Networks of Innovators: a review and introduction to the issue. DeBresson, Chris

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Networks of Innovators: a review and introduction to the issue. DeBresson, Chris"

Transcript

1 Networks of Innovators: a review and introduction to the issue DeBresson, Chris Research Policy, vol. 20, σελ , 1991 Το Αντικείμενο της Μελέτης Η έννοια των δικτύων χρησιμοποιείται για να περιγράψει αρκετά πράγματα στην οικονομική θεωρία. Στο άρθρο, χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη συνεργασία μεταξύ καινοτομικών εταιριών. Επιπλέον, το άρθρο δεν ενδιαφέρεται για τις συνεργασίες μεταξύ εταιριών γενικά, αλλά μονάχα για εκείνες μεταξύ καινοτομικών εταιριών. Ακόμα και σε αυτή την πιο περιορισμένη ομάδα, υπάρχουν αρκετοί τύποι δικτύων καινοτόμων εταιριών: δίκτυα προμηθευτή πελάτη, δίκτυα πρωτοπόρων και ακολουθητών στον ίδιο κλάδο, περιφερειακά διακλαδικά δίκτυα, διεθνείς στρατηγικές συμμαχίες στις νέες τεχνολογίες, επαγγελματικά διεπιχειρηματικά δίκτυα ανάπτυξης και προώθησης νέας τεχνολογίας, κλπ. Όπως και με κάθε ισχυρή έννοια, εκείνη του δικτύου είναι αναγκαστικά αρκετά περιεκτική, και συνεπώς αρκετά ασαφής της αποδίδονται διαφορετικές σημασίες και χρήσεις. Σε σχέση με την αντίληψη των δικτύων ως σύστημα 1, μπορεί κανείς να θεωρήσει ένα δίκτυο ως μια μορφή ανόργανου και ανασυνθέσιμου 2 συστήματος. Όπως και σε κάθε σύστημα, το δίκτυο είναι κάτι περισσότερο από το άθροισμα των μερών του. Με άλλα λόγια, το δίκτυο προσλαμβάνει θετική, ή αρνητική, συνεργία. Οι οικονομολόγοι θα έλεγαν πως τα δίκτυα θα πρέπει να δημιουργούν συστημικές οικονομίες, οι οποίες είναι εν μέρει εξωγενείς προς την κάθε εταιρία 3. Τα δίκτυα θα πρέπει να αποτελούν ένα positive sum παίγνιο, στο οποίο κάποια μέλη μπορεί να βγαίνουν χαμένα κάποιες φορές, όμως τα πιο πολλά μέλη βγαίνουν κερδισμένα τις περισσότερες φορές. Όπως και με κάθε σύστημα, τα όρια του δικτύου είναι εκείνα του τεχνολογικά πιο αδύναμου κρίκου του. Στην τεχνολογική ανάπτυξη, αυτό θα αντιστοιχούσε στην 1 Von Bertalanffy, Ανασυνθέσιμου: του οποίου η σύνθεση μπορεί σχετικά εύκολα να αλλάζει 3 David, P., A., 1985, Katz, M., L. και Shapiro, C.,

2 έννοια του μποτιλιαρίσματος (bottleneck) 4. Για το λόγο αυτό, ο χρόνος στον οποίο δημιουργούνται οι διάφοροι δεσμοί μέσα σε ένα δίκτυο μπορεί να είναι πολύ σημαντικός 5. Σε σύγκριση με άλλα συστήματα, ωστόσο, τα δίκτυα καινοτομικών εταιριών είναι σχετικά χαλαρά, άτυπα, σιωπηρά, ανασυνθέσιμα συστήματα σχέσεων, αν και τα πιο επιτυχημένα δίκτυα μπορεί να διαρκέσουν πολλές δεκαετίες. Υπάρχουν και άλλες έννοιες που αναφέρονται στο φαινόμενο των δικτύων, αλλά με άλλα λόγια: ο ενιαίος ιστός (seamless web) 6, οι συστάδες καινοτομίας (innovation clusters) του Schumpeter 7, και ο πόλος ανάπτυξης (development pole) του Perroux 8. Όλοι αυτοί οι όροι αναφέρονται περιγραφικά στα ίδια παρατηρούμενα χαρακτηριστικά, ο καθένας με ελαφρώς διαφορετική οπτική. Οι συστάδες καινοτομίας εστιάζουν στην εγγύτητα μεταξύ των καινοτομιών στον οικονομικό χώρο, η οποία κάποιες φορές καταλήγει σε αυθόρμητη συσσώρευση (agglomeration). Οι τεχνοπόλοι και τα συστήματα αναφέρονται στη δομή των διασυνδέσεων οι οποίες σχηματίζουν το οικονομικό τοπίο 9, ενώ η ανάλυση δικτύων εστιάζει στη διαμόρφωση, τη φύση και το περιεχόμενο ενός συνόλου διεπιχειρηματικών σχέσεων. Είναι συνήθως αποδεκτό πως τα δίκτυα είναι κάτι περισσότερο από ένα άθροισμα διμερών σχέσεων. Ο πυρήνας ενός δικτύου μπορεί να αποτελείται από δυο μόνον εταιρίες, αλλά περιλαμβάνει επίσης τα δίκτυα των προμηθευτών τους, καθώς και άλλες εταιρίες και μια ολόκληρη αλυσίδα διασυνδέσεων 10. Επειδή οι επαφές μεταξύ των εταιριών του δικτύου είναι διαδοχικές και ευρείες σε ότι αφορά το περιεχόμενο, το χρόνο και το χώρο που καλύπτουν, εκείνο που έχει αληθινά σημασία είναι η μελέτη ολόκληρου του συνόλου αυτών των σχέσεων 11. Η Ελκυστικότητα της Δικτυακής Προσέγγισης Η δικτυακή προσέγγιση επιτρέπει την ενσωμάτωση πολλών πρόσφατων και συμπληρωματικών μεταξύ τους ρευμάτων ανάλυσης της καινοτομίας. Η δυναμική του Schumpeter, η ανάλυση του κόστους συναλλαγής (transaction cost analysis), η πλούσια βιβλιογραφία σχετικά με τις διασυνδέσεις προμηθευτών πελατών 12, η 4 Hughes, T., P., Eriksson, A., K. και Hakansson, H., σελ. 23, Hughes, T., P., Schumpeter, J., σελ , Perroux, F., 1955, DeBresson, C., 1989a, Debresson, C., 1989b 9 Scott, A., J., Clark, O. και Stauton, N., Mody, A., Teubal, M., 1987, Von Hippel, E.,

3 διαδραστική μάθηση 13 και, γενικότερα, η περιοχή που βρίσκεται στα σύνορα μεταξύ οικονομικής και κοινωνιολογίας, η οποία ασχολείται με τη δημιουργία και το σχηματισμό των αγορών και των εταιριών. Αν και η δικτυακή προσέγγιση χρησιμοποιεί τα καλύτερα τμήματα της βιβλιογραφίας των διασυνδέσεων και βασίζεται στο υπόβαθρο της διεπιχειρηματικής ανάλυσης, εστιάζει περισσότερο στη σημασία της ύπαρξης τέτοιων διεπιχειρηματικών διασυνδέσεων και με τη δομή του δικτύου. Η κληρονομιά του Schumpeter είναι αυταπόδεικτη. Αν η καινοτομία είναι νέοι τεχνικοί συνδυασμοί, τα δίκτυα προσφέρουν την ευελιξία με την οποία μπορεί να γίνει καλύτερη εκμετάλλευση των ευκαιριών για νέους συνδυασμούς διαφόρων υπαρχόντων τεχνολογικών τμημάτων. Τα δίκτυα μπορεί να είναι ένας προνομιακός τρόπος καινοτομίας 14. Αν η εταιρία θεωρηθεί ως ένας (προσωρινός) συνδυασμός πόρων, η καινοτομική εταιρία είναι ένας καινούργιος τέτοιος συνδυασμός, αλλά όχι και ο μοναδικός. Τα διεπιχειρηματικά δίκτυα προσφέρουν επίσης ένα μέσο για καινούργιους συνδυασμούς, ένα μέσο με σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι των μεμονωμένων εταιριών. Χάρη στην ευελιξία τους, που υπάρχει χάρη στις περιορισμένες μη αναστρέψιμες επενδύσεις, το κάθε μέλος μπορεί να εκμεταλλευθεί καλύτερα τις ευκαιρίες για νέους συνδυασμούς πόρων. Αυτοί οι πιθανοί συνδυασμοί διερευνώνται μέσα από τη διαδικασίας της αλληλεπίδρασης μέσα στο δίκτυο, μέσα από την ανακάλυψη συμπληρωματικών πόρων οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την καινοτομία 15. Επιπλέον, η δικτυακή προσέγγιση επιτρέπει να ξεπερασθεί η μεθοδολογική ατέλεια του Schumpeter, ο «ηρωικός» επιχειρηματίας. Οι Teubal et al. 16 Υποστηρίζουν πως, πέρα από τον επιχειρηματία και την αρχική καινοτομία, και πέρα από τις διμερείς σχέσεις προμηθευτή πελάτη, τα δίκτυα είναι πρότυπο λειτουργίας που διασφαλίζει την επιτυχία μιας καινοτομίας. Για τους Teubal et al., η επιτυχημένη καινοτομία απαιτεί το στήσιμο ενός δικτύου και τη δημιουργία συλλογικής γνώσης, προκειμένου να παγιωθούν τα πρότυπα της νέας αγοράς. Το δεύτερο προφανές ρεύμα ανάλυσης που μπορεί να ενσωματωθεί στη δικτυακή προσέγγιση είναι εκείνο της ανάλυσης του κόστους συναλλαγών. Τα διεπιχειρηματικά δίκτυα είναι «έντασης συναλλαγών» 17. Όλες οι τεχνολογικές 13 Lundvall, B., A., Clark, P., 1990, Saxenian, A., Baba, T. και Imai, K I, 1990, Hakansson, H., Teubal, M., et al., Scott, A., J.,

4 συναλλαγές έχουν έναν αριθμό κοινών χαρακτηριστικών: συστημική αλληλεξάρτηση (system interdependence), αδιαιρετότητες (indivisibilities), ιδιαιτερότητα των πόρων (asset specificity), σιωπηρή φύση της γνώσης (tacitness), τεχνολογική και εμπορική αβεβαιότητα, και μη ιδιοποίηση (inappropriability) 18. Ο επιταχυνόμενος ρυθμός της τεχνολογικής αλλαγής μπορεί να αυξήσει τη σημασία της δικτύωσης. Ωστόσο, οι περίοδοι τεχνολογικών αναταράξεων δεν εμφανίζονται πρώτη φορά στην ιστορία. Κάθε τεχνική επανάσταση φαίνεται να ήταν συνδεδεμένη με τέτοια τοπικά δίκτυα. Ακόμα και μια σχετικά μικρή τεχνική ανατάραξη φαίνεται να είναι αρκετή για να πολώσει την ανάπτυξη. Η οικονομική και τεχνολογική ιστορία δείχνουν πως οι συστάδες καινοτομίας που συνδέονταν με δίκτυα καινοτομικών εταιριών θα πρέπει να ήταν ο γενικός κανόνας. Περίοδοι έντονων τεχνολογικών, θεσμικών και εμπορικών αναταράξεων μπορούν να ωθήσουν τις εταιρίες προς αυξημένη δικτυακή δραστηριότητα 19. Ένα από τα διδάγματα της ιστορίας της τεχνολογικής εξέλιξης είναι το ότι τα δίκτυα πάντοτε δημιουργούνται γύρω από τις εταιρίες που προάγουν τη νέα τεχνολογία. Για τις σημερινές καινοτομίες, τα δίκτυα είναι ένα περίπου προφανές προαπαιτούμενο. Για παράδειγμα, στον κλάδο της βιοτεχνολογίας, μια καινοτομική εταιρία δεν μπορεί να υπάρξει δίχως δεσμούς προς τα πίσω με τα Πανεπιστημιακά ερευνητικά κέντρα, ή δεσμούς προς τα εμπρός με τα νοσοκομεία και με τα κρατικά νομοθετικά όργανα. Η βιβλιογραφία σχετικά με τις βιομηχανικές προμήθειες (industrial purchasing) δεν αφήνει καμία αμφιβολία για το ότι πάντοτε υπήρχαν μακροχρόνιες σχέσεις προμηθευτών πελατών 20. Η ύπαρξη δικτύων επιλεγμένων προμηθευτών και προνομιακών πελατών είναι ο συνήθης τρόπος λειτουργίας στην πλειοψηφία των κλάδων: καμία εταιρία δεν είναι απομονωμένο νησί. Για τις περισσότερες μάλιστα εταιρίες, τουλάχιστον το 50% της αξίας του προϊόντος τους προέρχεται από εξωτερικούς προμηθευτές. Ωστόσο, τα συνήθη δίκτυα προμηθευτών μπορεί να διαφέρουν από τα δίκτυα καινοτόμων ως προς την έμφαση. Ενώ ο σκοπός στα συνήθη δίκτυα είναι η μείωση της εξάρτησης από κάθε μεμονωμένο προμηθευτή, με την αύξηση του αριθμού των προμηθευτών, οι σχέσεις με τους τεχνολογικά 18 Teece, D., J., Mody, A., Hakansson, A., (ed.),

5 στρατηγικούς προμηθευτές είναι λιγότερες, με μεγαλύτερη ένταση συναλλαγών, και καταλήγουν σε κάποιο βαθμό αλληλεξάρτησης 21. Αν τα δίκτυα είναι το αποτέλεσμα περιόδων τεχνολογικών και εμπορικών αναταράξεων, μήπως είναι τελικά μονάχα μεταβατικές μορφές λειτουργίας προς τη διαδικασία των συνενώσεων; Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε. Ίσως τα δίκτυα να είναι μια μορφή οργάνωσης καλύτερα προσαρμοσμένης στην εποχή της διαρκούς τεχνολογικής επανάστασης που διανύουμε. Οι Freeman και Perez 22 συζητώντας τη θεωρία των μακροχρόνιων κύκλων (long wave theory) υποθέτουν πως κάθε τεχνολογική επανάσταση προκαλεί νέες μορφές οργανισμών που είναι καλύτερα προσαρμοσμένες για τη διαχείριση και εκμετάλλευση των δυνητικών πλεονεκτημάτων του νέου τεχνικού συστήματος που δημιουργείται. Οι μεγάλες κάθετα ολοκληρωμένες εταιρίες κυριάρχησαν στο 4 ο Kondratieff. Είναι τα δίκτυα η επόμενη γενιά οργανισμών που είναι καλύτερα προσαρμοσμένη στο 5 ο Kondratieff; Στο Second Industrial Divide, οι Piore και Sabel 23 θέτουν αυτή την υπόθεση, η οποία αντανακλάται και στη Saxenian 24 και τον Scott 25. Η Θέση των Δικτύων Καινοτομίας Για ποιο λόγο κάποια δίκτυο καινοτόμων είναι γεωγραφικά εστιασμένα και άλλα όχι; Τα γεωγραφικά εστιασμένα δίκτυα φαίνεται να είναι περισσότερο διαρκή απ ότι οι διεθνείς στρατηγικές συμμαχίες. Τα διεπιχειρηματικά τοπικά δίκτυα ενισχύονται από προσωπικά και πολιτισμικά δίκτυα. Ιστορίες σχετικές με εταιρίες εκκολαπτήρια, spin offs και start ups δείχνουν πως η γεωγραφική εγγύτητα είναι ζωτική για την υποστήριξη της πρώιμης φάσης ενός καινοτομικού εγχειρήματος. Μπορεί αυτό να οφείλεται στο γεγονός ότι οι περισσότεροι εξωγενείς παράγοντες που ενισχύουν και βοηθούν στη διατήρηση των δικτύων καινοτόμων προέρχονται από την ίδια γεωγραφική περιοχή. Η ερευνητική ομάδα GREMI αναφέρεται σε αυτούς τους παράγοντες ως «το περιβάλλον» 26. Η μελέτη του Scott 27 στην περιοχή της Ν. Καλιφόρνια δείχνει την αλληλεπίδραση ενός πολύπλοκου συνόλου, πέρα από τα δίκτυα. Μεταξύ των παραγόντων, η τοπική συσσώρευση εξειδικευμένου εργασιακού 21 Eriksson, A., K. και Hakansson, H., Freeman, C. και Perez, C. στο Dosi, G., et al., Piore, M. και Sabel, C., Saxenian, A., Scott, A., J., Perrin, J., C. και Maillat, D., (eds.), Scott, A., J.,

6 δυναμικού φαίνεται ιδιαίτερα σημαντική για την αεροπορική βιομηχανία. Η Saxenian 28 και οι Bianchi και Bellini 29 υποστηρίζουν τη σημασία της «κοινωνικής συνοχής», και της «κοινής μορφωτικής και επαγγελματικής εμπειρίας, η οποία διατηρείται καλύτερα μέσα από τη διαρκή αλληλεπίδραση, γεωγραφική εγγύτητα και την κοινή κουλτούρα», οι οποίες μπορούν να υποστηρίξουν τη μετάδοση άτυπης και σιωπηρής γνώσης, ως πλεονεκτήματα των τοπικών διεπιχειρηματικών δικτύων. Προς τη Συστηματική Σύγκριση και Μέτρηση Όταν διανοίγεται ένα νέο ερευνητικό πεδίο, οι μελέτες περιπτώσεις είναι υποχρεωτικά περιγραφικές, αναζητώντας όλα τα ζητήματα που μπορεί να παίζουν κάποιο ρόλο, και τις πιθανές αιτιακές σχέσεις. Αυτή η προκαταρκτική εργασία συνεχίζεται για τη μελέτη των δικτύων. Ωστόσο, έχει ήδη ξεκινήσει η μέτρηση και η ρητή τυποποίησή τους. Μετά την ανάγνωση έστω και λίγων από τις μελέτες περίπτωσης, γίνεται φανερό πως οι ερευνητές κάνουν λόγο για μια πλειάδα πολύ διαφορετικών πραγμάτων. Κάποια άρθρα τόνισαν την ανάγκη για κάποια τυπολογία 30. Διαφορετικά δίκτυα εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς. Οι Storper και Harrison 31 έχουν συνεισφέρει μια αναλυτική τυπολογία βασισμένη στη διάκριση μεταξύ «κορμού» και «δακτυλίου». Για να γίνει συστηματική σύγκριση, χρειάζεται να μπορεί να γίνει κάποια μέτρηση. Η έννοια του δικτύου μπορεί σχετικά εύκολα να υπαχθεί σε ακριβή μέτρηση μέσα από έναν κλάδο των μαθηματικών που ονομάζεται graph analysis 32. Ωστόσο, καθώς οι συγκριτικές μελέτες μόλις πρόσφατα έχουν ξεκινήσει, η τυποποίηση και η μέτρηση μπορεί να είναι ακόμα πρώιμες απαιτήσεις. Εξετάζοντας τις διάφορες προσπάθειες τυποποίησης και μέτρησης, είναι φανερό πως η graph ανάλυση θα μπορούσε να προσφέρει πολλά στον τομέα αυτό. Το πλεονέκτημα της graph ανάλυσης είναι το πώς είναι προσβάσιμη με σε μη ειδικούς. Η θεωρία graph καταλήγει τελικά σε κουκίδες και βέλη. Η δομή των γραφημάτων μπορεί να περιγραφεί σε απλές μορφές που είναι οπτικά αναγνωρίσιμες και σημαντικές, για το λόγο αυτό είναι ένα γνήσια ελκυστικό αναλυτικό εργαλείο. 28 Saxenian, A., Bianchi, P. και Bellini, N., Rothwell, R., Storper, M. και Harrison, B., Knole, R. και Kuklinski, J., H.,

7 Η οπτική απεικόνιση της μαθηματικής πλευράς των δικτύων μέσα από τη θεωρία graph δεν υποβαθμίζει την αξιοπιστία της ως εργαλείου ανάλυσης. Καθένα από τα γραφήματα αντιστοιχεί σε διαφορετικές μήτρες μέτρησης των σχέσεων μεταξύ των παραγόντων και σε ρητούς αλγεβρικούς ορισμούς. Επίσης, οποιαδήποτε μήτρα σχέσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πρόβλεψης. Διαιρώντας το κάθε κελί με το σύνολο της γραμμής, η μήτρα δίνει μια υπό προϋποθέσεις πιθανότητα (ή μεταβατική μήτρα), η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε στοχαστικά υποδείγματα (όπως οι αλυσίδες Markov). Αυτά είναι πολύ απλά υποδείγματα τα οποία μπορούν να χρησιμοποιήσουν ολόκληρο τον πλούτο πληροφόρησης που είναι διαθέσιμη από τη μελέτη των δικτύων. Η ύπαρξη αυτών των σχετικά απλών εργαλείων ανάλυσης και μέτρησης μπορεί να συνεισφέρει σε μια περισσότερο ενδελεχή διερεύνηση των δικτύων από τους κοινωνικούς επιστήμονες 33. Το πλεονέκτημα της χρήσης μαθηματικών διατυπώσεων γίνεται μεγαλύτερο αν από αυτές προκύψουν μη αναμενόμενα ευρήματα. Για παράδειγμα, αντίθετα από την αρχική διαίσθηση, δεν είναι η πυκνότητα των εσωτερικών σχέσεων που προσφέρει δυναμική σε ένα δίκτυο. Αν ήταν έτσι, τότε οι βέλτιστες σχέσεις θα ήταν εκείνες τύπου «κλίκας». Η έννοια της κλίκας σημαίνει ότι ο κάθε παράγοντας αλληλεπιδρά άμεσα με όλους τους υπόλοιπους, αλλά κανένας τους (ή ελάχιστοι) αλληλεπιδρούν με το εξωτερικό περιβάλλον. Οι κλίκες είναι τυπικές στα καρτέλ και τα σταθερά ολιγοπώλια, αλλά όχι στα δυναμικά δίκτυα καινοτόμων. Αντίθετα, «οι ασθενείς δεσμοί» είναι που έχουν την πιο δυναμική επίδραση 34. Τα ατελή γραφήματα που είναι ανοικτά σε εξωτερικές διασυνδέσεις φαίνονται να αναπαριστούν τα πιο δυναμικά δίκτυα. Πέρα από τη σύγκριση των δομών των δικτύων, η θεωρία graph επιτρέπει και την εξέταση του ρόλου των μελών και τις σχέσεις ισχύος μέσα σε κάθε δίκτυο. Με άλλα λόγια, η θεωρία graph δεν αποδίδει τα όποια φαινόμενα στη δομή του δικτύου. Ο παράγοντας που βρίσκεται στο κομβικό σημείο θα είναι πιθανότατα, σύμφωνα με τον Czepiel 35, είτε ο πρωτοπόρος είτε ο πρώιμος ακολουθητής. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να ξεπερασθεί η διχοτόμηση μεταξύ της εξέτασης του μεμονωμένου παράγοντα από τη μια, και του περιβάλλοντός του από την άλλη, μέσα από την 33 Beije, P., R., 1990, Callon, M., et al., Granovetter, M., S., Czepiel, J., A.,

8 εξέταση ενός ιστού σχέσεων που αποτελούν ένα περιβάλλον που διαμορφώνεται από «πολλά χέρια» (και όχι από ένα αόρατο χέρι). Το Νέο Πλαίσιο της Πολιτικής για την Καινοτομία Αν τελικά είναι επιθυμητή η ανάπτυξη των εταιρικών δικτύων, προκύπτει μια σειρά ερωτημάτων. Θα αρκέσει η ιδιωτική πρωτοβουλία για τη δημιουργία δικτύων, ή είναι μια περίπτωση στην οποία η «ελεύθερη αγορά» θα αποτύχει; Στα τέλη της δεκαετίας του 80 και στις αρχές εκείνης του 90, οι πολιτικές δικτύωσης έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλείς, ειδικά ως απόκριση των αντίστοιχων Ιαπωνικών πολιτικών 36. Ωστόσο, η επίδραση αυτών των πολιτικών στη συνολική ευημερία δεν είναι πάντοτε ξεκάθαρη. Η παγκόσμια απελευθέρωση του εμπορίου αποτελεί μια πρόκληση για εκείνους που σχεδιάζουν πολιτικές για την επιστήμη και την τεχνολογία. Από τη μια πλευρά, η εξέλιξη δίδει στην πολιτική επιστήμης και τεχνολογίας ακόμα μεγαλύτερη σημασία από την άλλη περιορίζει τις δυνατότητες για άσκηση οποιασδήποτε πολιτικής. Οι προτιμήσεις που δείχνουν οι κυβερνήσεις για προμήθειες από τοπικούς προμηθευτές θα πρέπει ίσως να εκλείψουν, τα οικονομικά κίνητρα για Ε&Α θα πρέπει να εναρμονισθούν και το βάρος της χρηματοδότησης διεθνών δημοσίων αγαθών να επιμερισθεί. Τι απομένει στο οπλοστάσιο της πολιτικής επιστήμης και τεχνολογίας; Σε αυτή τη νέα εποχή «φιλελευθεροποίησης», φαίνεται για αρκετές κρατικές υπηρεσίες, τμήματα και συμβούλια πως ίσως δεν υπάρχει πλέον τρόπος επιδίωξης πολιτικής για επιστήμη και τεχνολογία. Τα ρητά και άμεσα εργαλεία «τεχνολογικής ώθησης» δεν είναι πια στη μόδα, ωστόσο, ο ιδιωτικός τομέας απαιτεί περισσότερη έμμεση υποστήριξη του κλίματος καινοτομίας: η προσφορά και η ζήτηση δημόσιων αγαθών (όπως εκπαίδευση, έρευνα και τεχνολογικές υποδομές) και εργαλείων διασύνδεσης (π.χ. για μεταφορά τεχνολογίας) γίνονται όλο και πιο δημοφιλείς. Ταυτόχρονα, οι πολιτικές επιστήμης και τεχνολογίας έχουν μετασχηματισθεί σε «πολιτικές καινοτομίας». Η ατζέντα της πολιτικής έχει κινηθεί προς την κατεύθυνση της βιομηχανικής καινοτομίας. Η οικονομική μεγέθυνση και η αυξανόμενη παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα φαίνεται να προσφέρουν τη μοναδική αιτιολογία για την ύπαρξη 36 Soete, L.,

9 μιας πολιτικής επιστήμης και τεχνολογίας. Το δίλημμα, ωστόσο, έγκειται στο πως όταν η Ε&Α δημιουργεί καινοτομία, η καινοτομία δεν οδηγεί αυτόματα σε μεγέθυνση. Διεθνή Δίκτυα Καινοτόμων: Ποια στάση να κρατήσουν τα κράτη; Υπάρχουν δυο διαφορετικά επίπεδα πολιτικής: το πρώτο σχετίζεται με τις διεθνείς στρατηγικές συμμαχίες και το δεύτερο με τα περιφερειακά δίκτυα. Η Saxenian 37 υποστηρίζει πως τα δίκτυα μπορούν να χρησιμεύσουν ως «φραγμοί εισόδου» 38. Οι Eriksson και Hakansson 39 υποστηρίζουν πως τα δίκτυα προμηθευτών είναι ένας πιθανός τρόπος ιδιοποίησης μιας τεχνολογίας, μέσα από τη χρήση αποκλειστικών δικαιωμάτων με αντάλλαγμα τη χρηματοδότηση της εκάστοτε τεχνολογίας. Όταν μια εταιρία δεν μπορεί να δημιουργήσει η ίδια ένα φραγμό εισόδου, η ενδιάμεση μορφή του δικτύου θα της επιτρέψει να αποφύγει να καταφύγει στην ανταγωνιστική αγορά. Αυτή η ιδέα είναι συνεπής με τη σύγχρονη άποψη σχετικά με τους φραγμούς εισόδου, η οποία ουσιαστικά θεωρεί πως ο μόνος ουσιαστικός φραγμός είναι οι μη αναστρέψιμες επενδύσεις (sunk cost) 40. Η δημιουργία ενός δικτύου αποτελεί οπωσδήποτε μη αναστρέψιμη επένδυση, η οποία είναι μάλιστα και απόλυτα εξειδικευμένη, δίχως άλλες πιθανές χρήσεις. Από αυτή την άποψη, τα δίκτυα καινοτόμων, με τη μορφή στρατηγικών συμμαχιών ή συνενώσεων, μπορεί να δημιουργούν συλλογικά φραγμούς εισόδου μονάχα αν απαγορεύεται η είσοδος κάποιου νέου μέλους σε χρόνο της επιλογής του, ή μονάχα αν δίδονται αποκλειστικά δικαιώματα για την τεχνολογία που δημιουργεί ένα δίκτυο 41. Αν δε συμβαίνει τίποτε από τα παραπάνω, τόσο το κόστος εισόδου είναι μικρότερο και τα οικονομικά ωφελήματα μεγαλύτερα για έναν παίκτη που θα μπει αργότερα στο δίκτυο, απ ότι για τους πρωτεργάτες του. Πρέπει λοιπόν κανείς να ακολουθεί πολύ προσεκτικά. Η ύπαρξη μη αναστρέψιμων επενδύσεων δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να διεκδικηθεί μια αγορά, ειδικά όταν κάνουμε λόγο για νέα προϊόντα σε έναν τεχνολογικά ανώριμο τομέα. Ούτε συνεπάγονται αναγκαστικά τα δίκτυα την απουσία γενικότερων οφελών 37 Saxenian, A., Camagni, R., Eriksson, A. και Hakansson, H., Baumol, W., J., et al., Eriksson, A. και Hakansson, H.,

10 ευημερίας αντίθετα, συχνά τα δίκτυα δημιουργούν σημαντικά εξωτερικά οφέλη και η κατάλληλη πολιτική μπορεί να επιδράσει σε αυτή τη θετική συνολική έκβαση. Η συμμετοχή των εταιριών σε δίκτυα τείνει να σταθεροποιείται με την πάροδο του χρόνου, εξαιτίας του μη αναστρέψιμου κόστους της συμμετοχής και των συνακόλουθων τεχνικών επιλογών 42. Οι διεπιχειρηματικές σχέσεις προμηθευτή πελάτη που οδηγούν στην καινοτομία είναι επαναλαμβανόμενες 43. Από τη στιγμή που μια εταιρία θα καινοτομήσει μια φορά σε συνεργασία με κάποιον εταίρο, τείνει να καινοτομεί και στη συνέχεια με τον ίδιο, καθότι το κόστος της μεταξύ τους συναλλαγής καταρρέει μετά την πρώτη αλληλεπίδραση 44. Αυτό παραδόξως συνεπάγεται πως μετά από έναν πρώτο συνδυασμό πόρων, και την πιθανή ριζική καινοτομία, η σχέση καινοτομίας που διέπει τους εταίρους θα γίνει μάλλον πιο συντηρητική. Μελέτες περίπτωσης στη Σουηδία δείχνουν πως οι διασυνδέσεις προμηθευτή πελάτη χρησιμοποιούνται ξανά και ξανά σε πολλά διαφορετικά έργα, όχι γιατί έχει επιτευχθεί το βέλτιστο ταίριασμα, αλλά γιατί πρέπει να γίνει εκμετάλλευση του μη αναστρέψιμου κόστους στη δημιουργία της σχέσης 45. Αποτέλεσμα είναι να τείνουν να διαρκούν μακροχρόνια αυτές οι σχέσεις. Αν και κάποιες από τις τεχνολογικές συμμαχίες μπορεί να οδηγήσουν σε καρτέλ ή σε εξαγορές όταν σταθεροποιηθεί η τεχνολογία, μέγα μέρος της αντιμονοπωλιακής ανησυχίας και συζήτησης έχει νόημα μονάχα όταν αναφέρεται σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας. Αυτές οι συνθήκες προφανώς δεν ισχύουν στη διάρκεια δημιουργίας νέας τεχνολογίας. Μονάχα όταν σταθεροποιηθεί η τεχνολογία, και εμφανισθούν καρτέλ ή μονοπώλια, επανεμφανίζονται πιθανώς ζητήματα αντιμονοπωλίου. Ένα ζήτημα σχετικό με τα δίκτυα, το οποίο έχει μια ενδιαφέρουσα δημόσια πλευρά, είναι εκείνο της προτυποποίησης. Πολλά δίκτυα καινοτόμων ενδιαφέρονται σφόδρα για την επιβολή των δικών τους αρχιτεκτονικών και προτύπων. Αυτά τα πρότυπα μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικοί φραγμοί εισόδου και μηχανισμοί αποκλεισμού. Οι κυβερνήσεις έχουν εκ των πραγμάτων δυνατότητα επηρεασμού των προτύπων και θα πρέπει, κατά συνέπεια, να δράσουν υπεύθυνα. Το ζήτημα, ωστόσο, αφορά περισσότερο την παρακίνηση υιοθέτησης μιας «συμβατότητας» μεταξύ των 42 Acs, Z., J., DeBresson, C. και Murray, B., 1988, DeBresson, C., et al., DeBresson, C., Eriksson, A. και Hakansson, H.,

11 διαφορετικών προτύπων, η οποία θα επιτρέψει τη μελλοντική είσοδο και άλλων εταιριών στον κλάδο, παρά την επιλογή ενός προτύπου έναντι άλλου. Η ειρωνεία είναι πως μεγάλο μέρος της δικτύωσης στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών στις ΗΠΑ είναι άμεσο αποτέλεσμα αντιμονοπωλιακών δράσεων, ειδικά ο διαχωρισμός της λειτουργίας Ε&Α από τις συστημικές τεχνολογίες και τους συμπληρωματικούς πόρους 46. Με άλλα λόγια, είναι οι αντιμονοπωλιακές δράσεις που τροφοδοτούν μεγάλο μέρος της τεχνολογικής δικτύωσης. Αν οι σχεδιαστές της κρατικής πολιτικής δεν πιστεύουν πως τα δίκτυα είναι προτιμότερα από την ενδοεταιρική ολοκλήρωση (καθετοποίηση), έχουν μάλλον αργήσει. Ωστόσο, κατά την εκτίμηση του DeBresson 47 η δικτύωση είναι προτιμότερη της καθετοποίησης μακροπρόθεσμα, καθότι επιτρέπει ένα περισσότερο διαφοροποιημένο σύνολο νέων συνδυασμών στην παραγωγική διαδικασία, ενώ παράλληλα επιτρέπει την ταχύτερη τεχνολογική ανάπτυξη. Με τη δικτύωση αποφεύγεται το κόστος των διπλών προσπαθειών έρευνας στους αγώνες τεχνολογικής ανάπτυξης 48, ενώ αντικαθίσταται η ενοχλητική παρέμβαση του νομοθετικού ρυθμιστή με έναν διακριτικό παρατηρητή 49. Το κύμα ενδιαφέροντος που δείχνουν οι κυβερνήσεις για τις διεθνείς στρατηγικές συμμαχίες φαίνεται να ξεπερνά κατά πολύ τη δυνατότητά τους να τις επηρεάσουν με οποιονδήποτε τρόπο. Οι μικρές χώρες συνήθως δεν έχουν πολλές σημαντικές μεγάλες εταιρίες που να είναι ικανές να συμμετέχουν σε τέτοιες διεθνείς στρατηγικές συμμαχίες. Κάποιες από αυτές τις εταιρίες μπορεί να εμπλακούν αυθόρμητα σε διεθνείς συνεργασίες για την εκμετάλλευση κάποιων ιδιαίτερων τμημάτων της αγοράς, αλλά η δυνατότητα για κρατική παρέμβαση είναι ανύπαρκτη. Οι μεγάλες χώρες, από την άλλη, δεν μπορούν να πράξουν τίποτε περισσότερο από να βοηθήσουν στη χρηματοδότηση των εταιριών τους που επιδιώκουν συμμετοχή σε τέτοιες διεθνείς συμμαχίες, επειδή αν αυτές δεν επιτραπούν τότε οι εταιρίες θα πρέπει να βρουν άλλους, λιγότερο ωφέλιμους, τρόπους να αποκτήσουν την τεχνολογία που επιθυμούν. Η μοναδική αιτιολογία για πολιτικές ενίσχυσης των συμμαχιών φαίνεται να είναι η μείωση ενός πιθανού ή πραγματικού τεχνολογικού χάσματος, ή η διατήρηση του Εθνικού προβαδίσματος. Για το λόγο αυτό, τα δίκτυα θα πρέπει να σταθμισθούν έναντι άλλων τρόπων απόκτησης και ανάπτυξης νέας τεχνολογίας (Εθνικά 46 Zanfrei, A., DeBresson, C., Barzel, Y., 1968, Dasgupta, P., D. και Maskin, E.,

12 προγράμματα Ε&Α, εξαγορά ξένων εταιριών, κίνητρα για άμεση ξένη επένδυση, ή licensing). Υποβοηθώντας Περιφερειακά Δίκτυα Καινοτόμων Ένα μάλλον πιο απλό θέμα πολιτικής σχετίζεται με τα περιφερειακά δίκτυα. Συνήθως, περιοχές και οικονομικές οντότητες περικλείονται σε μια χώρα, αλλά όχι πάντοτε. Τα περιφερειακά δίκτυα είναι ο κύριος τόπος πραγμάτωσης των τεχνολογικών και οικονομικών εξωτερικών οικονομιών οι οποίες ωφελούν τη χώρα. Πιο σημαντικό, τα τοπικά δίκτυα μπορούν με πολλούς τρόπους να επηρεασθούν από τη δημόσια πολιτική. Παραδόξως, η παγκοσμιοποίηση της επιστήμης και της τεχνολογίας έχει αυξήσει τη σημασία της περιφέρειας 50. Τα ζητήματα πολιτικής που εγείρονται εδώ έχουν συνεπώς μεγάλη στρατηγική σημασία, τόσο για τις χώρες όσο και για τις περιφέρειες. Αν αυτές σταθούν ικανές να κατανοήσουν πώς να καλλιεργήσουν τη μεγέθυνση των δικτύων καινοτόμων σε λίγες «μητροπολιτικές» περιοχές, τότε θα έχουν δημιουργήσει πόλους τεχνολογικής συσσώρευσης και θα μπορούν να δρέψουν τους καρπούς των μελλοντικών εξωτερικών ωφελημάτων από την καινοτομία. Αυτά τα δίκτυα θα συντηρήσουν την καινοτομία και την τεχνολογική ικανότητα για προσαρμογή της ξένης τεχνολογίας. Παραδόξως, στην εποχή της διεθνούς απελευθέρωσης, οι περιφέρειες και μαζί τους οι μικρές τοπικές εταιρίες προορίζονται να έχουν αυξημένη σημασία. Εκ των προτέρων δεν είναι προφανές το που θα πρέπει να στηριχθεί μια δημόσια πολιτική. Είναι φανερό ότι η κινητοποίηση των ενδογενών δυνάμεων θα πρέπει να γίνει ουσιαστικά σε τοπικό επίπεδο, με τη μείωση του μη αναστρέψιμου κόστους συναλλαγών για τη δημιουργία δικτύων. Η δημιουργία ενός δικτύου είναι υποχρεωτικά μια διαδικασία ταυτοποίησης κοινά έθιμα, γλώσσες, πολιτισμικές ταυτότητες και παραδόσεις είναι σημαντικές και η συμμετοχή του δημοσίου στη δημιουργία των δικτύων θα αυξήσει την παραγωγή «δημόσιων αγαθών». Σε μια τέτοια σχέση, οι δημόσιες υπηρεσίες (όπως τα τεχνολογικά πάρκα) μπορούν να παίξουν το ρόλο του καταλύτη. Έτσι, τα εργαλεία πολιτικής που θα χρησιμοποιηθούν δεν είναι μονάχα η δημιουργία κατάλληλου «κλίματος», η εργαλεία προσφοράς και 49 Sabel, C., F., Soete, L.,

13 ζήτησης, αλλά κυρίως εργαλεία διασύνδεσης 51. Με αυτά, η δημόσια υπηρεσία θα βοηθά στον ορισμό του δημόσιου συμφέροντος, καθώς και στον προσδιορισμό των στόχων και των συμπληρωματικών πόρων που θα πρέπει να έχουν τα μέλη του δικτύου. Αυτά τα εργαλεία συνήθως δεν απαιτούν ιδιαίτερους οικονομικούς πόρους, μπορούν όμως να μεταβάλλουν την ισορροπία προς την οικοδόμηση σχέσεων συνεργασίας και εμπιστοσύνης 52. Βιβλιογραφία Acs, Z., J., High Technology Networks in Maryland, Networks of Innovators-An International and Inter-Disciplinary Approach Workshop, Montreal, 1990 Baba, T. and Imai, K-I, Systemic Innovation and Cross-Border Networks: The Case of the Evolution of VCR Systems, Third Schumpeter Society Conference, Airlie House, Virginia, 2-5 June, 1990 Barzel, Y., Optimal Timing of Innovation, Review of Economics and Statistics, vol. 50, pp , 1968 Baumol, W., J., Panzar, J., C. and Willig, R., D., Contestible Markets, Harcourt, Brace, Jovanovich, New York, 1982 Bell, G., Aubert, J-E, DeBresson, C. and Dubarie, P., Policies to Stimulate Industrial Innovation, OECD, Paris, 1978 Beije, P., R., An Analytical Approach to Knowledge Accumulation in a Network of Innovating Firms, Networks of Innovators-An International and Inter-Disciplinary Approach Workshop, Montreal, 1990 Von Bertalanffy, L., General Systems Theory, Brazilier, New York, 1968 Bianchi, P. and Bellini, N., Public Policies for Local Networks of Innovators, Research Policy, vol. 20, pp , 1991 Callon, M., Courtial, P. and Laville, F., Co-word Analysis as a Tool for Describing the Network of Interactions between Basic and Technological Research: the Case of Polymer Chemistry, Networks of Innovators -An International and Inter-Disciplinary Approach Workshop, Montreal, 1990 Camagni, R., Local Milieu, Uncertainty and Innovation Networks: Towards a New Dynamic Theory of Economic Space, Networks of Innovators -An International and Inter-Disciplinary Approach Workshop, Montreal, 1990 Clark, P., Anglo-American Innovation, de Gruyter, Berlin, 1987 Clark, P., International and Domestic Networks in the Diffusion, Adoption and Usage of Production and Inventory Control Systems (PICS) in British Manufacturing, Networks of Innovators -An International and Inter-Disciplinary Approach Workshop, Montreal, 1990 Clark, P. and Stauton, N., Innovation in Technology and Organization, Routledge, London, Bell, G., et al.,

14 Czepiel, J., A., Patterns of Inter-organizational Communications and the Diffusion of a Major Technological Innovation in a Competitive Industrial Community, Academy of Management Journal, vol. 18, 1, pp. 6-24, 1975 Dasgupta, P., D. and Maskin, E., The Simple Economics of Research Portfolios Economic Journal, vol. 97, pp , 1987 David, P., A., Clio and the Economics of QWERTY, American Economic Review, pp , 1985 David, P., A., Narrow Windows, Blind Giants & Angry Orphans, Working Paper no. 10, Centre for Economic Policy Research, Stanford University, March, 1986 DeBresson, C., (a), Breeding Innovation Clusters: a Source of Dynamic Development, World Development, vol. 17, 1, pp. 1-16, 1989 DeBresson, C., (b), Innovation Clusters and Location: some Sceptical Notes about Canada, Association of American Geographers, Baltimore, 1989 DeBresson, C., (c), Les Poles Technologiques du Developpement: Vers un Concept Operationnel, Revue Tiers-Monde, vol. XXX, 118, pp , 1989 DeBresson, C. and Murray, B., Innovation in Canada, report to the Science Council of Canada, New Westminster: CRUST reprint, De Certaines, J., La Fievre des Technopoles, Syros / Alternatives, Paris, 1988 Dosi, D. er al. (eds.), Technical Change and Economic Theory, Frances Pinter, London, 1988 Eriksson, A-K. and Hakansson, H., Getting Innovations out of Supplier Networks, Networks of Innovators -An International and Inter-Disciplinary Approach Workshop, Montreal, 1990 Freeman, C. and Perez, C., Structural Crises of Adjustment: Business Cycles and Investment Behaviour, in Dosi, G. et al. (eds.), Technical Change and Economic Theory, Frances Pinter, London, pp , 1988 Granovetter, M., S., The Strength of Weak Ties American Journal of Sociology, vol. 78, 6, pp , 1973 Hakansson, H., (ed.), International Marketing and Purchasing of Industrial Goods: an Interaction Approach, John Wiley, Chichester, 1982 Hakansson, H., Corporate Technological Behaviour: Cooperation and Networks, Routledge, London, 1989 Hughes, T., P., Networks of Power: Electrification in Western Society , Johns Hopkins University Press, Baltimore, 1983 Katz, M., L. and Shapiro, C., Network Externalities, Competition and Compatibility, AER, vol. 75, 3, pp , 1985 Knole, R. and Kuklinski, J., H., Network Analysis, Sage, Beverly Hills, 1982 Lemay, J. and DeBresson, C., Le Reperage des Grappes Technologiques: une Analyse de Graphes Orientes Appliquée a des Matrices Technologique, CREDIT, note de recherche, Montréal, pp , Miller, R. και Cote, M., 1988, Sabel, C., F.,

15 Lundvall, B., A., Explaining Inter-firm Cooperation and Innovation Limits of the Transaction Cost Approach, Workshop on the Socio-economics of Inter-firm Cooperation, Wissenschafts Zentrum, Berlin, 1990 Miller, R. and Cote, M., Breeding the Next Silicon Valley, D. C. Heath, Lexington, 1988 Mody, A., Learning through Alliances, World Bank mimeo, Washington, 1990 Perrin, J., C. and Maillat, D., (eds.), Milieux Innovateurs et Processus d Innovation dans les Enterprises, Economica, Paris, 1989 Perroux, F., Note sur la Notion de Pole de Croissance, Economie Appliquee, col. III(1-2), pp , 1955 Perroux, F., La Théorie Générale du Progrès Economique, Cachiers de l ISEA, (I)1, 2, 3, no. 47, Piore, M. and Sabel, C., The Second Industrial Divide, Basic Books, New York, 1984 Rosenberg, N., Perspectives on Technology, Cambridge University Press, Cambridge, 1976 Rothwell, R., External Networking and Innovation in Small and Medium-sized Manufacturing Firms in Europe, Networks of Innovators-An International and Inter-Disciplinary Approach Workshop, Montreal, 1990, Technovation, 1991 Sabel, C., F., Studied Trust: Building new Forms of Cooperation in a Volatile Economy, T.E.P. Conference, Paris, 1990 Saxenian, A., The Origins and Dynamics of Production Networks in Silicon Valley, Research Policy, vol. 20, pp , 1991 Schumpeter, J., Business Cycles, McGraw Hill, New York, 1939 Scott, A., J., The Aerospace-Electronics Industrial Complex of Southern California: the Formative Years , Research Policy, vol. 20, pp , 1991 Soete, L., Internationalization of Science and Technology: how Nations Cope, Hydro Quebec Lecture on the Management of Technology, Feb. 7, Montreal, 1991 Storper, M. and Harrison, B., Flexibility, Hierarchy and Regional Development: the Changing Structure of Industrial Production Systems and their Forms of Governance in the 1990s, Research Policy, vol. 20, pp , 1991 Teece, D., J., Innovations and the Organization of Industry, Working Paper no. 90-6, Consortium on Competitiveness and Cooperation, Berkeley, 1990 Teubal, M., Innovation Performance, Learning and Government Policy Selected Essays, University of Wisconsin Press, Madison, Wisconsin, 1987 Teubal, M., Yinnon, T. and Zuscovitch, E., Networks and Market Creation, Research Policy, vol. 20, pp , 1991 VonHippel, E., The Sources of Innovation, Oxford University Press, New York, 1988 Zanfrei, A., Patterns of Collaborative Agreements and Innovation in the US Telecommunications Industry, Centre for Economic Policy Research, Stanford,

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Τεχνολογίας

Οικονομικά της Τεχνολογίας Οικονομικά της Τεχνολογίας Καινοτόμες Επιχειρήσεις, Επιχειρηματικότητα και Ανταγωνισμός Κώστας Τσεκούρας Καινοτόμες Επιχειρήσεις και Αγορές Περίγραμμα Επιχειρηματικότητα και Νέες Επιχειρήσεις Καινοτομία

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Οικονομική της Τεχνολογίας Διάλεξη 6 η: Οικονομική Θεωρία και το Ζήτημα της Τεχνολογικής Αλλαγής: & II 1 Ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό σύστημα καινοτομίας και δικτύωση (clusters) επιχειρήσεων και οργανισμών

Εθνικό σύστημα καινοτομίας και δικτύωση (clusters) επιχειρήσεων και οργανισμών Εθνικό σύστημα καινοτομίας και δικτύωση (clusters) επιχειρήσεων και οργανισμών Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

(clusters) clusters : clusters : clusters : 4. :

(clusters) clusters : clusters : clusters : 4. : «Προσδιοριστικοί Παράγοντες της Καινοτοµίας. ικτύωση της έρευνας µε την παραγωγή» ρ. Ιωάννης Χατζηκιάν Οκτώβριος 2006 Αθήνα ΓΡΑΦΕΙΟ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Πρόλογος 3 1. Εισαγωγή 4

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Διαλέξεις και Ασκήσεις Πράξης. Ελληνική. ΝΑΙ (στην Αγγλική)

Διαλέξεις και Ασκήσεις Πράξης. Ελληνική. ΝΑΙ (στην Αγγλική) ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές μονάδες απονέμονται σε διακριτά

Διαβάστε περισσότερα

Networks of Innovators: a synthesis of research issues. Freeman, C.

Networks of Innovators: a synthesis of research issues. Freeman, C. Networks of Innovators: a synthesis of research issues Freeman, C. Research Policy, vol. 20, σελ. 499 514, 1991 Σύνοψη Αυτό το άρθρο πρώτα παραθέτει κάποια σημαντικά ευρήματα της εμπειρικής έρευνας της

Διαβάστε περισσότερα

Email: vrapanos@econ.uoa.gr

Email: vrapanos@econ.uoa.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2008-2009 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Μάθηµα: ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Γραφείο 305, Σταδίου 5 ιδασκαλία: Β. Ράπανος Ηµέρα και ώρα µαθήµατος: Τρίτη, 11.00-14.00 Ώρες γραφείου:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Καινοτομία Επιχειρηματικότητα (3) Πόροι, ικανότητες και διοίκηση τεχνολογίας

Τεχνολογία Καινοτομία Επιχειρηματικότητα (3) Πόροι, ικανότητες και διοίκηση τεχνολογίας Τεχνολογία Καινοτομία Επιχειρηματικότητα (3) Πόροι, ικανότητες και διοίκηση τεχνολογίας Στρατηγική: Θεωρία των πόρων - Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και ο βαθμός της επιτυχίας μιας επιχείρησης στις αγορές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η αλματώδης εξέλιξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας διαμορφώνουν νέα δεδομένα σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του Γραφείου Διαμεσολάβησης

Διαβάστε περισσότερα

Από την αίθουσα διδασκαλίας στην αίθουσα συσκέψεων. 5 τρόποι για να προετοιμάσετε τους σύγχρονους φοιτητές για τον αυριανό επαγγελματικό στίβο

Από την αίθουσα διδασκαλίας στην αίθουσα συσκέψεων. 5 τρόποι για να προετοιμάσετε τους σύγχρονους φοιτητές για τον αυριανό επαγγελματικό στίβο Από την αίθουσα διδασκαλίας στην αίθουσα συσκέψεων 5 τρόποι για να προετοιμάσετε τους σύγχρονους φοιτητές για τον αυριανό επαγγελματικό στίβο Εφαρμογή συνεργατικών και καινοτόμων εκπαιδευτικών τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Regions of Knowledge FP7 229947 INRES Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Αρτέμης Σαϊτάκης Διευθυντής Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Τεχνολογίας

Οικονομικά της Τεχνολογίας Οικονομικά της Τεχνολογίας Μέγεθος Επιχείρησης, Καινοτομία και Μεγέθυνση Κώστας Τσεκούρας Περίγραμμα Η Schumpeterian Υπόθεση Το τεχνολογικό περιβάλλον Καινοτομικότητα και μέγεθος Καινοτομικότητα: SMEs

Διαβάστε περισσότερα

9. Κάθε στρατηγική επιχειρηματική μονάδα αποφασίζει για την εταιρική στρατηγική που θα εφαρμόσει. α. Λάθος. β. Σωστό.

9. Κάθε στρατηγική επιχειρηματική μονάδα αποφασίζει για την εταιρική στρατηγική που θα εφαρμόσει. α. Λάθος. β. Σωστό. 1. Με ποιους τρόπους επωφελούνται οι καταναλωτές από τις οικονομίες κλίμακας; (πολλαπλής επιλογής / δύο σωστές απαντήσεις) α. Αυξάνονται τα κέρδη των επιχειρήσεων. β. Οι τιμές, αρκετές φορές, μειώνονται.

Διαβάστε περισσότερα

Βιοµηχανική Οργάνωση

Βιοµηχανική Οργάνωση Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα Οικονοµικής Επιστήµης Βιοµηχανική Οργάνωση Καθηγητής: Γιάννης Κατσουλάκος Πτέρυγα Δεριγνύ, 4 ος Όροφος. Ώρες Γραφείου: Δευτέρα 16:00-17:00, Τρίτη 16:00-17:00. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ραφαηλίδης Τμ. Ε.Σ.Π.Σ.

Δρ. Απόστολος Ραφαηλίδης Τμ. Ε.Σ.Π.Σ. Δρ. Απόστολος Ραφαηλίδης Τμ. Ε.Σ.Π.Σ. Thomas Edison: >1000 διπλώματα ευρεσιτεχνίας Πρακτική φωτιστική λυχνία Φιλμ 35mm Φωνόγραφος 21.6δισ. $ το 1920 Καινοτομία κάτι περισσότερο από μια καλή ιδέα: διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1 Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική 2 η έκδοση Chapter 1 Κεφάλαιο 2 Συγκέντρωση και συστάδες δραστηριοτήτων Περιεχόμενα Εισαγωγή Συγκέντρωση θεωρία Συμπεριφορικές προσεγγίσεις στη θεωρία χωροθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Π Ε Σ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Συνδιοργάνωση Ημερίδας Φοιτητές «σαΐνια» παράγουν καινοτομία διαγωνισμός καινοτομίας Μαρινόπουλου Πανόραμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας Η θεωρία VoC, βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην ανάλυση των δύο βασικών μοντέλων καπιταλισμού των φιλελεύθερων

Διαβάστε περισσότερα

U T C C R E A T I V E L A B. Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας

U T C C R E A T I V E L A B. Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας U T C C R E A T I V E L A B Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας Ποιοι είμαστε Σχετικά με εμάς Η UTC Creative Lab είναι εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών στους τομείς της καινοτομίας, της

Διαβάστε περισσότερα

Access to to Knowledge

Access to to Knowledge Access to to Knowledge Η σημασία της Ανοικτής Επιστήμης και ο ρόλος του ΕΚΤ στη διάχυση και προβολή της ελληνικής επιστημονικής παραγωγής Δρ Εύη Σαχίνη Διευθύντρια Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης 1 Η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος.

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 2. Ποια από τις παρακάτω επιλογές δεν περιλαμβάνεται στην ανάλυση του μάκρο-περιβάλλοντος;

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση περιβάλλοντος. Στρατηγικές επιλογές. Απόκτηση τεχνογνωσίας. Υλοποίηση

Διερεύνηση περιβάλλοντος. Στρατηγικές επιλογές. Απόκτηση τεχνογνωσίας. Υλοποίηση Διερεύνηση περιβάλλοντος Μάθηση & προσπάθεια για νέες καινοτομίες Στρατηγικές επιλογές Απόκτηση τεχνογνωσίας Υλοποίηση Tidd J., Bessant J., Pavitt K. Managing Innovation. (2000) Διερεύνηση περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Συνάντηση Ολομέλειας Πλατφόρμα «Περιβάλλον και Βιώσιμη Ανάπτυξη» στο πλαίσιο της Στρατηγικής Έρευνας και Καινοτομίας για την Έξυπνη Εξειδίκευση της προγραμματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές μονάδες απονέμονται σε διακριτά μέρη του

Διαβάστε περισσότερα

.,., Klas Eric Soderquist,!., (knowledge transfer). % " $&, " 295 " 72 " marketing 65,, ', (, (.

.,., Klas Eric Soderquist,!., (knowledge transfer). %  $&,  295  72  marketing 65,, ', (, (. ; Klas Eric Soderquist! #$%&'& (knowledge transfer)! # $ () % $& 295 72 marketing 65 ' ( ( ) *: + % % Ελληνική Βιομηχανία: προς την οικονομία της γνώσης ΤΕΕ Αθήνα 3-5 Ιουλίου 2006 Αθήνα 1 (knowledge transfer)

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Η κοινωνική διάσταση της καινοτομίας ως μοχλός της αειφορίας Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου 12 χρόνια λειτουργίας Χαδουμέλλης Ασημάκης Μηχανολόγος Μηχανικός, ΜΒΑ Διευθυντής Τ.Π.Π.Λ. Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο Τ.Π.Π.Λ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ

ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Παπαδόπουλος Γ. Πέτρος (20/06) Επιβλέπων καθηγητής: Κάτος Β. Αναστάσιος Θεσσαλονίκη, 2007 Σκοπός και δομή εργασίας Σκοπός διπλωματικής:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΦΥΕΙΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ INTELLIGENT COMMUNITY FORUM

ΕΥΦΥΕΙΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ INTELLIGENT COMMUNITY FORUM ΕΥΦΥΕΙΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ INTELLIGENT COMMUNITY FORUM Νίκος Κοµνηνός Ερευνητική Μονάδα URENIO Α.Π.Θ www.urenio.org Μεταπτυχιακό σεµινάριο Ευφυείς Πόλεις και Συστήµατα Καινοτοµίας 14 εκεµβρίου 2007

Διαβάστε περισσότερα

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1 Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική 2 η έκδοση Chapter 1 Κεφάλαιο 9 Πόλεις και Περιφέρειες στη Σύγχρονη Παγκόσμια Οικονομία Περιεχόμενα διάλεξης Διαφορετικοί τύποι χωρικού κόστους συναλλαγών

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός Γενικού Γραμματέα Έρευνας και Τεχνολογίας Δρ. Χρήστου Βασιλάκου Crazy Business Ideas ΙST College Tετάρτη, 19 Νοεμβρίου 2014

Χαιρετισμός Γενικού Γραμματέα Έρευνας και Τεχνολογίας Δρ. Χρήστου Βασιλάκου Crazy Business Ideas ΙST College Tετάρτη, 19 Νοεμβρίου 2014 Χαιρετισμός Γενικού Γραμματέα Έρευνας και Τεχνολογίας Δρ. Χρήστου Βασιλάκου Crazy Business Ideas ΙST College Tετάρτη, 19 Νοεμβρίου 2014 Κυρίες και Κύριοι, Θα ήθελα κατ αρχάς να σας ευχαριστήσω για την

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικότητα της Έρευνας Μάρκετινγκ

Σημαντικότητα της Έρευνας Μάρκετινγκ Έρευνα Μάρκετινγκ 2 Σύνολο Τεχνικών και Αρχών που αποβλέπουν στη συστηματική Συλλογή Καταγραφή Ανάλυση Ερμηνεία Στοιχείων / Δεδομένων, με τέτοιο τρόπου που να βοηθούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων Μάρκετινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές αλλαγές που επιδρούν στο επιχειρηματικό περιβάλλον

Οι βασικές αλλαγές που επιδρούν στο επιχειρηματικό περιβάλλον Οι βασικές αλλαγές που επιδρούν στο επιχειρηματικό περιβάλλον Παγκοσμιοποίηση Οικονομία της πληροφορίας Μετασχηματισμός της επιχείρησης Εμφάνιση της ψηφιακής επιχείρησης Παγκοσμιοποίηση Διοίκηση και έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

4000 specialists, 600 local points, more than 50 countries in Europe and beyond

4000 specialists, 600 local points, more than 50 countries in Europe and beyond 4000 specialists, 600 local points, more than 50 countries in Europe and beyond Wherever you are, we re there to support small business Providing information and advice on market opportunities, European

Διαβάστε περισσότερα

«Δημιουργία Μηχανισμού Υποστήριξης για την Ανάπτυξη και Προώθηση της Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας σε Πληθυσμούς Ορεινών Περιοχών»

«Δημιουργία Μηχανισμού Υποστήριξης για την Ανάπτυξη και Προώθηση της Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας σε Πληθυσμούς Ορεινών Περιοχών» «Δημιουργία Μηχανισμού Υποστήριξης για την Ανάπτυξη και Προώθηση της Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας σε Πληθυσμούς Ορεινών Περιοχών» ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «Αναπτύσσοντας Κοινωνική Οικονομία και Κοινωνικές Επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. ΟΟΣΑ (1996), The OECD Jobs Strategy Technology, Productivity and Job Creation, Volume 1, Paris.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. ΟΟΣΑ (1996), The OECD Jobs Strategy Technology, Productivity and Job Creation, Volume 1, Paris. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1 Για παράδειγµα, σε µία πρόσφατη καταγραφή, το 15% των αυστραλιανών επιχειρήσεων ανέφερε ότι είχε αποφασίσει οργανωτικές καινοτοµίες, έναντι 13% των επιχειρήσεων που είχε υιοθετήσει Τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος των Ελληνικών Επιχειρήσεων στα Δίκτυα Τεχνολογικών Συνεργασιών που Αναπτύχθηκαν στο Πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ερευνητικών Προγραμμάτων 1.

Ο Ρόλος των Ελληνικών Επιχειρήσεων στα Δίκτυα Τεχνολογικών Συνεργασιών που Αναπτύχθηκαν στο Πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ερευνητικών Προγραμμάτων 1. Ο Ρόλος των Ελληνικών Επιχειρήσεων στα Δίκτυα Τεχνολογικών Συνεργασιών που Αναπτύχθηκαν στο Πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ερευνητικών Προγραμμάτων 1. Α. Πρωτόγερου, Ε. Σιώκας, Γ. Καλογήρου, Α. Χαζάπης Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινότητες πρακτικής. Θανάσης Καραλής. πρακτικής.

Κοινότητες πρακτικής. Θανάσης Καραλής. πρακτικής. Κοινότητες πρακτικής Θανάσης Καραλής Μια κοινότητα πρακτικής είναι µια οµάδα ανθρώπων η οποία µοιράζεται ένα κοινό ενδιαφέρον σε ένα πεδίο ανθρώπινης δραστηριότητας και δεσµεύεται σε µια διαδικασία συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο τοπίο στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και ο ρόλος του Διαχειριστή Δικτύου Διανομής (ΔΕΔΔΗΕ)

Το νέο τοπίο στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και ο ρόλος του Διαχειριστή Δικτύου Διανομής (ΔΕΔΔΗΕ) Ιωάννης Μάργαρης Αντιπρόεδρος ΔΣ ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. Διαχειριστής Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε. Το νέο τοπίο στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και ο ρόλος του Διαχειριστή Δικτύου Διανομής (ΔΕΔΔΗΕ) ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα και θεωρείται πλέον «μονόδρομος για την ανάπτυξη».

Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα και θεωρείται πλέον «μονόδρομος για την ανάπτυξη». Συνεργατικοί Σχηματισμοί και Επιχειρηματικότητα Καλές Πρακτικές για τους γουνοποιούς/ εκτροφείς Δρ. Ελπίδα Σαμαρά Ερευνήτρια Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων 1 Ο ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ (Ενότητες : 1.2, 1.3) Ονοματεπώνυμο: Τμήμα: Α Ομάδα Α1. Στις παρακάτω προτάσεις να γράψεις στο τετράδιό σου τον αριθμό της κάθε μιας πρότασης και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Υφιστάμενη και επιθυμητή κατάσταση του οικονομικού δυναμικού σε περιοχές εκτός της περιοχής της ελληνικής πρωτεύουσας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτή η προπαρασκευαστική

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου Université de Paris Dauphine Ινστιτούτο Διπλωματίας Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η Προσέγγιση της Εξυπνης Εξειδίκευσης στον Αναπτυξιακό Σχεδιασμό 2014-2020. Δρ Γιάννης Τόλιας

Η Προσέγγιση της Εξυπνης Εξειδίκευσης στον Αναπτυξιακό Σχεδιασμό 2014-2020. Δρ Γιάννης Τόλιας Η Προσέγγιση της Εξυπνης Εξειδίκευσης στον Αναπτυξιακό Σχεδιασμό 2014-2020 Δρ Γιάννης Τόλιας Διάρθρωση της παρουσίασης: 1. Τα πανευρωπαϊκά διδάγματα από 4 προγραμματικές περιόδους (ή Πακέτα ή ΚΠΣ ή ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Έρευνα και Στρατηγικές Κατευθύνσεις ΕΤΑ στον Τομέα της Υγείας»

«Έρευνα και Στρατηγικές Κατευθύνσεις ΕΤΑ στον Τομέα της Υγείας» «Έρευνα και Στρατηγικές Κατευθύνσεις ΕΤΑ στον Τομέα της Υγείας» Ι. Χατζηκιάν 2ο Πανελλήνιο Συμπόσιο «Εκπαίδευση, Αγορά Εργασίας και Συστήματα Υγείας», ΤΕΙ Αθήνας και Καλαμάτας, Τμήματα Διοίκησης Μονάδων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΥ ΥΠΟΚΙΝΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΥ ΥΠΟΚΙΝΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟ ΠΟΥ ΥΠΟΚΙΝΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ - ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ Τονίζει την ατοµικότητα και όχι την οµοιοµορφία

Διαβάστε περισσότερα

Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The economist-21 st roundtable with the government of Greece June 29 2017 Lights on: Power energy in Europe What changes have been made in the regulatory framework? New Memorandum provisions and Greece

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή τους στις διάφορες αγορές. - Τα οικονομικά υποδείγματα:

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση της έρευνας στην Ευρώπη. Η πολιτική της υπευθυνότητας στην έρευνα.

Η χρηματοδότηση της έρευνας στην Ευρώπη. Η πολιτική της υπευθυνότητας στην έρευνα. Η χρηματοδότηση της έρευνας στην Ευρώπη. Η πολιτική της υπευθυνότητας στην έρευνα. Δρ. Σ. Κολυβά Τμήμα Ανάπτυξης, Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ Όμιλος Φίλων του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ Αθήνα, 20 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3

STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3 STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3 ΕΞΥΠΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ/ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΥΦΥΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η «ΔΟΜΗΣΗ» ΤΗΣ ΟΙ 5 ΠΕΙΘΑΡΧΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ/ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΜΠΟΔΙΑ/ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις. Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις. Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σκοπός της διάλεξης Σ-1: Να αναφερθεί στους παράγοντες που

Διαβάστε περισσότερα

Η2020 & IPR. Η μεταφορά τεχνολογίας στην ΠΡΑΞΗ. Απόστολος Δημητριάδης Δίκτυο ΠΡΑΞΗ

Η2020 & IPR. Η μεταφορά τεχνολογίας στην ΠΡΑΞΗ. Απόστολος Δημητριάδης Δίκτυο ΠΡΑΞΗ Η2020 & IPR Η μεταφορά τεχνολογίας στην ΠΡΑΞΗ Απόστολος Δημητριάδης Δίκτυο ΠΡΑΞΗ Περιεχόμενα Συστάσεις Ορίζοντας 2020 (εν τάχει) Διανοητική ιδιοκτησία στον Ορίζοντα 2020 2 Δίκτυο ΠΡΑΞΗ 3 Δίκτυο ΠΡΑΞΗ Αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ 11: Νέα Οικονομική Γεωγραφία

ΔΙΑΛΕΞΗ 11: Νέα Οικονομική Γεωγραφία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΛΕΞΗ 11: Νέα Οικονομική Γεωγραφία Δρ. Βασίλης Τσέλιος

Διαβάστε περισσότερα

Η Πρόκληση της Ανταγωνιστικότητας Η Εκθεση για την Παγκόσµια Ανταγωνιστικότητα,

Η Πρόκληση της Ανταγωνιστικότητας Η Εκθεση για την Παγκόσµια Ανταγωνιστικότητα, Xαιρετισµός Υπουργού Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού κ. Αντώνη Μιχαηλίδη στην εκδήλωση που διοργανώνεται από την Κυπριακή Τράπεζα Αναπτύξεως και το Cyprus College µε τη στήριξη των Price Waterhouse

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματική Στρατηγική & Επιχειρηματικό Μοντέλο

Επιχειρηματική Στρατηγική & Επιχειρηματικό Μοντέλο Επιχειρηματική Στρατηγική & Επιχειρηματικό Μοντέλο Γ. Σταμπουλής Εισαγωγή στην Επιχειρηματικότητα Ο σκοπός της επιχείρησης Παραγωγή αξίας Αξιοποιώντας πόρους (υλικούς και άυλους, εσωτερικούς και εξωτερικούς),

Διαβάστε περισσότερα

Innovation, Networks and Vertical Integration. Robertson, P., L. και Langlois, R., N.

Innovation, Networks and Vertical Integration. Robertson, P., L. και Langlois, R., N. Innovation, Networks and Vertical Integration Robertson, P., L. και Langlois, R., N. Research Policy, vol. 24, σελ. 543 62, 1995 Σχόλια: Θεωρητικοί υπέρ και κατά της έννοιας της δικτύωσης. Διάκριση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Το παγκόσμιο εξωτερικό περιβάλλον. Γεωργία Ζάχου, HR, ICBS

Το παγκόσμιο εξωτερικό περιβάλλον. Γεωργία Ζάχου, HR, ICBS Το παγκόσμιο εξωτερικό περιβάλλον Νέες προσεγγίσεις PEST? STEEPLE SOCIAL/ DEMOGRAPHIC TECHNOLOGICAL ECONOMIC ENVIRONMENTAL POLITICAL LEGAL ETHICAL SLEPT LEGAL PESTLE ή PESTEL LEGISLATION ENVIRONMENTAL

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Master of Science (MSc) in Accounting and Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Εισαγωγή στη Λογιστική Έρευνα Η αναζήτηση της αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

G. Johnson, R.Whittington, K. Scholes, D. Angwin, P. Regnér. Βασικές αρχές στρατηγικής των επιχειρήσεων. 2 η έκδοση. Chapter 1

G. Johnson, R.Whittington, K. Scholes, D. Angwin, P. Regnér. Βασικές αρχές στρατηγικής των επιχειρήσεων. 2 η έκδοση. Chapter 1 G. Johnson, R.Whittington, K. Scholes, D. Angwin, P. Regnér Βασικές αρχές στρατηγικής των επιχειρήσεων 2 η έκδοση Chapter 1 Κεφάλαιο 7 Διεθνής στρατηγική Chapter 2 Μαθησιακά αποτελέσματα (1) Έπειτα από

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης

Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης Το ενδιαφέρον του µαθήµατος συγκεντρώνεται στη µελέτη του φαινοµένου της ρύθµισης ως µορφής δηµοσίας πολιτικής στο πεδίο της οικονοµίας. Παρουσιάζονται και εξετάζονται συγκριτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΜΩΝ

ΧΩΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΧΩΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΜΩΝ Η κατανομή των οικονομικών δραστηριοτήτων και των οικισμών στο χώρο σχετίζεται με τη χωροταξική διάρθρωση της οικονομίας και την αποτελεσματικότητα του παραγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 4 η : Παράγοντες επιρροής της επιχειρηματικής ανάπτυξης

Διάλεξη 4 η : Παράγοντες επιρροής της επιχειρηματικής ανάπτυξης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Διάλεξη 4 η : Παράγοντες επιρροής της επιχειρηματικής ανάπτυξης Διδάσκουσα: Ελένη Καρφάκη, Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1 Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική 2 η έκδοση Chapter 1 Κεφάλαιο 5 Περιφερειακή εξειδίκευση, εμπόριο Modern και ανάλυση Urban and πολλαπλασιαστή Regional Economics Περιεχόμενα Εισαγωγή στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ PACMAN ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ PACMAN ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ PACMAN ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ «Ηµερίδα για τον Αγροδιατροφικό Τοµέα Παρουσίαση Τοπικών Προϊόντων µε Γευσιγνωσία» ιοργάνωση: ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΙΛΚΙΣ Κιλκίς, 31 Αυγούστου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Αντιπρόεδρε του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Κύριε Αντιπρόεδρε της Επιτροπής των Περιφερειών, Αγαπητοί SME Envoys, Κυρίες - Κύριοι,

Κύριε Αντιπρόεδρε του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Κύριε Αντιπρόεδρε της Επιτροπής των Περιφερειών, Αγαπητοί SME Envoys, Κυρίες - Κύριοι, ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ομιλία του Υπουργού Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού κ. Νεοκλή Συλικιώτη, στο Συνέδριο SME Assembly, στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία», την Παρασκευή 16 Νοεμβρίου 2012 και ώρα 10:10

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού

Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού Ενότητα 1: Νικόλαος Χαριτάκης Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Περιεχόμενα Ορισμοί Τέλειος ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1 Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική 2 η έκδοση Chapter 1 Κεφάλαιο 10 Σύγχρονη ανάλυση της αστικής και περιφερειακής οικονομικής πολιτικής Περιεχόμενα διάλεξης Το σύγχρονο πλαίσιο της αστικής

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ΚΩΣΤΑ ΦΩΤΑΚΗ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ 19 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE «EUROPE: THE COMEBACK? GREECE: HOW RESILIENT?» ΠΕΜΠΤΗ 14 ΜΑΪΟΥ 2015 1 ECONOMIST

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα Ε.Μ. Πολυτεχνείου-Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου:

Διημερίδα Ε.Μ. Πολυτεχνείου-Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου: Διημερίδα Ε.Μ. Πολυτεχνείου-Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου: «Το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου: Η συνάντηση της ιστορικής μνήμης με τον σύγχρονο πολιτισμό και τις νέες τεχνολογίες» Λαύριο,

Διαβάστε περισσότερα