Ἐµφάνιση θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ἐµφάνιση θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων»"

Transcript

1 Ἀπόστολου Φ. Κραλίδη Λέκτορα Ἱστορίας τῶν Θρησκειῶν, ΑΠΘ «Ἡ ἱστορική ἐξέλιξη τοῦ Ἰσλάµ. Ἐµφάνιση θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων» Μακαριώτατε, Σεβασµιώτατε, Θεοφιλέστατοι, κύριοι ἐκπρόσωποι τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καί Ἐξωτερικῶν, ἐλλογιµότατοι κύριοι καθηγητές, σεβαστοί πατέρες, ἐκπρόσωποι τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων, κυρίες καί κύριοι, εὐχαριστῶ γιά τήν ἰδιαίτερη τιµή πού µοῦ γίνεται νά συµµετέχω στήν λίαν ἐνδιαφέρουσα ἡµερίδα µέ θέµα «Γνωριµία µέ τό Ἰσλάµ», πού διοργανώνουν ἡ Εἰδική Συνοδική Ἐπιτροπή παρακολουθήσεως τῶν Εὐρωπαϊκῶν Θεµάτων καί ἡ Συνοδική Ἐπιτροπή ιορθοδόξων καί ιαχριστιανικῶν Σχέσεων, ὑπό τήν αἰγίδα ὑµῶν, Μακαριώτατε, πού συµµερίζεστε τήν ἀγωνία τῶν ἡµερῶν µας στό ζήτηµα τῆς συµβιώσεως τῶν Χριστιανῶν µέ τούς Μουσουλµάνους. Ἐγώ, κατά τό πρόγραµµα, θά περιοριστῶ στό ἱστορικό µέρος τῆς ἐξελίξεως τοῦ Ἰσλάµ καί τῆς ἐµφανίσεως τῶν διαφόρων θρησκευτικῶν σεκτῶν καί παραδόσεων, ὥστε νά καταστεῖ ἐφικτό νά κατανοήσουµε κατά τό δυνατόν αὐτή τή νέα θρησκεία. Ἐάν ἐπιχειρούσαµε νά δώσουµε ἕναν ὁρισµό τοῦ Ἰσλάµ θά λέγαµε ὅτι σύµφωνα µέ τήν οἰκεία διδασκαλία του εἶναι «ἡ ἀποκλειστική ὁµολογία» τοῦ ἑνός παντοδύναµου Θεοῦ καί «ἡ τελεία ὑποταγή» στήν ἐντολή του. Σηµαίνει µέ ἄλλα λόγια τήν ἀποδοχή τῆς ἀποκάλυѱης καί τήν ἐφαρµογή τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ. Οἱ πιστοί τοῦ Ἰσλάµ (µουσλιµούν) ἀποτελοῦν µία πολιτική καί θρησκευτική κοινότητα (οὔµµα), πού ἱδρύθηκε ἀπό τόν ἴδιο τό Μωάµεθ, σύµφωνα µέ τό θέληµα τοῦ Θεοῦ του. Ἡ ὑποταγή στό νόµο πού ἀποκαλύπτεται στό Κοράνιο, ἔχει ἐφαρµογές στή δηµόσια καί ἰδιωτική συµπεριφορά τῆς οὔµµα καί ἐπηρεάζει τήν πολιτική ἱστορία τοῦ Ἰσλάµ. Ἀσφαλῶς ἡ κατανόηση τοῦ Ἰσλάµ ἀπαιτεῖ πρωτίστως τή µελέτη τοῦ ἱεροῦ Κορανίου, τοῦ ἐγγράφου τῆς ἱδρύσεως τῆς νέας θρησκείας, ὅπου βρίσκεται ἀποθησαυρισµένος ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ καί ἀποκαλύπτεται ἡ θεότητά του καί ἡ ἐντολή του πρός τούς πιστούς ὀπαδούς του. -1-

2 Εἶναι γνωστό πώς ἡ ἰσλαµική θρησκευτική παράδοση διέσωσε κατά τρόπο ἀποσπασµατικό τά ἱστορικά συµφραζόµενα πού ἀφοροῦν στήν ἀποκάλυѱη καί στά µηνύµατα τοῦ Κορανίου τοῦτο συνέβη µετά τό θάνατο τοῦ Μωάµεθ, ἀπό τόν τρίτο στή σειρά χαλίφη, τόν Οὐθµάν ( ). Ἡ ἀνάγκη νά διατηρηθεῖ ἡ ἑνότητα στή διδασκαλία τοῦ Ἰσλάµ, ὁδήγησε στή συλλογή ὅλων τῶν κειµένων καί τή συγκρότηση καί ταξινόµηση 114 σουρῶν. Προηγεῖται ἡ φάτιχα, σούρα πού ἀποτελεῖ µία σύντοµη προσευχή, καί ἀκολουθοῦν τά ἐκτενή νοµικά κείµενα τῆς ὄѱιµης, ὅπως χαρακτηρίζεται, περιόδου στήν Μεδίνα. Ὡστόσο δέν ἔλειѱαν οἱ µειονότητες πού ἀµφισβήτησαν τή γνησιότητα καί τήν ἀκεραιότητα τοῦ κανονικοῦ κειµένου τοῦ Κορανίου. Εἶναι γνωστό πώς σέ ἀρκετά σηµεῖα ἔχουν παρεισφρύσει στοιχεῖα κατά πολύ µεταγενέστερα τῆς ἱστορικῆς παρουσίας καί διδασκαλίας τοῦ Μωάµεθ. Εἶναι ἐπίσης σαφές πώς τό Ἰσλάµ ὡς θρησκεία δέχθηκε καί υἱοθέτησε ἀντιλήѱεις γιά τό δίκαιο καί τήν ἠθική ἀπό τήν πολυθεϊστική λατρεία τῆς προϊσλαµικῆς Ἀραβίας, καθώς καί ἀπό τίς κατ ἐξοχήν µονοθεϊστικές θρησκεῖες, τόν Ἰουδαϊσµό καί τό Χριστιανισµό. Ὑπῆρξαν κάποια ρεύµατα καί ἴσως κάποια «πρωτότυπα», ἀπό τά ὁποῖα ἄντλησε πληροφορίες τό Ἰσλάµ, ἐν κατακλείδι ὅµως προχώρησε στή διάδοση µίας νέας διδασκαλίας καί πρακτικῆς. Ὁ προϊσλαµικός θεός Ἀλλάχ (ἐκ τοῦ ἀραβικοῦ ἀλ-ἰλάχ πού σηµαίνει θεός) κατέστη ὁ ἕνας καί µόνος ἀληθινός Θεός, τό ἱερό τῶν θεοτήτων τῆς Μέκκας Κά αµπα παρέµεινε τό πνευµατικό κέντρο τῆς νέας θρησκείας, ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς θείας οἰκονοµίας τοῦ Ἰσλάµ. Ὁ Μωάµεθ µετά τή δηµόσια ἐµφάνισή του στή Μέκκα κατανόησε τήν ἀποστολή του ὡς τοῦ τελευταίου Προφήτη τοῦ Θεοῦ πρός τούς ἀνθρώπους. Ἔχοντας ἀπό τήν πλευρά του τή βεβαιότητα πώς ὁ Θεός τῶν Ἰουδαίων, τῶν Χριστιανῶν καί ὁ δικός του εἶναι κοινός, κήρυξε τή νέα θρησκεία, συντάσσοντας µέ τοῦτο τόν τρόπο µία «νέα βίβλο», τό Κοράνι. Στή Μεδίνα στά ἑπόµενα χρόνια µετά τήν Ἐγίρα, τό 622, οἱ βασικοί θρησκευτικοί θεσµοί τοῦ Ἰσλάµ πῆραν τή µορφή πού ἔχουν µέχρι σήµερα. Τήν ἴδια περίοδο κατόρθωσε ὁ Μωάµεθ νά ἑνώσει τούς Ἄραβες καί νά δηµιουργήσει τό ἰσλαµικό κράτος, πού προσέλαβε ὅµως τή µορφή θρησκευτικοῦ θεσµοῦ, πού προστάτευε τή λατρεία τοῦ ἑνός πραγµατικοῦ Θεοῦ καί εἶχε ὡς µέληµα τήν παράλληλη ἀπονοµή τῆς δικαιοσύνης καί τήν µέ κάθε µέσο διάδοση τῆς µουσουλµανικῆς πίστεως. Ὅµως οἱ ἀλλαγές, οἱ κατακτήσεις τῶν Ἀράβων καί ἡ ἐξάπλωση τοῦ Ἰσλάµ, προκάλεσαν καί συνεχεῖς ἑρµηνεῖες τοῦ ἱεροῦ βιβλίου, τοῦ Κορανίου. Ἡ σταδιακή αὔξηση τῶν θρησκευτικῶν καί πολιτικῶν θεσµῶν προκάλεσε τή δη- -2-

3 µιουργία κλάδων τῆς δογµατικῆς καί τῆς καθηκοντολογίας, ὅπου συστηµατοποιήθηκε ἡ γνώση (ἴλµ) πού περιέχεται στό Κοράνι. Οἱ διαφωνίες πού προκλήθηκαν κατά τήν ἑρµηνεία καί τήν ἐφαρµογή τοῦ Κορανίου, στάθηκαν ἡ κύρια ἀφορµή γιά νά κλονίσουν τό κράτος καί τήν κοινωνία τῶν Ἀράβων. Γίνεται πλέον σαφές πώς ἡ νέα θρησκεία ἀποτέλεσε καί πρόκληση, µέ συνέπεια νά ξεσπάσουν οἱ πρῶτες συγκρούσεις ἀπό τή µία εἴχαµε τούς Ἄραβες καί ἀπό τήν ἄλλη τούς ἀλλοεθνεῖς µουσουλµάνους-µέλη τῆς κοινότητας, ἀπό τή µία τή θεοκρατία καί ἀπό τήν ἄλλη τή µοναρχία, ἀπό τή µιά τή φυλή καί ἀπό τήν ἄλλη τή µουσουλµανική κοινότητα κ.ο.κ. ιαµάχες πού ξέσπασαν ἐκείνη τήν περίοδο µπορεῖ νά εἶχαν κατά τήν πρώτη φάση ὡς κίνητρο τήν οἰκονοµική ἐκµετάλλευση, ὡστόσο ὑπῆρξαν καί ἔριδες γιά τίς βασικές ἀρχές καί τούς θεσµούς τῆς κοινότητας, ὅπως ἡ νοµιµότητα τῶν χαλίφηδων (χαλίφα, τῶν διαδόχων τοῦ Μωάµεθ). Πράγµατι, ὁ θάνατος τοῦ Μωάµεθ τό 632 προκάλεσε ἔντονους κραδασµούς στό νεοσύστατο θεοκρατικό καθεστώς. Μέ δεδοµένη τή διαίρεση τῶν Ἀράβων σέ φυλές, πρώτη σκέѱη ἦταν ἡ κάθε µία νά ἐκλέγει τό δικό της ἰµάµ (ἡγέτη). Ἀπό τήν ἄλλη οἱ σύντροφοι τοῦ Μωάµεθ, οἱ µετέπειτα διάδοχοί του, πού δέν εἶχαν πλέον τά χαρακτηριστικά τοῦ «προφήτη», ἀλλά τοῦ «ἀντιπροσώπου» του, ὑπεραµύνθηκαν τῆς ἀρχῆς ἡ οὔµµα νά παραµείνει ὡς κοινότητα ἑνιαία καί γι αὐτό διετύπωσαν ἀπόѱεις πώς οἱ ἡγέτες ἔπρεπε νά διακρίνονται κυρίως γιά τήν εὐσέβειά τους, ὥστε ἡ ἀνάληѱη τῆς ἐξουσίας νά εἶναι ἀρεστή στό Θεό. Αὐτή ἡ γενική ἀρχή ὑπέκρυπτε τά πρῶτα ѱήγµατα τῆς ἐπερχόµενης διαµάχης γιά τή διαδοχή. Οἱ δύο πρῶτοι χαλίφηδες ἀνῆλθαν στήν ἐξουσία µέ πλήρη ἀποδοχή πρῶτος ὁ Ἀµπού Μπάκρ ( ), πού ἕνωσε τούς Ἄραβες στούς πρώτους µεγάλους κατακτητικούς πολέµους καί στή συνέχεια ὁ Οὔµαρ ἴµπν ἀλ-χαττάµπ ( ), πού µέ τήν πολιτική του οὐσιαστικά θεµελίωσε τό ἰσλαµικό βασίλειο. Ἡ ἄνοδος στήν ἐξουσία τοῦ Οὐθµάν ἴµπν Ἀφφάν ( ) καί ἡ µεροληπτική στάση του προκάλεσε τίς πρῶτες ἐσωτερικές ἔριδες µεταξύ τῶν φυλῶν τοῦ Προφήτη, πού εἶχαν ὡς συνέπεια νά ἀµφισβητηθεῖ τό καθεστώς τῆς θεοκρατίας. Ἔτσι εἴχαµε τήν ἐµφάνιση τοῦ «νεωτερισµοῦ» (µπίντ α), πού θεωρήθηκε αἵρεση ὡς πρός τήν «παράδοση», τή σούννα. Ἡ δολοφονία τοῦ Οὐθµάν τό 656 προκάλεσε τήν πρώτη φίτνα (διχόνοια) καί τόν 1ο ἐµφύλιο πόλεµο, πού ξέσπασε ἀνάµεσα στίς φατρίες (οὔµµα) τήν ἐποχή τοῦ διαδόχου του Ἄλι ( ). Ἔτσι οὐσιαστικά σχηµατοποιήθηκαν καί τά δόγµατα τοῦ πρώτου στήν ἱστορία τοῦ Ἰσλάµ θρησκευτικοῦ σχίσµατος. Ἀρκετοί ἀπό τούς κατά καιρούς ἀποστάτες, ἤδη ἀπό τήν ἐποχή τοῦ Ἀµπού -3-

4 Μπάκρ, θέλησαν νά δώσουν στίς ἐξεγέρσεις τους καί θρησκευτική διάσταση. Ὑποστήριξαν πώς ἦταν καί αὐτοί προφῆτες καί παρουσίασαν «ἀποκαλύѱεις» στό ὕφος πού περιεχόνταν οἱ ἀντίστοιχες στό Κοράνι. Τούτη ὅµως τή φορά ἡ ἐξέγερση προσέλαβε τή µορφή εὐρύτερης σύγκρουσης. «Σία» (Σιϊτικό Ἰσλάµ). Ἡ φατρία (φυλή) τοῦ Ἄλι (σί ατ Ἄλι ἤ «σία») στήριξε τή νοµιµότητα τῆς ἐκλογῆς του σέ χαλίφη, στό γεγονός ὅτι ἦταν συγγενής ἐξ αἵµατος καί ἐξ ἀγχιστείας τοῦ Μωάµεθ καί κατά συνέπεια µόνο ἐκεῖνος µποροῦσε νά πάρει τή θεϊκή ἔµπνευσή του καί νά τόν διαδεχθεῖ µετά τό θάνατό του. Ἀργότερα, ὅταν ἡ «σία» πλέον θεωρήθηκε ὡς αἵρεση τοῦ Ἰσλάµ, διατυπώθηκε ἡ θέση πώς ὁ Μωά- µεθ µέ ἀναγόρευση (νάσς) καί προσωπικό κληροδότηµα (οὐασίγια), διώρισε τόν Ἄλι πνευµατικό ἐπιστάτη, ἰµάµη, καί συγχρόνως τόν ἔχρισε καί κεφαλή τῆς θεοκρατίας. Ἡ ἐκλογή τοῦ Ἄλι σέ χαλίφη ὑποστηρίχθηκε ἐνθέρµως ἀπό τούς ἀνσαρίτες, τούς κατοίκους τῆς Μεδίνας καί «βοηθούς» τοῦ Μωάµεθ µετά τήν Ἐγίρα. Ὡστόσο, ὁ Ἄλι δέν εἶχε µέ τό µέρος του παρά µόνο τούς ἐχθρούς τοῦ Οὐθµάν καί ἔτσι δέν µπόρεσε νά πάρει ἐκδίκηση γιά τή δολοφονία του. Ἡ ἀντιπαράθεσή του µέ τήν χήρα τοῦ Μωάµεθ Ἄ ισα καί τή φυλή τοῦ Κουράις καί ἡ γνωστή «µάχη τῆς καµήλας» τό 656, οὐσιαστικά προκάλεσαν τή διαίρεση τοῦ Ἰσλάµ στούς ὀπαδούς τῆς ἀριστοκρατίας στή Μέκκα, στή φατρία τοῦ Ἄλι µέ ἕδρα τήν Κούφα καί τούς Οὐµαγιάδες στή Συρία. Ὁ Μωαβίας (Μου άουιγια) ἀπό τήν πλευρά τῶν Οὐµαγιαδῶν κατόρθωσε νά νικήσει τόν Ἄλι καί µετά τή δολοφονία τοῦ τελευταίου τό 661, νά παραµείνει ὁ µοναδικός καί ἀδιαφιλονίκητος ἡγεµόνας τοῦ χαλιφάτου, µεταφέροντας τήν ἕδρα του στή αµασκό. Χαριτζίτες (χαουάριτζ). Αὐτή τήν περίοδο πραγµατοποιήθηκε ἡ ἔξοδος (χαράτζ) ἀπό κάποιες ἀραβικές φυλές, τούς Χαριτζίτες (χαουάριτζ), οἱ ὁποῖοι κινήθηκαν ἐνάντια στήν ἐξουσία πού καταλαµβανόταν ἀπό σφετεριστές, κυρίως ὅµως ἐπειδή ἡ διανοµή τῶν δωρεῶν (ντιβάν) ἀπό τόν χαλίφη Οὔµαρ δέν τούς συµπεριλάµβανε. Ἔτσι ἐξέφρασαν πικρία καί πρός τή «σία» καί πρός τούς Οὐµαγιάδες, ἐνῶ ἡ ἰδεολογία πού σχηµατοποιήθηκε µέ ἀφορµή τήν ἐξέγερσή τους, εἶχε ἐντονότατα στοιχεῖα φονταµενταλισµοῦ, ἀφοῦ ὑποστήριζαν πώς µόνο ἡ ἀποκεκαλυµένη ἐντολή τοῦ Θεοῦ µποροῦσε νά ὁρίσει τήν ἐξέλιξη τῶν γεγονότων, πού ἀφοροῦσαν τήν οὔµµα, ἐνῶ ὁ χαλίφης θά ἔπρεπε νά εἶναι ὁ πιό εὐσεβής µουσουλµάνος καί νά ἐκλεγεῖ καθολικά ἀπό τήν κοινότητα. Σέ µεταγενέστερες περιόδους ὀπαδοί -4-

5 αὐτοῦ τοῦ δόγµατος, τῆς ἰµπαντίγια, ἵδρυσαν βραχύβιες αὐτόνοµες κοινότητες στήν περιοχή τῆς Ἀραβίας καί στή Βόρεια Ἀφρική. Τήν περίοδο ἐκείνη ἡ «σία» πλέον ἔλαβε τό χαρακτήρα µιᾶς πολιτικῆς καί θρησκευτικῆς ἀντιπολίτευσης πολιτικά στράφηκε ἐναντίον τῶν Οὐµαγιαδῶν, ἐνῶ θρησκευτικά προσδοκοῦσε τήν ἄνοδο τοῦ ὀρθοῦ καί δικαίου ἰµάµη, προσλαµβάνοντας µέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου τά στοιχεῖα µιᾶς χιλιαστικῆς σέκτας. Στό πολιτικό σκέλος, ὁ γιός τοῦ Ἄλι, Χουσάιν, φονεύθηκε ἀπό τό διάδοχο τοῦ Μωαβία, Γιαζίντ, στήν περιοχή Κερµπαλά. Ὁ ἀδελφός του, Χάσαν, παραιτήθηκε ἀπό τό ἀξίωµά του καί λίγα ἔτη ἀργότερα τήν ἡγεσία τῆς «σία» ἀνέλαβε ὁ µεγαλύτερος γιός τοῦ Ἄλι, ὁ Μουχάµµαντ. Σηµειώνουµε ἐδῶ πώς πολιτικά ἡ «σία» παρέµεινε συνυφασµένη µέ τήν ἀραβική «ἀριστοκρατία» τῆς οἰκογένειας τοῦ Μωάµεθ. Στό θρησκευτικό σκέλος, κύριοι ὑποκινητές τοῦ σιϊτικοῦ Ἰσλάµ ὑπῆρξαν οἱ µή Ἄραβες µουσουλµάνοι, πού προέρχονταν ἀπό τίς τάξεις τῶν Ἰρανῶν µαουάλι (=«πελάτες» µίας ἐκ τῶν ἀραβικῶν φυλῶν), πού ἔφεραν µαζί τους ἔντονα τά στοιχεῖα τῆς περσικῆς κουλτούρας. Προσδοκοῦσαν πώς ὁ ἰµάµης πού θά ἔπρεπε νά ἐκλεγεῖ καί θά ἀναλάβει τήν ἡγεσία τῆς οὔµµα θά προερχόταν ἀπό φυσική διαδοχή, θά ἦταν νόµιµος, καθολικῆς ἀποδοχῆς, ἀναµάρτητος καί δίκαιος, ἐπιστάτης καί ἡγέτης τῆς κοινότητος, µέ µία λέξη ὁ «δίκαιος διάδοχος», ὁ µάχντι. Ἀπό τήν πλευρά τους οἱ Οὐµαγιάδες ἀντελήφθησαν τήν ἀντιπαράθεση πού ὑπῆρχε ἀνάµεσα στούς σιίτες καί τούς Χαριτζίτες καί στούς ἀσράφ, τούς ἡγέτες τῶν ἀραβικῶν φυλῶν, καί τούς µαουάλι, πού προσδοκοῦσαν τή συµµετοχή τους στήν ἐξουσία, καί τήρησαν µία πολιτική πού συντηροῦσε τή διαίρεση καί τίς ἀναταραχές. Ἡ πολιτική δυναστεία πού διαδέχθηκε τούς Οὐµαγιάδες, οἱ Ἀββασίδες, ἔκαναν καί αὐτοί τήν ἐπανάστασή τους στό ὄνοµα τοῦ «οἴκου» τοῦ Μωάµεθ, υἱοθετώντας τή θρησκευτική προσδοκία τοῦ δικαίου διαδόχου, τοῦ µάχντι. Ἔτσι ξεκίνησαν τήν προπαγάνδα τους στό Χορασάν µέ τό ὄνοµα χασιµίγια, καί ὑποστηρίχθηκαν στήν Κούφα ἀπό τή «σία». Ὡστόσο ὁ ἀλ-μανσούρ ( ), ἦταν ἐκεῖνος πού ἀκύρωσε κάθε πολιτική φιλοδοξία τῆς «σία», προκρίνοντας ἀντί τῆς θρησκευτικῆς νοµιµοποίησης, τή νοµιµοποίηση ἀπό τή δυναστεία. Ἡ «σία» ἔπειτα ἀπό µία σειρά ἐξεγέρσεων πού δέν ἀπέφεραν καρπούς, συσπειρώθηκε γύρω ἀπό τούς ἰµάµηδες τῆς γενιᾶς τοῦ Χουσάιν ἴµπν Ἄλι αὐτή τήν περίοδο ἀναπτύχθηκε ἡ γραµµή τῆς ζαϊντίγια (<Ζαΐντ ἴµπν Ἄλι), τῶν ἀπογόνων τοῦ Ἄλι, πού δικαιολογοῦσε τήν ἀνοχή στήν ἑκάστοτε ἐξουσία. Αὐτή -5-

6 ἡ ἀντίληѱη µετά τό β ἥµισυ τοῦ 9ου αἰ. υἱοθετήθηκε σέ µικρά κρατίδια στή περιοχή τῆς Ὑεµένης καί τῆς Κασπίας. Παρατηροῦµε πώς στή διάρκεια τῆς δυναστεία τῶν Ἀββασιδῶν θεµελιώθηκαν µία σειρά ἀπό «ὀρθόδοξες» σχολές δικαίου µέ σηµεῖο ἀναφορᾶς τό Κοράνι καί τίς ἀναγνωρισµένες θρησκευτικές παραδόσεις τῆς πρώιµης περιόδου. Σταδιακά ἡ «σία» παραιτήθηκε κάθε πολιτικῆς φιλοδοξίας καί µετά τό 873 διατυπώθηκε ἡ θέση πώς ὁ 12ος ἰµάµης ἀπό τούς ἀπογόνους τοῦ Ἄλι ἐξαφανίστηκε καί ἔσπασε ἡ ἁλυσίδα τῶν ἰµάµηδων. Ἀντ αὐτοῦ, ἐµφανίστηκαν κάποιοι οὐακίλ (=ἐξουσιοδοτηµένοι), πού ἐλάµβαναν ὁδηγίες ἀπό αὐτόν. Μετά τό 940 καί τό θάνατο καί τοῦ 4ου οὐακίλ, οὐσιαστικά ὁ δεσµός µέ τόν ἰµάµη διεκόπη ὁριστικά. Πλέον ἡ ἔλευση τοῦ µάχντι στή σιιτική θεολογία προσέλαβε ἐσχατολογική διάσταση, ἀφοῦ τοῦτο θά συνέβαινε στό τέλος τῶν καιρῶν γιά νά ἀποκαταστήσει τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί νά ἐγκαθιδρύσει ἕνα κράτος δικαίου. Ἐπρόκειτο γιά τούς ὀπαδούς τοῦ ωδεκατικοῦ Σιιτισµοῦ. Ἡ πίστη καί ἡ ζωή τῶν σιιτῶν µουσουλµάνων στηρίχθηκε πλέον στήν ἀρχή τῆς ἀνοχῆς στά φαινόµενα τῆς ἀδικίας, ἀφοῦ προσδοκοῦσαν τήν τελική θριαµβευτική ἔλευση τοῦ µάχντι. Τό 16ο αἰ. αὐτή ἡ ἀντίληѱη προσέλαβε ἐπίσηµη θρησκευτική µορφή, ὅταν ἡ δυναστεία τῶν Σαφαβιδῶν ἀνέδειξε τή «σία τῶν ἰµάµηδων» ἤ «σία τῶν δώδεκα» σέ θρησκεία τοῦ κράτους καί κατέστησε τούς κληρικούς της θεσµό µέ κρατική ὑπόσταση στό Ἰράν. Ἀποτέλεσµα τῶν ἀλλαγῶν στή «σία» ἦταν ἡ διάσπασή της, ἡ δηµιουργία τοῦ σχίσµατος «τῶν ἑφτά» καί ἡ ἐµφάνιση µιᾶς µικρότερης µερίδας τῆς ἰσµα ιλίγια, πού ἀναγνώριζε στό πρόσωπο τοῦ Μουχάµµαντ ἴµπν Ἰσµα ίλ τόν ἕβδοµο καί τελευταῖο ἰµάµη, πού καί αὐτός πέρασε στήν «ἀφάνεια». Αὐτοί ὀνοµάστηκαν Ἑβδοµικοί ἤ Ἰσµαηλίτες. Ἀνέπτυξαν µία ἐσωτερική πνευµατικότητα πού ἀναζητοῦσε ἕνα κρυµµένο (µπάτιν) νόηµα στή γραφή. Στίς κατώτερες τάξεις τοῦ λαοῦ ἐφήρµοζαν τή σουννιτική διδασκαλία, σέ ἀνώτερες ὅµως τάξεις ὑπῆρχε µία ἀπόκρυφη φιλοσοφία καί πνευµατικότητα. Πίστευαν ὡστόσο στό ἀκέραιο, ὅπως καί οἱ ἄλλοι µουσουλµάνοι, πώς ἡ πίστη δέν εἶχε καµµία ἀξία ἐάν δέν συνδυαζόταν µέ τόν πολιτικό ἀκτιβισµό. Στά τέλη τοῦ 9ου αἰ. ἐµφανίστηκε µία νέα ὁµάδα, οἱ Καρµάτες, πού πῆραν τό ὄνοµά τους ἀπό τόν ἀρχηγό τους Χαµντάν Καρµάτ, καί τό κίνηµά τους ἀνανέωσε τόν ἐπαναστατικό ἐνθουσιασµό τῆς «σία», κάνοντας λόγο γιά τόν µαχντί ἤ κά ιµ, πού θά ἔφερνε τήν κοινωνική δικαιοσύνη. Στήν διδασκαλία τους ὑπάρχουν ἀναφορές γιά τόν πεφωτισµένο ἰµάµη, µέ προεκτάσεις σέ θέµατα φιλοσοφίας καί ἀποκρυφισµοῦ. Ἡ ἐπαναστατική τους δράση ἐπηρέασε τήν πορεία τοῦ χαλιφάτου -6-

7 στίς ἀρχές τοῦ 10ου αἰ., λίγο πρίν τήν εἰσβολή καί κυριαρχία τῶν Τούρκων, µέ σοβαρές πολιτικές διαστάσεις καί ἐσωτερικές διασπάσεις σέ µικρότερα χαλιφάτα. Ἡ ἄνοδος τῶν Φατιµιδῶν τόν 10ο καί 11ο αἰ. προκάλεσε τή δηµιουργία νέων σχισµάτων στό Ἰσλάµ. Ἐµφανίστηκαν οἱ ροῦζοι, πού λάτρευαν τό θεοποιηµένο χαλίφη τῶν Φατιµιδῶν ἀλ-χάκιµ ( ), καί ἡ κίνηση τῶν νιζαρίγια (<Νιζάρ, γιός τοῦ Μουστάνσιρ), πού ἐξελίχθηκε σέ τροµοκρατικό κίνηµα στήν Περσία καί στή συνέχεια στή Συρία. Ἡ πολυδιάσπαση τῆς «σία» οὐσιαστικά προκάλεσε τή δηµιουργία τῆς αἵρεσης τῶν «ριζοσπαστικῶν» (γκουλάτ), ἐνῶ εἶναι πλέον σαφές πώς ἀπό τήν ἄλλη οἱ σχολές τοῦ δικαίου ἀναπτύχθηκαν µέ οὐσιαστική πρόοδο καί σταθερό προσανατολισµό στό κείµενο τοῦ Κορανίου καί τίς διδασκαλίες τοῦ Μωάµεθ. Θεολογικές παραδόσεις Κωδικοποιώντας τίς θεολογικές προεκτάσεις καί συνέπειες πού ἐπέφερε τό σχίσµα τῶν πρώτων ἐµφυλίων στόν κόσµο τοῦ Ἰσλάµ, ἔχουµε ἀπό τή µία τή διχογνωµία γιά τήν νοµιµότητα τῶν χαλίφηδων, τόν φονταµενταλισµό καί τήν ἀντίσταση τῶν Χαριτζιτῶν πρός κάθε µορφή ἐξουσίας καί τήν ἐµµονή τῆς «σία» γιά τήν αὐθεντία, πού στό πρόσωπο τοῦ ἰδανικοῦ ἰµάµη θά ἐξασφάλιζε τή σωτηρία τῆς κοινότητας (οὔµµα). Ἀπό τήν ἄλλη ἔχουµε τήν ἰδέα ἑνός δικαίου Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπαιτοῦσε ἀπό τούς ἀνθρώπους νά ἐνεργοῦν δίκαια, τιµωροῦσε τούς ἁµαρτωλούς καί ἐπιβράβευε τούς πιστούς (δόγµα Χαριτζιτῶν). Ἡ κανταρίγια (ἀπό τό κάνταρ) ἔγινε ἡ θεωρητική βάση πολλῶν µουσουλµάνων θεολόγων, πού πίστευαν ὅτι ἀπό τό Θεό δέν µπορεῖ νά προέρχονται ἐνέργειες πού παραβίαζαν τό αἴτηµα γιά δικαιοσύνη, καί ὅτι δέν ὑπάρχει δίκαιη κρίση χωρίς ἐλευθερία βούλησης, µία θεολογία πού ἦλθε σέ ἀντιπαράθεση µέ τήν παραδοσιακή γραµµή πού βασιζόταν στό κείµενο τοῦ Κορανίου καί τή σούννα τοῦ Μωάµεθ. Τήν ἴδια περίοδο ἀναπτύχθηκε ὁ θεωρητικός «λόγος» ἡ «συζήτηση» γιά τό Θεό καί τόν κόσµο, δίδοντας ὤθηση στό καλάµ, πού ἐµφανίστηκε γιά νά προασπίσει τήν καθαρή πίστη. Σταδιακά ἐπῆλθε ὁ διαχωρισµός τῆς νοµικῆς ἐπιστήµης, πού εἶχε τεράστια ἐπίδραση στήν ἰσλαµική εὐσέβεια, ἀπό τή θεολογία, τοῦ φίκχ (νοµική ἐπιστήµη) ἀπό τό ἴλµ (γνώση πού περιέχεται στήν ἀποκάλυѱη). Ἡ θεωρία πού ἀνέπτυξαν οἱ θεολόγοι τοῦ καλάµ, χρησιµοποιοῦσε εὐρέως φιλοσοφικούς ὅρους δανεισµένους ἀπό τήν ἑλληνική σκέѱη καί τή χριστιανική διδασκαλία, µέ ἀποτέλεσµα µετά τόν 8ο αἰ. νά ἀναπτυχθεῖ µία ἰσλα- µική φιλοσοφία µέ δάνεια ἀπό τόν νεοπλατωνισµό καί τά ἔργα τοῦ Ἀριστοτέλη. -7-

8 Βασικές ἀρχές τῆς διδασκαλίας τοῦ καλάµ ἦταν ἡ «δικαιοσύνη» τοῦ Θεοῦ ἀπέναντι στήν ἀνθρώπινη ἐλευθερία, ἡ «ὁµολογία τῆς ἑνότητας», δηλαδή ἡ προβολή και ὑπεράσπιση τοῦ µονοθεϊσµοῦ. Ἀνέκυѱε ὡστόσο καί τό ζήτηµα ἐάν ἐγγυητής τῆς νοµιµότητας στό Ἰσλάµ ἦταν ἡ παράδοση ἤ τό χάρισµα. Στήν µία πλευρά εἴχαµε τούς ἀπόγονους τῆς περσικῆς ἀριστοκρατίας, παλαιότερα τούς µαουάλι, ἐνῶ στήν ἄλλη τούς ὀπαδούς τῆς ἀναπτυσσόµενης ἰσλαµικῆς παράδοσης, ὅπου λειτουργοῦσε ὡς πρότυπο ὄχι ὁ χαρισµατικός ἡγέτης, ἀλλά ἡ χαρισµατική κοινότητα. Σταδιακά ἄρχισε µία προσπάθεια νά ὑπάρξει συνδιαλλαγή τῆς παραδοσιακῆς γραµµῆς, πού προέτασσε τό γράµµα τῆς κορανικῆς ἀποκάλυѱης καί τήν πρακτική τοῦ ἀρχικοῦ Ἰσλάµ, µέ τή «σία», πού θεωροῦσε τόν ἰµάµη ὡς ἐξουσιοδοτηµένο ἑρµηνευτή τῆς θεϊκῆς βουλήσεως. Εἰσηγητής µιᾶς τέτοιας στάσεως ὑπῆρξε ὁ χαλίφης ἀλ-μα µούν (ἀρχές 9ου αἰ.), χωρίς ὅµως νά κατορθώσει νά φέρει ἀποτελέσµατα µέ τήν τακτική τοῦ συµβιβασµοῦ. Τό 848 ἡ «σούννα τοῦ Προφήτη» (κωδικοποιηµένη παράδοση), ἐπανῆλθε στήν ἀρχική της θέση στήν πρακτική τῆς οὔµµα. Ἀναπτύχθηκε τό δόγµα στή βάση τοῦ κειµένου τοῦ Κορανίου, χωρίς θεωρητική ἑρµηνεία. Στά µέσα τοῦ 10ου αἰ. εἶχε διατυπωθεῖ ἡ σουννιτική θεολογία, ἐνῶ οἱ σχολές τοῦ δικαίου διοίκησαν τήν ὀρθόδοξη, τήν παραδοσιακή ἐκδοχή τοῦ Ἰσλάµ. Ὅλες οἱ ἄλλες θεωρίες καί διδασκαλίες, «σία», χαουάριτζ, µούρτζι α, τζαχµίγια καί µου τάλιζα, ἀντιµετωπίστηκαν ὡς αἱρέσεις, ἔναντι τῶν ὁποίων συγκροτήθηκε ἡ ὀρθόδοξη ὁµολογία πίστεως στό Ἰσλάµ. Οἱ βασικές θέσεις τῆς σουννιτικῆς θεολογίας ὑπῆρξαν: α. Ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀντιληπτή ἀπό τόν ἄνθρωπο δι ἀποκαλύѱεως, στήν πραγµατικότητα ὅµως παραµένει ἀσύλληπτη. β. Οἱ ἐνέργειες τοῦ ἀνθρώπου καθορίζονται ἀπό τό Θεό καί ἡ µοίρα του εἶναι προκαθορισµένη. γ. Ἡ ὁµολογία τοῦ Ἰσλάµ ἐξασφαλίζει τή δικαιολόγηση τῶν ἐνεργειῶν τοῦ πιστοῦ, χωρίς νά ἀποτελεῖ ἐγγύηση ἀπόλυτης πίστεως. Πρέπει νά παρατηρήσουµε ἐδῶ πώς οἱ σχολές δικαίου ὑπῆρξαν ἐκεῖνες πού µετέφεραν µέ πιστότητα τήν ὀρθόδοξη ἐκδοχή τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἰσλάµ. Ἀκό- µη ἡ µυστικιστική ἐσωτερίκευση καλλιέργησε τή βεβαιότητα τῆς σωτηρίας καί τή γνώση τοῦ Θεοῦ. Ἡ µουτάζιλα παρέµεινε πολύ δυσνόητη γιά τή µεγάλη πλειοѱηφία τῶν µουσουλµάνων. Ὁ ἀσαρισµός ἔγινε ἡ κυρίαρχη φιλοσοφία τοῦ σουννιτικοῦ Ἰσλάµ, ἦταν δέ µᾶλλον ἕνα µυστικό καί διαλογιστικό σύστηµα, πού ἐνθάρρυνε -8-

9 τούς πιστούς νά βλέπουν παντοῦ τή θεϊκή παρουσία, ἐνῶ ἦταν συγγενής µέ τό πνεῦµα τῆς σαρία. Ἡ µίµηση τοῦ Μωάµεθ, τῆς ζωῆς του, τῶν ἔργων του, καθιστοῦσε τούς πιστούς µουσουλµάνους ἀρεστούς στό θέληµα τοῦ Θεοῦ. Μέχρι τά µέσα τοῦ 10ου αἰ. ἡ εὐσέβεια τῆς σαρία εἶχε καθιερωθεῖ σ ὁλόκληρο τό χαλιφάτο. Τήν περίοδο ἐκείνη ὑπῆρχαν τέσσερις ἀναγνωρισµένες νοµικές σχολές, ἡ Χαναφί, ἡ Μαλικί, ἡ Σαφιή καί ἡ Χανµπαλί, οἱ ὁποῖες δέν εἶχαν ἰδιαίτερες διαφορές µεταξύ τους. Οἱ Σουννίτες µουσουλµάνοι παρέµειναν ἑνωµένοι κυρίως γιά πολιτικούς λόγους, τιµοῦσαν τό Μωάµεθ καί τούς τέσσερις χαλίφηδες. έν υἱοθέτησαν τή θέση τῶν Σιιτῶν, πού ὑποτίµησαν τό ρόλο τῶν τριῶν πρώτων χαλίφηδων καί θεωροῦσαν ὡς µόνο νόµιµο τόν Ἄλι. Γι αὐτούς ἡ ἑνότητα τῆς κοινότητος, τῆς οὔµµα, ἦταν τό πρῶτο καί κύριο µέληµα. Ἐσωτεριστικά κινήµατα Τήν περίοδο τῶν Ἀββασιδῶν ἐµφανίστηκαν καί τά πρῶτα ἐσωτεριστικά κινήµατα, µέ ὀπαδούς πού ἐµφάνιζαν διανοητικές ἤ µυστικιστικές τάσεις καί προχωροῦσαν σέ µία διαφορετική ἑρµηνεία τῆς Ἰσλαµικῆς θρησκείας. Ἔτσι ἀναδύθηκαν τέσσερις σύνθετες µορφές ἰσλαµικῆς φιλοσοφίας καί πνευµατικότητος καί οἱ ἰδέες τους κρατήθηκαν µυστικές ἀπό τόν πολύ λαό. Οἱ ἰδέες τῶν ἐσωτεριστῶν δέν θεωροῦνταν ἀπό τούς ἴδιους αἱρετικές. Ἄλλωστε στό Ἰσλάµ δέν συναντοῦµε σηµαντικά δόγµατα, ὅπως στό Χριστιανισµό. Σέ κάθε περίπτωση οἱ ὀπαδοί τοῦ ἐσωτερισµοῦ τηροῦσαν στό ἀκέραιο τούς πέντε «στύλους» τοῦ Ἰσλάµ, ἄρα κατ ἀρχήν, δέν ἐτίθετο θέµα ὅτι περεξέκκλιναν τῆς παραδόσεως. Τό πρῶτο ἐσωτεριστικό κίνηµα ὑπῆρξε ὁ ωδεκατικός Σιιτισµός καί τό δεύτερο οἱ Ἰσµαηλίτες καί γιά τίς δύο θρησκευτικές σέκτες ἀναφερθήκαµε παραπάνω. Τό τρίτο ἐσωτεριστικό κίνηµα, ἡ φιλοσοφία (φαλσάφα) ξεκίνησε µέσα ἀπό τήν πολιτιστική ἀναγέννηση τῆς ἐποχῆς τῶν Ἀββασιδῶν καί τῆς ἐπαφῆς µέ τήν ἑλληνική φιλοσοφία, ἐπιστήµη καί ἰατρική. Οἱ φιλόσοφοι (φαϊλασούφ) πίστευαν ὅτι ὁ ὀρθολογισµός ἦταν ἡ ὑѱηλότερη µορφή θρησκείας καί ἤθελαν νά συσχετίσουν τίς πιό ὑѱηλές ἐνοράσεις µέ τήν ἀποκάλυѱη τοῦ Κορανίου. Παρέµεναν ἀπολύτως εὐσεβεῖς καί πιστοί στίς ἐπιταγές τοῦ Κορανίου. Τό τέταρτο ἐσωτεριστικό κίνηµα ὑπῆρξε ὁ σουφισµός. Ὁ εὐσεβής ἀσκητισµός (ζούχντ), στόν ὁποῖο εἶχε τίς ρίζες του, ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ στό ὑπερπέραν (ἰµπάντα) καί ἡ µυστικιστική ἔκσταση (φανά), µαζί µέ τήν ἁπλή πίστη καί τόν ἀποκρυφισµό βρῆκαν ἐφαρµογή καί ἔκφραση στούς µουσουλµάνους -9-

10 µυστικιστές σούφι (ἡ ὀνοµασία προέρχεται ἀπό τό χονδρό µάλλινο ἔνδυµα (τασάουουφ) τῶν ἀσκητῶν). Ἡ ἀνάπτυξη τῆς ἔννοιας τοῦ δίκαιου Θεοῦ, ὁδήγησε πολλούς ἀνθρώπους καί στό Ἰσλάµ, ὅπως στόν Ἰουδαϊσµό καί στό Χριστιανισµό στήν ἐγκατάλειѱη τῶν ἐγκοσµίων καί στόν ἀσκητισµό. Οἱ σούφι ἀναζήτησαν τή σωτηρία στήν ἀποµάκρυνση, ἐνῶ θεωροῦσαν ὅτι τοῦτο βρίσκεται σέ ἀναλογία πρός τήν κλήση τοῦ Μωάµεθ, ὁ ὁποῖος προσεγγίστηκε ἀπό τό Θεό, ὅταν βρισκόταν µακριά ἀπό τούς ἀνθρώπους. Κατόρθωσαν νά γεφυρώσουν τήν ἀπόσταση πού ὑπῆρχε ἀνάµεσα στήν θρησκεία τοῦ νόµου, τήν ὀρθολογιστική γνώση (ἴλµ) καί τή θρησκεία τῆς διαισθητικῆς γνώσεως (µά ριφα). Κατά τήν περίοδο τῶν πρώτων Ἀββασιδῶν ὁ σουφισµός παρέµεινε περιθωριακό κίνηµα. Σέ σχέση µέ αὐτόν τό µυστικισµό ὑπῆρξαν καί ἀποκκλίσεις, ὅπως ὁ µυστικισµός τῆς «µέθης», ἡ µυστικιστική φώτιση, ὁ σουφιτικός µονισµός καί πολυθεϊσµός τοῦ Ἴµπν Ἄραµπι (12ος-13ος αἰ.), οἱ ὁποῖες χαρακτηρίστηκαν ὡς αἱρέσεις. Ἡ σουφίγια ἔγινε ὁ σύνδεσµος νέων µορφῶν θρησκευτικῆς κοινότητας. ηµιουργήθηκαν τά πρῶτα µυστικιστικά τάγµατα ἀπό τά τέλη τοῦ 10ου αἰ., ὅπου οἱ νέοι µυηµένοι (µουρίντ) ἀκολουθοῦσαν ἕνα δάσκαλο µέ κῦρος καί προσωπικότητα. Τά τάγµατα τῶν σούφι υἱοθέτησαν τή µέθοδο καί τό πνεῦµα τῆς σουννιτικῆς παραδόσεως καί ὁ δρόµος τους κατέστη ἔκφραση τῆς ἰσλαµικῆς εὐσεβείας. Αὐτή ἡ ἐπικοινωνία καί συµφιλίωση ἔπαιξε ἐξόχως σηµαντικό ρόλο στήν ὁλοκλήρωση τῆς ἰσλαµικῆς κοινωνίας. Στήν περίοδο τῶν Ὀθωµανῶν Τούρκων ἀναπτύχθηκαν τά λεγόµενα δερβισικά τάγµατα, µεταξύ τῶν ὁποίων καί ἡ σχισµατική µπεκτασίγια. Περισσότερα ἀπό ἑκατό ἄλλα σουννιτικά καί σιιτικά τάγµατα ἐµφανίστηκαν καί δραστηριοποιήθηκαν στό χῶρο τοῦ Ἰσλάµ. Ὥστόσο, οἱ νοµικοί πάντα στηλίτευαν τούς «νεωτερισµούς» τῶν ταγµάτων. Οἱ µουσουλµάνοι µεταρρυθµιστές θεωροῦσαν ѱεύτικες τίς ἐσωτεριστικές µορφές τοῦ Ἰσλάµ καί προσπαθοῦσαν νά ξαναβροῦν τήν ἁγνότητα τῆς πρώτης οὔµµα. Τόν 9ο καί 10ο αἰ. ἡ φιλοσοφία τους, τό φίκχ καί οἱ πρακτικές τους εἶχαν τίς ρίζες τους στό Κοράνι καί τό Μωάµεθ. Μακαριώτατε, Σεβασµιώτατε, Θεοφιλέστατοι, σεβαστοί πατέρες, κυρίες καί κύριοι σύνεδροι, ιαπιστώσαµε λοιπόν πώς ὁ χαρακτήρας τῆς πρώτης θρησκείας τῆς οὔµµα, ἡ φιλοσοφία, ὁ νόµος καί ἡ πνευµατικότητα τοῦ Ἰσλάµ εἶχαν κυρίως πολιτική προέλευση. Στούς ἑπόµενους αἰῶνες τό χαλιφάτο ἤκµασε, ὅµως δέν ἄργησε νά περιέλθει καί σέ περίοδο παρακµῆς τό γεγονός ὅµως ὅτι εἶχε ἤδη ἀποξενωθεῖ κατά πολύ ἀπό τίς βασικές ἀρχές τοῦ Ἰσλάµ, ἔδωσε µία νέα -10-

11 προοπτική, ὥστε νά θεωρηθεῖ αὐτή ἡ πολιτική ἐξέλιξη ὡς µία µορφή ἀπελευθέρωσης. Ἔτσι ἀµέσως µετά τήν κατάρρευσή του, µέχρι τά µέσα τοῦ 13ου αἰ. ἐπετελέσθη κατ οὐσίαν µία θρησκευτική ἐπανάσταση, τά στάδια τῆς ὁποίας σκιαγραφήθηκαν στήν παροῦσα ἀνακοίνωση. Ἡ ἐπιρροές ἦταν πρός κάθε κατεύθυνση, καί πρός τούς ἁπλούς πιστούς καί πρός τούς λογίους καί διανοουµένους. Ἡ πνευµατική ἀνανέωση τοῦ Ἰσλάµ ἦταν ἡ ἀπάντηση στήν πολιτική πτώση τοῦ χαλιφάτου. Ἡ νέα θρησκεία, χωρίς κρατική ὑποστήριξη, κατόρθωσε νά ἐπαναπροσδιοριστεῖ καί νά ἐπιβιώσει καί στήν οὐσία νά γεννηθεῖ ἕνας πραγµατικά µουσουλµανικός λαός, χωρίς ἐθνικές καταβολές καί ἀγκυλώσεις. -11-

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα. Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν στήν εὐρωπαϊκή καί ἑλληνική

Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα. Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν στήν εὐρωπαϊκή καί ἑλληνική Γάμος καί οἰκογένεια: Ἡ ἑλληνική καί ἡ εὐρωπαϊκή πραγματικότητα Τῆς κας Φώνης Παπαρηγοπούλου-Σκορίνη, Ἀναπλ. Καθηγ. Ἀστικοῦ Δικαίου, Νομικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Διαπιστώσεις καί προοπτικές λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»).

(Πρβλ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου, Ἄρθρα-Μελέται-Ἐπιστολαί, Ἐν Ἀθήναις, 1986, «Περί τάς ἑλληνοχριστιανικάς συνθέσεις»). Ἀρχιμανδρίτου Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου Ὁ Γέροντας, βαθύς γνώστης τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας καί φιλόπατρις, ἐθλίβετο γιά τήν ἠθική καί πνευματική ἀλλοτρίωσι τοῦ λαοῦ μας. Ἀγωνιοῦσε καί προσευχόταν καθημερινῶς

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN TMHMA IΣTOPIAΣ KAI APXAIOΛOΓIAΣ ΔIΔAΣKΩN: Eπ. Καθ. HΛΙΑΣ ΓIANNAKHΣ ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO 1. Εισαγωγή στις Ελληνοαραβικές Σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ Υπό Ελευθερίου Διαµαντάρα Ερευνητή Μελετητή Ιστορίας Φιλοσοφίας Συγγραφέα Ακαδηµαϊκού και εκπροσώπου της ACCADEMIA DI NAPOLI 1611 Σε δύο προηγούµενα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΕΝΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΕΝΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1 Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΕΝΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ www. netschoolbook.gr Γιακουμάτου Τερέζα Τι είναι το Ισλάμ 2 Το Ισλάμ είναι η νεότερη μονοθεϊστική θρησκεία, (οι άλλες δύο είναι ο ιουδαϊσμός και ο χριστιανισμός)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΡΓΑΣΙΑ EΠΟ 32 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΡΓΑΣΙΑ EΠΟ 32 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ EΠΟ 32 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Να σκιαγραφήσετε τις παιδαγωγικές αρχές που επικράτησαν στην ευρωπαϊκή ήπειρο το 19ο αιώνα, τους σηµαντικότερους εκπροσώπους τους και τις κοινωνικόοικονοµικές συνθήκες που τις παρήγαγαν

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555)

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) 4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): Ρώμη, Βυζάντιο, βούλλα, συγχωροχάρτι, επιστήμη, Αναγέννηση, Μεσαίωνας, τυπογραφία. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου 1 Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστηµα δεν υπάρχουν µόνο οι µεγάλες δυνάµεις αλλά επίσης υπάρχουν µεσαίες, µικρές ή και πολύ µικρές δυνάµεις. Βέβαια η διαµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε!

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΕΜΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΝ ΣΑΣ Ἐν Δημητσάνῃ τῇ 3ῃ Ὀκτωβρίου 2009 Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Εὑρισκόμενος, λόγῳ ποιμαντικῶν

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

2. Διό ταχέως γίνονται φίλοι καί παύονται.( ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ, ΒΙΒΛ. Θ 1156 α.

2. Διό ταχέως γίνονται φίλοι καί παύονται.( ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ, ΒΙΒΛ. Θ 1156 α. ΦΙΛΙΑ Φίλε Δημόνικε σκόπιμα ξεκινῶ τό σημερινό μου γράμμα μέ τήν λέξη «φίλε», ἐπιθυμῶντας ἐξ ἀρχῆς νά χαράξω τά ὅρια τῆς φιλίας μας, μιᾶς σχέσης, δηλαδή, πού ἦταν στήν ἀρχαιότητα θεσμοθετημένη στό ἐπίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, 26η Μαρτίου 2015 Ἀρ. Πρωτ. 314/Φ. 1. Σεβασμιώτατον Τοποτηρητήν Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κεφαλληνίας Εἰς Ἀργοστόλιον

Θεσσαλονίκη, 26η Μαρτίου 2015 Ἀρ. Πρωτ. 314/Φ. 1. Σεβασμιώτατον Τοποτηρητήν Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κεφαλληνίας Εἰς Ἀργοστόλιον ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Θεσσαλονίκη, 26η Μαρτίου 2015 Ἀρ. Πρωτ. 314/Φ. 1. Σεβασμιώτατον Τοποτηρητήν Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κεφαλληνίας Εἰς Ἀργοστόλιον

Διαβάστε περισσότερα

Ο Παραδεισένιος Κόσμος του Ισλαμικού Πολιτισμού

Ο Παραδεισένιος Κόσμος του Ισλαμικού Πολιτισμού Ο Παραδεισένιος Κόσμος του Ισλαμικού Πολιτισμού Εκπαιδευτικό υλικό προετοιμασίας Κείμενα και βιβλιογραφία Φωτεινή Γραμματικού Μουσείο Μπενάκη-Εκπαιδευτικά Προγράμματα Αθήνα 2004 1. Τι είναι το ισλάμ Το

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Κατάσταση της αυτοκρατορίας στις αρχές του 7 ου αιώνα: Επιδρομές Σλάβων και Αβάρων στη βαλκανική χερσόνησο Καταστροφή πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ για την τέλεση Γάμου

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ για την τέλεση Γάμου ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ για την τέλεση Γάμου Α' ΓΑΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ Ὅταν καί οἱ δύο Μελλόνυμφοι διαμένου`ν στήν ἴδια Ἐνορία, γιά χρονικό διάστημα πλέον τοῦ ἑνός χρόνου, στό Ναό τῆς

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΑΙ ΑΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΑΙ ΑΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΡΗΤΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΑΙ ΑΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ Γ, ΤΕΥΧΟΣ 33 ΡΕΘΥΜΝΟ 2014 Ἱερά Μητρόπολις Ρεθύμνης καί Αὐλοποτάμου Περιοδική ἔκδοση Νέα Χριστιανική

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι είναι οι Σιίτες Αλ-Ίθνα Ασαρίγια (Η αίρεση των 12)

Ποιοι είναι οι Σιίτες Αλ-Ίθνα Ασαρίγια (Η αίρεση των 12) Ποιοι είναι οι Σιίτες Αλ-Ίθνα Ασαρίγια (Η αίρεση των 12) من هم الشيعة الا ثنى عشرية باللغة اليونانية تا ليف Δρ. Αμπντ Αλλάχ μπιν Μωχάμμαντ Ασ-Σάλαφι د. عبد االله بن محمد السلفي تقديم فضيلة الشيخ د. عبد

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

Σεβασμιώτατοι ἅγιοι Ἀρχιερεῖς καί ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

Σεβασμιώτατοι ἅγιοι Ἀρχιερεῖς καί ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί, ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκοπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλαδος κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ στήν τακτική σύγκληση τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ( 15 Ὀκτωβρίου 2013) Σεβασμιώτατοι ἅγιοι

Διαβάστε περισσότερα

Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική Γεωπολιτικές εξελίξεις, ενεργειακή ασφάλεια και παγκόσµια οικονοµία

Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική Γεωπολιτικές εξελίξεις, ενεργειακή ασφάλεια και παγκόσµια οικονοµία Τετάρτη 20 Απριλίου 2011 www.geostrategy.gr Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική Γεωπολιτικές εξελίξεις, ενεργειακή ασφάλεια και παγκόσµια οικονοµία Οι επιπτώσεις των πρόσφατων εξεγέρσεων Οι πρόσφατες εξεγέρσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική KOΓΚΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Όνομα πατέρα: Βασίλειος Ημερομηνία γέννησης 1948 Δ/νση κατοικίας Κεραμοπούλου 11 Ταχ. Κώδ.: 546 22 Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Άνθρωποι του Κάτω Κόσµου: ιδεολογίες και πολιτικές διακρίσεων, αποκλεισµού και διώξεων στη σύγχρονη εποχή. Ιστορικό ανθολόγιο και εκπαιδευτικός οδηγός. People of the Underworld: ideologies

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ»

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ» ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ» O έγκριτος αναλυτής Μάνος Ηλιάδης επανέρχεται, με το νέο του βιβλίο «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ. Το Χαλιφάτο ως πολιτικό αποτέλεσμα... ενενήντα χρόνια μετά την κατάργησή του (1924 2014)

ΓΝΩΜΗ. Το Χαλιφάτο ως πολιτικό αποτέλεσμα... ενενήντα χρόνια μετά την κατάργησή του (1924 2014) Κέντρο Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Π ε λ ο π ο ν ν ή σ ο υ www. cemmis. edu. gr 8 Σεπτεμβρίου 2014 ΓΝΩΜΗ Το Χαλιφάτο ως πολιτικό αποτέλεσμα... ενενήντα χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Developing Leadership Skills Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ιαδικασία ενθάρρυνσης, έµπνευσης και βοήθειας στους άλλους για να δουλέψουν µε ενθουσιασµό ως προς κάποιους στόχους.

ιαδικασία ενθάρρυνσης, έµπνευσης και βοήθειας στους άλλους για να δουλέψουν µε ενθουσιασµό ως προς κάποιους στόχους. ΗΓΕΣΙΑ Η φύση της ηγεσίας ιαδικασία ενθάρρυνσης, έµπνευσης και βοήθειας στους άλλους για να δουλέψουν µε ενθουσιασµό ως προς κάποιους στόχους. Βοηθάει την οµάδα να εντοπίσει «που πηγαίνει» και προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 10: Αντιαποικιοκρατικά Κινήματα και Αραβικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία Όνομα: ΗΡΑΚΛΗΣ Επώνυμο: ΡΕΡΑΚΗΣ Όνομα πατρός: ΜΑΤΘΑΙΟΣ Χρον. γέννησης: 1952 Τόπος γέννησης: ΡΕΘΥΜΝΟ Βαθμίδα: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Σχολή: ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ Τμήμα: ΠΟΙΜ. & ΚΟΙΝ. ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Εργαστήριο: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Τηλ.: 2310

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΚΛΑΔΙ ΤΗΣ ΑΝΑΖΩΠΥΡΩΣΗΣ

ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΚΛΑΔΙ ΤΗΣ ΑΝΑΖΩΠΥΡΩΣΗΣ Μελέτη 9: Για το Σάββατο 31 Αυγούστου Σάββατο απόγευμα ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΚΛΑΔΙ ΤΗΣ ΑΝΑΖΩΠΥΡΩΣΗΣ ΕΔΆΦΙΟ ΜΝΉΜΗΣ: «Επειδή και ο αγιάζων και οι αγιαζόµενοι εξ ενός είναι πάντες, δι ην αιτίαν δεν επαισχύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. Δόγμα Τρούμαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Πρόλογος. 17 Εισαγωγή.. 19

Περιεχόµενα. Πρόλογος. 17 Εισαγωγή.. 19 Περιεχόµενα Πρόλογος. 17 Εισαγωγή.. 19 Κεφάλαιο 1: Αραβικός Κόσµος Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική 21 Αραβικός κόσµος 22 Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αραβικού κόσµου 24 Πετρέλαιο και φυσικό αέριο 26 Ισλάµ....

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 1 ο : Από το θάνατο του Ιουστινιανού ως την αποκατάσταση των εικόνων & τη συνθήκη του Βερντέν Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ. Κυρίες και Κύριοι,

Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ. Κυρίες και Κύριοι, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ, ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Ιωάννινα, 28.5.2008 ΤΟΜΕΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΛΑΤΩΝΙΚΩΝ & ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ 451 10 ΙΩΑΝΝΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ) A1. Επομένως,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΑΣΤΕ ΕΣΕΝΑ ΔΙΑ ΚΡΑΤΙΣΤΕ ΑΡΧΟΝΤΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΜΟΝΑΔΙΚΕ ΑΜΕΘΕΚΤΕ ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΕ ΝΟΥ ΓΙΑ ΔΙΑΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡ ΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΝΑ ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΕΙΣ ΣΕ ΝΟΗΣΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε τόσο άσχημη κατάσταση, όσο τον καιρό αυτόν. Ο λόγος;

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012 ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012 Συγγραφέας: dimdom 2 ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Εν Αθήναις e-book 2012 ΦΑΚΟΙ Τό φῶς ἀπό τά κοντινά ἀντικείμενα συγκλίνει πίσω ἀπό τό φακό, στό ἐπίπεδό

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ Συντάκτης: ABU AMEENAH BILAL PHILIPS Μετάφραση: Αχμεντ Αμπντ Ελ Αζιμ Τουρκομανολη 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποια είναι η Αληθινή Θρησκεία του Θεού; Το Ονομα της Θρησκείας Θεός και Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ AΡΙΣΣΤΤΟΤΤΕΕΛΕΕΙ ΙΟ ΠΑΝΕΕΠΙ ΙΣΣΤΤΗΜΙ ΙΟ ΘΕΕΣΣΣΣΑΛΟΝΙ ΙΚΗΣΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Διευθυντής Εργαστηρίου : Καθηγητής Ηρακλής Ρεράκης

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού.

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Όταν το 1912 δειλά συγκροτείτο ο πρώτος αεροπορικός στόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΗΘΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ τεῦχος 8 T Αὔγουστος 2008

ΑΛΗΘΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ τεῦχος 8 T Αὔγουστος 2008 8 ΑΛΗΘΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ τεῦχος 8 T Αὔγουστος 2008 ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΩΝ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΤΟΥ ΣΑΡΩΦ T ΤΡΙΚΟΡΦΟ ΦΩΚΙΔΟΣ T 330 56 ΕΥΠΑΛΙΟ τηλ. 26340-44.282 καί 26340-44.381 T fax. 26340-44.390 Θαυμαστός ὁ Θεός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ Τῆς κας Ὄλγας Μεντζαφοῦ Ἱστορικοῦ Τέχνης Ἐπιμελήτριας Ἐθνικῆς Πινακοθήκης Για να δείτε τις εικόνες της παρουσίασης, επιλέξτε εδώ (αρχείο powerpoint 12MB) Εὐχαριστῶ θερμά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΝΕΕΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΝΕΕΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΝΕΕΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΕΣ Δ.Ε. 39: «Οι αιρέσεις του 20 ου αιώνα. Μια απειλή και μια πρόκληση» (σελίδες εγχειριδίου 198-200) Δ.Ε. 40: «Τέσσερα παραδείγματα- προκλήσεις» (σελίδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ11: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΕΛΠ11: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΠ11: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 3 η ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Τα ελληνικά πολιτικά κόμματα κατά την περίοδο της οθωμανικής μοναρχίας (ιστορικές καταβολές, εξέλιξη, οργανωτικές δομές, ο ρόλος στο πολιτικό σύστημα της

Διαβάστε περισσότερα

Δέντρα Ζωής. Περιοδικό. τεύχος01. www.treesoflife.gr. Ποιοί είμαστε Στόχοι - Μέσα Εκδηλώσεις Νέα - Δράσεις

Δέντρα Ζωής. Περιοδικό. τεύχος01. www.treesoflife.gr. Ποιοί είμαστε Στόχοι - Μέσα Εκδηλώσεις Νέα - Δράσεις Δέντρα Ζωής Περιοδικό τεύχος Ποιοί είμαστε Στόχοι - Μέσα Εκδηλώσεις Νέα - Δράσεις www.treesoflife.gr Ποιοί είμαστε 2 Είμαστε μια ομάδα νέων η οποίοι θέλουμε γενικότερα να επικοινωνήσουμε στους ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Χ.Ε.Κ.Ε. κ. ΦΡΙΞΟΥ ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΓ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ 22 Φεβρουαρίου 2009

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Χ.Ε.Κ.Ε. κ. ΦΡΙΞΟΥ ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΓ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ 22 Φεβρουαρίου 2009 ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Χ.Ε.Κ.Ε. κ. ΦΡΙΞΟΥ ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΓ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ 22 Φεβρουαρίου 2009 Τριάντα χρόνια ύστερα από την ίδρυσή της, το 1979, η Χριστιανική Ένωση Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα

θεωρίας, και της αγάπης ο Πέτρος, για τον οποίο μαρτυρεί ο Κύριος πως αγαπούσε περισσότερο από τους άλλους.

θεωρίας, και της αγάπης ο Πέτρος, για τον οποίο μαρτυρεί ο Κύριος πως αγαπούσε περισσότερο από τους άλλους. ΛΟΓΟΣ ΘΑΥΜΑΣΙΟΣ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΜΑΡΚΟΥ ΕΦΕΣΟΥ ΤΟΥ ΕΥΓΕΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΗΣ, ΔΗΛΑΔΗ ΤΟ ''ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ, ΥΙΕ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ'' Ο Άγιος Μάρκος, ως μοναχός πρωτίστως αλλά

Διαβάστε περισσότερα