ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Η σχέση μεταξύ αντιλαμβανόμενης διαφθοράς, γραφειοκρατίας, εισοδήματος και οικονομικής ανάπτυξης: διερεύνηση σε 180 χώρες. Παναγιώτα Παπακωνσταντίνου ΜΑΪΟΣ 2011

2 Πίνακας Περιεχομένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ H ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ Η ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ Ο Δείκτης Αντιλαμβανόμενης Διαφθοράς Η ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΣΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η Οικονομική Μεγέθυνση Η Οικονομική Ανάπτυξη Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗΣ Ισορροπία στην Αγορά Κεφαλαίου και η Συγκριτική Στατική της Ισορροπία στην Αγορά Εργασίας και η Συγκριτική Στατική της Η Γενική Ισορροπία στην Αγορά Εργασίας και στην Αγορά Κεφαλαίου ΘΕΩΡΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗΣ Το Υπόδειγμα Οικονομικής Μεγέθυνσης του Domar Το Υπόδειγμα Οικονομικής Μεγέθυνσης του Solow ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΙΗΣΗ ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗΣ ΤΟ ΑΙΣΘΗΜΑ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Το Μη-Γραμμικό και το Γραμμικό Οικονομετρικό Υπόδειγμα Το Υπόδειγμα Ordered Probit Οι Μεταβλητές TO ΔΕΙΓΜΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΤΟ ΚΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗΝ ΑΕΠ ΚΑΙ Η ΔΙΑΦΘΟΡΑ Περιγραφική Στατιστική του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ Αποτελέσματα Οικονομετρικής Ανάλυσης για την Επίδραση της Διαφθοράς στο Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΦΘΟΡΑ Περιγραφική Στατιστική της Οικονομικής Μεγέθυνσης Αποτελέσματα Οικονομετρικής Ανάλυσης για την Επίδραση της Διαφθοράς στον Μέσο Ετήσιο Ρυθμό Αύξησης του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ Διαφθορά και Εξοπλιστικές Δαπάνες Διαφθορά και Φορολογικά Έσοδα Διαφθορά και Και Μέγεθος Δημοσίου Τομέα ii

3 6 ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗΣ Κατά Κεφαλήν Εισόδημα και Διαφθορά Οικονομική Μεγέθυνση και Διαφθορά Διαφθορά και Γραφειοκρατία Διαφθορά και Φορολογικά Έσοδα Διαφθορά και Εξοπλιστικές Δαπάνες ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ Περιορισμοί της Έρευνας Προτάσεις για Περεταίρω Έρευνα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α: Ο ΔΕΙΚΤΗΣ CPI ΣΤΙΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ..110 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΤΑ ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ.122 iii

4 Λίστα Σχημάτων ΣΧΗΜΑ 1-1: Ο «Παγκόσμιος Χάρτης» της Διαφθοράς το ΣΧΗΜΑ 1-2: Η Οικονομική Μεγέθυνση στην Ελλάδα ( ) ΣΧΗΜΑ 1-3: Εργατικό Δυναμικό, Απασχόληση, και Ποσοστό Ανεργίας στην Ελλάδα ( ) ΣΧΗΜΑ 1-4: Ο Πιο Διεφθαρμένος Θεσμός (Συνολικά Αποτελέσματα) Σχήμα 2-1: Η Οικονομική Μεγέθυνση και το Υπόδειγμα AD-AS Σχήμα 2-2: Ισορροπία στην Αγορά Κεφαλαίου Σχήμα 2-3: Ισορροπία στην Αγορά Κεφαλαίου Σχήμα 2-4: Η Καμπύλη Προσφοράς της Εργασίας Σχήμα 2-5: Η Καμπύλη Ζήτησης της Εργασίας Σχήμα 2-6: Η Συνθήκη Ισορροπίας στην Αγορά Εργασίας και το Φυσικό Ποσοστό Ανεργίας.. 34 Σχήμα 2-7: Ισορροπία στην Αγορά Εργασίας και Κεφαλαίου Σχήμα 2-8: Νέα Ισορροπία στην Αγορά Εργασίας και Κεφαλαίου Σχήμα 2-9: Κατά Κεφαλήν Προϊόν και Απόθεμα Κεφαλαίου Σχήμα 2-10: Συνθήκες Ισορροπίας στις Αγορές Εργασίας και Κεφαλαίου Σχήμα 2-11: Η Οικονομική Μεγέθυνση στο Υπόδειγμα του Solow ΣΧΗΜΑ 4-1: Οι Πιθανότητες Στο Υπόδειγμα Ordered Probit ΣΧΗΜΑ 4-2: Η Τιμή του Δείκτη CPI για το ΣΧΗΜΑ 5-1: Η Κατανομή των Εξεταζόμενων Χωρών σε Εισοδηματικές Κατηγορίες ΣΧΗΜΑ 5-2: Οικονομική Δραστηριότητα και ο Δείκτης CPI για το 2008 (για τις 180 υποεξέταση Χώρες) ΣΧΗΜΑ 5-3: Η Πιθανότητα μια Χώρα να Ανήκει στην Κατηγορία του Χαμηλού Εισοδήματος και η τιμή του Δείκτη CPI για το ΣΧΗΜΑ 5-4: Η Πιθανότητα μια Χώρα να Ανήκει στην Κατηγορία του Υψηλού Εισοδήματος και η τιμή του Δείκτη CPI για το ΣΧΗΜΑ 5-5: Το Μέγεθος του Δημοσίου τομέα και το Ύψος της Διαφθοράς το ΣΧΗΜΑ 5-6: Το Μέγεθος του Δημοσίου τομέα και το Ύψος της Διαφθοράς το ΣΧΗΜΑ 6-1: Ο Μέσος Ρυθμός Μεγέθυνσης του κατά Κεφαλήν ΑΕΠ ($US) Ανάλογα με την Εισοδηματική Τάξη της Χώρας κατά τις Περιόδους και iv

5 ΣΧΗΜΑ 6-2: Το Μέσο Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ της Περιόδου και ο Μέσος Ρυθμός Μεγέθυνσης της Αντίστοιχης Περιόδου για τις Χώρες Κατωτέρου-Μέσου και Χαμηλού Εισοδήματος ΣΧΗΜΑ 6-3: Το Μέσο Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ της Περιόδου και ο Μέσος Ρυθμός Μεγέθυνσης της Αντίστοιχης Περιόδου για τις Χώρες Ανωτέρου-Μέσου και Υψηλού Εισοδήματος ΣΧΗΜΑ 6-4: Το Μέσο Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ της Περιόδου και ο Μέσος Ρυθμός Μεγέθυνσης της Αντίστοιχης Περιόδου για τις Χώρες Κατωτέρου-Μέσου και Χαμηλού Εισοδήματος ΣΧΗΜΑ 6-5: Το Μέσο Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ της Περιόδου και ο Μέσος Ρυθμός Μεγέθυνσης της Αντίστοιχης Περιόδου για τις Χώρες Ανωτέρου-Μέσου και Υψηλού Εισοδήματος ΣΧΗΜΑ 0-1: To Κατά Κεφαλήν Εισόδημα και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδοι και , Χώρες Χαμηλού Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-2: To Κατά Κεφαλήν Εισόδημα και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδος , Χώρες Χαμηλού Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-3: To Κατά Κεφαλήν Εισόδημα και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδοι και , Χώρες Κατωτέρου-Μέσου Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-4: To Κατά Κεφαλήν Εισόδημα και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδος , Χώρες Κατωτέρου-Μέσου Εισοδήματος) Σχήμα 0-5: To Κατά Κεφαλήν Εισόδημα και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδοι και , Χώρες Ανωτέρου-Μέσου Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-6: To Κατά Κεφαλήν Εισόδημα και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδος , Χώρες Ανωτέρου-Μέσου Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-7: To Κατά Κεφαλήν Εισόδημα και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδοι και , Χώρες Υψηλού Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-8: To Κατά Κεφαλήν Εισόδημα και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδος , Χώρες Υψηλού Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-9: Ο Ρυθμός Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν Εισοδήματος και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδοι και , Χώρες Χαμηλού Εισοδήματος) v

6 ΣΧΗΜΑ 0-10: Ο Ρυθμός Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν Εισοδήματος και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδος , Χώρες Χαμηλού Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-11: Ο Ρυθμός Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν Εισοδήματος και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδοι και , Χώρες Κατωτέρου-Μέσου Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-12: Ο Ρυθμός Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν Εισοδήματος και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδος , Χώρες Κατωτέρου-Μέσου Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-13: Ο Ρυθμός Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν Εισοδήματος και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδοι και , Χώρες Ανωτέρου-Μέσου Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-14: Ο Ρυθμός Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν Εισοδήματος και ο Δείκτης CPI για το 2008 (Περίοδος , Χώρες Ανωτέρου-Μέσου Εισοδήματος) ΣΧΗΜΑ 0-15: Οικονομική Μεγέθυνση και ο Δείκτης CPI για το 2008/ Χώρες Ανωτέρου Μέσου και Υψηλού Εισοδήματος ΣΧΗΜΑ 0-16: Οικονομική Μεγέθυνση και ο Δείκτης CPI για το 2008/ Χώρες Κατωτέρου- Μέσου και Χαμηλού Εισοδήματος ΣΧΗΜΑ 0-17: Απαιτούμενες Ημέρες για την Έναρξη Λειτουργίας μιας Επιχείρησης και ο Δείκτης CPI για το ΣΧΗΜΑ 0-18: Φορολογικά Έσοδα και ο Δείκτης CPI για το ΣΧΗΜΑ 0-19: Στρατιωτικές Δαπάνες και ο Δείκτης CPI για το vi

7 Λίστα Πινάκων ΠΙΝΑΚΑΣ 1-1: Πραγματικό Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ (τιμές 2000) ΠΙΝΑΚΑΣ 1-2: Οι Τέσσερεις Φάσεις της Ανεργίας στην Ελληνική Οικονομία ( ) ΠΙΝΑΚΑΣ 1-3: Η Έκταση του Φαινομένου της Διαφθοράς ΠΙΝΑΚΑΣ 1-4: Ποιοι Θεσμοί Θεωρούνται ως οι πιο Διεφθαρμένοι ΠΙΝΑΚΑΣ 1-5: Προσπάθειες της Κυβέρνησης για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς ΠΙΝΑΚΑΣ 1-6: Ο Θεσμός που Θεωρείται ο πιο Διεφθαρμένος ΠΙΝΑΚΑΣ 2-1: Τα Συστατικά της Οικονομικής Μεγέθυνσης ΠΙΝΑΚΑΣ 2-2: Οι Προβλέψεις του Υποδείγματος Μεγέθυνσης του Solow Πίνακας 3-1: Τα Αποτελέσματα της Μελέτης του Akcay (2002) Πίνακας 4-1: Περιγραφική Στατιστική για το Μέγεθος της Γραφειοκρατίας Πίνακας 4-2: Περιγραφική Στατιστική για τα Φορολογικά Έσοδα ως Ποσοστό του ΑΕΠ ΠΙΝΑΚΑΣ 5-1: Περιγραφική Στατιστική του Δείκτη CPI για το ΠΙΝΑΚΑΣ 5-2: Περιγραφική Στατιστική του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ των Χωρών 180 σε Τρέχουσες Τιμές ($US) ΠΙΝΑΚΑΣ 5-3: Περιγραφική Στατιστική του Μέσου Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ, σε Τρέχουσες Τιμές ($US), των Χωρών Ανάλογα με την Εισοδηματική Τάξη που Ανήκουν- Περίοδος ΠΙΝΑΚΑΣ 5-4: Περιγραφική Στατιστική του Μέσου Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ, σε Τρέχουσες Τιμές ($US), των Χωρών Ανάλογα με την Εισοδηματική Τάξη που Ανήκουν- Περίοδος ΠΙΝΑΚΑΣ 5-5: Περιγραφική Στατιστική του Μέσου Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ, σε Τρέχουσες Τιμές ($US), των Χωρών Ανάλογα με την Εισοδηματική Τάξη που Ανήκουν- Περίοδος ΠΙΝΑΚΑΣ 5-6: Αποτελέσματα Εκτίμησης Παλινδρόμησης μεταξύ του Δείκτη Διαφθοράς (CPI) και του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ (σε $US) ΠΙΝΑΚΑΣ 5-7: Αποτελέσματα Εκτίμησης Παλινδρόμησης μεταξύ του Δείκτη Διαφθοράς (CPI) και του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ (σε $US) στις 37 Χώρες Χαμηλού Εισοδήματος ΠΙΝΑΚΑΣ 5-8: Αποτελέσματα Εκτίμησης Παλινδρόμησης μεταξύ του Δείκτη Διαφθοράς (CPI) και του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ (σε $US) στις 54 Χώρες Κατωτέρου-Μέσου Εισοδήματος ΠΙΝΑΚΑΣ 5-9: Αποτελέσματα Εκτίμησης Παλινδρόμησης μεταξύ του Δείκτη Διαφθοράς (CPI) και του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ (σε $US) στις 41 Χώρες Ανωτέρου-Μέσου Εισοδήματος vii

8 ΠΙΝΑΚΑΣ 5-10: Αποτελέσματα Εκτίμησης Παλινδρόμησης μεταξύ του Δείκτη Διαφθοράς (CPI) και του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ (σε $US) στις 48 Χώρες Υψηλού Εισοδήματος ΠΙΝΑΚΑΣ 5-11: Τα Αποτελέσματα της Εκτίμησης Υποδείγματος Ordered Probit για την Επίδραση της Διαφθοράς στο Επίπεδο Εισοδήματος μιας Χώρας ΠΙΝΑΚΑΣ 5-12: Οι Πιθανότητες μια Χώρα να Ανήκει σε κάποιο Επίπεδο Εισοδήματος Ανάλογα με την τιμή του Δείκτη CPI ΠΙΝΑΚΑΣ 5-13: Περιγραφική Στατιστική του Μέσου Ετήσιου Ρυθμού Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ των 180 Χωρών σε Τρέχουσες Τιμές ($US) ΠΙΝΑΚΑΣ 5-14: Περιγραφική Στατιστική της Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ, σε Τρέχουσες Τιμές ($US), των Χωρών Ανάλογα με την Εισοδηματική Τάξη που Ανήκουν- Περίοδος ΠΙΝΑΚΑΣ 5-15: Περιγραφική Στατιστική της Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ, σε Τρέχουσες Τιμές ($US), των Χωρών Ανάλογα με την Εισοδηματική Τάξη που Ανήκουν- Περίοδος ΠΙΝΑΚΑΣ 5-16: Περιγραφική Στατιστική της Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ, σε Τρέχουσες Τιμές ($US), των Χωρών Ανάλογα με την Εισοδηματική Τάξη που Ανήκουν- Περίοδος ΠΙΝΑΚΑΣ 5-17: Η Επίδραση της Διαφθοράς επί της Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ (σε σταθερά δολάρια $US PPP ) σε 40 Χώρες του CPI το ΠΙΝΑΚΑΣ 5-18: Η Επίδραση της Διαφθοράς επί της Μεγέθυνσης του Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ (σε σταθερά δολάρια $US PPP ) σε 83 Χώρες του CPI το ΠΙΝΑΚΑΣ 5-19: Αποτελέσματα Εκτίμησης Παλινδρόμησης μεταξύ του Δείκτη Διαφθοράς (CPI) του Απαιτούμενου Χρόνου (σε ημέρες) για την Ίδρυση μιας Επιχείρησης ΠΙΝΑΚΑΣ 5-20: Αποτελέσματα Εκτίμησης Παλινδρόμησης μεταξύ του Δείκτη Διαφθοράς (CPI) και των Εξοπλιστικών Δαπανών ως Ποσοστό του ΑΕΠ κατά την Περίοδο Τέσσερα Εισοδηματικά Επίπεδα ΠΙΝΑΚΑΣ 5-21: Αποτελέσματα Εκτίμησης Παλινδρόμησης μεταξύ του Δείκτη Διαφθοράς (CPI) και των Εξοπλιστικών Δαπανών ως Ποσοστό του ΑΕΠ κατά την Περίοδο Εισοδηματικά Επίπεδα viii

9 ΠΙΝΑΚΑΣ 5-22: Αποτελέσματα Εκτίμησης Παλινδρόμησης μεταξύ του Δείκτη Διαφθοράς (CPI) και των Φορολογικών Εσόδων ως Ποσοστό του ΑΕΠ κατά την Περίοδο Τέσσερα Εισοδηματικά Επίπεδα ΠΙΝΑΚΑΣ 6-1: Το Μέσο Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ ως Ποσοστό του Μέσου Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ στις Χώρες Υψηλού Εισοδήματος ΠΙΝΑΚΑΣ 6-2: Η Διαφορά της Μέσης Ετήσιας Μεγέθυνσης του Μέσου Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ Ανάμεσα στις Χώρες Υψηλού Εισοδήματος και τις Υπόλοιπες Χώρες ΠΙΝΑΚΑΣ Α-0-1: Κατάταξη 180 χωρών βάσει του Δείκτη Διαφθοράς CPI για το ΠΙΝΑΚΑΣ Α-0-2: Οι 20 «Λιγότερο Διεφθαρμένες» Χώρες το 2009 Βάσει του Δείκτη Διαφθοράς CPI ΠΙΝΑΚΑΣ Α-0-3: Οι 20 «Περισσότερο Διεφθαρμένες» Χώρες το 2009 Βάσει του Δείκτη Διαφθοράς CPI ΠΙΝΑΚΑΣ A-0-4: Ο Δείκτης Διαφθοράς CPI σε 180 Χώρες το ix

10 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι παραδοσιακές θεωρίες της οικονομικής μεγέθυνσης (βλέπε Solow (1956)) ερμηνεύουν το φαινόμενο της οικονομικής μεγέθυνσης (δηλαδή της αύξησης του κατά κεφαλήν πραγματικού ΑΕΠ) ως απόρροιας της συσσώρευσης υλικού (και ανθρώπινου) κεφαλαίου και της τεχνολογικής καινοτομίας. Ωστόσο κατά τους North και Thomas (1973:2) οι παραπάνω μεταβλητές δεν ερμηνεύουν σε ικανοποιητικό βαθμό την διαδικασία της οικονομικής μεγέθυνσης, καθώς δεν αποτελούν το αίτιο αυτής αλλά το αποτέλεσμα της. Αντίθετα, οι διαφορές στους θεσμούς είναι εκείνες που δίνουν μια θεμελιώδη ερμηνεία της οικονομικής μεγέθυνσης. Οι θεσμοί, ως δέσμη κανόνων, διαδικασιών συμμόρφωσης, και ηθικών συμπεριφορικών προτύπων, παρέχουν τα πλαίσια εντός των οποίων αναπτύσσεται, και παράλληλα περιορίζεται, η ανθρώπινη αλληλεπίδραση (North, 2000: 308). Ειδικά οι οικονομικοί θεσμοί παρέχουν τα πλαίσια εντός των οποίων αναπτύσσεται η ανθρώπινη αλληλεπίδραση μεταξύ των οικονομούντων ατόμων. Με άλλα λόγια, οι θεσμοί δημιουργούν ένα πλέγμα κινήτρων και περιορισμών για την ανθρώπινη αλληλεπίδραση σε πολιτικό, κοινωνικό, ή οικονομικό πεδίο. Εάν η υπόθεση «οι θεσμοί αποτελούν τα θεμελιώδη αίτια των διαφορετικών προτύπων οικονομικής μεγέθυνσης» είναι αληθινή, κατόπιν ο τρόπος που οι άνθρωποι αποφασίζουν να οργανώσουν τις κοινωνίες τους καθορίζει εάν θα ευημερήσουν ή όχι. Μερικοί τρόποι οργάνωσης ενδεχομένως να ενθαρρύνουν τους ανθρώπους της κοινωνίας να καινοτομήσουν, να αναλάβουν επιχειρηματικούς κινδύνους, να αποταμιεύσουν για το μέλλον και τις μελλοντικές γενεές, και να βρούν καλύτερους τρόπους εκπαίδευσης, ενώ άλλοι όχι. Επίσης, οι κακοί θεσμοί σε μια κοινωνία δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη φαινομένων διαφθοράς. Η διαφθορά, δηλαδή η κατάχρηση της δημόσιας εξουσίας για ίδιον όφελος (Johnson et al, 1999), αποτελεί ένα παγκόσμιο φαινόμενο που επηρεάζει σχεδόν σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Η κατάχρηση της κυβερνητικής δύναμης για άλλους λόγους (μη-ιδιωτικούς), όπως η καταστολή των πολιτικών αντιπάλων και η βιαιότητα της αστυνομίας, δεν θεωρείται διαφθορά. Παραδείγματα της διαφθοράς περιλαμβάνουν η εκποίηση δημόσιας περιουσίας (με σκοπό την αποκόμιση ιδιωτικού οφέλους από τους 1

11 εμπλεκομένους στην πώληση δημόσιους λειτουργούς), η κατάχρηση δημοσίου χρήματος, και ο νεποτισμός (βλέπε Tanzi (1998) και Ackerman (1999)). Στόχος μας λοιπόν σε αυτή την διατριβή είναι η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της διαφθοράς και του φαινομένου της οικονομικής μεγέθυνσης. Η ειδοποιός διαφοράς της παρούσας διατριβής σε σχέση με προηγούμενες μελέτες του φαινομένου έγκειται στο πολυάριθμο των χωρών του δείγματος. Στόχος μας σε αυτή την διατριβή είναι να διαπιστώσουμε την σχέση μεταξύ της διαφθοράς και ορισμένων μακροοικονομικών μεταβλητών, όπως για παράδειγμα το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ο ρυθμός μεγέθυνσης, και άλλα. Ως εκ τούτου, η έρευνά μας μπορεί να χαρακτηριστεί ως περιγραφική (descriptive research) 1, καθώς ο στόχος σε τέτοιου είδους έρευνες είναι η διαπίστωση της ύπαρξης κάποιου προτύπου στην συμμεταβολή δυο (ή περισσοτέρων) μεταβλητών (βλέπε Churchill, 1995:145). Για παράδειγμα, θα εξετάσουμε την σχέση μεταξύ του επιπέδου διαφθοράς (όπως αυτό καταγράφεται από την τιμή του δείκτη CPI το 2008) και του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, προκειμένου να δούμε το πρότυπο της συμμεταβολής αυτών των δυο μεταβλητών. Επίσης, η έρευνά μας είναι και αιτιολογική, καθώς αποσκοπούμε στην μέτρηση αιτιώδους σχέσης μεταξύ δύο μεταβλητών. Για παράδειγμα, θα διερευνήσουμε κατά πόσον το επίπεδο διαφθοράς σε μια χώρα (όπως αυτό καταγράφεται από την τιμή του δείκτη CPI για ένα συγκεκριμένο έτος) επιδρά επί του μελλοντικού ρυθμού μεγέθυνσης της οικονομίας. Η διάρθρωση της διατριβής είναι η εξής: Στο πρώτο κεφάλαιο αναφερόμαστε στην έννοια της διαφθοράς. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζουμε τις διάφορες θεωρίες οικονομικής μεγέθυνσης. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζουμε βιβλιογραφική ανασκόπηση με μελέτες για τη σχέση διαφθοράς και οικονομικής μεγέθυνσης, και του αισθήματος εμπιστοσύνης με την οικονομική μεγέθυνση. Στο τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζουμε την ερευνητική μεθοδολογία της διατριβής, η οποία αφορά σε διαστρωματική μελέτη (cross-sectional study). Σε αυτό το κεφάλαιο αναφερόμαστε στις ερευνητικές υποθέσεις, τις μεθόδους ανάλυσης των δεδομένων, και τον τρόπο συλλογής τους. Εφ όσον επιλέγουμε να υιοθετήσουμε το θετικιστικό παράδειγμα, η ερευνητική μεθοδολογία πρέπει να είναι τέτοια ώστε να ταιριάζει σε αυτό. Δηλαδή, χρησιμοποιούμε ποσοτικά δεδομένα και μεγάλα δείγματα, τα δεδομένα μας είναι πολύ 1 Συνήθως σε μια περιγραφική έρευνα υπάρχουν κάποιες αρχικές ερευνητικές υποθέσεις. 2

12 συγκεκριμένα, η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων (από την επεξεργασία των δεδομένων) είναι υψηλή 2, υπάρχει έλεγχος υποθέσεων, και η γενίκευση γίνεται από το δείγμα προς τον πληθυσμό (βλέπε Collins and Hussey, 2003: 55). Στο πέμπτο κεφάλαιο παραθέτουμε τα εμπειρικά αποτελέσματα από την επεξεργασία των δεδομένων μας. Ξεκινάμε με την περιγραφή των χαρακτηριστικών του δείγματος, και συνεχίζουμε με την παράθεση των αποτελεσμάτων αναφορικά με τον έλεγχο των ερευνητικών υποθέσεων της εργασίας. Στο έκτο κεφάλαιο αναλύουμε τα εμπειρικά αποτελέσματα της διατριβής. Τέλος στο έβδομο κεφάλαιο παραθέτουμε τα συμπεράσματα μας. 2 Εάν δηλαδή κάποιος άλλος επαναλάβει την ίδια έρευνα χρησιμοποιώντας τα ίδια στοιχεία και εφαρμόζοντας τις ίδιες μεθόδους ανάλυσης θα πρέπει να βρεί ακριβώς τα ίδια αποτελέσματα. 3

13 1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ Οι κλασσικότερες μορφές διαφθοράς περιλαμβάνουν την υπεξαίρεση δημοσίου χρήματος από δημόσια έργα καθώς και την δωροδοκία επιχειρήσεων προκειμένου να αποφύγουν να συμμορφωθούν με τους κανονισμούς υγιεινής και ασφάλειας, σκοπός των οποίων είναι βεβαίως η προστασία του κοινού (Svensson, 2005). O Svesson (2005) αναφέρει μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα. Όταν το 1997 ο Πρόεδρος του Ζαΐρ, Mobutu Sese Seko, εκδιώχθηκε από την εξουσία είχε προηγουμένως καταφέρει να αποσπάσει από το Υπουργείο Οικονομικών της χώρας του περίπου $5 δισεκατομμύρια, ποσό ίσο με ολόκληρο το εξωτερικό χρέος της χώρας εκείνη την χρονιά. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η εταιρία Goldenberg έλαβε τουλάχιστον $1 δισεκατομμύρια από την κυβέρνηση της Κένυας ως τμήμα ενός σχεδίου αποζημιώσεων για φανταστικές εξαγωγές των προϊόντων των οποίων η Κένυα είτε παρήγαγε σε μικρές ποσότητες (χρυσός) είτε καθόλου (διαμάντια). Επίσης, ο σεισμός του 2004 στην Τουρκία δεν θα είχε τόσα θύματα εάν οι εργολάβοι δεν δωροδοκούσαν τις αρχές προκειμένου να χρησιμοποιούν υλικά που δεν θεωρούνταν αξιόπιστα. 4

14 1.1 H ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ Η διαφθορά ως φαινόμενο απαντάται τόσο στον ιδιωτικό, όσο και στο δημόσιο τομέα. Στον μεν ιδιωτικό τομέα, η διαφθορά σχετίζεται με τη δημοσίευση ψευδών λογιστικών καταστάσεων, την εξαπάτηση μικρομετόχων, κλπ. Στον δε δημόσιο τομέα, η διαφθορά έγκειται στην κατάχρηση δημόσιας εξουσίας (από άτομα που κατέχουν θέσεις εξουσίας ή μη στον ευρύτερο δημόσιο τομέα) για ιδιωτικό όφελος (Tanzi, 1998). Θα πρέπει δε να επισημάνουμε ότι οι «διαφθείροντες» δεν αποσκοπούν αποκλειστικά και μόνο στην μεγιστοποίηση του ατομικού οφέλους, αλλά στην μεγιστοποίηση της χρησιμότητας τρίτων, όπως είναι η οικογένεια, οι φίλοι, και το πολιτικό κόμμα. Ως εκ τούτου η διαφθορά στον δημόσιο τομέα δύναται να λάβει αρκετές μορφές όπως η δωροδοκία-χρηματισμός, η κατάχρηση-υπεξαίρεση χρημάτων, η απάτη, ο εκβιασμός και η ευνοιοκρατία-νεποτισμός. Ανάλογα με τη θέση του δημόσιου λειτουργού που εμπλέκεται στη διαφθορά, αυτή μπορεί να διακριθεί σε «πολιτική» και «γραφειοκρατική». Η πολιτική διαφθορά λαμβάνει χώρα στα ανώτατα επίπεδα των πολιτικών αρχών (πχ. αρχηγοί κρατών, υπουργοί, ανώτατοι κρατικοί λειτουργοί), ενώ η γραφειοκρατική διαφθορά γίνεται από τη δημόσια διοίκηση κατά τη φάση της καθημερινής παροχής δημοσίων υπηρεσιών (πχ. νοσοκομεία, τελωνεία, εφορίες κλπ). Από την ανάλυση της έννοιας του φαινόμενου συμπεραίνεται ότι η διαφθορά συνδέεται άμεσα με την κρατική ισχύ. Ορίζοντας τη διαφθορά, αρχικά έχουμε τη διαφθορά από το κράτος και τον κρατισμό. Η παραδοσιακή αντίληψη, μας λέει πως διαφθορά είναι η χρήση της εξουσίας με σκοπό το προσωπικό όφελος. Ωστόσο, ο ορισμός δεν είναι πλήρης. Υπάρχουν ιδιαίτερα βαριές μορφές διαφθοράς και συναλλαγής. Άλλη είναι για παράδειγμα η διαφθορά ενός οργάνου της Πολιτείας που χρηματίζεται για να ενεργήσει ή να μην ενεργήσει, και άλλη είναι η διαφθορά ενός δικαστού που ορίζει λ.χ. την κρίση του με βάση έξωθεν πιέσεις 3. Ο ορισμός που αναφέρθηκε, δεν καλύπτει την διαφθορά, παρά μόνον των αξιωματούχων του δημοσίου. Η διαφθορά όμως έχει επεκταθεί και στον παράνομο χρηματισμό των ιδιωτών. 3 Χατζηγάκη Σ.,(2008) «Κύρωση και εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά της Διαφθοράς και αντικατάσταση συναφών διατάξεων του Ποινικού Κώδικα», Ολομέλεια της Βουλής για το Ν/Σ. 5

15 Μορφές της είναι οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται από στελέχη μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, αντιπροσωπειών, ανώνυμων εταιρειών, από ορισμένους ελεύθερους επαγγελματίες οι οποίοι συμπεριφέρνονται ως επίορκοι και ασυνείδητοι, με σκοπό το ανεπίτρεπτα προσωπικό όφελος. Δεν πρόκειται δηλαδή μόνο για ασθένεια του Δημοσίου, αλλά υπάρχει και η διαφθορά που πηγάζει από την ίδια τη φύση και τα συμφέροντα των επιχειρήσεων, του ιδιώτη, αλλά και της νοοτροπίας ορισμένων πολιτών. Τότε έχουμε τη διαφθορά, ως «σκουριά» μιας κοινωνίας, φαινόμενο που δείχνει βαθιά ηθική κρίση. Στοχαζόμενοι επί του θέματος, διαπιστώνουμε ότι η διαφθορά δεν μπορεί να ταυτίζεται μόνον με τη δωροδοκία. Η κάλυψη για παράδειγμα ενός συναδέλφου για να αποφύγει τις συνέπειες του νόμου, είναι και αυτή πράξη διαφθοράς. Η αλλοίωση αποτελεσμάτων με σκοπό την άνοδο σε θέση επιτυχίας ενός υποψηφίου, είναι χωρίς συζήτηση διαφθορά. Η διαφθορά συνεπώς δεν χαρακτηρίζεται απλά, ούτε ταυτίζεται μόνον με το οικονομικό έγκλημα. Από πλευράς φιλοσοφίας του δικαίου αυτή η ταύτιση είναι ελλειμματική. Γιατί αφήνει εκτός απόχης πολλές περιπτώσεις ωμής διαφθοράς και συναλλαγής. Είναι γνωστό ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μία νέα εποχή. Την εποχή των ελεύθερων κοινωνιών και της παγκοσμιοποίησης. Η νέα αυτή κατάσταση μας παρέχει σημαντικά ωφελήματα, αλλά και πολλούς κινδύνους. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η πρόκληση της πολιτικής. Καλούμαστε να αξιοποιήσουμε τα θετικά της παγκοσμιοποίησης και να απορρίψουμε, καθώς και να ακυρώσουμε, τα αρνητικά της. Δυστυχώς στις μέρες μας, συχνά αξιοποιούν την παγκοσμιοποίηση, πολλοί που επιδιώκουν μεγάλα και παράνομα έσοδα. Ωστόσο, η αποτυχία των μεθόδων πάταξης της διαφθοράς, δεν πρέπει να μας οδηγεί σε εγκατάλειψη των προσπαθειών αντιμετώπισής της. Η διαφθορά σήμερα εμφανίζεται πολυπρόσωπη. Κι αυτό, γιατί στον καιρό μας οι ευκαιρίες διαφθοράς είναι περισσότερες. Αντίθετα, τα μέσα που προσφέρονται, είναι μεν περισσότερα, είναι ωστόσο λιγότερο αποτελεσματικά. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως η διαφθορά είναι ακαταμάχητη. Στην πράξη η καταστατική, η θεσμική και η δικαιϊκή υποστήριξη του αγώνα κατά της διαφθοράς είναι αναγκαία και πρέπει να είναι απόλυτα θωρακισμένη. 6

16 Η διαφθορά και η παράνομη συναλλαγή, είτε στον δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα, αποτελεί την ακραία έκφραση της ανομίας, της καταφρόνησης του νόμου και της βάναυσης πρόκλησης απέναντι στο κοινωνικό σύνολο, τα συμφέροντα του οποίου επιβουλεύεται και καρπώνεται. Έτσι λοιπόν, η Δικαιοσύνη δεν αποτελεί απλώς την αντίθετη όψη της διαφθοράς και της συναλλαγής της, αλλά το αντίπαλο δέος της. Αποτελεί τη δύναμη του ήθους, την εγγυήτρια της ισονομίας και ισοπολιτείας για την προστασία του δημόσιου και ιδιωτικού δικαιώματος και τις μεγάλες αξίες μιας κοινωνίας. Η Δικαιοσύνη λοιπόν με το ήθος των λειτουργών της και τις αποφάσεις της, αποτελεί όχι μόνον τη μεγάλη τιμωρό, αλλά και την πρωτοπόρο διαπλαστική δύναμη σε όλες τις κοινωνίες. Είναι γεγονός ότι κατά τα τελευταία χρόνια από τη μεταπολίτευση και μετά έγιναν πολλές προσπάθειες και πολλά βήματα για την πάταξη του θλιβερού αυτού φαινόμενου. 1.2 Η ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ Οι παρακάτω δείκτες μπορούν να μας δώσουν μια ιδέα αναφορικά με το μέγεθος της διαφθοράς. Ο Δείκτης Business International (BI). Ο εν λόγω δείκτης, ο οποίος πλέον συντάσσεται από το Economist Intelligence Unit, περιλαμβάνει μια εκτίμηση του επιπέδου της διαφθοράς σε διάφορες χώρες. Τα ευρήματα προκύπτουν από στοιχεία που συλλέχθηκαν από ένα δίκτυο ανταποκριτών και αναλυτών σε όλο τον κόσμο και δημοσιεύθηκαν αρχικά για την περίοδο Ο Δείκτης ICRG (International Country Risk Guide): Ο εν λόγω δείκτης δημοσιεύεται ετησίως από την Political Risk Services Inc. Ο δείκτης του Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουν στην ετήσια δημοσίευσή του υπό τον τίτλο World Competitiveness Report παραθέτει και στοιχεία αναφορικά με κάποιο μέτρο δωροδοκίας. 7

17 Το Παγκόσμιο Βαρόμετρο για την Διαφθορά (Global Corruption Barometer, GCB) αποτελεί μια έρευνα κοινής γνώμης, η οποία διεξάγεται από το Αυτή η έρευνα διερευνά τις αντιλήψεις της κοινής γνώμης αναφορικά με την διαφθορά. Ο Δείκτης Χρηματισμού (Bribe Payers Index, BPI) βασίζεται σε έρευνες ειδικού πληθυσμού. Το 2008 κάλυψε 26 χώρες. Πραγματοποιείται μεταξύ ανωτάτων στελεχών, επιχειρήσεων και τραπεζών των χωρών υποδοχής. Ο Δείκτης Αντιλαμβανόμενης Διαφθοράς: Ο εν λόγω δείκτης συντάσσεται από τον διεθνή μη-κυβερνητικό οργανισμό Διεθνής Διαφάνεια Για την ανάγκες της εργασίας θα χρησιμοποιήσουμε τον τελευταίο δείκτη Ο Δείκτης Αντιλαμβανόμενης Διαφθοράς Για τις ανάγκες της εργασίας μας, θα χρησιμοποιήσουμε τον Δείκτη Αντιλαμβανομένης Διαφθοράς (Corruption Perceptions Index, CPI), ο οποίος καταγράφει το επίπεδο της αντιλαμβανόμενης, από τους πολίτες, διαφθοράς στον δημόσιο τομέα μιας χώρας, και δημοσιεύεται από τον διεθνή μη-κυβερνητικό οργανισμό Διεθνής Διαφάνεια (Transparency International). Ο εν λόγω οργανισμός, με έδρα το Βερολίνο, από το 1995 συντάσσει μια ετήσια έκθεση του Δείκτη Αντίληψης για τη Διαφθορά. Ο εν λόγω δείκτης προκύπτει από έρευνες που καταγράφουν τις αντιλήψεις του επιχειρηματικού κόσμου και ειδικών αναλυτών. Η κλίμακα κατάταξης είναι από το 0 έως το 10, όπου ο βαθμός 0 υποδηλώνει τη μέγιστη διαφθορά, ενώ όσο αυξάνει ο σχετικός δείκτης υπάρχει η αίσθηση ότι δεν υπάρχει διαφθορά στη χώρα. Έτσι στην χώρα με την υψηλότερη (χαμηλότερη) τιμή του δείκτη CPI η αντίληψη της διαφθοράς είναι η μικρότερη (μεγαλύτερη) μεταξύ των χωρών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του CPI. To 2010 λοιπόν, σύμφωνα με τον δείκτη διαφθοράς CPI, σχεδόν στα τρία τέταρτα των 178 χωρών του εν λόγω δείκτη υπήρχε ένα σημαντικό πρόβλημα διαφθοράς, καθώς αυτές οι χώρες είχαν μια τιμή δείκτη μέχρι 5 (Σχήμα 1-1). Μέσα σε αυτές τις χώρες βεβαίως ήταν και η Ελλάδα με τιμή δείκτη 3,5 για το

18 ΣΧΗΜΑ 1-1: Ο «Παγκόσμιος Χάρτης» της Διαφθοράς το 2010 Πηγή: Στον Πίνακα Α-0-2 (Παράρτημα Α) παρουσιάζονται οι 20 λιγότερο διεφθαρμένες χώρες βάσει του βαθμού του δείκτη αντιλαμβανόμενης διαφθοράς για το έτος 2009, ενώ στον πίνακα Α-0-3 (Παράρτημα Α) παρουσιάζονται οι 20 περισσότερο διεφθαρμένες χώρες βάσει του δείκτη αντιλαμβανόμενης διαφθοράς.(cpi). Όπως παρατηρούμε, οι χώρες με τον χαμηλότερο βαθμό αντίληψης της διαφθοράς το 2009 ήταν χώρες υψηλού εισοδήματος. Η Ελλάδα κατατασσόταν το 2009 στην 71η θέση με τιμή 3,8 για τον δείκτη (Πίνακας Α-0-1 του παραρτήματος Α). 1.3 Η ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Σε αυτή την ενότητα θα δείξουμε ότι στην Ελλάδα τα πολιτικά κόμματα και το δημόσιο αποτελούν τους πυρήνες της διαφθοράς στην Ελλάδα. Επίσης, τα πολιτικά κόμματα που κυβέρνησαν την Ελλάδα μετά το 1980, τα οποία βεβαίως είναι υπεύθυνα για την χάραξη της οικονομικής πολιτικής, απέτυχαν παταγωδώς να διατηρήσουν τις πολύ υψηλές οικονομικές επιδόσεις της περιόδου

19 Στον Πίνακα 1-1 βλέπουμε την διαχρονική εξέλιξη του κατά κεφαλήν πραγματικού ΑΕΠ (σε χιλ. ευρώ) της Ελλάδος, από το 1960 μέχρι και το Ως γνωστόν, το (πραγματικό) κατά κεφαλήν ΑΕΠ αποτελεί ένα μέτρο της υλικής ευημερίας μιας χώρας. ΠΙΝΑΚΑΣ 1-1: Πραγματικό Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ (τιμές 2000) Έτος Πραγματικό Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ ( χιλ.) Έτος Πραγματικό Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ ( χιλ.) Λόγος Μέσο Ετήσιο Ποσοστό Μεγέθυνσης , ,26 2,71 7,96% , ,72 1,02 0,26% , ,99 1,13 1,33% , ,14 1,24 2,77% Πηγή: Ameco και επεξεργασία των στοιχείων από την συγγραφέα. Ο πολύ υψηλός μέσος ετήσιος ρυθμός μεγέθυνσης της Ελληνικής οικονομίας κατά την περίοδο (7,96%) είχε ως αποτέλεσμα το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα στο τέλος του 1973 να είναι κατά 2,71 φορές υψηλότερο σε σχέση με το αντίστοιχο μέγεθος το Εν συνεχεία, στην «χαμένη» δεκαετία του 80, με μέσο ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης της τάξεως του 0,26%, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα σχεδόν παρέμεινε σταθερό καθώς στο τέλος του 1989 ( ) ήταν μόλις 2% υψηλότερο σε σχέση το 1980 ( ). Στο Σχήμα 1-2 βλέπουμε την διαχρονική εξέλιξη του ποσοστού μεγέθυνσης του πραγματικού ΑΕΠ της οικονομίας (σε τιμές του 2000). 10

20 Οικονομική Μεγέθυνση 14,00% 12,00% Οικονομική Μεγέθυνση (σε π ραγματικούς όρους) 10,00% 8,00% 6,00% 4,00% 2,00% 0,00% ,00% -4,00% -6,00% -8,00% ΣΧΗΜΑ 1-2: Η Οικονομική Μεγέθυνση στην Ελλάδα ( ) Πηγή: Ameco και επεξεργασία των στοιχείων από την συγγραφέα Οι πολύ υψηλοί ρυθμοί μεγέθυνσης της Ελληνικής οικονομίας ήρθαν σε ένα απότομο τέλος το 1974, με πτώση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 6,44%. Την δεκαετία του 80 η Ελληνική οικονομία σημείωσε πολύ χαμηλούς (για μια αναπτυσσόμενη χώρα, της οποίας το εισόδημα θα έπρεπε να συγκλίνει προς αυτό των ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών χωρών) ρυθμούς μεγέθυνσης, οι οποίοι δεν ξεπέρασαν το 4%. Τελικά, η επιβράδυνση της ελληνικής οικονομίας έληξε το Επίσης, στο ίδιο σχήμα παρατηρούμε δύο φάσεις στο εσωτερικό της περιόδου : μια φάση ανάκαμψης ( ) και μια φάση άνθισης ( ) κατά την οποία ο ετήσιος ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ κυμάνθηκε στην περιοχή του 4%. Οι παραπάνω διαπιστώσεις αποτελούν ισχυρές ενδείξεις ότι η ελληνική οικονομία εξήλθε οριστικά από το μακρύ κύμα ύφεσης των ετών Παρακάτω (Σχήμα 1-3) βλέπουμε την εξέλιξη του εργατικού δυναμικού και της απασχόλησης, καθώς και του ποσοστού ανεργίας στην Ελλάδα, κατά την περίοδο

21 Ποσοστό Ανεργίας Εργατικό Δυναμικό (1000) 14,00% Απασχόληση Εργατικικού Δυναμικού (1000) Ποσοστό Ανεργίας Φάση Αυξανόμενης και Σχετικά Χαμηλής Ανεργίας 12,00% 10,00% 8,00% Φάση Μειούμενης και Χαμηλής Ανεργίας Φάση Αυξανόμενης και Υψηλής Φάση Μειούμενης και Υψηλής Ανεργίας 6,00% 4,00% Ανεργίας 2,00% 0 0,00% ΣΧΗΜΑ 1-3: Εργατικό Δυναμικό, Απασχόληση, και Ποσοστό Ανεργίας στην Ελλάδα ( ) Πηγή: Ameco και επεξεργασία των στοιχείων από την συγγραφέα Από το παραπάνω σχήμα παρατηρούμε τέσσερεις φάσεις του ποσοστού ανεργίας (βλέπε Πίνακα 1-2). Η πρώτη φάση, από το 1968 μέχρι και το 1978 είναι η φάση κατά την οποία το ποσοστό ανεργίας παρουσιάζει μεγάλη πτώση (μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής της τάξεως του -10,75%), κυρίως κατά την περίοδο (μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής της τάξεως του -18,65%), και παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Η δεύτερη φάση από το 1980 μέχρι και το 1990 είναι περίοδος κατά την οποία το ποσοστό ανεργίας αρχίζει να αυξάνεται ραγδαία (μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής της τάξεως του 9,06%) και η ανεργία ωστόσο παραμένει σε σχετικά υποφερτά επίπεδα (μέσο ποσοστό ανεργίας 5,70%). Στην τρίτη φάση, η οποία διαρκεί από το 1991 μέχρι και το 2000, τα πράγματα γίνονται ακόμη χειρότερα, καθώς το ποσοστό ανεργίας συνεχίζει να αυξάνεται με υψηλούς ρυθμούς (μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής της τάξεως του 5,75%) και η ανεργία πλέον διαμορφώνεται σε πολύ υψηλά επίπεδα (μέσο ποσοστό ανεργίας 8,97%). Τέλος, στην τέταρτη φάση (την φάση της ένταξης της Ελλάδας στην ζώνη του ευρώ), η οποία διαρκεί από το 2001 μέχρι και σήμερα, το ποσοστό ανεργίας μειώνεται σε σχετικά χαμηλό ρυθμό (μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής της τάξεως του -1,28%) ωστόσο το ποσοστό ανεργίας παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα (μέσο ποσοστό ανεργίας 9,15%). 12

22 ΠΙΝΑΚΑΣ 1-2: Οι Τέσσερεις Φάσεις της Ανεργίας στην Ελληνική Οικονομία ( ) ΜΕΣΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΦΑΣΗ ΑΝΕΡΓΙΑ ΡΥΘΜΟΣ ΜΕΣΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΕΣΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΜΕΣΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ (%) (σε χιλ.) ΑΝΕΡΓΙΑΣ (σε χιλ.) (%) ,75 2, ,95 95, ,06 5,70% 3.843,11 233, , ,38 8,97% 9,15% 4.115,23 408, ,92 455,64 Πηγή: Ameco και επεξεργασία των στοιχείων από την συγγραφέα Οι πολύ άσχημες επιδόσεις της Ελληνικής οικονομίας μετά το 1980 συνοδεύτηκαν και από φαινόμενα εκτεταμένης διαφθοράς. Κατ αρχάς, όπως αναφέραμε προηγουμένως, το 2009 η Ελλάδα κατατασσόταν στην 71η θέση σε σύνολο 180 χωρών αναφορικά με τον δείκτη αντιλαμβανόμενης διαφθοράς (βλέπε Πίνακα Α-0-1, Παράρτημα Α). Κατόπιν, στον Πίνακα 1-3 βλέπουμε πόσο διαδεδομένο είναι το φαινόμενο της διαφθοράς στις διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες. Βλέπουμε δηλαδή ότι στην Ελλάδα το 18% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι αυτός ή κάποιο μέλος του νοικοκυριού είχε εμπλακεί σε περίπτωση δωροδοκίας τους τελευταίους 12 μήνες. Το ποσοστό αυτό είναι βεβαίως το μεγαλύτερο στην Ευρώπη. 13

23 ΠΙΝΑΚΑΣ 1-3: Η Έκταση του Φαινομένου της Διαφθοράς Εμπλοκή κάποιου Μέλους Χώρα Του Νοικοκυριού σε Περίπτωση Δωροδοκίας τους τελευταίους 12 Μήνες Αυστρία 2% Βουλγαρία 5% Δανία 1% Φινλανδία 2% Ελλάς 18% Ουγγαρία 14% Ισλανδία 2% Ισραήλ 1% Λιθουανία 30% Λουξεμβούργο 4% Ολλανδία 1% Νορβηγία 2% Πολωνία 4% Πορτογαλία 2% Ρουμανία 14% Ισπανία 2% Ελβετία 1% Ηνωμένο Βασίλειο 3% Πηγή: Transparency International (2009). Κατόπιν, ιδιαίτερη σημασία για τη διερεύνηση και την αντιμετώπιση του φαινομένου της διαφθοράς έχει η γενικότερη αντίληψη που έχει διαμορφωθεί, όσον αφορά το ποιοι θεσμοί θεωρούνται περισσότερο διεφθαρμένοι σε μια συγκεκριμένη χώρα. Στον πίνακα 1-4 παρουσιάζουμε τα αποτελέσματα αναφορικά με την αντίληψη της διαφθοράς σε επιμέρους θεσμών μιας χώρας κατά το έτος 2009 σε διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες. Η κλίμακα των δεικτών παίρνει τιμές από 1 (καθόλου διεφθαρμένοι θεσμοί) έως 5 (εξαιρετικά διεφθαρμένοι θεσμοί). 14

24 ΠΙΝΑΚΑΣ 1-4: Ποιοι Θεσμοί θεωρούνται ως οι πιο Διεφθαρμένοι. Κυβερνητικοί Επιχειρήσεις/ Πολιτικά Κοινοβ Μέσα Αξιωματούχοι Δικαστικό Ιδιωτικός Κόμματα ούλιο Ενημέρωσης / Δημόσιοι Σώμα Τομέας Υπάλληλοι Αυστρία 3,3 2,6 2,9 3 2,7 2,4 Βουλγαρία 4,3 4,2 3,9 3 4,1 4,5 Δανία 2,6 2,1 2,9 2,8 2,3 1,7 Φινλανδία 2,9 2,5 2,8 2,6 2,1 1,9 Ελλάς 4,4 3,7 3,4 3,8 3,7 3,4 Ουγγαρία 4,2 3,8 4,3 3,7 3,6 3,1 Ισλανδία 3,9 3,1 4,3 3,5 3,4 2,7 Ισραήλ 4,3 4 3,3 3,2 3,6 2,9 Ιταλία 4,1 3,8 3,3 3,4 3,9 3,5 Λιθουανία 4 4 3,5 3 3,9 3,9 Λουξεμβούργο 3,2 2,9 3,7 3,5 3,2 3 Ολλανδία 2,6 2,3 3,1 2,8 2,7 2,3 Νορβηγία 3,1 2,7 3,8 3,5 3,2 2,5 Πολωνία 3,5 3,4 3,6 3,4 3,8 3,4 Πορτογαλία 4 3,4 3,7 2,8 3,1 3,3 Ρουμανία 4,3 4,3 3,8 3,4 3,8 4,2 Ισπανία 3,6 3,1 3,5 3,1 3 3 Ελβετία 2,9 2,6 3,2 3,1 2,5 2,2 Ηνωμένο Βασίλειο 3,6 3,3 3,5 3,5 3,2 2,8 Πηγή: Transparency International (2009). Όπως βλέπουμε από τα στοιχεία του παραπάνω πίνακα 1-4, στην Ελλάδα τα πολιτικά κόμματα θεωρούνται ως ο πιο διεφθαρμένος θεσμός, ενώ σε καμία από τις παραπάνω χώρες της Ευρώπης δεν υπάρχει υψηλότερη επίδοση αναφορικά με το βαθμό διαφθοράς των πολιτικών κομμάτων. Επίσης, οι προσπάθειες των Ελληνικών πολιτικών κομμάτων για την καταπολέμηση της 15

25 διαφθοράς κρίνονται από την πλειονότητα των ερωτηθέντων (76%) ως αναποτελεσματικές (πίνακας 1-5). ΠΙΝΑΚΑΣ 1-5: Προσπάθειες της Κυβέρνησης για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς Αναποτελεσματικές Ουδέτερες Αποτελεσματικές Αυστρία 57% 11% 32% Βουλγαρία 76% 14% 10% Δανία 22% 29% 49% Φινλανδία 50% 0% 50% Ελλάς 76% 12% 12% Ουγγαρία 70% 23% 7% Ισλανδία 47% 37% 16% Ισραήλ 86% 0% 13% Ιταλία 69% 15% 16% Λιθουανία 84% 13% 3% Λουξεμβούργο 18% 34% 48% Ολλανδία 34% 6% 60% Νορβηγία 61% 0% 39% Πολωνία 43% 36% 21% Πορτογαλία 73% 10% 16% Ρουμανία 69% 11% 20% Ισπανία 44% 27% 29% Ελβετία 26% 33% 41% Ηνωμένο Βασίλειο 39% 30% 31% Η διαφθορά (στην Ελλάδα) αποτελεί κυρίως φαινόμενο του δημοσίου τομέα. Το 9,3% του δείγματος ανέφεραν περιστατικά διαφθοράς στον Δημόσιο τομέα, έναντι 5,3% που ανέφερε περιστατικά διαφθοράς στον ιδιωτικό τομέα. Ωστόσο, το μέσο χρηματικό ποσό που απαιτήθηκε (από τους εμπλεκομένους) σε αναφερόμενα περιστατικά διαφθοράς ήταν υψηλότερο στην περίπτωση περιστατικών στον ιδιωτικό τομέα (1.671 ) σε σχέση με τον δημόσιο (1.355 ). 16

26 Βάσει των παραπάνω ποσοστών και μεγεθών και ανάγοντας τα ποσοστά στο σύνολο του πληθυσμού, το μέγεθος της διαφθοράς στον δημόσιο τομέα εκτιμάται στα 462 έκατ. (= x1.355 ) και στον ιδιωτικό στα 325 έκατ. (= x1.671 ). Η κύρια εστία διαφθοράς εντοπίζεται στα δημόσια νοσοκομεία καθώς για το 33,5% των ατόμων που ανέφεραν περιστατικό διαφθοράς, αυτό συνέβη σε κάποιο είδος συναλλαγής με μέλη του εργατικού δυναμικού (π.χ. ιατρούς) δημοσίων νοσοκομείων. Δεύτερη εστία διαφθοράς (με αρκετή διαφορά 15,9%) είναι οι πολεοδομίες. 1.4 ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΣΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Τα αποτελέσματα του Παγκόσμιου Βαρόμετρου για την Διαφθορά το 2009 προέκυψαν από συνεντεύξεις ατόμων, διεξαχθείσες μεταξύ του Οκτωβρίου 2008 και του Φεβρουαρίου 2009, σε 69 χώρες. Τα κύρια συμπεράσματα ήταν τα ακόλουθα: Κατ αρχάς, σε όλο τον κόσμο, τα Πολιτικά Κόμματα και το Δημόσιο θεωρούνται (από τους συμμετέχοντες στην έρευνα) ως οι πιο διαφθαρμένοι τομείς της δημόσιας ζωής. Το πρόβλημα λοιπόν της διαφθοράς εντοπίζεται στο σύστημα πολιτειακής διακυβέρνησης, δηλαδή στην ίδια την δημοκρατία. Ωστόσο, τα συνολικά αποτελέσματα δεν καθιστούν φανερές τις σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις χώρες. Επίσης, η διαφθορά στον ιδιωτικό τομέα αποτελεί ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία για το ευρύ κοινό. Το μισό μέγεθος του δείγματος θεωρεί τον ιδιωτικό τομέα διεφθαρμένο. Πράγματι, σε παγκόσμια κλίμακα τα πολιτικά κόμματα (μέσω των οποίων λειτουργεί το δημοκρατικό σύστημα) και οι λειτουργοί του δημοσίου (δηλαδή δημόσιοι αξιωματούχοι και υπάλληλοι), θεωρούνται (από τους κατοίκους των χωρών), με ποσοστό 29% και 26% αντίστοιχα, ως οι πιο διεφθαρμένοι θεσμοί. (Σχήμα 1-4). 17

27 1, Πολιτικά Κόμματα Βουλή/ Νομοθετικό Σώμα Επιχειρήσεις Ιδιωτικός Τομέας Δημόσιοι Αξιωματούχοι/Δημόσιοι Υπάλληλοι Δικαστικό Σώμα Μέσα Ενημέρωσης ΣΧΗΜΑ 1-4: Ο Πιο Διεφθαρμένος Θεσμός (Συνολικά Αποτελέσματα). Πηγή: Transparency International (2009:5) Κατόπιν, ο Πίνακας 1-6 παρουσιάζει τους θεσμούς που θεωρούνται ως οι πιο διεφθαρμένοι. Στην Ελλάδα, όπως άλλωστε και σε πολλές άλλες χώρες, ο πιο διεφθαρμένος θεσμός θεωρείται αυτός των πολιτικών κομμάτων. ΠΙΝΑΚΑΣ 1-6: Ο Θεσμός που Θεωρείται ο πιο Διεφθαρμένος. Θεσμός/ Τομέας Χώρα Αργεντινή, Αυστρία, Βολιβία, Βοσνία & Ερζεγοβίνη, Χιλή, Κολομβία, Ελ Σαλβαδόρ, Φινλανδία, Πολιτικά Κόμματα Ελλάδα, Ουγγαρία, Ινδία, Ισραήλ, Ιταλία, Λίβανος, Μαλαισία, Νιγηρία, Σερβία, νότος Κορέα, Ταϊλάνδη, Ηνωμένο Βασίλειο, Βενεζουέλα. Βουλή/ Νομοθετικό Ινδονησία, Παναμάς, Ρουμανία, Ηνωμένες Πολιτείες. Σώμα Επιχειρήσεις Ιδιωτικός Καναδάς, Δανία, Χογκ Κογκ, Ισλανδία, Λουξεμβούργο, Μολδαβία, Κάτω Χώρες, Νορβηγία, Τομέας Πορτογαλία, Σιγκαπούρη, Ισπανία, Ελβετία. Δημόσιοι Αζερμπαϊτζάν, Λευκορωσία, Καμερούν, τσεχικά Δημοκρατία, Γκάνα, Ιράκ, Ιαπωνία, Κένυα, Αξιωματούχοι/Δημόσιοι Κουβέιτ, Λιθουανία, Μαρόκο, Πακιστάν, Φιλιππίνες, Πολωνία, Ρωσία, Σενεγάλη, Τουρκία, Υπάλληλοι Ουκρανία, Ζάμπια. Αρμενία, Βουλγαρία, Καμπότζη, Κροατία, FYR Μακεδονία, Γεωργία, Κόσοβο, Μογγολία, Περού, Δικαστικό Σώμα Σενεγάλη, Ουγκάντα Πηγή: Transparency International (2009:6) 18

28 2 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2.1 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Συχνά οι όροι «οικονομική μεγέθυνση» και «οικονομική ανάπτυξη» χρησιμοποιούνται εναλλακτικά, χωρίς αυτό ωστόσο να είναι απόλυτα ακριβές. Η οικονομική μεγέθυνση έχει μια πιο υλική διάσταση, καθώς αναφέρεται σε υλική αφθονία και, συνεπώς, σε μεγαλύτερη δυνατότητα για την ικανοποίηση του οικονομικού προβλήματος Η Οικονομική Μεγέθυνση Η οικονομική μεγέθυνση αναφέρεται σε μια αύξηση του κατά κεφαλήν πραγματικού ΑΕΠ (McConnell και Brue, 1991:366). Η μελέτη της οικονομικής μεγέθυνσης μπορεί να γίνει είτε με αναφορά σε παράγοντες προσφοράς είτε σε παράγοντες ζήτησης (Πίνακας 2-1). ΠΙΝΑΚΑΣ 2-1: Τα Συστατικά της Οικονομικής Μεγέθυνσης ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Ποσότητα και Ποιότητα των Ανθρώπινων Παραγωγικών Πόρων Ποσότητα και Ποιότητα των Φυσικών Παραγωγικών Πόρων Απόθεμα Κεφαλαιακών Αγαθών Τεχνολογία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΖΗΤΗΣΗΣ Πλήρης Απασχόληση των Παραγωγικών Συντελεστών Δεδομένου ότι η πλούτος μιας οικονομίας δημιουργείται από τις επιχειρήσεις της, υπάρχουν δύο πράγματα που οι τελευταίες μπορούν να κάνουν προκειμένου να αυξήσουν τη συνολική παραγωγή: είτε να αυξήσουν τον αριθμό της εισροής της εργασίας είτε να βελτιώσουν την παραγωγικότητά της. Ισχύει δηλαδή η ακόλουθη σχέση για το δυνητικό ΑΕΠ μιας οικονομίας: y El AP L

29 Από την παραπάνω σχέση βλέπουμε ότι το πραγματικό δυνητικό ΑΕΠ ( y ) αποτελεί το γινόμενο τριών παραγόντων: α) του μεγέθους της απασχόλησης ( E ), β) του ετήσιου αριθμού ωρών εργασίας ανά εργαζόμενο ( l ), και γ) της παραγωγικότητας της εργασίας ( AP L ). Η παραγωγικότητα της εργασίας, δηλαδή το πραγματικό προϊόν ανά εργαζόμενο (ή πιο σωστά ανά εργατοώρα), μπορεί να αυξηθεί από τους ακόλουθους παράγοντες: α) από την τεχνολογική πρόοδο, β) από την αύξηση του αποθέματος κεφαλαίου, γ) από την βελτίωση της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, και δ) από την διανεμητική αποτελεσματικότητα. Στο Σχήμα 2-1 βλέπουμε ότι η οικονομία βρίσκεται αρχικά στο σημείο Α, όπου το επίπεδο τιμών είναι P 1 και το επίπεδο του πραγματικού ΑΕΠ y 1. Εάν τώρα, για κάποιον από τους προαναφερθέντες λόγους, βελτιωθεί η παραγωγικότητα της εργασίας, τότε, στην αγορά εργασίας η ζήτηση εργασίας θα αυξηθεί με αποτέλεσμα το φυσιολογικό επίπεδο απασχόλησης να αυξηθεί από Ε Ν1 σε Ε Ν2 και η μακροχρόνια καμπύλη συνολικής προσφοράς (long-run aggregate supply) να μετατοπιστεί προς τα δεξιά από LRAS 1 στην LRAS 2 με αποτέλεσμα το δυνητικό πραγματικό προϊόν να αυξηθεί από y 1 σε y 2 (οικονομική μεγέθυνση). Η δυνατότητα επίτευξης του παραπάνω επιπέδου του δυνητικού προϊόντος θα εξαρτηθεί από τους παράγοντες της ζήτησης. Συγκεκριμένα, εάν η συνολική ζήτηση δεν αυξηθεί, τότε το επίπεδο τιμών θα μειωθεί από P 1 σε P 2, ενώ το επίπεδο του προϊόντος που θα παραχθεί στην οικονομία θα είναι y 3 και όχι y 2. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, η οικονομική μεγέθυνση συνοδεύεται και από ένα αυξανόμενο επίπεδο τιμών. Με άλλα λόγια, προκειμένου να επιτευχθεί το νέο δυνητικό επίπεδο παραγωγής (y 2 ) θα πρέπει να συμβάλουν και παράγοντες της ζήτησης έτσι ώστε η καμπύλη συνολικής ζήτησης (aggregate demand) να μετατοπιστεί από AD 1 στο AD 2 και το επίπεδο τιμών να διαμορφωθεί τελικά στο P 3. 20

30 SRAS 2 Πραγματικό ΑΕΠ LRAS 2 y 2 AD 2 y 3 LRAS 1 y 1 SRAS 1 AD 1 Επίπεδο Τιμών P 3 P 1 P 2 Ε Ν2 Απασχόληση Πραγματικός Μισθός ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ L w N 2 Ε Ν1 Ε Ν2 Απασχόληση Σχήμα 2-1: Η Οικονομική Μεγέθυνση και το Υπόδειγμα AD-AS 21

31 2.1.2 Η Οικονομική Ανάπτυξη Η οικονομική ανάπτυξη, ως πιο ευρεία έννοια, αναφέρεται σε μια αύξηση της «κατά κεφαλήν ευημερίας» μιας χώρας (Oser and Brue, 1988: 459). Βεβαίως, η ευημερία περιλαμβάνει όχι μόνο ποσοτικές σχέσεις, όπως για παράδειγμα η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, αλλά και ποιοτικούς παράγοντες, όπως για παράδειγμα η ισότητα στις ευκαιρίες και η εξάλειψη της αδικίας και της βίας (Okun, 1971:129), καθώς και η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης του πληθυσμού και των εισοδηματικών ανισοτήτων. Το τελευταίο ίσως να μην είναι και απολύτως απαραίτητο, καθώς μια οικονομική μεγέθυνση η οποία αρχικώς δεν συμβάλει στην μείωση των εισοδηματικών ανισοτήτων αλλά ενισχύει την κατανάλωση (έστω των ανώτερων εισοδηματικών στρωμάτων), είναι πιθανόν μέσω των πολλαπλασιαστικών οφελών που θα δημιουργηθούν στην οικονομία από την αύξηση της κατανάλωσης, σε κάποια φάση, να δημιουργήσουν νέα εισοδήματα και για τα πτωχότερα στρώματα του πληθυσμού. Επίσης, είναι δυνατόν να υπάρχει βελτίωση στην ευημερία ενός έθνους, δηλαδή οικονομική ανάπτυξη, χωρίς ωστόσο οικονομική μεγέθυνση. Για παράδειγμα, εάν αυξηθεί η παραγωγικότητα της εργασίας και μειωθεί κατά το ίδιο ποσοστό ο χρόνος εργασίας, τότε θα έχουμε οικονομική ανάπτυξη, καθώς όταν έχουμε περισσότερο ελεύθερο χρόνο αυτό συμβάλει στην βελτίωση της ευημερίας μας (McConnell and Brue, 123), χωρίς ωστόσο οικονομική μεγέθυνση, διότι το πραγματικό προϊόν δεν θα μεταβληθεί. Θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι η επίτευξη της «ποιότητας» στην ζωή προϋποθέτει την ύπαρξη υψηλότερου εισοδήματος. Συνεπώς, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η οικονομική μεγέθυνση μπορεί να οδηγήσει σε οικονομική ανάπτυξη. 22

32 2.2 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗΣ Βασικό ρόλο στην θεωρία της οικονομικής μεγέθυνσης έχει η συνάρτηση παραγωγής οποία δύναται να λάβει την ακόλουθη γενική μορφή: Y AF K, E 2.2 F, η Βάσει της παραπάνω σχέσης, βλέπουμε ότι εάν η ποσότητα του κεφαλαίου που χρησιμοποιείται είναι K και αυτή της εργασίας E, τότε για ένα δεδομένο επίπεδο τεχνολογίας A, το συνολικό παραγόμενο προϊόν στην οικονομία θα είναι Y AF K, E. Ένας άλλος τρόπος ορισμού της συνάρτησης παραγωγής είναι ο ακόλουθος: Y F K, A E 2.3 όπου, ο όρος AE ορίζει την εργασία σε μονάδες αποτελεσματικότητας, καθώς η τεχνολογική παράμετρος A επηρεάζει την παραγωγικότητα της εργασίας. Ο τρόπος με τον οποίο εισάγεται η τεχνολογία στη συνάρτηση παραγωγής υποδηλώνει ότι η τεχνολογική πρόοδος εξοικονομεί εργασία (labor augmented technical progress). Προκειμένου να δούμε πόσο κεφάλαιο και πόση εργασία θα χρησιμοποιηθούν στην οικονομία, συνήθως εξετάζουμε κάποιο υπόδειγμα απασχόλησης του κεφαλαίου και της εργασίας. Αυτά τα υποδείγματα θα μας δείξουν τις συνθήκες ισορροπίας που καθορίζουν τα ποσά της εργασίας και του κεφαλαίου που θα απασχοληθούν στην παραγωγική διαδικασία. Συγκεκριμένα, η συνθήκη ισορροπίας απαιτεί το έσοδο του οριακού προϊόντος (marginal revenue product) MRP (είτε του κεφαλαίου είτε της εργασίας) να ισούται με το οριακό κόστος του προϊόντος MRC 4 (είτε του κεφαλαίου είτε της εργασίας). 4 Η συνάρτηση του οικονομικού κέρδους μιας επιχείρησης δύναται να εκφραστεί ως εξής:, TC K, L TR K L Οι δε συνθήκες πρώτης τάξεως για την μεγιστοποίηση των κερδών είναι: Δηλαδή TR TC 0 L L L TR TC 0, και L L, και TR TC 0 K K K TR TC K K 23

33 Μια οικονομία μεγεθύνεται οικονομικά όταν οι αγορές κεφαλαίου και εργασίας μετακινούνται από το ένα σημείο ισορροπίας στο άλλο (Burda and Wyplosz, 1997:109). Εάν δε, υποθέσουμε ότι η συνάρτηση παραγωγής χαρακτηρίζεται από σταθερές αποδόσεις κλίμακας και συμβολίσουμε με εργασίας, τότε μπορούμε να γράψουμε τα ακόλουθα: το μερίδιο του κεφαλαίου και με 1 το μερίδιο της g g g 1 g 2.4 Y A K E Όπου g Y : Ο ρυθμός μεταβολής του παραγόμενου προϊόντος, δηλαδή το ποσοστό οικονομικής μεγέθυνσης. g K : Ο ρυθμός μεταβολής του αποθέματος του κεφαλαίου. g E : Ο ρυθμός μεταβολής της απασχόλησης. g a : Ο ρυθμός αύξησης τεχνολογικής προόδου Ισορροπία στην Αγορά Κεφαλαίου και η Συγκριτική Στατική της Η ισορροπία στην αγορά κεφαλαίου επιτυγχάνεται στο σημείο όπου το έσοδο του οριακού προϊόντος του κεφαλαίου ισούται με το οριακό κόστος αυτού.. Το έσοδο του οριακού προϊόντος του κεφαλαίου (marginal revenue product of capital, MRP K ) προκύπτει από το γινόμενο του οριακού προϊόντος του κεφαλαίου (marginal product of capital, MP K ) και της οριακής προσόδου από την πώληση του προϊόντος, για την παραγωγή του οποίου χρησιμοποιείται το κεφάλαιο 5 : MRP MP MR 2.5 K K 5 Εφ όσον τα έσοδα της επιχείρησης αποτελούν συνάρτηση της παραγόμενης ποσότητας q, η οποία με την σειρά της αποτελεί συνάρτηση της εργασίας ( L ) και του κεφαλαίου ( K ) που απασχολεί, μπορούμε να γράψουμε το οριακό έσοδο του προϊόντος του κεφαλαίου ως εξής: MRP K TR dtr q K dq K 24

34 Για παράδειγμα, εάν μια επιχείρηση παράγει την ποσότητα q βάσει της συνάρτησης παραγωγής q 1 AK L, και με συνάρτηση ζήτησης p 15 q, τότε το συνολικό έσοδο και TR pq 15 q q 15q q και MR 15 2q, οριακό έσοδο της επιχείρησης θα 2 αντίστοιχα. Tο οριακό προϊόν του κεφαλαίου θα είναι οριακού προϊόντος του κεφαλαίου θα είναι: MRPK 15 2q q K MPK q 6. Επομένως, το έσοδο του K Το οριακό κόστος του προϊόντος του κεφαλαίου είναι γνωστό ως το κόστος χρήσης του κεφαλαίου (Armitage, 2005: ). Μπορούμε να διακρίνουμε μεταξύ δύο καταστάσεων. Κατ' αρχάς, όταν μια επιχείρηση αγοράζει ένα κεφαλαιουχικό αγαθό αυτό προϋποθέτει μια αρχική ταμειακή εκροή. Δεύτερον, μετά από την αρχική αγορά του εξοπλισμού, υπάρχουν ορισμένες δαπάνες που απορρέουν από την χρήση του. Αυτές οι δαπάνες-κόστη μπορούν να ομαδοποιηθούν κάτω από τρεις κατηγορίες: Πρώτον, υπάρχει το κόστος από την απώλεια αξίας του κεφαλαιουχικού αγαθού, καθώς ανακύπτει μια διαφορά μεταξύ της αρχικής αξίας του εν λόγω αγαθού και της τελικής του αξίας. Η δε αρχική αξία του κεφαλαιουχικού αγαθού μεταβάλλεται για τρεις λόγους: (α) λόγω της φυσικής απόσβεσης κατά ένα ποσοστό ( ), (β) λόγω της οικονομικής απόσβεσης κατά ένα ποσοστό ( ), και (γ) λόγω του πληθωρισμού -δεδομένου ότι ο μελλοντικός πληθωρισμός δεν e είναι γνωστός με βεβαιότητα, χρησιμοποιούμε τον αναμενόμενο πληθωρισμό ( )-. Χρησιμοποιώντας μαθηματικούς συμβολισμούς, η αλλαγή στην αξία ενός κεφαλαιουχικού αγαθού, μεταξύ της περιόδου t και t s, για s 0, δίνεται από την ακόλουθη σχέση 7 : 6 Πιο αναλυτικά q 1 MPK AK L K K 1 AK L q K K 7 Για παράδειγμα, εάν μια επιχείρηση απέκτησε ένα περιουσιακό στοιχείο έναντι και το ποσοστό απόσβεσης εντός του έτους ήταν 10%, τότε μετά από ένα έτος η αξία του θα ανέρχεται στα [= (10%)]. 25

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Γκλαβέρη Αναστασία Μάιος 2006 Σκοπός n Σκοπός μας στην παρούσα διπλωματική εργασία είναι να διερευνήσουμε θέματα που σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα. n

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΞΕΝΕΙΑ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΡΕΣΒΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΞΕΝΕΙΑ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΕΣΒΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΞΕΝΕΙΑ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ... 3 ΑΙΘΙΟΠΙΑ... 3 ΑΛΒΑΝΙΑ... 3 ΑΛΓΕΡΙΑ...3 ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ... 4 ΑΡΜΕΝΙΑ... 4 ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ... 4 ΑΥΣΤΡΙΑ...4 ΒΑΤΙΚΑΝΟ... 5 ΒΕΛΓΙΟ... 5 ΒΟΣΝΙΑ ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗ... 5 ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ...

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012.

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. 1 PISA 2012 ΜΕΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΧΩΡΩΝ/ΟΙΚΟΝΟΜΙΩΝ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΟΙ Σ.Α.Δ.Φ. ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Η αναγκαιότητα για την εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013 Ατυχήματα στην Ελλάδα Σε 3.828 ανήλθε το 2013 ο αριθμός των ατυχημάτων από αυτοκίνητα με ξένες πινακίδες στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Θεόδωρος Μαριόλης * 1. Εισαγωγή Ο λεγόμενος Λόγος Οικονομικής Εξάρτησης (Economic Dependency Ratio),

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Παραγωγή: είναι η διαδικασία με την οποία οι διάφοροι παραγωγικοί συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΡΑΤΩΣ ΚΟΖΑΚΟΥ-ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 11:00 πμ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 215 Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Ιούλιος 215 6 η τριμηνιαία έρευνα στις επιχειρήσεις-μέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρέωση ή απαλλαγή κατοχής θεώρησης για Έλληνες υπηκόους που μεταβαίνουν σε τρίτες χώρες.

Υποχρέωση ή απαλλαγή κατοχής θεώρησης για Έλληνες υπηκόους που μεταβαίνουν σε τρίτες χώρες. Υποχρέωση ή απαλλαγή κατοχής θεώρησης για Έλληνες υπηκόους που μεταβαίνουν σε τρίτες χώρες. Θεωρήσεις Εισόδου (Visas) - Θεωρήσεις για Έλληνες που ταξιδεύουν στο εξωτερικό. Σημαντική Ενημέρωση: Τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005.

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005. OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005 Summary in Greek Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005 Περίληψη στα ελληνικά Σύνοψη Η μακροπρόθεσμη τάση προς την

Διαβάστε περισσότερα

ΑποτελέσματααπότοπρώτοΠαγκόσμιο Βαρόμετρο για την Οικονομική Κρίση Έρευνα στην Εκθεσιακή Βιομηχανία

ΑποτελέσματααπότοπρώτοΠαγκόσμιο Βαρόμετρο για την Οικονομική Κρίση Έρευνα στην Εκθεσιακή Βιομηχανία ΑποτελέσματααπότοπρώτοΠαγκόσμιο Βαρόμετρο για την Οικονομική Κρίση Έρευνα στην Εκθεσιακή Βιομηχανία Διευθυνόμενη μεταξύ των μελών της UFI* και της SISO** * ** στις ΗΠΑ Φεβρουάριος 2009 1 Πλαίσιο της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

όταν όλα γίνονται απλά

όταν όλα γίνονται απλά εκέµβριος 2010 Τιµοκατάλογος Υπηρεσιών Σταθερής Τηλεφωνίας & Internet όταν όλα γίνονται απλά Υπηρεσία Double Play L Double Play M Double Play S Telephony L Telephony M Telephony S Τέλος Eνεργοποίησης (Ενεργή

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια έκθεση για την πορεία του Εξωτερικού Εµπορίου Ε.Ε Ευρωζώνης - Ελλάδας 2004-2008

Ετήσια έκθεση για την πορεία του Εξωτερικού Εµπορίου Ε.Ε Ευρωζώνης - Ελλάδας 2004-2008 Ετήσια έκθεση για την πορεία του Εξωτερικού Εµπορίου Ε.Ε Ευρωζώνης - Ελλάδας 2004-2008 Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (ΣΕΒΕ) Επεξεργασία: Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών & Σπουδών Επιστηµονικός Υπεύθυνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015 Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις Αθήνα, Μάιος 2015 ΜΜΕ Σύνολο επιχειρήσεων (2011): 728.282 κατά μέσο όρο μικρότερες απ ότι απ ότι σε μεγάλες χώρες Μέγεθος εταιρειών μικρό: Ελλάδα / ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Λ. Μανιατάκης Γενικός Γραμματέας

Δημήτρης Λ. Μανιατάκης Γενικός Γραμματέας Δημήτρης Λ. Μανιατάκης Γενικός Γραμματέας Α/Α ΧΩΡΑ % ΑΥΞΗΣΗΣ ΑΕΠ 1 ΝΟΤΙΟ ΣΟΥΔΑΝ 35,0 2 ΜΟΓΓΟΛΙΑ 15,3 3 ΜΑΚΑΟΥ 13,5 4 ΣΙΕΡΡΑ ΛΕΟΝΕ 11,2 5 ΤΟΥΡΚΜΕΝΙΣΤΑΝ 9,2 6 ΜΠΟΥΤΑΝ 8,8 7 ΛΙΒΥΗ 8,8 8 ΙΡΑΚ 8,5 9 ΛΑΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα

Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα Τάσος Τζήκας Πρόεδρος ΔΣ 23 Απριλίου 2013 Ποιος είναι ο ΣΕΠΕ F E D E R A T I O N O F H E L L E N I C I C T E N T E R P R I S E S D I G I T A L E U R O P E,

Διαβάστε περισσότερα

Νοέμβριος 2011. Τιμοκατάλογος Υπηρεσιών Σταθερής Τηλεφωνίας & Internet

Νοέμβριος 2011. Τιμοκατάλογος Υπηρεσιών Σταθερής Τηλεφωνίας & Internet Νοέμβριος 2011 Τιμοκατάλογος Υπηρεσιών Σταθερής Τηλεφωνίας & Internet Βασικός Τιμοκατάλογος Υπηρεσιών Telephony Double Play Υπηρεσία Double Play L Double Play M Double Play S Telephony L Telephony M Telephony

Διαβάστε περισσότερα

επιχειρηματικό ΠΡΟΣΦΟΡΑ για περιορισμένο χρονικό διάστημα Ταχύτητα έως 24Μbps στην τιμή των 4Mbps μόνο 25 /μήνα για 1 χρόνο!

επιχειρηματικό ΠΡΟΣΦΟΡΑ για περιορισμένο χρονικό διάστημα Ταχύτητα έως 24Μbps στην τιμή των 4Mbps μόνο 25 /μήνα για 1 χρόνο! επιχειρηματικό ΠΡΟΣΦΟΡΑ για περιορισμένο χρονικό διάστημα Ταχύτητα έως 24Μbps στην τιμή των 4Mbps μόνο /μήνα για 1 χρόνο! 2 ο κανάλι φωνής -50% για 1 χρόνο! επιχειρηματικό για ευέλικτη επικοινωνία, με

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛΛΚ4691ΩΓ-Η4Γ. Βαθμός Ασφαλείας. Αθήνα, 14 Οκτωβρίου 2013 Ε99/25 ΓΕΝΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

ΑΔΑ: ΒΛΛΚ4691ΩΓ-Η4Γ. Βαθμός Ασφαλείας. Αθήνα, 14 Οκτωβρίου 2013 Ε99/25 ΓΕΝΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ Βαθμός Ασφαλείας Αθήνα, 14 Οκτωβρίου 2013 ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚHTIΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΑΠΛ/ΣΗΣ ΔΙΑΔ/ΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΠΛ/ΣΗΣ ΔΙΑΔ/ΣΙΩΝ & ΠΑΡ/ΤΑΣ Αριθμ. Πρωτ. Ε99/25 Βαθμός Προτ/τας ΓΕΝΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα -Σκοπός: Εξήγηση Διακυμάνσεων του Πραγματικού ΑΕΠ - Δυνητικό Προϊόν: Το προϊόν που θα μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 2 / 11 / 2012 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2011 Οικονομική ανισότητα Από την Ελληνική Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Οι βραχυχρόνιες διακυµάνσεις στο προϊόν και στην απασχόληση καλούνται επιχειρηµατικός κύκλος (business cycle). Μέχρι τώρα αναπτύξαµε θεωρίες για να µελετήσουµε πως η

Διαβάστε περισσότερα

Τιµοκατάλογος Νέων Εταιρικών Υπηρεσιών Σταθερής Τηλεφωνίας & Internet. WIND BUSINESS Εταιρικές Λύσεις Επικοινωνίας. Μάρτιος 2011. www.wind.com.

Τιµοκατάλογος Νέων Εταιρικών Υπηρεσιών Σταθερής Τηλεφωνίας & Internet. WIND BUSINESS Εταιρικές Λύσεις Επικοινωνίας. Μάρτιος 2011. www.wind.com. WIND BUSINESS Εταιρικές Λύσεις Επικοινωνίας Μάρτιος 2011 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 + χ / = Τιµοκατάλογος Νέων Εταιρικών Υπηρεσιών Σταθερής Τηλεφωνίας & Internet Yπηρεσία WIND Business Double Play WIND Business

Διαβάστε περισσότερα

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ιοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Πρεσβείες - Προξενεία

Πρεσβείες - Προξενεία Πρεσβείες - Προξενεία ΑΙΓΥΠΤΟΣ Λεωφόρος Βασιλίσσης Σοφίας 3, Αθήνα 210 3618612-3 ΑΙΘΙΟΠΙΑ Λεωφόρος Συγγρού 253, Αθήνα 210 9403483, 210 9430922 ΑΙΤΗ ηµοκρίτου 5, Αθήνα 210 3610766 ΑΛΒΑΝΙΑ Καραχρήστου 1,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Προσδιορισμός Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment 1. Κεϋνσιανή θεωρία - Υπόδειγμα. Keynesian Model 1 Βασικές αρχές: Το μέγεθος του Εθνικού εισοδήματος (παραγόμενου

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Έκθεση για τη Διαφθορά στην Εκπαίδευση (Transparency International, 2013)

Διεθνής Έκθεση για τη Διαφθορά στην Εκπαίδευση (Transparency International, 2013) Διεθνής Έκθεση για τη Διαφθορά στην Εκπαίδευση (Transparency International, 2013) Καθηγητής Νικόλαος Γ. Τραυλός ALBA Graduate Business School και Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς 22 Οκτωβρίου 2013 2 Ι. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές 3η Ενότητα: «Αγορά Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα: Τάσεις και Προοπτικές» Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές Ηλίας Ντεμιάν Περιβαλλοντολόγος Ερευνητής ΙΟΒΕ Δομή παρουσίασης 1. Αποτύπωση της αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Έλλειμμα στην Ελληνική οικονομία και δομικά προβλήματα της»

Θέμα: «Έλλειμμα στην Ελληνική οικονομία και δομικά προβλήματα της» Θέμα: «Έλλειμμα στην Ελληνική οικονομία και δομικά προβλήματα της» 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Έλλειμμα στην Ελληνική οικονομία και δομικά προβλήματα της Επιμέλεια κειμένου Τσιρώνης

Διαβάστε περισσότερα

θέση: 1. Να γνωρίζει τις λειτουργίες που αναδεικνύουν τα ασκήσεων, ερωτήσεων βασισμένες στο Keybook. πλεονεκτήματα του που περιέχει το

θέση: 1. Να γνωρίζει τις λειτουργίες που αναδεικνύουν τα ασκήσεων, ερωτήσεων βασισμένες στο Keybook. πλεονεκτήματα του που περιέχει το ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΙΟΙΚΗΗ. ιδασκαλία Αρχών Οικονομικής Θεωρίας (Μικροοικονομία Μακροοικονομία) με τη χρήση Ηλεκτρονικού Υπολογιστή υνολική ιάρκεια 48 ώρες ΚΩ ΙΚΟ 1 2 Εισαγωγή-

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition Summary in Greek Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Η εκπαίδευση και η δια βίου μάθηση διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Summary in Greek Κατανοώντας την οικονοµική µεγέθυνση : ανάλυση σε επίπεδο µακροοικονοµίας, τοµέα και επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Κεφάλαιο 2o (συνέχεια) b) Υπολογισμός των βασικών Μακροοικονομικών μεγεθών Συνολικό εισόδημα και συνολική δαπάνη! Για μια οικονομία συνολικά, το εισόδημα πρέπει να είναι ίσο

Διαβάστε περισσότερα

KNX: Οικιακό και Κτιριακό Έλεγχο

KNX: Οικιακό και Κτιριακό Έλεγχο KNX: Το παγκόσμιο ΠΡΟΤΥΠΟ για Οικιακό και Κτιριακό Έλεγχο Το KNX είναι το Πρότυπο CENELEC EN 50090 το μοναδικό Ευρωπαϊκό Πρότυπο για Οικιακά και Κτιριακά Ηλεκτρονικά Συστήματα (HBES) βασισμένο στο KNX.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Οκτώβριος Ιούλιος Οκτώβριος 1 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

50. Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 20 Απριλίου 1972 51. Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (5) 01 Οκτωβρίου 2003 52. Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και

50. Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 20 Απριλίου 1972 51. Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (5) 01 Οκτωβρίου 2003 52. Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και Κατάλογος των 193 κρατών-μελών (και των 6 συνδεδεμένων κρατών μελών) της UNESCO και η ημερομηνία κατά την οποία έγιναν μέλη (ή συνδεδεμένα μέλη) του Οργανισμού, έως τον Οκτώβριο του 2007 (σε αλφαβητική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 09/07/2013 30/09/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

-1- Αθήνα, 26 Αυγούστου 2008. Αρ. Πρωτ. : οικ. 47302 ΠΡΟΣ:

-1- Αθήνα, 26 Αυγούστου 2008. Αρ. Πρωτ. : οικ. 47302 ΠΡΟΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ! ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Αθήνα, 26 Αυγούστου 2008

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/11/2008 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΑΖΩΝΑΣ ΘΩΜΑΣ / ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ: 1207Μ065

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Αφίξεις µη κατοίκων κατά µέσο µεταφοράς:

Αφίξεις µη κατοίκων κατά µέσο µεταφοράς: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 23 Οκτωβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουαρίου-Ιουνίου 2014 Από τα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων που διενεργεί η ΤτΕ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13 Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13 Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας; Σταύρος Ιωαννίδης Ιωάννης Γιωτόπουλος Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η συγκέντρωση της τουριστικής ζήτησης σε λίγους μήνες του έτους Μέτρηση Εποχικότητας Διανυκτερεύσεις Αφίξεις Δαπάνες Δείκτες Συγκέντρωσης Herfindahl - Hirschman

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE

Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE Για δεύτερη χρονιά η ICAP Group εκπόνησε αναλυτική Μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Τιμοκατάλογος WIND To All 55

Τιμοκατάλογος WIND To All 55 ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ WIND ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΥ Τιμοκατάλογος WIND To All 55 Μηνιαίο Πάγιο 55 Ενσωματωμένη Χρήση Λεπτά ομιλίας προς όλα τα εθνικά δίκτυα 400 SMS προς όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και A5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΔΡΑΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ 2013-2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΔΡΑΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ 2013-2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΔΡΑΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ 2013-2014 1 Συνολική παρουσία Υπουργείου Εξωτερικών ανά τον κόσμο ΓΡΑΦΕΙΑ ΟΕΥ ΠΡΕΣΒΕΙΕΣ/ ΓΕΝ. ΠΡΟΞΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Ιανουάριος 2014 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ2 ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝNΗΣΟΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013 21/12/2013

Διαβάστε περισσότερα

Ας δούµε τώρα πως το εν λόγω υπόδειγµα µεταχειρίζεται τη συσσώρευση κεφαλαίου.

Ας δούµε τώρα πως το εν λόγω υπόδειγµα µεταχειρίζεται τη συσσώρευση κεφαλαίου. Το υπόδειγµα οικονοµικής µεγέθυνσης του Solow σχεδιάστηκε προκειµένου να δείξει πως η µεγέθυνση του κεφαλαίου, του εργατικού δυναµικού αλλά και οι µεταβολές στην τεχνολογία αλληλεπιδρούν σε µια οικονοµία,

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας Μονάδα Παρακολούθησης της Κοινής Γνώμης Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 2013 Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014»

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΜΕ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΗΣ ETUCE (Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Εκπαιδευτικών, τμήμα της EDUCATION INTERNATIONAL)

ΟΛΜΕ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΗΣ ETUCE (Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Εκπαιδευτικών, τμήμα της EDUCATION INTERNATIONAL) ΟΛΜΕ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΗΣ ETUCE (Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Εκπαιδευτικών, τμήμα της EDUCATION INTERNATIONAL) ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ (2012) ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ 55 συνδικαλιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 8 Προσδιορισμός τιμών και ποσοτική θεωρία Προσδιορισμός τιμών Προσδιορισμός τιμών! Ως τώρα δεν εξετάσαμε πως διαμορφώνεται το γενικό επίπεδο τιμών και πως μεταβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα