ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΗΜΙΑΓΩΓΙΚΩΝ LASER ΚΩΔΙΚΟΣ : 07160ΥΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΗΜΙΑΓΩΓΙΚΩΝ LASER ΚΩΔΙΚΟΣ : 07160ΥΣ"

Transcript

1 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΗΜΙΑΓΩΓΙΚΩΝ LASER ΚΩΔΙΚΟΣ : 07160ΥΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ ΕΠΩΝΥΜΟ : ΚΕΡΜΕΛΗΣ ΟΝΟΜΑ : ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΝΟΜΑ ΠΑΤΕΡΑ : ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΟΝΟΜΑ ΜΗΤΕΡΑΣ : ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΣ : e mail : ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΠΩΝΥΜΟ : ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΟΝΟΜΑ : ΒΕΛΙΣΣΑΡΙΟΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ : ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΟΠΤΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ e mail : ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΝΑΛΗΨΗΣ : 3/10/2008 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΕΡΑΤΩΣΗΣ : 10/9/2009

2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αντικείμενο της Πτυχιακής Εργασίας είναι τα ημιαγωγικά laser και τα κυκλώματα οδήγησης αυτών. Στην αρχή γίνεται μια εισαγωγή στην εξέλιξη των laser, στις ιδιότητές τους, στους τρόπους κατάταξής τους και αναφέρονται τα είδη laser που υπάρχουν σήμερα. Στην συνέχεια εξετάζεται το ημιαγωγικό laser ως προς τις ιδιότητές του, τα ηλεκτρικά και οπτικά χαρακτηριστικά του καθώς και την εξαγωγή αυτών των χαρακτηριστικών. Ακολουθεί μια εκτενής μελέτη των απαιτήσεων οδήγησης του ημιαγωγικού laser και των τρόπων οδήγησής του, παρουσιάζοντας και αναλύοντας διάφορα διακριτά κυκλώματα οδήγησης με έμφαση σε αυτά που προτείνονται από τους κατασκευαστές των ημιαγωγικών laser. Σε αντίθεση με τα διακριτά, παρουσιάζεται η λύση των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων οδήγησης και οι δυνατότητες που αυτά παρέχουν. Τέλος, γίνεται η μελέτη και κατασκευή κυκλώματος οδήγησης ενός διοδικού laser των 5mW με παλμικό ρεύμα συχνότητας 3MHz και οπτική αντιστάθμιση ισχύος. ABSTRACT The subject of the present Thesis is semiconducting lasers and their driving circuits. We start with an introduction in the development of lasers, their properties, the ways of their classification, and we reference the types of laser existent today. Next, we study the semiconducting laser according to its properties, its electrical and optical characteristics, as well as the extraction of these characteristics. Following that is an extensive study of the semiconducting laser s driving requirements and the various ways of drive, through the presentation and analysis of different discrete driving circuits with an emphasis on those proposed by the manufacturers of semiconducting lasers. As opposed to their discrete counterparts, we also present the driving solution of integrated circuits, as well as the options these offer. Finally, we study and construct the driving circuit for a 5mW diode laser with a, 3MHz frequency, pulse current feed, and optical power counterbalance.

3 ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Κυκλώματα οδήγησης ημιαγωγικών laser ΚΕΡΜΕΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΒΕΛΙΣΣΑΡΙΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αντικείμενο της Πτυχιακής Εργασίας είναι τα ημιαγωγικά laser και τα κυκλώματα οδήγησης αυτών. Στην αρχή γίνεται μια εισαγωγή στην εξέλιξη των laser, στις ιδιότητές τους, στους τρόπους κατάταξής τους και αναφέρονται τα είδη laser που υπάρχουν σήμερα. Στην συνέχεια εξετάζεται το ημιαγωγικό laser ως προς τις ιδιότητές του, τα ηλεκτρικά και οπτικά χαρακτηριστικά του καθώς και την εξαγωγή αυτών των χαρακτηριστικών. Ακολουθεί μια εκτενής μελέτη των απαιτήσεων οδήγησης του ημιαγωγικού laser και των τρόπων οδήγησής του, παρουσιάζοντας και αναλύοντας διάφορα διακριτά κυκλώματα οδήγησης με έμφαση σε αυτά που προτείνονται από τους κατασκευαστές των ημιαγωγικών laser. Σε αντίθεση με τα διακριτά, παρουσιάζεται η λύση των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων οδήγησης και οι δυνατότητες που αυτά παρέχουν. Τέλος, γίνεται η μελέτη και κατασκευή κυκλώματος οδήγησης ενός διοδικού laser των 5mW με παλμικό ρεύμα συχνότητας 3MHz και οπτική αντιστάθμιση ισχύος. ABSTRACT The subject of the present Thesis is semiconducting lasers and their driving circuits. We start with an introduction in the development of lasers, their properties, the ways of their classification, and we reference the types of laser existent today. Next, we study the semiconducting laser according to its properties, its electrical and optical characteristics, as well as the extraction of these characteristics. Following that is an extensive study of the semiconducting laser s driving requirements and the various ways of drive, through the presentation and analysis of different discrete driving circuits with an emphasis on those proposed by the manufacturers of semiconducting lasers. As opposed to their discrete counterparts, we also present the driving solution of integrated circuits, as well as the options these offer. Finally, we study and construct the driving circuit for a 5mW diode laser with a, 3MHz frequency, pulse current feed, and optical power counterbalance. 2

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγή στα lasers Ιστορική εξέλιξη των laser Ιδιότητες της ακτινοβολίας laser Τεχνολογική κατάταξη των διατάξεων laser Ανάλογα με τον τρόπο λειτουργίας Ανάλογα με το ενεργό μέσο Ανάλογα με την δυνατότητα πρόκλησης βιολογικής ζημίας Τα laser στις οπτικές επικοινωνίες Το ημιαγωγικό laser Η ανατομία ενός ημιαγωγικού laser Οπτικές διαδικασίες στα ημιαγωγικά laser ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΗΜΙΑΓΩΓΙΚΩΝ LASER Τεχνικά χαρακτηριστικά ενός ημιαγωγικού laser Όροι περιγραφής μέγιστων απόλυτων τιμών Όροι περιγραφής ηλεκτρο οπτικών τιμών Όροι περιγραφής οπτικών χαρακτηριστικών Απαιτήσεις οδήγησης ενός διοδικού laser Μέθοδοι μέτρησης των χαρακτηριστικών ενός ημιαγωγικού laser I P Γράφημα Ρεύμα φωτοδιόδου συναρτήσει οπτικής ισχύος εξόδου Ρεύμα διέλευσης συναρτήσει της τάσης στα άκρα του laser Φάσμα ακτινοβολίας laser Θερμοκρασία θήκης συναρτήσει του μήκους κύματος εκπομπής Ίχνος μακρινού πεδίου Λόγος πόλωσης συναρτήσει της οπτικής ισχύος εξόδου Χρόνοι ανόδου καθόδου Θερμική αντίσταση (R th ) Θόρυβος σχετικής έντασης RIN Αστιγματισμός (As) Τρόποι οδήγησης ημιαγωγικών laser Οδήγηση με αυτόματο έλεγχο ισχύος (Automatic Power Control) Η ανάγκη ενός κυκλώματος APC Η σχεδιαστική μέθοδος ενός κυκλώματος APC Παραδείγματα κυκλωμάτων APC Η συλλογή κυκλωμάτων της SANYO Το APC κύκλωμα της SONY Το APC κύκλωμα της ΜΑΧΙΜ με ψηφιακά ελεγχόμενη διαμόρφωση ισχύος Οδήγηση με σταθερό ρεύμα (Automatic Current Control)

6 Το ACC κύκλωμα της SONY Το ACC κύκλωμα της SANYO Μια βασική πηγή ρεύματος της Linear Technology Μια πηγή ρεύματος της Texas Instruments Το πειραματικό μοντέλο εξομοίωσης ενός διοδικού laser Διαμόρφωση του διοδικού laser για οπτική μετάδοση Το εύρος ζώνης διαμόρφωσης ενός διοδικού laser Η καθυστέρηση διέγερσης Μετατόπιση συχνότητας Πομπός laser Το οφθαλμικό διάγραμμα μετάδοσης Οδήγηση με ολοκληρωμένα κυκλώματα IC (Integrated Circuits) Διακριτό κύκλωμα οδήγησης εναντίον ολοκληρωμένου Οδήγηση διοδικών laser με ολοκληρωμένα κυκλώματα της ic Haus Λειτουργία συνεχόμενου κύματος (CW) Παλμική λειτουργία Μέθοδοι ελέγχου οδηγών laser ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ Κύκλωμα παλμικής οδήγησης διοδικού laser με Αυτόματο Έλεγχο Ισχύος Το κύκλωμα του ταλαντωτή Το κύκλωμα τροφοδοσίας Κατασκευή του κυκλώματος. 94 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ. 98 4

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Εισαγωγή στα lasers Σήμερα τα Laser μπορούν άνετα να χαρακτηριστούν σαν μια από τις πιο ενδιαφέρουσες τεχνολογικές επιτεύξεις των τελευταίων εβδομήντα χρόνων. Όμως παρά τις μοναδικές τους ιδιότητες τα Laser δεν έλαβαν αμέσως μία ξεχωριστή θέση στον εργαστηριακό χώρο. Και αυτό όπως ήταν φυσικό αν αναλογισθεί κανείς ότι οι εντυπωσιακές τους ιδιότητες, όπως λεπτότητα της φασματικής γραμμής, ένταση και γεωμετρική συνεκτικότητα, συμφωνία φωτός (coherent light), κλπ, ήταν τόσο σημαντικές ώστε να χρειασθεί ένα διάστημα προσαρμογής πριν γίνει γενικά παραδεκτή η υπεροχή που έδιναν αυτές οι ιδιότητες στις πηγές Laser σε σχέση με τις παραδοσιακές πηγές φωτός. Για να γίνουμε πιο σαφείς ας πάρουμε σαν παράδειγμα τη λεπτότητα της φασματικής γραμμής που παράγεται από ένα Laser, και ας τη συγκρίνουμε με τη λεπτότητα της φασματικής γραμμής που παράγει μία παραδοσιακή πηγή. Προσπάθειες ερευνητών εβδομήντα χρόνων έκαναν τη λεπτότητα των φασματικών γραμμών των κλασικών φωτεινών πηγών μικρότερη κατά δέκα περίπου φορές, σε βάρος βέβαια της έντασης της φασματικής γραμμής. Ξαφνικά τότε εμφανίζονται τα Laser με λεπτότητα φασματικής γραμμής κατά ένα εκατομμύριο φορές μικρότερη και με εξαιρετικά μεγάλη ένταση! Μία τόσο εντυπωσιακή πρόοδος δημιουργεί πάντα κάποια δυσπιστία για τη νέα εφεύρεση. Βελτιώσεις αμέσως αποδεκτές είναι αυτές που βελτιώνουν την υπάρχουσα κατάσταση κατά μερικές φορές, (όπως υλικά διπλάσιας αντοχής από τα υπάρχοντα, computers μερικές φορές ταχύτερα κλπ), και όχι κατά εκατομμύρια φορές. Έτσι μετά την ανακάλυψη τους ακολούθησε μία περίοδος δυσπιστίας, ευτυχώς πολύ μικρή σε διάρκεια, που ύστερα αντικαταστάθηκε από μια περίοδο μεγάλης δραστηριότητας, που φθάνει ως τις μέρες μας Ιστορική εξέλιξη των laser Η λέξη Laser δημιουργήθηκε από τα αρχικά των αγγλικών λέξεων που περιγράφουν το φαινόμενο πανό στο οποίο βασίζεται η λειτουργία της συσκευής. Δηλαδή Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation που θα μπορούσες να αποδοθεί στα ελληνικά σαν ενίσχυση φωτός με εξαναγκασμένη εκπομπή ακτινοβολίας Έχουμε δηλαδή να κάνουμε με ένα ενισχυτή φωτός. Είναι πολύ παράδοξο το γεγονός ότι τα Laser δεν ανακαλύφθηκαν πολύ πριν το Τη χρονιά αυτή είχα περάσει ήδη 43 χρόνια από τότε που είχαν τεθεί τα θεωρητικά θεμέλια της κατασκευής ενός ενισχυτή φωτός, δηλαδή ενός Laser. Ο Einstein το 1917 έδωσε την έννοια της εξαναγκασμένης εκπομπής, ότι δηλαδή μια δέσμη από φως μπορεί να εξαναγκάσει άτομα να δώσουν εκπομπή φωτός με χαρακτηριστικά όμοια με το αρχικό φως. Κανείς όμως δεν συνειδητοποίησε τότε ότι η έννοια αυτή θα οδηγούσε στην πραγματοποίηση μιας συσκευής ενίσχυσης του φωτός. Από το 1920 μέχρι το 1950 οι 5

8 επιστήμονες ήταν απασχολημένοι με τις νέες ανακαλύψεις της κβαντομηχανικής, της φυσικής των σωματιδίων και της πυρηνικής φυσικής και η ιδέα της κατασκευής ενός Laser έμενε παραμελημένη παρόλο που όχι μόνο η αρχή λειτουργίας των Laser ήταν γνωστή αλλά και η τεχνολογία της κατασκευής τους ήταν απλούστατη. Είναι πολύ πιθανό κάποιος που έκανε πειράματα με σωλήνες αίγλης παλαιότερα, να δημιούργησε συνθήκες ενίσχυσης φωτός. Δεν παρατήρησε όμως ακτινοβολία Laser είτε από έλλειψη οπτικού αντηχείου, που θα μετέτρεπε τον ενισχυτή φωτός, σε ταλαντωτήπηγή φωτός, είτε γιατί τα πειράματα αυτά έγιναν σε γυάλινους σωλήνες που είναι σκοτεινοί στο υπέρυθρο, περιοχή όπου συναντάμε τα πιο ισχυρά Laser αερίων. Το 1960 τελικά, έγινε ένα πολύ σημαντικό πείραμα στα εργαστήρια Hughes Aircraft Corporation στην Καλιφόρνια, που κατέληξε στην κατασκευή του πρώτου Laser. Το πείραμα αυτό ήταν πάρα πολύ απλό. Ένας συνθετικός κρύσταλλος Ruby (ρουβινίου), μήκους 2cm και διαμέτρου 9mm, με γυαλισμένες οπτικά τις δύο έδρες του και επιστρωμένες με άργυρο, Σχήμα 1.1 : Το Ruby Laser τοποθετήθηκε μέσα σε ένα ελικοειδή σωλήνα φλας. Όταν το φλας τέθηκε σε λειτουργία, λούζοντας τον κρύσταλλο με πολυχρωματικό φως, βγήκε μία πολύ λεπτή ακτίνα από κόκκινο μονοχρωματικό φως, βγήκε από το ένα άκρο του κρυστάλλου. Αυτή ήταν η πρώτη επιτυχής λειτουργία ενός Laser, του πρώτου από μία σειρά εντυπωσιακών συσκευών, με μοναδικές ιδιότητες, που μεταμόρφωσαν ή δημιούργησαν ολόκληρες περιοχές έρευνας και τεχνολογίας. Το πρώτο αυτό Ruby Laser φαίνεται στο Σχήμα 1.1. Το πόσο σημαντική ήταν η ανακάλυψη αυτή του Ruby Laser από τον T. H. Maiman, φαίνεται και από το γεγονός ότι μέσα στα επόμενα 10 χρόνια εμφανίστηκαν 5000 δημοσιεύσεις πάνω σε θέματα ανάπτυξης συστημάτων Laser στον διεθνή επιστημονικό τύπο. Τα έξοδα για έρευνα στον ίδιο τομέα, στην ίδια χρονική περίοδο, ξεπέρασαν τα 500 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας. Η επιβράβευση όλων αυτών που ασχολήθηκαν με την κατασκευή του Laser ήρθε το 1969 όταν οι τρεις πρωτοπόροι C. H. Townes στις Ηνωμένες πολιτείες και οι A. M. Prokhorov και N. Basov στη Σοβιετική Ένωση μοιράστηκαν το βραβείο Nobel φυσικής Ιδιότητες της ακτινοβολίας laser Εκείνο που έκανε τα Laser µια από τις πιο σημαντικές ανακαλύψεις της επιστήμης είναι οι μοναδικές ιδιότητες της ακτινοβολίας τους, οι οποίες είναι οι εξής: 6

9 Α. Μονοχρωµατικότητα της ακτινοβολίας τους Η πιο ενδιαφέρουσα ίσως ιδιότητα των Laser είναι η μονοχρωματικότητα της ακτινοβολίας τους. Αν και µια πηγή φωτός δεν μπορεί να δώσει απόλυτα μονοχρωματικό φως, τα Laser δίνουν την καλύτερη υπαρκτή προσέγγιση προς το ιδανικό μονοχρωματικό φως. Β. Κατευθυντικότητα της δέσµης Κριτήριο για την Κατευθυντικότητα της δέσµης είναι το λεγόμενο "άνοιγµα" της, που στην πράξη είναι το διπλάσιο της γωνίας που σχηματίζει η εξωτερική ακτίνα της δέσµης µε την κεντρική ακτίνα. Συνηθίζεται να εκφράζεται σε mrads. Για ένα κλασσικό μικρό Laser το άνοιγµα της δέσµης του είναι περίπου 1mrad, πράγµα που αντιστοιχεί σε αύξηση της διαμέτρου της δέσµης του Laser κατά 1mm ανά μετρό διαδρομής. Γ. Λαμπρότητα δέσµης Τα Laser είναι πηγές μεγάλης λαμπρότητας και έντασης ακτινοβολίας. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η λαμπρότητα της δέσµης ενός Laser He Ne που έχει ισχύ 1mWatt είναι κατά πολύ μεγαλύτερη από τη λαμπρότητα του ήλιου (τουλάχιστον 100 φορές μεγαλύτερη).. Σύµφωνη ακτινοβολία Στα Laser βρίσκουμε τον υψηλότερο δυνατό βαθµό συμφωνίας από οποιαδήποτε άλλη φωτεινή πηγή. Αν µια πηγή φωτός είναι τελείως σύμφωνη και στο χώρο και στον χρόνο, υπάρχει απόλυτη και σταθερή συσχέτιση μεταξύ των μεταβολών του ηλεκτρικού πεδίου της φωτεινής ακτινοβολίας σ' ένα σημείο του χώρου µ' αυτές σε κάθε άλλο σημείο του. Αν η μεταβολή αυτή του ηλεκτρικού πεδίου μετρηθεί και στα δυο σηµεία αυτά, μπορεί να πει κανείς µε μεγάλη βεβαιότητα σε κάθε επόμενη χρονική στιγμή τι κάνει το ηλεκτρικό πεδίο σ' ένα δεύτερο σημείο, απλώς και µόνο μετρώντας το πεδίο στο πρώτο σημείο. Ε. Η πόλωση της δέσµης LASER Το φως των ηλεκτρικών λαμπτήρων, των λαμπτήρων φθορισμού, του ήλιου και των πολλών άλλων φωτεινών πηγών συμπεριφέρεται γενικά σαν "µη πολωµένο" ή "τυχαία πολωµένο ". Αντίθετα, πολλά Laser παράγουν πολωµένο φως. Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε, ότι η ακτινοβολία τους έχει και αυτή την ιδιότητα σαν χαρακτηριστικό της. Στην πράξη η πόλωση της δέσµης του Laser επιτυγχάνεται µε την χρήση ενός οπτικού πολωτικού στοιχείου που τοποθετείται μέσα στο οπτικό αντηχείο. Τα πιο συνηθισμένα από αυτά στοιχεία είναι οπτικές επιφάνειες σε γωνίες Brewster, (που συνήθως ονομάζονται "παράθυρα Brewster"), πρίσµατα, φράγµατα ανάκλασης, οπτικοί πολωτές κλπ. 7

10 1.1.3 Τεχνολογική κατάταξη των διατάξεων laser Τα συστήματα laser μπορούν να χωριστούν σε κατηγορίες σύμφωνα με τον τρόπο λειτουργίας τους, τη «φύση» του οπτικού ενεργού μέσου και τη πρόκληση βιολογικής ζημίας της εκπεμπόμενης δέσμης. Στη συνέχεια αναφέρουμε τους κανόνες ταξινόμησης των laser και ταξινομούμε τα γνωστότερα laser στις κατηγορίες που αναφέρθηκαν Ανάλογα με τον τρόπο λειτουργίας Continuous Wave Lasers CW (laser συνεχούς λειτουργίας): Τα συστήματα αυτά λειτουργούν με σταθερό ρυθμό ισχύος της δέσμης. Στα περισσότερα laser μεγάλης ισχύος υπάρχει δυνατότητα καθορισμού της, ενώ στα laser αερίων μικρής ισχύος (He Ne) η ισχύς εξόδου είναι σταθερή εκ κατασκευής και μειώνεται με την πάροδο του χρόνου. Single Pulsed Lasers (laser μονού παλμού): Τα laser συνήθως έχουν διάρκεια παλμού από μερικές εκατοντάδες microseconds ως μερικά milliseconds. Αυτός ο τρόπος λειτουργίας αναφέρεται και ως κανονικός τρόπος, ή μακρύς παλμός. Single Pulsed Q Switched (laser μετατροπής Q): Είναι εκείνα τα συστήματα laser στα οποία μία καθυστέρηση εκτός της κοιλότητας επιτρέπει στο ενεργό μέσο να αποθηκεύσει το μέγιστο της ενέργειας. Έπειτα, ύστερα από συνθήκες βέλτιστου κέρδους (gain), η εκπομπή συμβαίνει σε μονό παλμό, της τάξης του 10 8 s. Η ισχύς των παλμών αυτών συνήθως φτάνει σε επίπεδα μεταξύ 10 6 και 10 8 W. Παλμικά lasers: Είναι αυτά τα συστήματα laser που λειτουργούν όπως τα μονού παλμού, με επανάληψη της διαδικασίας με σταθερό ή και μεταβλητό ρυθμό. Mode Locked lasers (laser εγκλείδωσης ρυθμού): Αυτά λειτουργούν ως αποτέλεσμα των συντονισμένων ρυθμών της οπτικής κοιλότητας, οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν τα χαρακτηριστικά της εξερχόμενης δέσμης. Όταν οι φάσεις των διαφορετικής συχνότητας ρυθμών συγχρονίζονται, τότε οι ρυθμοί συμβάλλουν μεταξύ τους με αποτέλεσμα στενούς επαναλαμβανόμενους παλμούς. Τα laser αυτής της κατηγορίας παράγουν σειρές από παλμούς με διάρκειες από pico (10 12 ) ως femto (10 15 ) seconds Ανάλογα με το ενεργό μέσο Solid State Laser (laser στερεάς κατάστασης): Είναι τα laser που χρησιμοποιούν ως ενεργό μέσο είτε ένα μονωτικό κρύσταλλο, ή γυαλί. Το υλικό που παράγει την ακτινοβολία laser, συνήθως ιόντα Cr 3+, Nd 3+, ή Ho 3+, είναι διασκορπισμένο σε κρυσταλλικό πλέγμα. 8

11 Semiconductor Laser (laser ημιαγωγών ή διοδικά): Ημιαγώγιμες διατάξεις, οι οποίες αποτελούνται από δύο στρώματα ημιαγώγιμου υλικού σε επαφή. Τα laser αυτού του τύπου είναι πολύ μικρών διαστάσεων και ισχύος και μπορούν να τοποθετηθούν σε ολοκληρωμένα κυκλώματα. Gas Laser (laser αερίων): Χρησιμοποιούν ως ενεργό μέσο ένα αέριο ή μείγμα αερίων μέσα σε σωλήνα. Excimer Laser (laser διεγερμένων διμερών): Μοριακά laser που εμπλέκουν μεταπτώσεις μεταξύ διαφορετικών ηλεκτρονικών καταστάσεων. (Υποκατηγορία των laser αερίων). Chemical Laser (χημικά laser): Είναι τα laser εκείνα στα οποία η αναστροφή πληθυσμών παράγεται άμεσα μέσω μιας χημικής αντίδρασης. Συνήθως τα χημικά laser περιλαμβάνουν στο μηχανισμό άντλησης μία αντίδραση μεταξύ αερίων στοιχείων ή ενώσεων. (Υποκατηγορία των Gas lasers). Dye Laser (laser χρωστικών): Είναι εκείνα που το ενεργό μέσο αποτελείται από διαλύματα σύνθετων οργανικών χρωστικών σε υγρά όπως η αιθυλική και η μεθυλική αλκοόλη ή το νερό. Κατάλληλη επιλογή της χρωστικής και της συγκέντρωσής της επιτρέπει την παραγωγή δέσμης laser σε μεγάλη περιοχή μηκών κύματος, μέσα και γύρω από το ορατό φάσμα. Laser Χρωματικών Κέντρων: Χρωματικά κέντρα σε κρυστάλλους αλογονούχων αλκαλίων χρησιμοποιούνται ως αποδοτικά, οπτικά αντλούμενα, laser με πλατιά επιλεκτικότητα στο κοντινό υπέρυθρο. Laser ελευθέρων ηλεκτρονίων: Τα ηλεκτρόνια κινούνται ελεύθερα διαμέσου ενός περιοδικού μαγνητικού πεδίου και η διαδικασία εξαναγκασμένης εκπομπής προέρχεται από την αλληλεπίδραση του Η/Μ πεδίου της δέσμης laser με τα ηλεκτρόνια. (κυρίως σε πειραματικό στάδιο). Ακολουθεί ένας πίνακας με τα κυριότερα παραδείγματα laser των παραπάνω κατηγοριών καθώς και οι κυριότερες εφαρμογές τους. Gas lasers Τύπος Laser Helium neon laser Μήκη Κύματος Λειτουργίας nm (543.5 nm, nm, nm, μm, 1.52 μm, μm) Πηγή Άντλησης Ηλεκτρικής εκκένωσης Εφαρμογές και Σημειώσεις Παρεμβαλλομετρία, Ολογραφία, Φασματοσκοπία, Ανάγνωση barcode, Eυθυγράμμιση, Οπτικές 9

12 Argon laser Krypton laser nm, nm, nm (351 nm, 363.8, nm, nm, nm, nm, nm, επίσης ο διπλασιασμός συχνότητας μας παρέχει 244 nm, 257 nm) 416 nm, nm, nm, nm, nm, nm, nm Ηλεκτρικής εκκένωσης Ηλεκτρικής εκκένωσης επιδείξεις Αμφιβληστροειδούς φωτοθεραπεία (για το διαβήτη), Λιθογραφία, Ομοεστιακή μικροσκοπία, Φασματοσκοπία άντλησης άλλων laser Επιστημονική έρευνα, Συνδυασμός με το Argon laser για τη δημιουργία laser Λευκού Φωτός, Οπτικές επιδείξεις Xenon ion laser Nitrogen laser Carbon dioxide laser Carbon monoxide laser Excimer laser Πολλές γραμμές σ όλο το ορατό φάσμα επεκταμένες στο UV και IR nm 10.6 μm, (9.4 μm) 2.6 to 4 μm, 4.8 to 8.3 μm 193 nm (ArF), 248 nm (KrF), 308 nm (XeCl), 353 nm (XeF) Ηλεκτρικής εκκένωσης Ηλεκτρικής εκκένωσης Εγκάρσια (υψηλής ισχύος) ή διαμήκη (χαμηλής ισχύος) ηλεκτρική εκκένωση Ηλεκτρικής εκκένωσης Επανασυνδυασμός μέσω ηλεκτρικής εκκένωσης Επιστημονική έρευνα Άντληση των dye laser, Μέτρηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, Επιστημονική έρευνα. Τα laser αζώτου μπορούν να λειτουργήσουν υπερακτινοβολώντας (χωρίς συντονιστή κοιλότητας). Ερασιτεχνικές κατασκευές Επεξεργασία υλικών (κοπή, συγκόλληση, κλπ.). Χειρουργική Επεξεργασία υλικών (χάραξη, συγκόλληση, κλπ.), Φωτοακουστική φασματοσκοπία Υπεριώδης λιθογραφία για ημιαγωγικές κατασκευές, Χειρουργική 10

13 Chemical Lasers (χρησιμοποιούνται σαν όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας) Τύπος Laser Μήκη Κύματος Λειτουργίας Πηγή Άντλησης 2.7 με 2.9 μm για Χημική αντίδραση το Hydrogen σε ένα καιόμενο Hydrogen fluoride (<80% πίδακα από fluoride laser στην αιθυλένιο και ατμοσφαιρική τριφθοριούχο μετάδοση) άζωτο Deuterium fluoride laser COIL (Chemical oxygen iodine laser) Agil (All gasphase iodine laser) ~3800 nm (3.6 με 4.2 μm) (~90% ατμ. μετάδοση) μm (<70% ατμ. μετάδοση) μm (<70% ατμ. μετάδοση) Χημική αντίδραση Χημική αντίδραση του μονατομικού δέλτα οξυγόνου με το ιώδιο Χημική αντίδραση ατόμων χλωρίου και αεριούχου υδροζοικού οξέως με αποτέλεσμα διεγειρόμενα μόρια χλωριούχου αζώτου τα οποία μετά περνούν την ενέργειά τους στα άτομα ιωδίου Εφαρμογές και Σημειώσεις Χρησιμοποιήθηκαν για στρατιωτικό σκοπό από τις Η.Π.Α., Σε CW (συνεχόμενου κύματος) λειτουργία μπορούν να φτάσουν σε ισχύ της τάξεως των MW Βλήματα παλμικής ενέργειας, Στρατηγικά laser υψηλής ισχύος Laser οπλισμός, Επιστημονική και υλική έρευνα, Αερομεταφερόμενο laser, ισχύς της τάξεως των MW στο CW Επιστημονική μελέτη, Οπλισμός, Αεροδιάστημα Dye Lasers Τύπος Laser Dye lasers Μήκη Κύματος Λειτουργίας nm (στιλβένιο), nm (κουμαρίνης 102), nm (rhodamine 6G), πολλά άλλα Πηγή Άντλησης Άλλα laser, Λυχνία λάμψης Εφαρμογές και Σημειώσεις Έρευνα, Φασματοσκοπία, Απομάκρυνση εκγενετής σημαδιών, Διαχωρισμός ισοτόπου. Το εύρος συντονισμού του laser εξαρτάται από πια χρωστική ουσία έχει χρησιμοποιηθεί 11

14 Metal vapor Lasers (Ατμών Μετάλλου) Τύπος Laser Heliumcadmium (HeCd) metalvapor laser Helium mercury (HeHg) metalvapor laser Heliumselenium (HeSe) metal vapor laser Helium silver (HeAg) metalvapor laser Neon copper (NeCu) metalvapor laser Copper vapor laser Gold vapor laser Μήκη Κύματος Λειτουργίας nm, 325 nm 567 nm, 615 nm μέχρι 24 μήκη κύματος μεταξύ κόκκινου και UV Πηγή Άντλησης Ηλεκτρικής εκκένωσης ατμών μετάλλου αναμειγμένου με ρυθμιστή αερίου ηλίου Εφαρμογές και Σημειώσεις Εφαρμογές εκτύπωσης και στοιχειοθεσίας, Εξέταση διέγερσης φθορισμού (εκτύπωση χαρτονομισμάτων), Επιστημονική έρευνα Σπάνιο, Επιστημονική μελέτη, Ερασιτεχνικές κατασκευές Σπάνιο, Επιστημονική μελέτη, Ερασιτεχνικές κατασκευές Επιστημονική έρευνα nm, nm 627 nm Ηλεκτρικής εκκένωσης ατμών μετάλλου αναμειγμένου με ρυθμιστή αερίου νέου Ηλεκτρικής εκκένωσης Επιστημονική έρευνα Δερματολογικές χρήσεις, φωτογραφία υψηλής ταχύτητας, άντληση των dye laser Σπάνιο, Χρήση σε δερματολογικές και φωτοδυναμικές θεραπείες Solid State Lasers Τύπος Laser Μήκη Κύματος Λειτουργίας Πηγή Άντλησης Ruby laser nm Λυχνία λάμψης Εφαρμογές και Σημειώσεις Ολογραφία, αφαίρεση τατουάζ. Ο πρώτος τύπος 12

15 Nd:YAG laser Er:YAG laser Neodymium YLF (Nd:YLF) solidstate laser Neodymium doped Yttrium orthovanadate (Nd:YVO 4 ) laser Neodymium doped yttrium calcium oxoborate Nd:YCa 4 O(BO 3 ) 3 or simply Nd:YCOB Neodymium glass (Nd:Glass) laser μm, (1.32 μm) 2.94 μm and μm Λυχνία λάμψης, δίοδος laser Στιγμιαίο φώς, δίοδος laser Λυχνία λάμψης, δίοδος laser μm Δίοδος laser ~1.060 μm (~530 nm στη δεύτερη αρμονική) ~1.062 μm (ορυκτό γυαλί), ~1.054 μm (φωσφορικό Δίοδος laser Λυχνία λάμψης, δίοδος laser ορατού laser που κατασκευάστηκε (Μάιος 1960) Επεξεργασία υλικών, μέτρηση απόστασης, laser προσδιορισμού στόχου, άντληση άλλων laser ( σε συνδυασμό με τον διπλασιασμό συχνότητας για παραγωγή πράσινης (532 nm) δέσμης. Ένα από τα πιο κοινά πράσινα laser Περιοδοντική απολέπιση, Οδοντιατρική Χρησιμοποιείται κυρίως για παλμική άντληση ορισμένων τύπων παλμικών Ti:sapphire laser, σε συνδυασμό με διπλασιασμό συχνότητας Χρησιμοποιείται κυρίως για συνεχή άντληση Ti:sapphire και dye lasers σε συνδυασμό με διπλασιασμό συχνότητας. Επίσης χρησιμοποιούνται παλμικά για μαρκάρισμα και μικροκατεργασία. Ένα διπλασιασμένο συχνοτικά Nd:YVO 4 laser είναι ο σωστός τρόπος κατασκευής πράσινου laser pointer Nd:YCOB επίσης ονομάζεται self frequency doubling ή SFD laser το οποίο έχει μη γραμμικά χαρακτηριστικά ικανά για παραγωγή δεύτερης αρμονικής. Έχει τη δυνατότητα να απλοποιήσει το σχεδιασμό των υψηλής φωτεινότητας πράσινων laser Χρησιμοποιείται σε εξαιρετικά υψηλής ισχύος (terawatt) και υψηλής ενέργειας (megajoules) 13

16 Titanium sapphire (Ti:sapphire) laser Thulium YAG (Tm:YAG) laser Ytterbium YAG (Yb:YAG) laser Ytterbium: 2 O 3 (glass or ceramics) laser Ytterbium doped glass laser (rod, plate/chip, and fiber) Holmium YAG (Ho:YAG) laser Cerium doped lithium strontium(or calcium) aluminum fluoride (Ce:LiSAF, Ce:LiCAF) Promethium 147 doped γυαλί) nm Άλλα laser 2.0 μm Δίοδος laser 1.03 μm Λυχνία λάμψης, δίοδος laser 1.03 μm Δίοδος laser 1. μm Δίοδος laser 2.1 μm Δίοδος laser ~280 to 316 nm Αντλούμενο Nd:YAG laser τετραπλασιασμένο συχνοτικά, αντλούμενο excimer laser, αντλούμενο laser ατμών χαλκού 933 nm, 1098 nm?? συστήματα πολλαπλών δεσμών για αδρανή περιορισμένη τήξη. Τα Nd:Glass lasers είναι συνήθως συχνοτικά τριπλασιασμένα στην τρίτη αρμονική στα 351 nm για συσκευές τήξης Φασματοσκοπία, έρευνα. Χρησιμοποιείται κυρίως για την παραγωγή υπέρμικρου εύρους και μεγάλης έντασης παλμών Οπτική ψύξη, επεξεργασία υλικών, έρευνα στην παραγωγή παλμών υπέρμικρου εύρους, πολυφωτονιακή μικροσκοπία Έρευνα στην παραγωγή παλμών υπέρμικρου εύρους Συνδεδεμένη σε οπτική ίνα είναι ικανό να παράγει αρκετά kilowatt συνεχόμενη ισχύ, έχοντας καλή απόδοση οπτικής μεταφοράς. Επεξεργασία υλικών : κοπή, συγκόλληση, χάραξη. Ευρείας ζώνης οπτικές επικοινωνίες Αποκόλληση ιστών, αφαίρεση πέτρας νεφρού, οδοντιατρική Απομακρυσμένες ατμοσφαιρικές μετρήσεις, οπτική μελέτη Το υλικό του συγκεκριμένου laser είναι ραδιενεργό. Έχει 14

17 phosphate glass ( 147 Pm +3 :Glass) solid state laser Chromium doped chrysoberyl (alexandrite) laser Erbium doped and erbiumytterbium codoped glass lasers Trivalent uranium doped calcium fluoride (U:CaF 2 ) solidstate laser Divalent samarium doped calcium fluoride (Sm:CaF 2 ) laser Συντονισμένο στο εύρος 700 με 820 nm Λυχνία λάμψης, δίοδος laser, τόξο υδραργύρου (για CW λειτουργία) μm Δίοδος laser 2.5 μm Λυχνία λάμψης nm Λυχνία λάμψης γίνει επίδειξη στην χρήση το 1987 στο LLNL Δερματολογικές χρήσεις, κατεργασία laser Συναντώνται σε μορφή ράβδου, πιάτου/τσιπ και οπτικής ίνας. Χρησιμοποιούνται στην οπτική ενίσχυση στις τηλεπικοινωνίες Το πρώτο laser στερεάς κατάστασης (Νοέμβριος 1960) που αναπτύχθηκε από τον Peter Sorokin και Mirek Stevenson στα εργαστήρια της IBM. Δεύτερο συνολικά μετά το ruby laser υγρού ηλίου. Αχρησιμοποίητο σήμερα Επίσης ανεπτυγμένο από τους παραπάνω το Δεν χρησιμοποιείται επίσης F center laser μm Ιόν laser Φασματοσκοπία Semiconductor Lasers Τύπος Laser Semiconductor laser diode (γενικές πληροφορίες) Μήκη Κύματος Λειτουργίας μm, ανάλογα την ενεργό περιοχή του υλικού Πηγή Άντλησης Ηλεκτρικό ρεύμα Εφαρμογές και Σημειώσεις Τηλεπικοινωνίες, ολογραφία, εκτύπωση, οπλισμός, κατεργασία, συγκόλληση, πηγή άντλησης για άλλα laser GaN 0.4 μm Οπτικοί δίσκοι AlGaAs μm Οπτικοί δίσκοι, laser 15

18 InGaAsP lead salt Vertical cavity surface emitting laser (VCSEL) Quantum cascade laser Hybrid silicon laser μm 3 20 μm nm, ανάλογα το υλικόl Ημιυπέρυθρο με μακρινό υπέρυθρο Ημιυπέρυθρο δείκτες, επικοινωνία δεδομένων. 780nm laser δίοδοι που χρησιμοποιούνται στα CD players είναι το πιο κοινό είδος laser στον κόσμο. Άντληση των laser στερεάς κατάστασης, κατεργασία, ιατρική Τηλεπικοινωνίες, άντληση των laser στερεάς κατάστασης, κατεργασία, ιατρική Τηλεπικοινωνίες Έρευνα, μελλοντικές εφαρμογές μπορεί να περιλαμβάνουν κρούσηαποφυγή ραντάρ, βιομηχανικός έλεγχος διεργασίας και ιατρικές γνωματεύσεις όπως αναλυτής αναπνοής Έρευνα Άλλοι τύποι Laser Τύπος Laser Free electron laser Μήκη Κύματος Λειτουργίας Ένα ευρύ φάσμα μήκους κύματος (περίπου 100 nm μέχρι αρκετά mm), ένα free electron laser μπορεί να συντονιστεί σε ένα συγκεκριμένο μήκος κύματος Πηγή Άντλησης Σχετικιστική δέσμη ηλεκτρονίων Εφαρμογές και Σημειώσεις Ατμοσφαιρική έρευνα, επιστήμη υλικών, εφαρμογές υγείας 16

19 Gas dynamic laser "Nickel like" Samarium laser Raman laser, uses inelastic stimulated Raman scattering in a nonlinear media, mostly fiber, for amplification Nuclear pumped laser Αρκετές φασματικές γραμμές γύρο στα 10.5 um, άλλες συχνότητες είναι εφικτές με διαφορετικές προσμίξεις αερίου X rays στα 7.3 nm 1 2 μm για την έκδοση οπτικής ίνας Βλέπε gas lasers Άλλα laser, κυρίως Yb glass laser σε οπτική ίνα Πυρηνική διάσπαση Στρατιωτικές εφαρμογές, μπορεί να λειτουργεί σε CW με ισχύ αρκετά MW Πρώτη επίδειξη ενός αποτελεσματικού laser ακτίνων Χ, πιθανές εφαρμογές σε υψηλής ανάλυσης μικροσκοπία και ολογραφία, λειτουργία σε μήκη κύματος όπου είναι δυνατή η παρατήρηση της δομής του DNA, η δράση των ιών και των φαρμάκων στα κύτταρα Πλήρης κάλυψη του εύρους 1 2 μm, διανέμει την οπτική ενίσχυση σημάτων για τηλεπικοινωνίες Έρευνα Ανάλογα με την δυνατότητα πρόκλησης βιολογικής ζημίας Με σκοπό να εξασφαλιστεί μια κοινή βάση για τις απαιτήσεις και τα πρότυπα ασφαλείας στα βιοϊατρικά laser, έχει γίνει προσπάθεια ώστε όλα τα laser (ιατρικά, βιομηχανικά κ.ά.) να μπορούν να ταξινομηθούν σε κάποια ορισμένη κατηγορία ή κλάση ή τάξη. Για να ταξινομηθεί ένα laser πρέπει να είναι γνωστά το μήκος κύματος στο οποίο εκπέμπει, η ισχύς του και η διάρκεια της έκθεσης στην ακτινοβολία. Σημασία έχει το μέγιστο επίπεδο ακτινοβολίας που μπορεί να εκπέμψει το laser κατά τη διάρκεια χρήσης του κάτω από την πλήρη ικανότητά του και σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή μετά την κατασκευή του. Κάθε τάξη έχει ένα σύνολο από μέτρα ασφαλούς χρήσης, τα οποία οι κατασκευαστές και οι χρήστες πρέπει να τηρούν αυστηρά. Σε κάθε laser ή αντίστοιχο 17

20 σύστημα πρέπει να επισυνάπτονται σχετικές ετικέτες που αναφέρουν την τάξη και κάποια στοιχεία επικινδυνότητας για τη συγκεκριμένη συσκευή. Η κατανόηση της διαδικασίας ταξινόμησης των laser αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση σχετικά με την ασφάλειά τους. Αυτές οι τάξεις αναφέρονται στα διάφορα πρότυπα ασφαλείας των διαφόρων χωρών (π.χ. τα πρότυπα ANSI Z136.1, το IEC κ.ά.). Η ταξινόμηση των βιομηχανικών laser παρέχεται επίσης από τον κατασκευαστή. Παρακάτω αναλύουμε εκτενέστερα την κάθε μία από τις τάξεις στις οποίες ταξινομούνται σήμερα οι πηγές των laser (α) Τάξη Ι Η τάξη Ι περιλαμβάνει συσκευές που δεν εκπέμπουν επιζήμια για τους οφθαλμούς επίπεδα ακτινοβολίας και, επομένως, τα laser που ανήκουν σε αυτήν εξαιρούνται πρακτικά από μέτρα ασφαλείας. Παρόλα αυτά, καλό είναι η άσκοπη έκθεση σε αυτά να αποφεύγεται, αν και σε γενικές γραμμές είναι ασφαλή κάτω από λογική και προβλέψιμη χρήση. Το μέγιστο επιτρεπόμενο όριο έκθεσης σε δέσμη της τάξης αυτής είναι 0,98mW. Εφαρμογές στις οποίες χρησιμοποιούνται τα laser της τάξης αυτής είναι τα compact disc (CD) player, οι εκτυπωτές laser και τα CD ROM players. (β) Τάξη ΙΙ Τα laser της δεύτερης τάξης εκπέμπουν ακτινοβολία στην ορατή περιοχή και έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν βλάβη στα μάτια μέσα από χρόνια έκθεση. Γενικά, το ανθρώπινο μάτι ανοιγοκλείνει μέσα σε 0,25s όταν εκτεθεί σε τέτοιου είδους laser. Αυτή η αντίδραση παρέχει ικανοποιητική προστασία. Ωστόσο, είναι δυνατό, να ξεπεραστεί αυτό το ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων και να κοιτάξει κανείς την ακτινοβολία από το laser για χρονικό διάστημα αρκετό να προκαλέσει βλάβη στο μάτι. Η μέγιστη εξερχόμενη ισχύς είναι 1mW και το μήκος κύματος nm. Εφαρμογές που συναντά κανείς τέτοια laser είναι σε ευθυγραμμίσεις και στους σαρωτές των ταμείων των υπερκαταστημάτων, ενώ αντιπροσωπευτικό είναι το laser He Ne που χρησιμοποιείτε σχεδόν παντού. Δεν απαιτούνται ιδιαίτερες προφυλάξεις για τυχαία έκθεση, εκτός από την οφειλόμενη προσοχή στη σκόπευση της δέσμης και στο να μην τη δει κανείς απευθείας. (γ) Τάξη ΙΙα (δεν χρησιμοποιείται από το πρότυπο ANSI Z136) Τα laser αυτής της τάξης προορίζονται για ειδικούς σκοπούς και δεν κρίνετε σκόπιμη η παρατεταμένη επαφή με τα μάτια. Η ισχύς τους είναι μικρότερη από 1mW. Προκαλούν βλάβη σε επαφή με τα μάτια για 1s και οι περισσότεροι αναγνώστες bar code ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. (δ) Τάξη ΙΙΙα Στην τάξη αυτή, τα laser είναι γενικά ακίνδυνα όταν τα κοιτάξουμε στιγμιαία με γυμνό μάτι, αλλά θέτουν μεγάλο κίνδυνο για τα μάτια όταν κοιταχθούν μέσα από οπτικά όργανα όπως μικροσκόπια και κιάλια. Ισχύουν περίπου τα ίδια με τα της τάξης ΙΙ αλλά τα laser της τάξης ΙΙΙα είναι συνεχούς λειτουργίας, έχουν μέγιστη ισχύ εξόδου 5mW και ακτινοβόληση μικρότερη από 25Wm 2, ενώ εκπέμπουν και αυτά στο ορατό. Πάνω από τα 4μm συμπεριφέρονται όπως η τάξη Ι και χρησιμοποιούνται κυρίως σε χειρουργικές διατάξεις και σε στυλοδείκτες (pointer pens). 18

21 (ε) Τάξη ΙΙΙβ Η ακτινοβολία των laser της τάξης ΙΙΙβ μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό σε απευθείας επαφή με το ανθρώπινο μάτι ή από κατοπτρική ανάκλαση. Αντίθετα, η επαφή με διάχυτα ανακλώμενη σε αντικείμενα ακτινοβολία είναι γενικά ασφαλής, υπό την προϋπόθεση η απόσταση του ματιού από την ανακλώμενη επιφάνεια να είναι μεγαλύτερη από 13cm και η διάρκεια της έκθεσης να είναι μικρότερη από 10s. Τα laser αυτά δίνουν ισχύ 0.5W και μπορεί να εκπέμπουν στο ορατό ή στο μη ορατό (μήκη κύματος μεγαλύτερα από 315 nm). Παράδειγμα αποτελούν τα laser He Ne που χρησιμοποιούνται σε ορισμένα ερευνητικά εργαστήρια, καθώς και ορισμένα laser ημιαγωγών για εφαρμογές στη φυσιοθεραπεία. (στ) Τάξη IV Η τάξη αυτή συμπεριλαμβάνει όλα τα laser με ισχύ πάνω από 500mW σε συνεχή λειτουργία. Θέτουν κινδύνους για τραυματισμούς στα μάτια και στο δέρμα καθώς και κίνδυνο ανάφλεξης εύφλεκτων υλικών. Το κοίταγμα της δέσμης, ακόμη και ύστερα από διάχυτη ανάκλαση, μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό στα μάτια και στο δέρμα. Όλα τα μέτρα ασφαλείας για αυτήν την τάξη πρέπει να τηρούνται πολύ αυστηρά. (ζ) Τάξη 1Μ (IEC μόνο) Στην τάξη αυτή ανήκουν προϊόντα laser τα οποία είναι ασφαλή για το γυμνό μάτι χωρίς προσθήκη οπτικών στοιχείων. Μία ετικέτα πάνω τους θα έλεγε χαρακτηριστικά: μην κοιτάζετε απευθείας μέσα από μεγεθυντικούς φακούς ή μικροσκόπια για μια αποκλίνουσα δέσμη και μην κοιτάζετε απευθείας μέσα από κιάλια ή μικροσκόπια για ευθυγραμμισμένη δέσμη. Εκπέμπουν σε μήκος κύματος 302nm 4μm. (η) Τάξη 2Μ (IEC μόνο) Η τάξη αυτή περιορίζεται σε laser με μήκος κύματος 302nm 4μm τα οποία είναι ασφαλή στην επαφή με το γυμνό μάτι για 0,25s. Δεν είναι ασφαλή κάτω από ορισμένες συνθήκες όρασης με οπτικά βοηθήματα. Όπως είπαμε παραπάνω, κάθε laser, ανάλογα με την τάξη που ανήκει, πρέπει να σημαίνεται με κατάλληλες ενδείξεις και να συνοδεύεται, αν χρειάζεται, από ένα διάφραγμα ή εξασθενητή δέσμης που θα εξασφαλίζει επίπεδα εξόδου σύμφωνα με τα ΜΡΕ. Συνήθως κάθε συσκευή φέρει πάνω της μια ετικέτα στην οποία έχουν καταγραφεί από τον κατασκευαστή κάποια χαρακτηριστικά στοιχεία. Αν το μέγεθος της συσκευής δεν βοηθάει στην τοποθέτηση της ετικέτας, αυτή συμπεριλαμβάνεται στη συσκευασία. Το χρώμα τους είναι μαύρο πάνω σε κίτρινο φόντο. Για τις τάξεις Ι και 1Μ αναφέρονται η ακτινοβολία που εκπέμπεται και πληροφορίες για τα πρότυπα. Στις τάξεις από ΙΙ και πάνω αναφέρονται η μέγιστη ισχύς εξόδου, η διάρκεια του παλμού και το εκπεμπόμενο μήκος κύματος. Το άνοιγμα του laser αναφέρεται στις τάξεις ΙΙΙβ και IV. 19

22 1.1.4 Τα laser στις οπτικές επικοινωνίες Από την πρώτη μέρα λειτουργίας των laser είναι ελκυστικά για πολλούς λόγους. Η μεγάλη κατευθυντικότητα της δέσμης των laser, σε σύγκριση με τις πηγές μικροκυμάτων, είναι ένας πρώτος βασικός λόγος. Για να πετύχουμε την ίδια κατευθυντικότητα, πρέπει να φτιάξουμε κεραίες μικροκυμάτων με διάμετρο περίπου φορές μεγαλύτερη από τη διάμετρο της δέσμης laser. Έτσι ίδιο άνοιγμα δέσμης παίρνουμε από laser διαμέτρου 1cm και από πηγή μικροκυμάτων με κεραία διαμέτρου 1000m. Εκτός όμως από τα πολλά πλεονεκτήματα, υπάρχουν και μειονεκτήματα. Ένα απ αυτά είναι ότι το πολύ μεγάλο εύρος ζώνης τους πολύ δύσκολα ακόμα μπορεί ν αξιοποιηθεί σ όλη την έκταση του. Επίσης, οι δυνατότητες των συστημάτων οπτικής τηλεπικοινωνίας περιορίζονται ακόμα από άλλους παράγοντες όπως είναι η χρησιμοποίηση των κατάλληλων φωρατών, δυσκολίες στην εισαγωγή της πληροφορίας στη δέσμη laser, κακές καιρικές συνθήκες Ευρεία εφαρμογή τα τελευταία χρόνια γίνεται στη διαστημική τηλεπικοινωνία με laser (όπου η απουσία ατμόσφαιρας παρακάμπτει πολλά προβλήματα), στην επίγεια τηλεπικοινωνία μεταξύ σημείων που έχουν οπτική επαφή, και τέλος σε επικοινωνία με οπτικές ίνες. Σ ένα πρακτικό σύστημα οπτικής τηλεπικοινωνιακής σύνδεσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα laser CO2 ενός ρυθμού. Το laser αυτό λειτουργεί συνεχώς σε μια από τις πολλές γραμμές ταλάντωσηςπεριστροφής του, συνήθως στην μm. Η διαμόρφωση της δέσμης γίνεται κατά συχνότητα μ έναν ενεργό κρύσταλλο που τοποθετείται μέσα στο οπτικό αντηχείο και ο οποίος αλλάζει το μήκος του οπτικού αντηχείου όταν ένα ηλ. Σήμα εφαρμόζεται πάνω του. Για το μήκος κύματος του CO2 laser μια αλλαγή μήκους του αντηχείου κατά λ/10 αλλάζει τη συχνότητα συντονισμού του laser κατά 85 MHz, πράγμα που είναι υπεραρκετό για το σύστημα F.M. Ένας άλλος λόγος που κάνει την ιδέα της οπτικής επικοινωνίας ελκυστική είναι η μεγάλη δυνατότητά της σε μεταφερόμενη ποσότητα πληροφορίας. Το ποσό πληροφορίας που μπορεί να σταλεί με ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα είναι ανάλογο του εύρους ζώνης του φέροντος κύματος. Έτσι, πηγαίνοντας από τη μικροκυματική περιοχή στην οπτική περιοχή, η συχνότητα του φέροντος αυξάνει κατά ένα παράγοντα 10 δημιουργώντας προϋποθέσεις πολύ μεγάλου εύρους ζώνης. Η χρήση laser στις επικοινωνίες χωρίς μέσο διάδοσης την οπτική ίνα έχει εφαρμογές στις δορυφορικές επικοινωνίες, καθώς και επικοινωνίες μικρών αποστάσεων, μεταξύ σταθμών που έχουν μεταξύ τους οπτική επαφή. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να τοποθετήσουμε ένα σήμα οποιασδήποτε μορφής π.χ. ομιλία, σήμα video κλπ, πάνω σε μία δέσμη laser. Η τοποθέτηση αυτή του σήματος πάνω στην οπτική συχνότητα λέγεται διαμόρφωση οπτικών συχνοτήτων. Υπάρχουν τρεις τρόποι επέμβασης στα χαρακτηριστικά της φωτεινής δέσμης. Η άμεση διαμόρφωση, η έμμεση εξωτερική και η έμμεση εσωτερική διαμόρφωση. 20

23 1.2 Το ημιαγωγικό laser Η πιο συμπαγής ακτινοβολία laser είναι αυτή των laser ημιαγωγών που αποτελείται συνήθως από μια σύνδεση μεταξύ των στρωμάτων των ημιαγωγών με τις διαφορετικές ηλεκτρικές ιδιότητες τους. Το αρσενίδιο γαλλίου είναι ο πιο κοινός ημιαγωγός χρησιμοποιούμενος για αυτά. Τα laser ημιαγωγών αντλούνται από την άμεση εφαρμογή του ηλεκτρικού ρεύματος πέρα από τη σύνδεση, και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν laser συνεχών κυμάτων (Continuous Wave) με μεγαλύτερη από 50% αποδοτικότητα. Μια μέθοδος που επιτρέπει ακόμη αποδοτικότερη χρήση της ενέργειας έχει επινοηθεί και περιλαμβάνει μικροσκοπικά laser κάθετα σε κυκλώματα, σε μια πυκνότητα περισσότερο από ενός εκατομμυρίου ανά τετραγωνικό εκατοστόμετρο. Τα laser ημιαγωγών χρησιμοποιούνται κυρίως σε CD players καθώς και σε εκτυπωτές laser. Επειδή αυτά τα laser εκπέμπουν φως με μικρά μήκη κύματος μπορούν να επιτρέψουν σε ένα CD να χωρέσουν περισσότερες πληροφορίες και να κάνουν τους εκτυπωτές laser να τυπώνουν πιο καθαρά. Επίσης θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να κάνουν τον οικιακό φωτισμό να <<εξοικονομεί>> ενέργεια Η ανατομία ενός ημιαγωγικού laser Μια πρόχειρη σχηματική αναπαράσταση ενός ημιαγωγικού laser που συναντάμε σε ένα laser pointer ή ένα CD player παρουσιάζεται στο Σχήμα 1.2. Το σχήμα δεν βρίσκεται υπό κλίμακα. Το ολικό μέγεθος της συσκευής είναι περίπου 5 με 10 mm ενώ το πραγματικό μέγεθος του laser chip είναι μικρότερο από 1 mm σε μήκος. Σχήμα 1.2 : Η ανατομία ενός διοδικού laser Η κύρια ακτίνα καθώς αναδύεται από το διοδικό laser έχει σφηνοειδές σχήμα με μεγάλη απόκλιση της τάξης 10 με 30 μοιρών. Απαιτούνται εξωτερικοί φακοί αν θέλουμε 21

24 να προσεγγίσουμε μια ευθύγραμμη ακτίνα. Ένας απλός σφαιρικός με μικρό εστιακό μήκος κυρτός φακός θα λειτουργήσει εύλογα στο νετάρισμα της ακτίνας. Η ακτίνα που εκπέμπεται από την πίσω άκρη του laser chip προσπίπτει πάνω στην ενσωματωμένη φωτοδίοδο η οποία συνήθως χρησιμεύει για οπτικό βρόγχο ανατροφοδότησης, ρυθμίζοντας έτσι το ρεύμα της διόδου laser και κατά συνέπεια την οπτική ισχύ εκπομπής. Σ αυτό το σημείο σημειώνω πως η φωτοδίοδος βρίσκεται υπό γωνία ούτος ώστε η ανάκλαση της δέσμης να μην παρεμποδίζει την λειτουργία της διόδου laser Οπτικές διεργασίες στα ημιαγωγικά laser Η εκπομπή φωτονίων στα ημιαγωγικά λέιζερ οφείλεται στη επανασύνδεση ηλεκτρονίων οπών μέσα στην ενεργό περιοχή. Ακτινοβολούσα επανασύνδεση συμβαίνει όταν ένα ηλεκτρόνιο της ζώνης αγωγιμότητας επανασυνδέεται με μία κενή θέση (οπή) της ζώνης σθένους και η ενέργεια εκπέμπεται με τη μορφή φωτονίου. Οι οπτικές διαδικασίες που σχετίζονται με την ακτινοβολούσα επανασύνδεση στους ημιαγωγούς είναι: (α)απορρόφηση, (β)αυθόρμητη εκπομπή και (γ)διεγειρόμενη εκπομπή. Κατά την απορρόφηση, ένα φωτόνιο προσπίπτει στο ηλεκτρόνιο της ζώνης σθένους και αν έχει την απαιτούμενη ενέργεια κάνει το ηλεκτρόνιο να μεταβεί στην ζώνη αγωγιμότητας, ενώ το ίδιο το φωτόνιο χάνεται. Οι αντίθετες μεταβάσεις, από την ζώνη αγωγιμότητας στην ζώνη σθένους, συνδέονται με την παραγωγή φωτονίου. Η αυθόρμητη εκπομπή δεν απαιτεί κάποια διέγερση για να συμβεί, αλλά το φως που προκύπτει είναι ασύμφωνο και δεν έχει συσχέτιση τόσο στην φάση όσο και στην πόλωση με την υπόλοιπη φωτεινή ακτινοβολία στην κοιλότητα. Αντίθετα, διεγειρόμενη εκπομπή συμβαίνει όταν ένα φωτόνιο που προέρχεται από τη διέγερση πέφτει σε ένα ηλεκτρόνιο της ζώνης αγωγιμότητας, το διεγείρει και αυτό μεταπίπτει στη ζώνη σθένους εκπέμποντας ένα νέο φωτόνιο που έχει την ίδια ενέργεια και ορμή με το προσπίπτον φωτόνιο. Αυτή η διαδικασία αποτελεί την αρχή της λειτουργίας των laser και περιγράφηκε από τον Εinstein το Οι ηλεκτρονικές μεταβάσεις ανάμεσα στη ζώνη σθένους και αγωγιμότητας στα ημιαγωγικά λέιζερ είναι όμοιες με τις ατομικές ή μοριακές μεταβάσεις που συμβαίνουν στα λέιζερ αερίου. Η μόνη διαφορά είναι πως στα ημιαγωγικά λέιζερ οι οπτικές μεταβάσεις γίνονται ανάμεσα σε συνεχείς ζώνες καταστάσεων. Η ακριβής περιγραφή της δομής των ενεργειακών ζωνών απαιτεί σύνθετες αριθμητικές μεθόδους. Η πιο συχνή προσέγγιση που χρησιμοποιείται στους ημιαγωγούς αμέσου χάσματος είναι το παραβολικό μοντέλο βάση του οποίου η ενέργεια με την κυματοσυνάρτηση σχετίζονται με την εξίσωση : 2 2 και όπου m και m είναι οι ενεργές μάζες των ηλεκτρονίων και των οπών, h είναι η σταθερά c v του Plank και ψ είναι το πλάτος της κυματοσυνάρτησης Ψ. Σε ένα ημιαγωγό αμέσου χάσματος το ελάχιστο της ζώνης αγωγιμότητας και το μέγιστο της ζώνης σθένους συμβαίνουν στο ίδιο Ψ. Αφού η ορμή του φωτονίου είναι πολύ μικρότερη από την ορμή 2 22

25 των φορέων h Ψ, ακτινοβολούσες μεταπτώσεις συμβαίνουν ανάμεσα σε ελεύθερα ηλεκτρόνια και οπές του ιδίου κυματοδιανύσματος. Σχήμα 1.3 : Οπτικές διαδικασίες Η βασική δοµή ενός κλασικού ηµιαγωγικού laser διπλής ετεροδοµής αποτελείται από ένα υλικό αμέσου χάσματος που βρίσκεται ανάμεσα σε δύο στρώματα των οποίων τα ενεργειακά χάσματα είναι μεγαλύτερα και οι δείκτες διάθλασης μικρότεροι. Η διαδικασία επανασύνδεσης ηλεκτρονίων οπών αποτελεί την οπτική απολαβή ενώ οι διαχωριστικές επιφάνειες την οπτική ανάδραση. Όταν το ρεύµα έγχυσης αυξάνεται όλο και περισσότερα ηλεκτρόνια πηγαίνουν στην υψηλής ενέργειας ζώνη αγωγιμότητας, μέχρι που κάποια στιγμή οι πιθανότητες για απορρόφηση και διεγειρόμενη εκπομπή γίνονται ίσες. Αυτή η κατάσταση είναι γνωστή ως διαφάνεια (transparency). Αν το ρεύµα αυξηθεί ακόμα περισσότερο επιτυγχάνεται αναστροφή πληθυσμού (population inversion) και η δοµή παρέχει οπτική απολαβή για μήκη κύματος που αντιστοιχούν στο ενεργειακό χάσμα. Για κάποια τιμή του ρεύματος η απολαβή γίνεται αρκετά μεγάλη ώστε να αντισταθμίσει τις οπτικές απώλειες και η δοµή λειτουργεί ως ένας οπτικός ταλαντωτής. Το ρεύµα αυτό ονομάζεται ρεύµα κατωφλίου. Το λέιζερ, στην πιο απλή του δοµή, αποτελείται από δύο καθρέφτες όπου ανάμεσά τους παρεμβάλλεται ένα µέσο ενίσχυσης του φωτός. Οι δύο καθρέφτες αντανακλούν μερικώς το φως (~99%) το οποίο ταλαντώνεται πολλές φορές μέσα στην περιοχή ενίσχυσης. Αν η απολαβή είναι αρκετή ώστε να αντισταθμίσει τις οπτικές απώλειες, τότε το λέιζερ θα εκπέμψει σύμφωνο φως δια µέσω των καθρεφτών. Αυτή η τιμή της απολαβής κατά την οποία αρχίζει η εκπομπή ονομάζεται κέρδος κατωφλίου. 23

26 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΗΜΙΑΓΩΓΙΚΩΝ LASER 2.1 Τεχνικά χαρακτηριστικά μιας διόδου laser Πριν ξεκινήσουμε την αναζήτηση και την αγορά μια διόδου laser αλλά και πριν προχωρήσουμε στην κατασκευή μιας διάταξης οδήγησης αυτής, θα πρέπει να γνωρίζουμε κάποια χαρακτηριστικά που την διέπουν Όροι περιγραφής μέγιστων απόλυτων τιμών Case Temperature (Tc) : Είναι η θερμοκρασία της συσκευής μετρώντας την στην μεταλλική βάση της. Operating Temperature (Topr) : Το εύρος των τιμών θερμοκρασίας στο οποίο η συσκευή λειτουργεί με ασφάλεια. Optical Power Output (Po) : Η μέγιστη επιτρεπόμενη οπτική ισχύς για συνεχόμενο κύμα (CW) ή και παλμικό. Μέχρις εδώ δεν υπάρχει συσχετισμός της οπτικής ισχύος με το ρεύμα διέλευσης της διόδου. Σημαντική σημείωση : Η οπτική ισχύς που καθορίζει ο κάθε κατασκευαστής στα φύλλα δεδομένων του δεν λαμβάνει υπ όψιν του τις τυχών απώλειες μεταξύ της διόδου και του οργάνου μέτρησης της οπτικής ισχύος, λόγο φακών νεταρίσματος, σκεδάσεων φωτός και απώλειες οργάνου. Reverse Voltage (V R ) : Είναι η μέγιστη επιτρεπτή τάση όταν ανάστροφο ρεύμα περνά από την δίοδο laser ή την φωτοδίοδο. Για laser με ενσωματωμένη φωτοδίοδο η ανάστροφη τάση ορίζεται ως V R(LD) για την δίοδο laser και V R(PD) για την φωτοδίοδο. Storage Temperature (Tstg) : Το επιτρεπτό εύρος της θερμοκρασίας της συσκευασίας, όταν βρίσκεται εκτός λειτουργίας Όροι περιγραφής ηλεκτρο οπτικών τιμών Fall Time : Χρόνος Καθόδου. Ο απαιτούμενος χρόνος πτώσης του εκπεμπόμενου φωτός από το 90% στο 10% της μέγιστης ισχύος. Mode Hopping : Καθώς η θερμοκρασία της συσκευασίας της διόδου laser ανεβαίνει, αυξάνεται και το μήκος κύματος εκπομπής. Παρ' όλα αυτά το μήκος κύματος δεν αυξάνεται γραμμικά αλλά κάνει διακριτά πηδηματάκια σε υψηλότερες στάθμες μήκους κύματος καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται mode hopping ή mode jumps. 24

27 Monitor Current (Im) : Είναι το ρεύμα ελέγχου που διέρχεται την φωτοδίοδο για μία συγκεκριμένη ανάστροφη τάση στα άκρα της, όταν η laser δίοδος εκπέμπει την τυπική της οπτική ισχύ. Σημείωση : Τα φύλλα δεδομένων των κατασκευαστών μπορεί να δίνουν τιμές, με τη laser δίοδο να λειτουργεί σε χαμηλότερη οπτική ισχύ εξόδου από την μέγιστη απόλυτη τιμή που αναφέρουν. Για παράδειγμα το περιβάλλον δοκιμής μπορεί να είναι 20mW ενώ η μέγιστη απόλυτη τιμή οπτικής εκπομπής να είναι 30mW. Operating Current (Iop) : Η ποσότητα του ορθού ρεύματος διέλευσης που χρειάζεται το διοδικό laser για να παράγει μια συγκεκριμένη τυπική οπτική ισχύ εξόδου σε μια συγκεκριμένη θερμοκρασία λειτουργίας. Oparating Voltage (Vop) : Η ορθή τάση στα άκρα του διοδικού laser όταν αυτό εκπέμπει μία τυπική οπτική ισχύ σε μια συγκεκριμένη θερμοκρασία. Photodiode Dark Current (I D(PD) ) : Το ανάστροφο ρεύμα που διέρχεται την φωτοδίοδο όταν η δίοδος laser δεν εκπέμπει. Positional Accuracy (Δx Δy Δz) : Ακρίβεια Σημείου Εκπομπής. Αυτοί οι χαρακτηρισμοί προσδιορίζουν την ακρίβεια σημείου εκπομπής της διόδου laser συναρτήσει της συσκευασίας της. Τα Δx και Δy μετρούνται από το επίπεδο εκτόπισμα του τσιπ, στους φυσικούς άξονες της συσκευής. Το Δz μετριέται κάθετα στην επιφάνεια εξόδου. Οι προδιαγραφές μπορεί να αναφέρουν το γωνιακό σφάλμα εκφρασμένο σε μοίρες και το γραμμικό σφάλμα σε μικρά. Rise Time : Ο χρόνος που απαιτείται για να βρεθεί η οπτική ισχύς εξόδου από το 10% στο 90% της μέγιστης τιμής της Slope Efficiency (SE) or (η) : Απόδοση κλίσης ή διαφορική απόδοση. Είναι ο μέσος όρος αύξησης της μεταβολής της οπτικής ισχύος συναρτήσει της αύξησης του ορθού ρεύματος όταν η συσκευή λειτουργεί στην περιοχή της καμπύλης οπτικής ισχύος/ρεύματος του κατασκευαστή. Threshold Current (Ith) : Ρεύμα Κατωφλίου. Το σύνορο μεταξύ αυθόρμητης εκπομπής και εξαναγκασμένης εκπομπής το οποίο εμφανίζεται στο διάγραμμα οπτικής ισχύος εξόδου vs ορθού ρεύματος. Κάτω από το σημείο του ρεύματος κατωφλίου η οπτική έξοδος είναι παρόμοια με την ασυνάρτητη εκπομπή ενός LED. Πάνω από το ρεύμα κατωφλίου η συσκευή ξεκινά να εκπέμπει την ακτινοβολία laser. Από την στιγμή που το ρεύμα ξεπεράσει το κατώφλι επιτυγχάνεται εξαναγκασμένη εκπομπή και η οπτική ισχύς αυξάνεται ραγδαία σε σχέση μια μικρή αύξηση του ορθού ρεύματος. Wavelength (λp) : Είναι το μήκος κύματος του εκπεμπόμενου φωτός. 25

28 2.1.3 Όροι περιγραφής οπτικών χαρακτηριστικών Aspect Ratio (AR) : Λόγος Διαστάσεων. Η σχέση μεταξύ των αποκλίνουσων γωνιών, θ (κάθετος) και θ (παράλληλος) της διόδου laser. Μια δίοδος με 27 ο κάθετη απόκλιση και 9 ο παράλληλη απόκλιση εκπέμπει μια ελλειπτική ακτίνα με aspect ratio 3:1. Στο Σχήμα 2.1 απεικονίζονται δύο 3D εικόνες στις οποίες φαίνεται η διαφορά μεταξύ μιας σχεδόν κυκλικής ακτίνας και μιας τυπικής ελλειπτικής. Σχήμα 2.1 : Μια ελλειπτική ακτίνα με aspect ratio ~3.5:1 αριστερά, και μια εστιασμένη ακτίνα με aspect ratio ~1.3:1 δεξιά. Astigmatism (As) or (ΔAs) : Αστιγματισμός. Η ακτίνα laser εμφανίζεται να έχει διαφορετικά σημεία πηγής για την διεύθυνση παράλληλου και καθέτου στο επίπεδο σύνδεσης. Η αστιγματική απόσταση ορίζεται ως η απόσταση ανάμεσα στα δύο φαινομενικά σημεία. Μια laser δίοδος με μεγάλο ποσό αστιγματισμού θα πρέπει να διαθέτει αστιγματική διόρθωση (ή μείωση) αν η οπτική έξοδος θα πρέπει να είναι νεταρισμένη, αλλιώς η κατάληξη της ακτίνας θα είναι αστιγματική. Beam Divergence (θ ) and (θ ) : Απόκλιση Ακτίνας. Επίσης συναντάται και ως γωνίες ακτινοβολίας. Η απόκλιση ακτίνας μετριέται ως η πλήρη γωνία στο σημείο ημιμέγιστης έντασης, γνωστό και ως FWHM (Full Width Half Maximum). Οι γωνιακές προδιαγραφές για τον παράλληλο και τον κάθετο άξονα παρέχονται από τον κατασκευαστή. Σχήμα 2.2 : Οι αποκλίσεις ακτίνας θ και θ. 26

29 Coupling Efficiency : Απόδοση Σύνδεσης. Η ακτίνα της διόδου laser αποκλίνει όπως ορίζουν οι προδιαγραφές απόκλισης ακτίνας. Συνδέοντας την ευρέως αποκλίνουσα δέσμη των διόδων laser με φακούς εστίασης ή άλλες συσκευές όπως οπτικές ίνες, το αποτέλεσμα είναι η μεταφορά οπτικής ισχύος κάτω από 100%. Έτσι Απόδοση Σύνδεσης ορίζεται το ποσοστό της ολικής οπτικής ισχύος που εξέρχεται από την laser δίοδο, το οποίο εισέρχεται στην εξωτερική συσκευή (φακοί, οπτική ίνα) αποτελεσματικά. Far Field Pattern (FFP) : Μοντέλο Μακρινού Πεδίου. Είναι το προφίλ της εντάσεως της ακτίνας όταν αυτή μετριέται σε απόσταση από την μπροστινή άποψη του τσιπ της διόδου laser. Multimode Diodes : Πολύτροπική Δίοδος. Οι laser δίοδοι χωρίζονται σε μονοτροπικές και πολυτροπικές ανάλογα την διαμήκη εκπομπή τους. Για μια πολυτροπική δίοδο το φάσμα εκπομπής της αποτελείται από αρκετές μεμονωμένες φασματικές γραμμές με μία κυρίαρχη γραμμή (αυτή με την μέγιστη ένταση) να απαντά στο ονομαστικό μήκος κύματος της συσκευής. Οι πολυτροπικές δίοδοι laser προτιμώνται περισσότερο καθώς τα προβλήματα με mode hops είναι μειωμένα. Συνεπώς οι πολυτροπικές δίοδοι έχουν γενικά καλύτερο λόγο σήματος προς θόρυβο. Near Field Pattern (NFP) : Μοντέλο Κοντινού Πεδίου. Είναι το προφίλ της εντάσεως της ακτίνας όταν αυτή μετριέται στην επιφάνεια του τσιπ της διόδου laser. Numerical Aperture (NA) : Αριθμητικό Άνοιγμα. Το Αριθμητικό Άνοιγμα περιγράφει την ιδιότητα των φακών να συλλέγουν το φώς από μια πηγή τοποθετημένη στο επίκεντρό τους. Η μέγιστη επιτρεπτή γωνία θ, μετριέται από τον κεντρικό άξονα του κώνου του φωτός, προς το εξωτερικό της επιφανείας του κώνου. Polarization Ratio : Λόγος Πόλωσης. Η έξοδος από ένα μονής κοιλότητας ημιαγωγικό laser είναι γραμμικά πολωμένη παράλληλα με την laser ένωση. Αυθόρμητη εκπομπή με μια τυχαία πόλωση και/ή με μια πόλωση κάθετη στην laser επαφή είναι επίσης παρόν. Ο Λόγος Πόλωσης ορίζεται ως η παράλληλη συνιστώσα διαιρεμένη με την κάθετη συνιστώσα. Για μια δίοδο που λειτουργεί κοντά στην μέγιστη ισχύ ο λόγος είναι τυπικά μεγαλύτερος από 100:1. Όταν λειτουργεί κοντά στο σημείο κατωφλίου, ο λόγος θα είναι αρκετά χαμηλότερος καθώς η αυθόρμητη εκπομπή γίνεται πιο σημαντική. Single mode Diodes : Μονοτροπική Δίοδος. Οι laser δίοδοι χωρίζονται σε μονοτροπικές και πολυτροπικές ανάλογα την διαμήκη εκπομπή τους. Για μια μονοτροπική laser δίοδο το φάσμα εκπομπής της αποτελείται από μία ενιαία φασματική γραμμή που απαντά στο ονομαστικό μήκος κύματος της συσκευής. Σε επίπεδα εξόδου κοντά στο κατώφλι μπορεί να εμφανιστούν πολλαπλές φασματικές γραμμές στο φάσμα εκπομπής, ωστόσο αυτές μειώνονται όταν αυξηθεί η οπτική ισχύς. 27

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/~katsiki Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας wikipedia Το πρώτο κατασκευάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Light Amplification by Stimulated Emission

Light Amplification by Stimulated Emission Light Amplification by Stimulated Emission Ο όρος λέιζερ προέρχεται από το αγγλικό ακρωνύμιο Laser: Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) που αποδίδεται στα ελληνικά ως ενίσχυση φωτός

Διαβάστε περισσότερα

«Μελέτη της δυνατότητας εφαρμογής διοδικών laser για ενδοχειρουργική χρήση στην οφθαλμιατρική»

«Μελέτη της δυνατότητας εφαρμογής διοδικών laser για ενδοχειρουργική χρήση στην οφθαλμιατρική» ΠΜΣ «ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ» «Μελέτη της δυνατότητας εφαρμογής διοδικών laser για ενδοχειρουργική χρήση στην οφθαλμιατρική» Επόπτης: Δρ. Λεωνίδας Ναουμίδης Σπουδαστής: Αναστάσιος Τσατσάκης ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Σερρών Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών και Μετάδοσης Σύστημα μετάδοσης με οπτικές ίνες Tο οπτικό φέρον κύμα μπορεί να διαμορφωθεί είτε από αναλογικό

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Σκοπός Μέθοδος 14 Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Η άσκηση αυτή αποσκοπεί στην κατανόηση της αρχή λειτουργίας του οπτικού φασματοσκόπιου και στην

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Όταν ολοκληρώσεις το κεφάλαιο θα μπορείς: Να εξηγείς τις αρχές λειτουργίας των οπτικών αποθηκευτικών μέσων. Να περιγράφεις τον

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

Α.Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη φωτισμού συγκροτήματος γραφείων με τεχνολογία LED Επιβλέπων Καθηγητής: Ιωαννίδης Γεώργιος Σπουδαστής: Ζάρδας Δημήτριος Μάιος2014

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΔΡ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΠΙΝΑΣ Post Doc Researcher, Chemist Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης Email: binasbill@iesl.forth.gr Thl. 1269 Crete Center for Quantum Complexity and Nanotechnology

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Στηρίζονται στις αλληλεπιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Φασματομετρία=

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ. ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ. Καθηγήτρια 1998 LASER ΣΥΝΟΨΗ ñ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Eukaryotic cells Microscope Cancer Μικροσκόπια Microscopes Ποια είδη υπάρχουν (και γιατί) Πώς λειτουργούν (βασικές αρχές) Πώς και ποια μικροσκόπια μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης.

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. Ο9 Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. 1 Σκοπός Όταν αναλύεται το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα τότε λαμβάνεται το φάσμα του. Ειδικά το φάσμα των αερίων αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ LASER

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ LASER Α.Τ.E.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ LASER 1 Σπουδαστής : Καμπάνταης Παναγιώτης Εισηγητής : Γεωργίου Ευστράτιος Ηράκλειο, Φεβρουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων.

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 5 1. Άσκηση 1 Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. 1.1 Εισαγωγή Τα µικροκύµατα είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία όπως το ορατό φώς, οι ακτίνες

Διαβάστε περισσότερα

Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής

Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής Φωτισμός οδοποιίας, πάρκων, πλατειών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ-ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΦΩΤΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΕΠΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ LED Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής Light Emitting Diodes LED Αρχή λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Μάκης Αγγελακέρης 010 Σκοπός της άσκησης Να μπορείτε να εξηγήσετε το φαινόμενο της Συμβολής και κάτω από ποιες προϋποθέσεις δύο δέσμες φωτός, μπορεί να συμβάλουν. Να μπορείτε να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά?

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? (Μη-μαγνητικά, μη-αγώγιμα, διαφανή στερεά ή υγρά με πυκνή, σχετικά κανονική διάταξη δομικών λίθων). Γραμμικά πολωμένο κύμα προσπίπτει σε ηλεκτρόνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ Σελίδα 1 από 16 1. Το φως 1.1. Η φύση του φωτός Οι μαθητές και μαθήτριες να: 5 1.1.1. Η κυματική φύση του φωτός. Ηλεκτρομαγνητική

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΤΣΙΔΟΥ ΠΕΤΡΟΥΛΑ Επιβλέπουσα : Μήλιου Αμαλία 1 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER

Διαβάστε περισσότερα

Λαµπρότερα Lasers στην τεχνολογία του αύριο

Λαµπρότερα Lasers στην τεχνολογία του αύριο Λαµπρότερα Lasers στην τεχνολογία του αύριο Επιστήµονες και µηχανικοί από όλη την Ευρώπη έχουν ενώσει τις δυνάµεις τους σε µία µοναδική κοινή προσπάθεια µε στόχο την ανάπτυξη µιας νέας γενιάς lasers υψηλής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 1 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 2 Το Φως 1) Δέσμη λευκού φωτός προσπίπτει στην επιφάνεια ενός πρίσματος όπως δείχνει το σχήμα και κατά την έξοδο από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Άσκηση 4. Διαφράγματα. Θεωρία Στο σχεδιασμό οπτικών οργάνων πρέπει να λάβει κανείς υπόψη και άλλες παραμέτρους πέρα από το πού και πώς σχηματίζεται το είδωλο ενός

Διαβάστε περισσότερα

Το μικροσκόπιο ως αναλυτικό όργανο. Το μικροσκόπιο δεν μας δίνει μόνο εικόνες των παρασκευασμάτων μας.

Το μικροσκόπιο ως αναλυτικό όργανο. Το μικροσκόπιο δεν μας δίνει μόνο εικόνες των παρασκευασμάτων μας. Το μικροσκόπιο ως αναλυτικό όργανο. Το μικροσκόπιο δεν μας δίνει μόνο εικόνες των παρασκευασμάτων μας. Η διάκριση των μικροσκοπίων σε κατηγορίες βασίζεται, κατά κύριο λόγο, στην ακτινοβολία που χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 2.4 Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η αντίσταση ενός αγωγού Λέξεις κλειδιά: ειδική αντίσταση, μικροσκοπική ερμηνεία, μεταβλητός αντισ ροοστάτης, ποτενσιόμετρο 2.4 Παράγοντες που επηρεάζουν την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΗ ΦΩΤΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ

ΣΥΣΚΕΥΗ ΦΩΤΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗ ΦΩΤΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Ν. ΑΤΜΑΤΖΙΔΗΣ Α.Τ.Ε.Β.Ε. ΒΙ.ΠΕ. ΣΙΝΔΟΣ Τηλ.:2310-798-812 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Ν. ΑΤΜΑΤΖΙΔΗΣ ΑΤΕΒΕ - 1 - ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ: Μέτρηση της έντασης της (συνήθως) ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με (φωτοηλεκτρικούς ήάλλους κατάλληλους) μεταλλάκτες, μετάτην αλληλεπίδραση της με

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 4. Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 8

Μονάδες 4. Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 8 Β.1 Μονοχρωματική δέσμη φωτός, περνάει από τον αέρα σε ένα κομμάτι γυαλί. Το μήκος κύματος της δέσμης φωτός όταν αυτή περάσει από τον αέρα στο γυαλί: α. θα αυξηθεί β. θα μειωθεί γ. θα παραμείνει αμετάβλητο

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Αντίθεση εικόνας (contrast) Αντίθεση πλάτους Αντίθεση φάσης Αντίθεση εικόνας =100 x (Ι υποβ -Ι δειγμα )/ Ι υποβ Μικροσκοπία φθορισμού (Χρησιμοποιεί φθορίζουσες χρωστικές για το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ Θέμα 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στην κόλλα σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή πρόταση, χωρίς δικαιολόγηση. 1. Α) Φορτία που κινούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ Ενεργειακές µετρήσεις σε κτήρια, κέλυφος Χρήση θερµοκάµερας, διαπίστωση και προσδιορισµός απωλειών από θερµογέφυρες. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ Ενεργειακές Μετρήσεις σε

Διαβάστε περισσότερα

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 1 Λέξεις κλειδιά: Ηλεκτρολυτικά διαλύματα, ηλεκτρόλυση,

Διαβάστε περισσότερα

LASER 1 ΓΕΝΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΦΩΤΟΣ

LASER 1 ΓΕΝΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΦΩΤΟΣ LASER 1 ΓΕΝΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΦΩΤΟΣ Α. Θεωρία 1. Γενικές ιδιότητες των Laser - σύγκριση µε συµβατικές πηγές φωτός Η λέξη LASER προέρχεται από τα αρχικά (στην Αγγλική

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1. Ο ραδιενεργός

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία

Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία τόξουαερίου (Xenon Arc) µε την οποία προκάλεσε φωτοπηκτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟ είναι η προσπίπτουσα ακτίνα. Ο είναι η διαθλωµένη ακτίνα. ΟΚ είναι η κάθετη στο σηµείο πρόσπτωσης. α : είναι η γωνία πρόσπτωσης δ : είναι η γωνία

ΑΟ είναι η προσπίπτουσα ακτίνα. Ο είναι η διαθλωµένη ακτίνα. ΟΚ είναι η κάθετη στο σηµείο πρόσπτωσης. α : είναι η γωνία πρόσπτωσης δ : είναι η γωνία 1 2 Ανάκλασης Νόµος Ανάκλασης Ακτίνα πρόσπτωσης Κάθετη Ακτίνα ανάκλασης Νόµος Ανάκλασης: η γωνία πρόσπτωσης (α) ισούται µε τη γωνία ανάκλασης (β) α = β α β Επίπεδο κάτοπτρο ε α β α: Γωνίαπρόσπτωσης β:γωνίαανάκλασης

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό Επίπεδο ΕνσύρµαταΜέσαΜετάδοσης. Ενότητα Γ

Φυσικό Επίπεδο ΕνσύρµαταΜέσαΜετάδοσης. Ενότητα Γ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας ίκτυα Η/Υ Φυσικό Επίπεδο ΕνσύρµαταΜέσαΜετάδοσης Ενότητα Γ ρ. Ε. Μάγκος Φυσικά Μέσα Μετάδοσης bit: Ηλεκτροµαγνητικό κύµα που µεταδίδεται σε ένα.

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ E-mail: gtsigaridas@teilam.gr ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΔΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΤΥΠΟΙ ΣΤΕΡΕΩΝ ΜΟΡΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΟΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Σερρών Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών και Μετάδοσης Δρ. Δημήτριος Ευσταθίου Επίκουρος Καθηγητής & Δρ. Στυλιανός Π. Τσίτσος Επίκουρος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Bασική διάταξη τηλεπικοινωνιακού συστήµατος οπτικών ινών

Bασική διάταξη τηλεπικοινωνιακού συστήµατος οπτικών ινών ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ - διαφάνεια 1 - Bασική διάταξη τηλεπικοινωνιακού συστήµατος οπτικών ινών ιαµορφωτής Ηλεκτρικό Σήµα Ποµπός Οπτικό Σήµα Οπτική Ίνα διαµορφωτής: διαµορφώνει τη φέρουσα συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι οι Οπτικές Ίνες

Τι είναι οι Οπτικές Ίνες Οπτικές Ίνες Τι είναι οι Οπτικές Ίνες μικρές αμελητέου πάχους γυάλινες ίνες που μεταφέρουν (κωδικοποιημένα) φωτεινά σήματα σε μεγάλες αποστάσεις με ελάχιστη απώλεια. ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Είναι η αμέσως επόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΥΟΥΡΓΕΙΟ ΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΥΡΗΝΙΚΗ ΓΝΩΣΗ Ι ΑΚΤΙΚΕΣ ΡΟΣΕΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ 148 ΑΡΧΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ. ΚΑΣΣΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΦΩΣ ΝΙΚΟΣ ΠΟΡΤΟΚΑΛΟΓΛΟΥ ΠΟΥ ΗΣΟΥΝΑ ΦΩΣ ΜΟΥ ΠΥΛΗΤΟΥΗΧΟΥ ΤΟΦΩΣΤΟΥΗΛΙΟΥ SOUNDTRACK ΑΠΌ ΜΑΛΛΙΑ ΚΟΥΒΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

3080 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

3080 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3080 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Ασύμφωνη οπτική ακτινοβολία Οι τιμές έκθεσης που σχετίζονται με βιολογικές επιπτώσεις εκ της οπτικής ακτινοβολίας δύνανται να προσδιοριστούν βάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Χριστιάνα Δαυίδ 960057 Ιάκωβος Στυλιανού 992129 ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Παρουσίαση 1- ΚΕΡΑΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι ήδη γνωστό, ένα σύστημα επικοινωνίας περιλαμβάνει τον πομπό, το δέκτη και το κανάλι επικοινωνίας. Στην ενότητα αυτή, θα εξετάσουμε τη δομή και τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική και Τεχνολογία των laser 6 o εξάμηνο, ΣΕΜΦΕ

Φυσική και Τεχνολογία των laser 6 o εξάμηνο, ΣΕΜΦΕ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών Φυσική και Τεχνολογία των laser 6 o εξάμηνο, ΣΕΜΦΕ Ασκήσεις Αθήνα, 2012 Περιεχόμενα 1 Άσκηση 1 3 2 Άσκηση 2 4 3 Άσκηση 3

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο. α. τα μήκη κύματος από 100m έως 50m ονομάζονται κύματα νύχτας και τα μήκη κύματος από 50m έως 10m ονομάζονται κύματα ημέρας.

ΘΕΜΑ 1 ο. α. τα μήκη κύματος από 100m έως 50m ονομάζονται κύματα νύχτας και τα μήκη κύματος από 50m έως 10m ονομάζονται κύματα ημέρας. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ 1 ο ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1) Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Tι είναι η κβαντική Φυσική

Tι είναι η κβαντική Φυσική Tι είναι η κβαντική Φυσική Η κβαντική Θεωρία είναι η μεγαλύτερη πνευματική δημιουργία του ανθρώπου αλλά συγχρόνως και η πιο παράξενη θεωρία η οποία αντιβαίνει σε πολλά από τη καθημερινή μας εμπειρία. Στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ Όταν οι ακτίνες Χ περνούν μέσα από την ύλη (πχ το σώμα του ασθενή) μπορεί να συμβεί οποιοδήποτε από τα 4 φαινόμενα που αναλύονται στις επόμενες σελίδες. Πρέπει να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 31 Τα µεταβαλλόµενα ηλεκτρικά πεδία παράγουν µαγνητικά πεδία. Ο Νόµος του Ampère-Ρεύµα µετατόπισης Νόµος του Gauss s στο µαγνητισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα Θέµα 1 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ -

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ - ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ - ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER Εργασία στα πλαίσια του μαθήματος «Εφαρμογές των laser

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ 1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ 1 x y 1. γ-κάµερα ή Κύκλωµα Πύλης Αναλυτής Ύψους Παλµών z κάµερα Anger (H. Anger, Berkeley, 1958) Λογικό Κύκλωµα Θέσης ιάταξη Φωτοπολλαπλασιαστών Μολύβδινη Θωράκιση

Διαβάστε περισσότερα

Tα Laser και οι εφαρμογές τους. Σοφία Κόττου

Tα Laser και οι εφαρμογές τους. Σοφία Κόττου Tα Laser και οι εφαρμογές τους Σοφία Κόττου Μάιος 2009 Σκοπός της ανάπτυξης του θέματος είναι η συγκεντρωμένη παρουσίαση ιδιοτήτων και εφαρμογών της ακτινοβολίας Laser. Με την ταχύτατη εξέλιξη της σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικές Ίνες (Fiber Optics) - Καλώδια Οπτικών Ινών

Οπτικές Ίνες (Fiber Optics) - Καλώδια Οπτικών Ινών Οπτικές Ίνες (Fiber Optics) - Καλώδια Οπτικών Ινών έσµη οπτικών ινών. Ένα καλώδιο οπτικών ινών, το οποίο περιέχει µια δέσµη οπτικών ινών µπορεί να µεταφέρει εκατό τηλεοπτικά κανάλια ταυτόχρονα, χωρίς το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/04/2013. ΘΕΜΑ 1 ο

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/04/2013. ΘΕΜΑ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 01-013 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/04/013 ΘΕΜΑ 1 ο 1) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 1 c 0 0 Όταν το φως αλληλεπιδρά με την ύλη, το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο του

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικές ίνες Η βασική ιδέα

Οπτικές ίνες Η βασική ιδέα Η καλύτερη εναλλακτική λύση σήμερα στα μέσα μετάδοσης εμφανίζεται να είναι η οπτική ίνα. Μία λύση με αρκετά πλεονεκτήματα που κερδίζει έδαφος συνεχώς τα τελευταία χρόνια. Ενώ η μετάδοση σε χαλκό εκμεταλλεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες.

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες. ΑΝΑΚΛΑΣΗ Η ακτίνα (ή η δέσμη) πριν ανακλασθεί ονομάζεται προσπίπτουσα ή αρχική, ενώ μετά την ανάκλαση ονομάζεται ανακλώμενη. Η γωνία που σχηματίζει η προσπίπτουσα με την κάθετη στην επιφάνεια στο σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα Υπολογιστών και Επικοινωνία ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία ΙΑΛΕΞΗ 8 Η Παντάνο Ρόκου Φράνκα 1 ιάλεξη 8: Το Φυσικό Επίπεδο

ίκτυα Υπολογιστών και Επικοινωνία ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία ΙΑΛΕΞΗ 8 Η Παντάνο Ρόκου Φράνκα 1 ιάλεξη 8: Το Φυσικό Επίπεδο ίκτυα Υπολογιστών & Επικοινωνία ΙΑΛΕΞΗ 8 Η ιδάσκουσα: Παντάνο Ρόκου Φράνκα Παντάνο Ρόκου Φράνκα 1 ιάλεξη 8 η : Το Φυσικό Επίπεδο Το Φυσικό Επίπεδο ιάδοση Σήµατος Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Οπτικές Ίνες Γραµµές

Διαβάστε περισσότερα

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν;

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; TFT TV Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; Η ετυμολογία του όρου TFT (Thin Film Transistor ή τρανζίστορ λεπτού φιλμ) μας παραπέμπει στο δομικό στοιχείο ελέγχου της οθόνης, που είναι το τρανζίστορ. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ Θερμική ενέργεια Q και Ισχύς Ρ Όταν μια αντίσταση R διαρρέεται από ρεύμα Ι για χρόνο t, τότε παράγεται θερμική ενέργεια Q. Για το συνεχές ρεύμα η ισχύς

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγή της δομής των ταινιών λόγω κραματοποίησης

Αλλαγή της δομής των ταινιών λόγω κραματοποίησης Αλλαγή της δομής των ταινιών λόγω κραματοποίησης Παράμετροι που τροποποιούν την δομή των ταινιών Σχηματισμός κράματος ή περισσοτέρων ημιαγωγών Ανάπτυξη ετεροδομών ή υπερδομών κβαντικός περιορισμός (quantum

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές των Laser ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΟΛΗ ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ : ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΙΤΙΚΑΚΗΣ ΑΕΜ: 2643

Αρχές των Laser ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΟΛΗ ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ : ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΙΤΙΚΑΚΗΣ ΑΕΜ: 2643 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Αρχές των Laser ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ : ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΙΤΙΚΑΚΗΣ ΑΕΜ: 2643 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Δρ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΑΝΤΕΚΑΣ ΚΑΒΑΛΑ 2008

Διαβάστε περισσότερα

Με k1 = 1.220, k2 = 2.232, k3 = 3.238, and n = 1,2,3,

Με k1 = 1.220, k2 = 2.232, k3 = 3.238, and n = 1,2,3, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Ι ΠΟΜ 114(Ε) ΟΠΤΙΚΗ ιάθλαση φωτός µέσω σχισµής, γύρω από µικρό δοκάρι και µέσω µικρής οπής

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Αυτό το σεμινάριο έχει απλώς ως στόχο να δώσει μερικά από τα βασικά της Θερμοδυναμικής, και πως σχετίζεται με τη μόνωση και με τη μόνωση με κεραμικά επιχρίσματα. Η θερμότητα μεταφέρεται με τους παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Λουκάς Βλάχος Καθηγητής αστροφυσικής. http://www.physics.auth.gr valhos@astro.auth.gr

Λουκάς Βλάχος Καθηγητής αστροφυσικής. http://www.physics.auth.gr valhos@astro.auth.gr Λουκάς Βλάχος Καθηγητής αστροφυσικής http://www.physics.auth.gr valhos@astro.auth.gr Εισαγωγή Δεξιότητες του σύγχρονου φυσικού Οι τομείς και οι κατευθύνσεις στο Τμήμα φυσικής Τα μεταπτυχιακά Γιατί να σπουδάσω

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Περιεχόμενα Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Κεφαλαιο 1: Eισαγωγή... 1 1. ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ... 1 2. ΜΙΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 Περίοδος Φεβρουαρίου 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ 1ο-2ο ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο-4ο ΕΞΑΜΗΝΟ 5ο-6ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ LASER & ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ

ΤΟ LASER & ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΒΕΝΕΤΙΑ 04102646 ΤΑΜΠΑΘΑΝΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ 04102117 ΧΡΙΣΤΟΓΙΑΝΝΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ 04102082 ΤΟ LASER & ΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΩΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα!

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΣΗΜΕΛΛΗΣ Μαθήματα Οπτικής 3. Πόλωση Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! Αυτό που βλέπουμε με τα μάτια μας ή ανιχνεύουμε με αισθητήρες είναι το αποτέλεσμα που προκύπτει όταν φως με συγκεκριμένο χρώμα -είδος,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 MAΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Green roo fing Θόλος Κάτοπτρο Στεγάνωση Σωλήνας μεταφοράς και αντανάκλασης Απόληξη 2 Φωτοσωλήνες Νέα τεχνολογία φυσικού φωτισμού Η χρήση φωτοσωλήνων για την επίλυση

Διαβάστε περισσότερα

Μια ματιά στο πρώτο εργοστάσιο παραγωγής φωτοβολταϊκών πάνελ λεπτών υμενίων στην Ελλάδα. Ilias Garidis COO

Μια ματιά στο πρώτο εργοστάσιο παραγωγής φωτοβολταϊκών πάνελ λεπτών υμενίων στην Ελλάδα. Ilias Garidis COO Μια ματιά στο πρώτο εργοστάσιο παραγωγής φωτοβολταϊκών πάνελ λεπτών υμενίων στην Ελλάδα Ilias Garidis COO 0 Παγκόσμια ενεργειακή κάλυψη έως το 2100 1 Η εταιρεία μας 2 Κεντρικά γραφεία στην Αθήνα Εργοστάσιο

Διαβάστε περισσότερα