Περιεχόμενα ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ. Τόμος 7, Τεύχος 1, Ιανουάριος - Μάρτιος 2006

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιεχόμενα ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ. Τόμος 7, Τεύχος 1, Ιανουάριος - Μάρτιος 2006"

Transcript

1 ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τόμος 7, Τεύχος 1, Ιανουάριος - Μάρτιος 2006 Τριμηνιαίο Επιστημονικό Περιοδικό Ιδιοκτησία Ελληνική Εταιρεία Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Λ. Λαυρίου 65, Τ.Κ , Παιανία, Αττική Διεύθυνση διαδικτύου: Εκδότης Μιχάλης Ι. Παξινός Συμβουλευτική Συντακτική Επιτροπή: Ε. Βαϊρακτάρης Ι. Ιατρού Δ. Καρακάσης Γ. Πάνος Π. Χατζημανώλης Διευθυντής Σύνταξης Ι. Ιατρού Οδοντιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Θηβών 2, Γουδί, Αθήνα Τηλ.: , Fax: Αναπληρωτές Διευθυντές Σύνταξης: Ν. Κατσικέρης, Γ. Πάνος Βοηθοί Σύνταξης: Ν. Λυγιδάκη-Θεολόγη, Δ. Παπαδάκης Συντάκτες Τομέων: Ακτινολογία Ν. Παρίσης, Ε. Στεφάνου, Κ. Τσιχλάκης Εμφυτευμοτολογία - Προπροσθεπκή Χειρουργική Π. Αναστασιάδης, Λ. Ζουλούμης, Στ. Σωτηριάδου Επανορθωτική Χειρουργική Ν. Λαζαρίδης, Ν. Παπαδογεωργάκης, Θ. Ράπης Έρευνα, Βιοϋλικά, Νέες Τεχνολογίες Ι. Δημητρακόπουλος, Γ. Ηλιάδης, Ν. Λυγιδάκη Λοιμώξεις Χρ. Δενδρινός, Μ. Μποσινάκου, Α. Πατρικίου Ογκολογία Κ. Αντωνιάδης, Σ. Γαβριήλ, Α. Ραπίδης Οδοντοφατνιακή Χειρουργική Σ. Ιορδανίδης, Κ. Μάρτη, Π. Χριστόπουλος Ορθογναθική Χειρουργική & Αισθητική Χειρουργική Προσώπου Κ. Αλεξανδρίδης, Ε. Καραμπούτα, Θ. Σεμερτζίδης Παθολογία Στόματος Δ. Αντωνιάδης, Α. Κολοκοτρώνης, Α. ΣκλαΒούνου Στοματική & Γναθοπροσωπική Χειρουργική στα Παιδιά Σ. Δαλαμπίρας, Ε. Στυλογιάννη, Φ. Τζέρμπος Τραυματολογία Ε. Ελευθεριάδης, Γ. Ράλλης, Α. Τριανταφυλλίδου Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Στομ. και Γναθ. Χειρουργικής ( ): Ι. Ιατρού, Πρόεδρος Κ. Αλεξανδρίδης, Α' Αντιπρόεδρος Στ. Δαλαμπίρας, Β' Αντιπρόεδρος Ε. Καρυαμπά-Στυλογιάννη, Γεν. Γραμματέας Ε. Καραμπούτα-Βουλγαροπούλου, Ειδ. Γραμματέας Κ. Χούπης, Ταμίας Λ. Ζουλούμης, Μέλος Γ. Πάνος, Μέλος Γ. Ράλλης, Μέλος Εκτύπωση: Δ. Βελλινιάτη Τηλ Διαφημίσεις - Δημόσιες σχέσεις: Mιχ. Ι. Παξινός, Τηλ.: , Fax: Παραγωγή - Προώθηση - Συνδρομές: MEDICON Ε.Π.Ε. Δ. Πλακεντίας Αθήνα Τηλ.: , Fax: Ετήσιες συνδρομές: Εσωτερικού: 41 Εξωτερικού: 60 δολ. ΗΠΑ Νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, Εταιρείες: 53 Περιεχόμενα Ο Καρκίνος του Στόματος του Sigmund Freud. Μια ιστορική Αναδρομή. Λαζαρίδης Ν. 8 Ο Μεσοφρυορινικός Κρημνός. Η εμπειρία μας σε 9 Περιπτώσεις. Θωμαΐδης Β., Σερέτης Κ.., Ταμιωλάκης Δ., Ζωγραφόπουλος Δ., Παπαδόπουλος Ν., Τσάμης Ι. 19 Συνδυασμός Ακτινοθεραπείας και Κυτταροπροστασίας σε Ασθενείς με Καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου. Ανασκόπηση της διεθνούς Βιβλιογραφίας. Παντελής Π.., Βαχτσεβάνος Κ.., Κρικέλη Μ., Μπαρμπετάκης Ν., Αντωνιάδης Κ.., Δεστούνη Ε 26 Διαυγοκυτταρικό Καρκίνωμα Παρωτίδας. Περιγραφή Περίπτωσης με 7 Υποτροπές σε 25 χρόνια. Χατζηγιάννης Γ., Τόσιος Ι., Μανούσακας Θ. Βλαχοδημητρόπουλος Δ 37 Λουδοβίκεια Κυνάγχη: Επώνυμο με Παρελθόν και Μέλλον. Μάκος Χ.Π., Ψωμαδερης ΚΣ 43

2 HELLENIC ARCHIVES OF ORAL AND MAXILLOFACIAL SURGERY OFFICIAL PUBLICATION OF THE HELLENIC ASSOCIATION FOR ORAL AND MAXILLOFACIAL SURGERY Vol. 7, Nol, January - March 2006 Quarterly Scientific Journal Hellenic Association for Oral and Maxillofacial Surgery 65 Lavriou Avenue, Paiania, Attiki , Greece Website: Publisher M. J. Paxinos Advisory Editorial Board: P. Hatzimanolis I. Iatrou D. Karakasis G. Panos E. Vairaktaris Editor - in - chief I. Iatrou School of Dentistry, University of Athens 2 Thivon Str., Goudi Tel: , Fax: Associate Editors: N. Katsikeris, G. Panos Assistant Editors: N. Lygidakis-Theologie, D. Papadakis Section Editors: Dentoalveolar Surgery P. Christopoulos, S. Iordanidis, K. Marti Implantology P. Anastasiadis, S. Sotiriadou, L. Zouloumis Infections M. Bosinakou, C. Dendrinos, A. Patrikiou Oral and Maxillofacial Surgery in Children S. Dalabiras, E. Stylogianni, F. Tzerbos Oral Pathology D. Antoniadis, A. Kolokotronis, A. Sklavounou Oncology K. Antoniadis, S. Gabriel, A. Rapidis Orthognathic and Facial Aesthetic Surgery K. Alexandridis, I. Karabouta, T. Semertidis Radiology N. Parisis, E. Stefanou, K. Tsihlakis Reconstructive Surgery N. Lazaridis, N. Papadogeorgakis, Th. Rapis Research, Biomaterials, New Technology I. Dimitrakopoulos, G. Eliades, N. Lygidakis-Theologie Traumatology E. Eleftheriadis, G. Rallis, E. Triantafillidou Executive Council of the Hellenic Association for Oral and Maxillofacial Surgery ( ): I. Iatrou, President K. Alexandridis, First Vice President S. Dalabiras, Second Vice President E. Karyaba-Stylogianni, General Secretary E. Karabouta-Voulgaropoulou, Special Secretary K. Houpis, Treasurer L. Zouloumis, Member G. Panos, Member G. Rallis, Member Printing: D. Velliniati Tel Advertising - Public relations: M. J. Paxinos, Tel.: , Fax: Production - Promotion: MEDICON Ε.Π.Ε D. Plakentias Str., Athens Tel.: , Fax: Annual Subscription Rates: Greece: 41 Other Countries: 60 δολ. ΗΠΑ Hospitals, Health Centers, Scientific Societies: 53 Contents Oral Cancer of Sigmund Freud. An historic Review Lazaridis N. 8 The dorsal nasal Flap. Our Experience in 9 Cases. Thomaidis V., Seretis K., Tamiolakis D., Zografopoulos D., Papadopoulos N., TsamisΙ 19 Review of the Literature in Cytoprotection of normal Tissues in Patients with Head and Neck Cancer exposed to Radiation Therapy. Pantelis P., Bahtsevanos K., Mparmpetakis N., Krikeli M., Antoniadis K., Destouni E. 26 Clear cell Carcinoma of the Parotid: Report of a Case recurring 7 Times in 25 Years. Hatziyannis N., TosiosK.L, ManousakasTh., Vlachodimitropoulos D 37 Ludwig's Angina: A past Eponym with Future. Makos C.P., Psomaderis K.S 43

3 Η ΣΤΗΛΗ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Αγαπητοί αναγνώστες, Ήδη πέρασε ένας χρόνος από την ανάληψη της ευθύνης του περιοδικού από την παρούσα διεύθυνση. Όσον αφορά στην επιστημονική θέση του περιοδικού, η αύξηση της εμβέλειας και της απήχησης του σε παραπλήσιους επιστημονικούς χώρους -αν και δεν μπορεί εύκολα να προσμετρηθεί αριθμητικά- θεωρείται δεδομένη. Ιδιαίτερη απήχηση και ποικίλες συζητήσεις προκάλεσαν άρθρα, που χωρίς να αφορούν αυστηρά ιδωμένα πεδία του φάσματος της ειδικότητας μας, εντυπωσίασαν τόσο για τις ικανότητες των ειδικών Στοματικών και Γναθοπροσωπικών Χειρουργών αυτές καθ' αυτές, όσο και για τις αυξημένες δυνατότητες τους για γόνιμες συνεργασίες με όμορες ειδικότητες όπως της Πλαστικής Χειρουργικής, της Νευροχειρουργικής και της Ογκολογίας. Όσον αφορά στην «γραφειοκρατική» εργασία, καταβλήθηκε προσπάθεια να βελτιωθεί χρονικά και να τυποποιηθεί η διακίνηση κάθε νέου άρθρου που αποστέλλεται στο περιοδικό, με ενημέρωση των συγγραφέων για την παραλαβή, άμεση αποστολή στους κριτές, αποστολή και πάλι στους συγγραφείς με υποδείξεις κριτών και Σύνταξης για διορθώσεις, με στόχο την όσο το δυνατόν συντομότερη δημοσίευση του άρθρου (εφόσον κριθεί δημοσιεύσιμο). Αριθμητικά, από την προηγούμενη διεύθυνση Σύνταξης παρελήφθησαν 21 αδημοσίευτες εργασίες (ορισμένες είχαν σταλεί από το ), ενώ στην νυν διεύθυνση Σύνταξης στάλθηκαν, μέχρι τον 2ο/2006, 16 νέες εργασίες. Έγινε με συνέπεια η διακίνηση των εργασιών προς κριτές και συγγραφείς, με σαφή προτεραιότητα στις παλαιότερες εργασίες και ήδη μέχρι σήμερα δημοσιεύτηκαν στα 4 τεύχη του 2005 και το 1ο τεύχος του 2006, 16 «παλαιές» και 6 «νέες» εργασίες. Σε σχέση με την διεκπεραίωση των παλαιότερων μη δημοσιευμένων επιστημονικών άρθρων, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι έγινε προσπάθεια, με τις κατάλληλες αλλαγές, όπως προτείνονταν από τους εκάστοτε κριτές και σε συνεννόηση με τους συγγραφείς των εργασιών, να δημοσιευθούν και αυτές, ώστε να μην πηγαίνει τίποτα χαμένο από την πνευματική εργασία των συναδέλφων. Όπως είναι γνωστό, η δημοσίευση άρθρων σε ένα επιστημονικό περιοδικό εξαρτάται κατά κύριο λόγο από την προσκόμιση άρθρων των διαφόρων συγγραφέων. Ευθύνη της διεύθυνσης Σύνταξης είναι η ορθή διαδικασία κρίσης των άρθρων και η σειρά δημοσίευσης τους ανάλογα με τις απαιτήσεις ενός επιστημονικού περιοδικού όχι μόνο σε ποικιλία ύλης και νεωτερισμούς αλλά και σε θέματα ευρύτερου ενδιαφέροντος. Στόχος και επιθυμία της Σύνταξης είναι να υπάρξει αρκετός αριθμός άρθρων, ώστε να ομαδοποιηθούν και να υπάρχει σε κάθε τεύχος ένα άρθρο από κάθε επιστημονικό πεδίο ενδιαφέροντος της Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής. Αναφερόμαστε τόσο σε βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις για ενημέρωση, σε κλινικές μελέτες πρόδρομες και αναδρομικές καθώς και σε παρουσίαση περιπτώσεων με ενδιαφέρον. Γενικά η μέχρι σήμερα ανταπόκριση των συγγραφέων μπορεί να κριθεί ικανοποιητική καθώς η προσκόμιση άρθρων φαίνεται ότι είναι αρκετή για να καλύψει τις δυνατότητες δημοσίευσης τους σε εύλογο χρονικό ορίζοντα. Στο φετεινό πρώτο τεύχος του περιοδικού μας φιλοξενούμε με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 150 χρόνων από τη γέννηση του S. Freud, ένα άρθρο του Καθηγητή Ν. Λαζαρίδη. Όσοι αναρωτηθείτε τι σχέση μπορεί να έχει η Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική με τον ιδρυτή της Ψυχανάλυσης δεν έχετε παρά να αναγνώσετε το άρθρο αυτό, όπου εκτίθενται πολλά, ενδιαφέροντα και εν πολλοίς άγνωστα στοιχεία. Ακόμη είναι εμφανής η επιμέλεια και η συνέπεια των περισσοτέρων κριτών, έτσι ώστε να αισθανόμαστε την υποχρέωση να τους ευχαριστήσουμε και από τη θέση αυτή. Ελπίζουμε και οι υπόλοιποι κριτές που δεν ανταποκρίνονται με την ίδια ταχύτητα, να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν σία καθήκοντα τους αυτά, ξεπερνώντας την στενότητα χρόνου στην οποία όλοι μας κινούμαστε. Με τα δεδομένα αυτά φαίνεται ότι το περιοδικό μας βρίσκεται σε καλό δρόμο ως προς τους αρχικά τεθέντες στόχους μας. Στο σημείο αυτό, από τη θέση του Διευθυντή Σύνταξης, θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες για την άψογη συνεργασία στους αναπληρωτές διευθυντές και βοηθούς Σύνταξης κ.κ. Γ. Πάνο, Ν. Κατσικέρη, Ν. Θεολόγη-Λυγιδάκη και Δ. Παπαδάκη. Αγαπητοί συνάδελφοι Σας καλούμε να παρουσιάσετε την επιστημονική σας εμπειρία μέσα από τις στήλες του περιοδικού μας και απευθυνόμαστε και στους νεώτερους συναδέλφους καλώντας τους να συμμετέχουν «εγγράφως». Το περιοδικό μας είναι ανοιχτό για να δημοσιεύονται τεκμηριωμένα άρθρα αλλά και για γόνιμο επιστημονικό διάλογο με σχόλια και προσωπικές απόψεις πάνω στα άρθρα που δημοσιεύονται. Σας ευχόμαστε ευχάριστη ανάγνωση. Για τη Διεύθυνση Σύνταξης Αναπληρωτής Καθηγητής Ι. Ιατρού ΤΟΜΟΣ 7, No 1, 2006

4 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 7(1): 9-19, Ελληνικής Εταιρείας Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Ο καρκίνος του στόματος του Sigmund Freud. Μία ιστορική Αναδρομή* Λαζαρίδης Ν. 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Παρουσιάζεται μία ιστορική αναδρομή που αφορά στον Sigmund Freud και την 16ετή πορεία του καρκίνου της υπερώας που παρουσίασε. Στην εργασία καταγράφονται πολλές πληροφορίες που αφορούν στην εξέλιξη της νόσου, την χειρουργική αντιμετώπιση και την αποκατάσταση του ελλείμματος από ιατρούς και οδοντιάτρους διαφόρων ειδικοτήτων. Μέσα από τις περιγραφές, σκιαγραφούνται επώνυμοι γναθοπροσωπικοί χειρουργοί της εποχής, με σημαντικότερο τον Καθηγητή της Βιέννης Η. Pichler, καθώς και οι γνώσεις και οι μέθοδοι αντιμετώπισης του στοματικού καρκίνου την χρονική περίοδο , κυρίως στην Βιέννη αλλά και στο Λονδίνο. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τον Μάιο του 1999, μέλη της West Kent Medicochirurgical Society του Λονδίνου επισκέφτηκαν την πόλη της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα, προσκεκλημένοι του εκλιπόντος, σήμερα, Καθηγητή της Στοματολογίας, Ιωάννη Καγιάβη. Ως μέρος των δραστηριοτήτων της παραμονής τους στην πόλη μας, οργανώθηκε επιστημονική συνεδρίαση με ιστορικά ιατρικά θέματα. Προτάθηκε στο συγγραφέα αυτού του άρθρου ως στοματογναθοπροσωπικός χειρουργός, να αναπτύξει κατά τη γενόμενη ομιλία του, τα ιστορικά στοιχεία της όλης πορείας και εξέλιξης του καρκίνου του στόματος του Sigmund Freud. To περιεχόμενο της ομιλίας έτυχε ιδιαίτερα ζωηρού ενδιαφέροντος, ώστε πολλοί από τους Άγγλους συναδέλφους να εκφράσουν την έντονη επιθυμία τους να δούν και δημοσιευμένη την ομιλία σε αγγλόφωνο επιστημονικό περιοδικό η οποία και πραγματοποιήθηκε (Lazaridis, 2003). Μεταγενέστερα και πολλοί Έλληνες συνάδελφοι που είτε παρακολούθη- 1. Καθηγητής της Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής του Α.Π.Θ. * Αφιερώνεται στον αείμνηστο συνάδελφο και φίλο Ιωάννη Καγιάβη, Καθηγητή Στοματολογίας του ΑΠΘ σαν την ομιλία είτε διάβασαν τη δημοσίευση της στο British Journal of Oral and Maxillofacial Surgery (2003)41, 78-83, εξέφρασαν τη ζωηρή επιθυμία τους να την έχουν δημοσιευμένη και στην ελληνική γλώσσα, γεγονός που ικανοποιείται με την παρούσα δημοσίευση. ΚΑΠΝΙΣΜΑ Ο Sigmund Freud ( ), ο πατέρας της ψυχανάλυσης, αγαπούσε τα πούρα (Aziz 2000, Bourgeron 2000). Σε ηλικία 72 ετών, ο Freud έγραψε για την τελικά μοιραία για αυτόν συνήθεια: «Άρχισα το κάπνισμα στην ηλικία των 24, πρώτα, τσιγάρα αλλά σύντομα αποκλειστικά πούρα και καπνίζω ακόμη σήμερα και είμαι πολύ απρόθυμος να περιορίσω στον εαυτό μου αυτήν την ευχαρίστηση...» (I began smoking at the age of 24, first cigarettes but soon exclusively cigars, and am still smoking now and very reluctant to restrict myself in this pleasure...) (Schur, 1972). To 1923 ήταν 66 χρονών και κάπνιζε μέχρι 20 πούρα την ημέρα. Στα περισσότερα απ' τα πορτραίτα του, ο Freud εμφανίζεται με το πούρο του, μάρκας Don Pedro, την αγαπημένη του μάρκα (Εικ. 1). Το 1889 όταν ήταν 33 ετών, ο Freud είχε ένα καρδιακό επεισόδιο και αρρυθμίες. Ο γιατρός του, Wilhelm Fleiss, τον συμβούλεψε να ελαττώσει το κά-

5 10 Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΤΟΥ SIGMUND FREUD Εικ.1: Ο Sigmund Freud γύρω στα 1921 με το αγαπημένο του πούρο μάρκας Don Pedro. πνισμα και εν τέλει να το σταματήσει εντελώς, συμβουλή την οποία ο Freud αγνόησε λέγοντας: «Δεν υπακούω στις απαγορεύσεις σου για το κάπνισμα. Το κάπνισμα μου 'χει προσφέρει τέτοια 'υπηρεσία' κατά τη διάρκεια της ζωής μου που μόνο ευγνώμων μπορώ να του είμαι. Χωρίς αυτό δε θα μπορούσα να εργαστώ τόσο σκληρά ή τόσο πολύ όσο εργάστηκα» (I am not obeying your smoking prohibitions; do you really consider it such a boon to live a great many years in misery? Smoking has rendered me such service during my life that I can only be thankful. Without it I could not have worked as hard or long as I did) (Deutsch, 1956). Η συνήθεια του όμως αυτή προκάλεσε τελικά καρκίνο του στόματος, ο οποίος τον βασάνισε για 16 χρόνια και στο τέλος επέφερε το θάνατο του. Ο Freud αντιλήφθηκε ένα επώδυνο οίδημα στην υπερώα του το φθινόπωρο του 1917 χωρίς, ωστόσο, να δώσει σε αυτό πολλή προσοχή. Κατά τη γνώμη του, η αιτία του οιδήματος ήταν το γεγονός ότι για ένα μικρό χρονικό διάστημα αναγκάστηκε να σταματήσει το κάπνισμα, καθώς τα πούρα είχαν σπανίσει προς το τέλος του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Το οίδημα εξαφανίστηκε, όπως πίστευε, όταν ξανάρχισε το κάπνισμα. Κατέληξε ακόμη και στο συμπέρασμα ότι η αλλοίωση αυτή ήταν ψυχογενής. Μέχρι το Φεβρουάριο του 1923 ο καρκίνος δεν τον ενόχλησε ιδιαίτερα. Ήταν τότε, ωστόσο, που η αλλοίωση εξελίχθηκε σε έλκος. Για ακόμη μια φορά ο Freud αδιαφόρησε για περίπου 2 μήνες, μέχρι τον Απρίλιο του ίδιου χρόνου όταν (στα 67 του) επισκέφτηκε τον Maxim Steiner, έναν δερματολόγο και φίλο του και τον Felix Deutsch, τον οικογενειακό του γιατρό και φίλο επίσης. Ο Freud είπε στον Deutsch: «ετοιμάσου να δεις κάτι που δε θα σου αρέσει» (be prepared to see something you will not like) (Deutsch, 1956). Και οι δύο γιατροί του κατέληξαν στην ίδια κλινική διάγνωση, δηλαδή ενός προχωρημένου καρκίνου, που αναπτυσσόταν στη δεξιά οπίσθια σκληρή υπερώα. Επειδή ήταν γνωστό και στους δύο ότι ο Freud υπέφερε επίσης από άγχος και κατάθλιψη, εξαιτίας του θανάτου ενός εγγονού του, φαίνεται ότι τον ενημέρωσαν ότι ο καρκίνος ήταν απλά μια άσχημη περίπτωση λευκοπλακίας, οφειλόμενη στο υπερβολικό κάπνισμα, η οποία απαιτούσε βιοψία και χειρουργική αφαίρεση της αλλοίωσης (Deutsch, 1956). Παρ' όλ' αυτά, ο Freud υποπτεύθηκε ότι η αλλοίωση ήταν καρκίνος και αναφερόταν σ' αυτόν ως «το αγαπημένο μου νεόπλασμα» (my dear neoplasm) (Davenport, 1993). Ένιωσε ακόμη και προδομένος από την εξαπάτηση των γιατρών του και απέφευγε τον Deutsch για μήνες. Προτίμησε, με δική του πρωτοβουλία, να ρωτήσει τη γνώμη του Marcus Hajek, Καθηγητή Λαρυγγολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης (Εικ. 2) που συμβούλεψε επίσης χειρουργική αφαίρεση. Έτσι άρχισε ένα ολέθριο κεφάλαιο στη θεραπεία του στοματικού καρκίνου του Freud (Davenport, 1993). Ο Freud αμφέβαλλε μάλλον για τον Hajek παρά τη φήμη του τελευταίου ως του καλύτερου Λαρυγγολόγου στη Βιέννη. Ένιωθε ότι ο Hajek ήταν κάπως διφορούμενος προς τους ασθενείς του, (Aziz, 2000) μια διαίσθηση η οποία σύντομα δικαιώθηκε. Αναφερόμενος στις χειρουργικές ικανότητες του Hajek, ο Schur (Schur, 1972) σημείωσε στα απομνη- ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

6 Ν. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ 11 κόρη του Καθηγητή Schnitzler, ιδρυτή της ρινολαρυγγολογικής κλινικής της Βιέννης. Ως απόρροια αυτού του γάμου, η καριέρα του Hajek άνθισε καθώς το πιο σημαντικό εμπόδιο (ο Καθηγητής Schroetter) παραμερίστηκε. Ο Hajek τελικά έγινε διευθυντής του Ρινολογικού τμήματος του Νοσοκομείου του Πανεπιστημίου της Βιέννης και έμεινε γνωστός από την περίφημη 'τριάδα του Hajek' (Hajek's triad) που περιλαμβάνει διάτρηση του ρινικού διαφράγματος, ξηρότητα του ρινικού βλεννογόνου και παρέκκλιση του ρινικού διαφράγματος με λοίμωξη. Η ΠΡΩΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΣΤΟΝ FREUD Εικ.2: Ο Marcus Hajek μονεύματα του Freud, "Freud: living and dying", ότι ο Hajek ήταν ένας μέτριος χειρουργός. Η πιο σημαντική παρατήρηση του Schur σ' αυτά τα απομνημονεύματα ήταν ότι ο Hajek δεν είχε τα προσόντα να χειρουργήσει μια κακοήθεια η οποία θα περιλάμβανε και εκτομή τμήματος της άνω γνάθου. M. HAJEK (Ρινολαρυγγολόγος) Ο Marcus Hajek ( ) ήταν γιος ενός γυρολόγου που ζούσε σε μια μικρή πόλη στην Ουγγαρία. Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης και ειδικεύτηκε στη ρινολογία και στη λαρυγγολογία. Η σταδιοδρομία του ήταν κάπως ασταθής και ο ίδιος βρισκόταν συχνά σε σύγκρουση με τον διευθυντή του τμήματος Καθηγητή Schroetter, καθώς ο δεύτερος αρνιόταν στον Hajek μόνιμη θέση, τουλάχιστον όσο αυτός ζούσε. Η απάντηση του Hajek σ' αυτό ήταν: «τότε κ. Καθηγητά θα ήταν ανειλικρινές εκ μέρους μου να σας ευχηθώ μια πολύ μακρόχρονη ζωή» (then professor it would be dishonest of me to wish you a very long life). Αυτό το εμπόδιο στη σταδιοδρομία του Hajek ήταν μόνο προσωρινό αφού αυτός αργότερα παντρεύτηκε την Στις 20 Απριλίου του 1923, ο Deutsch συνόδευσε τον Freud στα εξωτερικά ιατρεία της κλινικής στην οποία διευθυντής ήταν ο Hajek και η αλλοίωση αφαιρέθηκε χειρουργικά σε συνθήκες εξωτερικού ιατρείου. Η χειρουργική επέμβαση θεωρείται απαράδεκτη για την σοβαρότητα της νόσου του ασθενούς. Ο Hajek παραμέλησε να τελέσει ταχυβιοψίες ελέγχου των χειρουργικών ορίων, εάν δηλαδή ήταν ελεύθερα από όγκο. Επίσης δεν διενήργησε και επαρκή αιμόσταση (Deutsch 1956, Aziz 2000). Ο όγκος αφαιρέθηκε μόνο εν μέρει και η σοβαρή αιμορραγία κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης σήμαινε ότι ο Freud δεν μπορούσε να επιστρέψει στο σπίτι του όπως είχε σχεδιαστεί, αλλά θα έπρεπε να εισαχθεί στην κλινική του Hajek. Δυστυχώς η κλινική ήταν γεμάτη και ο Freud αναγκάστηκε να περάσει τη νύχτα του σ' ένα μικροσκοπικό δωμάτιο της κλινικής, που το μοιραζόταν μ' έναν διανοητικά καθυστερημένο, κωφάλαλο νάνο. Κατά τη διάρκεια της νύχτας μια ακόμη σοβαρή αιμορραγία συνέβη και ο Freud, ανίκανος να μιλήσει, δεν μπορούσε να ζητήσει βοήθεια (Davenport 1993, Aziz 2000). Ο θαρραλέος νάνος, όμως, έψαξε παντού στο νοσοκομείο για βοήθεια και τελικά κατάφερε να βρει μια νοσηλεύτρια, η οποία έθεσε υπό έλεγχο την αιμορραγία. Όταν η κόρη του Freud, Άννα (Εικ.3), έφτασε στην κλινική του Hajek, βρήκε τον πατέρα της ζαλισμένο να κάθεται σε μια καρέκλα γεμάτος αίμα και χωρίς την παρακολούθηση γιατρού ή νοσοκόμας. Η Άννα αρνήθηκε να αφήσει τον πατέρα της μόνο και έμεινε ΤΟΜΟΣ 7, No 1, 2006

7 12 Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΤΟΥ SIGMUND FREUD Εικ.3: Ο Sigmund Freud με την κόρη του Άννα πριν από τη διάγνωση του στοματικού του καρκίνου. Γνήσια κόρη ενός αθάνατου πατέρα. Εικ.4: Ο Hans Pichler MD, DDS ( ) μαζί του καθ' όλη τη διάρκεια της νύχτας. Ωστόσο, ένα ακόμη απίστευτο γεγονός ήταν ότι, όταν λίγο αργότερα η κατάσταση του Freud χειροτέρεψε ανησυχητικά, ο εφημερεύων χειρουργός αρνήθηκε να σηκωθεί απ' το κρεβάτι του και να φροντίσει τον Freud. Ο Hajek έκανε την επίσκεψη στους ασθενείς του το επόμενο πρωί, αλλά έδωσε πολύ λίγη προσοχή στην κατάσταση του Freud, παρουσιάζοντας μόνο τις λεπτομέρειες της επέμβασης στους φοιτητές που τον συνόδευαν. Εν συνεχεία επέτρεψε στον Freud να φύγει από το νοσοκομείο. Ο Jacob Erdheim, Καθηγητής Παθολογικής Ανατομικής, διέγνωσε «Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα», μια διάγνωση την οποία είχε κάνει ο Freud για τον εαυτό του όταν αναφερόταν στην αλλοίωση του ως «το αγαπημένο μου νεόπλασμα» (my dear neoplasm). Ο Hajek συμβούλεψε ακτινοθεραπεία, η οποία πραγματοποιήθηκε από τον Guido Holzknecht. Ένας από τους βοηθούς του Hajek, o Feuchtinger χορήγησε επίσης στον Freud μια σειρά από θεραπείες με κάψουλες ραδίου (Davenport 1992, 1993). Η ακτινοθεραπεία προξένησε στον Freud εκτός των άλλων πόνο και τρισμό. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1923, ο Deutsch μεσολάβησε να επισκεφτεί ο Freud έναν Στοματογναθοπροσωπικό χειρουργό, τον Καθηγητή Hans Pichler (Εικ. 4). Ο Pichler διαπίστωσε κρατηροειδές έλκος στην οπίσθια περιοχή του δεξιού γναθιαίου κυρτώματος, έναν ψηλαφητό υπογνάθιο λεμφαδένα και τρισμό. Σχεδίασε να διενεργήσει "μερική εκτομή της δεξιάς άνω γνάθου συνδυασμένη με εκτομή του γλωσσικού φλοιού της δεξιάς κάτω γνάθου από την κορωνοειδή απόφυση μέχρι τον πρώτο κάτω δεξιό γομφίο" (Aziz 2000). Ο Pichler σχεδίασε με μεγάλη φροντίδα την χειρουργική του επέμβαση και την διενήργησε πρώτα σε πτώματα για να τελειοποιήσει την τεχνική. Η εν γένει αντιμετώπιση της βλάβης επηρεάστηκε από τον Claude Martin, ο οποίος, ήδη από το 1889, είχε τονίσει τη σημασία της άμεσης προσθετικής απόφραξης του μετεγχειρητικού ελλείμματος μετά από εκτομές όγκων της άνω γνάθου. Η προ- APXEIA ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

8 Ν. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ 13 εγχειρητική προετοιμασία του Pichler για τέτοιους ασθενείς περιελάμβανε αυστηρή στοματική υγιεινή, αντικατάσταση ελαττωματικών προσθετικών αποκαταστάσεων και αμφίβολων οδοντικών εμφράξεων, έτσι, ώστε να εφαρμοσθεί ανετότερα ο προσθετικός αποφρακτήρας (obturator). Η. PICHLER (Στοματογναθοπροσωπικός χειρουργός) Ο Hans Pichler ( ) ήταν γιος ενός διάσημου οδοντίατρου που είχε την οδοντιατρική φροντίδα και της Αυστριακής Αυλής. Ως φοιτητής, ο Pichler ήταν άριστος. Σπούδασε ιατρική στη Βιέννη, στο Freiburg και στην Πράγα. Μετά από ένα χρόνο εκπαίδευσης στη γενική χειρουργική στη Βιέννη, εγκατέλειψε το στόχο του να ειδικευτεί στη χειρουργική, καθώς είχε αναπτύξει έκζεμα από το σπρέι ανθρακικού οξέος που χρησιμοποιείτο τότε απ' τους χειρουργούς. Έτσι, ο Pichler μεταπήδησε στην οδοντιατρική και το 1902 ξεκίνησε τις σπουδές του υπό την επίβλεψη του "πατέρα της μοντέρνας οδοντιατρικής" (the father of modern dentistry), GV Black, στην Οδοντιατρική Σχολή του Northwestern University του Σικάγου. Ο Black ήταν ο πρώτος Αμερικανός που υποστήριξε την ανάταξη και ακινητοποίηση των καταγμάτων της νωδής κάτω γνάθου μέσω περιγναθικής συρμάτωσης. Μόλις ο Pichler επέστρεψε στη Βιέννη, ξεκίνησε ακαδημαϊκή καριέρα και έγινε ένας «παραγωγικός» συγγραφέας επιστημονικών κειμένων. Καταγεγραμμένο ανάμεσα σία έργα του είναι το βιβλίο του: Ή Χειρουργική του Στόματος και των Γνάθων' (Surgery of the Mouth and Jaws). Σαν άνθρωπος ο Pichler κρατούσε ένα χαμηλό προφίλ. Ήταν άριστος χειρουργός του στόματος και οι εγχειρητικές τεχνικές του ήταν «επιθετικές» για την εποχή του. Ήταν και ο πρώτος που ξεκίνησε να χρησιμοποιεί προσθετικές αποκαταστάσεις σε ελλείμματα της άνω γνάθου στην Ευρώπη. Ο βοηθός του, ο Otto Hoffer, ήταν ο πρώτος που περιέγραψε μια γενειοπλασπκή. Ο Pichler εκπαίδευσε επίσης τον Richard Trauner, ο οποίος με τη σειρά του εκπαίδευσε τον Hugo Obwegeser, o οποίος, τέλος, έχει εκπαιδεύσει τους περισσότερους γναθοχειρουργούς από οποιονδήποτε άλλον (Wolfe και Berkowitz, 1989). Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΣΤΟΝ FREUD Η χειρουργική επέμβαση πραγματοποιήθηκε από τον Pichler σε δύο στάδια: στις 4 και στις 11 Οκτωβρίου του Στο πρώτο στάδιο ο Pichler απολίνωσε τη δεξιά έξω καρωτίδα για να μειώσει την αιμορραγία κατά τη διάρκεια του δεύτερου σταδίου και αφαίρεσε τον υπογνάθιο αδένα μαζί με τους υπογνάθιους λεμφαδένες. Αυτό το στάδιο έγινε υπό τοπική αναισθησία με pantopon (ένα παράγωγο του οπίου). Η ιστολογική εξέταση του τραχηλικού παρασκευάσματος ήταν αρνητική για κακοήθεια. Η τοπική αναισθησία προτιμήθηκε έναντι της γενικής αναισθησίας επειδή ο κίνδυνος εισρόφησης αίματος από την πρώτη θεωρήθηκε για τότε μηδαμινός. Στη δεύτερη χειρουργική επέμβαση (11 Οκτωβρίου 1923) ο Pichler χρησιμοποίησε ηλεκτροκαυτηρίαση. Η εξωστοματική τομή του εκτεινόταν από το μέσο του άνω χείλους, γύρω από τη βάση του δεξιού ρινικού πτερυγίου και έφθανε ως το μέσο της σύστοιχης πλευράς της μύτης. Μέσω αυτής της τομής αφαίρεσε μεγάλο τμήμα της δεξιάς άνω γνάθου από τον κυνόδοντα ως το γναθιαίο κύρτωμα και μέρος της κάτω γνάθου (έσω επιφάνεια της κορωνοειδούς απόφυσης, γλωσσική περιοχή του κλάδου καθώς και των κάτω δεξιών, πρώτου, δεύτερου και τρίτου, γομφίων με φατνιακό οστούν). Αποκαλυμμένες περιοχές του βλεννογόνου της δεξιάς παρειάς καλύφθηκαν με μερικού πάχους δερματικό μόσχευμα που πάρθηκε από τον βραχίονα. Η κοιλότητα που προέκυψε από την εκτομή της άνω γνάθου πωματίσιηκε έπειτα με γάζα ιωδοφορμίου και τοποθετήθηκε ο προκατασκευασμένος από τον ίδιο τον Pichler αποφρακτήρας (obturator). Μετά τη χειρουργική επέμβαση, ο Pichler ήταν της άποψης ότι το μόνο του λάθος ήταν ότι δεν είχε αφαιρέσει περισσότερο έσω πτερυγοειδή μυ και φοβόταν ότι θα εμφανιζόταν υποτροπή σε εκείνη την περιοχή. Ο πωματισμός αντικαταστάθηκε μετά από μια εβδομάδα. Τρεις βδομάδες αργότερα (στις 7 Νοεμβρίου), ο Pichler παρατήρησε ένα μικρό έλκος στην περιοχή των δεξιών πτερυγοειδών αποφύσεων. Ήταν υποτροπή της αρχικής νόσου που επιβεβαιώθηκε με βιοψία. ΤΟΜΟΣ 7, No 1, 2006

9 14 Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ TOY ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΤΟΥ SIGMUND FREUD Η ΤΡΙΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΣΤΟΝ FREUD Η τρίτη χειρουργική επέμβαση πραγματοποιήθηκε πάλι από τον Pichler στις 12 Νοεμβρίου. Αυτή περιλάμβανε την αφαίρεση των δεξιών πτερυγοειδών αποφύσεων που είχαν απομείνει και το μεγαλύτερο τμήμα της δεξιάς μαλθακής υπερώας, αν και άφησε από την τελευταία ένα οπίσθιο όριο πλάτους περίπου 1 cm. Σύντομα όμως, μετά απ' την επέμβαση, το οπίσθιο αυτό όριο της μαλθακής υπερώας «κατέρρευσε» πλήρως με συνέπεια ο Freud να μείνει μ' ένα έλλειμμα της άνω γνάθου το οποίο εμφάνιζε σημαντικές δυσκολίες στο να πετύχει αποτελεσματικά η προσθετική του αποκατάσταση με αποφρακτήρα. Σαν αποτέλεσμα, οι τροφές, η ομιλία, το κάπνισμα και η εξασφάλιση σταθερότητας και άνεσης του obturator παρέμειναν τεράστια προβλήματα για τον Freud για την υπόλοιπη ζωή του. Αυτά τα προβλήματα χειροτέρεψαν με την εμφάνιση, επιπλέον και ενός τρισμού. Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΣΤΟΝ FREUD Στις 17 Νοεμβρίου του 1923 ο Freud αποφάσισε να υποστεί την κατά Steinach χειρουργική μέθοδο από τον Victor Blum. Η χειρουργική επέμβαση περιλάμβανε την απολίνωση του σπερματικού πόρου του όρχεως για να διεγερθεί η έκκριση της ορχικής ορμόνης (testicular hormone), και, αν όλα πάνε καλά, να βελτιωθεί η γενική κατάσταση του ασθενή. Καθώς ο καρκίνος εθεωρείτο νόσος που προσέβαλλε τους ηλικιωμένους, η επερχόμενη «ανανέωση» με τον τρόπο αυτό θα επηρέαζε την εξέλιξη του καρκίνου του Freud ευνοϊκά. Ωστόσο, ο Freud δήλωσε ότι αυτή η συγκεκριμένη χειρουργική επέμβαση δεν καλυτέρευσε την κατάσταση του, αν και δεν υπήρξε περαιτέρω υποτροπή μέχρι το TO OBTURATOR Ο προσθετικός αποφρακτήρας (obturator), που αρχικά κατασκευάσθηκε από τον Pichler, διαχώριζε την στοματική από την ρινική κοιλότητα του Freud. Ήταν ένας συνδυασμός αποφρακτήρα και κινητής μερικής οδοντοστοιχίας κατασκευασμένα από βουλκανίτη, ένα είδος σκληρού καουτσούκ και χρυσού. Οι στεφάνες κατασκευάσθηκαν από πορσελάνη. Ο Freud ονόμασε τον όλο μηχανισμό «το τέρας» (the monster) και το περιέγραψε ως: «το ακριβές μοντέλο ενός απαραίτητου κακού» (the very model of a necessary evil) (Freud, 1992). Καθώς το περίγραμμα των ορίων της εκτομής της άνω γνάθου μεταβάλλεται συνεχώς, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων της μετεγχειρητικής επούλωσης, ο Pichler έκανε πολλές προσπάθειες βελτίωσης του αποφρακτήρα με αναγομώσεις. Όλες οι αναγομώσεις του obturator διαμορφώθηκαν στο στόμα του Freud και όταν η επανεφαρμογή θεωρήθηκε επιτυχής, αναπαράχθηκαν με βουλκανίτη. Ωστόσο, παρά τις συνεχείς αναγομώσεις (πέντε μέχρι το 1928), ο Freud, αν και ήταν ευγνώμων προς τον Pichler, συνέχισε να έχει μεγάλες δυσκολίες με τον αποφρακτήρα του στόματος του, συμπεριλαμβανομένου του πόνου και της ανεπαρκούς απόφραξης. Η εισαγωγή του obturator μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με τη βοήθεια της κόρης του, Άννας. Παρά τις βελτιώσεις που επέφερε ο Pichler, οι οποίες έκαναν το obturator πιο αποδεκτό, ο Freud δεν ήταν ικανοποιημένος και στην απελπισία του στράφηκε στον ειδικό προσθετολόγο, Καθηγητή Hermann Schroeder, του Οδοντιατρικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου του Βερολίνου, θ Schroeder ανέλαβε την κατασκευή νέας προσθετικής συσκευής στο Βερολίνο, η οποία ήταν βελτιωμένη έκδοση των προηγούμενων από την άποψη της άνεσης και της λειτουργικότητας της. 'Οταν ο Freud επέστρεψε στην Βιέννη, ο Dr Joseph Weinmann, ένας μαθητής του Schroeder, ανέλαβε τη φροντίδα αυτής της νέας προσθετικής συσκευής. Ο Pichler, ωστόσο, ήταν ακόμη ο χειρουργός του Freud (Davenport 1992, 1993). θ Weinmann έγινε αργότερα Καθηγητής της Οδοντιατρικής στο Σικάγο. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η νέα προσθετική συσκευή ήταν πολύ καλύτερη από τις προηγούμενες. Ο Pichler εντυπωσιάστηκε όταν την είδε, αν και ανησυχούσε, ότι μία πολύ πιθανή ανάγκη απομάκρυνσης της γέφυρας λόγω χαλάρωσης των αγκίστρων και των γειτονικών δοντιών, θα μπορούσε να καταστρέψει αυτό το καλό αποτέλεσμα. Για 3 χρόνια ο Freud δεν είχε κάποιο ιδιαίτερο πρό- APXEIA ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

10 Ν. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ 15 Εικ.5: Η Marie Bonaparte, μαθήτρια και φίλη του Freud ( ) Εικ.6: Ο Varastad Η. Kazanjian MD, DDS ( ) βλήμα με την νέα του οδοντοστοιχία, μέχρι το 1931 όταν για ακόμη μία φορά σκέφτηκε ότι χρειαζόταν μία νέα προσθετική συσκευή. Εκείνη την εποχή, δυο φίλες του, η Ruth Mack Brunswick και η πριγκίπισσα Marie Bonaparte (Εικ.5), μία απόγονος του Ναπολέοντα, έπεισαν τον κάπως απρόθυμο Καθηγητή Varastad Kazanjian (Εικ. 6), έναν οδοντίατρο, Στοματογναθοπροσωπικό και πλαστικό χειρουργό, ο οποίος ήρθε στο Βερολίνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες, να κουράρει τον Freud. Κατά τη διάρκεια του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, ο Kazanjian είχε εργασθεί στη Βρετανία με τον Harold Gillies και θεράπευσε Βρετανούς στρατιώτες με τραύματα σιο πρόσωπο. Έπειτα επέστρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες, σπούδασε ιατρική και εξελίχθηκε σ' έναν άριστο πλαστικό χειρουργό. Ο αμερικανικός τύπος αναφερόταν σ' αυτόν ως «ο άνθρωπος - θαύμα του δυτικού μετώπου» (the miracle man of the western front). Η Brunswick εντόπισε τον Kazanjian στο ξενο- δοχείο του στο Βερολίνο, ενώ παρακολουθούσε ένα οδοντιατρικό συνέδριο (Aziz, 2000). Στην αρχή ο Kazanjian αρνήθηκε να αναλάβει την κατασκευή μιας νέας προσθετικής συσκευής. Η Brunswick, ωστόσο, έπεισε τον πατέρα της (μέλος του συμβουλίου επιτηρητών στο Harvard) να μεσολαβήσει και να πείσει τον Kazanjian να κουράρει τον Freud. Ο Kazanjian κατασκεύασε νέα προσθετική συσκευή για τον Freud στο ιατρείο του Pichler σε διάστημα 3 εβδομάδων (Εικ. 7) και αμείφθηκε με το ποσό των $6000 για την δουλειά του. Αυτή η προσθετική συσκευή ήταν μόνο το μισό σε μέγεθος και βάρος σε σχέση με την προηγούμενη. Παρά το υψηλό της κόστος δεν ήταν ιδιαίτερα επιτυχής. Ο Freud, ωστόσο, τη χρησιμοποίησε για 3 χρόνια, μέχρι το Εντυπωσιάστηκε, ωστόσο, πολύ από την προσωπικότητα του Kazanjian, αναφερόμενος σ' αυτόν ως ο «μάγος» (magician), και τον περιέγραφε ως «έναν ντροπαλό άνθρωπο με χαμόγε- ΤΟΜΟΣ 7, No 1, 2006

11 16 Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΤΟΥ SIGMUND FREUD Εικ.7: Η προσθετική συσκευή με αποφρακτήρα του Freud που κατασκεύασε ο Kazanjian το λο σαν τον Charlie Chaplin» (a shy man with a smile like Charlie Chaplin) (Freud, 1992). Δήλωσε για την προσθετική συσκευή του Kazanjian: «μπορώ να μιλήσω, να μασήσω και να καπνίσω, τουλάχιστον τόσο καλά όσο πριν» (I can speak, chew and smoke at least as well as before) (Freud, 1992). Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ Το 1934 εμφανίστηκε μία προκαρκινική αλλοίωση που αντιμετωπίσθηκε με Βελόνες ραδίου με τη βοήθεια μίας νέας προσθετικής συσκευής από βουλκανίτη, που κατασκευάστηκε από τον Pichler (Davenport 1993). Σύντομα μετά απ' αυτό, ο Pichler αντικατέστησε αυτήν την προσθετική συσκευή ραδίου χρησιμοποιώντας μία τεχνική διπλασιασμού. Το 1936 ο Pichler διέγνωσε υποτροπή του καρκίνου του Freud, την πρώτη μετά το Μία νέα χειρουργική επέμβαση ακολούθησε, η οποία ήταν η πρώτη που διενεργήθηκε στον Freud υπό γενική αναισθησία και για την οποία δήλωσε, ότι ήταν πολύ εντυπωσιασμένος από τη μέθοδο. Εκείνη την ίδια χρονιά οι Ναζί έφτασαν στη Βιέννη. Αν και ο Freud διακήρυττε ότι ήταν άθεος, είχε ανατραφεί, παρόλα αυτά, με την εβραϊκή πίστη και ήταν μέλος της βιεννέζικης εβραϊκής κοινότητας. Η Γκεστάπο απείλησε ότι θα συλλάβει αυτόν και τα μέλη της οικογενείας του με πολλές κατηγορίες, οπότε σκεφτόταν σοβαρά να διαφύγει στο Λονδίνο. Συνήθιζε να λέει, ωστόσο: «Πού θα 'πρεπε να πάω στην κατάσταση εξάρτησης και σωματικής ανημποριάς μου;» (Where should I go in my state of dependence and physical helplessness) (Freud, 1992). Προφανώς ένιωθε ασφαλής να βρίσκεται κοντά σιον χειρουργό του, Pichler, ο οποίος, ακόμη και εκτός εργασίας, δεν θα πήγαινε μακριά απ' τον ασθενή του. Ωστόσο, η προσωρινή σύλληψη της κόρης του Freud, Άννας, από την Γκεστάπο έπεισε τον Freud να διαφύγει στο Λονδίνο. Ο Pichler, η επιρροή του οποίου είχε τότε αυξηθεί κατά πολύ στην Αυστρία, τον βοήθησε να δραπετεύσει. Ο γιος του Freud, Ernst, ζούσε ήδη στο Λονδίνο, οπότε ο Freud μετανάστευσε εκεί με την Άννα. Συνοδεύτηκε από τον γιατρό και φίλο του Schur. Μετακόμισαν σ' ένα σπίτι σιο Swiss Cottage του Λονδίνου, το οποίο είναι σήμερα το μουσείο του Freud (Εικ. 8). Εκτός απ' αυτό, ιδρύθηκε το 1971 και δεύτερο μουσείο στη Βιέννη στην οδό Μπεργκάσε 19, το οποίο το 2004 επισκέφτηκαν θαυμαστές του «Πατέρα της ψυχανάλυσης». Το 2006 αναμένεται να αυξηθεί ο αριθμός των επισκεπτών, καθώς συμπληρώνονται 150 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου ψυχιάτρου. Για να αυξηθούν ακόμα πιο πολύ τα έσοδα του μουσείου, η Αυστριακή κυβέρνηση βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Αγγλική, ώστε να της παραχωρηθεί για κάποιο χρονικό διάστημα το θρυλικό ψυχαναλυτικό ντιβάνι του Freud που βρίσκεται σήμερα στο μουσείο του Freud στο Λονδίνο (Εικ.9 ). Μετά από σύσταση του Pichler, o Freud (Εικ.10α,β) εμπιστεύτηκε την φροντίδα του, στο Λονδίνο, στον George Exner, έναν ικανό στοματοχειρουργό. Επίσης, ήταν υπό την παρακολούθηση του Trotter, ενός γενικού χειρουργού, και του Harmer, ενός χειρουργού λαρυγγολόγου. Ωστόσο, όταν μία νέα υποτροπή εμφανί- APXEIA ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

12 Ν. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ 17 Εικ.8: Το σπίτι του Freud από το 1938 μέχρι το 1939 στο Λονδίνο, σήμερα το μουσείο του Freud. Εικ.10 α. Φωτογραφία διαβατηρίου του Freud το Η μετεγχειρητική ασυμμετρία του προσώπου του είναι εμφανής στη δεξιά πλευρά (βέλος). β. Ο Freud σε σκίτσο της ίδιας εποχής όπου και πάλι είναι εμφανής η μετεγχειριτική ασυμμετρία στο πρόσωπο του (βέλος). Εικ.9: Το ψυχαναλυτικό ντιβάνι που σήμερα βρίσκεται στο μουσείο του Freud στο Λονδίνο. στηκε, ο Pichler έπρεπε να ταξιδέψει στην Αγγλία και να βρίσκεται σε κλινική του Λονδίνου για να εγχειρήσει τον Freud για τελευταία φορά τον Σεπτέμβριο του 1938 (Romm, 1983). Έναν χρόνο αργότερα, το Σεπτέμβριο του 1939, ο Dr Finzi συνέστησε ακτινοθεραπεία. Το τελευταίο έτος της ζωής του (ο Freud πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου του 1939 ) υπήρξε έτος δύσκολο για τον Freud. Ο ανυπόφορος πόνος του ανακουφίστηκε με Orthoform, ένα φάρμακο που σχετίζεται με την κοκαΐνη. Το παυσίπονο εφαρμόστηκε τοπικά ενδοστοματικά. Η επιδείνωση της κατάστασης του ήταν ραγδαία και μετά από μερι- Εικ.11: Με τη σκυλίτσα του, Chow Jofi, 1937 κούς μήνες το δέρμα πάνω από το δεξιό ζυγωματικό εμφάνισε γαγγραινώδη νέκρωση. Τελικά δημιουργήθηκε επικοινωνία μεταξύ της στοματικής κοιλότητας και του δέρματος στην περιοχή αυτή. Ο φίλος και γιατρός του Schur, όταν αντιλήφθηκε το διαμπερές μετανεκρωτικό έλλειμμα σκέφτηκε να εισάγει το Orthoform ΤΟΜΟΣ 7, No 1, 2006

13 18 Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΤΟΥ SIGMUND FREUD μέσω αυτής της επικοινωνίας. Ωστόσο, η δυσοσμία από τους νεκρωμένους ιστούς ήταν ανυπόφορη και ο Freud είχε Λυπηθεί ιδιαίτερα όταν η σκυλίτσα του, Chow (Εικ. 11), ανίκανη να αντέξει τη δυσοσμία, συνήθιζε να κάθεται σιη γωνιά του δωματίου του. Το κρεβάτι είχε καλυφθεί με μία δικτυωτή σκηνή (κουνουπιέρα) για προστασία από τα κουνούπια, επειδή τα έντομα έλκονταν απ' αυτήν την δυσοσμία (Aziz, 2000). Καθώς οι μήνες περνούσαν, ακόμη και το Orthoform παρείχε περιορισμένη ανακούφιση από τον πόνο. Η θυγατέρα του Άννα και ο γιατρός Schur μπορούσαν να αντιληφθούν ότι το τέλος ήταν κοντά. Μέχρι τότε ο Freud συνέχιζε να βλέπει αρκετούς ασθενείς την ημέρα αλλά τελικά αποφάσισε ότι δε μπορούσε να δουλέψει άλλο. Κάποια στιγμή το 1928 ο Freud ανάγκασε τον Schur να υποσχεθεί, ότι δε θα τον άφηνε να υποφέρει άσκοπα στο τέλος της ζωής του. Έτσι στις 21 Σεπτεμβρίου του 1939 ο Freud ζήτησε βοήθεια από τον Maxim Schur και του ζήτησε να κρατήσει την υπόσχεση που κάποτε είχε δώσει. Ο Freud άρπαξε το χέρι του Schur και του ψιθύρισε: «Αγαπημένε μου Schur, σίγουρα θυμάσαι την πρώτη μας συζήτηση. Υποσχέθηκες, τότε, να μη με εγκαταλείψεις όταν θα έρθει η ώρα μου. Τώρα δεν είναι τίποτα άλλο παρά βάσανο και δεν έχει νόημα πια» (My dear Schur, you certainly remember our first talk. You promised me then not to forsake me when my time comes. Now it is nothing but torture and makes no sense any more) (Schur 1972, Lazaridis 2003). Ο Schur του έδωσε 200 mg μορφίνης και άλλα 200 μετά από 12 ώρες. Ο Freud έπεσε σε κώμα και πέθανε στις 3 π.μ. στις 23 Σεπτεμβρίου του 1939 σε ηλικία 83 ετών. Μ' αυτόν τον τρόπο η θαυμάσια αλλά και ταραχώδης ζωή του έφτασε σιο τέλος της, με τη βοήθεια της...ευθανασίας (Romm 1983, Lazaridis 2003). Κατά τη διάρκεια της 16χρονης δοκιμασίας της υγείας του, αν και πολλοί ειδικοί συνέβαλαν περιστασιακά στη θεραπεία του Freud, η ομάδα που ήταν υπεύθυνη για την περισσότερη φροντίδα του από το 1917 μέχρι το θάνατο του, το 1939, αποτελούνταν ουσιαστικά από έναν άνθρωπο, τον Στοματογναθοπροσωπικό χειρουργό της εποχής εκείνης Καθηγητή του Πανεπιστημίου της Βιέννης Hans Pichler (Davenport, 1993). Αυτός ο υπέροχος άνθρωπος και επιστήμων έκανε όλες τις απαραίτητες χειρουργικές επεμβάσεις και κατασκεύασε τις περισσότερες προσθετικές συσκευές με αποφρακτήρα που ήταν απαραίτητες για την αποκατάσταση της στοματικής λειτουργίας του διάσημου ασθενούς του. Για τα επόμενα 16 χρόνια παρακολουθούσε τον ασθενή του στενά. Αυτό σήμαινε μεγάλη δέσμευση καθώς η κατάσταση του Freud απαιτούσε πολυάριθμες και σε πυκνά χρονικά διαστήματα επισκέψεις. Μόνο το 1924 απαιτήθηκαν 74 ιατρικά ραντεβού. Μία αναφορά γραπτής αφήγησης αυτής της περιόδου που αφορούσε την πορεία της νόσου του Freud, έγινε από τον ίδιο τον Pichler στα Γερμανικά αλλά σε μία μορφή στενογραφίας που είχε εφεύρει ο πατέρας του. Το μόνο άλλο άτομο που καταλάβαινε αυτή τη μορφή της στενογραφίας ήταν η γραμματέας του Pichler, η οποία αντέγραψε όλες τις σημειώσεις σε καθαρό γραφικό χαρακτήρα στη γερμανική γλώσσα. Η μετάφραση στα Αγγλικά έγινε από τον Dr Lagos Levy και η ακρίβεια της μετάφρασης ελέγχθηκε από τον Dr Maxim Schur, πιστό φίλο και γιατρό του Freud. To μουσείο του Freud στην οδό Maresfield Gardens 20, στο Swiss Cottage του Λονδίνου ήταν η κατοικία του Freud για τον τελευταίο χρόνο της ζωής του, από το 1938 μέχρι το SUMMARY Sigmund Freud's oral Cancer - An historic Review Lazaridis N Professor of Oral and Maxillofacial Surgery, Dental School, University of Thessaloniki, Greece The paper is an historic review on Sigmund Freud and the 16 years lasting efforts to teat his cancer of the palate. Extended information is given regarding the stages of the disease, the surgical treatment and the restoration with the use of obturators, from medical doctors and dentists of different specialities. Well known maxillofacial surgeons of the time are presented with most prominent being H. Pichler, Professor of Vienna University. Knowledge and methods of treatment for oral cancer during the years at Vienna and London are described. ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΠΚΗΣ

14 Ν.ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ 19 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Aziz SR.: Sigmund Freud: psychoanalysis, cigars, and oral cancer. J Oral Maxillofac Surg 2000; 58: Bourgeron J. : Freud: secrets of his family. Illustrated Greek Hist 2000;389: Davenport JC. : The prosthetic care ofsigmund Freud. Br Dent J1992; 172: Davenport JC: Sigmund Freud's illness: the ultimate team approach to head and neck cancer? Facial Plast Surg 1993; 9: Deutsch F.: Reflections on Freud's one hundredth birthday. Psychosom Med 1956; 18: Freud S.: The diary ofsigmund Freud New York: MacMillan, Lazaridis Ν : Sigm und Freud's Oral Cancer. Br J Oral Maxillofac Surg 2003; 41: Romm S.: The unwelcome intruder. Freud's Struggle With Cancer. New York: Praeger Publishers, Schur M.: Freud: Living and Dying. New York: International Universities Press, Wolfe SA, Berkowitz S.: Plastic Surgery of the Facial Skeleton. Boston: Little, Brown, 1989:10. Διεύθυνση για ανάτυπα: Νικόλαος Λαζαρίδης Fax: ΤΟΜΟΣ 7, No 1, 2006

15 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 7(1): 20-26, Ελληνικής Εταιρείας Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Ο Μεσοφρυορινικός Κρημνός. Η Εμπειρία μας σε 9 Περιπτώσεις* Θωμαΐδης Β. 1, Σερέτης Κ. 2, Ταμιωλάκης Δ. 3,Ζωγραφόπουλος Δ. 4, Παπαδόπουλος Ν. 5, Τσάμης Ι. 6 * Κλινική Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η αποκατάσταση της μύτης αποτελεί πρόκληση για το χειρουργό, λόγω του περίπλοκου περιγράμματος της και την μεγάλη σημασία της στην εμφάνιση του ασθενούς. Πολλές τεχνικές αποκατάστασης των μαλακών δομών της μύτης, μετά από εκτομή όγκων, έχουν προταθεί, με τη χρήση ιστών τόσο από γειτονικές όσο και από απομακρυσμένες περιοχές. Στην παρούσα εργασία περιγράφεται η εγχειρητική τεχνική του μεσοφρυορινικού κρημνού, κατατίθεται η εμπειρία μας από την εφαρμογή του και συζητώνται τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Χρησιμοποιήσαμε την τελευταία τετραετία το μεσοφρυορινικό κρημνό σε 9 ασθενείς για την αποκατάσταση μετεγχειρητικών ελλειμμάτων, διαμέτρου 2 cm, που προέκυψαν μετά την εκτομή βασικοκυτταρικών καρκινωμάτων στο κάτω τριτημόριο της μύτης. Ο κρημνός επιβίωσε σε όλες τις περιπτώσεις και το αισθητικό αποτέλεσμα υπήρξε ιδιαίτερα ικανοποιητικό. Συμπερασματικά θεωρούμε ότι ο μεσοφρυορινικός κρημνός αποτελεί μια ιδιαίτερα αξιόπιστη επιλογή στην αποκατάσταση μέσου μεγέθους ελλειμμάτων του κάτω τριτημορίου της ρινός, καθόσον η κάλυψη γίνεται με δέρμα από την ίδια τη μύτη εξασφαλίζοντας αποκατάσταση με ίδια υφή και χρώμα, η επέμβαση γίνεται σε ένα χρόνο, και το αισθητικό αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα ικανοποιητικό. Ο μεσοφρυορινικός κρημνός αποτελεί μια ιδιαίτερα αξιόπιστη τεχνική αποκατάστασης μέσου μεγέθους ελλειμμάτων (με διάμετρο έως 2 εκατοστά) του κάτω τριτημορίου της ρινός. Περιγράφηκε το 1967 από τον Rieger και τροποποιήθηκε από τους Marchac (1970) και Marchac και Toth (1985, 1990), ενώ αρκετές παραλλαγές έχουν προταθεί ως σήμερα. Πρόκειται για περιστροφικό-προωθητικό κρημνό, ο οποίος παρέχει 1. Στοματικός και Γναθοπροσωπικός Χειρουργός, Επιμελητής Β'. 2. Ειδικευόμενος Ιατρός Γενικής Χειρουργικής. 3. Κυτταρολόγος, Επιμελητής Β'. 4. Δερματολόγος, Δ/ντής ΕΣΥ. 5. Παθολογοανατόμος, Αν. Καθηγητής, Δ.Π.Θ.. 6. Στοματικός και Γναθοπροσωπικός Χειρουργός, Επιμελητής Α '. Λέξεις κλειδιά: Μεσοφρυορινικός κρημνός, ρινική αποκατάσταση. ικανή ποσότητα δέρματος από την ράχη, την πλάγια επιφάνεια της ρινός και το μεσόφρυο για την αποκατάσταση των ρινικών ελλειμμάτων. Στη διεθνή βιβλιογραφία ο κρημνός συναντάται με μια πληθώρα ονομάτων που αντικατοπτρίζει την προσπάθεια να προσδιοριστεί με σαφήνεια η ανατομική προέλευση του, αλλά υποδηλώνει και την ποικιλία των σχεδιαστικών του παραλλαγών. Έτσι οι Rieger (1967), Rigg (1973) και Hardin (1980) τον περιγράφουν ως "dorsal nasal flap", οι Marchac (1970), Marchac και Toth (1985, 1990) και Wee (1991) ως "frontonasal flap", ο Jackson (1985) ως "extended glabellar flap" ή "heminose flap" ενώ τέλος ο Shah (1987) ως "sliding, rotation, degloving flap". Από την ημεδαπή βιβλιογραφία απουσιάζει μέχρι σήμερα κάποια περιγραφή ή ονοματοδοσία στην ελληνική γλώσσα του συγκεκριμέ-

16 Β. ΘΩΜΑΪΔΗΣ και συν. 21 νου κρημνού. Εμείς προτείνουμε τον όρο "μεσοφρυορινικός κρημνός" καθ'όσον θεωρούμε ότι ο όρος αυτός αποδίδει με μεγαλύτερη σαφήνεια την ανατομική προέλευση του κρημνού αλλά υπονοεί και τη σχεδίαση του. ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ Ο μεσοφρυορινικός κρημνός αν και αρχικά περιγράφηκε ως τυχαίας αιμάτωσης από τον Rieger (1967), εν τούτοις θεωρήθηκε από τον Marchac (1970) αξονικός, αφού συμπεριλαμβάνει ούτως ή άλλως τη γωνιαία αρτηρία σιο μίσχο του. Αυτό επέτρεψε τη μείωση του εύρους του μίσχου ακόμη περισσότερο, επιτυγχάνοντας με τον τρόπο αυτό ευχερέστερη περιστροφή και μετατόπιση. Έκτοτε ο κρημνός θεωρείται αξονικός σε όλες τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις του. Αρχικά, σχεδιάζεται κυκλοτερής εκτομή της Βλάβης και στη συνέχεια από το πλάγιο όριο του ελλείμματος και κατά μήκος της πλάγιας επιφάνειας της ρινός φέρεται γραμμή με κεφαλική κατεύθυνση προς το μέτωπο, που στην περιοχή του μεσοφρύου ανακάμπτει προς τον ετερόπλευρο προς το έλλειμμα έσω κανθό (βάση), σε σχήμα ανεστραμμένου V. Τέλος, σχεδιάζεται ένα τρίγωνο Burow, στο πλάγιο χείλος του αρχικού ελλείμματος, με προσανατολισμό της κορυφής του σύστοιχα προς τη βάση (Εικ.1α). Οι τομές, τοποθετούνται προσεκτικά, επιλέγοντας το ανεστραμμένο V στο μεσόφρυο να σχεδιαστεί εντός των ρυτίδων, ενώ στην περιοχή της ρινός οι τομές φέρονται κατά το δυνατόν στα έξω όρια της πλάγιας επιφάνειας. Μετά την εκτομή της βλάβης αφαιρείται το τρίγωνο Burow και η παρασκευή του κρημνού αρχίζει από την περιοχή του ελλείμματος, ετερόπλευρα του μίσχου. Η υπέγερση γίνεται, πάνω από το περιχόνδριο και το περιόστεο και κάτω από τους ρινικούς μύες, έτσι ώστε αυτοί να συμπεριλαμβάνονται στον κρημνό (επίπεδο αντίστοιχο με αυτό της ρινοπλαστικής). Στην περιοχή του μεσόφρυου η υπέγερση συνεχίζεται στο επίπεδο του υποδόριου ιστού, ενώ με ιδιαίτερη προσοχή παρασκευάζεται η ράχη της ρινός στην περιοχή του μίσχου, στον έσω κανθό, όπου ανευρίσκεται και διατηρείται η γωνιαία αρτηρία (Εικ.1β). Με τον τρόπο αυτό, αφενός η γωνιαία αρτηρία συμπεριλαμβάνεται εντός του κρημνού, αφ' ετέρου οι κλάδοι της, που αιματώνουν τους ρινικούς μύες, διατηρούνται, ενισχύοντας την αιματική άρδευση και βιωσιμότητα του κρημνού. Ο κρημνός περιστρέφεται και προωθείται, καλύπτοντας το έλλειμμα και καθηλώνεται με ράμματα στη δέκτρια θέση (Εικ.1γ). Είναι πολύ σημαντικό η συρραφή να γίνει χωρίς τάση, η οποία θα προκαλούσε παραμόρφωση της ρινός, έλκοντας προς τα άνω το ελεύθερο χείλος του ρώθωνα. Η συρραφή του κρημνού γίνεται σε ένα στρώμα και η περιοχή του μεσόφρυου συγκλείεται άμεσα ως V-Y. Ακολουθεί πιεστική επίδεση της ρινός για την αποφυγή αιματώματος και την εξασφάλιση της επαφής του κρημνού με τον υποκείμενο οστεοχόνδρινο σκελετό. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Στην κλινική μας χρησιμοποιήσαμε το μεσοφρυορινικό κρημνό σε 9 ασθενείς κατά την τελευταία τετραετία, 5 άντρες και 4 γυναίκες, με ηλικία που κυμαινόταν μεταξύ 46 και 82 έτη. Σε όλους τους ασθενείς ο κρημνός χρησιμοποιήθηκε για την αποκατάσταση μετεγχειρητικών ελλειμμάτων, διαμέτρου 2 cm, που προέκυψαν μετά την εκτομή βασικοκυτταρικών καρκινωμάτων στο κάτω τριτημορίου της μύτης. Σε 3 περιπτώσεις η εκτομή και αποκατάσταση έγινε υπό τοπική αναισθησία ενώ στις υπόλοιπες υπό γενική. Ο κρημνός επιβίωσε σε όλες τις περιπτώσεις με μοναδική επιπλοκή την επιδερμόλυση μικρού τμήματος του άπω ορίου του κρημνού σε έναν ασθενή, η οποία αντιμετωπίστηκε με συχνές αλλαγές και επούλωση κατά δεύτερο σκοπό. Σε όλες τις περιπτώσεις το αποτέλεσμα υπήρξε επαρκώς ικανοποιητικό (Εικ 1δ,ε, 2). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η ανακατασκευή της μύτης και η κάλυψη των ελλειμμάτων που προκύπτουν συνήθως από την εκτομή όγκων αλλά και από τραύματα, απαιτεί τόσο δημιουργικότητα όσο και εξειδικευμένη γνώση. Η μύτη είναι ένα μοναδικό όργανο που χαρακτηρίζεται από το περίπλοκο περίγραμμα, το διαφορετικής υφής, πάχους και χρώματος δέρμα σε κάθε περιοχή της, αλλά και την ιδιαίτερη σημασία της στην αισθητική του προσώπου και ΤΟΜΟΣ 7, No 1, 2006

17 22 Ο ΜΕΣΟΦΡΥΟΡΙΝΙΚΟΣ ΚΡΗΜΝΟΣ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΕ 9 ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Εικ. 1: α: Σχεδιασμός του μεσοφρυορινικού κρημνού. β: Υπέγερση του κρημνού. Διακρίνεται ο οστεοχόνδρινος σκελετός της μύτης, γ: Τελική συρραφή. δ: Η ασθενής ένα χρόνο μετά ε: Πλάγια άποψη ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

18 Β. ΘΩΜΑΪΔΗΣ και συν. 23 τη λειτουργία της αναπνοής. Αποτελώντας ένα έντονο και προέχον χαρακτηριστικό, ακόμη και μικρές παρεμβάσεις μπορούν να επιδράσουν καταλυτικά στην τελική εμφάνιση του ασθενούς. Οι περιοχές ιστικής διαθεσιμότητας για την αποκατάσταση των ρινικών ελλειμμάτων είναι η ίδια η μύτη, το μέτωπο, η παρειά, η οπισθοωτιαία χώρα και σπανιότερα ο τράχηλος, ενώ τα δερματικά μοσχεύματα και οι ελεύθεροι κρημνοί αποτελούν εναλλακτικές λύσεις σε περιπτώσεις, όπου είναι ανεπαρκής ή αδύνατη η χρήση κάποιου τοπικού κρημνού (Barton και Byrd 1990). Λαμβάνοντας υπόψη ότι η καλύτερη επιλογή για την αποκατάσταση ενός ελλείμματος είναι η χρήση δέρματος από την ίδια ανατομική περιοχή, ώστε το δέρμα να έχει παρόμοια υφή, χρώμα και πάχος, ο μεσοφρυορινικός κρημνός πληρώντας τα ανωτέρω κριτήρια αποτελεί μία από τις καλύτερες επιλογές στην επανορθωτική ρινοχειρουργική. Ο κρημνός βρίσκει ιδανική εφαρμογή σε ελλείμματα έως και 2cm που εδράζονται στο κάτω τριτημόριο της ρινός αν και έχει χρησιμοποιηθεί επίσης και σε ελλείμματα του μέσου τριτημορίου (Marchac και Toth 1985, Jackson, 1985). Σε ότι αφορά το σχεδιασμό υπάρχουν διάφορες παραλλαγές σε σχέση με την αφαίρεση των τριγώνων Burow. Ο Shah (1987) αφαιρεί δυο μικρά τρίγωνα, σε αντίθεση με τον Jackson (1985) που δεν αφαιρεί κανένα. Εμείς συνήθως αφαιρούμε ένα μεγάλο τρίγωνο, με την κορυφή προς το μίσχο, ενώ στις περιπτώσεις που αφαιρέσαμε και ένα δεύτερο στην αντίθετη θέση, θεωρώντας ότι με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται μεγαλύτερη ευελιξία του κρημνού, δεν διαπιστώσαμε σημαντική διαφορά (Εικ. 3α,β,γ). Πιστεύουμε ότι η ευελιξία και ικανότητα του κρημνού να περιστραφεί σε ένα μεγαλύτερο τόξο ούτως ώστε χωρίς τάση να καλύψει το έλλειμμα, εξασφαλίζεται πολύ καλύτερα με την αφαίρεση ενός μεγάλου τριγώνου Burow που οδηγεί αντίστοιχα σε μείωση του εύρους του μίσχου. Κατ' αυτόν τον τρόπο, αποφεύγεται η δημιουργία "δερματικού ωτίου" (dog ear) και η χωρίς τάση συρραφή μειώνει κατά πολύ το ενδεχόμενο έλξης του πτερυγίου και δυσμορφίας. Η μείωση του εύρους του μίσχου δεν συνιστά πρόβλημα από τη στιγμή που συμπεριλαμβάνεται στον κρημνό η γωνιαία αρτηρία και με προσεκτικούς χειρισμούς διασφαλίζεται η ακεραιότητα της (Εικ.4). Σε ελλείμματα Εικ. 2: α: Αποκατάσταση ρινικού ελλείμματος με μεσοφρυορινικό κρημνό. β: Μετεγχειρητικό αποτέλεσμα 6 μήνες μετά. γ: Πλάγια όψη του ασθενή. όμως που εδράζονται στη μέση γραμμή, η αφαίρεση του δεύτερου τριγώνου Burow στην αντίθετη από το μίσχο θέση μεταθέτει το πλάγιο σκέλος του κρημνού πλησιέστερα προς την ρινοπαρειακή αύλακα, βελτιώνοντας με τον τρόπο αυτό το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα. Κατά την υπέγερση του μεσοφρυορινικού κρημνού ΤΟΜΟΣ 7, No 1, 2006

19 24 Ο ΜΕΣΟΦΡΥΟΡΙΝΙΚΟΣ ΚΡΗΜΝΟΣ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΕ 9 ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Εικόνα4: Ο μίσχος μπορεί να στενέψει αρκετά, εξασφαλίζοντας μεγάλη ευελιξία στον κρημνό, χωρίς να διακυβεύεται η ασφάλεια του. Εικόνα 3: α: Σχεδιασμός μεσοφρυορινικού κρημνού με αφαίρεση δύο τριγώνων Burow. β: Παρασκευή του κρημνού. γ: Συρραφή. παρασκευάζεται ολόκληρη η ράχη και μεγάλο τμήμα της πλάγιας επιφάνειας της ρινός, σε επίπεδο μεταξύ περιοστέου/περιχονδρίου και μυών, αποκαλύπτοντας τον οστεοχόνδρινο σκελετό της ρινός. Το γεγονός αυτό επιτρέπει ακόμη και την τροποποίηση του σκελετού με άμβλυνση - αποκοπή του ρινικού ύβου, σε περιπτώ- σεις ασθενών με ευμεγέθη ύβο (Marchac και Toth, 1985). Ο μεσοφρυορινικός κρημνός είναι αξονικός κρημνός και η αγγείωσή του εξασφαλίζεται από τη γωνιαία αρτηρία, ενώ η φλεβική αποχέτευση, βασικός παράγοντας στην επιβίωση κάθε κρημνού, επιτυγχάνεται από την πρόσθια προσωπική φλέβα, μέσω τις γωνιαίας φλέβας. Οι περισσότεροι συγγραφείς τοποθετούν το μίσχο του κρημνού στον αντίθετο προς το έλλειμμα έσω κανθό. Ωστόσο, έχει επίσης προταθεί η άρδευση του κρημνού από τη σύστοιχη προς το έλλειμμα γωνιαία αρτηρία (Green και Angelats 1996). Σε μια περίπτωση που εφαρμόσαμε το σχεδιασμό αυτό (Εικ.5), διαπιστώσαμε μια σχετική δυσκολία στην περιστροφή και τοποθέτηση του κρημνού στη δέκτρια θέση και για το λόγο αυτό, υιοθετήσαμε και χρησιμοποιούμε αποκλειστικά τον ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

20 Β. ΘΩΜΑΪΔΗΣ και συν. 25 Εικόνα 5: Σχεδιαστική παραλλαγή όπου η βάση του κρημνού τοποθετείται στη σύστοιχη με το έλλειμμα πλευρά. μεσοφρυορινικό κρημνό με τη βάση στον αντίθετο προς το έλλειμμα έσω κανθό. Στα πλεονεκτήματα του κρημνού συγκαταλέγονται, επίσης, η σε ένα χρόνο ολοκλήρωση της επέμβασης (σε αντίθεση με κρημνούς όπως ο μέσος μετωπιαίος) καθώς και η δυνατότητα τέλεσης της και υπό τοπική αναισθησία. Η περιορισμένη δυνατότητα περιστροφής-προώθησης του κρημνού θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στο σχεδιασμό και την εγχειρητική τεχνική, αφού είναι εύκολο, ιδιαίτερα από ένα μη έμπειρο χειρουργό, να προκληθεί ασυμμετρία των ρωθώνων ή και μερική νέκρωση του κρημνού, λόγω της υπό τάση συρραφής στη δέκτρια θέση (Jackson, 1985, Green και Angelats,1996, Barton και Byrd,1990). Παρά τη lege artis παρασκευή, προώθηση και συρραφή του κρημνού είναι πιθανή μια μικρή προς τα άνω μετατόπιση του ακρορρινίου, άμεσα μετεγχειρητικά, δίνοντας την εικόνα "χοίρειας ρινός" (piggy nose deformity) (Shah, 1987). Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, η κορυφή της ρινός "πέφτει" και επανέρχεται στη φυσιολογική της θέση. Στα μειονεκτήματα του κρημνού αναφέρεται η αναγκαιότητα παρασκευής μιας μεγάλης αναλογικά περιοχής συγκριτικά με το μέγεθος του ελλείμματος που πρόκειται να αποκατασταθεί (Jackson 1985). Μειονέκτημα επίσης αποτελεί το διαφορετικού πάχους δέρμα του κρημνού στα διάφορα σημεία του. Το λεπτού πάχους δέρμα της επικάνθιας πτυχής μεταφέρεται προς τα κάτω για να καλύψει το άνω τριτημόριο της ρινός που έχει φυσιολογικά παχύτερο δέρμα. Το έλλειμμα στον έσω κανθό με τη σειρά του καλύπτεται από παχύ δέρμα από το μεσόφρυο, με πιθανό το ενδεχόμενο ιατρογενούς πρόκλησης έντονης και δύσμορφης επικάνθιας πτυχής ή δερματικού ωτίου (Burget και Menick 1994). Ωστόσο, εάν ο συμπλησιασμός του δέρματος γίνει προσεκτικά, το μετεγχειρητικό αισθητικό αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα αποδεκτό (Rieger 1990). Στην επανορθωτική χειρουργική της ρινός υπάρχει πληθώρα διαθέσιμων τεχνικών (banner flap, δίλοβος κρημνός, ρομβοειδής κρημνός, ρινοχειλικός κρημνός, μέσος και παράμεσος μετωπιαίος κρημνός, κρανιακός μετωπιαίος κρημνός, κρημνός του Washio) και παραλλαγών τους τις οποίες κι έχουμε εφαρμόσει στην αποκατάσταση ελλειμμάτων, μετά από εκτομή κυρίως βασικοκυτταρικών καρκινωμάτων. Ανατρέχοντας στη διεθνή βιβλιογραφία και καταθέτοντας την προσωπική μας εμπειρία θεωρούμε ότι ο μεσοφρυορινικός κρημνός αποτελεί μια ιδιαίτερα αξιόπιστη επιλογή στην αποκατάσταση ελλειμμάτων ιδίως του κάτω τριτημορίου της ρινός με διάμετρο ως και 2cm, καθόσον χρησιμοποιείται δέρμα από την ίδια τη μύτη, η επέμβαση γίνεται σε ένα χρόνο με δυνατότητα τέλεσης της και υπό τοπική αναισθησία, ενώ το αισθητικό αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα ικανοποιητικό. SUMMARY The dorsal nasal Rap. Our Experience in 9 Cases* Thomaidis V. 1, Seretis K. 2, Tamiolakis D. 3, Zografopoulos D. 4, Papadopoulos N. 5, Tsamis I. 6. * Department of Oral and Maxillofacial Surgery, University General Hospital of Alexandroupolis, Greece. The nose presents a challenging reconstructive problem for the surgeon, because of its special surface ΤΟΜΟΣ 7, No 1, 2006

Γεώργιος Χ. Πάνος Σόλωνος 66, 106 80 Αθήνα Τηλ., Fax: 210 3637 247

Γεώργιος Χ. Πάνος Σόλωνος 66, 106 80 Αθήνα Τηλ., Fax: 210 3637 247 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ online www.haoms.org Τόμος 0, Τεύχος, Δεκέμβριος 009 ISSN 08-89 X Τετραμηνιαίο Επιστημονικό Περιοδικό Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου Παγκόσμια Ημέρα κατά του Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου http://www.ifhnos.org/world- cancer- day Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας- Θράκης 27η

Διαβάστε περισσότερα

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δώρα Πετρακοπούλου ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή Η αποκατάσταση του μαστού μετά από μαστεκτομή είναι η διαδικασία δημιουργίας καινούργιου μαστού σε γυναίκες που έχουν υποστεί

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Τι είναι τα οδοντικά εμφυτεύματα; Τα οδοντικά εμφυτεύματα είναι μικρές βίδες τιτανίου που εκτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Πλαστική Χειρουργική

Πλαστική Χειρουργική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Πλαστική Χειρουργική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc25 Μιχαήλου

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Πλυτά Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής και Κοινωνικής Αποκατάστασης (Κ.Α.Φ.Κ.Α.) Αμφιλοχίας. Εισαγωγή Το παραπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & Αριθμ. Πρωτ. Y7α/Γ.Π οικ.85787 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Ταχ Δ/νση : Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

3 ΗΜΕΡΙΔΑ EΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ. Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα στο οδοντιατρείο 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

3 ΗΜΕΡΙΔΑ EΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ. Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα στο οδοντιατρείο 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ www.ssos.gr η 3 ΗΜΕΡΙΔΑ EΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα στο οδοντιατρείο Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα (αίθουσα Ολυμπία) ΔΩΡΕΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πεπραγμένα του τμήματος Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής κατά την πενταετία 2010-2014

Πεπραγμένα του τμήματος Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής κατά την πενταετία 2010-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1 η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΤ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Β ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΤΜΗΜΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ & ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Συντονιστής Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

Αν διαχωρίζει τελείως το χείλος η σχιστία λέγεται πλήρης, ενώ αν χωρίζει τμήμα μόνο του χείλους λέγεται ατελής.

Αν διαχωρίζει τελείως το χείλος η σχιστία λέγεται πλήρης, ενώ αν χωρίζει τμήμα μόνο του χείλους λέγεται ατελής. Μια από τις πιο συχνές ανωμαλίες που παρουσιάζονται κατά την γέννηση και έρχονται να διαταράξουν την ευτυχία που φέρνει στους γονείς ο ερχομός ενός παιδιού, είναι η σχιστία του χείλους, της υπερώας ή και

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Tι είναι ο οστίτης ιστός;... 17 2. Λειτουργία οστεοβλαστών και οστεοκλαστών... 20 3. Το οστικό αυτομόσχευμα, ως κύρια επιλογή στη Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική...

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

H AΠ AΠOKATA OKATAΣΤΑΣΗ ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠO ΑΠO ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Dr Γ.Α ΚΟΚΚΑΛΗΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΑΓ.ΣΑΒΒΑΣ» Στη διαδικασία συμμετέχει ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εξασθενημένη αντίληψη χρωμάτων. Ολα τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν τις καθημερινές δραστηριότητες όπως:

Εξασθενημένη αντίληψη χρωμάτων. Ολα τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν τις καθημερινές δραστηριότητες όπως: KATAΡΑΧΤΗΣ ΜΑΤΙΩΝ Ο καταρράκτης, είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες θόλωσης της όρασής μας μετά από κάποια ηλικία. Ο καταρράκτης είναι μέρος του φαινομένου της γήρανσης του ματιού. Ολοι οι άνθρωποι μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ COPYRIGHT 2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ/ LESSONS ABOUT RESPONSIBILITY Μάθημα 1: Νιώθω υπερήφανος όταν.../ I feel proud when.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο II. Βασική Υποστήριξη της Ζωής

Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο II. Βασική Υποστήριξη της Ζωής Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 1(4): 326-331, 2000. 2000 Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Αεροαποτριβή Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του γόνατος; Η άρθρωση του γόνατος σχηματίζεται από το μηριαίο οστό και από την κνήμη. Τα άκρα των οστών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ:

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ: 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Τεντολούρης Νικόλαος ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 05/07/1962 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: Αρματολικό Δήμου Πύλης Τρικάλων ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Λακωνίας 33 Αμπελόκηποι Αθήνα ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Κόστος συμμετοχής Ασφαλισμένου (Ποσό σε ) 1. ΓΕΝΙΚΑ Οδοντιατρική εξέταση 6 Καθαρισμός οδόντων μέχρι δύο (2) φορές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, συνήθως αποτελεί μια δυσάρεστη δοκιμασία για το παιδί. Και αυτό γιατί, ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΔΕΤΟΡΑΚΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΔΕΤΟΡΑΚΗ 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΔΕΤΟΡΑΚΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΓΝΗ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: Δετοράκης Ευστάθιος ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: 26/07/1967 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: Ηράκλειο Κρήτης ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ

ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ - ΤΕΥΧΟΣ Νο 110 - Δ ΤΡΙΜΗΝΟ 2014 Το πρώτο βραβείο κέρδισε η Ελλάδα για την φωτογραφία Blue + Yellow = Green στον διαγωνισμό 2014 του

Διαβάστε περισσότερα

ΓιΩρΓος Χ. ΛΑςκΑρης Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Κλινικής Στοματολογίας

ΓιΩρΓος Χ. ΛΑςκΑρης Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Κλινικής Στοματολογίας Ο καρκίνος του στόματος αποτελεί μια από τις πιο συχνές μορφές καρκίνου αφού αντιπροσωπεύει το 4% περίπου του συνολικού αριθμού των καρκίνων στον άνθρωπο. Υπολογίζεται ότι τα κρούσματα καρκίνου του στόματος

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Ρωμανίδης. Νικόλαος. Ορεστιάδα Έβρος

Κωνσταντίνος Ρωμανίδης. Νικόλαος. Ορεστιάδα Έβρος BIOΓPAΦIKO ΣHMEIΩMA I. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνος Ρωμανίδης Όνομα πατρός: Νικόλαος Όνομα μητρός: Σουλτάνα Έτος γεννήσεως: 1963 Τόπος γεννήσεως: Ορεστιάδα Έβρος Οικογενειακή κατάσταση:

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο 19 ος αιώνας Σήμερα Μαστεκτομή Τεταρτεκτομή Τμηματεκτομή Ογκεκτομή Ο Dr. Charles Hewitt Moore στα 1867 θέτει τις αρχές της χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ. χειρουργική. δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια

ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ. χειρουργική. δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ χειρουργική δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΤΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ ΘΕΡΑΠΕΥΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΛΕΦΑΡΩΝ Στα Οφθαλομολογικά Κέντρα ΟΡΑΣΙΣ θεραπεύουμε με σύγχρονες ασφαλείς ιατρικές μεθόδους

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital

Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital Τι είναι οι αιμορροΐδες; Όλοι οι άνθρωποι έχουν αιμορροΐδες στην περιοχή του πρωκτού. Δηλαδή, αυτές αποτελούν φυσιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος

Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος Τι είναι το διάφραγμα; Το ρινικό διάφραγμα είναι ένα οστεοχόνδρινο χώρισμα στο εσωτερικό της ρινός που την διαιρεί σε αριστερή και δεξιά ρινική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus»

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» 1. ΓΕΝΙΚΑ Τι είναι: Η παραμόρφωση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού που παρεκκλίνει προς τα υπόλοιπα δάκτυλα. Σε ποιούς εμφανίζεται: Είναι πιο συχνό στις γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια 2 Κινητών Ιατρικών Μονάδων (9 / 1 / 14)

Εγκαίνια 2 Κινητών Ιατρικών Μονάδων (9 / 1 / 14) Εθνικό Πρόγραμμα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας που υλοποιείται από την Α Πανεπιστημιακή Ορθοπαιδική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών σε συνεργασία με την Πολυκλινική Ολυμπιακού Χωριού σε απομακρυσμένα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Ασθενείς που Φέρουν Νάρθηκες

Οδηγίες για Ασθενείς που Φέρουν Νάρθηκες Οδηγίες για Ασθενείς που Φέρουν Νάρθηκες Ποιος είναι ο σκοπός της χρήσης ναρθήκων; Οι νάρθηκες που τοποθετούνται στα άνω και στα κάτω άκρα έχουν ως σκοπό την ακινητοποίηση ενός μέρους του σώματος προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί;

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί; Δασκάλα: Λουίζα Σόλου Πιττάκαρα Μάιος 2008 ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο Στόχοι: Τα παιδιά: να ονομάζουν τις δυσάρεστες συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία, την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία να συμπεράνουν και

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Στοματικής και Γναθο Προσωπικής Χειρουργικής

27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Στοματικής και Γναθο Προσωπικής Χειρουργικής Αγαπητοί συνάδελφοι, Είναι ιδιαίτερη τιμή για μένα, αλλά και για όλους τους συναδέλφους Στοματο Γναθο προσωπικούς χειρουργούς στη Κύπρο, η ανάθεση της διοργάνωσης του 27 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ και ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΣΤΩΝ

ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ και ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΣΤΩΝ Σ ΥΛ Λ Ο Γ Ο Σ Λ Ε Υ Κ ΩΣ Ι Κ Ο Σ Ι ΑΤ Ρ -Κ ΥΡ Η Ν Ε Ι ΑΣ Ο Ο ΝΤ 1968 Ι ΑΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ και ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΣΤΩΝ KΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΚΑΙ ΝΕΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Σάββατο 21 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση Βασικοκυτταρικών Καρκινωμάτων Παρειάς και Μετώπου. Αναφορά Περίπτωσης.

Αντιμετώπιση Βασικοκυτταρικών Καρκινωμάτων Παρειάς και Μετώπου. Αναφορά Περίπτωσης. Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 4(2): 108-115, 2003. 2003 Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Αντιμετώπιση Βασικοκυτταρικών Καρκινωμάτων Παρειάς και Μετώπου.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ του ΚΩΝ/ΝΟΥ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ του ΚΩΝ/ΝΟΥ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ του ΚΩΝ/ΝΟΥ Επιµελητής Κέντρου Ωτορινολαρυγγολογίας, Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου, Χειρουργικής Βάσης Κρανίου. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΜΕΡ/ΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ : 26

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : Επιλογή θέματος Unsolicited review γενικό μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το διάφραγμα;

Τι είναι το διάφραγμα; Σκολίωση ρινικού διαφράγματος ( συγγραφέας ΜΑΛΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΡΛ ) Τι είναι το διάφραγμα; Εικόνα 1 Το ρινικό διάφραγμα είναι ένα οστεοχόνδρινο χώρισμα στο εσωτερικό της ρινός που την διαιρεί

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ 1 KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ Η μήτρα, ο κόλπος και οι ωοθήκες είναι απαραίτητα όργανα για την αναπαραγωγή της γυναίκας. Ένα στα 4.000 κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες 1. Σκοπός της άμεσης μετεγχειρητικής περιόδου είναι η επούλωση των τραυμάτων από τον χειρουργικό τραυματισμό, η αναλγησία και η προετοιμασία για την έναρξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της Οδοντικά Εμφυτεύματα Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση Με την υποστήριξη της ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η επιτυχία στη θεραπεία με εμφυτεύματα δεν εξαρτάται μόνο από την

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014 LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG 4 March 2014 Family η οικογένεια a/one(fem.) μία a/one(masc.) ένας father ο πατέρας mother η μητέρα man/male/husband ο άντρας letter το γράμμα brother ο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Χ. Πάνος Σόλωνος 66, 106 80 Αθήνα Τηλ., Fax: 210 3637 247,

Γεώργιος Χ. Πάνος Σόλωνος 66, 106 80 Αθήνα Τηλ., Fax: 210 3637 247, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ online www.haoms.org Τόμος 0, Τεύχος, Αύγουστος 009 ISSN 08-89 X Τετραμηνιαίο Επιστημονικό Περιοδικό Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis αισθητική προσώπου Dr. Stefanos Goudelas, Dermatologist η πιο διαδεδομένη και αποτελεσματική αγωγή για τις ρυτίδες έκφρασης Dr. Stefanos Goudelas

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό Σημείωμα. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Γερωνυμάκη 70, 713 07 ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810-228300, 6974076623

Βιογραφικό Σημείωμα. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Γερωνυμάκη 70, 713 07 ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810-228300, 6974076623 1 Βιογραφικό Σημείωμα ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: Δετοράκης Ευστάθιος ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: 26/07/1967 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: Ηράκλειο Κρήτης ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Γερωνυμάκη 70, 713 07 Ηράκλειο Κρήτης ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810-228300,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΦΩΤΗΣ Χ. ΤΖΕΡΜΠΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Στόχοι του μαθήματος Αντίληψη της προέλευσης των αρτηριών της κεφαλής και του τραχήλου.

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Ηρακλής Καρκαζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Δήμος Καλύβας, Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Μπομπέτσης, Λέκτορας

Ηρακλής Καρκαζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Δήμος Καλύβας, Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Μπομπέτσης, Λέκτορας 1 Για τον παρόντα Οδηγό συνεργάστηκαν μέλη ΔΕΠ από όλα τα εμπλεκόμενα Εργαστήρια/ Κλινικές (Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική, Περιοδοντολογία, Προσθετική, Διαγνωστική και Ακτινολογία Στόματος)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος AΠΟΚΛΕIΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑI ΚΥΠΡΟ: MIMI D.lux - SQOOM Concept HELLAS Εμπορικό Κέντρο Μεγ. Αλεξάνδρου 65302 Καβάλα, ΕΛΛΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα