Ανίχνευση Διατροφικών Διαταραχών σε Αθλήτριες Υψηλού Επιπέδου του Υγρού Στίβου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανίχνευση Διατροφικών Διαταραχών σε Αθλήτριες Υψηλού Επιπέδου του Υγρού Στίβου"

Transcript

1 Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 6 (1), Δημοσιεύτηκε: 15 Ιουλίου 2008 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 6 (1), Released: July 15, ISSN Ανίχνευση Διατροφικών Διαταραχών σε Αθλήτριες Υψηλού Επιπέδου του Υγρού Στίβου Αγγελική Δούκα 1, Εμμανουήλ Σκορδίλης 1, Δήμητρα Κουτσούκη 1, & Γιάννης Θεοδωράκης 2 1 Εργαστήριο Προσαρμοσμένης Κινητικής Δραστηριότητας/ Αναπτυξιακών και Κινητικών Διαταραχών, ΤΕΦΑΑ, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών 2 Εργαστήριο Ψυχολογίας της Άσκησης και Ποιότητας Ζωής, ΤΕΦΑΑ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Περίληψη Σκοπός της μελέτης ήταν να ανιχνεύσει τις Διαταραχές Διατροφής (ΔΔ) σε αθλήτριες υψηλού επιπέδου του υγρού στίβου (κολύμβηση, υδατοσφαίριση και συγχρονισμένη κολύμβηση). Στην έρευνα συμμετείχαν 76 αθλήτριες εθνικών ομάδων (κολύμβησης, υδατοσφαίρισης και συγχρονισμένης κολύμβησης) με μέσο όρο ηλικίας τα 20 χρόνια περίπου, οι οποίες προσεγγίστηκαν κατά τη διάρκεια της προαγωνιστικής περιόδου προετοιμασίας. Οι ΔΔ ανιχνεύθηκαν με την Κλίμακα Διατροφικών Στάσεων ΕΑΤ-13, που περιέχει 13 ερωτήσεις, ομαδοποιημένες στους παρακάτω παράγοντες: (α) Ενασχόληση με Δίαιτα, (β) Προκατοχή με το Φαγητό και (γ) Σημαντικοί Άλλοι. Παράλληλα συνυπολογίστηκε ο Δείκτης Σωματικής Μάζας (ΔΣΜ). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι αθλήτριες με συνολική βαθμολογία πάνω ή κάτω από το σημείο διαχωρισμού του ΕΑΤ- 13, είχαν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους στο Δείκτη Σωματικής Μάζας (t=-2.23, p=.02). Οι αθλήτριες των τριών αγωνισμάτων διέφεραν μεταξύ τους στην συνολική βαθμολογία του ΕΑΤ-13 (F=5.398, p=.007), με τις αθλήτριες της συγχρονισμένης (Μ=11.27) να έχουν υψηλότερα σκορ από την υδατοσφαίριση (Μ=7.26) και την κολύμβηση (Μ=7.00), ενώ τα δύο τελευταία αγωνίσματα δεν είχαν διαφορές μεταξύ τους. Τα τρία αγωνίσματα διέφεραν σημαντικά μεταξύ τους στους παράγοντες του ΕΑΤ-13 και η post hoc διακριτή ανάλυση προσδιόρισε ότι οι παράγοντες Προκατοχή με το Φαγητό και Σημαντικοί Άλλοι διαχώρισαν σημαντικά τις τρεις ομάδες. Συνολικά φάνηκε ότι στην συγχρονισμένη κολύμβηση, όπου εμφανίζεται υψηλή ενασχόληση με το σωματικό βάρος και τη φιγούρα, για καλύτερες επιδόσεις από νεαρότερες ηλικίες, η προκατοχή με το φαγητό, η επίδραση των σημαντικών άλλων και συνολικά η τάση των αθλητριών να νοσήσουν από ΔΔ είναι εντονότερη συγκριτικά με τα άλλα αγωνίσματα του υγρού στίβου. Στο μέλλον, απαραίτητη κρίνεται η επανεξέταση διαφορετικών αθλημάτων που έχουν ενασχόληση με το σωματικό βάρος των αθλητών και αθλητριών, με στόχο τη δημιουργία βάσης δεδομένων για καλύτερη δυνατή αξιολόγησή τους. Λέξεις κλειδιά: ψυχογενής ανορεξία, ψυχογενής βουλιμία, Κλίμακα Διατροφικών Στάσεων (ΕΑΤ-13), κολύμβηση, υδατοσφαίριση, συγχρονισμένη κολύμβηση, Δείκτης Σωματικής Μάζας Prevalence of Eating Disorders among Elite Female Athletes in Aquatic Sports Angeliki Douka 1, Emmanouel Skordilis 1, Dimitra Koutsouki 1, & Yannis Theodorakis 2 1 Laboratory of Adapted Physical Activity/ Developmental and Physical Disorders, Department of Physical Education and Sport Science, National and Kapodistrian University of Athens, Hellas 2 Laboratory of Exercise Psychology and Quality of Life, Department of Physical Education and Sports Science, University of Thessaly, Trikala, Hellas Abstract The purpose of the study was to detect the prevalence of eating disorders (ED) in a sample of 76 national team female athletes in aquatic sports. The athletes were classified according to their sport involvement into swimming, water polo, and synchronized swimming. The participants responded to the Eating Attitudes Test (EAT-13) while their Body Mass Index (BMI) was also measured. The EAT-13 incorporates 13 statements under the following three subscales: Dieting, Food Preoccupation and Important Others. The responses are provided in a 4-point Likert scale. The total score ranges from 0 to 39 and respondents who score at or higher of the cut off score 12, have the tendency to exhibit ED. The results revealed that athletes with Διεύθυνση επικοινωνίας: Αγγελική Δούκα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Εθνικής Αντίστασης 41, Δάφνη e mail:

2 Α. Δούκα, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 6 (2008), the tendency to exhibit ED, had lower BMI scores compared to those without the tendency for ED (t = -2.23, p =.02). Further more, athletes differed significantly according to their sport (F = 5.398, p =.007). A post hoc discriminant function analysis revealed that Food Preoccupation and Important Others significantly separated the three groups of athletes. More specifically, synchronized swimmers had significantly higher scores, in both subscales, compared to swimmers and water polo players. Overall, it appears that synchronized swimming, which emphasizes leanness, low body weight and figure from the early adolescence years, is associated with a higher tendency to exhibit ED, when compared to other aquatic sports. Keywords: anorexia nervosa, bulimia nervosa, Eating Attitudes Test (EAT-13), swimming, water polo, synchronized swimming, Body Mass Index Εισαγωγή Οι «Διαταραχές Διατροφής» (ΔΔ) ορίζονται από την υπερβολική ενασχόληση με το σωματικό βάρος και σχήμα, συνοδευόμενες από ελλιπή, ακατάλληλη, ακανόνιστη ή υπερβολική πρόσληψη τροφής (Λαζαράτου & Αναγνωστόπουλος, 2003). Συχνότερα συναντώνται η «Ψυχογενής Ανορεξία» (ΨΑ) και η «Ψυχογενής Βουλιμία» (ΨΒ) ενώ αναφέρεται η «Μη-Προσδιοριζόμενη Διατροφική Διαταραχή (ΜΠΔΔ)» (Eating disorder not otherwise specified, American Psychiatric Association-APA; DSM IV, 1994), η «Πολυφαγική/ Αδηφαγική Διαταραχή» (DSM IV,1994; Gallahue & Ozmun, 1998) και πρόσφατα η «Αθλητική Ανορεξία» (AA) (Sundgot-Borgen & Torstveit, 2004). Η διάγνωση των ΔΔ γίνεται από εξειδικευμένο προσωπικό (ψυχιάτρους, ψυχολόγους) σε άτομα που έχουν παρουσιάσει τα συμπτώματα για κάποιο ικανό χρονικό διάστημα και σύμφωνα με τα διαγνωστικά τους κριτήρια όπως αυτά ορίζονται διεθνώς από το American Psychiatric Association (APA, DSM IV, 1994) (Λαζαράτου & Αναγνωστόπουλος, 2003). Συνηθέστερα διαγνώσκονται άτομα που έχουν εμφανή τα συμπτώματα και σε βαθμό που επηρεάζεται σημαντικά η καθημερινή τους ζωή (Μωρόγιαννης, 2003). Σε εκείνους όμως που δεν είναι εμφανή τα συμπτώματα και ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου για να εμφανίσουν ΔΔ, υπάρχει ανάγκη για την ανίχνευση της τάσης για την εκδήλωση τους (Clark, 1991). Στις παραπάνω ομάδες υψηλού κινδύνου ανήκουν οι αθλητές και οι αθλήτριες που κάνουν υψηλό αγωνιστικό αθλητισμό και στην προεφηβική και εφηβική ηλικία πρέπει να έχουν υψηλές αθλητικές επιδόσεις και διακρίσεις (Thompson & Sherman, 1993). Μελέτες αναφέρουν μεγαλύτερη συχνότητα διατροφικών διαταραχών σε αθλητές συγκριτικά με μη αθλητές, και ειδικότερα σε αυτούς που αγωνίζονται σε αθλήματα που υπερτονίζουν την αδυναμία ή το χαμηλό σωματικό βάρος (Hulley & Hill, 2001; Sundgot-Borgen & Torstveit, 2004; Stoutjestic & Jevne, 2005). Μερικά από αυτά τα αθλήματα είναι η ενόργανη γυμναστική, οι δρόμοι μεγάλων αποστάσεων, η ρυθμική αγωνιστική γυμναστική, η κλασσική και η συγχρονισμένη κολύμβηση κ.α. (Thompson & Sherman, 1993). Το επίπεδο επίσης του αγωνιστικού αθλητισμού συχνά συνηγορεί στην εμφάνιση των διαταραχών (Borgen & Corbin, 1987; Sundgot-Borgen, 2002). Συγκεκριμένα oι Λαζαράτου και Αναγνωστόπουλος (2003) εξέτασαν τον επισκέψιμο πληθυσμό Πανεπιστημιακής Κλινικής για να μελετήσουν την σχέση της «Ψυχογενούς Ανορεξίας» με τις αθλητικές δραστηριότητες. Από τα 252 άτομα που εξέτασαν επί δύο χρόνια, τα 21 συνολικά είχαν νοσήσει από ΨΑ. Από τα 21 άτομα με ΨΑ, τα 20 (95.3%) ήταν κορίτσια (16χρ.+ 8μήν), από τα οποία τα 17 (85%) έκαναν αθλητισμό πάνω από 2 χρόνια εντατικά και οι 9 ήταν εξέχουσες αθλήτριες με διακρίσεις στη γυμναστική, το κολύμπι και την υδατοσφαίριση. Οι ερευνητές ανέφεραν ότι η προσωπικότητα των α- θλητριών που εκδηλώνουν τη διαταραχή αναδεικνύει την ανάγκη τους για επιτυχία μέσα από υψηλούς και δύσκολους στόχους, γιατί είναι συνδεδεμένη με καταναγκαστικούς μηχανισμούς της συμπεριφοράς. Οι Sundgot-Borgen και Torstveit (2004) μελέτησαν την εμφάνιση των ΔΔ και της Αθλητικής Ανορεξίας σε ένα δείγμα 1620 αθλητών και αθλητριών υψηλού επιπέδου (572 αθλήτριες και 1048 αθλητές), σε σύγκριση με ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα γενικού πληθυσμού από την Νορβηγία. Όλοι οι εξεταζόμενοι, αθλητές και μη αθλητές, εξετάστηκαν με το Ερωτηματολόγιο Διατροφικών Διαταραχών-Eating Disorder Inventory (EDI) (Garner, Olmstead, & Polivy, 1983) και με προσωπική συνέντευξη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι συμπτώματα Δ.Δ. εμφάνιζαν περισσότερο οι αθλητές και οι αθλήτριες σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. Επιπλέον, η επικράτηση των ΔΔ στους άνδρες αθλητές ήταν μεγαλύτερη (p <.05) στα σπορ αντιβαρύτητας (π.χ. άλμα σε ύψος, 22%), συγκριτικά με τα ομαδικά αγωνίσματα με μπάλα (5%), ή τα αγωνίσματα αντοχής (9%). Για τις αθλήτριες, αναφέρουν, ότι κλινικά συμπτώματα ΔΔ εμφάνισαν περισσότερο όσες είχαν ενασχόληση με τα αισθητικά σπορ (42%), συγκριτικά με αγωνίσματα αντοχής (24%), τεχνικά (17%) ή ομαδικά με μπάλα (16%). Τέλος, 24 από τις αθλήτριες πληρούσαν τα κριτήρια για Αθλητική Ανορεξία από το σύνολο των αθλητριών (4.2 %) που εξετάστηκαν. Αντίθετα, η Ψυχογενής Ανορεξία στο ίδιο δείγμα είχε μικρότε-

3 Α. Δούκα, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 6 (2008), ρο ποσοστό εμφάνισης (2%). Οι Sundgot-Borgen και Torstveit (2004) κατέληξαν ότι η εμφάνιση της αθλητικής ανορεξίας ήταν συχνότερη σε αθλήτριες που αγωνίζονται σε σπορ όπου το αδύνατο σώμα αποτελεί προϋπόθεση διάκρισης. Οι Hulley και Hill (2001) εξέτασαν 181 αθλήτριες μεγάλων αποστάσεων από την Βρετανία. Οι ερευνητές βρήκαν ότι 29 αθλήτριες (16%) νοσούσαν από ΔΔ, όπως Ψυχογενή Ανορεξία και Ψυχογενή Βουλιμία, ενώ 20 επιπλέον αθλήτριες παρουσίαζαν ΜΠΔΔ, σύμφωνα με τα κριτήρια του American Psychiatric Association-APA, DSM IV (1994). Οι Stoutjestic και Jevne (2005) εξέτασαν την τάση για εμφάνιση ΔΔ σε αθλητές και αθλήτριες που αγωνίζονται σε διαφορετικά αθλήματα. Τα αποτελέσματα για τις αθλήτριες ήταν αντίστοιχα με προηγούμενα σε αθλήτριες κολεγίου, ενώ οι αθλητές παρουσίασαν μεγαλύτερη τάση να νοσήσουν συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό. Γενικότερα, οι Stoutjestic και Jevne (2005) ανέφεραν ότι διαφορετικές ομάδες αθλητών μπορεί να εμφανίζουν διαφορετική τάση για να αναπτύξουν ΔΔ. Αθλητές που αγωνίζονται σε αθλήματα που δίνουν έμφαση στο λεπτό σώμα και κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με το βάρος (weight matched), είχαν υψηλότερη τάση να νοσήσουν από εκείνους διαφορετικών αθλημάτων (non weight restricted). Τα αθλήματα του υγρού στίβου ειδικότερα, δημιουργούν την ανάγκη διάκρισης από την προεφηβική και την εφηβική ηλικία (Χούμας, Μαρκόπουλος & Αθυμαρίτης, 1996). Ο ρυθμός ανάπτυξης των παιδιών σε αυτές τις ηλικίες, είναι ακόμα σε εγρήγορση (Gallahue & Ozmun, 1998). Η ενασχόληση με αυτά τα συγκεκριμένα αθλήματα σε υψηλό επίπεδο ανταγωνισμού απαιτεί συστηματικό έλεγχο του βάρους και ενστερνισμό του αδύνατου σώματος για την επίτευξη επιδόσεων. Είναι απαραίτητο λοιπόν, οι προπονητές σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και ιδιώτες (γονείς, αθλητικοί παράγοντες, γιατροί, αθλητικοί ψυχολόγοι, διατροφολόγοι, κλπ) να μπορούν να αναγνωρίσουν τα συμπτώματα ή τα χαρακτηριστικά μιας διατροφικής διαταραχής έγκαιρα, πριν αυτή εξελιχθεί. Γι αυτούς τους λόγους κρίνεται αναγκαία η χρήση κλιμάκων πεδίου για την έγκαιρη ανίχνευση της τάσης εκδήλωσης των ΔΔ που, με τη σειρά της, θα οδηγήσει στην όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση από την εφηβική ηλικία. Την τάση εκδήλωσης ΔΔ ανιχνεύουν διαφορετικά ερευνητικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται στον γενικό πληθυσμό αλλά και σε αθλητές (Garner & Garfinkel, 1982; Garner, Olmstead, & Polivy, 1983; Heinberg, Thompson, & Stormer, 1995; Ocker, Lam, Zhang, Jackson, & Pease, 1987). Τα ερευνητικά αυτά εργαλεία έχουν επιτυχία στην μέχρι σήμερα εφαρμογή τους, στερούνται όμως θεωρητικής βάσης (Γιαννακούλια, 2002). Συγκεκριμένα, οι Garner, Olmstead, και Polivy (1983) ανέπτυξαν το Ε- ρωτηματολόγιο Διαταραχών Διατροφής (Eating Disorder Inventory-EDI). Το EDI έχει 64 θέματα που χωρίζονται σε οκτώ (8) παράγοντες: (α) εσωτερικό κίνητρο για αδυνάτισμα, (β) διακοπτόμενη συναίσθηση, (γ) βουλιμία, (δ) δυσαρέσκεια για το σώμα, (ε) αναποτελεσματικότητα, (στ) φόβοι φυσικής ανάπτυξης, (ζ) τελειομανία και (η) διαπροσωπική έλλειψη εμπιστοσύνης. Η βαθμολόγησή του γίνεται σε 4-βάθμια κλίμακα τύπου Likert. Υψηλά σκορ στους 8 παράγοντες αναδεικνύουν την προδιάθεση για εκδήλωση των Δ.Δ. Οι Heinberg, Thompson και Stormer (1995) κατασκεύασαν την Κλίμακα Κοινωνικό-πολιτιστικών Στάσεων για την Εμφάνιση (SATAQ Sociocultural Attitudes Towards Appearance Questionnaire), για να αξιολογήσουν την αναγνώριση και αποδοχή των κοινωνικών προτύπων της εξωτερικής εμφάνισης σε γυναίκες. Η παραγοντική ανάλυση, ανέδειξε ξεκάθαρα δύο παράγοντες: (α) την αναγνώριση ή επίγνωση ότι υπάρχει κοινωνική επιρροή όσον αφορά στην εμφάνιση και (β) τον ενστερνισμό ή αποδοχή των κοινωνικών προτύπων εμφάνισης. Η επανέκδοση της Κλίμακας Κοινωνικόπολιτιστικών Στάσεων για την Εμφάνιση (Thompson, Van den Berg, Roehrig, Quarda & Heinberg, 2003) είχε σαν σκοπό, να δημιουργήσει ένα εργαλείο που θα εξέταζε τις κοινωνικές επιδράσεις στην Εικόνα Σώματος και τις ΔΔ. Οι παράγοντες που αναδείχτηκαν ήταν δύο: α) γενική επιρροή από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης που σχετίζεται με την τηλεόραση τα περιοδικά και τον κινηματογράφο, και β) ενστερνισμός της αθλητικής φιγούρας. Επιπλέον, ο πρώτος παράγοντας κατέδειξε τους παρακάτω δύο υποπαράγοντες: 1) πίεση εκ μέρους των ΜΜΕ και 2) τα ΜΜΕ ως κύρια πηγή πληροφόρησης αναφορικά με τα κοινωνικά πρότυπα εμφάνισης. Οι Garner και Garfinkel (1982) κατασκεύασαν την Κλίμακα Διατροφικών Στάσεων EAT-26 (Eating Attitude Test), η οποία εξετάζει ανιχνεύει την τάση για την εκδήλωση των ΔΔ. Το ΕΑΤ περιέχει 26 θέματα που απαντώνται σε 4-βάθμια κλίμακα τύπου Likert όπου οι εξεταζόμενοι προσδιορίζουν το βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους, με προτάσεις της μορφής πχ. κάνω δίαιτα. Οι 26 προτάσεις ομαδοποιούνται σε 3 ξεχωριστές υποκλίμακες: 1) Ενασχόληση με δίαιτες αδυνατίσματος 2) Βουλιμία και προκατοχή με το φαγητό- και 3) Έλεγχος κατάποσης- (Garner & Garfinkel, 1979). Οι εξεταζόμενοι που συνολικά σκοράρουν στα 26 θέματα ακριβώς ή πάνω από 20, ανήκουν στην ομάδα με την τάση να εμφανίσει Δ.Δ. Το ΕΑΤ-26 από μόνο του δεν μπορεί να διαγνώσει διαταραχές της διατροφής, έχει όμως αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματικό εργαλείο για την ανίχνευση τους (Garner & Garfinkel, 1982). Οι Ocker, Lam, Zhang, Jackson και Pease (1987) εξέτασαν με επιβεβαιωτική παραγοντική

4 Α. Δούκα, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 6 (2008), ανάλυση (confirmatory factor analysis) την εφαρμογή του EAT-26 σε φοιτήτριες Πανεπιστημίου (Ν = 785). Οι ερευνητές βρήκαν ότι το μοντέλο της ίδιας κλίμακας αλλά με 16 θέματα και 4 παράγοντες: (α) εικόνα σώματος, (β) δίαιτα (γ) βουλιμία και προκατοχή με το φαγητό- και (δ) έλεγχος κατάποσης-, ήταν εγκυρότερο για την ανίχνευση της τάσης εκδήλωσης των ΔΔ. Η προσπάθεια προσαρμογής στον ελληνικό πληθυσμό της Κλίμακας Διατροφικών Στάσεων ΕΑΤ-26 (Garner & Garfinkel, 1982), έδωσε ένα νέο ερευνητικό εργαλείο, την Κλίμακα Διατροφικών Στάσεων ΕΑΤ-13 (Δούκα, Σκορδίλης, Λαζαράτου & Βάρσου, 2005). Η πιστοποίηση της εγκυρότητας και αξιοπιστίας του ΕΑΤ-13 βασίστηκε στις απαντήσεις που έδωσαν 167 φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Α- θλητισμού της Αθήνας, καθώς και 20 ασθενείς με ΔΔ. Η διερευνητική (exploratory) και επιβεβαιωτική (confirmatory) παραγοντική ανάλυση έδωσε 13 θέματα, ομαδοποιημένα σε τρεις παράγοντες (Προκατοχή με το Φαγητό, Δίαιτα και Σημαντικοί Άλλοι), με ικανοποιητικούς δείκτες εγκυρότητας και εσωτερικής συνοχής (Cronbach alpha από.77 για Προκατοχή με το Φαγητό,.69 για Δίαιτακαι.61 για τον παράγοντα Σημαντικοί Άλλοι). Επιπλέον, το ΕΑΤ- 13 διαχώριζε τις ομάδες των φοιτητών και φοιτητριών και ασθενών που εξετάστηκαν, προσδιορίζοντας ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ανιχνεύσει την τάση εκδήλωσης των ΔΔ σε Ελληνικό πληθυσμό. Η εφαρμογή κλιμάκων σχετικών με τις Δ.Δ. είναι σημαντική σε αθλητές και αθλήτριες και μη, για την έγκαιρη ανίχνευση τους (Clark, 1991; Ruud, 1996). Ειδικότερα, προπονητές και γυμναστές αθλημάτων υψηλού κινδύνου (ενόργανη γυμναστική, Ρυθμική Αγωνιστική Γυμναστική, κλασική και συγχρονισμένη κολύμβηση), πρέπει να αναγνωρίζουν από νωρίς τους αθλητές/ τριες που έχουν την τάση να εκδηλώσουν ΔΔ (Sundgot- Borgen, 1993; 1994). Συνεπώς, η γνώση και εφαρμογή των παραπάνω κλιμάκων είναι απαραίτητη στους προπονητές και γυμναστές για να εντοπίσουν τα συμπτώματα των διαταραχών, να προλάβουν την εκδήλωσή τους και να μεγιστοποιήσουν τις επιδόσεις των αθλητών και αθλητριών τους. Με βάση τα παραπάνω, η παρούσα έρευνα σχεδιάστηκε για να ανιχνεύσει την τάση εκδήλωσης των Διαταραχών Διατροφής (ΔΔ), σε Ελληνίδες αθλήτριες υψηλού επιπέδου, στον υγρό στίβο (κολύμβηση, υδατοσφαίριση και συγχρονισμένης κολύμβηση). Επιπλέον, εξετάστηκαν οι διαφορές στον ΔΣΜ α- νάμεσα σε αθλήτριες με και χωρίς την τάση να εμφανίσουν ΔΔ, με στόχο την πιστοποίηση της εγκυρότητας διαχωρισμού του ΕΑΤ-13. Αναμένονταν οι αθλήτριες που είχαν υψηλότερη συνολική βαθμολογία στο ΕΑΤ-13 και άρα, εμφάνιζαν την τάση για ΔΔ, να έχουν και χαμηλότερο ΔΣΜ από τις συναθλήτριες τους που δεν εμφάνιζαν αντίστοιχη τάση. Μέθοδος Συμμετέχοντες Οι συμμετέχουσες ήταν 76 αθλήτριες εθνικών ομάδων (12 κολύμβησης, 23 υδατοσφαίρισης, και 41 συγχρονισμένης κολύμβησης), με μέσο όρο ηλικίας τα 20 χρόνια περίπου (Μ = 19.36, ΤΑ = 5.26). Τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά και οι απαντήσεις τους στο ΕΑΤ-13 παρουσιάζονται στον πίνακα 1. Όργανα Μέτρησης Για την ανίχνευση των ΔΔ χρησιμοποιήθηκε το προσαρμοσμένο σε Ελληνικό πληθυσμό ΕΑΤ-13 (Δούκα και συν., 2005). Το ΕΑΤ-13 περιέχει 13 θέματα σε 4-βάθμια κλίμακα τύπου Likert, όπου οι εξεταζόμενοι προσδιορίζουν το βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους, από Πάντα, Συνήθως, Συχνά, Μερικές Φορές, Σπανίως έως Ποτέ. Οι απαντήσεις που προσδιορίζουν το ένα άκρο της κλίμακας (Μερικές Φορές, Σπανίως ή Ποτέ) βαθμολογούνται με 0. Οι απαντήσεις στο αντίθετο άκρο της κλίμακας (Πάντα, Συνήθως, Συχνά), βαθμολογούνται με 3, 2 και 1 αντίστοιχα. Τα 13 θέματα συγκροτούν, πέρα από το συνολικό ερωτηματολόγιο, 3 ξεχωριστές υποκλίμακες (κάθε πρόταση ανήκει σε μία και μόνο υποκλίμακα), που είναι οι εξής: (1) Ενασχόληση με Δίαιτα, (2) Προκατοχή με το Φαγητό- και (3) Σημαντικοί Άλλοι. Παραδείγματα από τις τρεις υποκλίμακες, είναι τα εξής: Τρώω φαγητά διαίτης (Δίαιτα), Έχω την αίσθηση ότι το φαγητό εξουσιάζει τη ζωή μου (Προκατοχή με το Φαγητό) και Αισθάνομαι ότι οι άλλοι με πιέζουν να φάω (Σημαντικοί Άλλοι) (Δούκα κ.ά., 2005). Στο τέλος, οι απαντήσεις σε κάθε πρόταση αθροίζονται και βγαίνει η συνολική βαθμολογία της κλίμακας (από 0 έως 39). Οι εξεταζόμενοι που συγκεντρώνουν συνολική βαθμολογία ίση ή μεγαλύτερη από 12 στις 13 προτάσεις του ερωτηματολογίου, ανήκουν στην ομάδα με την τάση να εμφανίσει ΔΔ. Για την πιστοποίηση της δομικής του εγκυρότητας, οι Δούκα και συνεργάτες (2005) χρησιμοποίησαν ανιχνευτική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση στις απαντήσεις 167 φοιτητών και φοιτητριών φυσικής αγωγής. Οι δείκτες εσωτερικής συνοχής κυμαίνονταν από.77 για την Προκατοχή με το φαγητό,.69 για τη Ενασχόληση με Δίαιτα και.61 για τους Σημαντικούς Άλλους. Τέλος, ο έλεγχος χρονικής σταθερότητας (test retest reliability) έδωσε συντελεστή.85 για τη συνολική βαθμολογία του EAT-13. Οι τιμές για τις τρεις υποκλίμακες ήταν.89,.90 και.63 για την Προκατοχή με το Φαγητό, Ενασχόληση με Δίαιτα και Σημαντικοί Άλλοι αντίστοιχα. Επίσης, μετρήθηκε ο Δείκτης Σωματικής Μάζας (ΔΣΜ) των αθλητριών, όπου είναι μία εκτίμη-

5 Α. Δούκα, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 6 (2008), ση της σύστασης του σώματος. Ένας ενήλικας με ΔΣΜ μεταξύ 18.5 έως 24.9 kg/m 2 θεωρείται φυσιολογικού βάρους, μεταξύ 25 και 29.9 kg/m 2 υπέρβαρος και με ΔΣΜ πάνω από 30 θεωρείται παχύσαρκος (Bean & Wellington, 1998). Τιμές κάτω από το 18.5 kg/m 2 δηλώνουν αδυναμία και ισχνότητα για το άτομο και όσο πιο χαμηλός είναι ο Δείκτης τόσο περισσότερο δηλώνεται η τάση για εκδήλωση των ΔΔ (Garner & Garfinkel, 1982). Διαδικασία Η πρώτη ερευνήτρια επισκέφθηκε το χώρο προπόνησης των αθλητριών κατά την περίοδο προετοιμασίας τους. Οι αθλήτριες υπέγραψαν πρώτα μία δήλωση συγκατάθεσης αφού ενημερώθηκαν για τους σκοπούς της έρευνας και ακόλουθα τους δόθηκε το ερωτηματολόγιο με τις απαραίτητες ο- δηγίες για την συμπλήρωση του. Η κύρια ερευνήτρια ήταν καθ όλη την διάρκεια της διαδικασίας μαζί με τις αθλήτριες για ερωτήσεις και τυχόν διευκρινήσεις, ενώ στο τέλος συγκέντρωνε τα ερωτηματολόγια. Στατιστική Ανάλυση Το SPSS χρησιμοποιήθηκε για την ανάλυση των δεδομένων (Norusis, 1993). Συγκεκριμένα, πολυμεταβλητικές (MANOVA και discriminant function) (Tabachnick & Fidell, 2001) και μονομεταβλητικές αναλύσεις (ANOVA)(Grimm, 1993; Βαγενάς, 1997), χρησιμοποιήθηκαν για τον έλεγχο των απαντήσεων που έδωσαν οι αθλήτριες της κολύμβησης, της συγχρονισμένης κολύμβησης και της υδατοσφαίρισης, στο ΕΑΤ-13. Οι εξαρτημένες μεταβλητές ήταν η συνολική βαθμολογία του ΕΑΤ- 13, καθώς και οι επιμέρους βαθμολογίες στις τρεις υποκλίμακες του ερωτηματολογίου (Ενασχόληση με Δίαιτα, Προκατοχή με το Φαγητό και Σημαντικοί Άλλοι). Η ανεξάρτητη μεταβλητή ήταν το α- γώνισμα, με τρία επίπεδα (α: κολύμβηση, β: συγχρονισμένη κολύμβηση και γ: υδατοσφαίριση). Για τις παραπάνω αναλύσεις ορίστηκε το.05 επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας (Πίνακας 1). Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε σύγκριση, με t- test για ανεξάρτητα δείγματα, με στόχο τον έλεγχο της εγκυρότητας του σημείου διαχωρισμού του ΕΑΤ-13 (cut off score = 12). Για τη συγκεκριμένη ανάλυση, η ανεξάρτητη μεταβλητή ήταν ο διαχωρισμός των αθλητριών, σύμφωνα με την τάση να εμφανίσουν ΔΔ, με δύο επίπεδα: α) αθλήτριες που σκόραραν κάτω από το σημείο διαχωρισμού (12) και δεν εμφάνιζαν τάση για ΔΔ και β) αθλήτριες που σκόραραν από το σημείο διαχωρισμού (12) και πάνω και άρα, εμφάνιζαν τάση για ΔΔ. Η εξαρτημένη μεταβλητή ήταν ο ΔΣΜ. Αναμένονταν οι α- θλήτριες με τάση να νοσήσουν να εμφανίζουν χαμηλότερο ΔΣΜ από τις συναθλήτριες τους που δεν έχουν την τάση να νοσήσουν. Πίνακας 1. Δημογραφικά Χαρακτηριστικά και Απαντήσεις στο ΕΑΤ-13 Μεταβλητή Μ.Ο Τ.Α Ν Βαθμολογία στο ΕΑΤ-13 Συγχρονισμένη Κολύμβηση Υδατοσφαίριση Ηλικία (έτη) Διάκριση Προπονητική ηλικία Ώρες Προπ/ μέρα Ώρες Προπ/ εβδομ ΔΣΜ Βαθμολογία στις υποκλίμακες του ΕΑΤ-13 Δίαιτα Προκατοχή με Φαγητό Σημαντικοί Άλλοι Συγχρονισμένη Δίαιτα Προκατοχή με το Φαγητό Σημαντικοί Άλλοι ΕΑΤ ΔΣΜ Υδατοσφαίριση Δίαιτα Προκατοχή με το Φαγητό Σημαντικοί Άλλοι ΕΑΤ ΔΣΜ Κολύμβηση Δίαιτα Προκατοχή με το Φαγητό Σημαντικοί Άλλοι ΕΑΤ ΔΣΜ Αποτελέσματα Η πολυμεταβλητή ανάλυση διακύμανσης (MANOVA) κατέδειξε σημαντικές διαφορές μεταξύ των τριών αγωνισμάτων του υγρού στίβου στις τρεις υποκλίμακες του ΕΑΤ-13 (Wilks Lambda =.780, p =.006) (Σχήμα 1). Διακριτή ανάλυση στη συνέχεια προσδιόρισε ότι οι Σημαντικοί Άλλοι και η Προκατοχή με το Φαγητό μπορούσαν να διαχωρίσουν τις αθλήτριες στα τρία αγωνίσματα, με α- κρίβεια 52.6%. Επιπλέον, η μονομεταβλητική ανάλυση (ANOVA) προσδιόρισε ότι τα τρία αγωνίσματα διέφεραν σημαντικά μεταξύ τους στους παράγοντες Προκατοχή με το Φαγητό (F = 5.122, p =

6 Α. Δούκα, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 6 (2008), ) και Σημαντικοί Άλλοι (F = 4.430, p =.015). Post hoc ανάλυση με τη μέθοδο LSD (Least Significant Differences) κατέδειξε ότι, για την Προκατοχή με το Φαγητό, η συγχρονισμένη, είχε σημαντικά υψηλότερη βαθμολογία (Μ = 6.73) από την υδατοσφαίριση (Μ = 4.70) και την κολύμβηση (Μ = 3.08). Επιπλέον, η υδατοσφαίριση και η κολύμβηση δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ τους. Αναφορικά με τους Σημαντικούς Άλλους, οι αθλήτριες της συγχρονισμένης κολύμβησης είχαν υψηλότερη βαθμολογία (Μ = 2.00) από τις συναθλήτριες τους της υδατοσφαίρισης (Μ = 0.43). Επιπλέον, οι αθλήτριες της κολύμβησης (Μ = 1.92) είχαν σημαντικά υψηλότερη βαθμολογία από τις συναθλήτριες τους στην υδατοσφαίριση. Τέλος, οι αθλήτριες της συγχρονισμένης και της κολύμβησης δεν είχαν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους στους Σημαντικούς Άλλους. Μονομεταβλητική ανάλυση διακύμανσης (ANOVA) στη συνέχεια κατέδειξε ότι οι αθλήτριες από τα τρία αγωνίσματα διέφεραν σημαντικά στη συνολική βαθμολογία του ΕΑΤ-13 (F = 5.398, p =.007). Post hoc ανάλυση με τη μέθοδο LSD προσδιόρισε ότι οι διαφορές οφείλονταν στη συγχρονισμένη κολύμβηση (Μ = 11.27), που είχε σημαντικά υψηλότερη βαθμολογία από την υδατοσφαίριση (Μ = 7.26) και την κολύμβηση (Μ = 7.00), ενώ τα δύο τελευταία αγωνίσματα, δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ τους (Σχήμα 1) ,27 7,26 7 Συγχρονισμένη Υδατοσφαίριση Κολύμβηση Σχήμα 1. Διαφορές ανάμεσα στα τρία αγωνίσματα (συγχρονισμένη, υδατοσφαίριση και κολύμβηση), στη συνολική βαθμολογία του ΕΑΤ-13 (F = 5.398, p =.007) Τέλος, t-test για ανεξάρτητα δείγματα εξέτασε τις διαφορές μεταξύ των αθλητριών που σκόραραν πάνω ή κάτω από το σημείο διαχωρισμού του ΕΑΤ-13 (cut off score = 12), στον Δείκτη Σωματικής Μάζας. Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις δύο ομάδες (t = , p =.029). Οι αθλήτριες με τάση να εμφανίσουν ΔΔ είχαν χαμηλότερο ΔΣΜ (Μ = 19.10), συγκριτικά με τις συναθλήτριες τους που δεν είχαν την τάση για ΔΔ (Μ = 20.37). Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται συνολικά στο Σχήμα ,1 Με τάση 20,37 Χωρίς τάση Σχήμα 2. Διαφορές στον ΔΣΜ ανάμεσα στις αθλήτριες με και χωρίς την τάση να εμφανίσουν ΔΔ (t =-2.233, p =.029). Συζήτηση Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να ανιχνεύσει τις ΔΔ σε αθλήτριες υψηλού επιπέδου του υγρού στίβου (κολύμβηση, υδατοσφαίριση και συγχρονισμένη κολύμβηση). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι απαντήσεις που έδωσαν οι αθλήτριες της συγχρονισμένης, στο ΕΑΤ-13, ήταν υψηλότερες από τις απαντήσεις των συναθλητριών τους της υδατοσφαίρισης και της κολύμβησης. Οι αθλήτριες της υδατοσφαίρισης και της κολύμβησης, με τη σειρά τους, έδωσαν αντίστοιχες απαντήσεις συνολικά. Επιπλέον, οι αθλήτριες της συγχρονισμένης απάντησαν κοντά στο σημείο διαχωρισμού 12, του ΕΑΤ- 13, που προσδιορίζει και την τάση εκδήλωσης των ΔΔ (Μ = 11.27, ΤΑ = 5.64). Περαιτέρω ποιοτική ανάλυση προσδιόρισε ότι 19 από τις 41 συνολικά αθλήτριες της συγχρονισμένης, είχαν βαθμολογία από 12 και άνω (46.34%). Επιπλέον, στην υδατοσφαίριση 4 από τις 23 (17.39%) αθλήτριες και στην κολύμβηση 0 από τις 12 (0%) αθλήτριες αντίστοιχα, είχαν βαθμολογία ίση και πάνω από 12, δηλαδή εμφάνιζαν τάση για ΔΔ. Αναφορικά με την εξέταση των τριών αγωνισμάτων στις τρεις υποκλίμακες του ΕΑΤ-13, βρέθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους που οφείλονταν κυρίως στις απαντήσεις στις υποκλίμακες Προκατοχή με το Φαγητό και Σημαντικοί Άλλοι. Η αξιολόγηση των απαντήσεων στις παραπάνω υποκλίμακες προσδιόρισε ότι, οι αθλήτριες της συγχρονισμένης είχαν υψηλότερες βαθμολογίες από τις συναθλήτριες τους της υδατοσφαίρισης και της κολύμβησης. Τέλος, εξετάστηκαν οι διαφορές στον ΔΣΜ ανάμεσα σε αθλήτριες με και χωρίς την τάση να εκδηλώσουν ΔΔ, σύμφωνα με τις απαντήσεις τους στο ΕΑΤ-13. Αναμένονταν οι αθλήτριες με τάση για ΔΔ και συνολικό σκορ ίσο ή πάνω από το σημείο διαχωρισμού 12 (cut off score), να έχουν χα-

7 Α. Δούκα, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 6 (2008), μηλότερο ΔΣΜ από τις συναθλήτριες τους με σκορ κάτω από 12 (χωρίς την τάση να εκδηλώσουν ΔΔ). Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν την ερευνητική μας υπόθεση, παρέχοντας με αυτόν τον τρόπο στοιχεία για την εγκυρότητα διαχωρισμού του ΕΑΤ-13 (divergent validity evidence). Τα αποτελέσματα μας συμφωνούν με προηγούμενες έρευνες (Stoutjesdyk & Jerve, 1993; Sundgot-Borgen & Torweist, 2004; Λαζαράτου & Αναγνωστόπουλος, 2003; Smolak, Murnen & Ruble, 2000; Zucker, Womble, Williamson & Perrin, 1999). Συγκεκριμένα, οι Stoutjesdyk και Jerve (1993) α- νέφεραν ότι οι χορεύτριες, τα μοντέλα και οι αθλητές είναι ομάδες που βρίσκονται σε κίνδυνο να αναπτύξουν ΔΔ. Επιπλέον, το επίπεδο ανταγωνισμού και ειδικότερα τα αγωνίσματα που απαιτούν συστηματική ενασχόληση από μικρές ηλικίες και συνδέουν την αδυναμία με την επιτυχία, είναι παράγοντες προδιάθεσης διαταραχών της διατροφής. Οι Sundgot-Borgen και Torstveit (2004) ανέφεραν ότι οι αθλήτριες σε αισθητικά αγωνίσματα, όπως η συγχρονισμένη κολύμβηση, είναι ευαισθητοποιημένες στο θέμα της εμφάνισης, του σωματικού βάρους και της εικόνας σώματος και συχνά υποκύπτουν στο ζήτημα περιορισμού ή αποκλεισμού της τροφής, με τα όποια επακόλουθα για την υγεία τους. Τα αποτελέσματα μας συμφωνούν με τους Sundgot-Borgen και Torstveit (2004),αφού οι αθλήτριες της συγχρονισμένης κολύμβησης, που θεωρείται αισθητικό αγώνισμα, είχαν σημαντικά υψηλότερη βαθμολογία (Μ = 11.27) από τα άλλα δύο αγωνίσματα. Επιπλέον, στις υποκλίμακες του ΕΑΤ-13, που βρέθηκαν να διαχωρίζουν τα αγωνίσματα (Προκατοχή με το Φαγητό και Σημαντικοί Άλλοι), οι αθλήτριες της συγχρονισμένης είχαν τις υψηλότερες απαντήσεις. Οι δύο παραπάνω υποκλίμακες καταδεικνύουν ακριβώς την υπερβολική ενασχόληση των αθλητριών με το ζήτημα της τροφής και της αδύνατης σιλουέτας (Προκατοχή με το Φαγητό), αλλά και τον ρόλο των σημαντικών άλλων (γονείς, προπονητές, κριτές, φίλοι, συναθλητές) όσον αφορά στην διατροφική συμπεριφορά τους (Σημαντικοί Άλλοι). Οι Λαζαράτου και Αναγνωστόπουλος (2003) εξέτασαν 252 άτομα που είχαν νοσήσει από ΔΔ. Οι ερευνητές βρήκαν, μέσα στο συνολικό δείγμα, και 9 αθλήτριες με διακρίσεις στη γυμναστική, το κολύμπι και την υδατοσφαίριση, που εμφάνιζαν ΔΔ. Τα αποτελέσματα των Λαζαράτου και Αναγνωστόπουλου (2003) συμφωνούν με την παρούσα έ- ρευνα, αναφορικά με την υδατοσφαίριση, αλλά διαφωνούν αναφορικά με την κολύμβηση. Συγκεκριμένα, στην παρούσα έρευνα βρέθηκαν 4 αθλήτριες της υδατοσφαίρισης με τάση για ΔΔ (17.39%), ενώ αντίθετα, δεν υπήρχαν αθλήτριες της κολύμβησης με βαθμολογία πάνω από το σημείο διαχωρισμού του ΕΑΤ-13 και άρα, με τάση για ΔΔ. Οι Smolak, Murnen και Ruble (2000), σε μετάανάλυση, εξέτασαν τη σχέση μεταξύ της συμμετοχής σε διαφορετικά αγωνίσματα και τις διαταραχές της διατροφής γενικότερα. Βρέθηκε ότι οι α- θλητές και αθλήτριες είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο για να αναπτύξουν ΔΔ, συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό. Οι Smolak και συν (2000) βρήκαν επίσης ότι διαφορετικές ομάδες αθλητών, παρουσιάζουν ετερογένεια ως προς την παθολογία των ΔΔ. Ειδικότερα ανέφεραν ότι οι ΔΔ δεν προκαλούνται από τη συμμετοχή στον αθλητισμό που μπορεί, σε μερικές περιπτώσεις να λειτουργήσει ως ανασταλτικός παράγοντας για την εμφάνιση τους. Επιπλέον, άλλοι παράγοντες, όπως η προσωπικότητα, η πίεση εκ μέρους του προπονητή, των γονέων, κοκ, ή και οι ειδικότερες απαιτήσεις του αθλήματος, μπορεί να συνεισφέρουν αναφορικά με την τάση για εκδήλωση ΔΔ. Αναφορικά με τα διαφορετικά αγωνίσματα, όπως η κολύμβηση, δεν βρέθηκε σημαντική τάση για ΔΔ (Smolak και συν., 2000). Τέλος, οι Zucker, Womble, Williamson και Perrin (1999) εξέτασαν την εμφάνιση διαταραχών της διατροφής σε αθλήτριες που συμμετείχαν σε διαφορετικά αγωνίσματα. Οι ερευνητές χώρισαν τα αγωνίσματα σε δύο ομάδες: α) αγωνίσματα διαιτησίας-refereed sports (πχ. καλαθοσφαίριση, πετοσφαίριση) και β) αγωνίσματα με κριτές-judged sports (πχ. καταδύσεις, ενόργανη γυμναστική), και υπέθεσαν ότι τα αγωνίσματα διαιτησίας θα εμφάνιζαν χαμηλότερη τάση για να εκδηλώσουν ΔΔ. Τα αποτελέσματα των Smolak και συνεργατών (2000) και Zucker και συνεργατών (1999) επιβεβαίωσαν την ερευνητική μας υπόθεση, αφού βρήκαν ότι υπήρχε υψηλότερη προδιάθεση για εμφάνιση ΔΔ στα αγωνίσματα με κριτές, συγκριτικά με τα αγωνίσματα διαιτησίας. Αναφορικά με τα τρία αγωνίσματα που επιλέχθηκαν για τις ανάγκες της παρούσας έρευνας, η Χαιροπούλου (1997) αναφέρει ότι η συγχρονισμένη κολύμβηση είχε, για πολλά χρόνια, περισσότερο το χαρακτήρα της παράστασης παρά του αγώνα, με τα κοστούμια, τα φώτα, τη μουσική, το make-up και τις φαντασμαγορικές συνθέσεις στο νερό. Σήμερα, σύμφωνα με την εξέλιξη που έχει, θεωρείται πολύ δύσκολο και πολυσύνθετο αγώνισμα. Προϋποθέτει καρδιοαναπνευστική ικανότητα, αίσθηση ισορροπίας, ακρίβεια και έλεγχο κινήσεων, χάρη και δεξιοτεχνία, άριστη κολυμβητική ικανότητα, εκρηκτικότητα και αντοχή (Χαιροπούλου, 1997). Αναφορικά με την υδατοσφαίριση, οι Πλατάνου και Ξανθόπουλος (1996) αναφέρουν ότι για να έχουμε υψηλές αθλητικές επιδόσεις, πρέπει να υ- πάρχει μακροπρόθεσμη προπονητική δουλειά. Η πολύχρονη προετοιμασία στοχεύει στην βελτίωση της επίδοσης των αθλητών/ τριών, μέσω της αύξησης του όγκου και της έντασης των ασκήσεων (Πλατάνου & Ξανθόπουλος, 1996). Τέλος, για την κολύμβηση, οι Χούμας, Μαρκόπουλος και Αθυμα-

8 Α. Δούκα, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 6 (2008), ρίτης (1996) αναφέρουν ότι οι αθλητές θα πρέπει να διανύουν ομαλά τα διάφορα στάδια της εξέλιξής τους και σε αυτά θα πρέπει να προσαρμόζεται αναλόγου μορφής προετοιμασία. Επιπλέον, είναι τεράστια η προσπάθεια που πρέπει να καταβάλλουν, για να υπάρξουν οι προϋποθέσεις ανάπτυξης των υψηλών επιδόσεων. Οι Χούμας, Μαρκόπουλος και Αθυμαρίτης (1996) κατέληξαν ότι είναι συχνό το φαινόμενο της εφαρμογής υπερβολικών φορτίων και εξειδικευμένης προπόνησης στα πρώτα χρόνια της κολυμβητικής ζωής, με αποτέλεσμα τραυματισμούς, ψυχολογικές επιπτώσεις, κοκ. Στην παρούσα έρευνα, η στατιστική επεξεργασία ανέδειξε ότι οι αθλήτριες της κολύμβησης είχαν αντίστοιχες απαντήσεις με τις συναθλήτριες τους της συγχρονισμένης και σημαντικά υψηλότερη βαθμολογία, από τις συναθλήτριες τους της υδατοσφαίρισης, στον παράγοντα Σημαντικοί Άλλοι. Η διαπίστωση αυτή καταδεικνύει και την ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου αγωνίσματος (κολύμβησης), όπου αποδεικνύεται η ανάγκη των αθλητριών υψηλού επιπέδου να έχουν ένα σημείο αναφοράς για τις επιδόσεις τους, μέσα από τη γνώμη των προπονητών, γονέων, συναθλητών τους, κοκ. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας υπόκεινται στους παρακάτω περιορισμούς: 1) η ομάδα των κολυμβητριών ήταν μικρότερη σε αριθμό (12) σε σχέση με τη συγχρονισμένη (41) και την υδατοσφαίριση (23), 2) η εξέταση των αθλητριών έγινε σε περίοδο προετοιμασίας των εθνικών ομάδων, και όχι πριν από διεθνείς αγώνες ή πανελλήνιο πρωτάθλημα, 3) η ανίχνευση των ΔΔ έγινε αποκλειστικά με το ΕΑΤ-13, που σταθμίστηκε σε γενικό πληθυσμό, και 4) η μέτρηση των σωματομετρικών χαρακτηριστικών έγινε αποκλειστικά με τον υπολογισμό του ΔΣΜ και δεν ακολούθησαν άλλες μετρήσεις (π.χ. λιπομέτρηση). Με βάση τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, θα ήταν χρήσιμο στο μέλλον να εξεταστούν οι ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα σε αθλήτριες που αγωνίζονται σε διαφορετικά αγωνίσματα που τονίζουν το αδύνατο σώμα (π.χ. Ρυθμική Αγωνιστική Γυμναστική, Ενόργανη Γυμναστική, κοκ). Επίσης, ενδιαφέρον παρουσιάζει η μελέτη σε ομάδες ανδρών, στα ίδια αγωνίσματα, ως προς την τάση τους να εκδηλώσουν ΔΔ. Επιπλέον, θα ήταν σκόπιμο να εξεταστούν αθλητές και αθλήτριες που συμμετέχουν σε αγωνίσματα που χωρίζονται σε κατηγορίες, ανάλογα με το σωματικό τους βάρος (Κωπηλασία, Tae won do, Πάλη, Άρση βαρών, κ.α.). Τέλος, χρήσιμη σε προπονητές και αθλητικούς επιστήμονες είναι η καταχώρηση σχετικών μετρήσεων, με το ΕΑΤ-13, σε μια ενιαία βάση δεδομένων, με στόχο την δημιουργία αντίστοιχης νόρμας, όπου θα περιγράφεται η τάση των αθλητών, αθλητριών να εμφανίσουν διαταραχές της διατροφής, οι διαφορές ανάμεσα στα αγωνίσματα, ο τρόπος που η τάση για ΔΔ εξελίσσεται διαχρονικά, οι διαφορές των παραπάνω αγωνισμάτων με τον γενικό πληθυσμό, κοκ. Πιθανά, οι προπονητές και προπονήτριες θα πρέπει να καταρτιστούν α- ναφορικά με την χρήση κλιμάκων πεδίου καθώς και άλλων μεθόδων για την αξιολόγηση της τάσης που εμφανίζουν οι αθλήτριες και αθλητές τους για ΔΔ, με στόχο την έγκαιρη αντιμετώπιση τους. Σημασία για τον Αγωνιστικό Αθλητισμό Η σημασία της εφαρμογής των κλιμάκων ανίχνευσης των ΔΔ για την Φυσική Αγωγή και τον αθλητισμό είναι σημαντική. Ο προπονητής είναι σε άμεση σχέση με το παιδί στο σύλλογο, έχοντας αντίληψη για την φιγούρα και την σιλουέτα του αθλητή και της αθλήτριας που παρακολουθεί την προπόνηση. Επιπλέον, γνωρίζει ότι διάφοροι κοινωνικό-πολιτισμικοί, βιολογικοί και ενδοπροσωπικοί παράγοντες, αυξάνουν το ρίσκο για την δυσαρέσκεια του σώματος, σε αγόρια και κορίτσια παιδικής και εφηβικής ηλικίας (Presnell, Βearman & Stice, 2004). Τα αγόρια, μαθαίνουν να βλέπουν το σώμα τους σαν ένα εργαλείο με το οποίο ελέγχουν το περιβάλλον, γι αυτό και αποσκοπούν στο να γίνουν περισσότερο δυνατοί και μυώδεις. Αντίθετα, τα κορίτσια, ήδη από τα 8 τους χρόνια, μαθαίνουν ότι το σώμα τους πρέπει να χρησιμοποιείται για να προσελκύει τους άλλους, παρουσιάζοντας μεγαλύτερα ποσοστά διαταραγμένης εικόνας σώματος, με αποτέλεσμα τον αποκλεισμό της τροφής και την έντονη ενασχόληση με δίαιτες αδυνατίσματος (Δούκα & Χρυσάγης, 2005; Presnell και συν, 2004; Davison, Markey & Birch, 2003: Groesz, Levine & Murnen, 2002). Είναι χρήσιμο οι αθλούμενοι και κυρίως οι αθλητές υψηλού επιπέδου να περνούν τακτικά από έλεγχο για ΔΔ, με τη χρήση κλιμάκων πεδίου που θα ανιχνεύουν έγκαιρα την τάση τους να νοσήσουν. Ακόμα, πολύ χρήσιμη θα ήταν η ενημέρωση και η εκπαίδευση από ειδικούς σε θέματα διατροφής και ειδικότερα στον πληθυσμό των αθλητών που έχουν μεγαλύτερη δαπάνη ενέργειας καθημερινά και πρέπει να αντεπεξέλθουν στη σκληρή προπόνηση. Η αποχή από το φαγητό είναι καταστροφική, βάζει σε κίνδυνο την υγεία με σοβαρές επιπτώσεις για το μέλλον (οστεοπόρωση, κατάγματα, αναιμία, νεφρική ανεπάρκεια, αφυδάτωση, υποχλωρεμία, υποκαλιαιμία κ.ά.) και έρχεται σε α- ντίφαση με την έννοια του αθλητισμού που εγγυάται ποιότητα ζωής για τα χρόνια που έρχονται.

9 Α. Δούκα, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 6 (2008), Βιβλιογραφία American Psychiatric Association (1994). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM IV), 4 th ed. Washington, DC: Author. Βαγενάς, Γ. (1997). Στατιστικές εφαρμογές στη Φυσική Αγωγή και στον αθλητισμό, 2 η Εκδ. Αθήνα: Συγγραφέας. Bean, A., & Wellington, P.(1998). Η διατροφή της αθλούμενης γυναίκας (επιμ. μτφρ. Βασίλης Μούγιος). Θεσσαλονίκη: SALTO. Borgen, J. S., & Corbin, C. B. (1987). Eating disorders among female athletes. Physician and Sportmedicine, 15, Clark, N. (1991). Nutritional concerns of female athletes: A case study. International Journal of Sport Nutrition, 1, Davison, K. K., Markey C. N., & Birch, L. ( 2003). A longitudinal examination of patterns in girls weight concerns and body dissatisfaction from ages 5 to 9 years. International Journal of Eating Disorders, 33, Δούκα, A., Σκορδίλης, E., Λαζαράτου, Ε., & Βάρσου, Ε. (2005). Δια-πολιτισμική εγκυρότητα κλίμακας διατροφικών στάσεων (ΕΑΤ-26). Πρακτικά 10 ου Συνεδρίου Ψυχολογικής Έρευνας, Γιάννενα. Δούκα, Α. & Χρυσάγης, Ν. (2005). Αθλητική δραστηριότητα, ψυχογενής ανορεξία και τα προβαλλόμενα σωματικά πρότυπα. Πρακτικά 17 ου Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρίας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας, Μαλακόντα Εύβοιας. Gallahue, L. D., & Ozmun, C. J. (1998). Understanding motor development. Infants, children, adolescents, adults, 4 th ed.boston, Massachusetts. WCB/Mc Graw-Hill. Garner, D. M., & Garfinkel, P. (1982). Eating Attitudes Test (EAT-26). Retrieved 09/13/2002 from com/cgi-bin/test.cfm Garner, D. M., Olmstead P. M, Polivy, J. (1983). Development and validation of a multidimensional eating disorder inventory for anorexia and bulimia. Journal of Eating Disorders, 2, Γιαννακούλια, M. (2002). Διαιτητική συμπεριφορά και σύσταση σώματος σε νεαρές χορεύτριες: Σχεδιασμός, υλοποίηση και αξιολόγηση ενός προγράμματος διατροφικής παρέμβασης. Αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή, Αθήνα, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Grimm, L. (1993). Statistical applications for the behavioral sciences. New York: John Wiley and Sons. Groesz, L. M., Levine, M. P., & Murnen, S. K. (2002). The effect of experimental presentation of thin media images on body satisfaction: A meta-analytic review. International Journal of Eating Disorders, 31, Heinberg, J.L., Thompson J.K., & Stormer, S. (1995). Development and validation of the sociocultural attitudes towards appearance questionnaire. International Journal of Eating Disorders, 17(1), Hulley, A., & Hill, A. (1999). Eating disorders and health in elite women distance runners. International Journal of Eating Disorders, 30, Λαζαράτου, Ε. & Αναγνωστόπουλος, Δ. (2003). Ψυχογενής ανορεξία, εφηβεία και αθλητισμός. Πρακτικά 7 ου Παγκοσμίου Ολυμπιακού Συνεδρίου (IOC), Αθήνα. Μωρόγιαννης Φ. (2003). Οι επιπτώσεις των ψυχιατρικών διαταραχών πρόσληψης τροφής στο άτομο, την οικογένεια και την κοινωνία. Τετράδια Ψυχιατρικής, 82, Norusis, M.J. (1993). SPSS for Windows: Advanced statistics release 6.0. Chicago, IL: SPSS. Ocker, L. B., Lam, E. T., Zhang, J. J., Jackson, A. S., & Pease, D. G. (1987). Confirmatory Factor Analysis for the Eating Attitudes Test (EAT- 26). Retrieved 9/13/2002 from Πλατάνου, Θ., & Ξανθόπουλος Μ. (1996). Υδατοσφαίριση. Αθήνα: Κεντρική Επιτροπή Αθλητικών Τάξεων. Presnell, K., Βearman, S.K., & Stice, E. (2004). Risk factors for body dissatisfaction in adolescent boys and girls: A prospective study. International Journal of Eating Disorders, 36, Ruud, J. (1996). Nutrition and the Female Athlete. New York: CRC Press. Smolak, L., Murnen, S., & Ruble, A. (2000). Female athletes and eating problems. International Journal of Eating Disorders, 27, Sundgot-Borgen, J. (1993). Prevalence of eating disorders in elite female athletes, International Journal of Sport Nutrition, 3, Sundgot-Borgen, J. (1994). Eating Disorders in female athletes. Sports Medicine, 17, Sundgot-Borgen, J. (2002). Weight and eating disorders in elite athletes (editorial). Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 12, Sundgot-Borgen, J., & Torstveit, M.K. (2004). Prevalence of eating disorders in elite athletes is higher than in the general population. Clinical Journal of Sport Medicine, 14, Stoutjestic, D. & Jevne, R. (2005). Eating disorders among high performance athletes. Journal of youth and Adolescence, 22(3),

10 Α. Δούκα, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 6 (2008), Tabachnick, B.G. & Fidell, L.S. (2001). Using multivariate statistics (4 th ed.). Needham Heights, MA: Allyn & Bacon. Thompson, R. A., & Sherman, R. (1993). Helping athletes with eating disorders. Champaign IL. Human Kinetics. Thompson, J.K., Van den Berg, P., Roehrig, M., Quarda, S.A., & Heinberg, L. (2004). The Sociocultural Attitudes Towards Appearance Scale-3 (SATAQ-3): Development and validation. International Journal of Eating Disorders, 35(3), World Health Organization, (1993). The ICD-10 Classification of Mental and Behavioral Disorders. Diagnostic Criteria for Research. Geneva: World Health Organization. Χαιροπούλου, Χ. (1997). Συγχρονισμένη Κολύμβηση. Αθήνα: Τέλεθρον. Χούμας, Χ., Μαρκόπουλος, Π., & Αθυμαρίτης, Δ. (1996). Κολύμβηση. Αθήνα: Κεντρική Επιτροπή Αθλητικών Τάξεων. Zucker, N., Womble, L., Williamson, D., & Perrin, L. (1999). Protective factors for eating disorders in female college athletes. Eating Disorders, 7, Υπεύθυνος έκδοσης: Ελληνική Ακαδημία Φυσικής Αγωγής, Υπεύθυνος συντακτικής επιτροπής: Γιάννης Θεοδωράκης Συντάκτες: Αγγελούσης Νίκος, Κουρτέσης Θωμάς, Μέλη της συντακτικής επιτροπής: Αλμπανίδης Ευάγγελος, Βλαχόπουλος Συμεών, Γούδας Μάριος, Δέρρη Βασιλική, Διγγελίδης Νίκος, Ζαχοπούλου Έρη, Κιουμουρτζόγλου Ευθύμης, Μουντάκης Κώστας, Παπαϊωάννου Αθανάσιος, Σακελαρίου Κίμων, Τζέτζης Γιώργος, Τσαγγαρίδου Νίκη, Χατζηγεωργιάδης Αντώνης, Χρόνη Στυλιανή. Διαχείριση και επιμέλεια έκδοσης: Ζήση Βασιλική Στοιχειοθεσία: Ζουρμπάνος Νίκος.

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό Μάριος Γούδας η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου MD, Μιχάλης Τορναρίτης PhD, Σάββας Χρ Σάββα MD, Αντώνης Καφάτος MD

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιόπη Θεοδωράκου και Ολύβια Δόντη Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Περίληψη

Καλλιόπη Θεοδωράκου και Ολύβια Δόντη Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Περίληψη ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, 24, 11-23 2013 Ε.Α.Ψ. Τάση εμφάνισης διατροφικών διαταραχών και ψυχολογικές παράμετροι σε αθλήτριες γυμναστικής υψηλού επιπέδου: Η σχέση τους με την εικόνα σώματος και το δείκτη μάζας

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 3 (1), 22 28 ηµοσιεύτηκε: 11 Φεβρουαρίου 2005 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 3 (1), 22-28 Released: February 11, 2005 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 a Nevile H. Golden, MD, b Evelyn Attia, MD a Division of Adolescent Medicine, Stanford University

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ. 1 ο Εξάμηνο. Θεωρητικά Μαθήματα(Κορμού) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (3)

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ. 1 ο Εξάμηνο. Θεωρητικά Μαθήματα(Κορμού) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (3) ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 1 ο Εξάμηνο Θεωρητικά Μαθήματα(Κορμού) 128 129 130 Ιστορία και Φιλοσοφία της Φυσικής Αγωγής και του Αθλητισμού 4 6 1 ο Περιγραφική και Λειτουργική Ανατομική

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους Ερευνητική Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµότόµος 1(3), 244 251 ηµοσιεύτηκε: 2 8 εκεµβρίου 2003 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 1(3), 244 251 Released: December 28, 2003 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

405 Επιστ. Φυσ. Αγωγής και Αθλητισμού Θεσσαλίας Τρίκαλα)

405 Επιστ. Φυσ. Αγωγής και Αθλητισμού Θεσσαλίας Τρίκαλα) 405 Επιστ. Φυσ. Αγωγής και Αθλητισμού Θεσσαλίας Τρίκαλα) Σκοπός Nα οδηγήσει τους φοιτητές σε ένα σύγχρονο πτυχίο που θα ανταποκρίνεται στις πολύπλευρες ανάγκες της κοινωνίας του 2000. Nα συμβάλλει στην

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 6 (3), 329 339 Δημοσιεύτηκε: 31 Δεκεμβρίου 2008 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 6 (3), 329-339 Released: December 31, 2008 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας Δημοσκοπική Έρευνα Εισαγωγή Στην εφηβική ηλικία μπορεί να παρατηρηθούν διαταραχές πρόσληψης της τροφής, για παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D.

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ΤΕΦΑΑ 2007-2008 Ορισμοί Υπερπροπόνηση: (overtraining) Μη φυσιολογική επιβάρυνση (σε διάρκεια ή ένταση) του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστοσελίδα Τμήματος: http://www.phed-sr.auth.gr/dept.html

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστοσελίδα Τμήματος: http://www.phed-sr.auth.gr/dept.html Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστοσελίδα Τμήματος: http://www.phed-sr.auth.gr/dept.html ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Παρακολούθηση-διδασκαλία μαθημάτων Διάρκεια των σπουδών:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση.

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 5. Μετρήσεις στη Φυσική Αγωγή και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα ΗΜΕΡΙΔΩΝ 2014-15. ακαδημαϊκό έτος ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΉΜΗΣ ΦΥΣΙΚΉΣ ΑΓΩΓΉΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Πρόγραμμα ΗΜΕΡΙΔΩΝ 2014-15. ακαδημαϊκό έτος ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΉΜΗΣ ΦΥΣΙΚΉΣ ΑΓΩΓΉΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ακαδημαϊκό έτος 2014-15 Πρόγραμμα ΗΜΕΡΙΔΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΉΜΗΣ ΦΥΣΙΚΉΣ ΑΓΩΓΉΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πρόγραμμα ΗΜΕΡΙΔΩΝ ακαδημαϊκού έτους 2014-15. Οι επιστημονικές ημερίδες διοργανώνονται από την

Διαβάστε περισσότερα

Child Health Research & Educational Institute, Cyprus.

Child Health Research & Educational Institute, Cyprus. Διατροφικές Διαταραχές σε παιδιά και εφήβους. Κυπριακή Πραγματικότητα. Δρ Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου MD, PhD Παιδίατρος Child Health Research & Educational Institute, Cyprus. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Αναφερόμαστε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η φροντίδα για τη λήψη τροφής αποτελεί μια από τις κυριότερες ασχολίες του ανθρώπου. Όσο σημαντική είναι για τον άνθρωπο η τροφή τόσο σημαντική είναι και η στέρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΥΤΟΑΝΤΙΛΗΨΗ, ΕΙΚΟΝΑ ΣΩΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ ΡΥΘΜΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ»

«ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΥΤΟΑΝΤΙΛΗΨΗ, ΕΙΚΟΝΑ ΣΩΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ ΡΥΘΜΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Ευδοξία Β. Κοσμίδου «ΣΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Γενικά Συχνά ερωτήµατα των αθλητών : 1. ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Διαφορές στη συμπτωματολογία διαταραχών πρόσληψης τροφής μεταξύ αθλητών και μη αθλητών

Διαφορές στη συμπτωματολογία διαταραχών πρόσληψης τροφής μεταξύ αθλητών και μη αθλητών ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(3):341-347 Διαφορές στη συμπτωματολογία διαταραχών πρόσληψης τροφής μεταξύ αθλητών και μη αθλητών ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της μελέτης ήταν αφενός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 8 (2), 107 118 Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβίου 2010 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 8 (2), 107-118 Released: September 30, 2010

Διαβάστε περισσότερα

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet 2/2015 ΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΗΒΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΕΘΙΣΜΟ Γιώργος Τσουβέλας Ψυχολόγος, Υποψήφιος Διδάκτορας ΕΚΠΑ Πολυξένη Παρασκευοπούλου Ψυχολόγος, Υποψήφια Διδάκτορας ΕΚΠΑ Ευαγγελία Κατέρη Έλενα Βιταλάκη Ορέστης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ - ΝΤΕΛΙΜΙΧΑΛΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ MSc ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Ι.ΙΕΚ ΒΑΪΑ ΜΠΑΛΩΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΜΕΘ ΠΓΝ ΛΑΡΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ebbeling, C. B., Pawlak, D. B., & Ludwig, D. S. (2002). Childhood obesity: public-health crisis, common sense cure. Lancet, 360(9331): 473-482.

Ebbeling, C. B., Pawlak, D. B., & Ludwig, D. S. (2002). Childhood obesity: public-health crisis, common sense cure. Lancet, 360(9331): 473-482. Εισαγωγή Η φυσική δραστηριότητα, ο αθλητισμός, η σωστή διατροφή αποτελούν προϋποθέσεις για μια καλή υγεία φυσική και ψυχολογική -όχι μόνον στη διάρκεια της εφηβείας αλλά και στην μετέπειτα ενήλικη ζωή.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΕΣΜΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ KARLSRUHER MOTORIK-SCREENING (KMS 3-6). του Παπαδόπουλου Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κανάρη 5, Δάφνη Τ.Κ: 17235 Ελλάδα 6977016530 & 215 5105501 msahanidi@gmail.com. Ημερομηνία γέννησης 08/10/1982 Εθνικότητα Ελληνική

Κανάρη 5, Δάφνη Τ.Κ: 17235 Ελλάδα 6977016530 & 215 5105501 msahanidi@gmail.com. Ημερομηνία γέννησης 08/10/1982 Εθνικότητα Ελληνική ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΑΧΑΝΙΔΗ ΜΑΡΙΑ Κανάρη 5, Δάφνη Τ.Κ: 17235 Ελλάδα 6977016530 & 215 5105501 msahanidi@gmail.com Ημερομηνία γέννησης 08/10/1982 Εθνικότητα Ελληνική ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 1η ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΙΩΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ε/Ν

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΙΩΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ε/Ν ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΙΩΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ε/Ν o o o o ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ: 1.Ανά ομάδα αγωνισμάτων. 2.Ανά αγώνισμα. Σε χρονικές περιόδους (διακοπές, χριστούγεννα,πάσχα) μόνο για τους Π/Κ-Ε/Ν) Σε προπονητικά κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: Η ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΕΣΟΣ... 29

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: Η ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΕΣΟΣ... 29 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 Μεταβλητές...5 Πληθυσμός, δείγμα...7 Το ευρύτερο γραμμικό μοντέλο...8 Αναφορές στη βιβλιογραφία... 11 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 Περίληψη... 13 Εισαγωγή... 13 Με μια ματιά...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ Αθήνα 2008 ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ Βασιλική Σπανού Ιωάννα Καζάνη Νικόλαος Τριπόδης 0 Αθήνα 2008 ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ Συγγραφείς:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ

ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ 2014 1 Α ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: Αθήνα Πειραιάς Νησιά Αιγαίου Εύβοια Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: Μακεδονία Θράκη Γ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: Πελοπόννησος Νησιά Ιονίου Αιτωλοακαρνανία Ήπειρος Ευρυτανία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ

ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ 2013 1 Α ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: Αθήνα Πειραιάς Νησιά Αιγαίου Εύβοια Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: Μακεδονία Θράκη Γ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: Πελοπόννησος Νησιά Ιονίου Αιτωλοακαρνανία Ήπειρος Ευρυτανία

Διαβάστε περισσότερα

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning)

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning) http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning), Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα τόσο του σχολείου και

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 2. Βασικές έννοιες - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

www.hape.gr/e mag.asp

www.hape.gr/e mag.asp Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 5 (3), 431 436 Δημοσιεύτηκε: 31 Δεκεμβρίου 2007 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 5 (3), 431-436 Released: December 31, 2007 www.hape.gr/e

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της διατροφής

Ψυχολογία της διατροφής ΚαλλιOΠη ΕμμανουηλIδου Ψυχολογία της διατροφής Πώς οι διατροφικές συνήθειες αντανακλούν τον συναισθηματικό μας κόσμο Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Πρόλογος Εισαγωγή Η διατροφή στη ζωή μας Πώς σχετίζεται η επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» κανονικό βάρος πολύ χαµηλό βάρος ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Βαθμίδα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΕΤΖΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα του σχολείου και της ελληνικής οικογένειας, παρέχοντας διαρκή συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης. Ψυχολογική Υποστήριξη Αθλητών και Αθλητριών. Τι λείπει;;;!!! Το µεγάλο λάθος ως προπονητές! Το δυναµικό του καθενός µας

Θέµατα διάλεξης. Ψυχολογική Υποστήριξη Αθλητών και Αθλητριών. Τι λείπει;;;!!! Το µεγάλο λάθος ως προπονητές! Το δυναµικό του καθενός µας Θέµατα διάλεξης Ψυχολογική Υποστήριξη Αθλητών και Αθλητριών Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Φιλοσοφία ψυχολογικής υποστήριξης Περιεχόµενο Ψυχολογικής Υποστήριξης Έννοιες και Ορισµοί

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ208, Διάλεξη 1η. Εξάσκηση και αξιολόγηση ψυχολογικών δεξιοτήτων

Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ208, Διάλεξη 1η. Εξάσκηση και αξιολόγηση ψυχολογικών δεξιοτήτων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ208, Διάλεξη 1η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Συγχρηματοδότηση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (Ε.Κ.Τ.) Ευρωπαϊκό Ταμείο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ια Βίου Φυσική Κατάσταση ΚΩ. Μ/ΤΟΣ-ΜΑΜ ΑΘΛ.012-11325 ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ (ECTS) 3 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα Επιλογής ΤΡΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ιαλέξεις/εργαστηριακά Μαθήµατα/Πρακτική Εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ. Επιθετικότητα στα σπορ. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ. Επιθετικότητα στα σπορ. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας 26-10-2008 GOAL NEWS Επιθετικότητα στα σπορ Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Goal news 26-01-2009 Keeier, L. A. (2007). The differences in sport aggression, life aggression, and life assertion

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών 2. ΚΩΔ. Μ/ΤΟΣ: MΒ04 3. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοδοχείο Χίλτον, Τρίτη, 24-05-05, ώρα 11.00π.µ. ΟΜΙΛΙΕΣ 1. ρ Μιχάλη Τορναρίτη, Προέδρου Σ Ερευνητικού και Εκπαιδευτικού Ιδρύµατος Υγεία του Παιδιού

Ξενοδοχείο Χίλτον, Τρίτη, 24-05-05, ώρα 11.00π.µ. ΟΜΙΛΙΕΣ 1. ρ Μιχάλη Τορναρίτη, Προέδρου Σ Ερευνητικού και Εκπαιδευτικού Ιδρύµατος Υγεία του Παιδιού ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ & ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ηµοσιογραφική ιάσκεψη για Ανακοίνωση Αποτελεσµάτων έρευνας µε θέµα τις ιαταραχές ιατροφικής Συµπεριφοράς µε επικέντρωση στην Νευρογενή Ανορεξία και Βουλιµία

Διαβάστε περισσότερα

31 OCT 2 NOV 2014, ROME

31 OCT 2 NOV 2014, ROME 31 OCT 2 NOV 2014, ROME Ekkart Arbeit - Youth program Strength Training Bart Bennema The Journey from Potential to Performance Joans Tawiah Dodoo - Speed: Coaching Philoshophy Wolfgang Killing - Developing

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΜ. ΒΟΥΡΛΩΝ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΑΘΛΗΣΗ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΜ. ΒΟΥΡΛΩΝ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΑΘΛΗΣΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΜ. ΒΟΥΡΛΩΝ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΑΘΛΗΣΗ Πρόλογος Ο αθλητισμός εμφανίστηκε από την αρχαιότητα. Τότε ήταν που το νερό πρωτοσυνδέθηκε με την άθληση, καθώς χρησιμοποιούταν ως βασικό μέσο

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Περισσότερες πληροφορίες για το προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Δ.Π.Θ. μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Τμήματος

Περισσότερες πληροφορίες για το προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Δ.Π.Θ. μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Τμήματος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗ 2012 1 Το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τ.Ε.Φ.Α.Α. - Δ.Π.Θ. περιλαμβάνει δύο κύκλους

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Σ Υ Ν Ε Δ Ρ Ι Ο Υ

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Σ Υ Ν Ε Δ Ρ Ι Ο Υ 12 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ 14 16 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 2012 Αθήνα Μεγάλο Αμφιθέατρο Τ.Ε.Φ.Α.Α. Αθηνών Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών «H Αθλητική Ψυχολογία στην παιδεία, την ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ε Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Α Γ Ο Ρ Α Σ. Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες Σεπτέμβριος 2012

Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ε Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Α Γ Ο Ρ Α Σ. Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες Σεπτέμβριος 2012 Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ε Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Α Γ Ο Ρ Α Σ Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες Σεπτέμβριος 2012 Εισαγωγή Το ενδιαφέρον των Ελλήνων για τους φετινούς Ολυμπιακούς καταγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 16 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 16 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού 1 Θεματική Ενότητα: Αθλητική Ψυχολογία Section: Sport Psychology 140. ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΘΛΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΧΕΙΡΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ Πατσατζής Ν., Ρόκκα Σ., Μαυρίδης Γ., Μπεμπέτσος Ε. PSYCHOLOGICAL SKILLS' EVALUATION

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιος προγραμματισμός στο TKD

Ετήσιος προγραμματισμός στο TKD Ετήσιος προγραμματισμός στο TKD Σπύρος Κέλλης, καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr Αρχή της περιοδικότητας και κυκλικότητας Ένας

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 3: Παθολογική και Φυσιολογική Συμπεριφορά. Ψυχική Υγεία και Ψυχική Νόσος. Κριτική Θεώρηση. Μαίρη Γκούβα 1

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Λύκειο Καλαμπακίου Σχολικό έτος 2013-14. Ερευνητική Εργασία Α τετραμήνου. Εκπαιδευτικός: Παπαδόπουλος Δημήτριος (ΠΕ 11) Τάξη: Β Τμήμα: 1ο

Γενικό Λύκειο Καλαμπακίου Σχολικό έτος 2013-14. Ερευνητική Εργασία Α τετραμήνου. Εκπαιδευτικός: Παπαδόπουλος Δημήτριος (ΠΕ 11) Τάξη: Β Τμήμα: 1ο Γενικό Λύκειο Καλαμπακίου Σχολικό έτος 2013-14 Ερευνητική Εργασία Α τετραμήνου Η Διατροφή των Εφήβων Εκπαιδευτικός: Παπαδόπουλος Δημήτριος (ΠΕ 11) Τάξη: Β Τμήμα: 1ο Περιεχόμενο παρουσίασης Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης. Τεχνική Καθορισµού Στόχων Αθλητών και Αθλητριών. Τι είναι οι στόχοι; Τα παρακάτω είναι στόχοι; Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ (Martens, 1987)

Θέµατα διάλεξης. Τεχνική Καθορισµού Στόχων Αθλητών και Αθλητριών. Τι είναι οι στόχοι; Τα παρακάτω είναι στόχοι; Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ (Martens, 1987) Θέµατα διάλεξης Τεχνική Καθορισµού Στόχων Αθλητών και Αθλητριών Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Τι είναι οι στόχοι; Σηµαντικότητα στόχων Αρχές καθορισµού στόχων Πρακτικές οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ

ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ 2015 1 Α ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: Αθήνα Πειραιάς Νησιά Αιγαίου Εύβοια Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: Μακεδονία Θράκη Γ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: Πελοπόννησος Νησιά Ιονίου Αιτωλοακαρνανία Ήπειρος Ευρυτανία

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Motor Learning & Development Oral Presentations of the 18 th International

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 2: Η επίδραση της άσκησης στην υγεία Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία απόδοσης Γνωστικές διαδικασίες

Θεωρία απόδοσης Γνωστικές διαδικασίες ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 5 Απόδοση Αιτιών & Αυτοαποτελεσµατικότητα στον Αθλητισµό και στη Φυσική Αγωγή Μάριος Γούδας

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Φυσική δραστηριότητα Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Δεδομένα έρευνας Το 24% περίπου των παιδιών δεν συμμετέχει σε καμία οργανωμένη φυσική δραστηριότητα. Μόλις το 4% δεν συμμετέχει σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΣΚΟΠΟΣ Αξιόπιστη και τεκμηριωμένη γνώση σε θέμα (περιοχή) ανάλογη με το επιστημονικό ενδιαφέρον του φοιτητή. Εκμάθηση της διαδικασίας απόκτησης τεκμηριωμένης

Διαβάστε περισσότερα

Γιεσθ. καηοικίας: Αγίοσ Γεφργίοσ 38, Σπάηα, 190 04 Τηλέθφνο : 210-9968816, 6977-200852 Ηλεκηρονικό

Γιεσθ. καηοικίας: Αγίοσ Γεφργίοσ 38, Σπάηα, 190 04 Τηλέθφνο : 210-9968816, 6977-200852 Ηλεκηρονικό 1. Προζφπικά ζηοιτεία Όνομα: Μαρία Δπίθεηο: Κρεκούκια Ημερομηνία Γέννηζης: 2 Φεβροσαρίοσ 1970 Τόπος Γέννηζης: Κσπαριζζία Μεζζηνίας Όνομα παηέρα: Ιφάννης Όνομα μηηέρας: Αναζηαζία Οικογενειακή καηάζηαζη:

Διαβάστε περισσότερα

Επιθετικότητα. Βία και επιθετικότητα στον αθλητισµό. ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ έννοια. Θεωρίες για την επιθετικότητα. Ψυχολογικές θεωρίες για την

Επιθετικότητα. Βία και επιθετικότητα στον αθλητισµό. ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ έννοια. Θεωρίες για την επιθετικότητα. Ψυχολογικές θεωρίες για την ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης9 Βία και στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Επιθετικότητα - έννοια - διαφορά βίας - ς Θεωρίες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών ΞΕΝΙΑ ΑΡΓΕΙΤΑΚΗ, PhD Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Παν. Αθηνών Αναπλ. Ταμίας του ΣΕΓΑΣ Σύγχρονη προσέγγιση Οι νέοι στον αθλητισμό ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΟΥΝ 35% ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ 65% Σύγχρονη προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμορφωτικών Διαλέξεων Ακαδημαϊκό έτος 2014-'15 ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Πρόγραμμα Επιμορφωτικών Διαλέξεων Ακαδημαϊκό έτος 2014-'15 ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πρόγραμμα Επιμορφωτικών Διαλέξεων Ακαδημαϊκό έτος 2014-'15 ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ημερολόγιο επιμορφωτικών διαλέξεων Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ

ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ ΕΘΝΙΚΟ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΤΟΥΣ 2012 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Α ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ: Αθήνα Πειραιάς Νησιά Αιγαίου Εύβοια με έδρα την ΑΘΗΝΑ Β ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΒΟΡΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Exercise for people with disabilities Poster Presentations of the 18

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης Πρακτικών Εφαρμογών Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό Τόμος 12 (1), 26-39 Δημοσιεύτηκε: Φεβρουάριος 2014 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 12 (1), 26-39 Released: February 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ιδιότητα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: Τρέχουσα διοικητική θέση: Προσωπική ιστοσελίδα: Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα