Ἐµφάνιση θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ἐµφάνιση θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων»"

Transcript

1 Ἀπόστολου Φ. Κραλίδη Λέκτορα Ἱστορίας τῶν Θρησκειῶν, ΑΠΘ «Ἡ ἱστορική ἐξέλιξη τοῦ Ἰσλάµ. Ἐµφάνιση θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων» Μακαριώτατε, Σεβασµιώτατε, Θεοφιλέστατοι, κύριοι ἐκπρόσωποι τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καί Ἐξωτερικῶν, ἐλλογιµότατοι κύριοι καθηγητές, σεβαστοί πατέρες, ἐκπρόσωποι τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων, κυρίες καί κύριοι, εὐχαριστῶ γιά τήν ἰδιαίτερη τιµή πού µοῦ γίνεται νά συµµετέχω στήν λίαν ἐνδιαφέρουσα ἡµερίδα µέ θέµα «Γνωριµία µέ τό Ἰσλάµ», πού διοργανώνουν ἡ Εἰδική Συνοδική Ἐπιτροπή παρακολουθήσεως τῶν Εὐρωπαϊκῶν Θεµάτων καί ἡ Συνοδική Ἐπιτροπή ιορθοδόξων καί ιαχριστιανικῶν Σχέσεων, ὑπό τήν αἰγίδα ὑµῶν, Μακαριώτατε, πού συµµερίζεστε τήν ἀγωνία τῶν ἡµερῶν µας στό ζήτηµα τῆς συµβιώσεως τῶν Χριστιανῶν µέ τούς Μουσουλµάνους. Ἐγώ, κατά τό πρόγραµµα, θά περιοριστῶ στό ἱστορικό µέρος τῆς ἐξελίξεως τοῦ Ἰσλάµ καί τῆς ἐµφανίσεως τῶν διαφόρων θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων, ὥστε νά καταστεῖ ἐφικτό νά κατανοήσουµε κατά τό δυνατόν αὐτή τή νέα θρησκεία. Ἐάν ἐπιχειρούσαµε νά δώσουµε ἕναν ὁρισµό τοῦ Ἰσλάµ θά λέγαµε ὅτι σύµφωνα µέ τήν οἰκεία διδασκαλία του εἶναι «ἡ ἀποκλειστική ὁµολογία» τοῦ ἑνός παντοδύναµου Θεοῦ καί «ἡ τελεία ὑποταγή» στήν ἐντολή του. Σηµαίνει µέ ἄλλα λόγια τήν ἀποδοχή τῆς ἀποκάλυѱης καί τήν ἐφαρµογή τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ. Οἱ πιστοί τοῦ Ἰσλάµ (µουσλιµούν) ἀποτελοῦν µία πολιτική καί θρησκευτική κοινότητα (οὔµµα), πού ἱδρύθηκε ἀπό τόν ἴδιο τό Μωάµεθ, σύµφωνα µέ τό θέληµα τοῦ Θεοῦ του. Ἡ ὑποταγή στό νόµο πού ἀποκαλύπτεται στό Κοράνιο, ἔχει ἐφαρµογές στή δηµόσια καί ἰδιωτική συµπεριφορά τῆς οὔµµα καί ἐπηρεάζει τήν πολιτική ἱστορία τοῦ Ἰσλάµ. Ἀσφαλῶς ἡ κατανόηση τοῦ Ἰσλάµ ἀπαιτεῖ πρωτίστως τή µελέτη τοῦ ἱεροῦ Κορανίου, τοῦ ἐγγράφου τῆς ἱδρύσεως τῆς νέας θρησκείας, ὅπου βρίσκεται ἀποθησαυρισµένος ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ καί ἀποκαλύπτεται ἡ θεότητά του καί ἡ ἐντολή του πρός τούς πιστούς ὀπαδούς του. -1-

2 Εἶναι γνωστό πώς ἡ ἰσλαµική θρησκευτική παράδοση διέσωσε κατά τρόπο ἀποσπασµατικό τά ἱστορικά συµφραζόµενα πού ἀφοροῦν στήν ἀποκάλυѱη καί στά µηνύµατα τοῦ Κορανίου τοῦτο συνέβη µετά τό θάνατο τοῦ Μωάµεθ, ἀπό τόν τρίτο στή σειρά χαλίφη, τόν Οὐθµάν ( ). Ἡ ἀνάγκη νά διατηρηθεῖ ἡ ἑνότητα στή διδασκαλία τοῦ Ἰσλάµ, ὁδήγησε στή συλλογή ὅλων τῶν κειµένων καί τή συγκρότηση καί ταξινόµηση 114 σουρῶν. Προηγεῖται ἡ φάτιχα, σούρα πού ἀποτελεῖ µία σύντοµη προσευχή, καί ἀκολουθοῦν τά ἐκτενή νοµικά κείµενα τῆς ὄѱιµης, ὅπως χαρακτηρίζεται, περιόδου στήν Μεδίνα. Ὡστόσο δέν ἔλειѱαν οἱ µειονότητες πού ἀµφισβήτησαν τή γνησιότητα καί τήν ἀκεραιότητα τοῦ κανονικοῦ κειµένου τοῦ Κορανίου. Εἶναι γνωστό πώς σέ ἀρκετά σηµεῖα ἔχουν παρεισφρύσει στοιχεῖα κατά πολύ µεταγενέστερα τῆς ἱστορικῆς παρουσίας καί διδασκαλίας τοῦ Μωάµεθ. Εἶναι ἐπίσης σαφές πώς τό Ἰσλάµ ὡς θρησκεία δέχθηκε καί υἱοθέτησε ἀντιλήѱεις γιά τό δίκαιο καί τήν ἠθική ἀπό τήν πολυθεϊστική λατρεία τῆς προϊσλαµικῆς Ἀραβίας, καθώς καί ἀπό τίς κατ ἐξοχήν µονοθεϊστικές θρησκεῖες, τόν Ἰουδαϊσµό καί τό Χριστιανισµό. Ὑπῆρξαν κάποια ρεύµατα καί ἴσως κάποια «πρωτότυπα», ἀπό τά ὁποῖα ἄντλησε πληροφορίες τό Ἰσλάµ, ἐν κατακλείδι ὅµως προχώρησε στή διάδοση µίας νέας διδασκαλίας καί πρακτικῆς. Ὁ προϊσλαµικός θεός Ἀλλάχ (ἐκ τοῦ ἀραβικοῦ ἀλ-ἰλάχ πού σηµαίνει θεός) κατέστη ὁ ἕνας καί µόνος ἀληθινός Θεός, τό ἱερό τῶν θεοτήτων τῆς Μέκκας Κά αµπα παρέµεινε τό πνευµατικό κέντρο τῆς νέας θρησκείας, ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς θείας οἰκονοµίας τοῦ Ἰσλάµ. Ὁ Μωάµεθ µετά τή δηµόσια ἐµφάνισή του στή Μέκκα κατανόησε τήν ἀποστολή του ὡς τοῦ τελευταίου Προφήτη τοῦ Θεοῦ πρός τούς ἀνθρώπους. Ἔχοντας ἀπό τήν πλευρά του τή βεβαιότητα πώς ὁ Θεός τῶν Ἰουδαίων, τῶν Χριστιανῶν καί ὁ δικός του εἶναι κοινός, κήρυξε τή νέα θρησκεία, συντάσσοντας µέ τοῦτο τόν τρόπο µία «νέα βίβλο», τό Κοράνι. Στή Μεδίνα στά ἑπόµενα χρόνια µετά τήν Ἐγίρα, τό 622, οἱ βασικοί θρησκευτικοί θεσµοί τοῦ Ἰσλάµ πῆραν τή µορφή πού ἔχουν µέχρι σήµερα. Τήν ἴδια περίοδο κατόρθωσε ὁ Μωάµεθ νά ἑνώσει τούς Ἄραβες καί νά δηµιουργήσει τό ἰσλαµικό κράτος, πού προσέλαβε ὅµως τή µορφή θρησκευτικοῦ θεσµοῦ, πού προστάτευε τή λατρεία τοῦ ἑνός πραγµατικοῦ Θεοῦ καί εἶχε ὡς µέληµα τήν παράλληλη ἀπονοµή τῆς δικαιοσύνης καί τήν µέ κάθε µέσο διάδοση τῆς µουσουλµανικῆς πίστεως. Ὅµως οἱ ἀλλαγές, οἱ κατακτήσεις τῶν Ἀράβων καί ἡ ἐξάπλωση τοῦ Ἰσλάµ, προκάλεσαν καί συνεχεῖς ἑρµηνεῖες τοῦ ἱεροῦ βιβλίου, τοῦ Κορανίου. Ἡ σταδιακή αὔξηση τῶν θρησκευτικῶν καί πολιτικῶν θεσµῶν προκάλεσε τή δη- -2-

3 µιουργία κλάδων τῆς δογµατικῆς καί τῆς καθηκοντολογίας, ὅπου συστηµατοποιήθηκε ἡ γνώση (ἴλµ) πού περιέχεται στό Κοράνι. Οἱ διαφωνίες πού προκλήθηκαν κατά τήν ἑρµηνεία καί τήν ἐφαρµογή τοῦ Κορανίου, στάθηκαν ἡ κύρια ἀφορµή γιά νά κλονίσουν τό κράτος καί τήν κοινωνία τῶν Ἀράβων. Γίνεται πλέον σαφές πώς ἡ νέα θρησκεία ἀποτέλεσε καί πρόκληση, µέ συνέπεια νά ξεσπάσουν οἱ πρῶτες συγκρούσεις ἀπό τή µία εἴχαµε τούς Ἄραβες καί ἀπό τήν ἄλλη τούς ἀλλοεθνεῖς µουσουλµάνους-µέλη τῆς κοινότητας, ἀπό τή µία τή θεοκρατία καί ἀπό τήν ἄλλη τή µοναρχία, ἀπό τή µιά τή φυλή καί ἀπό τήν ἄλλη τή µουσουλµανική κοινότητα κ.ο.κ. ιαµάχες πού ξέσπασαν ἐκείνη τήν περίοδο µπορεῖ νά εἶχαν κατά τήν πρώτη φάση ὡς κίνητρο τήν οἰκονοµική ἐκµετάλλευση, ὡστόσο ὑπῆρξαν καί ἔριδες γιά τίς βασικές ἀρχές καί τούς θεσµούς τῆς κοινότητας, ὅπως ἡ νοµιµότητα τῶν χαλίφηδων (χαλίφα, τῶν διαδόχων τοῦ Μωάµεθ). Πράγµατι, ὁ θάνατος τοῦ Μωάµεθ τό 632 προκάλεσε ἔντονους κραδασµούς στό νεοσύστατο θεοκρατικό καθεστώς. Μέ δεδοµένη τή διαίρεση τῶν Ἀράβων σέ φυλές, πρώτη σκέѱη ἦταν ἡ κάθε µία νά ἐκλέγει τό δικό της ἰµάµ (ἡγέτη). Ἀπό τήν ἄλλη οἱ σύντροφοι τοῦ Μωάµεθ, οἱ µετέπειτα διάδοχοί του, πού δέν εἶχαν πλέον τά χαρακτηριστικά τοῦ «προφήτη», ἀλλά τοῦ «ἀντιπροσώπου» του, ὑπεραµύνθηκαν τῆς ἀρχῆς ἡ οὔµµα νά παραµείνει ὡς κοινότητα ἑνιαία καί γι αὐτό διετύπωσαν ἀπόѱεις πώς οἱ ἡγέτες ἔπρεπε νά διακρίνονται κυρίως γιά τήν εὐσέβειά τους, ὥστε ἡ ἀνάληѱη τῆς ἐξουσίας νά εἶναι ἀρεστή στό Θεό. Αὐτή ἡ γενική ἀρχή ὑπέκρυπτε τά πρῶτα ѱήγµατα τῆς ἐπερχόµενης διαµάχης γιά τή διαδοχή. Οἱ δύο πρῶτοι χαλίφηδες ἀνῆλθαν στήν ἐξουσία µέ πλήρη ἀποδοχή πρῶτος ὁ Ἀµπού Μπάκρ ( ), πού ἕνωσε τούς Ἄραβες στούς πρώτους µεγάλους κατακτητικούς πολέµους καί στή συνέχεια ὁ Οὔµαρ ἴµπν ἀλ-χαττάµπ ( ), πού µέ τήν πολιτική του οὐσιαστικά θεµελίωσε τό ἰσλαµικό βασίλειο. Ἡ ἄνοδος στήν ἐξουσία τοῦ Οὐθµάν ἴµπν Ἀφφάν ( ) καί ἡ µεροληπτική στάση του προκάλεσε τίς πρῶτες ἐσωτερικές ἔριδες µεταξύ τῶν φυλῶν τοῦ Προφήτη, πού εἶχαν ὡς συνέπεια νά ἀµφισβητηθεῖ τό καθεστώς τῆς θεοκρατίας. Ἔτσι εἴχαµε τήν ἐµφάνιση τοῦ «νεωτερισµοῦ» (µπίντ α), πού θεωρήθηκε αἵρεση ὡς πρός τήν «παράδοση», τή σούννα. Ἡ δολοφονία τοῦ Οὐθµάν τό 656 προκάλεσε τήν πρώτη φίτνα (διχόνοια) καί τόν 1ο ἐµφύλιο πόλεµο, πού ξέσπασε ἀνάµεσα στίς φατρίες (οὔµµα) τήν ἐποχή τοῦ διαδόχου του Ἄλι ( ). Ἔτσι οὐσιαστικά σχηµατοποιήθηκαν καί τά δόγµατα τοῦ πρώτου στήν ἱστορία τοῦ Ἰσλάµ θρησκευτικοῦ σχίσµατος. Ἀρκετοί ἀπό τούς κατά καιρούς ἀποστάτες, ἤδη ἀπό τήν ἐποχή τοῦ Ἀµπού -3-

4 Μπάκρ, θέλησαν νά δώσουν στίς ἐξεγέρσεις τους καί θρησκευτική διάσταση. Ὑποστήριξαν πώς ἦταν καί αὐτοί προφῆτες καί παρουσίασαν «ἀποκαλύѱεις» στό ὕφος πού περιεχόνταν οἱ ἀντίστοιχες στό Κοράνι. Τούτη ὅµως τή φορά ἡ ἐξέγερση προσέλαβε τή µορφή εὐρύτερης σύγκρουσης. «Σία» (Σιϊτικό Ἰσλάµ). Ἡ φατρία (φυλή) τοῦ Ἄλι (σί ατ Ἄλι ἤ «σία») στήριξε τή νοµιµότητα τῆς ἐκλογῆς του σέ χαλίφη, στό γεγονός ὅτι ἦταν συγγενής ἐξ αἵµατος καί ἐξ ἀγχιστείας τοῦ Μωάµεθ καί κατά συνέπεια µόνο ἐκεῖνος µποροῦσε νά πάρει τή θεϊκή ἔµπνευσή του καί νά τόν διαδεχθεῖ µετά τό θάνατό του. Ἀργότερα, ὅταν ἡ «σία» πλέον θεωρήθηκε ὡς αἵρεση τοῦ Ἰσλάµ, διατυπώθηκε ἡ θέση πώς ὁ Μωά- µεθ µέ ἀναγόρευση (νάσς) καί προσωπικό κληροδότηµα (οὐασίγια), διώρισε τόν Ἄλι πνευµατικό ἐπιστάτη, ἰµάµη, καί συγχρόνως τόν ἔχρισε καί κεφαλή τῆς θεοκρατίας. Ἡ ἐκλογή τοῦ Ἄλι σέ χαλίφη ὑποστηρίχθηκε ἐνθέρµως ἀπό τούς ἀνσαρίτες, τούς κατοίκους τῆς Μεδίνας καί «βοηθούς» τοῦ Μωάµεθ µετά τήν Ἐγίρα. Ὡστόσο, ὁ Ἄλι δέν εἶχε µέ τό µέρος του παρά µόνο τούς ἐχθρούς τοῦ Οὐθµάν καί ἔτσι δέν µπόρεσε νά πάρει ἐκδίκηση γιά τή δολοφονία του. Ἡ ἀντιπαράθεσή του µέ τήν χήρα τοῦ Μωάµεθ Ἄ ισα καί τή φυλή τοῦ Κουράις καί ἡ γνωστή «µάχη τῆς καµήλας» τό 656, οὐσιαστικά προκάλεσαν τή διαίρεση τοῦ Ἰσλάµ στούς ὀπαδούς τῆς ἀριστοκρατίας στή Μέκκα, στή φατρία τοῦ Ἄλι µέ ἕδρα τήν Κούφα καί τούς Οὐµαγιάδες στή Συρία. Ὁ Μωαβίας (Μου άουιγια) ἀπό τήν πλευρά τῶν Οὐµαγιαδῶν κατόρθωσε νά νικήσει τόν Ἄλι καί µετά τή δολοφονία τοῦ τελευταίου τό 661, νά παραµείνει ὁ µοναδικός καί ἀδιαφιλονίκητος ἡγεµόνας τοῦ χαλιφάτου, µεταφέροντας τήν ἕδρα του στή αµασκό. Χαριτζίτες (χαουάριτζ). Αὐτή τήν περίοδο πραγµατοποιήθηκε ἡ ἔξοδος (χαράτζ) ἀπό κάποιες ἀραβικές φυλές, τούς Χαριτζίτες (χαουάριτζ), οἱ ὁποῖοι κινήθηκαν ἐνάντια στήν ἐξουσία πού καταλαµβανόταν ἀπό σφετεριστές, κυρίως ὅµως ἐπειδή ἡ διανοµή τῶν δωρεῶν (ντιβάν) ἀπό τόν χαλίφη Οὔµαρ δέν τούς συµπεριλάµβανε. Ἔτσι ἐξέφρασαν πικρία καί πρός τή «σία» καί πρός τούς Οὐµαγιάδες, ἐνῶ ἡ ἰδεολογία πού σχηµατοποιήθηκε µέ ἀφορµή τήν ἐξέγερσή τους, εἶχε ἐντονότατα στοιχεῖα φονταµενταλισµοῦ, ἀφοῦ ὑποστήριζαν πώς µόνο ἡ ἀποκεκαλυµένη ἐντολή τοῦ Θεοῦ µποροῦσε νά ὁρίσει τήν ἐξέλιξη τῶν γεγονότων, πού ἀφοροῦσαν τήν οὔµµα, ἐνῶ ὁ χαλίφης θά ἔπρεπε νά εἶναι ὁ πιό εὐσεβής µουσουλµάνος καί νά ἐκλεγεῖ καθολικά ἀπό τήν κοινότητα. Σέ µεταγενέστερες περιόδους ὀπαδοί -4-

5 αὐτοῦ τοῦ δόγµατος, τῆς ἰµπαντίγια, ἵδρυσαν βραχύβιες αὐτόνοµες κοινότητες στήν περιοχή τῆς Ἀραβίας καί στή Βόρεια Ἀφρική. Τήν περίοδο ἐκείνη ἡ «σία» πλέον ἔλαβε τό χαρακτήρα µιᾶς πολιτικῆς καί θρησκευτικῆς ἀντιπολίτευσης πολιτικά στράφηκε ἐναντίον τῶν Οὐµαγιαδῶν, ἐνῶ θρησκευτικά προσδοκοῦσε τήν ἄνοδο τοῦ ὀρθοῦ καί δικαίου ἰµάµη, προσλαµβάνοντας µέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου τά στοιχεῖα µιᾶς χιλιαστικῆς σέκτας. Στό πολιτικό σκέλος, ὁ γιός τοῦ Ἄλι, Χουσάιν, φονεύθηκε ἀπό τό διάδοχο τοῦ Μωαβία, Γιαζίντ, στήν περιοχή Κερµπαλά. Ὁ ἀδελφός του, Χάσαν, παραιτήθηκε ἀπό τό ἀξίωµά του καί λίγα ἔτη ἀργότερα τήν ἡγεσία τῆς «σία» ἀνέλαβε ὁ µεγαλύτερος γιός τοῦ Ἄλι, ὁ Μουχάµµαντ. Σηµειώνουµε ἐδῶ πώς πολιτικά ἡ «σία» παρέµεινε συνυφασµένη µέ τήν ἀραβική «ἀριστοκρατία» τῆς οἰκογένειας τοῦ Μωάµεθ. Στό θρησκευτικό σκέλος, κύριοι ὑποκινητές τοῦ σιϊτικοῦ Ἰσλάµ ὑπῆρξαν οἱ µή Ἄραβες µουσουλµάνοι, πού προέρχονταν ἀπό τίς τάξεις τῶν Ἰρανῶν µαουάλι (=«πελάτες» µίας ἐκ τῶν ἀραβικῶν φυλῶν), πού ἔφεραν µαζί τους ἔντονα τά στοιχεῖα τῆς περσικῆς κουλτούρας. Προσδοκοῦσαν πώς ὁ ἰµάµης πού θά ἔπρεπε νά ἐκλεγεῖ καί θά ἀναλάβει τήν ἡγεσία τῆς οὔµµα θά προερχόταν ἀπό φυσική διαδοχή, θά ἦταν νόµιµος, καθολικῆς ἀποδοχῆς, ἀναµάρτητος καί δίκαιος, ἐπιστάτης καί ἡγέτης τῆς κοινότητος, µέ µία λέξη ὁ «δίκαιος διάδοχος», ὁ µάχντι. Ἀπό τήν πλευρά τους οἱ Οὐµαγιάδες ἀντελήφθησαν τήν ἀντιπαράθεση πού ὑπῆρχε ἀνάµεσα στούς σιίτες καί τούς Χαριτζίτες καί στούς ἀσράφ, τούς ἡγέτες τῶν ἀραβικῶν φυλῶν, καί τούς µαουάλι, πού προσδοκοῦσαν τή συµµετοχή τους στήν ἐξουσία, καί τήρησαν µία πολιτική πού συντηροῦσε τή διαίρεση καί τίς ἀναταραχές. Ἡ πολιτική δυναστεία πού διαδέχθηκε τούς Οὐµαγιάδες, οἱ Ἀββασίδες, ἔκαναν καί αὐτοί τήν ἐπανάστασή τους στό ὄνοµα τοῦ «οἴκου» τοῦ Μωάµεθ, υἱοθετώντας τή θρησκευτική προσδοκία τοῦ δικαίου διαδόχου, τοῦ µάχντι. Ἔτσι ξεκίνησαν τήν προπαγάνδα τους στό Χορασάν µέ τό ὄνοµα χασιµίγια, καί ὑποστηρίχθηκαν στήν Κούφα ἀπό τή «σία». Ὡστόσο ὁ ἀλ-μανσούρ ( ), ἦταν ἐκεῖνος πού ἀκύρωσε κάθε πολιτική φιλοδοξία τῆς «σία», προκρίνοντας ἀντί τῆς θρησκευτικῆς νοµιµοποίησης, τή νοµιµοποίηση ἀπό τή δυναστεία. Ἡ «σία» ἔπειτα ἀπό µία σειρά ἐξεγέρσεων πού δέν ἀπέφεραν καρπούς, συσπειρώθηκε γύρω ἀπό τούς ἰµάµηδες τῆς γενιᾶς τοῦ Χουσάιν ἴµπν Ἄλι αὐτή τήν περίοδο ἀναπτύχθηκε ἡ γραµµή τῆς ζαϊντίγια (<Ζαΐντ ἴµπν Ἄλι), τῶν ἀπογόνων τοῦ Ἄλι, πού δικαιολογοῦσε τήν ἀνοχή στήν ἑκάστοτε ἐξουσία. Αὐτή -5-

6 ἡ ἀντίληѱη µετά τό β ἥµισυ τοῦ 9ου αἰ. υἱοθετήθηκε σέ µικρά κρατίδια στή περιοχή τῆς Ὑεµένης καί τῆς Κασπίας. Παρατηροῦµε πώς στή διάρκεια τῆς δυναστεία τῶν Ἀββασιδῶν θεµελιώθηκαν µία σειρά ἀπό «ὀρθόδοξες» σχολές δικαίου µέ σηµεῖο ἀναφορᾶς τό Κοράνι καί τίς ἀναγνωρισµένες θρησκευτικές παραδόσεις τῆς πρώιµης περιόδου. Σταδιακά ἡ «σία» παραιτήθηκε κάθε πολιτικῆς φιλοδοξίας καί µετά τό 873 διατυπώθηκε ἡ θέση πώς ὁ 12ος ἰµάµης ἀπό τούς ἀπογόνους τοῦ Ἄλι ἐξαφανίστηκε καί ἔσπασε ἡ ἁλυσίδα τῶν ἰµάµηδων. Ἀντ αὐτοῦ, ἐµφανίστηκαν κάποιοι οὐακίλ (=ἐξουσιοδοτηµένοι), πού ἐλάµβαναν ὁδηγίες ἀπό αὐτόν. Μετά τό 940 καί τό θάνατο καί τοῦ 4ου οὐακίλ, οὐσιαστικά ὁ δεσµός µέ τόν ἰµάµη διεκόπη ὁριστικά. Πλέον ἡ ἔλευση τοῦ µάχντι στή σιιτική θεολογία προσέλαβε ἐσχατολογική διάσταση, ἀφοῦ τοῦτο θά συνέβαινε στό τέλος τῶν καιρῶν γιά νά ἀποκαταστήσει τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί νά ἐγκαθιδρύσει ἕνα κράτος δικαίου. Ἐπρόκειτο γιά τούς ὀπαδούς τοῦ ωδεκατικοῦ Σιιτισµοῦ. Ἡ πίστη καί ἡ ζωή τῶν σιιτῶν µουσουλµάνων στηρίχθηκε πλέον στήν ἀρχή τῆς ἀνοχῆς στά φαινόµενα τῆς ἀδικίας, ἀφοῦ προσδοκοῦσαν τήν τελική θριαµβευτική ἔλευση τοῦ µάχντι. Τό 16ο αἰ. αὐτή ἡ ἀντίληѱη προσέλαβε ἐπίσηµη θρησκευτική µορφή, ὅταν ἡ δυναστεία τῶν Σαφαβιδῶν ἀνέδειξε τή «σία τῶν ἰµάµηδων» ἤ «σία τῶν δώδεκα» σέ θρησκεία τοῦ κράτους καί κατέστησε τούς κληρικούς της θεσµό µέ κρατική ὑπόσταση στό Ἰράν. Ἀποτέλεσµα τῶν ἀλλαγῶν στή «σία» ἦταν ἡ διάσπασή της, ἡ δηµιουργία τοῦ σχίσµατος «τῶν ἑφτά» καί ἡ ἐµφάνιση µιᾶς µικρότερης µερίδας τῆς ἰσµα ιλίγια, πού ἀναγνώριζε στό πρόσωπο τοῦ Μουχάµµαντ ἴµπν Ἰσµα ίλ τόν ἕβδοµο καί τελευταῖο ἰµάµη, πού καί αὐτός πέρασε στήν «ἀφάνεια». Αὐτοί ὀνοµάστηκαν Ἑβδοµικοί ἤ Ἰσµαηλίτες. Ἀνέπτυξαν µία ἐσωτερική πνευµατικότητα πού ἀναζητοῦσε ἕνα κρυµµένο (µπάτιν) νόηµα στή γραφή. Στίς κατώτερες τάξεις τοῦ λαοῦ ἐφήρµοζαν τή σουννιτική διδασκαλία, σέ ἀνώτερες ὅµως τάξεις ὑπῆρχε µία ἀπόκρυφη φιλοσοφία καί πνευµατικότητα. Πίστευαν ὡστόσο στό ἀκέραιο, ὅπως καί οἱ ἄλλοι µουσουλµάνοι, πώς ἡ πίστη δέν εἶχε καµµία ἀξία ἐάν δέν συνδυαζόταν µέ τόν πολιτικό ἀκτιβισµό. Στά τέλη τοῦ 9ου αἰ. ἐµφανίστηκε µία νέα ὁµάδα, οἱ Καρµάτες, πού πῆραν τό ὄνοµά τους ἀπό τόν ἀρχηγό τους Χαµντάν Καρµάτ, καί τό κίνηµά τους ἀνανέωσε τόν ἐπαναστατικό ἐνθουσιασµό τῆς «σία», κάνοντας λόγο γιά τόν µαχντί ἤ κά ιµ, πού θά ἔφερνε τήν κοινωνική δικαιοσύνη. Στήν διδασκαλία τους ὑπάρχουν ἀναφορές γιά τόν πεφωτισµένο ἰµάµη, µέ προεκτάσεις σέ θέµατα φιλοσοφίας καί ἀποκρυφισµοῦ. Ἡ ἐπαναστατική τους δράση ἐπηρέασε τήν πορεία τοῦ χαλιφάτου -6-

7 στίς ἀρχές τοῦ 10ου αἰ., λίγο πρίν τήν εἰσβολή καί κυριαρχία τῶν Τούρκων, µέ σοβαρές πολιτικές διαστάσεις καί ἐσωτερικές διασπάσεις σέ µικρότερα χαλιφάτα. Ἡ ἄνοδος τῶν Φατιµιδῶν τόν 10ο καί 11ο αἰ. προκάλεσε τή δηµιουργία νέων σχισµάτων στό Ἰσλάµ. Ἐµφανίστηκαν οἱ ροῦζοι, πού λάτρευαν τό θεοποιηµένο χαλίφη τῶν Φατιµιδῶν ἀλ-χάκιµ ( ), καί ἡ κίνηση τῶν νιζαρίγια (<Νιζάρ, γιός τοῦ Μουστάνσιρ), πού ἐξελίχθηκε σέ τροµοκρατικό κίνηµα στήν Περσία καί στή συνέχεια στή Συρία. Ἡ πολυδιάσπαση τῆς «σία» οὐσιαστικά προκάλεσε τή δηµιουργία τῆς αἵρεσης τῶν «ριζοσπαστικῶν» (γκουλάτ), ἐνῶ εἶναι πλέον σαφές πώς ἀπό τήν ἄλλη οἱ σχολές τοῦ δικαίου ἀναπτύχθηκαν µέ οὐσιαστική πρόοδο καί σταθερό προσανατολισµό στό κείµενο τοῦ Κορανίου καί τίς διδασκαλίες τοῦ Μωάµεθ. Θεολογικές παραδόσεις Κωδικοποιώντας τίς θεολογικές προεκτάσεις καί συνέπειες πού ἐπέφερε τό σχίσµα τῶν πρώτων ἐµφυλίων στόν κόσµο τοῦ Ἰσλάµ, ἔχουµε ἀπό τή µία τή διχογνωµία γιά τήν νοµιµότητα τῶν χαλίφηδων, τόν φονταµενταλισµό καί τήν ἀντίσταση τῶν Χαριτζιτῶν πρός κάθε µορφή ἐξουσίας καί τήν ἐµµονή τῆς «σία» γιά τήν αὐθεντία, πού στό πρόσωπο τοῦ ἰδανικοῦ ἰµάµη θά ἐξασφάλιζε τή σωτηρία τῆς κοινότητας (οὔµµα). Ἀπό τήν ἄλλη ἔχουµε τήν ἰδέα ἑνός δικαίου Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπαιτοῦσε ἀπό τούς ἀνθρώπους νά ἐνεργοῦν δίκαια, τιµωροῦσε τούς ἁµαρτωλούς καί ἐπιβράβευε τούς πιστούς (δόγµα Χαριτζιτῶν). Ἡ κανταρίγια (ἀπό τό κάνταρ) ἔγινε ἡ θεωρητική βάση πολλῶν µουσουλµάνων θεολόγων, πού πίστευαν ὅτι ἀπό τό Θεό δέν µπορεῖ νά προέρχονται ἐνέργειες πού παραβίαζαν τό αἴτηµα γιά δικαιοσύνη, καί ὅτι δέν ὑπάρχει δίκαιη κρίση χωρίς ἐλευθερία βούλησης, µία θεολογία πού ἦλθε σέ ἀντιπαράθεση µέ τήν παραδοσιακή γραµµή πού βασιζόταν στό κείµενο τοῦ Κορανίου καί τή σούννα τοῦ Μωάµεθ. Τήν ἴδια περίοδο ἀναπτύχθηκε ὁ θεωρητικός «λόγος» ἡ «συζήτηση» γιά τό Θεό καί τόν κόσµο, δίδοντας ὤθηση στό καλάµ, πού ἐµφανίστηκε γιά νά προασπίσει τήν καθαρή πίστη. Σταδιακά ἐπῆλθε ὁ διαχωρισµός τῆς νοµικῆς ἐπιστήµης, πού εἶχε τεράστια ἐπίδραση στήν ἰσλαµική εὐσέβεια, ἀπό τή θεολογία, τοῦ φίκχ (νοµική ἐπιστήµη) ἀπό τό ἴλµ (γνώση πού περιέχεται στήν ἀποκάλυѱη). Ἡ θεωρία πού ἀνέπτυξαν οἱ θεολόγοι τοῦ καλάµ, χρησιµοποιοῦσε εὐρέως φιλοσοφικούς ὅρους δανεισµένους ἀπό τήν ἑλληνική σκέѱη καί τή χριστιανική διδασκαλία, µέ ἀποτέλεσµα µετά τόν 8ο αἰ. νά ἀναπτυχθεῖ µία ἰσλα- µική φιλοσοφία µέ δάνεια ἀπό τόν νεοπλατωνισµό καί τά ἔργα τοῦ Ἀριστοτέλη. -7-

8 Βασικές ἀρχές τῆς διδασκαλίας τοῦ καλάµ ἦταν ἡ «δικαιοσύνη» τοῦ Θεοῦ ἀπέναντι στήν ἀνθρώπινη ἐλευθερία, ἡ «ὁµολογία τῆς ἑνότητας», δηλαδή ἡ προβολή και ὑπεράσπιση τοῦ µονοθεϊσµοῦ. Ἀνέκυѱε ὡστόσο καί τό ζήτηµα ἐάν ἐγγυητής τῆς νοµιµότητας στό Ἰσλάµ ἦταν ἡ παράδοση ἤ τό χάρισµα. Στήν µία πλευρά εἴχαµε τούς ἀπόγονους τῆς περσικῆς ἀριστοκρατίας, παλαιότερα τούς µαουάλι, ἐνῶ στήν ἄλλη τούς ὀπαδούς τῆς ἀναπτυσσόµενης ἰσλαµικῆς παράδοσης, ὅπου λειτουργοῦσε ὡς πρότυπο ὄχι ὁ χαρισµατικός ἡγέτης, ἀλλά ἡ χαρισµατική κοινότητα. Σταδιακά ἄρχισε µία προσπάθεια νά ὑπάρξει συνδιαλλαγή τῆς παραδοσιακῆς γραµµῆς, πού προέτασσε τό γράµµα τῆς κορανικῆς ἀποκάλυѱης καί τήν πρακτική τοῦ ἀρχικοῦ Ἰσλάµ, µέ τή «σία», πού θεωροῦσε τόν ἰµάµη ὡς ἐξουσιοδοτηµένο ἑρµηνευτή τῆς θεϊκῆς βουλήσεως. Εἰσηγητής µιᾶς τέτοιας στάσεως ὑπῆρξε ὁ χαλίφης ἀλ-μα µούν (ἀρχές 9ου αἰ.), χωρίς ὅµως νά κατορθώσει νά φέρει ἀποτελέσµατα µέ τήν τακτική τοῦ συµβιβασµοῦ. Τό 848 ἡ «σούννα τοῦ Προφήτη» (κωδικοποιηµένη παράδοση), ἐπανῆλθε στήν ἀρχική της θέση στήν πρακτική τῆς οὔµµα. Ἀναπτύχθηκε τό δόγµα στή βάση τοῦ κειµένου τοῦ Κορανίου, χωρίς θεωρητική ἑρµηνεία. Στά µέσα τοῦ 10ου αἰ. εἶχε διατυπωθεῖ ἡ σουννιτική θεολογία, ἐνῶ οἱ σχολές τοῦ δικαίου διοίκησαν τήν ὀρθόδοξη, τήν παραδοσιακή ἐκδοχή τοῦ Ἰσλάµ. Ὅλες οἱ ἄλλες θεωρίες καί διδασκαλίες, «σία», χαουάριτζ, µούρτζι α, τζαχµίγια καί µου τάλιζα, ἀντιµετωπίστηκαν ὡς αἱρέσεις, ἔναντι τῶν ὁποίων συγκροτήθηκε ἡ ὀρθόδοξη ὁµολογία πίστεως στό Ἰσλάµ. Οἱ βασικές θέσεις τῆς σουννιτικῆς θεολογίας ὑπῆρξαν: α. Ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀντιληπτή ἀπό τόν ἄνθρωπο δι ἀποκαλύѱεως, στήν πραγµατικότητα ὅµως παραµένει ἀσύλληπτη. β. Οἱ ἐνέργειες τοῦ ἀνθρώπου καθορίζονται ἀπό τό Θεό καί ἡ µοίρα του εἶναι προκαθορισµένη. γ. Ἡ ὁµολογία τοῦ Ἰσλάµ ἐξασφαλίζει τή δικαιολόγηση τῶν ἐνεργειῶν τοῦ πιστοῦ, χωρίς νά ἀποτελεῖ ἐγγύηση ἀπόλυτης πίστεως. Πρέπει νά παρατηρήσουµε ἐδῶ πώς οἱ σχολές δικαίου ὑπῆρξαν ἐκεῖνες πού µετέφεραν µέ πιστότητα τήν ὀρθόδοξη ἐκδοχή τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἰσλάµ. Ἀκό- µη ἡ µυστικιστική ἐσωτερίκευση καλλιέργησε τή βεβαιότητα τῆς σωτηρίας καί τή γνώση τοῦ Θεοῦ. Ἡ µουτάζιλα παρέµεινε πολύ δυσνόητη γιά τή µεγάλη πλειοѱηφία τῶν µουσουλµάνων. Ὁ ἀσαρισµός ἔγινε ἡ κυρίαρχη φιλοσοφία τοῦ σουννιτικοῦ Ἰσλάµ, ἦταν δέ µᾶλλον ἕνα µυστικό καί διαλογιστικό σύστηµα, πού ἐνθάρρυνε -8-

9 τούς πιστούς νά βλέπουν παντοῦ τή θεϊκή παρουσία, ἐνῶ ἦταν συγγενής µέ τό πνεῦµα τῆς σαρία. Ἡ µίµηση τοῦ Μωάµεθ, τῆς ζωῆς του, τῶν ἔργων του, καθιστοῦσε τούς πιστούς µουσουλµάνους ἀρεστούς στό θέληµα τοῦ Θεοῦ. Μέχρι τά µέσα τοῦ 10ου αἰ. ἡ εὐσέβεια τῆς σαρία εἶχε καθιερωθεῖ σ ὁλόκληρο τό χαλιφάτο. Τήν περίοδο ἐκείνη ὑπῆρχαν τέσσερις ἀναγνωρισµένες νοµικές σχολές, ἡ Χαναφί, ἡ Μαλικί, ἡ Σαφιή καί ἡ Χανµπαλί, οἱ ὁποῖες δέν εἶχαν ἰδιαίτερες διαφορές µεταξύ τους. Οἱ Σουννίτες µουσουλµάνοι παρέµειναν ἑνωµένοι κυρίως γιά πολιτικούς λόγους, τιµοῦσαν τό Μωάµεθ καί τούς τέσσερις χαλίφηδες. έν υἱοθέτησαν τή θέση τῶν Σιιτῶν, πού ὑποτίµησαν τό ρόλο τῶν τριῶν πρώτων χαλίφηδων καί θεωροῦσαν ὡς µόνο νόµιµο τόν Ἄλι. Γι αὐτούς ἡ ἑνότητα τῆς κοινότητος, τῆς οὔµµα, ἦταν τό πρῶτο καί κύριο µέληµα. Ἐσωτεριστικά κινήµατα Τήν περίοδο τῶν Ἀββασιδῶν ἐµφανίστηκαν καί τά πρῶτα ἐσωτεριστικά κινήµατα, µέ ὀπαδούς πού ἐµφάνιζαν διανοητικές ἤ µυστικιστικές τάσεις καί προχωροῦσαν σέ µία διαφορετική ἑρµηνεία τῆς Ἰσλαµικῆς θρησκείας. Ἔτσι ἀναδύθηκαν τέσσερις σύνθετες µορφές ἰσλαµικῆς φιλοσοφίας καί πνευµατικότητος καί οἱ ἰδέες τους κρατήθηκαν µυστικές ἀπό τόν πολύ λαό. Οἱ ἰδέες τῶν ἐσωτεριστῶν δέν θεωροῦνταν ἀπό τούς ἴδιους αἱρετικές. Ἄλλωστε στό Ἰσλάµ δέν συναντοῦµε σηµαντικά δόγµατα, ὅπως στό Χριστιανισµό. Σέ κάθε περίπτωση οἱ ὀπαδοί τοῦ ἐσωτερισµοῦ τηροῦσαν στό ἀκέραιο τούς πέντε «στύλους» τοῦ Ἰσλάµ, ἄρα κατ ἀρχήν, δέν ἐτίθετο θέµα ὅτι περεξέκκλιναν τῆς παραδόσεως. Τό πρῶτο ἐσωτεριστικό κίνηµα ὑπῆρξε ὁ ωδεκατικός Σιιτισµός καί τό δεύτερο οἱ Ἰσµαηλίτες καί γιά τίς δύο θρησκευτικές σέκτες ἀναφερθήκαµε παραπάνω. Τό τρίτο ἐσωτεριστικό κίνηµα, ἡ φιλοσοφία (φαλσάφα) ξεκίνησε µέσα ἀπό τήν πολιτιστική ἀναγέννηση τῆς ἐποχῆς τῶν Ἀββασιδῶν καί τῆς ἐπαφῆς µέ τήν ἑλληνική φιλοσοφία, ἐπιστήµη καί ἰατρική. Οἱ φιλόσοφοι (φαϊλασούφ) πίστευαν ὅτι ὁ ὀρθολογισµός ἦταν ἡ ὑѱηλότερη µορφή θρησκείας καί ἤθελαν νά συσχετίσουν τίς πιό ὑѱηλές ἐνοράσεις µέ τήν ἀποκάλυѱη τοῦ Κορανίου. Παρέµεναν ἀπολύτως εὐσεβεῖς καί πιστοί στίς ἐπιταγές τοῦ Κορανίου. Τό τέταρτο ἐσωτεριστικό κίνηµα ὑπῆρξε ὁ σουφισµός. Ὁ εὐσεβής ἀσκητισµός (ζούχντ), στόν ὁποῖο εἶχε τίς ρίζες του, ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ στό ὑπερπέραν (ἰµπάντα) καί ἡ µυστικιστική ἔκσταση (φανά), µαζί µέ τήν ἁπλή πίστη καί τόν ἀποκρυφισµό βρῆκαν ἐφαρµογή καί ἔκφραση στούς µουσουλµάνους -9-

10 µυστικιστές σούφι (ἡ ὀνοµασία προέρχεται ἀπό τό χονδρό µάλλινο ἔνδυµα (τασάουουφ) τῶν ἀσκητῶν). Ἡ ἀνάπτυξη τῆς ἔννοιας τοῦ δίκαιου Θεοῦ, ὁδήγησε πολλούς ἀνθρώπους καί στό Ἰσλάµ, ὅπως στόν Ἰουδαϊσµό καί στό Χριστιανισµό στήν ἐγκατάλειѱη τῶν ἐγκοσµίων καί στόν ἀσκητισµό. Οἱ σούφι ἀναζήτησαν τή σωτηρία στήν ἀποµάκρυνση, ἐνῶ θεωροῦσαν ὅτι τοῦτο βρίσκεται σέ ἀναλογία πρός τήν κλήση τοῦ Μωάµεθ, ὁ ὁποῖος προσεγγίστηκε ἀπό τό Θεό, ὅταν βρισκόταν µακριά ἀπό τούς ἀνθρώπους. Κατόρθωσαν νά γεφυρώσουν τήν ἀπόσταση πού ὑπῆρχε ἀνάµεσα στήν θρησκεία τοῦ νόµου, τήν ὀρθολογιστική γνώση (ἴλµ) καί τή θρησκεία τῆς διαισθητικῆς γνώσεως (µά ριφα). Κατά τήν περίοδο τῶν πρώτων Ἀββασιδῶν ὁ σουφισµός παρέµεινε περιθωριακό κίνηµα. Σέ σχέση µέ αὐτόν τό µυστικισµό ὑπῆρξαν καί ἀποκκλίσεις, ὅπως ὁ µυστικισµός τῆς «µέθης», ἡ µυστικιστική φώτιση, ὁ σουφιτικός µονισµός καί πολυθεϊσµός τοῦ Ἴµπν Ἄραµπι (12ος-13ος αἰ.), οἱ ὁποῖες χαρακτηρίστηκαν ὡς αἱρέσεις. Ἡ σουφίγια ἔγινε ὁ σύνδεσµος νέων µορφῶν θρησκευτικῆς κοινότητας. ηµιουργήθηκαν τά πρῶτα µυστικιστικά τάγµατα ἀπό τά τέλη τοῦ 10ου αἰ., ὅπου οἱ νέοι µυηµένοι (µουρίντ) ἀκολουθοῦσαν ἕνα δάσκαλο µέ κῦρος καί προσωπικότητα. Τά τάγµατα τῶν σούφι υἱοθέτησαν τή µέθοδο καί τό πνεῦµα τῆς σουννιτικῆς παραδόσεως καί ὁ δρόµος τους κατέστη ἔκφραση τῆς ἰσλαµικῆς εὐσεβείας. Αὐτή ἡ ἐπικοινωνία καί συµφιλίωση ἔπαιξε ἐξόχως σηµαντικό ρόλο στήν ὁλοκλήρωση τῆς ἰσλαµικῆς κοινωνίας. Στήν περίοδο τῶν Ὀθωµανῶν Τούρκων ἀναπτύχθηκαν τά λεγόµενα δερβισικά τάγµατα, µεταξύ τῶν ὁποίων καί ἡ σχισµατική µπεκτασίγια. Περισσότερα ἀπό ἑκατό ἄλλα σουννιτικά καί σιιτικά τάγµατα ἐµφανίστηκαν καί δραστηριοποιήθηκαν στό χῶρο τοῦ Ἰσλάµ. Ὥστόσο, οἱ νοµικοί πάντα στηλίτευαν τούς «νεωτερισµούς» τῶν ταγµάτων. Οἱ µουσουλµάνοι µεταρρυθµιστές θεωροῦσαν ѱεύτικες τίς ἐσωτεριστικές µορφές τοῦ Ἰσλάµ καί προσπαθοῦσαν νά ξαναβροῦν τήν ἁγνότητα τῆς πρώτης οὔµµα. Τόν 9ο καί 10ο αἰ. ἡ φιλοσοφία τους, τό φίκχ καί οἱ πρακτικές τους εἶχαν τίς ρίζες τους στό Κοράνι καί τό Μωάµεθ. Μακαριώτατε, Σεβασµιώτατε, Θεοφιλέστατοι, σεβαστοί πατέρες, κυρίες καί κύριοι σύνεδροι, ιαπιστώσαµε λοιπόν πώς ὁ χαρακτήρας τῆς πρώτης θρησκείας τῆς οὔµµα, ἡ φιλοσοφία, ὁ νόµος καί ἡ πνευµατικότητα τοῦ Ἰσλάµ εἶχαν κυρίως πολιτική προέλευση. Στούς ἑπόµενους αἰῶνες τό χαλιφάτο ἤκµασε, ὅµως δέν ἄργησε νά περιέλθει καί σέ περίοδο παρακµῆς τό γεγονός ὅµως ὅτι εἶχε ἤδη ἀποξενωθεῖ κατά πολύ ἀπό τίς βασικές ἀρχές τοῦ Ἰσλάµ, ἔδωσε µία νέα -10-

11 προοπτική, ὥστε νά θεωρηθεῖ αὐτή ἡ πολιτική ἐξέλιξη ὡς µία µορφή ἀπελευθέρωσης. Ἔτσι ἀµέσως µετά τήν κατάρρευσή του, µέχρι τά µέσα τοῦ 13ου αἰ. ἐπετελέσθη κατ οὐσίαν µία θρησκευτική ἐπανάσταση, τά στάδια τῆς ὁποίας σκιαγραφήθηκαν στήν παροῦσα ἀνακοίνωση. Ἡ ἐπιρροές ἦταν πρός κάθε κατεύθυνση, καί πρός τούς ἁπλούς πιστούς καί πρός τούς λογίους καί διανοουµένους. Ἡ πνευµατική ἀνανέωση τοῦ Ἰσλάµ ἦταν ἡ ἀπάντηση στήν πολιτική πτώση τοῦ χαλιφάτου. Ἡ νέα θρησκεία, χωρίς κρατική ὑποστήριξη, κατόρθωσε νά ἐπαναπροσδιοριστεῖ καί νά ἐπιβιώσει καί στήν οὐσία νά γεννηθεῖ ἕνας πραγµατικά µουσουλµανικός λαός, χωρίς ἐθνικές καταβολές καί ἀγκυλώσεις. -11-

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ Ισλάμ σήμαινει ,και ειναι μια απο της μεγαλύτερες θρησκειες.το μουσουλμανικό δίκαιο ειναι τελείως διαφορετικό απο το δίκαιο που υπάρχει στη

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 2: Πολιτικές αντιλήψεις καταγόμενες από το Κοράνι Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση του πρώτου Αρθρου από τη Μήνα Ζωγράφου Μεραναίου, εκδόσεις ΔΑΡΕΜΑ

Μετάφραση του πρώτου Αρθρου από τη Μήνα Ζωγράφου Μεραναίου, εκδόσεις ΔΑΡΕΜΑ S- 40 570-1929 μ.χ. Η ΖΩΗ, Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΜΩΑΜΕΘ. ΟΙ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΙ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΥΣ ΜΟΥΦΤΙΔΕΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Οι Τούρκοι της Κύπρου είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνος Οµάδας Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Οµάδα Σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-B A1-2: Περίοδος Δογματικής Ανασυγκρότησης (313-451) Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 4: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ-ΥΠΟΤΑΓΗ. Στίχοι από το Κοράνι σε αραβική καλλιγραφική γραφή

ΙΣΛΑΜ-ΥΠΟΤΑΓΗ. Στίχοι από το Κοράνι σε αραβική καλλιγραφική γραφή ΙΣΛΑΜ-ΥΠΟΤΑΓΗ Στίχοι από το Κοράνι σε αραβική καλλιγραφική γραφή Χρονολογικός πίνακας των κυριοτέρων γεγονότων στη ζωή του Μωάμεθ 570: Γέννηση του Μωάμεθ (Ο πατέρας του είχε πεθάνει λίγους μήνες πρίν)

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»).

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»). Ἀρχιμανδρίτου Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου Ὁ Γέροντας, βαθύς γνώστης τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας καί φιλόπατρις, ἐθλίβετο γιά τήν ἠθική καί πνευματική ἀλλοτρίωσι τοῦ λαοῦ μας. Ἀγωνιοῦσε καί προσευχόταν καθημερινῶς

Διαβάστε περισσότερα

Μθχανι του Χρόνου: Το ςχίςμα των Μουςουλμάνων. Σουνίτεσ - Σιίτεσ, Ταλιμπάν και ISIS

Μθχανι του Χρόνου: Το ςχίςμα των Μουςουλμάνων. Σουνίτεσ - Σιίτεσ, Ταλιμπάν και ISIS Μθχανι του Χρόνου: Το ςχίςμα των Μουςουλμάνων. Σουνίτεσ - Σιίτεσ, Ταλιμπάν και ISIS Το ςχίςμα των Μουςουλμάνων και θ πολφνεκρθ διαμάχθ τουσ. Ποιοι είναι οι Σουνίτεσ και ποιοι οι Σιίτεσ. Ποιο δόγμα ακολουκοφν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα. Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν στήν εὐρωπαϊκή καί ἑλληνική

Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα. Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν στήν εὐρωπαϊκή καί ἑλληνική Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα Τῆς κας Φώνης Παπαρηγοπούλου-Σκορίνη, Ἀναπλ. Καθηγ. Ἀστικοῦ Δικαίου, Νομικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι μέλη συνεταιρισμών Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παρέχουν πάνω από 100.000.000

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN TMHMA IΣTOPIAΣ KAI APXAIOΛOΓIAΣ ΔIΔAΣKΩN: Eπ. Καθ. HΛΙΑΣ ΓIANNAKHΣ ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO 1. Εισαγωγή στις Ελληνοαραβικές Σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Υπατία Τετάρτη20 Νοεµβρίου 2013 Σχολικό έτος 2013-2014 Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Τµήµα Β1 Βιογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι Έλληνες και το Ισλάμ

Οι Έλληνες και το Ισλάμ Οι Έλληνες και το Ισλάμ Τι γνωρίζει και τι πιστεύει η κοινή γνώμη Νοέμβριος 2010 PI0967/ Διάγραμμα 1 PI0967/ Διάγραμμα 2 ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΕ ΣΥΜΒΟΛΑ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ Σας προκαλεί μάλλον θετική εντύπωση, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ

1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ 1. ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΑΖΑΣ Από τα αρχαιότατα χρόνια, έχουν καταβληθεί σηµαντικές προσπάθειες οι απειράριθµες ουσίες που υπάρχουν στη φύση να αναχθούν σε ενώσεις λίγων

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ Υπό Ελευθερίου Διαµαντάρα Ερευνητή Μελετητή Ιστορίας Φιλοσοφίας Συγγραφέα Ακαδηµαϊκού και εκπροσώπου της ACCADEMIA DI NAPOLI 1611 Σε δύο προηγούµενα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ. Ομάδα: Οι άγγελοι του Γιάννη Μαθητές: Γιάννης Παπαντωνάκης, Δάφνη Πετράτου, Μαρία Πλουμάκη, Μελίνα Μπορμπουδάκη. Σχολικό Έτος: 2013-14

ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ. Ομάδα: Οι άγγελοι του Γιάννη Μαθητές: Γιάννης Παπαντωνάκης, Δάφνη Πετράτου, Μαρία Πλουμάκη, Μελίνα Μπορμπουδάκη. Σχολικό Έτος: 2013-14 ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ Ομάδα: Οι άγγελοι του Γιάννη Μαθητές: Γιάννης Παπαντωνάκης, Δάφνη Πετράτου, Μαρία Πλουμάκη, Μελίνα Μπορμπουδάκη Σχολικό Έτος: 2013-14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ιουδαϊσμός Έθιμα Διδασκαλίες Ολοκαύτωμα Μονοθεϊσμός

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων.

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων. ΘεμελειώδειςΑρχές ΘέσειςτηςΕκκλησίαςτηςΕλλάδος γιατηνπροστασίατωνπροσφύγων. Η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία δείχνει μια ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στον ξένο. Άλλωστε και ο Ιδρυτής Της, ο Κύριος Ημων

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα: Ελένη Καπουράνη Ευαγγελία Καπουράνη ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το θέμα της εργασίας μας είναι η θέση της γυναίκας στο Ισλάμ. Η θέση αυτή είναι κατώτερη από το χριστιανισμό και αυτό φαίνεται μέσα από τη μελέτη που

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Γιόγκα Ελλάδας

Σύλλογος Γιόγκα Ελλάδας ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Σύλλογος Γιόγκα Ελλάδας Η έννοια του συγκεκριμένου Κώδικα Ηθικής Δεοντολογίας, είναι να προσδιορίζει το ήθος και την συμπεριφορά που αρμόζουν στα μέλη του «Συλλόγου Γιόγκα Ελλάδας».

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ 1 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 8 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009. Ιερός Μητροπολιτικός Ναός των Ταξιαρχών Βρυξελλών

ΟΜΙΛΙΑ 1 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 8 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009. Ιερός Μητροπολιτικός Ναός των Ταξιαρχών Βρυξελλών 1 ΟΜΙΛΙΑ 1 ΚΥΡΙΑΚΗΤΗΣΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 8ΜΑΡΤΙΟΥ2009 ΙερόςΜητροπολιτικόςΝαόςτωνΤαξιαρχώνΒρυξελλών Αγαπητοί χριστιανοί, Η σημερινή Κυριακή διαφέρει από τις άλλες γιατί μας συγκεντρώνει όλους, ανεξάρτητα από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 194 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΕΝΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΕΝΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1 Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΕΝΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ www. netschoolbook.gr Γιακουμάτου Τερέζα Τι είναι το Ισλάμ 2 Το Ισλάμ είναι η νεότερη μονοθεϊστική θρησκεία, (οι άλλες δύο είναι ο ιουδαϊσμός και ο χριστιανισμός)

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα 4. ΜΕΧΡΙ 19/1 ΟΙ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ 5. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΚΑΙ ΤΑ ΑΕΙ 6. ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Περιεχόμενα 4. ΜΕΧΡΙ 19/1 ΟΙ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ 5. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΚΑΙ ΤΑ ΑΕΙ 6. ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Περιεχόμενα 1. ΑΝΘΙΜΟΣ ΕΘΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΑΝ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΔΙΔΑΞΟΥΜΕ... ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 11/01/2016 σελ.18 2. ΦΟΒΙΣΜΕΝΑ ΘΥΜΑΤΑ ΑΤΙΜΩΡΗΤΟΙ ΔΡΑΣΤΕΣ Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ 11/01/2016 σελ.36 3. ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Σεβασμιότατε Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας κ. Γεώργιε, Κύριοι εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμενων και των σωμάτων ασφαλείας,

Σεβασμιότατε Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας κ. Γεώργιε, Κύριοι εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμενων και των σωμάτων ασφαλείας, 1 Μακαριώτατε, Σεβασμιότατε Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας κ. Γεώργιε, Σεβαστοί πατέρες Κύριοι βουλευτές Κύριοι εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμενων και των σωμάτων ασφαλείας, Κύριοι σύμβουλοι, αγαπητοί συνεργάτες,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια και αρχές συγγραφής διδακτικών βιβλίων Ιστορίας

Κριτήρια και αρχές συγγραφής διδακτικών βιβλίων Ιστορίας Κριτήρια και αρχές συγγραφής διδακτικών βιβλίων Ιστορίας Δρ. Μαρία Τζάνη Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης Τομέας Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Αθηνών Ναυαρίνου 13 Α 106 80, Αθήνα mtzani@cc.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε!

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΕΜΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΝ ΣΑΣ Ἐν Δημητσάνῃ τῇ 3ῃ Ὀκτωβρίου 2009 Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Εὑρισκόμενος, λόγῳ ποιμαντικῶν

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Γ. Φραντζή: Χρονικό (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 38-41)

Γ. Φραντζή: Χρονικό (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 38-41) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γ. Φραντζή: Χρονικό (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 38-41) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Εάν συγκρίνετε τον λόγο του Μωάµεθ µε αυτόν του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου,

Διαβάστε περισσότερα