 3 έτη Δεν αναφέρεται Johns Hopkins, USA (2007) Carter, H. B. et al. 407 NR 36 στους 37 μήνες Δεν αναφέρεται

47 Αποτελέσματά των διαφόρων πρωτοκόλλων Μελέτη Αριθμός ασθενών Μέσο follow up (σε μήνες ) Υποβλήθηκαν σε θεραπεία (%) Σχετική με την ασθένεια επιβίωση DSS (Disease-specific survival )(%) Rotterdam, The Netherlands (2007) Roemeling, S. et al. University of Miami, USA (2010) Soloway, M. S. et al. Royal Marsden, UK (2005) Hardie, C. et al. Memorial Sloan Kettering, USA (2004) Patel, M. I. et al στα 5 έτη 100 στα 5 έτη στα 3.7 έτη 100 στα 2.7 έτη στα 5 έτη Δεν αναφέρεται στα 5 έτη Δεν αναφέρεται

48 Είναι τα αποτελέσματα των ασθενών αυτών συγκρίσιμα με αυτών που υποβάλλονται σε ριζική θεραπεία και ιδιαίτερα σε ριζική προστατεκτομή; Στη μελέτη PIVOT 48,4% των ανδρών πέθαναν (στην ομάδα της ΡΠ το 47% σε σύγκριση με το 49,9% της ομάδας WW) Απόλυτη διαφορά στην επιβίωση είναι 2,9% στα 10 έτη ενώ στα 12 χρόνια μόλις στο 3% Μόνο 7% θάνατοι από τον καρκίνο. Οι θάνατοι από Ca P ήταν 15 % του συνόλου των θανάτων στην ομάδα WW. Οι άνδρες με καρκίνο χαμηλού κινδύνου είχαν 2,4% καλύτερη επιβίωση με AS σε σχέση RP. Υπήρχε μια ισχυρή τάση προς όφελος των ανδρών υψηλού κινδύνου που έλαβαν θεραπεία RP. Οι άνδρες με PSA <10 ng / ml είχαν 2,7% καλύτερη συνολική επιβίωση με AS vs RP Κανένα αποτέλεσμα δεν έχει φτάσει ακόμη στατιστική σημαντικότητα

49 Είναι τα αποτελέσματα των ασθενών αυτών συγκρίσιμα με αυτών που υποβάλλονται σε ριζική θεραπεία και ιδιαίτερα σε ριζική προστατεκτομή; Στη SPCG-4 υπήρχε μια μικρή αλλά σημαντική διαφορά στην επιβίωση για τους άνδρες <65 ετών που υποβλήθηκαν σε ΡΠ αλλά όχι για τους μεγαλύτερους. Στη SPCG-4, σε μέσο Follow up 12,8 χρόνια, 166 /347 (47%) άνδρες στην ομάδα RP και 201/348(57,7%) στην ομάδα WW πέθαναν Στα 15 έτη DSS 14,6% στους άνδρες της RP και DSS 20,7% στους άνδρες της WW Στη μελέτη αυτή αναφέρεται ότι στην ποιότητα ζωής δεν υπήρχε διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων και αντίθετα με ότι πιστεύεται οι ασθενείς που υποβάλλονται σε χειρουργείο προσαρμόζονται στις πιθανές επιπλοκές μακροχρόνια Εξαιρετικά σημαντική πληροφορία για τη λήψη

50 Είναι τα αποτελέσματα των ασθενών αυτών συγκρίσιμα με αυτών που υποβάλλονται σε ριζική θεραπεία και ιδιαίτερα σε ριζική προστατεκτομή; Η συνολική συμμόρφωση, η οποία ήταν περίπου 80%, ήταν παρόμοια Οι άνδρες με νόσο ενδιάμεσου κινδύνου που υποβλήθηκαν σε RP επωφελήθηκαν στον ίδιο βαθμό συνολικά τόσο στην PIVOT όσο και στην SPCG-4 η οποία βρήκε μια διαφορά 4,8% στην επιβίωση στα 12 χρόνια. Η μεγάλη διαφορά μεταξύ των δύο είναι στους ασθενείς χαμηλού κινδύνου όπου στην PIVOT όσοι ήταν σε AS είχαν καλύτερη επιβίωση από όσους χειρουργήθηκαν ενώ στην SPCG-4 το αντίθετο

51 Είναι οι μελέτες αναφοράς οι ιδανικές; Follow up είναι πλέον αρκετά μεγάλο αλλά ίσως όχι τόσο όσο χρειάζεται Στη μελέτη PIVOT, 40% είχαν πεθάνει μετά από 10 χρόνια follow-up Αυτό δείχνει σαφώς ότι ο πληθυσμός δεν ήταν ιδανικός για αυτόν τον τύπο μελέτης. (είτε η ηλικία ή η συννοσηρότητα ήταν ακατάλληλη ) Aντί για μια μελέτη WW σε άνδρες κατάλληλους RP θα ήταν καλύτερα να χαρακτηριστεί σαν μελέτη RP σε άνδρες κατάλληλους για AS.

52 Είναι οι μελέτες αναφοράς οι ιδανικές; Ανάλογος προβληματισμός υπάρχει και για την SPCG-4 Ξεκίνησε στην προ PSA-screening εποχή και οι περισσότεροι καρκίνοι διαγνώστηκαν με ΔΕΠ ή λόγω συμπτωμάτων άρα είναι πολύ πιθανό να ήταν ήδη προχωρημένοι τη στιγμή της διάγνωσης Cσως είναι δύσκολο να εφαρμοστούν τα δεδομένα αυτά σήμερα όπου οι περισσότεροι καρκίνοι διαγιγνώσκονται λόγω αύξησης PSA, δηλαδή στάδιο T1c

53 Επηρεάζει το άγχος την πορεία της WW-AS; Διάγνωση CaP φέρνει άγχος, ανεξάρτητα από το αν οι ασθενείς αντιμετωπίζονται ριζικά ή όχι. Μέχρι σήμερα, οι μελέτες που συγκρίνουν το άγχος μεταξύ ανδρών με καρκίνο που αντιμετωπίστηκαν και αυτών που δεν αντιμετωπίστηκαν δεν έδειξαν καμία διαφορά. Ωστόσο, οι ασθενείς με χαμηλού κινδύνου για AS μπορεί να εμφανίσουν άγχος και αυτό μπορεί να προκαλέσει επιδείνωση της ποιότητας της ζωής Το άγχος παραμένει σε χαμηλά επίπεδα τους πρώτους 9 μήνες της AS. Η δυσκολία στο να πάρουν την απόφαση του εάν θα υποστούν ριζική θεραπεία είναι συχνή και ίσως εξακολουθήσει και με την πάροδο του χρόνου

54 Επηρεάζει το άγχος την πορεία της WW-AS; Τόσο οι γιατροί όσο και οι ασθενείς που είναι σε πρωτόκολλο AS έχουν γενικά λιγότερο άγχος όπως δείχνει η μελέτη PRIAS. Η μελέτη PRIAS ως έναν από τους στόχους να κρατήσει χαμηλά τα επίπεδα άγχους κατευθύνοντας ασθενείς και γιατρούς στο επόμενο βήμα της θεραπείας τους ( για παράδειγμα, όταν έχουν επόμενη μέτρηση PSA ή βιοψία) σε πραγματικό χρόνο σε απευθείας σύνδεση Οι περισσότεροι άνδρες με CaP θέλουν να συμμετέχουν ενεργά στην επεξεργασία αποφάσεων Η μελέτη SPCG-4 δείχνει ότι οι ασθενείς που υποβάλλονται σε RP, δεν υποφέρουν από περισσότερο άγχος λόγω των επιπλοκών της θεραπείας (με τις οποίες μετά από κάποιο διάστημα συμβιβάζονται ) από όσο οι ασθενείς σε WW

55 Ποια τελικά είναι καλύτερη ; Η WW ή η AS ; Συνήθως υπάρχει σύγχυση και δυσκολία στη διάκριση ανάμεσα στις δύο Στη μελέτη από NCCS από τους Hayes et.al. οι ερευνητές βρήκαν ότι : Η WW ήταν ανώτερη από την άποψη της αποτελεσματικότητας και του κόστους από την AS. Συγκεκριμένα, στη WW 2 επιπλέον μήνες του προσαρμοσμένου στην ποιότητα προσδόκιμου επιβίωσης για τους άνδρες 65 ετών, σε σύγκριση με την AS(9,02 έναντι 8,85 χρόνια)

56 Το μέλλον των WW-AS Το μέλλον WW-AS εξαρτάται από : Καλύτερη επιλογή των ασθενών και Βελτίωση στην ικανότητα αναγνώρισης εξέλιξης της νόσου Ιδανική θα ήταν η εξατομίκευση στο μέλλον Που εντοπίζονται οι πιθανές μελλοντικές εξελίξεις ; Χρήση βιοδεικτών (biomarkers) Απεικόνιση και υψηλή τεχνολογία(κατά πολλούς βρίσκεται σε βρεφικό επίπεδο ακόμη) Χρήση αναστολέων 5α αναγωγάσης Εστιακή θεραπεία (focal therapy )

57 Το τέστ ούρων PCA3 (Sokoll, L. J. et al. Clin. Ποιοι βιοδείκτες; Θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον καθορισμό των ομάδων υψηλού κινδύνου Ιδανικός θα ήταν ένας βιοδείκτης που: Προβλέπει με ακρίβεια την επιθετικότητα του όγκου, Βοηθάει στην επιλογή των ασθενών και στο follow up Μειώνει την ανάγκη για βιοψίες Οι βιοδείκτες έχουν περιορισμένη χρήση. Dχουν αναφερθεί :

58 Αναστολείς 5α αναγωγάσης. Τι γνωρίζουμε και τι μπορούμε να περιμένουμε; Finelli, A. et al. Eur. Urol άνδρες 70 έλαβαν αναστολέα της 5α - αναγωγάσης. Tουλάχιστον μία επανάληψη της βιοψίας μετά τη διάγνωση τους. Mέσo follow up 38,5 μήνες 93 ασθενείς ( 32 % ) παθολογική εξέλιξη Ο ρυθμός παθολογικής εξέλιξης ήταν σημαντικά χαμηλότερος στους ασθενείς που λαμβάνουν αναστολείς της 5α - αναγωγάσης σε σχέση με εκείνους που δεν έλαβαν ( 18,6 % έναντι 36,7 % ). Οι άνδρες στην ομάδα θεραπείας ήταν επίσης λιγότερο πιθανό να διακόψουν AS από όσους δεν τη λάμβαναν ( 20 % έναντι 37,6 % ). Η μη θεραπεία με αναστολέα 5α-ρεδουκτάσης συσχετίστηκε με σχεδόν τριπλάσια αύξηση της πιθανότητας παθολογικής εξέλιξης. (4% αύξηση / έτος)

59 Αποτελέσματα μελέτης REDEEM Η μελέτη REDEEM (Fleshner, N. et al. Lancet 2012) Dutasteride στην AS. 289 ασθενείς (8/2006-3/2007). Στα 3 χρόνια 38% στην ομάδα της dutasteride και 48% όσον δεν έλαβαν θεραπεία εμφάνισαν εξέλιξη του καρκίνου του προστάτη ( p = 0,009). Η συχνότητα των ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν περίπου το ίδιο ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ όμως από την GlaxoSmithKline. Η Dutasteride ίσως συμπληρωματικά σε πρωτόκολλο AS-WW για ασθενέις με low grade

60 Προβληματισμός με τη χρήση αναστολέων 5α αναγωγάσης Μελέτη PCPT στην οποία ενώ υπήρχε 25% ελάττωση της πιθανότητας καρκίνου σε όσους λάμβαναν φιναστερίδη αλλά υπήρχαν περιπτώσεις ανάπτυξης πολύ επιθετικού καρκίνου Η όποια πιθανότητα ανάπτυξης επιθετικής νόσου θα πρέπει να συζητηθεί με τους ασθενείς που θέλουν να χρησιμοποιήσουν αναστολείς 5α αναγωγάσης ενώ είναι σε πρωτόκολλο AS.

61 Εστιακή θεραπεία. Είναι μια μεγάλη εναλλακτική επιλογή; Η εστιακή θεραπεία έχει ίδιους στόχους (μείωση της νοσηρότητας διατήρηση ογκολογικού ελέγχου. Με τον όρο εστιακή θεραπεία ορίζονται minimal invasive τεχνικές τοπικής θεραπείας όπως : η κρυοθεραπεία, HIFU (Ηigh intensity focus ultrasound) lasers τεχνικές φωτοδυναμικής. Αναδυόμενος ανταγωνιστής για την AS

62 Που μπορεί να βασιστεί στην καθημερινή πράξη ο ουρολόγος ώστε να αποφασίσει αν ένας ασθενείς είναι κατάλληλος για είσοδο σε WW-AS; Guidelines EAU Guidelines AUA Guidelines Comprehensive Cancer Network's (NCCN) Διεθνή βιβλιογραφία (Ενημερώνεται καθημερινά με πολλές ανακοινώσεις τα τελευταία χρόνια )

63 Guidelines EAU Ενδείξεις για την εφαρμογή WW-AS σε πιθανώς εντοπισμένο CaP είναι: Σταδίου Τ1a καλά ή μέτρια διαφοροποιημένος καρκίνος (σε νεώτερους ασθενείς με προσδόκιμο επιβίωσης > 10 χρόνια συνιστάται PSA, TRUS, και βιοψία) (LE 2A) Σταδίου Τ1b-T2b καλά ή μέτρια διαφοροποιημένος καρκίνος σε ασθενείς ασυμπτωματικούς με προσδόκιμο επιβίωσης < 10 χρόνια (LE 2A) Σταδίου Τ1b-T2b καλά διαφοροποιημένος καρκίνος σε ασθενείς με προσδόκιμο επιβίωσης χρόνια αλλά καλά ενημερωμένους για την κατάσταση και με στενό follow up. Cλοι οι ασθενείς που δεν είναι διατεθειμένοι να

64 Guidelines EAU Ενδείξεις για ενεργό επιτήρηση : Σε ασθενείς με το χαμηλότερο κίνδυνο εξέλιξης του καρκίνου: CT1-2α, PSA <10 ng / ml, Gleason score <6 (τουλάχιστον 10 ιστοτεμάχια ), <2 θετικές βιοψίες, μικρή κατάληψη του ιστοτεμαχίου από καρκίνο (<50% του καρκίνου ανά βιοψία) Η επιλογή για ενεργό επιτήρηση βασίζεται στις επιβεβαιωτικές βιοψίες.

65 Guidelines EAU Ενδείξεις σε τοπικά προχωρημένο CaP ( Στάδιο T3-T4) : Ασυμπτωματικούς ασθενείς με μέτρια ή καλά διαφοροποιημένο καρκίνο και ένα μικρό προσδόκιμο ζωής (LE 3 ) PSA < 50 ng/ml και PSA doubling time > 12 μήνες (LE 1 ) Ενδείξεις σε μεταστατική νόσο (Μ1): Κάποιοι πολύ σπάνιοι ασθενείς χωρίς συμπτώματα και με δυνατότητα στενής παρακολούθησης. (LE 4 ) Η προσθήκη στα Guidelines 2013 είναι τα αποτελέσματα της μελέτης PIVOT.

66 Guidelines AUA Οι ασθενείς με χαμηλού κινδύνου CaP ( Gleason score 6, κλινικό στάδιο T1c ή T2a και PSA 10 ng / ml ) θα μπορούσαν να είναι υποψήφιοι Καταλληλότερη για άνδρες με μικρότερο προσδόκιμο επιβίωσης Κάτω από ειδικές συνθήκες, ορισμένοι ασθενείς με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής : Ασθενείς με πολύ μικρές περιοχές του καρκίνου στη βιοψία Ασθενείς απρόθυμους να δεχθούν τις δυνητικές παρενέργειες των ριζικών

67 Guidelines Comprehensive Cancer Network's (NCCN) Συνιστούν τη χρήση του ενεργού παρακολούθησης ως μόνη αρχική θεραπεία και όχι μόνο μια επιλογή για πολλούς άνδρες με καρκίνο του προστάτη. Συγκεκριμένα, η ενεργός επιτήρηση θα πρέπει να προσφέρεται ως μία και μοναδική αρχική θεραπεία σε 2 ομάδες ασθενών: άνδρες με «χαμηλού κινδύνου» CaP και προσδόκιμο ζωής < 10 χρόνια και άνδρες με «πολύ χαμηλού κινδύνου" CaP και προσδόκιμο ζωής <20 χρόνια.

68 Συμπεράσματα για τα κριτήρια ένταξης σε πρωτόκολλο WW- AS Δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ ερευνητών αλλά οι περισσότεροι πιστεύουν ότι ισχυρά στοιχεία είναι : Ηλικία >75 ετών Γενική κατάσταση του ασθενούς (πολλαπλά συνοδά νοσήματα ) Σε συνδυασμό με τα δύο παραπάνω προσδόκιμο επιβίωσης <10 έτη PSA <10 ng / ml, ΔΕΠ στάδιο Τ2Α ή λιγότερο, Gleason score 6,(Μερικοί ερευνητές

69 Συμπεράσματα για την παρακολούθηση σε πρωτόκολλα WW- AS Γενικά οι ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθούνται : κάθε 3 μήνες με PSA, κάθε 6-12 μήνες με δακτυλική εξέταση, Και κάθε μήνες μία επαναληπτική βιοψία

70 Συμπεράσματα για το πότε πρέπει να επέμβουμε ριζικά σε πρωτόκολλα WW-AS Δεν υπάρχει συμφωνία αλλά γενικά 3 κριτήρια πρέπει να θεωρούνται εξέλιξη επιδείνωση της νόσου σε ένα πρωτόκολλο ενεργούς επιτήρησης : PSA> 10 ng / ml. Ο χρόνος διπλασιασμού του PSA (PSA DT) < 3 μήνες. Η επαναληπτική βιοψία να δείξει παθολοανατομική επιδείνωση. Εάν ένας ασθενής έχει Gleason score 6, και εξελίσσεται σε 7 ή μεγαλύτερο στην επαναληπτική βιοψία Εάν ένας ασθενής ηλικίας άνω των 70 έχει εισαχθεί σε ένα πρόγραμμα με Gleason score 3 +4 = 7, θα πρέπει να να θεωρηθεί ότι έχει προχωρήσει, αν

71 Αν αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές για την είσοδο σε πρωτόκολλο, την παρακολούθηση και την πιθανή επιδείνωση της νόσου τηρούνται τότε σύμφωνα με τη δημοσιευμένη βιβλιογραφία το η σχετική με τον καρκίνο επιβίωση (cancer specific survival) είναι >95% και η συνολική επιβίωση είναι > 85-90%.

72 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Οι WW-AS πλέον αποδεκτές στρατηγικές διαχείρισης για low grade CaP Πιο προφανές πλεονέκτημα η μείωση της πλεονεκτήματα μείωση του συνολικού κόστους και ίσως καλύτερη ποιότητα ζωής. Αυτά θα πρέπει να σταθμίζονται έναντι των κινδύνων της καθυστερημένης θεραπείας Πιο σημαντικός ο κίνδυνος ανάπτυξης επιθετικής νόσου Κρίσιμα σημεία ενός πρωτοκόλλου επιτήρησης είναι : Τα κατάλληλα κριτήρια επιλογής των ασθενών Καθορισμός των σημείων ριζικής επέμβασης Η δυνατότητα να προσδιορίσουμε με ακρίβεια τους άνδρες των οποίων ο καρκίνος θα προχωρήσει με τη χρήση κλινικοεργαστηριακών στοιχείων και βιοψιών μένει ακόμη να επιλυθούν

73 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το κλινικό στάδιο, το PSA και το αποτέλεσμα μιας κλασικής βιοψίας ίσως δεν είναι αρκετά

74 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Σίγουρα απαιτείται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα follow up λόγω του μεγάλου χρόνου μέχρι την εξέλιξη αλλά και τον θάνατο στον καρκίνου του προστάτου, πιθανότατα δεκαετίες. Ωστόσο, στοιχεία από πολλαπλά κέντρα υποστηρίζουν την προσέγγιση της AS για τους άνδρες με καρκίνο του προστάτη χαμηλού κινδύνου

75 !σως δύο είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα σήμερα σε σχέση με τις WW-AS Το πρώτο είναι να πεισθούν οι γιατροί για την αποτελεσματικότητα (η οποία καθημερινά επιβεβαιώνεται όλο και περισσότερο) των μεθόδων αυτών σε συγκεκριμένους ασθενείς Δεύτερο, ειδικά στην εποχή της υψηλής τεχνολογίας ( Robotics, lasers,minimal invasive τεχνικές, φαρμακευτικές καινοτομίες), να πεισθεί ο ασθενής ότι το να παρακολουθείται απλά για τον καρκίνο του προστάτη δεν είναι λάθος

76 Ποιο το κόστος των διαφόρων θεραπειών για τον Cap; Ποιο το κόστος της υπερθεραπείας; Φθηνότερη είναι η WW, στη συνέχεια η AS ενώ από τις θεραπείες φθηνότερη η βραχυθεραπεία (Julia Hayes, MD et.al. ) Η υπερθεραπεία κοστίζει περισσότερο από 15,000$ κατά άτομο, το οποίο αντιστοιχεί σε περίπου 32 εκατομμύρια $ το χρόνο στις Η.Π.Α. (Ayal Aizer Harvard Paul Nguyen, MD Boston, 2013)

77 Στην Ελλάδα της κρίσης τι; Περικοπές φαρμάκων Αύξηση συμμετοχής Αδυναμία πληρωμής από τους ασθενείς Εφαρμογή πρωτοκόλλων WW-AS Τα αποτελέσματα από τις μεγάλες σειρές θα είναι όπλο στα χέρια του ουρολόγου Δεν θα είναι αναγκαία η μη θεραπεία κάποιων ασθενών αλλά μια απόλυτα ενδεδειγμένη και σωστή θεραπεία

78 Καλύτερα WW ή AS ή κάτι ενδιάμεσο; Μέτρηση PSA ΔΕΠ Κλινική εξέταση ανά τακτά χρονικά διαστήματα ΤRUS MRI ανά 2-3 χρόνια ;σως χρήση αναστολέων 5α αναγωγάσης ;σως όχι τακτικά επαναλαμβανόμενη βιοψία αλλά μόνο επί ισχυρών ενδείξεων;

79 Η Ελλάδα της κρίσης ίσως και να είναι η μεγάλη ευκαιρία για μια μεγάλη, διεθνώς αναγνωρισμένη Ελληνική πολυκεντρική μελέτη

80 ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ.

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες 1 στους

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΒΙΟΨΙΑΣ (REPEAT BIOPSY) VS ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ MRI (MULTIPARAMETRIC MRI)

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΒΙΟΨΙΑΣ (REPEAT BIOPSY) VS ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ MRI (MULTIPARAMETRIC MRI) ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΝΟΣΟΣ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ «ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ» ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΒΙΟΨΙΑΣ (REPEAT BIOPSY) VS ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ MRI (MULTIPARAMETRIC MRI) ACTIVE SURVEILLANCE ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΒΙΟΨΙΑΣ ΚΛΑΜΠΑΤΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ.

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Χατζηµουρατίδης Ερώτηση 1 Κυστεκτοµή ή συντηρητική αγωγή; Η νόσος αντιµετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχημική υποτροπή σε ασθενή με καρκίνο του προστάτη:

Βιοχημική υποτροπή σε ασθενή με καρκίνο του προστάτη: Βιοχημική υποτροπή σε ασθενή με καρκίνο του προστάτη: Ανδρέας Σκολαρίκος Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΓΚΟΙ T1G3 Συχνότητα 20% Υποτροπή 80% Πρόοδος σε διηθητική νόσο 53% Θνησιμότητα 34% Rhijn et al Eur Urol 2009 Canookson

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Σύγκριση του καρκίνου του προστάτη µε άλλους καρκίνους Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα

Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα Στέλιος Βούλγαρης Χειρουργός Ουρολόγος Υπεύθυνος Κέντρου Βραχυθεραπείας Προστάτη Euromedica Κυανούς Σταυρός Θεσσαλονίκη LDR Βραχυθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ανασκοπήσεις 01//Noµoγράµµατα και καρκίνος του προστάτη Εισαγωγή Γεώργιος Μ. Πατσάης

ανασκοπήσεις 01//Noµoγράµµατα και καρκίνος του προστάτη Εισαγωγή Γεώργιος Μ. Πατσάης 30-31 Γεώργιος Μ. Πατσάης 01//Noµoγράµµατα και καρκίνος του προστάτη Εισαγωγή Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τον 2ον κατά σειρά συχνότητας καρκίνο στους άνδρες και δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ (Ενημέρωση Μάρτιος 2011) A. Heidenreich (Πρόεδρος), J. ellmunt, M. olla, S. Joniau, T.H. van der Kwast, M.D. Mason, V. Matveev, N. Mottet, H-P. Schmid,

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή.

Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή. Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή. Μ.Χαραλαμπίδου, Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Διευθύντρια Ακτινοθεραπευτικό Ογκολογικό τμήμα ΑΝΘ «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Ø Κλινικές μελέτες; Λίγες Ø Τοξικότητα;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΑ Η ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΥΡΟΘΗΛΙΑΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ;

ΠΟΙΑ Η ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΥΡΟΘΗΛΙΑΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ; ΠΟΙΑ Η ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΥΡΟΘΗΛΙΑΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ; ΕΝ ΕΙΞΕΙΣ ΕΝ ΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Θ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Επικ. Καθηγητής Ουρολογίας ηµοκριτείου Πανεπιστηµίου Θράκης ΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΗΝ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Da Vinci εντυπωσιακή τεχνολογία που αυξάνει

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔOΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔOΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔOΣ 7-8 Μαρτίου 2014 MAKEDONIA PALACE ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Διοργάνωση Ουρολογικό Ογκολογικό Τμήμα Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Υπό

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ (Ανανεωμένο κείμενο Μάρτιος 2005) M. Oelke (chairman), G. Alivizatos, M. Emberton, S. Gravas, S. Madersbacher, M. Michel, J. Nordling, C. Rioja

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ορισμός. Συμπτώματα. Αίτια

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ορισμός. Συμπτώματα. Αίτια Ορισμός Συμπτώματα Αίτια Παράγοντες κινδύνου Επιπλοκές Προετοιμασία για το ραντεβού Εξετάσεις και διάγνωση Θεραπεία Αντιμετώπιση και υποστήριξη Πρόληψη Ορισμός ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο καρκίνος του προστάτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχημική υποτροπή σε ασθενή με καρκίνο του προστάτη:

Βιοχημική υποτροπή σε ασθενή με καρκίνο του προστάτη: Βιοχημική υποτροπή σε ασθενή με καρκίνο του προστάτη: Θα νικήσουμε τον καρκίνο, θα χάσουμε τον ασθενή! Διονύσης Μητρόπουλος Καθηγητής Ουρολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Επιθετικοί θεραπευτικοί χειρισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου ΜΟΝΑΔΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ, Α ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» Γ.Ν.Α. Δουλάμη Γεωργία, Θεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος ΗΠΑΡ συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος Χειρουργικη εκτομη ηπατικων μεταστασεων(πλην παχεος-ορθου) Αμφισβητουμενη Μονον στα πλαισια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΣ-ΕΥΝΟΥΧΟΑΝΤΟΧΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΜΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΣ-ΕΥΝΟΥΧΟΑΝΤΟΧΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΜΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΣ-ΕΥΝΟΥΧΟΑΝΤΟΧΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Χρήστος Αθ. Καλαϊτζής Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 1 Non-metastatic castration-resistant prostate cancer (CPRCM0),

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΚΗ ΜΑΥΡΑ Νοσηλεύτρια ΤΕ, Ουρολογική κλινική ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Ψυχολόγος 2 η Επιστημονική Διημερίδα Ουρολογικής Ογκολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργός παρακολούθηση στον καρκίνο του προστάτη-τεχνικές, πρωτόκολλα, αποτελέσματα

Ενεργός παρακολούθηση στον καρκίνο του προστάτη-τεχνικές, πρωτόκολλα, αποτελέσματα Ενεργός παρακολούθηση στον καρκίνο του προστάτη-τεχνικές, πρωτόκολλα, αποτελέσματα Πέτρος Σουντουλίδης, Επιμελητής Α Ουρολογικής Κλινικής Γ.Ν.Βέροιας εισαγωγή ο συχνότερος καρκίνος πια στους άνδρες 233.000

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον άνδρα Ηλικία > 65, αλλά εµφανίζεται και σε νεώτερους

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

Το PSA σήμερα. Dr. Ιωάννης Βούρος Επιμ.Α Ουρολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν. Θεσσαλονίκης Δ/της Dr. Αθανάσιος Παπαθανασίου

Το PSA σήμερα. Dr. Ιωάννης Βούρος Επιμ.Α Ουρολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν. Θεσσαλονίκης Δ/της Dr. Αθανάσιος Παπαθανασίου Το PSA σήμερα Dr. Ιωάννης Βούρος Επιμ.Α Ουρολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν. Θεσσαλονίκης Δ/της Dr. Αθανάσιος Παπαθανασίου PSA Το PSA είναι μια γλυκοπρωτεϊνη (kallikrein-like serine protease) που παράγεται

Διαβάστε περισσότερα

θεραπεία είναι η νέα πραγµατικότητα που οφείλουµε να προσεγγίσουµε.

θεραπεία είναι η νέα πραγµατικότητα που οφείλουµε να προσεγγίσουµε. Αγαπητές/ οί συνάδελφοι Σήµερα που η επιστηµονική γνώση µας έχει βοηθήσει να αποκωδικοποιήσουµε πολλές µορφές καρκίνου, προβάλλει επιτακτικά η ανάγκη της αγαστής συνεργασίας των ειδικοτήτων, προκειµένου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης

Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Aν. Kαθηγητής Iατρικής Σχολής Παν/µίου Φρανκφούρτης, Γερµανίας Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Metropolitan Νοσοκοµείο

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

short news Γ. ασκαλόπουλος

short news Γ. ασκαλόπουλος 18-19 Γ. ασκαλόπουλος Η συµπληρωµατική ακτινοθεραπεία σε καρκίνο του προστάτη παθολογικού σταδίου Τ3Ν0Μ0 µειώνει σηµαντικά τον κίνδυνο µεταστάσεων και βελτιώνει την επιβίωση. Αποτελέσµατα της µακροχρόνιας

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ Dr. med. Καλλιόπη Αθανασιάδη Χειρουργός Θώρακος Επιµελήτρια Α ΕΣΥ, Π.Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» /ντρια του Θωρακοχειρουργικού Τµήµατος της

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο Προστατικός αδένας είναι όργανο πο ευρίσκεται μόνο στον άνδρα και δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στην γυναίκα. Έχει περίπου το μέγεθος ενός καρυδιού και ευρίσκεται ακριβώς κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Η ανίχνευση BRCA μετάλλαξης δεν αποτελεί διάγνωση νόσου αλλά γενετική πληροφορία και εκτίμηση κινδύνου Ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Γ. Μπουλογιάννη 1, Α. Δρεβελέγκας 1, Ι. Χρυσογονίδης 2 1.Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

Prostate HistoScanning Ιστολογική Σάρωση του Προστάτη. Μία µοναδική τεχνική για αξιόπιστη βιοψία προστάτη µε οπτικό χαρακτηρισµό καρκινικών ιστών

Prostate HistoScanning Ιστολογική Σάρωση του Προστάτη. Μία µοναδική τεχνική για αξιόπιστη βιοψία προστάτη µε οπτικό χαρακτηρισµό καρκινικών ιστών Prostate HistoScanning Ιστολογική Σάρωση του Προστάτη Μία µοναδική τεχνική για αξιόπιστη βιοψία προστάτη µε οπτικό χαρακτηρισµό καρκινικών ιστών Οπτική βοήθεια για λήψη απόφασης «Ένα από τα σηµαντικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Καλυβιανάκης Δημήτρης, Ουρολόγος Υπότροφος ΜΜΟΠ 27 30 Μαΐου 2010. Πορταριά Πήλιο Εισαγωγή (1) Λίγες

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ: Ca ΝΕΦΡΟΥ Κλαµπάτσας Αθανάσιος Ουρολόγος Επ. Α Ουρολογικό-Ογκολογικό Τµήµα Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Άνδρας ασθενής ηλικίας 64 ετών Με ατοµικό αναµνηστικό ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα

Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα Ε. ΑΝΔΡΙΩΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα οι οποίοι περιβάλλονται από παχιά κάψα συνδετικού ιστού. Οι εκκριτικοί πόροι εκβάλλουν στην προστατική μοίρα της ουρήθρας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. 17η Ετήσια Διημερίδα - Μετεκπαιδευτικό Μάθημα «Καρκίνος Μαστού» Αγαπητοί Συνάδελφοι,

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. 17η Ετήσια Διημερίδα - Μετεκπαιδευτικό Μάθημα «Καρκίνος Μαστού» Αγαπητοί Συνάδελφοι, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 17η Ετήσια Διημερίδα - Μετεκπαιδευτικό Μάθημα «Καρκίνος Μαστού» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Συνεχίζοντας τη δραστηριότητά μας στον τομέα της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των ιατρών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΟΣΟ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ T2C T3

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΟΣΟ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ T2C T3 ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΟΣΟ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ T2C T3 Α. ΣΚΟΛΑΡΙΚΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Ουρολογίας Β Πανεπιστημιακή Ουρολογική Κλινική Σισμανόγλειο Νοσοκομείο Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα - παρεθλόν, παρόν και µέλλον - Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Aν. Kαθηγητής Iατρικής Σχολής Παν/µίου Φρανκφούρτης, Γερµανίας Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Metropolitan

Διαβάστε περισσότερα

LUTS, BOO and BPH. LUTS, BOO and BPH

LUTS, BOO and BPH. LUTS, BOO and BPH LUTS, BOO and BPH LUTS, BOO and BPH Φ. Σοφράς Συμπτώματα Κατώτερου Ουροποιητικού LowerUrinaryTractSymptoms Αποφρακτικά (κένωσης) Καθυστέρηση έναρξης Διακεκομμένη ούρηση Ατελής κένωση κύστεως Χαμηλή ροή

Διαβάστε περισσότερα

- από το επίθετο βραχύς που σημαίνει σύντομος ή σε κοντινή απόσταση και

- από το επίθετο βραχύς που σημαίνει σύντομος ή σε κοντινή απόσταση και TI ΕΙΝΑΙ Η ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ?? Σύνθετη λέξη - από το επίθετο βραχύς που σημαίνει σύντομος ή σε κοντινή απόσταση και - την λέξη θεραπεία. Πρόκειται για μια ιατρική διαδικασία κατά την οποία οι ραδιενεργές πηγές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Μύρων Μαυρικάκης Αναπλ. Καθηγητής Θεραπευτικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παθολόγος - Ρευματολόγος ριν αρχίσω την ομιλία μου θα

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Τουπλικιώτη Παναγιώτα Βιολόγος MSc, Phd Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο»

Τουπλικιώτη Παναγιώτα Βιολόγος MSc, Phd Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο» Τουπλικιώτη Παναγιώτα Βιολόγος MSc, Phd Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο» Καρκίνος προστάτη Είναι παγκοσμίως ο πιο συχνά διαγνωσμένος καρκίνος στους άνδρες 899 000 νέες περιπτώσεις & 258 000 θάνατοι καταγράφηκαν το 2008

Διαβάστε περισσότερα

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Breaking Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Πώς θα την προσεγγίσετε; Γυναίκα 57 ετών πρόσφατα υποβλήθηκε σε κολονοσκόπηση. Κατά την εξέταση βρέθηκε μάζα μεγέθους 2cm

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Η υπερλειτουργική κύστη θεραπεύεται (?) μετά τη διουρηθρική προστατεκτομή

Η υπερλειτουργική κύστη θεραπεύεται (?) μετά τη διουρηθρική προστατεκτομή Uro-Swords I Η υπερλειτουργική κύστη θεραπεύεται (?) μετά τη διουρηθρική προστατεκτομή Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης Γ. Δημητριάδης Σύγκρουση συμφερόντων Ερευνητής και Ομιλητής (κατά την τελευταία 4ετία)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ οι αλλοιώσεις του μαστού που χειρουργούνται χαρακτηρίζονται ως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα:

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: Ο καρκίνος της κύστης αποτελεί τον δεύτερο συχνότερο ουρολογικό καρκίνο. ευθύνονται για το 3% των

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη πρωί 25/10/2012

Πέμπτη πρωί 25/10/2012 Παρασκευή Τετάρτη 24/10/2012 απόγευμα 26/10/2012 Οπισθοπεριτοναϊκή Λεμφαδενεκτομή με ταυτόχρονη χειρουργική αφαίρεση υπολειπόμενης ενδοθωρακικής νόσου σε ασθενή με καρκίνο όρχεως Prof. Lοuis Pisters -

Διαβάστε περισσότερα

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ Οργάνωση: Απεικονιστικό Τμήμα Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Α Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Β Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Ογκολογική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ν. ΛΟΥΡΟΣ ΜΗΤΕΡΑ 1 η Επιστημονική Ημερίδα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Επίπτωση παγκοσμίως 89/100.000 γυναίκες, 800.000 νέα περιστατικά ετησίως. U.S.A. 250.000 νέα περιστατικά,

Διαβάστε περισσότερα