Ἐµφάνιση θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ἐµφάνιση θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων»"

Transcript

1 Ἀπόστολου Φ. Κραλίδη Λέκτορα Ἱστορίας τῶν Θρησκειῶν, ΑΠΘ «Ἡ ἱστορική ἐξέλιξη τοῦ Ἰσλάµ. Ἐµφάνιση θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων» Μακαριώτατε, Σεβασµιώτατε, Θεοφιλέστατοι, κύριοι ἐκπρόσωποι τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καί Ἐξωτερικῶν, ἐλλογιµότατοι κύριοι καθηγητές, σεβαστοί πατέρες, ἐκπρόσωποι τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων, κυρίες καί κύριοι, εὐχαριστῶ γιά τήν ἰδιαίτερη τιµή πού µοῦ γίνεται νά συµµετέχω στήν λίαν ἐνδιαφέρουσα ἡµερίδα µέ θέµα «Γνωριµία µέ τό Ἰσλάµ», πού διοργανώνουν ἡ Εἰδική Συνοδική Ἐπιτροπή παρακολουθήσεως τῶν Εὐρωπαϊκῶν Θεµάτων καί ἡ Συνοδική Ἐπιτροπή ιορθοδόξων καί ιαχριστιανικῶν Σχέσεων, ὑπό τήν αἰγίδα ὑµῶν, Μακαριώτατε, πού συµµερίζεστε τήν ἀγωνία τῶν ἡµερῶν µας στό ζήτηµα τῆς συµβιώσεως τῶν Χριστιανῶν µέ τούς Μουσουλµάνους. Ἐγώ, κατά τό πρόγραµµα, θά περιοριστῶ στό ἱστορικό µέρος τῆς ἐξελίξεως τοῦ Ἰσλάµ καί τῆς ἐµφανίσεως τῶν διαφόρων θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων, ὥστε νά καταστεῖ ἐφικτό νά κατανοήσουµε κατά τό δυνατόν αὐτή τή νέα θρησκεία. Ἐάν ἐπιχειρούσαµε νά δώσουµε ἕναν ὁρισµό τοῦ Ἰσλάµ θά λέγαµε ὅτι σύµφωνα µέ τήν οἰκεία διδασκαλία του εἶναι «ἡ ἀποκλειστική ὁµολογία» τοῦ ἑνός παντοδύναµου Θεοῦ καί «ἡ τελεία ὑποταγή» στήν ἐντολή του. Σηµαίνει µέ ἄλλα λόγια τήν ἀποδοχή τῆς ἀποκάλυѱης καί τήν ἐφαρµογή τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ. Οἱ πιστοί τοῦ Ἰσλάµ (µουσλιµούν) ἀποτελοῦν µία πολιτική καί θρησκευτική κοινότητα (οὔµµα), πού ἱδρύθηκε ἀπό τόν ἴδιο τό Μωάµεθ, σύµφωνα µέ τό θέληµα τοῦ Θεοῦ του. Ἡ ὑποταγή στό νόµο πού ἀποκαλύπτεται στό Κοράνιο, ἔχει ἐφαρµογές στή δηµόσια καί ἰδιωτική συµπεριφορά τῆς οὔµµα καί ἐπηρεάζει τήν πολιτική ἱστορία τοῦ Ἰσλάµ. Ἀσφαλῶς ἡ κατανόηση τοῦ Ἰσλάµ ἀπαιτεῖ πρωτίστως τή µελέτη τοῦ ἱεροῦ Κορανίου, τοῦ ἐγγράφου τῆς ἱδρύσεως τῆς νέας θρησκείας, ὅπου βρίσκεται ἀποθησαυρισµένος ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ καί ἀποκαλύπτεται ἡ θεότητά του καί ἡ ἐντολή του πρός τούς πιστούς ὀπαδούς του. -1-

2 Εἶναι γνωστό πώς ἡ ἰσλαµική θρησκευτική παράδοση διέσωσε κατά τρόπο ἀποσπασµατικό τά ἱστορικά συµφραζόµενα πού ἀφοροῦν στήν ἀποκάλυѱη καί στά µηνύµατα τοῦ Κορανίου τοῦτο συνέβη µετά τό θάνατο τοῦ Μωάµεθ, ἀπό τόν τρίτο στή σειρά χαλίφη, τόν Οὐθµάν ( ). Ἡ ἀνάγκη νά διατηρηθεῖ ἡ ἑνότητα στή διδασκαλία τοῦ Ἰσλάµ, ὁδήγησε στή συλλογή ὅλων τῶν κειµένων καί τή συγκρότηση καί ταξινόµηση 114 σουρῶν. Προηγεῖται ἡ φάτιχα, σούρα πού ἀποτελεῖ µία σύντοµη προσευχή, καί ἀκολουθοῦν τά ἐκτενή νοµικά κείµενα τῆς ὄѱιµης, ὅπως χαρακτηρίζεται, περιόδου στήν Μεδίνα. Ὡστόσο δέν ἔλειѱαν οἱ µειονότητες πού ἀµφισβήτησαν τή γνησιότητα καί τήν ἀκεραιότητα τοῦ κανονικοῦ κειµένου τοῦ Κορανίου. Εἶναι γνωστό πώς σέ ἀρκετά σηµεῖα ἔχουν παρεισφρύσει στοιχεῖα κατά πολύ µεταγενέστερα τῆς ἱστορικῆς παρουσίας καί διδασκαλίας τοῦ Μωάµεθ. Εἶναι ἐπίσης σαφές πώς τό Ἰσλάµ ὡς θρησκεία δέχθηκε καί υἱοθέτησε ἀντιλήѱεις γιά τό δίκαιο καί τήν ἠθική ἀπό τήν πολυθεϊστική λατρεία τῆς προϊσλαµικῆς Ἀραβίας, καθώς καί ἀπό τίς κατ ἐξοχήν µονοθεϊστικές θρησκεῖες, τόν Ἰουδαϊσµό καί τό Χριστιανισµό. Ὑπῆρξαν κάποια ρεύµατα καί ἴσως κάποια «πρωτότυπα», ἀπό τά ὁποῖα ἄντλησε πληροφορίες τό Ἰσλάµ, ἐν κατακλείδι ὅµως προχώρησε στή διάδοση µίας νέας διδασκαλίας καί πρακτικῆς. Ὁ προϊσλαµικός θεός Ἀλλάχ (ἐκ τοῦ ἀραβικοῦ ἀλ-ἰλάχ πού σηµαίνει θεός) κατέστη ὁ ἕνας καί µόνος ἀληθινός Θεός, τό ἱερό τῶν θεοτήτων τῆς Μέκκας Κά αµπα παρέµεινε τό πνευµατικό κέντρο τῆς νέας θρησκείας, ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς θείας οἰκονοµίας τοῦ Ἰσλάµ. Ὁ Μωάµεθ µετά τή δηµόσια ἐµφάνισή του στή Μέκκα κατανόησε τήν ἀποστολή του ὡς τοῦ τελευταίου Προφήτη τοῦ Θεοῦ πρός τούς ἀνθρώπους. Ἔχοντας ἀπό τήν πλευρά του τή βεβαιότητα πώς ὁ Θεός τῶν Ἰουδαίων, τῶν Χριστιανῶν καί ὁ δικός του εἶναι κοινός, κήρυξε τή νέα θρησκεία, συντάσσοντας µέ τοῦτο τόν τρόπο µία «νέα βίβλο», τό Κοράνι. Στή Μεδίνα στά ἑπόµενα χρόνια µετά τήν Ἐγίρα, τό 622, οἱ βασικοί θρησκευτικοί θεσµοί τοῦ Ἰσλάµ πῆραν τή µορφή πού ἔχουν µέχρι σήµερα. Τήν ἴδια περίοδο κατόρθωσε ὁ Μωάµεθ νά ἑνώσει τούς Ἄραβες καί νά δηµιουργήσει τό ἰσλαµικό κράτος, πού προσέλαβε ὅµως τή µορφή θρησκευτικοῦ θεσµοῦ, πού προστάτευε τή λατρεία τοῦ ἑνός πραγµατικοῦ Θεοῦ καί εἶχε ὡς µέληµα τήν παράλληλη ἀπονοµή τῆς δικαιοσύνης καί τήν µέ κάθε µέσο διάδοση τῆς µουσουλµανικῆς πίστεως. Ὅµως οἱ ἀλλαγές, οἱ κατακτήσεις τῶν Ἀράβων καί ἡ ἐξάπλωση τοῦ Ἰσλάµ, προκάλεσαν καί συνεχεῖς ἑρµηνεῖες τοῦ ἱεροῦ βιβλίου, τοῦ Κορανίου. Ἡ σταδιακή αὔξηση τῶν θρησκευτικῶν καί πολιτικῶν θεσµῶν προκάλεσε τή δη- -2-

3 µιουργία κλάδων τῆς δογµατικῆς καί τῆς καθηκοντολογίας, ὅπου συστηµατοποιήθηκε ἡ γνώση (ἴλµ) πού περιέχεται στό Κοράνι. Οἱ διαφωνίες πού προκλήθηκαν κατά τήν ἑρµηνεία καί τήν ἐφαρµογή τοῦ Κορανίου, στάθηκαν ἡ κύρια ἀφορµή γιά νά κλονίσουν τό κράτος καί τήν κοινωνία τῶν Ἀράβων. Γίνεται πλέον σαφές πώς ἡ νέα θρησκεία ἀποτέλεσε καί πρόκληση, µέ συνέπεια νά ξεσπάσουν οἱ πρῶτες συγκρούσεις ἀπό τή µία εἴχαµε τούς Ἄραβες καί ἀπό τήν ἄλλη τούς ἀλλοεθνεῖς µουσουλµάνους-µέλη τῆς κοινότητας, ἀπό τή µία τή θεοκρατία καί ἀπό τήν ἄλλη τή µοναρχία, ἀπό τή µιά τή φυλή καί ἀπό τήν ἄλλη τή µουσουλµανική κοινότητα κ.ο.κ. ιαµάχες πού ξέσπασαν ἐκείνη τήν περίοδο µπορεῖ νά εἶχαν κατά τήν πρώτη φάση ὡς κίνητρο τήν οἰκονοµική ἐκµετάλλευση, ὡστόσο ὑπῆρξαν καί ἔριδες γιά τίς βασικές ἀρχές καί τούς θεσµούς τῆς κοινότητας, ὅπως ἡ νοµιµότητα τῶν χαλίφηδων (χαλίφα, τῶν διαδόχων τοῦ Μωάµεθ). Πράγµατι, ὁ θάνατος τοῦ Μωάµεθ τό 632 προκάλεσε ἔντονους κραδασµούς στό νεοσύστατο θεοκρατικό καθεστώς. Μέ δεδοµένη τή διαίρεση τῶν Ἀράβων σέ φυλές, πρώτη σκέѱη ἦταν ἡ κάθε µία νά ἐκλέγει τό δικό της ἰµάµ (ἡγέτη). Ἀπό τήν ἄλλη οἱ σύντροφοι τοῦ Μωάµεθ, οἱ µετέπειτα διάδοχοί του, πού δέν εἶχαν πλέον τά χαρακτηριστικά τοῦ «προφήτη», ἀλλά τοῦ «ἀντιπροσώπου» του, ὑπεραµύνθηκαν τῆς ἀρχῆς ἡ οὔµµα νά παραµείνει ὡς κοινότητα ἑνιαία καί γι αὐτό διετύπωσαν ἀπόѱεις πώς οἱ ἡγέτες ἔπρεπε νά διακρίνονται κυρίως γιά τήν εὐσέβειά τους, ὥστε ἡ ἀνάληѱη τῆς ἐξουσίας νά εἶναι ἀρεστή στό Θεό. Αὐτή ἡ γενική ἀρχή ὑπέκρυπτε τά πρῶτα ѱήγµατα τῆς ἐπερχόµενης διαµάχης γιά τή διαδοχή. Οἱ δύο πρῶτοι χαλίφηδες ἀνῆλθαν στήν ἐξουσία µέ πλήρη ἀποδοχή πρῶτος ὁ Ἀµπού Μπάκρ ( ), πού ἕνωσε τούς Ἄραβες στούς πρώτους µεγάλους κατακτητικούς πολέµους καί στή συνέχεια ὁ Οὔµαρ ἴµπν ἀλ-χαττάµπ ( ), πού µέ τήν πολιτική του οὐσιαστικά θεµελίωσε τό ἰσλαµικό βασίλειο. Ἡ ἄνοδος στήν ἐξουσία τοῦ Οὐθµάν ἴµπν Ἀφφάν ( ) καί ἡ µεροληπτική στάση του προκάλεσε τίς πρῶτες ἐσωτερικές ἔριδες µεταξύ τῶν φυλῶν τοῦ Προφήτη, πού εἶχαν ὡς συνέπεια νά ἀµφισβητηθεῖ τό καθεστώς τῆς θεοκρατίας. Ἔτσι εἴχαµε τήν ἐµφάνιση τοῦ «νεωτερισµοῦ» (µπίντ α), πού θεωρήθηκε αἵρεση ὡς πρός τήν «παράδοση», τή σούννα. Ἡ δολοφονία τοῦ Οὐθµάν τό 656 προκάλεσε τήν πρώτη φίτνα (διχόνοια) καί τόν 1ο ἐµφύλιο πόλεµο, πού ξέσπασε ἀνάµεσα στίς φατρίες (οὔµµα) τήν ἐποχή τοῦ διαδόχου του Ἄλι ( ). Ἔτσι οὐσιαστικά σχηµατοποιήθηκαν καί τά δόγµατα τοῦ πρώτου στήν ἱστορία τοῦ Ἰσλάµ θρησκευτικοῦ σχίσµατος. Ἀρκετοί ἀπό τούς κατά καιρούς ἀποστάτες, ἤδη ἀπό τήν ἐποχή τοῦ Ἀµπού -3-

4 Μπάκρ, θέλησαν νά δώσουν στίς ἐξεγέρσεις τους καί θρησκευτική διάσταση. Ὑποστήριξαν πώς ἦταν καί αὐτοί προφῆτες καί παρουσίασαν «ἀποκαλύѱεις» στό ὕφος πού περιεχόνταν οἱ ἀντίστοιχες στό Κοράνι. Τούτη ὅµως τή φορά ἡ ἐξέγερση προσέλαβε τή µορφή εὐρύτερης σύγκρουσης. «Σία» (Σιϊτικό Ἰσλάµ). Ἡ φατρία (φυλή) τοῦ Ἄλι (σί ατ Ἄλι ἤ «σία») στήριξε τή νοµιµότητα τῆς ἐκλογῆς του σέ χαλίφη, στό γεγονός ὅτι ἦταν συγγενής ἐξ αἵµατος καί ἐξ ἀγχιστείας τοῦ Μωάµεθ καί κατά συνέπεια µόνο ἐκεῖνος µποροῦσε νά πάρει τή θεϊκή ἔµπνευσή του καί νά τόν διαδεχθεῖ µετά τό θάνατό του. Ἀργότερα, ὅταν ἡ «σία» πλέον θεωρήθηκε ὡς αἵρεση τοῦ Ἰσλάµ, διατυπώθηκε ἡ θέση πώς ὁ Μωά- µεθ µέ ἀναγόρευση (νάσς) καί προσωπικό κληροδότηµα (οὐασίγια), διώρισε τόν Ἄλι πνευµατικό ἐπιστάτη, ἰµάµη, καί συγχρόνως τόν ἔχρισε καί κεφαλή τῆς θεοκρατίας. Ἡ ἐκλογή τοῦ Ἄλι σέ χαλίφη ὑποστηρίχθηκε ἐνθέρµως ἀπό τούς ἀνσαρίτες, τούς κατοίκους τῆς Μεδίνας καί «βοηθούς» τοῦ Μωάµεθ µετά τήν Ἐγίρα. Ὡστόσο, ὁ Ἄλι δέν εἶχε µέ τό µέρος του παρά µόνο τούς ἐχθρούς τοῦ Οὐθµάν καί ἔτσι δέν µπόρεσε νά πάρει ἐκδίκηση γιά τή δολοφονία του. Ἡ ἀντιπαράθεσή του µέ τήν χήρα τοῦ Μωάµεθ Ἄ ισα καί τή φυλή τοῦ Κουράις καί ἡ γνωστή «µάχη τῆς καµήλας» τό 656, οὐσιαστικά προκάλεσαν τή διαίρεση τοῦ Ἰσλάµ στούς ὀπαδούς τῆς ἀριστοκρατίας στή Μέκκα, στή φατρία τοῦ Ἄλι µέ ἕδρα τήν Κούφα καί τούς Οὐµαγιάδες στή Συρία. Ὁ Μωαβίας (Μου άουιγια) ἀπό τήν πλευρά τῶν Οὐµαγιαδῶν κατόρθωσε νά νικήσει τόν Ἄλι καί µετά τή δολοφονία τοῦ τελευταίου τό 661, νά παραµείνει ὁ µοναδικός καί ἀδιαφιλονίκητος ἡγεµόνας τοῦ χαλιφάτου, µεταφέροντας τήν ἕδρα του στή αµασκό. Χαριτζίτες (χαουάριτζ). Αὐτή τήν περίοδο πραγµατοποιήθηκε ἡ ἔξοδος (χαράτζ) ἀπό κάποιες ἀραβικές φυλές, τούς Χαριτζίτες (χαουάριτζ), οἱ ὁποῖοι κινήθηκαν ἐνάντια στήν ἐξουσία πού καταλαµβανόταν ἀπό σφετεριστές, κυρίως ὅµως ἐπειδή ἡ διανοµή τῶν δωρεῶν (ντιβάν) ἀπό τόν χαλίφη Οὔµαρ δέν τούς συµπεριλάµβανε. Ἔτσι ἐξέφρασαν πικρία καί πρός τή «σία» καί πρός τούς Οὐµαγιάδες, ἐνῶ ἡ ἰδεολογία πού σχηµατοποιήθηκε µέ ἀφορµή τήν ἐξέγερσή τους, εἶχε ἐντονότατα στοιχεῖα φονταµενταλισµοῦ, ἀφοῦ ὑποστήριζαν πώς µόνο ἡ ἀποκεκαλυµένη ἐντολή τοῦ Θεοῦ µποροῦσε νά ὁρίσει τήν ἐξέλιξη τῶν γεγονότων, πού ἀφοροῦσαν τήν οὔµµα, ἐνῶ ὁ χαλίφης θά ἔπρεπε νά εἶναι ὁ πιό εὐσεβής µουσουλµάνος καί νά ἐκλεγεῖ καθολικά ἀπό τήν κοινότητα. Σέ µεταγενέστερες περιόδους ὀπαδοί -4-

5 αὐτοῦ τοῦ δόγµατος, τῆς ἰµπαντίγια, ἵδρυσαν βραχύβιες αὐτόνοµες κοινότητες στήν περιοχή τῆς Ἀραβίας καί στή Βόρεια Ἀφρική. Τήν περίοδο ἐκείνη ἡ «σία» πλέον ἔλαβε τό χαρακτήρα µιᾶς πολιτικῆς καί θρησκευτικῆς ἀντιπολίτευσης πολιτικά στράφηκε ἐναντίον τῶν Οὐµαγιαδῶν, ἐνῶ θρησκευτικά προσδοκοῦσε τήν ἄνοδο τοῦ ὀρθοῦ καί δικαίου ἰµάµη, προσλαµβάνοντας µέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου τά στοιχεῖα µιᾶς χιλιαστικῆς σέκτας. Στό πολιτικό σκέλος, ὁ γιός τοῦ Ἄλι, Χουσάιν, φονεύθηκε ἀπό τό διάδοχο τοῦ Μωαβία, Γιαζίντ, στήν περιοχή Κερµπαλά. Ὁ ἀδελφός του, Χάσαν, παραιτήθηκε ἀπό τό ἀξίωµά του καί λίγα ἔτη ἀργότερα τήν ἡγεσία τῆς «σία» ἀνέλαβε ὁ µεγαλύτερος γιός τοῦ Ἄλι, ὁ Μουχάµµαντ. Σηµειώνουµε ἐδῶ πώς πολιτικά ἡ «σία» παρέµεινε συνυφασµένη µέ τήν ἀραβική «ἀριστοκρατία» τῆς οἰκογένειας τοῦ Μωάµεθ. Στό θρησκευτικό σκέλος, κύριοι ὑποκινητές τοῦ σιϊτικοῦ Ἰσλάµ ὑπῆρξαν οἱ µή Ἄραβες µουσουλµάνοι, πού προέρχονταν ἀπό τίς τάξεις τῶν Ἰρανῶν µαουάλι (=«πελάτες» µίας ἐκ τῶν ἀραβικῶν φυλῶν), πού ἔφεραν µαζί τους ἔντονα τά στοιχεῖα τῆς περσικῆς κουλτούρας. Προσδοκοῦσαν πώς ὁ ἰµάµης πού θά ἔπρεπε νά ἐκλεγεῖ καί θά ἀναλάβει τήν ἡγεσία τῆς οὔµµα θά προερχόταν ἀπό φυσική διαδοχή, θά ἦταν νόµιµος, καθολικῆς ἀποδοχῆς, ἀναµάρτητος καί δίκαιος, ἐπιστάτης καί ἡγέτης τῆς κοινότητος, µέ µία λέξη ὁ «δίκαιος διάδοχος», ὁ µάχντι. Ἀπό τήν πλευρά τους οἱ Οὐµαγιάδες ἀντελήφθησαν τήν ἀντιπαράθεση πού ὑπῆρχε ἀνάµεσα στούς σιίτες καί τούς Χαριτζίτες καί στούς ἀσράφ, τούς ἡγέτες τῶν ἀραβικῶν φυλῶν, καί τούς µαουάλι, πού προσδοκοῦσαν τή συµµετοχή τους στήν ἐξουσία, καί τήρησαν µία πολιτική πού συντηροῦσε τή διαίρεση καί τίς ἀναταραχές. Ἡ πολιτική δυναστεία πού διαδέχθηκε τούς Οὐµαγιάδες, οἱ Ἀββασίδες, ἔκαναν καί αὐτοί τήν ἐπανάστασή τους στό ὄνοµα τοῦ «οἴκου» τοῦ Μωάµεθ, υἱοθετώντας τή θρησκευτική προσδοκία τοῦ δικαίου διαδόχου, τοῦ µάχντι. Ἔτσι ξεκίνησαν τήν προπαγάνδα τους στό Χορασάν µέ τό ὄνοµα χασιµίγια, καί ὑποστηρίχθηκαν στήν Κούφα ἀπό τή «σία». Ὡστόσο ὁ ἀλ-μανσούρ ( ), ἦταν ἐκεῖνος πού ἀκύρωσε κάθε πολιτική φιλοδοξία τῆς «σία», προκρίνοντας ἀντί τῆς θρησκευτικῆς νοµιµοποίησης, τή νοµιµοποίηση ἀπό τή δυναστεία. Ἡ «σία» ἔπειτα ἀπό µία σειρά ἐξεγέρσεων πού δέν ἀπέφεραν καρπούς, συσπειρώθηκε γύρω ἀπό τούς ἰµάµηδες τῆς γενιᾶς τοῦ Χουσάιν ἴµπν Ἄλι αὐτή τήν περίοδο ἀναπτύχθηκε ἡ γραµµή τῆς ζαϊντίγια (<Ζαΐντ ἴµπν Ἄλι), τῶν ἀπογόνων τοῦ Ἄλι, πού δικαιολογοῦσε τήν ἀνοχή στήν ἑκάστοτε ἐξουσία. Αὐτή -5-

6 ἡ ἀντίληѱη µετά τό β ἥµισυ τοῦ 9ου αἰ. υἱοθετήθηκε σέ µικρά κρατίδια στή περιοχή τῆς Ὑεµένης καί τῆς Κασπίας. Παρατηροῦµε πώς στή διάρκεια τῆς δυναστεία τῶν Ἀββασιδῶν θεµελιώθηκαν µία σειρά ἀπό «ὀρθόδοξες» σχολές δικαίου µέ σηµεῖο ἀναφορᾶς τό Κοράνι καί τίς ἀναγνωρισµένες θρησκευτικές παραδόσεις τῆς πρώιµης περιόδου. Σταδιακά ἡ «σία» παραιτήθηκε κάθε πολιτικῆς φιλοδοξίας καί µετά τό 873 διατυπώθηκε ἡ θέση πώς ὁ 12ος ἰµάµης ἀπό τούς ἀπογόνους τοῦ Ἄλι ἐξαφανίστηκε καί ἔσπασε ἡ ἁλυσίδα τῶν ἰµάµηδων. Ἀντ αὐτοῦ, ἐµφανίστηκαν κάποιοι οὐακίλ (=ἐξουσιοδοτηµένοι), πού ἐλάµβαναν ὁδηγίες ἀπό αὐτόν. Μετά τό 940 καί τό θάνατο καί τοῦ 4ου οὐακίλ, οὐσιαστικά ὁ δεσµός µέ τόν ἰµάµη διεκόπη ὁριστικά. Πλέον ἡ ἔλευση τοῦ µάχντι στή σιιτική θεολογία προσέλαβε ἐσχατολογική διάσταση, ἀφοῦ τοῦτο θά συνέβαινε στό τέλος τῶν καιρῶν γιά νά ἀποκαταστήσει τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί νά ἐγκαθιδρύσει ἕνα κράτος δικαίου. Ἐπρόκειτο γιά τούς ὀπαδούς τοῦ ωδεκατικοῦ Σιιτισµοῦ. Ἡ πίστη καί ἡ ζωή τῶν σιιτῶν µουσουλµάνων στηρίχθηκε πλέον στήν ἀρχή τῆς ἀνοχῆς στά φαινόµενα τῆς ἀδικίας, ἀφοῦ προσδοκοῦσαν τήν τελική θριαµβευτική ἔλευση τοῦ µάχντι. Τό 16ο αἰ. αὐτή ἡ ἀντίληѱη προσέλαβε ἐπίσηµη θρησκευτική µορφή, ὅταν ἡ δυναστεία τῶν Σαφαβιδῶν ἀνέδειξε τή «σία τῶν ἰµάµηδων» ἤ «σία τῶν δώδεκα» σέ θρησκεία τοῦ κράτους καί κατέστησε τούς κληρικούς της θεσµό µέ κρατική ὑπόσταση στό Ἰράν. Ἀποτέλεσµα τῶν ἀλλαγῶν στή «σία» ἦταν ἡ διάσπασή της, ἡ δηµιουργία τοῦ σχίσµατος «τῶν ἑφτά» καί ἡ ἐµφάνιση µιᾶς µικρότερης µερίδας τῆς ἰσµα ιλίγια, πού ἀναγνώριζε στό πρόσωπο τοῦ Μουχάµµαντ ἴµπν Ἰσµα ίλ τόν ἕβδοµο καί τελευταῖο ἰµάµη, πού καί αὐτός πέρασε στήν «ἀφάνεια». Αὐτοί ὀνοµάστηκαν Ἑβδοµικοί ἤ Ἰσµαηλίτες. Ἀνέπτυξαν µία ἐσωτερική πνευµατικότητα πού ἀναζητοῦσε ἕνα κρυµµένο (µπάτιν) νόηµα στή γραφή. Στίς κατώτερες τάξεις τοῦ λαοῦ ἐφήρµοζαν τή σουννιτική διδασκαλία, σέ ἀνώτερες ὅµως τάξεις ὑπῆρχε µία ἀπόκρυφη φιλοσοφία καί πνευµατικότητα. Πίστευαν ὡστόσο στό ἀκέραιο, ὅπως καί οἱ ἄλλοι µουσουλµάνοι, πώς ἡ πίστη δέν εἶχε καµµία ἀξία ἐάν δέν συνδυαζόταν µέ τόν πολιτικό ἀκτιβισµό. Στά τέλη τοῦ 9ου αἰ. ἐµφανίστηκε µία νέα ὁµάδα, οἱ Καρµάτες, πού πῆραν τό ὄνοµά τους ἀπό τόν ἀρχηγό τους Χαµντάν Καρµάτ, καί τό κίνηµά τους ἀνανέωσε τόν ἐπαναστατικό ἐνθουσιασµό τῆς «σία», κάνοντας λόγο γιά τόν µαχντί ἤ κά ιµ, πού θά ἔφερνε τήν κοινωνική δικαιοσύνη. Στήν διδασκαλία τους ὑπάρχουν ἀναφορές γιά τόν πεφωτισµένο ἰµάµη, µέ προεκτάσεις σέ θέµατα φιλοσοφίας καί ἀποκρυφισµοῦ. Ἡ ἐπαναστατική τους δράση ἐπηρέασε τήν πορεία τοῦ χαλιφάτου -6-

7 στίς ἀρχές τοῦ 10ου αἰ., λίγο πρίν τήν εἰσβολή καί κυριαρχία τῶν Τούρκων, µέ σοβαρές πολιτικές διαστάσεις καί ἐσωτερικές διασπάσεις σέ µικρότερα χαλιφάτα. Ἡ ἄνοδος τῶν Φατιµιδῶν τόν 10ο καί 11ο αἰ. προκάλεσε τή δηµιουργία νέων σχισµάτων στό Ἰσλάµ. Ἐµφανίστηκαν οἱ ροῦζοι, πού λάτρευαν τό θεοποιηµένο χαλίφη τῶν Φατιµιδῶν ἀλ-χάκιµ ( ), καί ἡ κίνηση τῶν νιζαρίγια (<Νιζάρ, γιός τοῦ Μουστάνσιρ), πού ἐξελίχθηκε σέ τροµοκρατικό κίνηµα στήν Περσία καί στή συνέχεια στή Συρία. Ἡ πολυδιάσπαση τῆς «σία» οὐσιαστικά προκάλεσε τή δηµιουργία τῆς αἵρεσης τῶν «ριζοσπαστικῶν» (γκουλάτ), ἐνῶ εἶναι πλέον σαφές πώς ἀπό τήν ἄλλη οἱ σχολές τοῦ δικαίου ἀναπτύχθηκαν µέ οὐσιαστική πρόοδο καί σταθερό προσανατολισµό στό κείµενο τοῦ Κορανίου καί τίς διδασκαλίες τοῦ Μωάµεθ. Θεολογικές παραδόσεις Κωδικοποιώντας τίς θεολογικές προεκτάσεις καί συνέπειες πού ἐπέφερε τό σχίσµα τῶν πρώτων ἐµφυλίων στόν κόσµο τοῦ Ἰσλάµ, ἔχουµε ἀπό τή µία τή διχογνωµία γιά τήν νοµιµότητα τῶν χαλίφηδων, τόν φονταµενταλισµό καί τήν ἀντίσταση τῶν Χαριτζιτῶν πρός κάθε µορφή ἐξουσίας καί τήν ἐµµονή τῆς «σία» γιά τήν αὐθεντία, πού στό πρόσωπο τοῦ ἰδανικοῦ ἰµάµη θά ἐξασφάλιζε τή σωτηρία τῆς κοινότητας (οὔµµα). Ἀπό τήν ἄλλη ἔχουµε τήν ἰδέα ἑνός δικαίου Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπαιτοῦσε ἀπό τούς ἀνθρώπους νά ἐνεργοῦν δίκαια, τιµωροῦσε τούς ἁµαρτωλούς καί ἐπιβράβευε τούς πιστούς (δόγµα Χαριτζιτῶν). Ἡ κανταρίγια (ἀπό τό κάνταρ) ἔγινε ἡ θεωρητική βάση πολλῶν µουσουλµάνων θεολόγων, πού πίστευαν ὅτι ἀπό τό Θεό δέν µπορεῖ νά προέρχονται ἐνέργειες πού παραβίαζαν τό αἴτηµα γιά δικαιοσύνη, καί ὅτι δέν ὑπάρχει δίκαιη κρίση χωρίς ἐλευθερία βούλησης, µία θεολογία πού ἦλθε σέ ἀντιπαράθεση µέ τήν παραδοσιακή γραµµή πού βασιζόταν στό κείµενο τοῦ Κορανίου καί τή σούννα τοῦ Μωάµεθ. Τήν ἴδια περίοδο ἀναπτύχθηκε ὁ θεωρητικός «λόγος» ἡ «συζήτηση» γιά τό Θεό καί τόν κόσµο, δίδοντας ὤθηση στό καλάµ, πού ἐµφανίστηκε γιά νά προασπίσει τήν καθαρή πίστη. Σταδιακά ἐπῆλθε ὁ διαχωρισµός τῆς νοµικῆς ἐπιστήµης, πού εἶχε τεράστια ἐπίδραση στήν ἰσλαµική εὐσέβεια, ἀπό τή θεολογία, τοῦ φίκχ (νοµική ἐπιστήµη) ἀπό τό ἴλµ (γνώση πού περιέχεται στήν ἀποκάλυѱη). Ἡ θεωρία πού ἀνέπτυξαν οἱ θεολόγοι τοῦ καλάµ, χρησιµοποιοῦσε εὐρέως φιλοσοφικούς ὅρους δανεισµένους ἀπό τήν ἑλληνική σκέѱη καί τή χριστιανική διδασκαλία, µέ ἀποτέλεσµα µετά τόν 8ο αἰ. νά ἀναπτυχθεῖ µία ἰσλα- µική φιλοσοφία µέ δάνεια ἀπό τόν νεοπλατωνισµό καί τά ἔργα τοῦ Ἀριστοτέλη. -7-

8 Βασικές ἀρχές τῆς διδασκαλίας τοῦ καλάµ ἦταν ἡ «δικαιοσύνη» τοῦ Θεοῦ ἀπέναντι στήν ἀνθρώπινη ἐλευθερία, ἡ «ὁµολογία τῆς ἑνότητας», δηλαδή ἡ προβολή και ὑπεράσπιση τοῦ µονοθεϊσµοῦ. Ἀνέκυѱε ὡστόσο καί τό ζήτηµα ἐάν ἐγγυητής τῆς νοµιµότητας στό Ἰσλάµ ἦταν ἡ παράδοση ἤ τό χάρισµα. Στήν µία πλευρά εἴχαµε τούς ἀπόγονους τῆς περσικῆς ἀριστοκρατίας, παλαιότερα τούς µαουάλι, ἐνῶ στήν ἄλλη τούς ὀπαδούς τῆς ἀναπτυσσόµενης ἰσλαµικῆς παράδοσης, ὅπου λειτουργοῦσε ὡς πρότυπο ὄχι ὁ χαρισµατικός ἡγέτης, ἀλλά ἡ χαρισµατική κοινότητα. Σταδιακά ἄρχισε µία προσπάθεια νά ὑπάρξει συνδιαλλαγή τῆς παραδοσιακῆς γραµµῆς, πού προέτασσε τό γράµµα τῆς κορανικῆς ἀποκάλυѱης καί τήν πρακτική τοῦ ἀρχικοῦ Ἰσλάµ, µέ τή «σία», πού θεωροῦσε τόν ἰµάµη ὡς ἐξουσιοδοτηµένο ἑρµηνευτή τῆς θεϊκῆς βουλήσεως. Εἰσηγητής µιᾶς τέτοιας στάσεως ὑπῆρξε ὁ χαλίφης ἀλ-μα µούν (ἀρχές 9ου αἰ.), χωρίς ὅµως νά κατορθώσει νά φέρει ἀποτελέσµατα µέ τήν τακτική τοῦ συµβιβασµοῦ. Τό 848 ἡ «σούννα τοῦ Προφήτη» (κωδικοποιηµένη παράδοση), ἐπανῆλθε στήν ἀρχική της θέση στήν πρακτική τῆς οὔµµα. Ἀναπτύχθηκε τό δόγµα στή βάση τοῦ κειµένου τοῦ Κορανίου, χωρίς θεωρητική ἑρµηνεία. Στά µέσα τοῦ 10ου αἰ. εἶχε διατυπωθεῖ ἡ σουννιτική θεολογία, ἐνῶ οἱ σχολές τοῦ δικαίου διοίκησαν τήν ὀρθόδοξη, τήν παραδοσιακή ἐκδοχή τοῦ Ἰσλάµ. Ὅλες οἱ ἄλλες θεωρίες καί διδασκαλίες, «σία», χαουάριτζ, µούρτζι α, τζαχµίγια καί µου τάλιζα, ἀντιµετωπίστηκαν ὡς αἱρέσεις, ἔναντι τῶν ὁποίων συγκροτήθηκε ἡ ὀρθόδοξη ὁµολογία πίστεως στό Ἰσλάµ. Οἱ βασικές θέσεις τῆς σουννιτικῆς θεολογίας ὑπῆρξαν: α. Ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀντιληπτή ἀπό τόν ἄνθρωπο δι ἀποκαλύѱεως, στήν πραγµατικότητα ὅµως παραµένει ἀσύλληπτη. β. Οἱ ἐνέργειες τοῦ ἀνθρώπου καθορίζονται ἀπό τό Θεό καί ἡ µοίρα του εἶναι προκαθορισµένη. γ. Ἡ ὁµολογία τοῦ Ἰσλάµ ἐξασφαλίζει τή δικαιολόγηση τῶν ἐνεργειῶν τοῦ πιστοῦ, χωρίς νά ἀποτελεῖ ἐγγύηση ἀπόλυτης πίστεως. Πρέπει νά παρατηρήσουµε ἐδῶ πώς οἱ σχολές δικαίου ὑπῆρξαν ἐκεῖνες πού µετέφεραν µέ πιστότητα τήν ὀρθόδοξη ἐκδοχή τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἰσλάµ. Ἀκό- µη ἡ µυστικιστική ἐσωτερίκευση καλλιέργησε τή βεβαιότητα τῆς σωτηρίας καί τή γνώση τοῦ Θεοῦ. Ἡ µουτάζιλα παρέµεινε πολύ δυσνόητη γιά τή µεγάλη πλειοѱηφία τῶν µουσουλµάνων. Ὁ ἀσαρισµός ἔγινε ἡ κυρίαρχη φιλοσοφία τοῦ σουννιτικοῦ Ἰσλάµ, ἦταν δέ µᾶλλον ἕνα µυστικό καί διαλογιστικό σύστηµα, πού ἐνθάρρυνε -8-

9 τούς πιστούς νά βλέπουν παντοῦ τή θεϊκή παρουσία, ἐνῶ ἦταν συγγενής µέ τό πνεῦµα τῆς σαρία. Ἡ µίµηση τοῦ Μωάµεθ, τῆς ζωῆς του, τῶν ἔργων του, καθιστοῦσε τούς πιστούς µουσουλµάνους ἀρεστούς στό θέληµα τοῦ Θεοῦ. Μέχρι τά µέσα τοῦ 10ου αἰ. ἡ εὐσέβεια τῆς σαρία εἶχε καθιερωθεῖ σ ὁλόκληρο τό χαλιφάτο. Τήν περίοδο ἐκείνη ὑπῆρχαν τέσσερις ἀναγνωρισµένες νοµικές σχολές, ἡ Χαναφί, ἡ Μαλικί, ἡ Σαφιή καί ἡ Χανµπαλί, οἱ ὁποῖες δέν εἶχαν ἰδιαίτερες διαφορές µεταξύ τους. Οἱ Σουννίτες µουσουλµάνοι παρέµειναν ἑνωµένοι κυρίως γιά πολιτικούς λόγους, τιµοῦσαν τό Μωάµεθ καί τούς τέσσερις χαλίφηδες. έν υἱοθέτησαν τή θέση τῶν Σιιτῶν, πού ὑποτίµησαν τό ρόλο τῶν τριῶν πρώτων χαλίφηδων καί θεωροῦσαν ὡς µόνο νόµιµο τόν Ἄλι. Γι αὐτούς ἡ ἑνότητα τῆς κοινότητος, τῆς οὔµµα, ἦταν τό πρῶτο καί κύριο µέληµα. Ἐσωτεριστικά κινήµατα Τήν περίοδο τῶν Ἀββασιδῶν ἐµφανίστηκαν καί τά πρῶτα ἐσωτεριστικά κινήµατα, µέ ὀπαδούς πού ἐµφάνιζαν διανοητικές ἤ µυστικιστικές τάσεις καί προχωροῦσαν σέ µία διαφορετική ἑρµηνεία τῆς Ἰσλαµικῆς θρησκείας. Ἔτσι ἀναδύθηκαν τέσσερις σύνθετες µορφές ἰσλαµικῆς φιλοσοφίας καί πνευµατικότητος καί οἱ ἰδέες τους κρατήθηκαν µυστικές ἀπό τόν πολύ λαό. Οἱ ἰδέες τῶν ἐσωτεριστῶν δέν θεωροῦνταν ἀπό τούς ἴδιους αἱρετικές. Ἄλλωστε στό Ἰσλάµ δέν συναντοῦµε σηµαντικά δόγµατα, ὅπως στό Χριστιανισµό. Σέ κάθε περίπτωση οἱ ὀπαδοί τοῦ ἐσωτερισµοῦ τηροῦσαν στό ἀκέραιο τούς πέντε «στύλους» τοῦ Ἰσλάµ, ἄρα κατ ἀρχήν, δέν ἐτίθετο θέµα ὅτι περεξέκκλιναν τῆς παραδόσεως. Τό πρῶτο ἐσωτεριστικό κίνηµα ὑπῆρξε ὁ ωδεκατικός Σιιτισµός καί τό δεύτερο οἱ Ἰσµαηλίτες καί γιά τίς δύο θρησκευτικές σέκτες ἀναφερθήκαµε παραπάνω. Τό τρίτο ἐσωτεριστικό κίνηµα, ἡ φιλοσοφία (φαλσάφα) ξεκίνησε µέσα ἀπό τήν πολιτιστική ἀναγέννηση τῆς ἐποχῆς τῶν Ἀββασιδῶν καί τῆς ἐπαφῆς µέ τήν ἑλληνική φιλοσοφία, ἐπιστήµη καί ἰατρική. Οἱ φιλόσοφοι (φαϊλασούφ) πίστευαν ὅτι ὁ ὀρθολογισµός ἦταν ἡ ὑѱηλότερη µορφή θρησκείας καί ἤθελαν νά συσχετίσουν τίς πιό ὑѱηλές ἐνοράσεις µέ τήν ἀποκάλυѱη τοῦ Κορανίου. Παρέµεναν ἀπολύτως εὐσεβεῖς καί πιστοί στίς ἐπιταγές τοῦ Κορανίου. Τό τέταρτο ἐσωτεριστικό κίνηµα ὑπῆρξε ὁ σουφισµός. Ὁ εὐσεβής ἀσκητισµός (ζούχντ), στόν ὁποῖο εἶχε τίς ρίζες του, ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ στό ὑπερπέραν (ἰµπάντα) καί ἡ µυστικιστική ἔκσταση (φανά), µαζί µέ τήν ἁπλή πίστη καί τόν ἀποκρυφισµό βρῆκαν ἐφαρµογή καί ἔκφραση στούς µουσουλµάνους -9-

10 µυστικιστές σούφι (ἡ ὀνοµασία προέρχεται ἀπό τό χονδρό µάλλινο ἔνδυµα (τασάουουφ) τῶν ἀσκητῶν). Ἡ ἀνάπτυξη τῆς ἔννοιας τοῦ δίκαιου Θεοῦ, ὁδήγησε πολλούς ἀνθρώπους καί στό Ἰσλάµ, ὅπως στόν Ἰουδαϊσµό καί στό Χριστιανισµό στήν ἐγκατάλειѱη τῶν ἐγκοσµίων καί στόν ἀσκητισµό. Οἱ σούφι ἀναζήτησαν τή σωτηρία στήν ἀποµάκρυνση, ἐνῶ θεωροῦσαν ὅτι τοῦτο βρίσκεται σέ ἀναλογία πρός τήν κλήση τοῦ Μωάµεθ, ὁ ὁποῖος προσεγγίστηκε ἀπό τό Θεό, ὅταν βρισκόταν µακριά ἀπό τούς ἀνθρώπους. Κατόρθωσαν νά γεφυρώσουν τήν ἀπόσταση πού ὑπῆρχε ἀνάµεσα στήν θρησκεία τοῦ νόµου, τήν ὀρθολογιστική γνώση (ἴλµ) καί τή θρησκεία τῆς διαισθητικῆς γνώσεως (µά ριφα). Κατά τήν περίοδο τῶν πρώτων Ἀββασιδῶν ὁ σουφισµός παρέµεινε περιθωριακό κίνηµα. Σέ σχέση µέ αὐτόν τό µυστικισµό ὑπῆρξαν καί ἀποκκλίσεις, ὅπως ὁ µυστικισµός τῆς «µέθης», ἡ µυστικιστική φώτιση, ὁ σουφιτικός µονισµός καί πολυθεϊσµός τοῦ Ἴµπν Ἄραµπι (12ος-13ος αἰ.), οἱ ὁποῖες χαρακτηρίστηκαν ὡς αἱρέσεις. Ἡ σουφίγια ἔγινε ὁ σύνδεσµος νέων µορφῶν θρησκευτικῆς κοινότητας. ηµιουργήθηκαν τά πρῶτα µυστικιστικά τάγµατα ἀπό τά τέλη τοῦ 10ου αἰ., ὅπου οἱ νέοι µυηµένοι (µουρίντ) ἀκολουθοῦσαν ἕνα δάσκαλο µέ κῦρος καί προσωπικότητα. Τά τάγµατα τῶν σούφι υἱοθέτησαν τή µέθοδο καί τό πνεῦµα τῆς σουννιτικῆς παραδόσεως καί ὁ δρόµος τους κατέστη ἔκφραση τῆς ἰσλαµικῆς εὐσεβείας. Αὐτή ἡ ἐπικοινωνία καί συµφιλίωση ἔπαιξε ἐξόχως σηµαντικό ρόλο στήν ὁλοκλήρωση τῆς ἰσλαµικῆς κοινωνίας. Στήν περίοδο τῶν Ὀθωµανῶν Τούρκων ἀναπτύχθηκαν τά λεγόµενα δερβισικά τάγµατα, µεταξύ τῶν ὁποίων καί ἡ σχισµατική µπεκτασίγια. Περισσότερα ἀπό ἑκατό ἄλλα σουννιτικά καί σιιτικά τάγµατα ἐµφανίστηκαν καί δραστηριοποιήθηκαν στό χῶρο τοῦ Ἰσλάµ. Ὥστόσο, οἱ νοµικοί πάντα στηλίτευαν τούς «νεωτερισµούς» τῶν ταγµάτων. Οἱ µουσουλµάνοι µεταρρυθµιστές θεωροῦσαν ѱεύτικες τίς ἐσωτεριστικές µορφές τοῦ Ἰσλάµ καί προσπαθοῦσαν νά ξαναβροῦν τήν ἁγνότητα τῆς πρώτης οὔµµα. Τόν 9ο καί 10ο αἰ. ἡ φιλοσοφία τους, τό φίκχ καί οἱ πρακτικές τους εἶχαν τίς ρίζες τους στό Κοράνι καί τό Μωάµεθ. Μακαριώτατε, Σεβασµιώτατε, Θεοφιλέστατοι, σεβαστοί πατέρες, κυρίες καί κύριοι σύνεδροι, ιαπιστώσαµε λοιπόν πώς ὁ χαρακτήρας τῆς πρώτης θρησκείας τῆς οὔµµα, ἡ φιλοσοφία, ὁ νόµος καί ἡ πνευµατικότητα τοῦ Ἰσλάµ εἶχαν κυρίως πολιτική προέλευση. Στούς ἑπόµενους αἰῶνες τό χαλιφάτο ἤκµασε, ὅµως δέν ἄργησε νά περιέλθει καί σέ περίοδο παρακµῆς τό γεγονός ὅµως ὅτι εἶχε ἤδη ἀποξενωθεῖ κατά πολύ ἀπό τίς βασικές ἀρχές τοῦ Ἰσλάµ, ἔδωσε µία νέα -10-

11 προοπτική, ὥστε νά θεωρηθεῖ αὐτή ἡ πολιτική ἐξέλιξη ὡς µία µορφή ἀπελευθέρωσης. Ἔτσι ἀµέσως µετά τήν κατάρρευσή του, µέχρι τά µέσα τοῦ 13ου αἰ. ἐπετελέσθη κατ οὐσίαν µία θρησκευτική ἐπανάσταση, τά στάδια τῆς ὁποίας σκιαγραφήθηκαν στήν παροῦσα ἀνακοίνωση. Ἡ ἐπιρροές ἦταν πρός κάθε κατεύθυνση, καί πρός τούς ἁπλούς πιστούς καί πρός τούς λογίους καί διανοουµένους. Ἡ πνευµατική ἀνανέωση τοῦ Ἰσλάµ ἦταν ἡ ἀπάντηση στήν πολιτική πτώση τοῦ χαλιφάτου. Ἡ νέα θρησκεία, χωρίς κρατική ὑποστήριξη, κατόρθωσε νά ἐπαναπροσδιοριστεῖ καί νά ἐπιβιώσει καί στήν οὐσία νά γεννηθεῖ ἕνας πραγµατικά µουσουλµανικός λαός, χωρίς ἐθνικές καταβολές καί ἀγκυλώσεις. -11-

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 2: Πολιτικές αντιλήψεις καταγόμενες από το Κοράνι Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ Ισλάμ σήμαινει ,και ειναι μια απο της μεγαλύτερες θρησκειες.το μουσουλμανικό δίκαιο ειναι τελείως διαφορετικό απο το δίκαιο που υπάρχει στη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Οι φιλολογικές πηγές της Πεντατεύχου (Φιλολογικά στρώματα): Οι τέσσερις πηγές της Πεντατεύχου είναι: η Γιαχβική, η Ελωχειμική, το Δευτερονόμιο και ο Ιερατικός Κώδικας.

Διαβάστε περισσότερα

Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος

Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος Τήν 11η τοῦ μηνός Μαΐου ἑορτάζει ἡ Εκκλησία μας τή μνήμη τῶν δύο ἰσαποστόλων ἁγίων Κυρίλλου καί Μεθοδίου, φωτιστῶν τῶν Σλαύων. Οἱ ἅγιοι αὐτοί ἔζησαν τόν ἔνατο μ. Χ. αἰ.,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΥΠΟΕΡΓΟΥ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ» ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία και η εξέλιξη του θρησκεύματος του Ισλάμ μέσα στο πέρασμα του χρόνου

Η πορεία και η εξέλιξη του θρησκεύματος του Ισλάμ μέσα στο πέρασμα του χρόνου Η πορεία και η εξέλιξη του θρησκεύματος του Ισλάμ μέσα στο πέρασμα του χρόνου Η αραβική λέξη «ισλάμ» σημαίνει «υποταγή»,και χρησιμοποιείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» και εκείνοι που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (), που απαιτούνται για την απόκτηση του Μ.Δ.Ε., ανέρχονται σε 120. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ανά κατεύθυνση ως εξής: 1. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 1: Εισαγωγικά-Ιστορική Επισκόπηση Σταμάτιος-Νικόλαος Μωραΐτης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος { Μοναρχία Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος ΟΡΙΣΜΟΣ: Η Μοναρχία ή Βασιλεία είναι ο θεσμός διακυβέρνησης, όπου ο αρχηγός του κράτους είναι ο Βασιλιάς. Αυτό που τη χαρακτηρίζει είναι ότι ο τελευταίος κρατά

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση του πρώτου Αρθρου από τη Μήνα Ζωγράφου Μεραναίου, εκδόσεις ΔΑΡΕΜΑ

Μετάφραση του πρώτου Αρθρου από τη Μήνα Ζωγράφου Μεραναίου, εκδόσεις ΔΑΡΕΜΑ S- 40 570-1929 μ.χ. Η ΖΩΗ, Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΜΩΑΜΕΘ. ΟΙ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΙ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΥΣ ΜΟΥΦΤΙΔΕΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Οι Τούρκοι της Κύπρου είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-B A1-2: Περίοδος Δογματικής Ανασυγκρότησης (313-451) Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Θεολογία γεγονότων. Ὅπως ἡ ἰατρική ἐπιστήμη μεταδίδεται ἀπό ἰατρούς σέ μαθητές, ἔτσι μεταδίδεται καί ἡ πνευματική ἰατρική ἐπιστήμη στούς

Θεολογία γεγονότων. Ὅπως ἡ ἰατρική ἐπιστήμη μεταδίδεται ἀπό ἰατρούς σέ μαθητές, ἔτσι μεταδίδεται καί ἡ πνευματική ἰατρική ἐπιστήμη στούς Θεολογία γεγονότων Τά πάντα μέσα στήν Ἐκκλησία ἔχουν δογματικό καί ἀσκητικό χαρακτήρα, ἀφοῦ ἔχουν δημιουργηθῆ ἀπό ἁγίους Πατέρες, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἐμπειρίες τῆς πνευματικῆς ζωῆς καί ὁδηγοῦν τούς πιστούς

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνος Οµάδας Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Οµάδα Σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη» Πειραιῶς

Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη» Πειραιῶς ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΟΣ «ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟΣ» Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη»

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28 Άννα Φραγκουδάκη Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος (Και το απαραίτητο μεσογειακό περιεχόμενό της) Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 _ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α/Α ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΩΔΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

10 Σημεία Διαφωτισμού στο τι έδωσε ο Προφήτης Μωχάμμαντ στην ανθρωπότητα

10 Σημεία Διαφωτισμού στο τι έδωσε ο Προφήτης Μωχάμμαντ στην ανθρωπότητα 10 Σημεία Διαφωτισμού στο τι έδωσε ο Προφήτης Μωχάμμαντ στην ανθρωπότητα ] يونا [ Ελληνικά Greek Δρ. Άντιλ μπιν Άλι Ασ-Σάντυ Μετάφραση : EUROPEAN ISLAMIC RESEARCH CENTER (EIRC) & Τσεκούρα Βίβιαν Επιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας ελληνιστικός ονομάστηκε o πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων κατά τους τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 3 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ. Β Τάξη Ενιαίου Λυκείου

ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ. Β Τάξη Ενιαίου Λυκείου - - 1 ΚΟΜΝΗΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ Καθηγήτρια 1 ου Ενιαίου Πειραµατικού Λυκείου Αθηνών 1 ο ΕΝΙΑΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΝΝΑ ΕΙΟ Βακτριανής 39, 15772 ΑΘΗΝΑ Τηλ. 2107796075, Φαξ 2107796075 http://users.att.sch.gr/ikomninou

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 4: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. τι λέει το ιδρυτικό κείμενο;...60 η γυναίκα και οι μαίανδροι των κειμένων

Περιεχόμενα. τι λέει το ιδρυτικό κείμενο;...60 η γυναίκα και οι μαίανδροι των κειμένων 7 Περιεχόμενα Πρόλογος...9 Μια Άνοιξη δίχως χελιδόνια... 11 η αναγκαιότητα μιας νέας ανάγνωσης: Ιστορία και ταυτότητα...29 επανεξετάζοντας τα θεμέλια...55 τι λέει το ιδρυτικό κείμενο;...60 η γυναίκα και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΦΑΝΑΤΙΣΜΟΣ. «Ο πνευματικός άνθρωπος δεν μπορεί να είναι φανατισμένος» Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΦΑΝΑΤΙΣΜΟΣ. «Ο πνευματικός άνθρωπος δεν μπορεί να είναι φανατισμένος» Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΦΑΝΑΤΙΣΜΟΣ «Ο πνευματικός άνθρωπος δεν μπορεί να είναι φανατισμένος» Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος H αποκλειστική και με πάθος προσπάθεια επιβολής των ιδεών ενός ατόμου ή μιας ιδεολογίας, που συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ζιλμπέρ Σινουέ μιλάει για τον «Προφήτη του Θεού»

Ο Ζιλμπέρ Σινουέ μιλάει για τον «Προφήτη του Θεού» Ο ΖΙΛΜΠΕΡ ΣΙΝΟΥΕ ΣΤΗ ΑΘΗΝΑ Ο Ζιλμπέρ Σινουέ μιλάει για τον «Προφήτη του Θεού» IBOOKS 18 01 2017 14:32 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΔΡΟΥΖΑ - A + A «Αυτό που έγινε πριν από πεντακόσια χρόνια, δεν είναι δυνατό να ξανασυμβεί.

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Σαν τα πουλιά του ουρανού

Σαν τα πουλιά του ουρανού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Σαν τα πουλιά του ουρανού Ενότητα 4 : 4 ο μάθημα Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός ΦΑΣΗ Β: 2 ο δίωρο Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός (θεμελιωτισμός) εκφράζονται οι τάσεις εμμονής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς...ἡ ὀρθόδοξη εἰκόνα εἶναι καρπός τῆς ἀποκαλυπτικῆς ἐμπειρίας τῶν θεουμένων ἁγίων. Εἶναι γνωστόν ὅτι οἱ ἅγιοι, ὅταν φθάνουν στήν θέωση καί τήν θεωρία τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, μετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Ευρωβουλευτή ΑΚΕΛ, Νεοκλή Συλικιώτη. Αγαπητοί φίλοι,

Ομιλία Ευρωβουλευτή ΑΚΕΛ, Νεοκλή Συλικιώτη. Αγαπητοί φίλοι, Ομιλία Ευρωβουλευτή ΑΚΕΛ, Νεοκλή Συλικιώτη Αγαπητοί φίλοι, Είναι με μεγάλη τιμή και χαρά που συμμετέχω σήμερα στην απονομή του "Βραβείου του Ευρωπαίου Πολίτη" στους συμπατριώτες μας Ali Tuncay και Τάκη

Διαβάστε περισσότερα

Ελευθερία και Θεότητα στην αρχαιοελληνική σκέψη και στους Πατέρες

Ελευθερία και Θεότητα στην αρχαιοελληνική σκέψη και στους Πατέρες Ορθόδοξη Ομάδα Δογματικής Έρευνας Δογματικά θέματα Γνώση εν προσώπω και Ελευθερία // Γνώση εν προσώπω και Αγάπη Ελευθερία και Θεότητα στην αρχαιοελληνική σκέψη και στους Πατέρες Β. Μπακούρος Η Χριστιανική

Διαβάστε περισσότερα

Μθχανι του Χρόνου: Το ςχίςμα των Μουςουλμάνων. Σουνίτεσ - Σιίτεσ, Ταλιμπάν και ISIS

Μθχανι του Χρόνου: Το ςχίςμα των Μουςουλμάνων. Σουνίτεσ - Σιίτεσ, Ταλιμπάν και ISIS Μθχανι του Χρόνου: Το ςχίςμα των Μουςουλμάνων. Σουνίτεσ - Σιίτεσ, Ταλιμπάν και ISIS Το ςχίςμα των Μουςουλμάνων και θ πολφνεκρθ διαμάχθ τουσ. Ποιοι είναι οι Σουνίτεσ και ποιοι οι Σιίτεσ. Ποιο δόγμα ακολουκοφν

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η Συστηματική Θεολογία; Διάλεξη πρώτη από την σειρά Οικοδομώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περίληψη

Τι είναι η Συστηματική Θεολογία; Διάλεξη πρώτη από την σειρά Οικοδομώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περίληψη Τι είναι η Συστηματική Θεολογία; Διάλεξη πρώτη από την σειρά Οικοδομώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περίληψη Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ -Πώς έγινε βασιλιάς του ελληνικού κράτους ο Όθωνας; Αφού δεν ήταν Έλληνας! -Για να δούμε τι θα βρούμε γι αυτό το θέμα στο διαδίκτυο. -Κοιτάξτε τι βρήκα, παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ Ιδρυτική διακήρυξη Η Ελλάδα βιώνει για άλλη μια φορά μια εθνική τραγωδία που απειλεί την κοινωνία με διάλυση και υπονομεύει την ίδια την υπόσταση του έθνους. Η χώρα παγιδευμένη στη μέγγενη παράνομων διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο. Διδ. Εν. 3

Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο. Διδ. Εν. 3 Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο Διδ. Εν. 3 Η έννοια της θρησκείας Ο όρος «θρησκεία» συνδέεται με το φαινόμενο της θρησκείας γενικά και με τις επιμέρους θρησκείες ειδικότερα Με το πολυδιάστατο και

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Oνοματεπώνυμο: Απόστολος Μιχαηλίδης Ιδιότητα: Εκπαιδευτικός Μ.Ε., 1 ος Υποδιευθυντής Προτύπου Γενικού Λυκείου Βαρβακείου Σχολής Γνωστικό Αντικείμενο:

Oνοματεπώνυμο: Απόστολος Μιχαηλίδης Ιδιότητα: Εκπαιδευτικός Μ.Ε., 1 ος Υποδιευθυντής Προτύπου Γενικού Λυκείου Βαρβακείου Σχολής Γνωστικό Αντικείμενο: Oνοματεπώνυμο: Απόστολος Μιχαηλίδης Ιδιότητα: Εκπαιδευτικός Μ.Ε., 1 ος Υποδιευθυντής Προτύπου Γενικού Λυκείου Βαρβακείου Σχολής Γνωστικό Αντικείμενο: Ορθόδοξη Θεολογία, Ινδική Φιλοσοφία και Ινδικά Θρησκεύματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ-ΣΥΝΩΝΥΜΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ-ΣΥΝΩΝΥΜΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Ρατσισμός ονομάζεται η στάση, κατά την οποία τα μέλη μιας φυλής ή εθνικής ομάδας θεωρούν ως μειονεκτούντα τα μέλη άλλης φυλής ή εθνικής ομάδας και ως συνέπεια αυτού αναπτύσσουν μία έντονη

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους 1. Εξωχριστιανικό 2. Χριστιανικό 1. Εξωχριστιανικό Το φιλωνικό υπόβαθρο To γνωστικό υπόβαθρο Το κουμρανικό υπόβαθρο To σαμαρειτικό υπόβαθρο Tο ιουδαϊκό μυστικιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η : ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ Περιεχόμενα Διάγραμμα Ένα διάγραμμα του μαθήματος Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το διάγραμμα το μαθήματος, σημειώσεις κλειδιά, αποσπάσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα. Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν στήν εὐρωπαϊκή καί ἑλληνική

Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα. Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν στήν εὐρωπαϊκή καί ἑλληνική Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα Τῆς κας Φώνης Παπαρηγοπούλου-Σκορίνη, Ἀναπλ. Καθηγ. Ἀστικοῦ Δικαίου, Νομικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος»

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» «Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» 1 Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής ταυτότητας δίπλα στις εθνικές ταυτότητες των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ÉÅÑÁ ÓÕÍÏÄÏÓ ÅÊÊËÇÓÉÁÓ ÔÇÓ ÅËËÁÄÏÓ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

ÉÅÑÁ ÓÕÍÏÄÏÓ ÅÊÊËÇÓÉÁÓ ÔÇÓ ÅËËÁÄÏÓ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ÉÅÑÁ ÓÕÍÏÄÏÓ ÅÊÊËÇÓÉÁÓ ÔÇÓ ÅËËÁÄÏÓ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ τηλ. 210-72.72.235/ 239 fax 210-72.72.238 www.ecclesia.gr - E-mail : istypos@otenet.gr Ἀθήνα 19 Σεπτεμβρίου 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Έναρξη του ΙΓ Πανελληνίου

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει

H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει πως κάτι έχει ξεχαστεί ή έχει σβηστεί, πως κάτι λείπει.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ Ενότητα: Η Ασσυριακή (Νεστοριανική) Εκκλησία Β Κεντρική Ασία και Μέση Ανατολή στη νεώτερη περίοδο

ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ Ενότητα: Η Ασσυριακή (Νεστοριανική) Εκκλησία Β Κεντρική Ασία και Μέση Ανατολή στη νεώτερη περίοδο ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ Ενότητα: Η Ασσυριακή (Νεστοριανική) Εκκλησία Β Κεντρική Ασία και Μέση Ανατολή στη νεώτερη περίοδο Δημήτριος Ν. Μόσχος Τμήμα Θεολογίας Περιεχόμενα 1. Σκοποί ενότητας...

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι μέλη συνεταιρισμών Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παρέχουν πάνω από 100.000.000

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ-ΥΠΟΤΑΓΗ. Στίχοι από το Κοράνι σε αραβική καλλιγραφική γραφή

ΙΣΛΑΜ-ΥΠΟΤΑΓΗ. Στίχοι από το Κοράνι σε αραβική καλλιγραφική γραφή ΙΣΛΑΜ-ΥΠΟΤΑΓΗ Στίχοι από το Κοράνι σε αραβική καλλιγραφική γραφή Χρονολογικός πίνακας των κυριοτέρων γεγονότων στη ζωή του Μωάμεθ 570: Γέννηση του Μωάμεθ (Ο πατέρας του είχε πεθάνει λίγους μήνες πρίν)

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική Υ.Α Γ2/6646/20-11-97 Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική ΥΠΕΠΘ-Γ2/6646120.Ι 1.97 Ενηµέρωση για το πρόγραµµα επιµόρφωσης Καθηγητών στο Σχολικό Επαγγελµατικό Προσανατολισµό και

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Υπατία Τετάρτη20 Νοεµβρίου 2013 Σχολικό έτος 2013-2014 Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Τµήµα Β1 Βιογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 5: Ισχύς του δικαίου: πότε και πώς ισχύει ο νόμος

Ενότητα 5: Ισχύς του δικαίου: πότε και πώς ισχύει ο νόμος ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Ενότητα 5: Ισχύς του δικαίου: πότε και πώς ισχύει ο νόμος Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοπός ενότητας 1. Από την έννοια του θεσμού στην έννοια του νόμου 2. Νομικός θετικισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ, Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΙΣΛΑΜ

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ, Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΙΣΛΑΜ Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ, Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΙΣΛΑΜ Πρωτ. Βασιλείου Α. Γεωργοπούλου, Λέκτορος Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ, Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΙΣΛΑΜ Πρωτ. Βασιλείου Α.

Διαβάστε περισσότερα

Βασισμένοι στην αποκάλυψη του Θεού 3 η Διάλεξη από τη σειρά μαθημάτων: «Διαμορφώνοντας τη θεολογία σου» Οδηγός μελέτης.

Βασισμένοι στην αποκάλυψη του Θεού 3 η Διάλεξη από τη σειρά μαθημάτων: «Διαμορφώνοντας τη θεολογία σου» Οδηγός μελέτης. 1 Βασισμένοι στην αποκάλυψη του Θεού 3 η Διάλεξη από τη σειρά μαθημάτων: «Διαμορφώνοντας τη θεολογία σου» Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Σχεδιάγραμμα Ένα σχεδιάγραμμα του μαθήματος Σημειώσεις Ένα πρότυπο που

Διαβάστε περισσότερα