ΜΑΘΗΜΑ 1. ευτέρα κλίση: ἀρσενικὰ ὀνόµατα εἰς -ος. Ἑνικὸς Πληθυντικὸς Ἑνικὸς Πληθυντικὸς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΘΗΜΑ 1. ευτέρα κλίση: ἀρσενικὰ ὀνόµατα εἰς -ος. Ἑνικὸς Πληθυντικὸς Ἑνικὸς Πληθυντικὸς"

Transcript

1 ΜΑΘΗΜΑ 1 Ἡ ἑλληνικὴ ἔχει τρεῖς κλίσεις ὀνοµάτων. Ἀρχίζουµε ἀπὸ τὴ δευτέρα κλίση, ἐπειδὴ εἶναι ἡ εὐκολώτερη. Περιλαµβάνει ἀρσενικὰ καὶ θηλυκὰ ὀνόµατα εἰς -ος καὶ οὐδέτερα εἰς -ον. Ὀνοµαστικὴ Γενικὴ οτικὴ Αἰτιατικὴ Κλητικὴ ευτέρα κλίση: ἀρσενικὰ ὀνόµατα εἰς -ος. Ἑνικὸς Πληθυντικὸς Ἑνικὸς Πληθυντικὸς ὁ ἄνθρωπ-ος οἱ ἄνθρωπ-οι ὁ θυµ-ὸς οἱ θυµ-οὶ τοῦ ἀνθρώπ-ου ἀνθρώπ-ων τοῦ θυµ-οῦ θυµ-ῶν τῷ ἀνθρώπ-ῳ τοῖς ἀνθρώπ-οις τῷ θυµ-ῷ τοῖς θυµ-οῖς τὸν ἄνθρωπ-ον τοὺς ἀνθρώπ-ους τὸν θυµ-ὸν τοὺς θυµ-οὺς ἄνθρωπ-ε ἄνθρωπ-οι θυµ-ὲ θυµ-οὶ Ἡ γενικὴ καὶ δοτική, ὅταν τονίζωνται στὴ λήγουσα, περισπῶνται (τοῦ θυµοῦ, θυµῶν, τῷ θυµῶ, τοῖς θυµοῖς). Κλίνατε τὰ ὀνόµατα: «ὁ φίλος», «ὁ κίνδυνος», «ὁ πιστὸς» καὶ «ὁ ἀγαθὸς θεὸς» (τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ κ.λ.π). Ἐνεστὼς ὁριστικής βαρυτόνων ῥηµάτων πιστεύ-ω πιστεύ-οµεν πιστεύ-εις πιστεύ-ετε πιστεύ-ει πιστεύ-ουσι(ν) Τὰ ῥήµατα ποὺ δὲν τονίζονται στὴ λήγουσα (π.χ. λέγω) ὀνοµάζονται βαρύτονα, ἐνῷ ἐκεῖνα ποὺ τονίζονται στὴ λήγουσα (π.χ. καλῶ) λέγονται περισπώµενα ἢ συνῃρηµένα. Τὸ τελικὸ ν τοῦ γ πληθ. εἶναι εὐφωνικὸ καὶ συνήθως τίθεται, ὅταν ἀκολουθῇ φωνῆεν, γιὰ νὰ µὴ δηµιουργεῖται χασµῳδία ἀπὸ τὰ συνεχόµενα φωνήεντα, π.χ. ἀγαθὸν ἔχουσι θυµὸν θυµὸν ἔχουσιν ἀγαθὸν Ἡ ὁριστικὴ ἔγκλιση δηλώνει κάτι τὸ πραγµατικό ἢ τοὐλάχιστον 1 κάτι ποὺ ὁ ὁµιλῶν ἰσχυρίζεται ὅτι εἶναι πραγµατικό. Νὰ κλίνετε τὰ ῥήµατα γιγνώσκω καὶ µετέχω. Ἐρώτηση: γιατί τὸ «γιγνώσκω» καὶ τὸ «µετέχω» παίρνουν ὀξεῖα; Ἡ χρήση τῆς δοτικῆς. Ἡ δοτική, ἀνάλογα µὲ συµφραζόµενα, ἀντιστοιχεῖ συνήθως σὲ νεοελληνικὸ ἐµπρόθετο προσδιορισµὸ µὲ µία ἀπὸ τὶς προθέσεις σὲ (εἰς), µὲ, γιά: 1 Τὸ υ στὴ λέξη τοὐλάχιστον δὲν ἔχει ψιλή, ἀλλὰ κορωνίδα ( ). Ἡ κορωνὶς εἶναι σηµάδι ὅτι ἔχουν συγχωνευθῆ δύο λέξεις σὲ µία, τὸ + ἐλάχιστον = τοὐλάχιστον. Τὸ τελικὸ φωνῆεν τῆς πρώτης λέξεως συναιρεῖται µὲ τὸ ἀρχικὸ φωνῆεν τῆς ἑποµένης τὸ φαινόµενο αὐτὸ ὀνοµάζεται κρᾶσις (κράση, µείξη): τἆλλα (= τὰ ἄλλα), τοὔνοµα (= τὸ ὄνοµα), τοὔµπαλιν (= τὸ ἔµπαλιν, πάλι ξανά ἢ ἀντιστρόφως), τἀνάπαλιν (τὸ ἀνάπαλιν, πάλι ξανά ἢ ἀντιστρόφως), ταὐτὰ (τὰ αὐτά, δηλ. τὰ ἴδια). Τὸ ῥῆµα ταὐτίζω (θεωρῶ ταὐτό, δηλ. τὸ ἴδιο), τὸ ἐπίθετο ταὐτόσιµος κανονικὰ θέλουν κορωνίδα. Ὄταν ἡ πρώτη λέξη ἔχει δασεῖα, δὲν τίθεται καρωνίς, ἀλλὰ ἀντ αὐτῆς ἡ δασεῖα: ἁνὴρ (= ὁ ἀνήρ). Ἡ κράση εἶχε σκοπὸ νὰ ἀποφύγῃ τὴν χασµῳδία ποὺ δηµιουργεῖται, ὅταν ἡ πρώτη λέξη τελειώνει σὲ φωνῆεν καὶ ἡ δεύτερη ἀρχίζει ἐπίσης ἀπὸ φωνῆεν.

2 τῷ πλούτῳ = στὸν πλοῦτο ἢ µὲ τὸν πλοῦτο ἢ γιὰ τὸν πλοῦτο (ἢ χάριν τοῦ πλούτου). Πιστεύω τῷ φίλῳ = πιστεύω στὸν φίλο (δηλ. ἐµπιστεύοµαι τὴν φιλία). Συγκινδυνεύω τοῖς φίλοις = συγκινδυνεύω µὲ (ἢ µαζὶ µὲ) τοὺς φίλους µου (µοιράζοµαι µαζί τους τοὺς κινδύνους). Τοῖς ἀγρῶν καρποῖς τοὺς θεοὺς θεραπεύουσι = λατρεύουν τοὺς θεοὺς γιὰ τοὺς καρποὺς τῆς γῆς (γιὰ νὰ ἔχουν καρποφορία). Ἐκτὸς αὐ ὑπάρχουν προθέσεις, ῥήµατα καὶ ἐπίθετα, ποὺ συντάσσονται εἰδικὰ µὲ δοτική, δηλ. δέχονται ὡς συµπλήρωµα τῆς ἐννοίας τους δοτική. Ὑποκείµενο - ἀντικείµενο. Ὁ θεὸς τοὺς ἀγαθοὺς ἀνθρώπους οὐ λείπει. Ὁ θεὸς δὲν ἐγκαταλείπει τοὺς καλοὺς ἀνθρώπους. Τὸ πρόσωπο ἢ τὸ πρᾶγµα, ποὺ πραγµατοποιεῖ αὐτὸ ποὺ λέει τὸ ῥῆµα, ὀνοµάζεται ὑποκείµενο (τοῦ ῥήµατος). Τὸ ὑποκείµενο ἀπαντᾷ στὴν ἐρώτηση ποιός; Ποιός δὲν ἐγκαταλείπει; ὁ θεὸς (ὑποκείµενο). Τὸ ἀντικείµενο ἀπαντᾷ στὴν ἐρώτηση τί; ἢ ποιόν; Τί ἢ ποιόν δὲν ἐγκαταλείπει ὁ θεός; τοὺς καλοὺς ἀνθρώπους (ἀντικείµενο). Τὸ ὑποκείµενο εἶναι πάντοτε σὲ πτώση ὀνοµαστική. Τὸ ἀντικείµενο εἶναι βασικὰ σὲ πτώση αἰτιατική. Ἐν τούτοις πολλὰ ῥήµατα θέλουν ἀντικείµενο (ἢ, ἀν ὄχι ἀκριβῶς ἀντικείµενο, συµπλήρωµα τῆς ἐννοίας τους) σὲ πτώση γενικὴ ἢ δοτική. Πιστεύω τῷ φίλῳ = ἔχω ἐµπιστοσύνη στὸν φίλο. Μὲ τὴν ἐρώτηση ποιόν ἢ τί ἐµπιστεύοµαι; βρίσκουµε τὸ ἀντικείµενο τοῦ πιστεύω ἀπάντηση: τὸν φίλο. Στὴν ἀρχαία γλῶσσα ὅµως τὸ ἔχω ἐµπιστοσύνη ἢ πιστεύω σὲ κάποιον ἐκφράζεται µε δοτική. 2 Σ αυτὴν τὴν περίπτωση λέµε ὅτι τὸ ῥῆµα πιστεύω «συντάσσεται» µὲ δοτική, δηλ. παίρνει ἀντικείµενο σὲ πτώση δοτική. Οἱ ἄπιστοι φίλοι οὐ µετέχουσι τοῦ κινδύνου = οἱ ἄπιστοι φίλοι δὲν συµµετέχουν στὸν κίνδυνο (τοῦ ὑποτιθέµενου φίλου τους). Ἐδῶ τὸ ῥῆµα µετέχω συντάσσεται µὲ γενική, δηλ. τὸ ἀντικείµενό του εἶναι ἡ γενικὴ τοῦ κινδύνου. Στὰ λεξιλόγια, ἐὰν τὸ ῥῆµα συντάσσεται µὲ αἰτιατική, δὲν χρειάζεται νὰ τὸ ἀναφέρουµε, διότι ἐννοεῖται. Ἀντίθετα, ὅταν ἕνα ῥῆµα συντάσσεται µὲ δοτικὴ ἢ µὲ γενική, τὸ ἀναγράφουµε. Ἂν συντάσσεται µὲ γενική, σηµειώνουµε «τινός» ἂν συντάσσεται µὲ δοτική, σηµειώνουµε «τινὶ» (δοτ. τοῦ τίς), π.χ. µετέχω τινός (µετέχω σὲ κάτι), συγκινδυνεύω τινὶ (συγκινδυνεύω µαζὶ µὲ κάποιον). Ὁ πιστὸς φίλος. Πιστεύω τῷ φίλῳ. Πιστὸν φίλον ἐν κινδύνοις γιγνώσκεις. Ο φίλος τὸν φίλον ἐν πόνοις καὶ κινδύνοις οὐ λείπει. Τοῖς φίλων λόγοις ἀεὶ πιστεύοµεν. Εἰ κινδυνεύετε, φίλοι, τοὺς ἀνθρώπων τρόπους 3 γιγνώσκετε οἱ µὲν γὰρ ἄπιστοι φίλοι οὐ µετέχουσι τοῦ κινδύνου, οἱ δὲ πιστοὶ συγκινδυνεύουσι τοῖς φίλοις. Πιστοῖς φίλοις µᾶλλον ἢ χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ πιστεύοµεν. Οἱ ἀγαθοὶ ἄνθρωποι καὶ ἐν κινδύνοις ἀεὶ ἀγαθὸν ἔχουσι θυµόν τῷ γὰρ θεῷ πιστεύουσιν. Ω φίλε, ὁ θεὸς τοὺς ἀγαθοὺς ἀνθρώπους οὐ λείπει. Πολλοὶ ἄνθρωποι τῷ πλούτῳ µᾶλλον ἢ τῷ θεῷ πιστεύουσι. πιστεύω τινὶ = ἔχω ἐµπιστοσύνη σὲ κάποιον ἢ σὲ κάτι. 2 Ἀπὸ τὴν ἑλληνιστική ἐποχή ὅµως καὶ ἑξῆς τὸ ῥῆµα πιστεύω ἀρχίζει νὰ χάνῃ τὴν ἀρχική του σύνταξη µὲ δοτική έτσι έχουµε π.χ. «πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν» (µε εµπρόθετο προσδιορισµό, όπως στα νέα ελληνικά). 3 Ἀντὶ νὰ γράψουµε τὶς λέξεις µὲ τὴ φυσική τους σειρά «τοὺς τρόπους ἀνθρώπων», εἶναι πιὸ «καλλιτεχνικὸ» νὰ βάλουµε τὰ δύο ἄρθρα µαζί. Αὐτὸ εἶναι σχεδὸν ὁ κανόνας στὴν κλασσικὴ γλῶσσα.

3 ἐν + δοτική = εἰς, µέσα, ἐντός. Συντάσσεται µὲ δοτικὴ (ἐν κινδύνοις = στοὺς κινδύνους, µέσα στοὺς κινδύνους). γιγνώσκω = γνωρίζω στὴν Καινὴ ιαθήκη: γινώσκω (χωρὶς µεσαῖο γ). ὁ πόνος = 1) κόπος, µόχθος, βαριὰ ἐργασία, ἀλλὰ καὶ ψυχικὸς πόνος ἢ στρές 2) σωµατικὸς πόνος. Ὁ πόνος προέρχεται ἀπὸ τὸ πένοµαι = εἶµαι φτωχός, καὶ ἐπειδὴ οἱ φτωχοὶ ἄνθρωποι τοῦ µόχθου, ὅπως π.χ. οἱ δοῦλοι τῆς ἐποχῆς, ἐνίοτε καταφεύγουν σὲ «κατεργαριές», ἡ λέξη «πονηρὸς» ἔφθασε νὰ ἔχῃ κακὴ σηµασία. οὐ = δέν, ὄχι πρὸ φωνήεντος οὐκ (οὐκ ἔχω) πρὸ δασείας οὐχ (οὐχ οὕτως = ὄχι ἔτσι). λείπω = ἐκγαταλείπω. ἀεὶ = πάντοτε. εἰ = ἐάν. ὁ τρόπος = ἐδῶ: χαρακτῆρας, τρόπος συµπεριφορᾶς. µετέχω τινός = συµµετέχω, παίρνω µέρος σὲ κάτι. Συντάσσεται πάντοτε µὲ γενική. συγκινδυνεύω τινί = συγκινδυνεύω (µαζὶ) µὲ κάποιον. Ῥήµατα µὲ τὴν πρόθεση «σὺν» συντάσσονται µὲ δοτική, γιατὶ καὶ ἡ ἴδια ἡ πρόθεση «σὺν» συντάσσεται µὲ δοτικὴ («σὺν τοῖς ἄλλοις», «σὺν Θεῷ»). µᾶλλον = περισσότερο µᾶλλον ἢ = περισσότερο παρά, περισσότερο ἀπὸ ὅτι. ὁ ἄργυρος = τὸ ἀσήµι. ὁ ἀγαθός, ἡ ἀγαθὴ, τὸ ἀγαθὸν = καλός. ὁ θυµὸς = η διάθεση, τὸ πῶς αἰσθάνεται κανείς καὶ θυµὸς (µὲ τὴν σηµερινὴ ἔννοια). γὰρ = διότι, ἐπειδή, ὡς γνωστόν, καθότι, καθόσον (µάλιστα). Τὸ «γὰρ» εἰσάγει κυρία πρόταση καὶ δὲν τίθεται ποτέ ὡς πρώτη λέξη στὴν πρόταση.

4 ΜΑΘΗΜΑ 2 Ἐνεστὼς ὁριστικής τοῦ εἰµὶ εἰµὶ = εἶµαι ἐσµὲν = εἴµαστε εἶ = εἶσαι ἐστὲ = εἴσαστε ἐστὶ(ν) = εἶναι εἰσὶ(ν) = εἶναι Τὸ ρῆµα «εἰµὶ» σηµαίνει ἄλλοτε «εἶµαι» καὶ ἄλλοτε «ὑπάρχω». Τὸ γ εν. «ἐστί», ὅταν σηµαίνῃ «ὑπάρχει» ἢ «εἶναι δυνατόν», καθὼς καὶ στὶς φράσεις «ἀλλ ἔστι», «οὐκ ἔστι», «τοῦτ ἔστι», τονίζεται ἔστι(ν). Τὸν ἴδιο τονισµὸ ἔχει καὶ ὅταν εἶναι πρώτη λέξη στὴν πρόταση, π.χ. ἔστι δίκης ὀφθαλµός, ὃς τὰ πάνθ ὁρᾷ = ὑπάρχει ὀφθαλµὸς δικαιοσύνης, ποὺ βλέπει τὰ πάντα. Τὸ ἀπαρέµφατο ἐνεστῶτος εἶναι ἄκλιτος ῥηµατικὸς τύπος µὲ κατάληξη -ειν, π.χ. πιστεύειν, γιγνώσκειν, λείπειν, κινδυνεύειν, ἔχειν. Ὡς ῥηµατικός τύπος τὸ ἀπαρέµφατο δὲν «παρ-εµφαίνει» (δηλ. δεν φανερώνει δίπλα [= παρὰ] ἢ µαζὶ µὲ στὸν τύπο του) πρόσωπο (εἶναι ἀ-παρ-έµφατο) ὅταν λέµε «πιστεύειν», δὲν καθορίζουµε ποιός ἀκριβώς πιστεύει. Τὸ ἀπαρέµφατο δηλώνει ἁπλῶς τὴν γενικὴ ἔννοια τοῦ ῥήµατος καὶ µπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὡς οὐδέτερο ὄνοµα π.χ. «τὸ πιστεύειν» εἶναι «τὸ νὰ πιστεύῃ κανεὶς σὲ κάτι», δηλ. ἡ πίστη, ποὺ µπορεῖ νὰ ἔχῃ κάποιος σὲ κάτι. Σ αυτὴ τὴν περίπτωση τὸ ἀπαρέµφατο εἶναι στὴν οὐσία οὐσιαστικὸ οὐδετέρου γένους καὶ µπορεῖ ἐνδεχοµένως νὰ συνοδεύεται ἀπὸ τὸ οὐδέτερο ἄρθρο, π.χ. Τοῦ γεωργοῦ ἔργον ἐστὶ [τὸ] φυτεύειν καὶ [τὸ] σπείρειν. Τὸ ἔργο τοῦ γεωργοῦ εἶναι [τὸ] νὰ φυτεύῃ καὶ νὰ σπέρνῃ ([τὸ] φύτευµα καὶ [ἡ] σπορά). Νόµος γεωργῶν ἐστι [τὸ] τοὺς θεοὺς θεραπεύειν. Νόµος γεωργῶν εἶναι [τὸ] νὰ λατρεύουν τοὺς θεοὺς (ἡ λατρεία των θεῶν). Ἄλλες χρήσεις τοῦ ἀπαρεµφάτου θὰ δοῦµε λίγο ἀργότερα. ευτέρα κλίση: οὐδέτερα εἰς -ον Ἑνικὸς Πληθυντικὸς Ὀνοµαστικὴ Γενικὴ οτικὴ Αἰτιατικὴ Κλητικὴ τὸ ποίµνι-ον τοῦ ποιµνί-ου τῷ ποιµνί-ῳ τὸ ποίµνι-ον ποίµνι-ον τὰ ποίµνι-ᾰ ποιµνί-ων τοῖς ποιµνί-οις τὰ ποίµνι-ᾰ ποίµνι-ᾰ Τὸ α οὐδετέρων τῆς β κλίσεως εἶναι βραχύ. Τὰ µῆλα, οἱ κῆποι (µακρὸν πρὸ βραχέως περισπᾶται). Νὰ κλίνετε τὰ ὀνόµατα: τὸ πρόβατον, ὁ ὄµβρος, τὸ φυτόν, ὁ πόνος. Σηµ. Ὅλα τὰ νεοελληνικὰ οὐδέτερα εἰς -ο στὴν κλασσικὴ γλῶσσα ἔχουν καὶ ν, -ον, π.χ. φυτὸ - φυτόν, οὐδέτερο - οὐδέτερον, καλὸ - καλόν, κ.λ.π. Συντακτικὴ παρατήρηση: Ὅσα ῥήµατα καὶ ἐπίθετα σηµαίνουν µετοχή ἢ πλησµονὴ (= πλήρωση, γέµισµα, κορεσµὸς ἀπὸ κάτι, ἀφθονία σὲ κάτι) συντάσσονται

5 µὲ γενική: µετέχω τινὸς (συµµετέχω σὲ κάτι), µεστὸς τινὸς (γεµᾶτος ἀπὸ κάτι), π.χ. ποτήριον πλῆρες ὕδατος (ποτήρι γεµᾶτο [ἀπὸ] νερό). Ὁ γεωργός. Τῶν κατοίκων τῆς Ελλάδος πολλοὶ γεωργοί ἐσµεν. Ἐν δὲ τῷ οἴκῳ ποίµνια καὶ ζῷα τρέφοµεν. Πολλάκις δ ὅµως µάτην τοὺς ἀγροὺς ἡµεῖς θεραπεύοµεν οἱ µὲν γὰρ κάπροι τοὺς καρποὺς διαφθείρουσιν, οἱ δὲ λύκοι τὰ πρόβατα ἁρπάζουσι. Τότε ἐν ἀπόρῳ ἐσµὲν καὶ µάταιοι οἱ πόνοι εἰσίν. Τοῦ γεωργοῦ ἔργον ἐστὶ φυτεύειν καὶ σπείρειν ὁ δὲ θεὸς αὐξάνει τὸν σῖτον καὶ τοὺς δένδρων καρπούς ἄνευ γὰρ ὄµβρου καὶ ἡλίου οὐκ ἔστι καρπὸν φέρειν ἐκ φυ. ιὸ νόµος γεωργῶν ἐστι τοῖς ἀγρῶν καρποῖς τοὺς θεοὺς θεραπεύειν. Τοῖς γεωργοῖς ὁ βίος µεστὸς πόνων ἐστί. Μάτην, γεωργοί, σπείρετε καὶ φυτεύετε, εἰ µὴ τὸν θεὸν βοηθὸν ἔχετε οὕτω µόνον, εἰ ὁ θεὸς συνεργός ἐστιν, ἐστὲ µακάριοι. πολλοὶ κατοίκων: ἡ γενικὴ «κατοίκων» εἶναι γενική διαιρετική διαιρεῖ τὸ σύνολο κατοίκων τῆς Ἑλλάδος σὲ «πολλοὺς» ἀπ αὐτοὺς καὶ στοὺς ὑπολοίπους πολλοὶ ἐκ (τοῦ συνόλου) κατοίκων, πολλοὶ ἀπὸ τοὺς κατοίκους. ὁ οἶκος = κατοικία, ἀλλὰ καὶ τόπος κατοικίας µὲ εὐρύτερη ἔννοια (µαζὶ µὲ τὴν περιουσία ποὺ τῆς ἀνήκει ὄχι µόνο τὸ κτήριο καὶ ἡ αὐλή, ἀλλὰ καὶ τὰ κτήµατα καὶ τὰ ζῷα ποὺ τῆς ἀνήκουν), ἡ πατρικὴ γῆ ἢ καὶ εὐρύτερα ὁ τόπος καταγωγῆς. Τὸ νεοελληνικὸ «σπίτι» (ἀπὸ τὸ λατινικὸ hospitium = ἡ φιλοξενία καὶ ὁ τόπος φιλοξενίας, τὸ ξενοδοχεῖο, τὸ κατάλυµα) ἔχει στενότερη ἔννοια, εἶναι περισσότερο «ἡ οἰκία», δηλ. το κτήριο, παρὰ «ὁ οἶκος». τὸ ποίµνιον = τὸ κοπάδι. πολλάκις = (ἐπίρρηµα) πολλὲς φορές. µάτην = (ἐπίρρηµα) µαταίως, µάταια, εἰς µάτην, χωρὶς ἀποτέλεσµα. Ματαιοπονῶ = κοπιάζω ἄδικα, ὁ κόπος µου πηγαίνει χαµένος. Ματαιοπονία = ἄδικος κόπος, χαµένος κόπος (ἐδῶ ἡ λέξη πόνος ἔχει τὴν ἀρχική της σηµασία, κόπος). θεραπεύω = ὑπηρετῶ καλλιεργῶ θεραπεύω τοὺς θεοὺς = λατρεύω τοὺς θεούς. Θεραπεύω τὴν ἱατρικὴ ἐπιστήµη = καλλιεργῶ ἢ ὑπηρετῶ τὴν ἱατρική. Εἶµαι θεράπων τοῦ λόγου = εἶµαι λοχοτέχνης. ὁ κάπρος = ἀγριογούρουνο, ἀγριόχοιρος (ἄγριος χοῖρος). διαφθείρω = καταστρέφω, χαλάω. ἐν ἀπόρῳ εἰµὶ = εὑρίσκοµαι σὲ ἀδιέξοδο, σὲ δύσκολη θέση. Ἐδὼ τὸ «ἀπόρῳ» εἶναι οὐδέτερο, «τὸ ἄπορον» = τὸ ἀδιέξοδο. ὁ ἄπορος = αὐτὸς ποὺ δὲν ἔχει «πόρον» (ὁ πόρος = τὸ πέρασµα), ὁ εὑρισκόµενος σὲ ἀδιέξοδο, ἄρα καὶ ὁ πτωχός, ποὺ δὲν ἔχει πόρους (διεξόδους) ζωῆς. Ἡ ἀπορία = ἐρώτηµα, ποὺ µὲ ἔχει φέρει σὲ ἀδιέξοδο. «Ἀπορία ψάλτου βὴξ» = ὅταν ὁ ψάλτης δὲν ξέρῃ πῶς νὰ συνεχίσῃ, βήχει (γιὰ νὰ κερδίσῃ χρόνο). ὁ ὄµβρος = ἡ βροχή. Τα ὄµβρια ὕδατα = τὰ νερὰ τῆς βροχῆς. τοῖς ἀγρῶν καρποῖς = γιὰ τοὺς καρποὺς ἀγρῶν (εἶναι ἡ περίπτωση «γιὰ κάποιον» τῆς δοτικῆς). οὐκ ἔστι + ἀπαρέµφατο (ἰδιωµατισµὸς) = δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ... (ἀπρόσωπη ἔκφραση) οὐκ ἔστι φέρειν καρπὸν ἐκ φυ = δὲν εἶναι ἐφικτὸ τὸ «φέρειν» καρπὸν ἐκ φυ, δὲν εἶναι δυνατόν τὸ νὰ ἐκ-φέρῃ κανεὶς (πρὸς τὰ ἔξω), τὸ νὰ βγάλῃ, τὸ νὰ ἀποκοµίσῃ (καρπούς ἀπό τὰ φυτά), δηλ. δὲν εἶναι ἐφικτή καὶ δυνατὴ ἡ συγκοµιδὴ καρπῶν.

6 ὁ νόµος = ἡ συνήθεια, τὸ ἔθιµο, τὸ ἐθιµικὸ δίκαιο, ὁ νόµος ἀπὸ τὸ ῥῆµα «νέµω» (βλ. µάθηµα 4). µεστὸς τινὸς = γεµᾶτος ἀπὸ κάτι. Συντάσσεται µὲ γενική. Ἡ γενικὴ αὐτὴ προφανῶς δὲν εἶναι ἀκριβῶς ἀντικείµενο, ἀφοῦ τὸ µεστὸς δὲν εἶναι ῥήµα ὀνοµάζεται ὅµως γενική αντικειµενική, γιατί θεωρεῖται ἀπαραίτητο συµπλήρωµα τοῦ µεστὸς (γεµάτος ἀπὸ τί; πρέπει ὁρισθῇ). εἰ µὴ = ἐὰν δέν, παρὰ µόνον ἐάν. οὕτω (ἢ οὕτως πρὸ φωνήεντος) = ἔτσι, µ αὺτὸν τὸν τρόπο. ὁ συνεργὸς, ἡ συνεργὸς = συνεργάτης/συνεργάτιδα, αὐτὸς/αὐτὴ ποὺ συνεργάζεται µὲ κάποιον. ὁ µακάριος, ἡ µακαρία, τὸ µακάριον = εὐτυχισµένος, εὐτυχής. ασυνόµενες λέξεις: ἡ Ἑλλάς, ὁ ἥλιος, τὸ ὅµως καὶ τὸ ἁρπάζω παίρνουν δασεῖα, ὄπως καὶ τὰ ἄρθρα ὁ καὶ οἱ. Ἐγλιτικὲς λέξεις. Οἱ τύποι τοῦ ἐνεστῶτος τῆς ὁριστικῆς τοῦ εἰµὶ (πλὴν τοῦ εἶ) εἶναι ἐγκλιτικές λέξεις. 1) Ὅταν ἡ προηγουµένη λέξη τονίζεται στὴν προπαραλήγουσα, ὁ τόνος τους µεταβιβάζεται στὴ λήγουσα τῆς προηγουµένης λέξεως ὡς ὀξεῖα: ἄνθρωποί ἐσµεν. Τὸ ἴδιο καὶ ὅταν ἡ προηγουµένη λέξη ἔχῃ περισπωµένη στὴν παραλήγουσα: Τίς ὁ χῶρός ἐστι; (ποιός εἶναι ὁ χῶρος [ὅπου βρισκόµαστε];) 2) Ὁ τόνος χάνεται ἐντελῶς, ὅταν ἡ προηγουµένη λέξη τονίζεται στὴ λήγουσα ἡ τυχὸν βαρεῖα στὴ λήγουσα µεταβάλλεται σὲ ὀξεῖα: συνεργός ἐστιν (ὀξεῖα ἀντὶ βαρείας) γεωργοί ἐσµεν (ὀξεῖα ἀντὶ βαρείας) νόµος γεωργῶν ἐστι 3) Ὁ τόνος τους ὅµως διατηρεῖται, ὅταν ἡ προηγουµένη λέξη ἔχῃ ὀξεῖα στὴν παραλήγουσα: ἐν ἀπόρῳ ἐσµέν.

7 ΜΑΘΗΜΑ 3 ευτέρα κλίση: θηλυκὰ εἰς -ος Ἑνικός Πληθυντικός Ὀνοµαστικὴ Γενικὴ οτικὴ Αἰτιατικὴ Κλητικὴ ἡ ἄµπελ-ος τῆς ἀµπέλ-ου τῇ ἀµπέλ-ῳ τὴν ἄµπελ-ον ἄµπελ-ε αἱ ἄµπελ-οι ἀµπέλ-ων ταῖς ἀµπέλ-οις τὰς ἀµπέλ-ους ἄµπελ-οι Συνοψίζοντας τὴν β κλίση διαπιστώνουµε ὅτι περιλαµβάνει ὀνόµατα (οὐσιαστικά καὶ ἐπίθετα) ἀρσενικὰ καὶ θηλυκὰ εἰς -ος καὶ οὐδέτερα εἰς -ον. Νὰ κλιθοῦν: ἡ νῆσος, ἡ ἀτραπός, ἡ βάτος, ἡ ὁδός (µὲ δασεῖα!). Παρατατικὸς τοῦ εἰµί (ἀνώµαλο) ἦν = ἤµουν ἦµεν = ἤµασταν ἦσθα = ἤσουν ἦτε = ἤσασταν ἦν = ἦταν ἦσαν = ἦσαν Παρατατικὸς ὁριστικής βαρυτόνων ῥηµάτων ἐ-πίστευ-ον ἐ-πιστεύ-οµεν ἐ-πίστευ-ες ἐ-πιστεύ-ετε ἐ-πίστευ-ε(ν) ἐ-πίστευ-ον Τὸ ἐ- λέγεται συλλαβικὴ αὔξηση. Ὁ παρατατικὸς καὶ ὁ ἀόριστος σχηµατίζονται µὲ αὔξηση τοῦ ἀριθµοῦ συλλαβῶν τοῦ ἐνεστῶτος κατὰ µία ἐπὶ πλέον συλλαβή, ἡ ὁποία προστίθεται ὑπό µορφὴν ἑνὸς ἐ (µὲ ψιλή) στὴν ἀρχή. Ὅταν τὸ ῥῆµα εἶναι ἐµπρόθετο (δηλ. περιέχει και πρόθεση), ἡ αὔξηση δὲν προηγεῖται τῆς προθέσεως, ἀλλὰ παρεµβάλλεται ἀνάµεσα στὴν πρόθεση καὶ στὸ ῥῆµα, π.χ. καταφεύγω - κατέφευγον (κατ[ὰ]+ἔφευγον). Ἡ συλλαβικὴ αὔξηση προστίθεται µόνον στὴν περίπτωση ποὺ τὸ ῥῆµα ἀρχίζει ἀπὸ σύµφωνο. Ὅταν ἀρχίζῃ ἀπὸ φωνῆεν, δὲν προστίθεται συλλαβή, αλλά µετατρέπεται ἢ καλύτερα ἐκτείνεται τὸ ἀρχικὸ φωνῆεν ἀπὸ βραχὺ σὲ µακρὸ (π.χ. ὀνοµάζουσι - ὠνόµαζον καθορίζω - καθώριζον [ὁρίζω - ὥριζον - ὥρισα]), ἐκτὸς ἂν ἤδη ἦταν ἐξ ἀρχῆς µακρὸ (π.χ. ἱκετεύουσι - ἱκέτευον [µὲ δασεῖα!], ἔχει τὸ ι µακρό). Αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ αὔξηση ὀνοµάζεται χρονικὴ (αὐξάνει τὸν χρόνο προφορᾶς τοῦ ἀρχικοῦ φωνήεντος). Θὰ τὴν περιγράψουµε πληρέστερα σὲ ἄλλο µάθηµα. χωρίζω - ἐχώριζον στρατεύω - ἐστράτευον φθείρω - ἔφθειρον καίω - ἔκαιον φέρω - ἔφερον φεύγω - ἔφευγον πέµπω - ἔπεµπον λέγω - ἔλεγον γιγνώσκω - ἐγίγνωσκον διαχωρίζω - δι εχώριζον ἐκστρατεύω - ἐξ εστράτευον 4 διαφθείρω - δι έφθειρον κατακαίω - κατ έκαιον προσφέρω - προσ έφερον καταφεύγω - κατ έφευγον ἐκπέµπω - ἐξ έπεµπον ἐπιλέγω - ἐπ έλεγον ἀναγιγνώσκω - ἀν εγίγνωσκον 4 Το κ της προθέσεως ἐκ προ φωνήεντος γίνεται ξ.

8 βουλεύω - ἐβούλευον ἐπιβουλεύω - ἐπ εβούλευον Ὅταν ὑπάρχῃ αὔξηση, ὁ τόνος µετατίθεται κατὰ µία συλλαβὴ πρὸς τὰ πίσω: λέγω - ἔλεγον, ἐξορίζω - ἐξώριζον, κ.λ.π. Νὰ κλίνετε στὸν ἐνεστῶτα καὶ παρατατικὸ τὰ ῥήµατα: πέµπω καὶ βουλεύω. Ἔκθλιψη. Θὰ παρατηρήσατε ὅτι τὸ τελικὸ φωνῆεν προθέσεων ἀποβάλλεται πρὸ τοῦ «ἐ» τῆς αὐξήσεως (διὰ+ἐχώριζον = διεχώριζον ἐπὶ+ἐβούλευον = ἐπεβούλευον). Τὸ φαινόµενο αὐτὸ ὀνοµάζεται ἔκθλιψη (τὸ φωνῆεν συνθλίβεται καὶ ἐκπίπτει, δηλ. ἐκθλίβεται). Ἔκθλιψη ἐπίσης εἶναι καὶ ἡ ἔκπτωση τοῦ ε ἐπὸ τὸ «δὲ» στὴ φράση «πολλάκις δ ὅµως» ἀντί «πολλάκις δὲ ὅµως». Μόνον τὰ βραχέα φωνήεντα ἐκθλίβονται. Ὅταν τὸ τελικό βραχὺ φωνῆεν µιᾶς λέξεως βρεθῇ µπροστά σὲ ἄλλο φωνῆεν, συνήθως (πρᾶγµα ποὺ σηµαίνει ὄχι πάντοτε) ἐκθλίβεται, γιὰ νὰ ἀποφευχθῇ προφανῶς ἡ χασµῳδία, τὴν ὁποία ἐνδεχοµένως µπορεῖ νὰ δηµιουργήσουν δύο συνεχόµενα φωνήεντα. Στὴ σύνθεση λέξεων ἡ ἔκθλιψη εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἀκόµη καὶ στὰ νέα ἑλληνικὰ (π.χ. ὅπως στὴν ἀρχαία ἑλληνική δὲν ὑπάρχει ἀποεχώριζε(ν), ἀλλά ἀπεχώριζε(ν), ἔτσι καὶ στὴ νέα ἑλληνικὴ δὲν ὑπάρχει ἀποεντόµωση, ὑπάρχει µόνο ἀπεντόµωση). Στὸ µάθηµα 4 θὰ µάθουµε περισσότερα γιὰ τὴν ἔκθλιψη. Τὸ τελικὸ δίχρονο φωνῆεν προθέσεων εἶναι βραχύ καὶ ἐκθλίβεται, πλὴν τῆς «περί». Ῥήµατα, ἐπίθετα καὶ ἐκφράσεις ποὺ δηλώνουν ἐχθρικὴ διάθεση (ὅπως τὸ ἐπιβουλεύω) ἢ φιλικὴ διάθεση πρὸς κάποιον (ὅπως τὸ «φίλος» ἢ ἡ ἔκφραση «φίλος εἰµι» [ἐγκλιτικὸ]) συντάσσονται µὲ δοτική, π.χ. «σύ, ὡς λέγεις, φίλος ἔκπαλαι ἦσθα τῷ θεῷ» (πρὸς ἢ ἔναντι τοῦ θεοῦ). Ὁ Περσικὸς στρατὸς ἐπὶ τὰς νήσους τὰς Ελληνικάς. Αἱ νῆσοι τοῦ Αἰγαίου κατὰ τὸ ἄκρον Σούνιόν εἰσιν. Ἐν ταῖς νήσοις τὸ ἀρχαῖον οἱ κάτοικοι ἀµπέλους ἐθεράπευον περιέκλειον δὲ καὶ ἐχώριζον τὰς ἀµπέλους βάτοις καὶ ἀτραποῖς. Τῶν νήσων ἡ Νάξος ἔνδοξος ἦν ταῖς ἀµπέλοις, ἡ δὲ ῆλος τῷ ἱερῷ. Ὅτε ὁ στρατηγὸς τοῦ αρείου ἐπὶ τὰς νήσους ἐστράτευε, τὸ πρῶτον ἐπὶ τὴν Νάξον ἀπέβαινεν. Ἐνταῦθα τοὺς οἴκους ἔκαιε καὶ τὰς ἀµπέλους ἔφθειρεν. Εἶτα πρὸς τὴν ῆλον τὸν στόλον ἔφερεν. Οἱ κάτοικοι δ ὅµως τῆς ήλου εἰς Τῆνον ἔφευγον. Τότε τοῖς ηλίοις ὁ στρατηγὸς ἀγγέλους ἔπεµπε καὶ ἔλεγε «ιατὶ οὐκ ἐµένετε ἐν τῇ νήσῳ; οὐκ ἐγιγνώσκετε ὅτι τὸν αὐτὸν θεὸν καὶ ἡµεῖς θεραπεύοµεν»; Οἱ δὲ ήλιοι ἔλεγον «Σύ, ὡς λέγεις, φίλος ἔκπαλαι ἦσθα τῷ θεῷ καίτοι δὲ σὺ καὶ οἱ ἄλλοι στρατηγοὶ φίλοι ἦτε, ὅµως δ ἐπεβουλεύετε τοῖς κατοίκοις νήσων». ἐπὶ τὰς νήσους = (κίνηση) εναντίον των νήσων (Το ἐπὶ + αιτιατική εκφράζει ενίοτε εναντίωση εξαρτάται από το ρήµα που υπονοείται). τὸ ἄκρον = ἐδῶ εννοεί προφανώς ακρωτήριο. ἡ ἄµπελος = ὄχι τὸ ἀµπέλι ὁλόκληρο ὡς χωράφι, ἀλλὰ µεµονωµένο φυτό ἀµπέλου (αὐτὸ ποὺ ἀποκαλοῦµε κλῆµα). «Ἐγώ εἰµι ἡ ἄµπελος, ὑµεῖς τὰ κλήµατα» = (ἂν) ἐγὼ εἶµαι τὸ φυτὸ ἄµπελος, ἐσεῖς εἴσαστε τὰ κλαδιά του. τὸ ἀρχαῖον = (ἐπιρρηµατικὴ ἔκφραση) στὴν ἀρχαία ἐποχή, κατὰ τὴν ἀρχαία ἐποχή. ἡ βάτος (είναι πάντα θηλυκό). ἡ ἀτραπὸς = µονοπάτι, στενὸς δρόµος. ὁ ἔνδοξος, ἡ ἔνδοξος (ὄχι ἡ ἔνδοξη), τὸ ἔνδοξον (δευτερόκλιτο ἐπίθετο). στρατεύω = ἐκστρατεύω.

9 τὸ πρῶτον = (ἐπιρρηµατική ἔκφραση) ἐδῶ: ἀρχικῶς, πρῶτα ἀπ ὅλα γιὰ πρώτη φορά, τὴν πρώτη φορά. ἀποβαίνω = ἀποβιβάζοµαι. ἐνταῦθα = ἐδῶ. φθείρω = καταστρέφω. εἶτα = ἔπειτα (= ἐπὶ+εἶτα). ἄγγελος = ἀγγελιαφόρος (ἀγγελλίαν + φέρω ἀπὸ τὸ ἀγγέλλω = ἀναγγέλω). πέµπω = στέλνω. Σήµερα µπορεῖ νὰ µὴν λέµε πέµπω, λέµε ὅµως ἐκπέµπω, ἐκποµπὴ και ποµπή. ὁ αὐτός, ἡ αὐτή, τὸ αὐτὸ = ὁ ἴδιος, ἡ ἴδια (ἢ ἡ ἰδία), τὸ ἴδιο. ὡς = ὅπως. ἔκπαλαι = ἀπὸ παλιά πάλαι (ἐπίρρηµα) = παλιά. καίτοι = µολονότι, ἂν καί. Ἡ λέξη παίρνει ὀξεῖα, διότι τὸ οι, καίτοι εἶναι στὸ τέλος λέξεως, ἡ λέξη δὲν εἶναι κλιτή. Ὑπάρχει ὅµως καὶ ἄλλος λόγος ἡ λέξη, καίτοι γράφεται µονολεκτικά, στὴν πραγµατικότητα εἶναι δύο λέξεις γραµµένες ὡς µία (καί τοι 5 ), τὸ τοι εἶναι ἐγκλιτικὴ λέξη καὶ ὁ τόνος του ἔχει χαθῆ. ἐπιβουλεύω τινὶ = σκέπτοµαι ἢ σχεδιάζω κακὸ γιὰ κάποιον (= δοτ.), έχω κακά σχέδια γιὰ κάποιον (= δοτ.). Συντάσσεται µὲ δοτική. Ἐδὼ τὸ «ἐπὶ» ἔχει τὴν ἔννοια τοῦ ἐναντίον. Βουλεύω = συµβουλεύω καὶ συµβουλεύοµαι, ἀποφασίζω, σχεδιάζω. Βουλεύοµαι = σκέπτοµαι, σταθµίζω καταστάσεις, παίρνω ἀπόφαση ἢ συσκέπτοµαι µαζὶ µὲ ἄλλους (σὲ βουλὴ ἢ σὲ συµβούλιο). ασυνόµενες λέξεις: Τὰ θηλ. ἄρθρα ἡ, αἱ, τὰ ὅτε, ὅταν (= ὅτε+ἄν), ὅτι καὶ ὡς παίρνουν δασεῖα. 5 «Μὲ τὴν λέξη «τοι» (πάντοτε ἐγκλιτική λέξη) ὁ ὁµιλῶν ἀπευθύνεται σὲ πραγµατικὸ ἢ φανταστικὸ ἀκροατήριο ἐννοῶντας «βλέπετε, ποὺ λέτε, ἐδῶ ποὺ τὰ λέµε, βεβαίως, ὁπωσδήποτε». Ζεύς ἐστιν αἰθήρ (= ἀέρας, οἱ αἰθέρες), Ζεὺς δὲ γῆ, Ζεὺς δ οὐρανός, Ζεύς τοι τὰ πάντα =... ὁ Ζεύς, βλέπεις ἢ ποὺ λές, εἶναι τὰ πάντα (Αἰσχύλος).

10 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. ίχρονο β κλίσως Τὸ δίχρονο τῆς παραληγούσης δευτεροκλίτων ὀνοµάτων εἶναι συνήθως βραχύ, ἀλλὰ στὶς ἑξῆς καταλήξεις εἶναι µακρό: -ῖνος, -ῖνα καὶ -ῖνον: Κωνσταντῖνος, σχῖνος, ἐχῖνος (ἀχινός), πρῖνος, πιγκουῖνος, τὸ Βερολῖνο(ν), τὸ Κρεµλῖνο(ν), Πεκῖνο(ν), ἡ Μαρῖνα, ἡ Κωνσταντῖνα. Πλὴν ὁ Νίνος, ὁ κρίνος, τὸ κρίνο(ν), ὁ σπίνος, ὁ καρκίνος, ὁ λίνος ἢ τὸ λίνον (τὸ λινάρι), τὸ κινίνο(ν). -ῖκος: βῖκος (πιθάρι, κιούπι), Νῖκος (συγκοπτόµενο τοῦ Νικόλαος), Λουδοβῖκος, µπολσεβῖκος. Πλὴν κρίκος καὶ πηλίκος (πόσο µεγάλος). -ᾶτος: µόνον τὰ κύρια ὀνόµατα Πιλᾶτος, Ἀκοµινᾶτος, κ.λ.π., ἀλλὰ καὶ τὸ νεοελλ. γεµᾶτος.τὰ µὴ κύρια ὀνόµατα, δηλ. τὰ λεγόµενα προσηγορικά, εἰς -ατος ἔχουν το α βραχύ καὶ τονιζόµενα ὀξύνονται, ἡ βάτος, ὁ πάτος. -ᾶτον: ὅλα τὰ οὐδέρερα δουκᾶτο(ν), κοµιτᾶτο(ν), πριγκιπᾶτο(ν), συνδικᾶτο(ν). -ᾶνος καὶ -ᾶνον: ἰνδιᾶνος, ζητιᾶνος, νᾶνος, σουλτᾶνος, τσιγγᾶνος, Βαλλιᾶνος, Γερουλᾶνος, Ρουµᾶνος καὶ τὸ Μιλᾶνο(ν). -ῖζος: Ἀλεβῖζος, Μπῖζος. ίχρονο προ δύο συµφώνων ἢ πρὸς διπλοῦ (ζ, ξ, ψ) θεωρεῖται γιὰ τὸν τονισµό ὡς βραχύ (ἀσχέτως ἐὰν εἶναι ἢ ὄχι) καὶ ὀξύνεται, π.χ. ἵππος. Περισπῶνται: ᾶ ὁ ἆθλος, τὸ ἆθλον (κατόρθωµα). ῖ σῖτος, γρῖφος, πῖλος (µάλλινο ὕφασµα καπέλλο), µῖµος, γρῖπος (κιοῦρτος, δικτυωτὸ πανέρι ἁλιείας), σχῖνος, πρῖνος, ἶπος (ξυλάκι ποὺ πέφτει καὶ πιάνει τὸ ποντίκι στὴν ποντικοπαγίδα), Φρῖξος, Σῖµος, Τῖµος, τὸ ὄρος ρῖσκος Ἰωαννίνων καὶ τὸ ἀρχ. ὄνοµα ὁ Νῖσος. ῦ στῦλος, φῦλον (ἀλλὰ τὸ φύλλον, µὲ ῠ, τὰ φύλλα), γῦρος, Κῦρος, ἡ Τῦρος, ἡ Σκῦρος, τὸ σκῦρον (χαλίκι), τὸ σῦκον, ἡ Σῦρος (ἀλλὰ ὄχι ὁ Σύρος), ὁ Φαλῖνος, µῦθος, ὁ ζῦθος (µπίρα ἢ µπύρα), θρῦλος, ὗβος (= ἡ καµπούρα τῆς καµήλας), γρῦλος (ἢ γρύλλος [µὲ ὀξεῖα λόγῳ δύο λλ] = χοῖρος τριζόνι εἶδος µοχλοῦ), φρῦνος (εἶδος βατράχου), τῦφος (παραίσθηση µαταιοδοξία, ἔπαρση εἶδος πυρετοῦ), τὰ σκῦλα (λάφυρα).

11 ἡ ἀλήθει-ᾰ τῆς ἀληθεί-ᾱς τῆ ἀληθεί-ᾳ τὴν ἀλήθει-ᾰν ἀλήθει-ᾰ ΜΑΘΗΜΑ 4 Πρώτη κλίση: θηλυκὰ εἰς -α καὶ εἰς -η Ενικός ἡ χώρ-ᾱ ἡ θάλασσ-ᾰ τῆς χώρ-ᾱς τῆς θαλάσσ-ης τῆ χώρ-ᾳ τῆ θαλάσσ-ῃ τῆν χώρ-ᾱν τὴν θάλασσ-ᾰν χώρ-α θάλασσ-ᾰ ἡ πηγ-ὴ τῆς πηγ-ῆς τῇ πηγ-ῇ τὴν πηγ-ὴν πηγ-ὴ αἱ ἀλήθει-αῐ ἀληθει-ῶν ταῖς ἀληθεί-αις τὰς ἀληθεί-ᾱς ἀλήθει-αῐ αἱ χῶρ-αῐ χωρ-ῶν ταῖς χώρ-αις τὰς χώρ-ᾱς χῶρ-αῐ Πληθυντικός αἱ θάλασσ-αῐ θαλασσ-ῶν ταῖς θαλάσσ-αις τὰς θαλάσσ-ᾱς θάλασσ-αῐ αἱ πηγ-αὶ πηγ-ῶν ταῖς πηγ-αῖς τὰς πηγ-ὰς πηγ-αὶ Ὑπενθυµίζουµε κατ ἀρχὴν δύο πάγιους βασικοὺς κανόνες: 1) ὅταν ἡ λήγουσα εἶναι µακρά, ἡ προπαραλήγουσα δὲν τονίζεται. 2) Ἡ γενικὴ καὶ δοτική, ὅταν τονίζωνται στὴ λήγουσα, περισπῶνται. Ἡ γενικὴ πληθυντικοῦ ὅλων οὐσιαστικῶν (ὄχι ἐπιθέτων) τῆς β κλίσεως τονίζεται στὴ λήγουσα αὐτὸ ἰσχύει καὶ γιὰ τὰ ἀρσενικὰ (βλ. µάθηµα 5). Ὑπάρχουν κάποιες ἐξαιρέσεις, ἀλλὰ εἶναι ἀµελητέες. Ὅσα θηλυκὰ λήγουν σὲ -η σχηµατίζουν τὴν γενικὴ σὲ -ης (καὶ τὸ η διατηρεῖται σὲ ὅλες τὶς πτώσεις τοῦ ἑνικού) ἡ πηγὴ, τῆς πηγῆς κ.λ.π.). Ὅσα θηλυκὰ λήγουν σὲ α καθαρό, δηλ. µόνιµο, διατηροῦν τὸ α σὲ ὅλες τις πτώσεις τοῦ ἑνικού, π.χ. ἡ χώρα, τῆς χώρας, τῇ χώρᾳ, τὴν χώραν. Ἀντίθετα ὅσα θηλυκὰ λήγουν σὲ α µὴ καθαρό, δηλ. µὴ µόνιµο, τρέπουν σε η το α τῆς ὀνοµαστικῆς στην γενική και στην δοτική (µόνον), π.χ. τῆς θαλάσσης, τῇ θαλάσσῃ, ἀλλὰ τὴν θάλασσαν (αἰτ.). Τὸ α εἶναι καθαρό, ὅταν πρὸ αὐτοῦ ὑπάρχῃ φωνῆεν ἢ ρ, καὶ µὴ καθαρό, ὅταν πρὸ αὐτοῦ ὑπάρχῃ σύµφωνο. Τὸ καθαρὸ α εἶναι συνήθως µακρό, ἐνῷ τὸ µὴ καθαρὸ εἶναι βραχύ. Ἄσκηση: βρεῖτε στὰ παρακάτω ὀνόµατα ποιό α εἶναι καθαρὸ καὶ ποιό ὄχι. ἄκρα παραλία Θετταλία γεωργία ἀπορία εύφορία ὀπώρα ἅµαξα οἰκία Ὅσα θηλυκὰ εἰς -α τονίζονται στὴν ὀνοµαστικὴ στὴν προπαραλήγουσα (λέγονται προπαροξύτονα), ἔχουν τὸ καταληκτικὸ α βραχὺ µέν, ἀλλὰ καθαρό ἑποµένως τὸ διατηροῦν σὲ ὅλον τὸν ἑνικό: ἡ ἀλήθειᾰ - τῆς ἀληθείᾱς - τὴν ἀλήθειᾰν, ἡ συνήθειᾰ - τῆς συνηθείᾱς - τὴν συνήθειᾰν, ἡ περιφέρειᾰ - τῆς περιφερείᾱς - τὴν περιφέρειᾰν κ.λ.π. Τὰ εἰς -ρα δισύλλαβα µοῖρᾰ, πεῖρᾰ, σπεῖρᾰ, 6 πρῷρᾰ, σφαῖρᾰ, σφῦρᾰ (σφυρί) ἔχουν φυσικὰ τὸ α καθαρό, ἀλλὰ βραχύ, ἐξ οὗ καὶ ἡ περισπωµένη. 6 Σπεῖρα = ὁτιδήποτε εἶναι κουλουριασµένο (σὰν µπάλλα, σὰν κόµπος ἢ σὰν φίδι). 2. Στρατιωτικὴ µονάδα ἢ φάλαγγα τοῦ στρατοῦ Πτολεµαίων ἀντίστοιχη τοῦ λατ. manipŭlus (ὁµοχειρία, παράταξη 120 στρατιω σὲ τριπλὴ γραµµὴ) καὶ ἀργότερα, ἐπὶ ῥωµαϊκῆς ἐποχῆς, ἀντίστοιχη τῆς λατ. cohŏrs,

12 ισύλλαβα µὲ βραχύ, ἀλλὰ καθαρὸ α εἶναι καὶ τὰ αἶᾰ (= γῆ), γαῖᾰ (= γῆ), γραῖᾰ (= γριά), µαῖᾰ, µυῖᾰ (= µύγα) συνεπῶς διατηροῦν τὸ α στὸν ἑνικό. Ἡ κατάληξη -ας τῆς α κλίσεως είναι πάντοτε µακρὰ ἀσχέτως καθαροῦ ἢ µὴ καθαροῦ α δηλ. ἡ γενικὴ ἑνικοῦ -ας καὶ ἡ αἰτιατικὴ πληθυντικοῦ -ας ἔχουν πάντοτε τὸ α µακρό, π.χ. τῆς µεσογαίᾱς - τὰς µεσογαίᾱς, τὰς θαλάσσᾱς. Νὰ κλιθοῦν τὰ ὀνόµατα: ἡ παραλία, ἡ δίκη, ἡ ἅµαξα, ἡ πρῷρα, ἡ θάλασσα, ἡ ἀλήθεια. Ἔκθλιψη (συνέχεια). Ὅταν κατὰ τὴν ἔκθλιψη ἡ δεύτερη λέξη δασύνεται, τότε τὸ τελικὸ σύµφωνο τῆς πρώτης, ἐὰν εἶναι «ψιλό» (κ, π, τ), µεταβάλλεται στὸ ἀντίστοιχο «δασὺ» (χ, φ, θ). 7 κ χ καχύποπτος (κακο-, κακ-, καχ-) + ὕποπτος π φ ἐφήµερος (ἐπί, ἐπ-, ἐφ-) + ἡµέρα τ θ πενθήµερος (πέντε, πεντ-, πενθ-) + ἡµέρα Ἂν καὶ τὰ δύο τελευταῖα σύµφωνα τῆς πρώτης λέξεως εἶναι ψιλά, µετατρέπονται ἀµφότερα, π.χ. νυχθηµερὸν (νυκτ-, νυχθ-). Ἄσκηση: πραγµατοποιεῖστε σωστὰ τὴν ἔκθιψη στὰ ἑξῆς: ὑπὸ ὑµῶν ἀντὶ ἡµῶν κατὰ ἑαυτοῦ ἐπὶ ἑνὸς (τὰ) πάντᾰ ὁρᾷ (βλέπει τὰ πάντα) διορθῶστε µὲ ἔκθλιψη τὰ ἑξῆς: ἀντιέλλην (Ἕλλην) ἀντιελληνικὸν ἀντιιδρωτικὸν (ὁ ἱδρώς, τοῦ ἱδρῶτος) ἀντιηλιακὸν (ἥλιος) ἑπτᾰήµερον (ἡµέρα) ἀλληλοεπίδρασις ἀποηρωοποίησις (ἥρως, ἥρωας) Ἕνας πρακτικὸς κανόνας, γιὰ νὰ βρίσκουµε ἂν µιὰ λέξη παίρνῃ δασεῖα ἢ ὄχι, εἶναι νὰ τὴν φανταζώµαστε συνδεδεµένη µὲ µία ἀπὸ τὶς προθέσεις ποὺ περιέχουν π ἢ τ (ἐπί, ἀπό, ὑπό, κατά, µετά, ἀντί). Ἂν παρατηροῦµε ὅτι κατὰ τὴν ἔκθλιψη τὸ ψιλὸ π, τ «τρίβεται» καὶ ἀλλάζει πρὸς τὸ ἀντίστοιχο δασὺ φ, θ, τότε ἡ λέξη θὰ θέλῃ δασεῖα, π.χ. (ἐπὶ) ἐφ-αρµόζω, ἂρα ἁρµόζω ἐφ εξής ἢ καθ εξής, ἄρα ἑξῆς ἐφ-ήµερος, ἄρα ἡµέρα ἐφ-ορµῶ, ἄρα ὁρµῶ ἐφ-ευρίσκω, ἄρα εὑρίσκω (ἀπὸ) ἀφ-ιππεύω (κατεβαίνω ἀπὸ τὸ ἄλογο), ἄρα ἵππος ἀφ-αίµαξις [ἀφαίµαξη], ἄρα αἷµα (κατὰ) καθ-αγιάζω, ἄρα ἅγιος καθ-ολικός, ἄρα ὅλος rtis (ἑλλ. ἡ κοόρτις, τῆς κοόρτιος), δηλ. 1/10 τῆς ῥωµ. λεγεῶνος ἢ ἄνδρες περίπου. 3. Θρησκευτικὸς σύλλογος (= «θίασος»). Ὑπὸ τὶς δύο τελευταῖες σηµασίες σχηµατίζει γενικὴ «τῆς σπείρης» ἀντὶ «τῆς σπείρας». 7 Τέτοιου εἴδους µεταπτώσεις εἶναι συνήθεις στὴ δηµοτική ἕνα εὐρὼ καὶ δέκα λεπτά, ἀλλὰ ἔχεις λεφτά;

13 καθ-έλκυσις [καθέλκυση (πλοίου)], ἄρα ἕλκω, ἑλκύω κάθ-ιδρως, ἄρα ἱδρὼς [ἱδρῶτας] καθ-ώς, ἄρα ὡς (ἀντὶ) ἀνθ-ελληνικός, ἄρα Ἕλλην (ὑπὸ) ὑφ-αρπάζω, ἄρα ἁρπάζω ὑφ-έρπω, ἄρα ἕρπω ὑφ-ίσταµαι ἢ καθ-ίσταµαι, ἄρα ἵσταµαι ἡ ὑφ-ήλιος, ἄρα ὁ ἥλιος κ.ο.κ. Θετταλία. Ὅριον τῆς Θετταλίας τὸ παλαιὸν πρὸς τῇ θαλάττῃ, ἦν ἡ παραλία ἀπὸ Θερµοπυλῶν µέχρι τῆς ἐκβολῆς τοῦ Πηνειοῦ ποταµοῦ. Πρὸς τὴν µεσόγαιαν ἡ χώρα πεδίον ἐστί, κύκλῳ δ ἄκραι τὴν χώραν περικλείουσι. Τῶν κατοίκων τῆς Θετταλίας οἱ µὲν ταγοὶ κύριοι τῆς χώρας ἦσαν, οἱ δὲ γεωργοὶ τοὺς ἀγροὺς ἐθεράπευον καὶ ἐν ταῖς νοµαῖς τὰ ποίµνια ἔνεµον. Ἐν Θετταλίᾳ οἱ ποταµοὶ ἐν ταῖς πηγαῖς µικροί εἰσιν, ἐν δὲ τοῖς πεδίοις πολλαχοῦ λιµνάζουσιν. Οἱ ποταµοὶ τὴν χώραν πολλάκις κατακλύζουσι καὶ τὴν γεωργίαν καὶ τὰς νοµὰς βλάπτουσιν. Οἱ κάτοικοι τότε ἐν ἀπορίᾳ εἰσίν. Εν ταῖς εὐφορίαις δ ὅµως ἡ Θετταλία ἐκφέρει σῖτον, κριθάς, ὀπώρας τρέφει δὲ ἀγέλας ἵππων καὶ προβάτων. Τὴν δ ἐκ ἀγρῶν κοµιδὴν ἐφ ἁµαξῶν εἰς τὰ ταµιεῖα οἰκιῶν φέρουσι. Θετταλία = Θεσσαλία. Στὴν ἀττικὴ διάλεκτο τὰ δύο σσ γίνονται ττ, π.χ. θάλαττα = θάλασσα, γλῶττα = γλῶσσα. τὸ παλαιὸν = παλιά, στὰ χρόνια τὰ παλιὰ (ἐπιρρηµατικὴ χρονικὴ ἔκφραση). πρὸς τῇ θαλάττῃ = (πρὸς + δοτ.) πρὸς τὸ µέρος τῆς θαλάσσης. ἡ µεσόγαιᾰ = (οὐσιαστικό, ὄχι ἐπίθετο) ἡ ἐνδοχώρα. Ἐπίσης τὰ µεσόγειᾰ (ὡς ουδ.). Ὡς ἐπίθετο εἶναι: ἡ µεσόγαιος (ἐννοεῖται: χώρα), ἀλλὰ καὶ ἡ µεσόγειᾰ (χώρα). τὸ πεδίον = ἡ πεδιάδα, τὸ ἐπίπεδο ἔδαφος. κύκλῳ = σὲ κύκλο, κυκλικῶς. ἡ ἄκρα = ἄκρη βουνῶν, κορυφή, ὕψωµα ἀκρόπολη, φρούριο. Στὴν ἀρχαία γλῶσσα δὲν ὑπάρχει ὄνοµα «ἄκρη». Ἡ ἄκρα ἔχει διπλὴ κλίση: τῆς ἄκρης (µὲ τὸ α µὴ καθαρὸ) καὶ τῆς ἄκρας (µὲ τὸ α διατηρητέο κατὰ τὰ εἰς -ρα δισύλλαβα). ὁ ταγὸς = ἀρχηγὸς [αὐτὸς ποὺ διατάσσει ἢ (παρα)τάσσει τοὺς ἄλλους σε γραµµή, σε παράταξη ἐξ οὗ καὶ τάγµα] οἱ ἄρχοντες τῆς Θεσσαλίας ἐλέγοντο «ταγοί». ἡ νοµὴ = τὸ βοσκοτόπι (τὸ τµῆµα γῆς ποὺ ἔχει διανεµηθῆ γιὰ βοσκή) διανοµή, κατανοµή, µοιρασιά, καταµερισµός (π.χ. ἡ νοµὴ τῆς ἐξουσίας, ἡ ἀπονοµὴ τοῦ δικαίου). νέµω = διανέµω, κατανέµω, µοιράζω, καταµερίζω (ἐπί βοσκῶν) βόσκω (ζῷα στὴ νοµή µου, στὸ µερίδιο γῆς ποὺ µοῦ ἀνήκει). Ἀπὸ τὸ νέµω προέρχεται ὁ νόµος (δίκαιη κατανοµὴ ἢ διανοµὴ) καὶ ὁ νοµὸς (περιοχὴ ποὺ µᾶς διενεµήθη γιὰ βοσκὴ καὶ γιὰ κατοίκηση). πολλαχοῦ = σὲ πολλὰ σηµεῖα, σὲ πολλὰ µέρη. Ἀλλαχοῦ = σὲ ἄλλα µέρη. Πανταχοῦ = παντοῦ. Ἁπανταχοῦ = σὲ ἅπαντα τὰ µέρη, σὲ ὅλα τὰ µέρη, παγκοσµίως. [Ὅλα µε περισπωµένη!]. αἱ εὐφορίαι (εὐ + φέρω) = οἱ (= αἱ) οἱ ἐποχὲς εὐφορίας καρπῶν, τῆς καλῆς σοδειᾶς (= ἐσοδείας). Μεταφορικῶς «αἰσθάνοµαι εὐφορία» (καµµία σχέση µὲ τὴν ἐφορία). ἐκφέρω = φέρω πρὸς τὰ ἔξω (ἐκ = ἐκτός), βγάζω, ἀποφέρω. ὁ σῖτος = τὸ σιτάρι. Νὰ θυµάστε ὅτι ἡ λέξη θέλει περισπωµένη (ἔχει τὸ ι µακρό). ἡ κριθὴ = τὸ κριθάρι.

14 ἡ ὀπώρα = φροῦτο. Ὀπώρα εἶναι καὶ ἡ περίοδος ἀπὸ τέλη Ἰουλίου µέχρι τὸν Σεπτέµβριο. Μετὰ τὴν Ὀπώρα ἀρχίζει τὸ Φθινόπωρον (ὅταν φθίνουν τὰ φροῦτα). ἡ κοµιδὴ (κοµίζω, ἀποκοµίζω) = ἡ µεταφορά, ἡ συγκοµιδὴ ( καρπῶν). ἐφ ἁµαξῶν = ἐπὶ ἁµαξῶν. Ἔκθλιψη τοῦ ι καὶ τροπὴ τοῦ π σε φ λόγῳ δασείας. τὸ ταµιεῖον (καὶ ταµεῖον) = ἀποθήκη θησαυροφυλάκιο ἰδιαίτερο δωµάτιο «ἀποκεκοµµένο» ἀπὸ τὴν κοινὴ θέα τὸ ταµ(ι)εῖον παράγεται ἀπὸ τὸ ῥῆµα «τέµνω». ασυνόµενες λέξεις: ἡ ἅµαξα.

15 ὁ νεανί-ᾱς τοῦ νεανί-ου τῷ νεανί-ᾳ τὸν νεανί-ᾱν νεανί-ᾰ ΜΑΘΗΜΑ 5 Πρώτη κλίση: ἀρσενικὰ εἰς -ας καὶ -ης Ἑνικὸς ὁ Ἡρῴδ-ης τοῦ Ἡρῴδ-ου τῷ Ἡρῴδ-ῃ τὸν Ἡρῴδ-ην Ἡρῴδ-η οἱ νεανί-αῐ νεανι-ῶν τοῖς νεανί-αις τοὺς νεανί-ᾱς νεανί-αῐ Πληθυντικός οἱ Ἡρῷδ-αῐ Ἡρῳδ-ῶν τοῖς Ἡρῴδ-αις τοὺς Ἡρῴδ-ᾱς Ἡρῷδ-αῐ ὁ πολίτ-ης τοῦ πολίτ-ου τῷ πολίτ-ῃ τὸν πολίτ-ην πολῖτ-ᾰ οἱ πολῖτ-αῐ πολιτ-ῶν τοῖς πολίτ-αις τοὺς πολίτ-ᾱς πολῖτ-αῐ Τὸ «πολίτης» ἔχει τὸ ι µακρὸ (οἱ πολῖται). Ὅλα τὰ εἰς -ιτης ἔχουν τὸ ι µακρό (ὁπλῖται, ἐρηµῖται, τραπεζῖται πλὴν τοῦ ὁ κτίτης (= ὁ ἱδρυτής]), οἱ κτίται. Τὰ εἰς -ατης ἔχουν τὸ α µακρό, µόνον ὅταν προηγῆται φωνῆεν: οἱ Σπαρτιᾶται, οἱ Ἀσιᾶται. Ἐὰν προηγῆται σύµφωνο, τὸ α εἶναι βραχύ: οἱ Γαλάται, οἱ ἐργάται, κ.λ.π. Ἡ κλιτικὴ ἑνικοῦ ἔχει τὴν κατάληξη α πάντοτε βραχεῖα ( πολῖτᾰ). Στὰ ὀνόµατα εἰς -ης ἡ κλητικὴ κανονικὰ ἔχει τὴν κατάληξη -η ( Ἡρῴδη, κ.λ.π.). Ἐν τούτοις στὰ ὀνόµατα ποὺ λήγουν σὲ -της (καὶ εἶναι τὰ περισσότερα) ἡ κλητικὴ λήγει σὲ ᾰ, π.χ. πολῖτᾰ, καθηγητά, πρεσβευτά, βουλευτά, δικαστά, ὑποκριτά, καρδιογνῶστᾰ, κ.λ.π. Τὸ «δεσπότης» ἀναβιβάζει καὶ τὸν τόνο: δέσποτᾰ! Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ στὰ ἐθνικὰ ὀνόµατα: Πέρσα (ὁ Πέρσης), Σκύθα (ὁ Σκύθης), καθὼς καὶ στὰ σύνθετα ὀνόµατα, ποὺ τὸ δεύτερο συνθετικό τους εἶναι ῥῆµα: τελῶνα (ὁ τελώνης 8 [ὠνοῦµαι τὰ τέλη = ἀγοράζω τοὺς φόρους πρβλ. τὰ «ὤνια» (τὰ ψώνια) στὸν στρατό]), γυµνασιάρχα (ὁ γυµνασιάρχης [ἄρχω τοῦ γυµνασίου]), ἐθνάρχα, παντοπῶλα [παντοπώλης [ὁ πωλῶν τὰ πάντα], παιδοτρίβα [παιδοτρίβης = προπονητὴς πάλης], γεωµέτρᾰ [ὁ γεωµέτρης], εἰδωλολάτρα [ὁ εἰδωλολάτρης, αὐτὸς ποὺ λατρεύει εἴδωλα (θεῶν)]. 9 Νὰ κλιθοῦν τὰ ὀνόµατα: ὁ ταµίας, ὁ δεσπότης, ὁ στρατιώτης, ὁ ιοµήδης (καὶ στὸν πληθυντικό). Ἀττικὴ σύνταξη: τὰ φυτά, ἕως µὲν µικρά ἐστι = τὰ φυτά, ὅσο εἶναι µικρά... Ὅταν τὸ ὑποκείµενο τοῦ ῥήµατος εἶναι οὐδέτερο πληθυντικοῦ ἀριθµοῦ, τὸ ῥῆµα τίθεται στὸν ἑνικό! τὰ παιδία παίζει(!) = τὰ παιδιά παίζουν. Αὐτὸς ὁ ἰδωµατισµὸς ὀνοµάζεται ἀττικὴ σύνταξη. Ἀπαρεµφατικὴ σύνταξη. 1) Τελικὸ ἀπαρέµφατο (νὰ...). 8 Οἱ «τελῶναι» ἦταν ἐπιχειρηµατίες ποὺ προαγόραζαν τοὺς φόρους προπλήρωναν στὸ κράτος τοὺς φόρους µιᾶς ὁλόκληρης περιοχῆς καὶ τοὺς εἰσέπρατταν ἀπὸ τοὺς πολῖτες µὲ κέρδος. Στὶς εἰσόδους πόλεων ὑπῆρχαν «τελωνεῖα» γιὰ τὴν εἴσπραξη ὑπὲρ τοῦ κράτους δασµῶν στὰ ἐµπορικὰ προϊόντα. 9 Ὁ κανόνας διατυπώνεται συνήθως ὡς ἑξῆς: τὰ λήγοντα εἰς -άρχης, -µέτρης, -τρίβης, -πώλης, -ώνης καὶ -λάτρης σχηµατίζουν τὴν κλιτική εἰς -α. Αὐτό καλύπτει τὶς περισσότερες περιπτώσεις συνθέτων µε ῥῆµα ὀνοµάτων.

16 Ῥήµατα ποὺ σηµαίνουν: θέλω νά, ἐπιθυµῶ νὰ (καὶ ὅλα τὰ συναφῆ: σὰ διατάζω νά, σὲ προτρέπω νά, σοῦ ἀπαγορεύω νά, θὰ σὲ ἐµποδίσω νά), µπορῶ νὰ (καὶ τὰ συναφῆ: εἶµαι ἱκανὸς να, ξέρω νά, εἶµαι πλασµένος γιὰ νά, µαθαίνω νὰ [ἄρα θὰ µπορῶ νά], προσπαθῶ νὰ [ἄρα ἴσως µπορέσω νά]), φοβᾶµαι νὰ (διστάζω νά), συντάσσονται µὲ ἀπαρέµφατο, δηλ. τὸ ἀντικείµενό τους εἶναι ἀπαρέµφατο, τὸ ὁποῖο ὀνοµάζεται τελικό. 10 Ἐθέλω (ἢ θέλω) στρατεύειν ἐπὶ τὰς νήσους = θέλω νὰ ἐκστρατεύσω ἐναντίον νησιῶν. Ἀνάλυση: ποιός θέλει; ἐγὼ (ὑποκείµενο τοῦ ἐθέλω) τί θέλω; στρατεύειν (ἀντικείµενο τοῦ ἐθέλω) ποιός θέλω νὰ ἐκστρατεύσῃ; ἐγὼ καὶ πάλι. Ἐδῶ τὸ ὑποκείµενο τοῦ ῥήµατος καὶ τὸ ὑποκείµενο τοῦ ἀπαρεµφάτου ταυτίζονται. Τὸ φαινόµενο αυτὸ ὀνοµάζεται ταυτοπροσωπία. Ἐθέλω σε διδάσκειν µε περὶ αὐ = θέλω ἐσένα, γιὰ νὰ διδάξεις ἐµένα περί αὐ. Ἀνάλυση: ποιός θέλει; ἐγὼ (ὑποκείµενο τοῦ ἐθέλω) τί θέλω; ἐσένα (= σέ ἀντικείµενο τοῦ ἐθέλω) τί σὲ θέλω; νὰ (µὲ) διδάξῃς (ἀντικείµενο τοῦ ἐθέλω). Τὸ ἐθέλω ἔχει δύο ἀντικείµενα (σὲ καὶ διδάσκειν). Ποιός νὰ διδάξῃ; ἐσὺ (ὀχι ἐγώ). Τὸ ὑποκείµενο τοῦ ῥήµατος καὶ τὸ ὑποκείµενο τοῦ ἀπαρεµφάτου εἶναι διαφορετικά, ὁπότε δὲν ἔχουµε ταυτοπροσωπία, αλλά ἑτεροπροσωπία. Ὅπως ὅµως θὰ ἔχετε παρατηρήσει, τὸ ὑποκείµενο τοῦ ἀπαρεµφάτου (τὸ ἐσὺ) ἔχει τεθῆ σὲ πτώση αἰτιατικὴ (σέ), ἐπειδὴ ταυτοχρόνως εἶναι καὶ ἀντικείµενο τοῦ ῥήµατος ἐθέλω. Ἔτσι γίνεται πάντοτε ἐπὶ ἑτεροπροσωπίας τὸ ὑποκείµενο τοῦ ἀπαρεµφάτου τίθεται σὲ πτώση αἰτιατική. 2) Εἰδικὸ ἀπαρέµφατο (ὅτι...). Ῥήµατα ποὺ σηµαίνουν: λέγω ὅτι, θεωρῶ ὅτι, πιστεύω ὅτι, ἐννοῶ ὅτι (καὶ ὅλα τὰ συναφῆ) συντάσσονται µὲ απαρέµφατο. Σ αὐτὴν την περίπτωση τὸ ἀπαρέµφατο ὀνοµάζεται εἰδικό, διότι εἰδικεύει, ἐξειδικεύει αὐτὸ ποὺ λέ(γ)ω. Νοµίζω σε σοφὸν εἶναι = θεωρῶ (ἐγὼ) ὅτι ἐσὺ εἶσαι σοφός (ἑτεροπροσωπία). Προσέξτε ὅτι τὸ κατηγορούµενο ([εἶσαι] σοφὸς) τίθεται καὶ αὐτὸ σὲ αἰτιατική, γιὰ νὰ συµφωνῇ πρὸς τὸ σέ, στὸ ὁποῖο καὶ ἀναφέρεται (σὲ θεωρῶ σοφόν). Ἀνατροφὴ νέων ἐν Ἀθήναις. Ἀνάχαρσις. Τίς ὁ χῶρός ἐστι; τί δ ἐν αὐτῷ οἱ νεανίαι πράττουσι; τί δὲ θαυµάζουσι πολι οἱ πρεσβῦται καὶ οἱ νέοι ἐν τοῖς θεαταῖς; 10 Ἡ λέξη τέλος προέρχεται ἀπὸ τὸ ῥῆµα «τέλλω», ποὺ σηµαίνει πραγµατοποιῶ, ἐκτελῶ, ἐπιτελῶ, φέρω εἰς πέρας, ὁλοκληρώνω ἑποµένως «τέλος» σηµαίνει ἐκτέλεση, ἐπιτέλεση, πραγµατοποίηση, ὁλοκλήρωση, ἱκανότητα ἢ δύναµη ἢ ἐξουσία πρὸς ἐκτέλεση («οἱ ἐν τέλει ἄρχοντες» εἶναι ἡ ἐξουσία, ἡ κυβέρνηση), ἀλλὰ καὶ τελικὴ ἔκβαση, τελικὸ ἀποτέλεσµα, τετελεσµένο γεγονός, τέλος (ὁλοκλήρωση, παύση), ἐπιστέγασµα (ἐπιβράβευση, βραβεῖο), σκοπός.

17 Σόλων. Ὁ χῶρος γυµνάσιόν ἐστιν ἐν αὐτῷ οἱ θεαταὶ θαυµάζουσι τὰς ἀρετὰς νεανιῶν καὶ τὰς εὐεξίας καὶ τόλµας καὶ φιλοτιµίαν ἀγωνισ. Ἐπαίνου δ ἀπολαύουσιν οἱ νικηταί. Ἀνάχ. Ἐγώ, Σόλων, ἐµάνθανον ὅτι σὺ εὑρετὴς ἐθίµων εἶ καὶ εἰσηγητὴς καὶ συναρµοστὴς πολιτείας. Ἐθέλω οὖν σε διδάσκειν µε ὡς µαθητὴν περὶ αὐ. Σόλων. Ἡµεῖς τοὺς πολίτας ψυχὴν τῆς πολιτείας νοµίζοµεν τὴν δ ἀνατροφὴν παιδαγωγοῖς ἐπιτρέποµεν καὶ πρὸς πόνους ἐθίζοµεν τοὺς νεανίας. Ὅτε δ ἔφηβοί εἰσι, τοὺς µὲν ὁπλίτας τοὺς δὲ πελταστάς, τοὺς δὲ τοξότας τάττοµεν. ιδάσκοµεν δ αὐτοὺς ἀπὸ παιδίων καὶ παρὰ γεωργῶν λαµβάνοµεν διδαχάς οἱ γὰρ γεωργοὶ τὰ φυτά, ἕως µὲν µικρά ἐστι, φυλάττουσιν, ὅτε δὲ αὐξάνουσι, τοῖς ἀνέµοις ἐπιτρέπουσιν. Οὕτω καὶ ἡµεῖς τοὺς νέους, ἕως µὲν παιδία εἰσί, φυλάττοµεν αὐτούς, ὅτε δὲ νεανίαι, παρέχοµεν αὐτοῖς ἐλευθερίαν τότε γὰρ οὐκ ἔχουσι κίνδυνον. ἐν Ἀθήναις = στὴν Ἀθῆνα. Στὴν ἀρχαία γλῶσσα καὶ στὴν καθαρεύουσα ἡ Ἀθῆνα εἶναι ὄνοµα πληθυντικοῦ ἀριθµοῦ, αἱ Ἀθῆναι, ὅπως αἱ Μυκῆναι καὶ αργότερα οἱ Παρίσιοι (π.χ. λέµε ἡ Παναγία Παρισίων), λατ. Parisii (πρώην Lutetia) «περὶ τὸν Σηκοάναν ποταµὸν εἰσι καὶ οἱ Παρίσιοι» (Στράβων, Γεωγραφικὰ 4,3). ὁ Ἀνάχαρσις (γεν. τοῦ Ἀναχάρσεως) = ἑλληνοµαθὴς Σκύθης περιηγητὴς καὶ φιλόσοφος, ποὺ ἐπισκέφθηκε καὶ παρέµεινε ὡς µέτοικος γιὰ ἕνα διάστηµα στὴν Ἀθῆνα τὴν ἐποχὴ τοῦ Σόλωνος. Οἱ Ἀθηναῖοι τὸν ἐκτιµοῦσαν πολὺ γιὰ τὸ καυστικό του χιοῦµορ, τὴν λιτότητά του καὶ τὶς σοφές παρατηρήσεις του. Ὁ Πλούταρχος ἀναφέρει χαρακτηριστικὰ ὅτι ὁ Ἀνάχαρσις, ὅταν εἶδε τὸν Σόλωνα νὰ γράφῃ νόµους, γιὰ νὰ πατάξῃ τὴν ἀδικία καὶ τὴν πλεονεξία, τὸν εἰρωνεύτηκε λέγοντάς του ὅτι οἱ νόµοι «σὲ τίποτε δὲν διαφέρουν ἀπὸ τοὺς ἰστοὺς της ἀράχνης ὅπως οἱ ἰστοί, ἔτσι καὶ οἱ νόµοι, ἀπ ὅσους συλλαµβάνουν θὰ κρατήσουν µόνο τοὺς ἀδύναµους καὶ τοὺς λεπτούς, ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς δυνατοὺς καὶ τοὺς πλουσίους εἶναι βέβαιο ὅτι θα ὑποστοῦν ῥῆγµα» ἢ «µηδὲν ἀραχνίων διαφέρειν, ἀλλ ὡς ἐκεῖνα [δηλ. τὰ ἀράχνια] τοὺς µὲν ἀσθενεῖς καὶ λεπτοὺς ἁλισκοµένων καθέξειν, ὑπὸ δὲ δυνα καὶ πλουσίων διαρραγήσεσθαι» (Σόλων 5,4). Μιὰ ἄλλη φορά, ἐπισκεπτόµενος τὴν ἐκκλησία τοῦ δήµου, ἐξέφρασε τὴν ἀπορία του, ὅταν διαπίστωσε ὅτι «στοὺς Ἕλληνες µπορεῖ µὲν νὰ µιλᾶνε οἱ σοφοί, ἀλλὰ τὶς τελικές ἀποφάσεις τὶς παίρνουν οἱ ἄσχετοι» ἢ «λέγουσι µὲν σοφοὶ παρ Ἕλλησι, κρίνουσι δ οἱ ἀµαθεῖς» (Σόλων 6,1). τίς; = 1. ποιός; ποιά; τί = ποιό; (ἐρωτηµατικὴ ἀντωνυµία). Νὰ θυµᾶστε ὅτι στὸ ἐρωτηµατικὸ τίς δὲν βάζουµε ποτὲ βαρεῖα ἀποτελεῖ ἐξαίρεση, διότι ἐπωµίζεται τὸν κύριο τονισµὸ τῆς ἐρωτήσεως τις (ἄτονο) = (ἀόριστη ἀντωνυµία) κάποιος ἢ κάποια, τι = κάτι. Τὸ ἀόριστο «τις» εἶναι λέξη ἐγκλιτική ἄνθρωπός τις = κάποιος ἢ ἕνας ἄνθρωπος. ὁ νεανίας = νέος, νεαρός. πολι = γενικὴ διαιρετική. ὁ πρεσβύτης (οἱ πρεσβῦται [ῡ]) = γέρος (γέρων), περασµένης ἡλικίας, ἀλλὰ καὶ µεγαλύτερος στὴν ἡλικία, γεροντώτερος (ὡς συγκριτικὸ τοῦ «πρέσβυς» = γέρος, ἀλλὰ καὶ πρεσβευτής). τὸ γυµνάσιον = γυµναστήριο(ν). ἡ εὐεξία (εὖ + ἔχω) = ἡ καλὴ φυσικὴ κατάσταση ἢ διάπλαση τοῦ σώµατος, τὸ σφρῖγος. Τὸ ἐπίρρηµα εὖ σηµαίνει καλῶς. ἀπολαύω τινός (πράγµατος) = ἀπολαµβάνω (κάτι). Συντάσσεται µὲ γενική. ὁ εὑρετὴς = ὁ ἐφευρέτης, ἀλλὰ καὶ ὁ πρῶτος ἀνακαλύψας (αὐτὸς ποὺ πρωτοανακάλυψε). 11 Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τὸ νεοελληνικὸ ἐρωτηµατικὸ ποιός.

18 ὁ συναρµοστὴς = αὐτὸς ποὺ σὺν-ἁρµόζει (µὲ δασεῖα), προσαρµόζει, συνταιριάζει πράγµατα µεταξύ τους συναρµοστὴς πολιτείας = συντάκτης πολιτεύµατος, νοµοθέτης. ἡ πολιτεία = τὸ πολίτευµα. ἐθέλω (ἢ θέλω ἀπὸ τοὺς ἑλληνιστικοὺς χρόνους καὶ ἑξῆς) = θέλω. οὖν = (ἐπίρρηµα) λοιπόν, πράγµατι, πραγµατικά, ὄντως. νοµίζω = θεωρῶ. Νόµισµα = ὅ,τι θεωρεῖται «νενοµισµένον», δηλ. καθιερωµένο, ἀποδεκτὸ καὶ παραδεκτό. ἐπιτρέπω = (τρέπω τινὰ ἐπί), στρέφω κάποιον ἢ κάτι πρός ἐµπιστεύοµαι κάποιον σὲ κάποιον ἄλλο. Συντάσσεται µὲ δοτική. ὅτε = ὅταν. Ἀναφέρεται στὸ παρὸν ἢ στὸ παρελθὸν καὶ ποτὲ στὸ µέλλον γιὰ τὸ µέλλον χρησιµοποιεῖται τὸ «ὅταν» (τὸ ὁποῖο συντάσσεται µὲ ὑποτακτική). οἱ µὲν - οἱ δὲ = ἄλλοι µέν, ἄλλοι δέ. ὁ πελταστὴς = ἐλαφρὰ ὁπλισµένος στρατιώτης φέρων ἐλαφρὰ ἀσπίδα (ἡ «πέλτη») καὶ ἀκόντιο (τὸ «παλτόν»). τάττω = τάσσω, ὁρίζω σε θέση. ύο ττ ἀντὶ σσ στὴν ἀττικὴ διάλεκτο. ασυνόµενες λέξεις: εὑρετής (εὑρίσκω), ἡµεῖς (καὶ ὑµεῖς), ἕως, ὅτε.

19 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2. Τὸ δίχρονο τῆς παραληγούσης πρωτοκλίτων ὀνοµάτων εἶναι συνήθως βραχύ, ἀλλὰ στὶς ἑξῆς καταλήξεις εἶναι µακρό: -ίτης -ῖται: ὁπλῖται, ἐρηµῖται, τραπεζῖται. Πλὴν τοῦ κτίται (κάτοικοι ἱδρυτές κτίστες) καὶ κτίσται (ἱδρυτές κτίστες). -άτης -ᾶται: ὅταν προηγῆται φωνῆεν: οἱ Σπαρτιᾶται, οἱ Ἀσιᾶται. Ἐὰν προηγῆται σύµφωνο, τὸ α εἶναι βραχύ: οἱ Γαλάται, οἱ ἐργάται, κ.λ.π. φωνῆεν+ατης, α µακρό σύµφωνο+ατης, α βραχὺ -ίκη -ῖκαι: νῖκαι, φρῖκαι. Πλὴν δίκαι καὶ καταδίκαι. -ίλη -ῖλαι: τορπῖλαι, ἶλαι (ἴλη = λόχος στρατω, ἰδίως ἱππέων), σµῖλαι. Στὰ κύρια τὸ ι εἶναι βραχύ, αἱ Ἐρωφίλαι. -ίνη -ῖναι: ἀξῖναι, δῖναι, κλῖναι. Πλὴν τοῦ µυρσίναι (µυρτιές). -ύνη -ῦναι: εὐθῦναι, αἰσχῦναι. Πλὴν τοῦ ὀδύναι (ὀδύνη = σωµατικὸς ἢ ψυχικὸς πόνος). -ῖνα: Ἀγριππῖνα, Μαρῖνα, Κωνσταντῖνα. Τὰ δισύλλαβα εἰς -αια περισπῶνται: γαῖα (= γῆ), γραῖα, µαῖα. Ἀπὸ τὰ εἰς -ρα δισύλλαβα περισπῶνται τὸ σφῦρα (σφυρί) καὶ ὅσα ἔχουν δίφθογγο πλὴν τῆς αυ: σφαῖρα, πεῖρα, σπεῖρα, στεῖρα, µοῖρα, µυῖα (µυῖγα), πρῷρα (πλώρη), νεοελλ. φθεῖρα, ψεῖρα. Τὰ ἔχοντα αυ ὀξύνονται, π.χ. αὔρα, λαύρα (µοναστήρι), σαύρα, καθὼς καὶ ὅσα πρὸ τοῦ -ρα ἔχουν σύµφωνο, π.χ. Φαίδρα. Τὸ δίχρονο προ δύο συµφώνων ἢ πρὸ διπλοῦ (ζ, ξ, ψ) περιγράφεται ὡς θέσει µακρό, 12 ἀλλὰ γιὰ τὸν τονισµὸ θεωρεῖται βραχύ καὶ ὀξύνεται: κίσσα, πίσσα, ξύστρα, λύσσα. Περισπῶνται: ἡ µᾶζα, 13 οἱ πρεσβῦται (ἡλικιωµένοι, γέροι), γῆ, τρῦπα, λῦπαι, λῖραι, κνῖσα (τσίκνα), Πῖσα (πηγὴ στὴν Ὀλυµπία), ζῦµαι, λῦµαι (σωµατικὲς βλάβες προσβολές), ῥῦµαι 14 (ῥύµη = ὁρµή, δρόµος), ὗλαι, σφονδῦλαι (εἶδος ἐντόµων, ποὺ µυρίζουν ἄσχηµα), σῦλαι (λάφυρα, λεία, λεηλασίες πλοίων), ῥῖναι (ῥήνη = λίµα). 12 Ἐνῷ εἶναι βραχύ, στὰ παραθετικὰ ἐπιθέτων (βλ. µάθηµα 35) λόγῳ θέσεως πρὸ δύο συµφώνων λαµβάνεται ὡς µακρό εἶναι θέσει (= ὡς πρὸς τὴν θέση) καὶ ὄχι φύσει µακρό. 13 Μᾶζα λέγεται καὶ τὸ κριθαρένιο ἀρτοσκεύασµα ἢ ψωµί. 14 Χαρακτηριστικὲς φράσεις: ἀνὰ τὰς ὁδοὺς καὶ τὰς ῥύµας (δρόµους) ἐν τῇ ῥύµῃ (γρήγορη ῥοὴ) τοῦ λόγου.

20 ΜΑΘΗΜΑ 6 Ἐπίθετα δευτέρας κλίσεως τρικατάληκτα καὶ δικατάληκτα καλὸς καλοῦ καλῷ καλὸν καλὲ καλὴ καλῆς καλῇ καλὴν καλὴ καλὸν καλοῦ καλῷ καλὸν καλὸν δίκαιος δικαίου 15 δικαίῳ δίκαιον δίκαιε δικαία δικαίᾱς δικαίᾳ δικαίᾱν δικαίᾱ δίκαιον δικαίου δικαίῳ δίκαιον δίκαιον καλοὶ καλῶν καλοῖς καλοὺς καλοὶ καλαὶ καλῶν καλαῖς καλὰς καλαὶ καλὰ καλῶν καλοῖς καλὰ καλὰ δίκαιοῐ 16 δικαίων δικαίοις δικαίους δίκαιοι δίκαιαῐ δικαίων δικαίαις δικαίᾱς δίκαιαι δίκαιᾰ δικαίων δικαίοις δίκαιᾰ δίκαιᾰ Στὰ δευτερόκλιτα ἐπίθετα τὸ ἀρσενικὸ καὶ τὸ οὐδέτερο κλίνονται κατὰ τὴν δευτέρα κλίση, ἐνῷ τὸ θηλυκὸ κατὰ τὴν πρώτη κλίση. Προσοχή! Η γενικὴ πληθυντικοῦ θηλυκῶν ἐπιθέτων, ἂν καὶ κλίνεται κατὰ τὴν α κλίση, δὲν τονίζεται ἀπαραιτήτως στὴ λήγουσα τονίζεται ὅπου τονίζεται καὶ τὸ ἀρσενικό: αἱ δίκαιαι - δικαίων (ὄχι δικαιῶν, ὅπως θαλασσῶν). 17 Ἡ συνήθης κατάληξη τοῦ θηλυκοῦ γένους εἶναι -η ἐὰν ὅµως πρὸ τῆς καταλήξεως ὑπάρχει φωνῆεν ἢ ρ, τότε ἡ θηλυκὴ κατάληξη εἶναι -α, ὁ νέος - ἡ νέα - τὸ νέον, ὁ τέλειος - ἡ τελεία - τὸ τέλειον, ὁ νεκρὸς - ἡ νεκρὰ (ὄχι νεκρὴ) - τὸ νεκρόν, ὁ πονηρὸς - ἡ πονηρὰ - τὸ πονηρόν, ὁ αἰσχρὸς - ἡ αἰσχρὰ - τὸ αἰσχρόν. Μερικὰ ἐπίθετα ἔχουν γιὰ τὸ ἀρσενικὸ καὶ τὸ θηλυκό γένος ἀκριβῶς τὸν ἴδιο τύπο, π.χ. ὁ βάρβαρος, ἡ βάρβαρος (χώρα), τὸ βάρβαρον ἢ ὁ ἥσυχος, ἡ ἥσυχος (θάλασσα), τὸ ἥσυχον. Αὐτὰ τὰ ἐπίθετα, ἐπειδὴ δὲν ἔχουν διαφορετικὴ κατάληξη γιὰ τὸ θηλυκὸ γένος, ὀνοµάζονται δικατάληκτα ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰ τρικατάληκτα, τὰ ὁποῖα διαθέτουν διαφορετικὲς καταλήξεις γιὰ τα τρία γένη (ἀρσενικό, θηλυκὸ καὶ οὐδέτερο), ὅπως π.χ. τὸ καλὸς - καλὴ - καλόν. Νὰ κλιθοῦν καὶ στὰ τρία γένη τὰ ἐπίθετα: ὁ ἀγαθός ή, όν, ὁ ἡ ἄδικος (ὄχι ἄδικη), ον. Ἀνατροφὴ νέων παρὰ Πέρσαις. Οἱ Πέρσαι τοὺς νέους παρὰ τοῖς δηµοσίοις διδασκάλοις ἐπαίδευον ἐν κοινοῖς διδασκαλείοις. Οἱ διδάσκαλοι Περσῶν σοφοὶ καὶ χρηστοὶ πολῖται ἦσαν. Τοὺς φαύλους ἐν ταῖς συνηθείαις νέους ἰσχυρῶς ἐκόλαζον. ιὸ δικαιοσύνην ἐµάνθανον καὶ πονηροῦ ἢ αἰσχροῦ ἔργου ἀπεῖχον. Τὴν δ ἀδικίαν ἔφευγον καὶ τὴν φιλίαν ἐθεράπευον ἡ γὰρ δικαίων φιλία ἀγαθῶν πηγή ἐστιν, ἡ δὲ ἀδίκων ἀπατηλὴ καὶ οὐ µόνιµος. Οὕτω οἱ νέοι Περσῶν ὕστερον ἀγαθοὶ µὲν καὶ φιλόστοργοι, φιλόκαλοι δὲ καὶ φιλότιµοι πολῖται ἦσαν. Καὶ τὴν ἀχαριστίαν δὲ νέων ἐκόλαζον 15 Ὑπενθύµιση: ὅταν ἡ λήγουσα εἶναι µακρά, ἡ προπαραλήγουσα δὲν τονίζεται τῆς δικαίας, δικαίων, τοῦ διδασκάλου, τοῦ ἀνθρώπου. 16 Ὑπενθύµιση: τὸ οι και τὸ αι στὸ τέλος τῆς λέξεως εἶναι βραχέα. Ἂν τὸ οι ἦταν µακρό, θὰ τονίζαµε «οἱ δικαίοι». 17 Τὸ ὄνοµα κυρία εἶναι ἄλλοτε ἐπίθετο (ὁ κύριος, ἡ κυρία, τὸ κύριον) καὶ ἄλλοτε οὐσιαστικό. Ως ἐπίθετο ἔχει γενικὴ πληθ. κυρίων, π.χ. κυρίων προτάσεων ὡς οὐσιαστικοποιηµένο ἐπίθετο (δηλ. στὴν οὐσία ὡς οὐσιαστικὸ) ἔχει γενικὴ πληθ. κυριῶν (!), ὅπως τὰ οὐσιαστικὰ τῆς α κλίσεως, π.χ. φιλανθρωπικὸς σύλλογος κυριῶν «ἡ Λυδία». Αὐτὸ εἶναι ἕνα καλὸ παράδειγµα γιὰ νὰ θυµᾶστε τὴν διαφοροποίηση οὐσιαστικῶν καὶ ἐπιθέτων ὡς πρὸς τὴν γενικὴ πληθυντικοῦ θηλυκῶν ὀνοµάτων τῆς α κλίσεως.

21 οἱ Πέρσαι τοὺς γὰρ ἀχαρίστους ἀδίκους ἐνόµιζον οὐ µόνον περὶ φίλους, ἀλλὰ καὶ περὶ θεούς. Πρὸς δὲ οἱ νέοι ἐν µετρίᾳ διαίτῃ διῆγον. Μέχρι µὲν ἑπτακαίδεκα ἐ οὕτω ἐπαίδευον τοὺς νέους. Ἐκ δὲ τούτου οἱ χρηστοὶ νέοι συνῆσαν τοῖς ἐφήβοις, οἱ δὲ ἐφήβων φρόνιµοι καὶ ἀνδρεῖοι τοῖς τελείοις πολίταις συνῆσαν καὶ µετελάµβανον ἀρχῶν καὶ τιµῶν. παρὰ Πέρσαις = στοὺς Πέρσες. Η πρόθεση «παρὰ» ἀνάλογα µὲ τὴν πτώση, µὲ τὴν ὁποία συντάσσεται, ἀποκτᾷ καὶ διαφορετικὴ σηµασία: + γεν. παρὰ τοῦ νοµοθέτου = ἀπὸ τὸν νοµοθέτη, ἐκ µέρους τοῦ νοµοθέτη + δοτ. παρὰ Πέρσαις = «στὴν πλευρὰ ἢ στὴ µεριὰ Περσῶν, στοὺς Πέρσες σύµβουλος παρὰ τῷ πρωθυπουργῷ = σύµβουλος κοντά, στὸ πλευρὸ τοῦ πρωθυπουργοῦ δικηγόρος παρ Ἀρείῳ πάγῳ = δικηγόρος, ποὺ ἔχει τὰ προσόντα να ὑπερασπισθῇ ὑπόθεση στὸ δικαστήριο τοῦ Ἀρείου πάγου. + αἰτ. 1) παρὰ τὸν ποταµὸν = κοντά, δίπλα στὸν ποταµό 2) παρὰ τὸν νόµον = κατὰ παράβαση τοῦ νόµου 3) παρὰ τὴν ἧττα = παρ ὅλη τὴν ἧττα (µὲ δασεῖα). τὸ διδασκαλεῖον = σχολεῖο ὁ διδάσκαλος (διδάσκω) = ὁ δάσκαλος. ὁ χρηστός, ἡ χρηστή, τὸ χρηστὸν = καλός, καλῆς ποιότητος, χρήσιµος. ὁ φαῦλος, ἡ φαύλη, τὸ φαῦλον = κακός, κακῆς ποιότητος, ἀνήθικος. ἡ συνήθεια, τῆς συνηθείας (σὺν+ἦθος = συµπεριφορά, συνήθειες) = σχέση (φιλία κ.λ.π.) συνήθεια. ἰσχυρῶς = δυνατά, αὐστηρά. κολάζω = τιµωρῶ (ἐξ οὗ καὶ κόλασις [κόλαση]). διὸ = γι αὐτό, γι αὺτὸν τὸν λόγο, ἑποµένως. φεύγω = φεύγω µακριὰ ἀπὸ κάτι. Ὅταν συντάσσεται µὲ αἰτιατική σηµαίνει ἀποφεύγω, π.χ. φεύγετε τὴν πορνείαν = νὰ ἀποφεύγετε τὴν πορνεία (Α Κορ. 6,18). Ὅταν συντάσσεται µὲ τὴν πρόθεση εἰς, σηµαίνει φεύγω καὶ πηγαίνω, καταφεύγω, π.χ. οἱ κάτοικοι τῆς ήλου εἰς Τῆνον ἔφευγον (= κατέφευγαν στὴν Τῆνο). ὁ ἡ ἄδικος, τὸ ἄδικον (δικατάληκτο δὲν ὑπάρχει ἄδικη). ὁ ἡ µόνιµος, τὸ µόνιµον (δικατάληκτο δὲν ὑπάρχει µόνιµη, ἀλλὰ [ἡ] µόνιµος). ὕστερον = (ἐπίρρηµα) ὕστερα, µετά, στὴ συνέχεια. ὁ ἡ φιλόστοργος, τὸ φιλόστοργον = φίλος τῆς στοργῆς, τοῦ ἀρέσει νὰ δίνει στοργή. ὁ ἡ φιλόκαλος, τὸ φιλόκαλον = φίλος του κάλλους (τὸ κάλλος = ἡ ὀµορφιά, τὸ ὡραῖο). ὁ ἡ φιλότιµος, τὸ φιλότιµον = φίλος τῆς τιµῆς, τὰ δίνει ὅλα γιὰ τὴν τιµή. ὁ ἡ ἀχάριστος (ὄχι ἡ ἀχάριστη), τὸ ἀχάριστον. ὁ ἡ ἄδικος (ὄχι ἡ ἄδικη), τὸ ἄδικον. περὶ τοὺς φίλους, περὶ τοὺς θεοὺς περὶ + αἰτ. = γύρῳ ἀπό γύρῳ απὸ τοὺς φίλους, (καὶ µεταφορικὰ) ὡς πρὸς ἢ σὲ σχέση προς τοὺς φίλους, τοὺς θεούς. πρὸς δὲ = ἐπὶ πλέον δέ, ἐπιπροσθέτως. µέτριος, µετρία, 18 µέτριον = συγκρατηµένος, ὄχι ὑπερβολικός, µὲ µέτρο. ἡ δίαιτα, τῆς διαίτης = τρόπος ζωῆς γενικῶς, ἀλλὰ καὶ τὸ τί τρώει κανείς. διάγω = (ἐπὶ χρόνου) παιρνῶ τὸν καιρό µου, π.χ. διάγω βίον ἔκλυτον (ζῶ ἔκλυτη ζωὴ) ἢ διάγω ἐν εὐσεβείᾳ (ζῶ µὲ εὐσέβεια) (ἐπὶ τόπου) ὁδηγῶ κάποιον ἢ κάτι διὰ µέσου ἑνὸς τόπου, π.χ. περνῶ κάποιον διὰ µέσου ἑνὸς ποταµοῦ στὴν ἀπέναντι ὄχθη. ἕπτακαίδεκα = 17 (ὅπως τὸ ἕνδεκα [1+10]) πεντεκαίδεκα κ.λ.π. παιδεύω = ἐκπαιδεύω βάζω σε πειθαρχεία παιδεία = ἐκπαίδευση, ἀλλὰ καὶ πειθαρχεία. 18 Ὄχι ἡ µέτρια, ἀλλὰ ἡ µετρία, διότι τὸ α εἶναι µακρό (α καθαρό) καὶ ἡ προπαραλήγουσα δὲν τονίζεται ἔτσι ἡ τελεία (τέλειος), ἡ µακαρία (µακάριος), κ.λ.π.

22 σύνειµι (σὺν+εἰµὶ) τινὶ = (εἶµαι µαζὶ µὲ κάποιον) συναναστρέφοµαι. [Ὑπάρχει καὶ ἄλλο ῥῆµα σύνειµι (σὺν+εἶµι = ἔρχοµαι) συγκεντώνοµαι τὸ πλῆθος σύνεισι = συγκεντρώνεται]. µεταλαµβάνω τινὸς = λαµβάνω µέρος, συµµετέχω σὲ κάτι. ἡ ἀρχὴ = 1) ἀρχή 2) ἐξουσία (ἰδίως στὸν πληθ. αἱ ἀρχαί π.χ. αἱ ἀρχαὶ τῆς πόλεως = αὐτοὶ ποὺ διοικοῦν τὴν πόλη, οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς πόλεως). ασυνόµενες λέξεις: ἑπτά, ἥσυχος (ἡσυχία).

23 ΜΑΘΗΜΑ 7 Προσωπικὲς ἀντωνυµίες α καὶ β προσώπου α πρόσωπο ἐγὼ ἐµοῦ ἐµοὶ (σ ἐµένα, γιὰ µένα, µ ἐµένα) ἐµὲ µου µοι µε β πρόσωπο σὺ σοῦ σου σοὶ σοι σὲ σε ἡµεῖς (ἐµεῖς) ἡµῶν ἡµῖν (σ ἐµᾶς, γιὰ µᾶς, µ ἐµᾶς) ἡµᾶς ὑµεῖς ὑµῶν ὑµῖν ὑµᾶς (ἐσεῖς) Οἱ τύποι µου, µοι, µε, σου, σοι, σε εἶναι ἐγκλιτικοί π.χ. ἡ γλῶσσά σου (< ἡ γλῶσσα σοῦ). Ἡ δυνητικὴ ὁρστικὴ καὶ τὸ δυνητικὸ ἄν. Ὁριστικὴ ἱστορικοῦ 19 χρόνου, δηλ. παρατατικός, ἀόριστος ἢ ὑπερσυντέλικος + ἂν (δυνητικὸ) ἀντιστοιχεῖ στὸ νεοελληνικὸ θὰ + παρατατικό: ἐκινδυνεύετε ἂν πάσχειν κακὰ = θὰ κινδυνεύατε νὰ πάθαιτε κακὰ ἐλάµβανεν ἂν = θὰ ἔπαιρνε ἐφυλάττετε ἂν = θὰ φυλάσσατε ἐκινδύνευσα ἂν (ἀόριστος) = θὰ µποροῦσα νὰ κινδυνεύσω ἐλελύκειν ἂν (ὑπερσυντέλικος) = θὰ εἶχα λύσει Τὸ δυνητικὸ ἂν ὑπαινίσσεται δυνατότητα ἢ πιθανότητα νὰ γίνῃ κάτι, ἕνα ἴσως, µᾶλλον, µπορεῖ νά, πιθανόν νά. Κύων καὶ πρόβατον. Ὅτε τὰ ζῷα φωνὴν εἶχε, τὰ πρόβατα ἔλεγε τῷ δεσπότη Ἡµεῖς, δέσποτα, ἔριά σοι παρέχοµεν καὶ τυρὸν τοῖς δ ἀµνοῖς ἡµῶν τρέφοµεν τὰ τέκνα. Σὺ δ οὐδὲν παρέχεις ἡµῖν, εἰ µὴ ἡµεῖς ἐκ τῆς γῆς λαµβάνοµεν ὁ δὲ κύων, καίτοι οὐδέν παρέχει σοι, ἐκ τοῦ σίτου καθ ἡµέραν λαµβάνει». Ὁ δὲ κύων ἔλεγεν «Ω ἀνόητον πρόβατον, ἡ γλῶσσά σου προτρέχει τῆς διανοίας. Ἐγώ εἰµι χρησιµώτερος 20 ὑµῶν ἔργον µὲν γὰρ ὑµῶν ἐστι παρέχειν τὰ ἀγαθὰ τῷ δεσπότῃ, ἄλλον δὲ πόνον ὑµεῖς οὐκ ἔχετε. Εἰ δ ἐγὼ µὴ ἐφύλαττον ὑµᾶς, ἐκινδυνεύετε ἂν πάσχειν κακὰ ὑπὸ ἐχθρῶν. Ἐµοὶ δ ἀνάγκη ἀεὶ φυλάττειν καὶ σῴζειν ὑµᾶς ἐκ κινδύνων». ὁ κύων, τοῦ κυνὸς (ἀνώµαλο γ κλίσεως) = ὁ σκύλος Οἱ χρόνοι ἐνεστώς, µέλλων, παρακείµενος λέγονται ἀρκτικοὶ χρόνοι οἱ παρατατικός, ἀόριστος, ὑπερσυντέλικος ὀνοµάζονται ἱστορικοὶ ἢ παραγόµενοι χρόνοι (ἐπειδὴ πράγονται ἀπὸ τοὺς ἀρκτικούς). 20 Ἡ κατάληξη -ότερος καὶ -ότατος παραθετικῶν ἐπιθέτων, ὅταν ἡ προηγουµένη συλλαβὴ εἶναι βραχεῖα, γράφεται µὲ ω: -ώτερος, -ώτατος. Περὶ αὐ βλ. µάθηµα Ὁ σκύλλος (µὲ δύο λλ) ἢ σκύλος (µὲ ἕνα λ) στὴν ἀρχ. γλῶσσα σηµαίνει κουτάβι, νεογνό σκύλου συνώνυµο: ὁ σκύλαξ, τοῦ σκύλακος, ἐξ οὗ καὶ σκυλάκι (ἀπὸ τὸ σκυλάκιον, µικρὸς σκύλαξ). Ὁ κύων εἶναι ἀνώµαλο τῆς γ κλίσεως καὶ πρέπει νὰ µάθετε ἀπ ἔξω τὴν κλίση του: ὁ κύων, τοῦ κυνός, τῷ κυνί, τὸν κύνα, κύων, οἱ κύνες, κυνῶν, τοῖς κυσί, τοὺς κύνας, κύνες. Ὁ κίων (µὲ ι), τοῦ κίονος, οἱ κίονες, κιόνων εἶναι ἡ κολόνα, ὁ στῦλος. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη λέξη σκύλος (µόνο µὲ ἕνα λ), ποὺ σηµαίνει δέρµα ζῴου, τοµάρι. Ὑπάρχει καὶ ἡ λέξη τὸ σκῦλον, τοῦ σκύλου, ἡ ὁποία ἀπαντᾷ συνήθως στον πληθ. τὰ σκῦλα = ἡ λεία (πολέµου) σκυλεύω = ἁρπάζω καὶ ἀφαιρῶ τὰ ὅπλα, τὰ ῥοῦχα ἢ ὅ,τι ἔχει ἐπάνω του ἕνας νεκρός.

24 τὰ ζῷα φωνὴν εἶχε (ἀντὶ εἶχον) ἀττικὴ σύνταξη. τὰ πρόβατα ἔλεγε (ἀντὶ ἔλεγον) ἀττικὴ σύνταξη. τὸ ἔριον = τὸ µαλλί (ζῴου). ὁ τυρὸς = τὸ τυρί. ὁ ἀµνὸς = ἀρσενικὸ πρόβατο. τὸ τέκνον = τὸ παιδὶ (ἀρσενικὸ ἢ θηλυκό). οὐδείς (οὐδενός), οὐδεµία (οὐδεµιᾶς), οὐδὲν (οὺδενὸς) = κανείς, οὔτε ἕνας (οὐδὲ [= οὔτε] εἷς [= ἕνας] = οὐδείς) οὐδὲν (οὐδὲ ἓν = οὔτε ἕνα) = κανένα ἢ τίποτε ἀπολύτως. ἡ διάνοια, τῆς διανοίας (διὰ+νοῦς) = ἡ σκέψη, ὁ νοῦς (ὅ,τι δι-έρχεται ἀπὸ τὸν νοῦ, διὰ τοῦ νοός). φυλάττω = φυλάσσω (τὰ δύο ττ στὴν ἀττικὴ διάλεκτο). πάσχω = παθαίνω, ὑφίσταµαι κάτι κακό, κακοπαθῶ, δεινοπαθῶ. ἀνάγκη ἐστι = εἶναι ἢ ὑπάρχει ἀνάγκη νά, εἶναι ἀναγκαῖο νὰ (ἀπρόσωπη ἔκφραση) ἀνάγκη (ἐννοεῖται: ἐστὶ) ἀεὶ φυλάττειν καὶ σῴζειν ὑµᾶς = σ ἐµένα (= ἐµοὶ) ὑπάρχει ἀνάγκη ἢ καλύτερα εἶναι ἀναγκαῖο σ ἐµένα νὰ σᾶς προφυλάσσω καὶ νὰ σᾶς σῴζω, δηλ. εἶναι ἀνάγκη ἐγώ νὰ σᾶς προφυλάσσω καὶ νὰ σᾶς σῴζω. Στὴ σύνταξη ἀπρόσωπο ῥῆµα (ἢ ἀπρ. ἔκφραση) + ἀπαρέµφατο τὸ ὑποκείµενο τοῦ ἀπροσώπου εἶναι τὸ ἴδιο τὸ ἀπαρέµφατο: ἀνάγκη (ἐστι) φυλάττειν καὶ σῴζειν ποιό πρᾶγµα εἶναι ἀνάγκη; τὸ φυλάττειν (τὸ νὰ προφυλάσσω, ἡ φύλαξη) καὶ τὸ σῴζειν (τὸ νὰ σῴζω, ἡ σωτηρία). Τὰ δύο ἀπαρέµφατα εἶναι ὑποκείµενα τοῦ ἀνάγκη ἐστι. Ἡ σύνταξη ἀπροσώπων ῥηµάτων καὶ ἀπροσώπων ἐκφράσεων ἀποτελεῖται ἀπὸ τρία στοιχεῖα: δοτικὴ - ἀπρ. ῥῆµα - ἀπαρέµφατο ἐµοὶ - ἀνάγκη ἐστι - φυλάττειν Ἡ δοτικὴ δηλώνει τὸ πρόσωπο ποὺ ἐνεργεῖ καὶ ὀνοµάζεται δοτικὴ προσωπικὴ τοῦ ἐνεργοῦντος προσώπου. Ποιός εἶναι ἀνάγκη νὰ φυλάῃ; ἐγὼ ὁ κύων. Σὲ ποιόν ἐναπόκειται ἡ ἀνάγκη τῆς φυλάξεως; ἐµοὶ (σ ἐµένα). Ἄρα: Ἐµοὶ ἀνάγκη ἐστι φυλάττειν = ἐγὼ εἶναι ἀνάγκη να φυλά(σσ)ω. ασυνόµενες λέξεις: ἡµέρα (καθηµερινός).

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Ετυμολογικά 1. Να κατατάξετε τα παρακάτω παράγωγα ουσιαστικά στην κατηγορία στην οποία ανήκουν (υποκοριστικά, περιεκτικά, τοπικά): κυνηγέσιον, πευκών, σφηκιά, κηπάριον, χαλκεῖον, πυργίσκος, ξιφίδιον,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Ετυμολογικά 1. Να κατατάξετε τα παρακάτω ουσιαστικά σε μια από τις κατηγορίες που δίνονται στην παρένθεση (παρώνυμα, εθνικά, πατρωνυμικά): σκαπανεύς, Ἀβδηρίτης, Ἀτρείδης, Θηβαῖος, δεσμώτης, Κυψελίδης,

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΜΑΔΑ Α : AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀθηναῖοι, ὡς καὶ οἱ ἑτέρας πόλεις κατοικοῦντες, πολλὰ ἐν τῷ βίῳ ἐπιτηδεύουσι, ἵνα τὰ ἀναγκαῖα πορίζωνται: Ναυσικύδης ναύκληρος ὢν περὶ τὴν τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ 322Α - 323Α

ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ 322Α - 323Α ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Αµυραδάκη 20, Νίκαια (210-4903576) ΤΑΞΗ... Γ ΛΥΚΕΙΟΥ... ΜΑΘΗΜΑ...ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ... Α] ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Γ ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Γ ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΣΗΣΑ 2 1. Να συμπληρώσετε τα κενά με τα παραθετικά των επιθέτων και των επιρρημάτων που βρίσκονται στην παρένθεση. - Τὸ σῴζειν τἀγαθὰ τοῦ κτήσασθαι (χαλεπόν, συγκρ.). - Τῶν ἀνδρῶν ἐπολέμησαν αἱ γυναῖκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω Ε- ΝΕ- ΣΤΩ- ΤΑΣ ΠΑ- ΡΑ- ΤΑ- ΤΙ- ΚΟΣ ΜΕΛ- ΛΟ- ΝΤΑΣ ΚΛΙΣΗ ΟΡΙΣΤΙ- ΚΗ ε ιμί ε ι εστί(ν) εσμέν εστέ ε ισί(ν) η/ ην ησθα ην ημεν ησαν εσομαι εσ η/ εσει εσται εσόμεθα εσεσθε εσονται ΥΠΟΤΑ-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ) ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 1: Ἴσως οὖν εἴποιεν ἂν πολλοὶ τῶν φασκόντων φιλοσοφεῖν, ὅτι οὐκ ἄν ποτε ὁ δίκαιος ἄδικος γένοιτο, οὐδὲ ὁ σώφρων

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 29 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Α] Να εντοπίσετε το Ρήμα, το Υποκείμενο και το Κατηγορούμενο ή το Αντικείμενο/α: 1. Ὁ σοφὸς ἐστι εὐδαίμων. 2. Βουκεφάλας ὑπὸ καύματος καματηρὸς ἐγένετο. 3. Ὁ ἵππος μέλας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4 η Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας

Ενότητα 4 η Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας Ενότητα 4 η Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας Πλέομεν οὖν ὅσον τριακοσίους Είχαμε διανύσει λοιπόν, κατά το θαλάσσιο σταδίους ταξίδι μας περίπου τριακόσια στάδια καὶ προσφερόμεθα νήσῳ μικρᾷ και πλησιάζαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Β ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Β ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Θεωρητικά στοιχεία 1. Παρατακτική σύνδεση α. Ασύνδετη παράταξη ή ασύνδετο σχήμα Είναι ο αρχικός και απλοϊκός τρόπος σύνδεσης όμοιων προτάσεων ή όρων. Κατ αυτόν τα συνδεόμενα μέρη διαδέχονται

Διαβάστε περισσότερα

1. Να τονίσετε τις λέξεις και να δικαιολογήσετε την επιλογή σας, αναφέροντας τον αντίστοιχο κανόνα τονισμού

1. Να τονίσετε τις λέξεις και να δικαιολογήσετε την επιλογή σας, αναφέροντας τον αντίστοιχο κανόνα τονισμού ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (Κατεύθυνση) Λύνοντας τις παρακάτω ασκήσεις, θα μπορέσετε να ξαναθυμηθείτε τη γραμματική που μάθατε τα προηγούμενα χρόνια. Μπορείτε να ανατρέχετε στο βιβλίο της γραμματικής

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Πλάτωνος Πρωταγόρας 323C-324Α

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Πλάτωνος Πρωταγόρας 323C-324Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 Η ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΓΟΡΔΙΟΥ ΔΕΣΜΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 Η ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΓΟΡΔΙΟΥ ΔΕΣΜΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 Η ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΓΟΡΔΙΟΥ ΔΕΣΜΟΥ Ἀλέξανδρος δὲ ὡς ἐς Γόρδιον παρῆλθε, πόθος λαμβάνει αὐτὸν τὴν ἅμαξαν ἰδεῖν τὴν Γορδίου καὶ τοῦ ζυγοῦ τῆς ἁμάξης τὸν δεσμόν.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ενότητα 3 ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Αµυραδάκη 20, Νίκαια (210-4903576) ΤΑΞΗ... Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ... ΜΑΘΗΜΑ...ΑΡΧΑΙΑ... ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ Ἐν μὲν οὖν τῷ λοιπῷ βίῳ τὴν τοιαύτην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4)

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4) 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Συγγραφείς: Παναγιώτης Δεμέστιχας, Στέλλα Γκανέτσου Υπεύθυνη Παραγωγής: Φωτεινή

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΚΛΙΣΗ ὁ νεανίας ὁ Γοργίας ὁ Αἰσχίνης ὁ ἐργάτης ὁ Σπαρτιάτης [ᾱ] ὁ Τεγεάτης [ᾱ] ὁ πολίτης [ῑ] ὁ τεχνίτης [ῑ] ὁ κριτής /πληθυντικού ὁ πρεσβύτης [ῡ] /πληθυντικού ὁ δεσπότης 1 ἡ δουλεία ἡ δωρεά ἡ ἐπιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α Κείμενο Ἀκούσας ταῦτα ὁ Θηραμένης, ἀνεπήδησεν ἐπί τήν ἑστίαν καί εἶπεν: «Ἐγώ δ ἔφη, ὦ ἄνδρες, ἱκευεύω τά πάντων ἐννομώτατα, μή ἐπί Κριτίᾳ εἶναι ἐξαλείφειν

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο Πλάτωνος Πρωταγόρας (323Α-Ε)

1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο Πλάτωνος Πρωταγόρας (323Α-Ε) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ: ( 52) Ἀκούσας ταῦτα ὁ Θηραμένης, ἀνεπήδησεν ἐπὶ τὴν ἑστίαν καὶ εἶπεν «Ἐγὼ δ, ἔφη, ὦ ἄνδρες, ἱκετεύω τὰ πάντων ἐννομώτατα, μὴ ἐπὶ Κριτίᾳ εἶναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 15 Α. Κείμενο Η Αθήνα προπύργιο της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15. Α. Η διαχρονικότητα της Ελληνικής Γλώσσας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15. Α. Η διαχρονικότητα της Ελληνικής Γλώσσας Α. Η διαχρονικότητα της Ελληνικής Γλώσσας Η γλώσσα που μιλούμε σήμερα, η Νεοελληνική, είναι αποτέλεσμα μιας συνεχούς εξελικτικής πορείας της Ελληνικής Γλώσσας μέσα στους αιώνες. Η Ελληνική Γλώσσα, παρά

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου. Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο. Α Τετράμηνο

Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου. Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο. Α Τετράμηνο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο Α Τετράμηνο Το δειγματικό δοκίμιο αξιολόγησης που ακολουθεί βασίζεται στον γενικό τύπο διαγωνίσματος που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ)

ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ) Τετάρτη 17 Ιουνίου 2015 ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ) ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένω ἀπολογία, 18-19 Τῶν τοίνυν ἄλλων στρατειῶν καὶ φρουρῶν οὐδεμιᾶς ἀπελείφθην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ β ΛΥΚΕΙΟΥ Ξενοφῶντος, Ἑλληνικά, 1,1,27-28 Ἐν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ ἠγγέλθη τοῖς τῶν Συρακοσίων στρατηγοῖς οἴκοθεν ὅτι φεύγοιεν ὑπὸ τοῦ δήμου. Συγκαλέσαντες οὖν τοὺς ἑαυτῶν στρατιώτας Ἑρμοκράτους

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου. Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου. Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Γραμματική: Συμφωνόληκτα 3 Κλήση αφωνόληκτων 4-6 Κλίση ημιφωνόληκτων 7-15 Ασκήσεις 16-23 Εργασία για το σπίτι 24 Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (5) ιδαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1-4

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1-4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2011

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2011 ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2011 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ www.scooltime.gr www.schooitime.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ ΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ

ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ Κατά την κλίση των ρημάτων παρουσιάζονται ορισμένοι όμοιοι τύποι. Ιδιαίτερη προσοχή λοιπόν πρέπει να δοθεί στους εξής: 1. Το γ ενικό πρόσωπο Οριστικής Ενεστώτα Ενεργητικής Φωνής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ. Αρχαία ελληνική γλώσσα. Κορίνα Τσιτσιρίκου

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ. Αρχαία ελληνική γλώσσα. Κορίνα Τσιτσιρίκου ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ Αρχαία ελληνική γλώσσα Κορίνα Τσιτσιρίκου ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ Οι αντωνυμίες που δηλώνουν τα τρία πρόσωπα του λόγου, πρώτο, δεύτερο και τρίτο, λέγονται προσωπικές. Το πρώτο πρόσωπο είναι εκείνο που μιλά:

Διαβάστε περισσότερα

Β ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ. Αρσενικά και θηλυκά σε ως και ουδέτερα σε ων. Α. ΑΣΥΝΑΙΡΕΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

Β ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ. Αρσενικά και θηλυκά σε ως και ουδέτερα σε ων. Α. ΑΣΥΝΑΙΡΕΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ Β ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ Περιλαμβάνει τις εξής κατηγορίες: ΑΣΥΝΑΙΡΕΤΑ ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΑ ΑΤΤΙΚΟΚΛΙΤΑ Αρσενικά και θηλυκά σε ος και ουδέτερα σε ον. Αρσενικά και θηλυκά σε ους και ουδέτερα σε ουν. Αρσενικά και θηλυκά σε ως

Διαβάστε περισσότερα

2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ

2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ 2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ Κείμενο: Λυσίου «Υπέρ Μαντιθέου» ( 18-21) ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α. Από το κείμενο που

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 7 η H λύση του γόρδιου δεσμού

Ενότητα 7 η H λύση του γόρδιου δεσμού Ενότητα 7 η H λύση του γόρδιου δεσμού Ὡς δέ Άλέξανδρος παρῆλθεν ἐς Γόρδιον, πόθος λαμβάνει αὐτόν ἰδεῖν τήν ἅμαξαν τήν Γορδίου καί τόν δεσμόν τοῦ ζυγοῦ τῆς ἁμάξης. Πρός δέ δή ἄλλοις καί τόδε ἐμυθεύετο περί

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 324A C

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 324A C ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ευτέρα Ἔκδοσις Τίπρέπεινὰγνωρίζῃ ΕΝΑΣΕΛΛΗΝΑΣΜΑΚΕΔΟΝΑΣ 1. Ὅτι οἱ Σκοπιανοὶ λένε τεράστια ψέματα καὶ ὅτι ἔστησαν ἕνα φαντασιώδη μύθο γιὰ τὴν καταγωγή τους. Στὴν πλειονότητά τους εἶναι Σλαῦοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 1) Πώς είναι το πολιτικό σκηνικό στην Αθήνα; Σε ποια παράταξη ανήκει ο Θηραμένης και ποια ήταν η πρόταση του στην εκκλησία του δήμου;

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 1) Πώς είναι το πολιτικό σκηνικό στην Αθήνα; Σε ποια παράταξη ανήκει ο Θηραμένης και ποια ήταν η πρόταση του στην εκκλησία του δήμου; ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ερωτήσεις κατανόησης 1) Πώς είναι το πολιτικό σκηνικό στην Αθήνα; Σε ποια παράταξη ανήκει ο Θηραμένης και ποια ήταν η πρόταση του στην εκκλησία του δήμου; 2) Ποια η διπλωματική δραστηριότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4)

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4) ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4) Ὅτι μὲν οὖν νομοθετητέον περὶ παιδείας καὶ ταύτην κοινὴν ποιητέον, φανερόν τίς δ ἔσται ἡ παιδεία καὶ πῶς χρὴ παιδεύεσθαι, δεῖ μὴ λανθάνειν.

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 21 Μαΐου 2015 08:00-10:30

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα γνωρίζετε, από τον Ιούνιο του 2010 ένα νέο «ΔΙΑΚΡΟΤΗΜΑ» λειτουργεί και στη Χαλκίδα. Στο Φροντιστήριό μας, κάνοντας χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 3) Να σχολιάσετε τον κάθε όρο ειρήνης και ποιές συνέπειες θα έχει για τους Αθηναίους. Πώς ο Ξενοφώντας διακρίνει τον σημαντικότερο όρο;

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 3) Να σχολιάσετε τον κάθε όρο ειρήνης και ποιές συνέπειες θα έχει για τους Αθηναίους. Πώς ο Ξενοφώντας διακρίνει τον σημαντικότερο όρο; ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ερωτήσεις κατανόησης 1) Ποια απάντηση έδωσαν οι Σπαρτιάτες στους συμμάχους τους για την τύχη των Αθηναίων; Ποιοι οι λόγοι αυτής της απόφασης και ποια τα κίνητρα των Σπαρτιατών; Πώς την κρίνετε;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Κείµενο ιδαγµένο: ηµοσθένους, Υπέρ τῆς Ῥοδίων ἐλευθερίας, (18-20) 18 Ὥστ ἔγωγ οὐκ ἄν ὀκνήσαιµ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α1. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί η ηθική σχετίζεται με την ευχαρίστηση και τη δυσαρέσκεια, αφού εξαιτίας της ευχαρίστησης κάνουμε τα ευτελή πράγματα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΡΧΑΙΑ / Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31/03/2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Εἰ μέλλουσιν ἡμῖν ἐνθένδε εἴτε ἀποδιδράσκειν, εἴθ ὅπως

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Α1. (Μετάφραση) Και αυτά, επειδή η ηθική αρετή συνδέεται με τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα συναισθήματα. δηλαδή η ευχαρίστηση είναι εκείνη για την οποία κάνουμε τις τιποτένιες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσε με μια γραμμή καθένα από αυτά με μια από τις σημασίες της δεξιάς στήλης.

Σύνδεσε με μια γραμμή καθένα από αυτά με μια από τις σημασίες της δεξιάς στήλης. Αρχαία Ελληνικά Ενότητα 6. Λύσεις ασκήσεων 1. Συμπλήρωσε τις προτάσεις επιλέγοντας τη σωστή λέξη από το εξωτερικό πλαίσιο. 1) Πρίαμος ἢ Μενέλαος ἄρχει Σπάρτης; 2) Οὐχ ὁρῶ τὸ ἐμὸν ἀργύριον. Κλέπτης εἶ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Για την αξιολόγηση του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών Α Γυμνασίου με τη χρήση εξεταστικού δοκιμίου προτείνεται όπως: Για κάθε μέρος του

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Από το εγχειρίδιο της Α Γυμνασίου Ενότητα 12 Α. Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) Διδαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet*

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet* Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα Henri Tonnet* Παρ ότι η νέα ελληνική γλώσσα είναι κλιτική, η σειρά των λέξεων σ αυτή δεν είναι εντελώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 7 η : «Πολιτείες ντυμένες στα λευκά!» Παρελθοντικοί χρόνοι: Αόριστος-Παρατατικός...24 Το ρήμα «είμαι» στον αόριστο και παρατατικό...25 Χρονικοί και Αιτιολογικοί σύνδεσμοι...26 Παραθετικά επιθέτων...26

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια Β1, 5-8 Μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ γινόμενον ἐν ταῖς πόλεσιν οἱ γὰρ νομοθέται τοὺς πολίτας ἐθίζοντες ποιοῦσιν ἀγαθούς, καὶ τὸ μὲν βούλημα παντὸς

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, (321 Β6-322Α). Η κλοπή της φωτιάς

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, (321 Β6-322Α). Η κλοπή της φωτιάς ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 11 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ Ἰσοκράτους Ἐπιστολή Τιμοθέῳ 1-3 Περί μέν τῆς οἰκειότητος τῆς ὑπαρχούσης ἡμῖν πρός ἀλλήλους οἶμαί σε πολλῶν ἀκηκοέναι, συγχαίρω δέ

Διαβάστε περισσότερα

«Η αποφασιστικότητα του ρήτορα να λέγει την αλήθεια και η πρόταση ειρήνης που διατυπώνει»

«Η αποφασιστικότητα του ρήτορα να λέγει την αλήθεια και η πρόταση ειρήνης που διατυπώνει» 14-16 «Η αποφασιστικότητα του ρήτορα να λέγει την αλήθεια και η πρόταση ειρήνης που διατυπώνει» Επισηµάνσεις Στην αρχή του λόγου του ο Ισοκράτης ως ρήτορας επισηµαίνει τη σπουδαιότητα που έχουν για τους

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, 322Α-323Α.

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, 322Α-323Α. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου Περικλέους Ἐπιτάφιος (ΙΙ, 41)

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου Περικλέους Ἐπιτάφιος (ΙΙ, 41) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 6 IOYΝIOY 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ : ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα 3: Είναι - Συνειδέναι Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Τευχος πρωτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Άσκηση Υπόθεση παραχάραξης Το 1938, το Υφυπουργείον Δημοσίας Ασφαλείας του ελληνικού κράτους δημοσιεύει

Διαβάστε περισσότερα

1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, (324 Α-C).

1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, (324 Α-C). ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

πράξει και τι όχι. Η βεβαιότητα για την ορθότητα των πράξεων προέκυπτε για τους αρχαίους Έλληνες, από τον ορθό λόγο. Με τον ορθό λόγο πέτυχαν να

πράξει και τι όχι. Η βεβαιότητα για την ορθότητα των πράξεων προέκυπτε για τους αρχαίους Έλληνες, από τον ορθό λόγο. Με τον ορθό λόγο πέτυχαν να ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Εξάλλου, η αρετή αναφέρεται στα αισθήµατα και στις πράξεις όπου η υπερβολή αποτελεί σφάλµα και η έλλειψη και κατακρίνεται, ενώ το µέσο επαινείται και είναι ορθό και τα δύο αυτά έχουν σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα Ενότητα 2η : «Στο σπίτι και στη γειτονιά» Κύρια ονόματα...10 Γενική πτώση ουσιαστικών...11 Επίθετα...11 Συγκριτικός Βαθμός επιθέτων...11 Ενεστώτας: οριστική ενεργητικής και παθητικής φωνής...12 Βοηθητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ Διάλεξη 08 Δεύτερο επεισόδιο (163e-165a7): Κριτίου ρήσις και τέταρτος ορισμός της σωφροσύνης (τὸ γιγνώσκειν αὐτὸν ἑαυτόν) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε. ΠΡΟΟΔΟΣ ΕΣΠΕΡΙΔΩΝ 104, ΚΑΛΛΙΘΕΑ (ΤΗΛ.: 210 9514517) & ΑΙΓΑΙΟΥ 109, ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ (ΤΗΛ.: 210 9355996)

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε. ΠΡΟΟΔΟΣ ΕΣΠΕΡΙΔΩΝ 104, ΚΑΛΛΙΘΕΑ (ΤΗΛ.: 210 9514517) & ΑΙΓΑΙΟΥ 109, ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ (ΤΗΛ.: 210 9355996) ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε. ΠΡΟΟΔΟΣ ΕΣΠΕΡΙΔΩΝ 104, ΚΑΛΛΙΘΕΑ (ΤΗΛ.: 210 9514517) & ΑΙΓΑΙΟΥ 109, ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ (ΤΗΛ.: 210 9355996) ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ, Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Νοέμβριος 2011 15 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα Τεῦχος 15 - Νοέμβριος 2011 ISSN:

Διαβάστε περισσότερα