Ο ΦΟΒΟΣ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ: ΤΟ ΚΕΜΑΛΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΟΝ ΝΕΟ. Του ρ. Σπύρου Λίτσα 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΦΟΒΟΣ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ: ΤΟ ΚΕΜΑΛΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΟΝ ΝΕΟ. Του ρ. Σπύρου Λίτσα 1"

Transcript

1 Ο ΦΟΒΟΣ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ: ΤΟ ΚΕΜΑΛΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΟΝ ΝΕΟ ΑΙΩΝΑ Του ρ. Σπύρου Λίτσα 1 Αρκεί συχνά και µόνο το άκουσµα της λέξης «Τουρκία» για να ενεργοποιηθούν τα αντανακλαστικά µας ως λαού. Η αντίδραση αυτή, στα όρια της εθνικής υστερίας, δεν πηγάζει µόνο από την «αίσθηση απειλής» που µας δηµιουργεί η χώρα του Κεµάλ, αλλά και από τη θεµελιακή άγνοια που έχουµε όσον αφορά στη γειτονική χώρα. Αν και συγκατοικούµε, εδώ και αιώνες, στην ίδια περιοχή, µε τις αναπόφευκτες αυξοµειώσεις των εντάσεων αναφορικά µε τις συνθήκες γειτονίας, και ενώ έχουν γραφτεί αρκετά βιβλία και µελέτες για τη γείτονα χώρα, εν τούτοις η συνολική άποψή µας για την Τουρκία στηρίζεται σε γενικόλογα στερεότυπα, κινδυνολογίες και «ελιτίστικες» απόψεις περί βαρβάρων κλπ. Χαρακτηριστικά ο γνωστός Τουρκολόγος Παύλος Χιδίρογλου αναφέρει: και «ιαπιστώνουµε ως εκ τούτου µέσα στον ελληνικό χώρο έλλειψη ευρύτερης συστηµατικής επίδοσης στην τουρκολογία, η οποία οφείλεται στην προκατάληψη και επιφυλακτικότητα των Ελλήνων που είχαν έναντι των εχθρών του παρελθόντος και στην συναισθηµατική και 2 κατ επίφαση γνώση τους για τους Τούρκους.» «Συµπερασµατικά, θα µπορούσαµε να ισχυρισθούµε ότι: Σε ότι αφορά στη συµπεριφορά του Ελληνισµού έναντι του τουρκικού στοιχείου, αυτός δεν κυριεύθηκε ποτέ από την ανάγκη να µελετήσει µ ένα µακροπρόθεσµο πρόγραµµα έρευνας τη φιλολογική κληρονοµιά και θρησκευτική παράδοση του τουρκικού 1 ιδάκτωρ των Πολιτικών Επιστηµών του Πανεπιστηµίου του Durham (UK) και επιστηµονικός συνεργάτης του Κέντρου Νέας Πολιτικής Παύλος Μπακογιάννης σε θέµατα Εξωτερικής Πολιτικής και ιεθνών Σχέσεων.

2 2 λαού, που θα αποτελούσε µια βασική προϋπόθεση κατανόησης και επαφής µε τους Τούρκους και ενίσχυσης σε µεταγενέστερο χρόνο της ελληνοτουρκικής συνεργασίας, ούτε επεσήµανε έγκαιρα τον κίνδυνο που δηµιουργεί η συνεχής περιφρόνηση και 3 άγνοια του γειτονικού αυτού λαού.» Το παρόν δοκίµιο ως σκοπό έχει να παρουσιάσει µια ειλικρινή, ρεαλιστική και σφαιρική άποψη για την Τουρκία, όσον αφορά στην ιστορία της, τους παράγοντες που επηρέασαν και συνεχίζουν να επηρεάζουν το πολιτικό παρόν της, αλλά και το µέλλον των Ελληνοτουρκικών σχέσεων, όπως αυτό ορίζεται µέσα στο θεωρητικό πλαίσιο ανάλυσης και «πρόβλεψης» 4 Σχέσεων. των ιεθνών H κοσµική Τουρκία, µαζί µε την Αλβανία, αποτελούν τα νεότερα κράτη στην ευρύτερη περιοχή της Βαλκανικής, όχι µόνο όσον αφορά στη χρονολογική αναγνώριση τους ως κρατικών οντοτήτων από τη διεθνή Κοινότητα αλλά και όσον αφορά στις δοµές, το σύστηµα λειτουργίας αλλά και στην εθνική συνείδηση που επιβλήθηκε από τις πρώτες κυβερνήσεις των χωρών αυτών. Η Τουρκία δεν αποτελεί συνέχεια της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας, όπως και η Ελλάδα δεν αποτελεί συνέχεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Το κενό µεταξύ Βυζαντίου και σύγχρονου Ελληνικού κράτους επιβλήθηκε από τις γενικότερες ιστορικές συνθήκες (κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωµανούς και εδραίωση τους στη Βαλκανική) και χωρίς τη θέληση λαού και αρχόντων. Αντίθετα το κενό µεταξύ Οθωµανικής Αυτοκρατορίας και σύγχρονης Τουρκίας επιβλήθηκε από την πολιτικοστρατιωτική ηγεσία της χώρας και έγινε, γρήγορα και χωρίς µεγάλες αντιδράσεις, αποδεκτό από το σύνολο του τουρκικού λαού. 2 Π. Χιδίρογλου, Συµβολή στην Ελληνική Τουρκολογία, τόµος Γ, (Θεσ/νίκη, 1999), σελ Π. Χιδίρογλου, οπ. παρ., σελ Όταν µιλάµε για πρόβλεψη στις ιεθνείς Σχέσεις ασφαλώς δεν εννοούµε ότι ο εκάστοτε αναλυτής των ιεθνών Σχέσεων έχει µαντικές ικανότητες (predict) αλλά ότι είναι σε θέση να αναλύσει µε ευκρίνεια και οξυδέρκεια τα δεδοµένα στοιχεία (data) και να καταλήξει σε ρεαλιστικά συµπεράσµατα (rational analysis).

3 3 Το σηµείο αφετηρίας για το τουρκικό κράτος είναι η Συνθήκη της Λοζάννης, η οποία υπογράφτηκε στις 24 Ιουλίου Η συνθήκη αυτή αφενός µεν έβαζε τέλος σε µια αυτοκρατορία που κυριάρχησε για αιώνες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και στην Ανατολική Μεσόγειο, ταυτόχρονα όµως αναγνώριζε και τη δηµιουργία του πρώτου εθνικού Τουρκικού κράτους. Από την πρώτη στιγµή το νέο τουρκικό καθεστώς έδειξε τη διάθεσή του να απογαλακτισθεί από το Οθωµανικό παρελθόν του. Έτσι, τον ίδιο χρόνο, 1923, ορίσθηκε ως πρωτεύουσα της Τουρκίας η Άγκυρα, αντικαθιστώντας την Κωνσταντινούπολη που έλαµψε ως πρωτεύουσα τόσο της Βυζαντινής, όσο και της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας. Η αλλαγή µητροπολιτικού κέντρου φανερώνει και το νέο ύφος του κράτους της Τουρκίας. Η Κωνσταντινούπολη ήταν για αιώνες το κέντρο των Βαλκανίων αλλά και της εγγύς Ευρασίας. Αποτελούσε ένα µωσαϊκό πολιτισµών, εθνοτήτων, θρησκειών και παραδόσεων σηµείο συνάντησης της ύσης και της Ανατολής, λαµβάνοντας επάξια τον τίτλο της πρώτης πολυπολιτισµικής µητρόπολης του πλανήτη, στα πρότυπα των σηµερινών του 21ου αιώνα. Το νέο καθεστώς εγκαταλείπει την Κωνσταντινούπολη, την Αιώνια Πόλη ή τη Ρώµη της Ανατολής όπως την αποκαλεί ο Μάρξ στο Ανατολικό Ζήτηµα (1853), η οποία είναι «ευνοϊκά» εκτεθειµένη σε πολυποίκιλες επιρροές, και διαλέγει την Άγκυρα, µια µικρή πόλη στα βάθη της Ανατολίας. Χαµένη στα βάθη της Ανατολίας η Άγκυρα ενσαρκώνει την ανασφάλεια του Κεµαλισµού, ο οποίος αισθάνεται πιο άνετα στα ενδότερα της Ασίας παρά στην «εσχατιά» της Ευρώπης. Η Άγκυρα ενσαρκώνει την «τουρκική» ταυτότητα του νέου κράτους που µε αγωνία προσπαθούσε να απαλλαχθεί από οτιδήποτε θύµιζε το κοσµοπολίτικο Οθωµανικό παρελθόν και αναζητούσε την εσωστρέφεια και τον προστατευτισµό, ακυρώνοντας την εξωστρεφή συµπεριφορά της Οθωµανικής περιόδου. 5 Η µετάβαση από τον Οθωµανισµό στον «Τουρκισµό» συνεχίσθηκε σε όλους τους τοµείς της δηµόσιας ζωής. Στις 24 Μαρτίου 1924 η Εθνοσυνέλευση ψήφισε ειδικό διάταγµα, το οποίο καθαιρούσε τον θρησκευτικό αρχηγό του 5 Περισσότερα για το θέµα αναφορικά µε τη σηµειολογική διαφοροποίηση Κωνσταντινούπολης και Άγκυρας βλέπετε: J. Pettifer, The Turkish Labyrinth. Ataturk

4 4 κράτους Χαλίφη Abdul Mejid, καταργούσε το χαλιφάτο και υποχρέωνε όλα τα µέλη της Οθωµανικής αυτοκρατορικής οικογένειας να εγκαταλείψουν την χώρα. Όλα τα θρησκευτικά σχολεία έκλεισαν, µε επίσηµη απόφαση της Εθνοσυνέλευσης, το υπουργείο Θρησκευµάτων καταργήθηκε και ο Ελβετικός αστικός κώδικας αντικατέστησε τη shari a 6. Τα Σουφικά τάγµατα 7 δια νόµου απαγορεύθηκαν, ενώ - τον Νοέµβριο του 1925 µε νόµο της Εθνοσυνέλευσης - το πατροπαράδοτο φέσι απαγορεύθηκε ως εγκληµατική ενέργεια 8 και αντικαταστάθηκε από τα δυτικότροπα καπέλα. Η πολυγαµία απαγορεύθηκε δια νόµου, το Μουσουλµανικό σεληνιακό ηµερολόγιο αντικαταστάθηκε από το Γρηγοριανό, ενώ ακόµα και η ιερή ηµέρα της Παρασκευής, ως ηµέρα ξεκούρασης και αργίας, έδωσε τη θέση της στην Κυριακή. Το Κοράνι µεταφράσθηκε από τα Αραβικά στα τουρκικά, δηµιουργήθηκε η λατινογενής τουρκική αλφάβητος η οποία αντικατέστησε την Αραβική (1928) ενώ ένα χρόνο µετά, η χρήση της έγινε υποχρεωτική. 9 Όπως γίνεται κατανοητό, µε όλες αυτές τις αλλαγές στο εσωτερικό της νέας χώρας δηµιουργήθηκε ένα τεράστιο κενό. Μέσα σε 5 χρόνια τα ίχνη της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας είχαν χαθεί από τον κοινωνικό ιστό της χώρας και µια νέα ταυτότητα, καθ όλα τεχνητή, συµπλήρωνε το πολιτικό, πολιτιστικό και κοινωνικό κενό που είχε δηµιουργηθεί στη συνείδηση των πρώην Οθωµανών, νυν Τούρκων. and the New Islam, (Λονδίνο, 1998), σελ Εννοιολογικά σηµαίνει µονοπάτι ή δρόµος. Ο θρησκευτικός κώδικας του Ισλάµ ο οποίος χρησιµοποιείται ως Αστικός και Ποινικός κώδικας στις Μουσουλµανικές χώρες. 7 Ο Σουφισµός ή Ισλαµικός µυστικισµός ξεκίνησε ως υπόγειο θρησκευτικό ρεύµα το οποίο αντιστρατευόταν τη παγκοσµιότητα και τον υλικό χαρακτήρα της δυναστείας των Umayyad της αµασκού. Θεωρούσαν ότι οι Umayyad είχαν εγκαταλείψει τον δρόµο του Προφήτη και είχαν απορροφηθεί πλήρως από τη συγκέντρωση υλικών αγαθών. Οι Σούφι πρέσβευαν το µοναχισµό, την αυτοσυγκράτηση και την επαφή µε τον Θεό µέσω της νηστείας και του διαλογισµού. Για περισσότερα για το θέµα βλέπετε: Α. Schimmel, Mystical Dimensions of Islam, (Chapel Hill, 1975). Για τη σηµαντική δυναστεία των Umayyad βλέπετε: Ι. Μ. Lapidus, A History of Islamic Societies, (Cambridge, 1990). 8 Όσο ασήµαντο και αν ακούγεται το φέσι είχε βαρύνουσα σηµασία για τους Μουσουλµάνους, γιατί από τη µια δεν ήταν ασκεπείς, όπως επιβάλει το Κοράνι στους πιστούς, και από την άλλη ήταν το µόνο καπέλο το οποίο τους επέτρεπε, να ακουµπούν το µέτωπο τους στη γη κατά τη διάρκεια της προσευχής. 9 W. L. Cleveland, A History of the Modern Middle East, (Οξφόρδη, 1994), σελ

5 5 Η Κεµαλική παρέµβαση βέβαια δεν περιορίσθηκε µόνο στα επιµέρους εκείνα στοιχεία, τα οποία συνέθεταν την καθηµερινή ζωή των Τούρκων πολιτών, αλλά επεκτάθηκε και στην Ιστορία. Ο Κεµάλ προσπάθησε - και επέτυχε - να πείσει τους συµπατριώτες του ότι οι Τούρκοι προϋπήρξαν ως εθνότητα των Οθωµανών και ότι τα τουρκικά, µε τη γνωστή θεωρία του Ήλιου, ήταν η πρώτη ιστορικά καταγεγραµµένη γλώσσα της ανθρωπότητας. Όλες αυτές οι αλλαγές που επέφερε ο Κεµάλ, καθώς και η νοµιµοποιηµένη πρακτική της προπαγάνδας ως στοιχείου ανάπτυξης µιας νέας εθνικής ταυτότητας, δηµιούργησαν εθνικοπολιτισµικά συµπλέγµατα στη συνείδηση του τουρκικού λαού και επηρέασαν - όπως είναι φυσικό - τις σχέσεις του µε τους γειτονικούς λαούς. Είναι αλήθεια ότι σε όλους τους λαούς των Βαλκανίων συναντούµε είτε το αίσθηµα της ελιτίστικης υπεροχής, είτε το αίσθηµα ανταγωνιστικότητας έναντι των άλλων λαών, καθώς επίσης και το αίσθηµα της «παγκόσµιας συνωµοσίας» ενάντια στα κυριαρχικά δικαιώµατα εκάστου. Η ιστορική πορεία των λαών αυτών, καθώς και τα σηµαντικά πολιτικά και στρατηγικά λάθη τα οποία στάθηκαν η αιτία για µεγάλες εθνικές ήττες, δηµιούργησαν την εντύπωση στους Βαλκανικούς λαούς ότι όλα τους τα δεινά προέρχονται από εξωτερικούς εχθρούς, οι οποίοι µάλιστα επιβουλεύονται και φθονούν την πολιτιστική τους υπεροχή, τα επιτεύγµατά τους και την ικανότητά τους να επιβιώνουν και να µεγαλουργούν υπό δυσµενείς συνθήκες. Ιδιαίτερα εµείς οι Έλληνες έχουµε δηµιουργήσει παράδοση στις ανωτέρω απόψεις και η εθνική µας ιστορία βρίθει από σωρεία υπερβολών και «καλλωπιστικών παρεµβάσεων». Χαρακτηριστικά, ο πρώην Υπουργός Μιχάλης Παπακωνσταντίνου αναφέρει σε προλογικό σηµείωµά του για την πρόσφατη µελέτη του Α. Ηρακλείδη: «Από τα γυµνασιακά µου χρόνια-ίσως και από κείνα του δηµοτικού-θυµούµαι τι διδάσκονταν τα παιδιά και οι νέοι της Ελλάδας µας: ότι εµείς οι Έλληνες πάντοτε διατρέχαµε κίνδυνο, περίπου αφανισµού, εφόσον έτυχε να ζούµε ανάµεσα σε Σλάβους και σε Τούρκους σε «εχθρούς του γένους» δηλαδή. Αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό. Μας µύησαν έτσι και σε ένα άλλο µυστικό, ότι

6 6 δηλαδή εξυφαίνεται µόνιµα µια συνωµοσία γενικότερη κατά της πατρίδας µας από ξένους, αδιάφορο ποιους, 10 που ήθελαν τον όλεθρο του ελληνισµού». Ενώ όµως αυτού του είδους η κινδυνολογική προπαγάνδα έχει πάψει να εκπορεύεται πλέον από τους επίσηµους κρατικούς φορείς των Βαλκανικών χωρών, τουλάχιστον σε µεγάλο ποσοστό συγκριτικά µε το πρόσφατο παρελθόν, η Τουρκία αποτελεί ίσως τη µοναδική χώρα, µαζί µε την Αλβανία, στην οποία η προαναφερόµενη κινδυνολογία είναι συστηµατική και ασκείται µε κυβερνητικές πρωτοβουλίες και κονδύλια. Υπερέχει, µάλιστα, σε γενικόλογες απλουστεύσεις, σε εθνικιστικά πυροτεχνήµατα και σε καθοδηγούµενα σενάρια υψηλού κινδύνου των υπολοίπων Βαλκανικών κρατών για τον απλούστατο λόγο ότι το «ένδοξο παρελθόν» της χώρας στηρίζεται σε ένα προβλέψιµο και εύκολα ανατρεπόµενο µύθο, ο οποίος έχει ιστορική πορεία και διάρκεια µόλις λίγων δεκαετιών, τον Κεµαλισµό. Οι θεµελιακές αλλαγές του Κεµάλ δηµιούργησαν µια νέα γενιά, Τούρκων πολιτών, οι οποίοι έχασαν επαφή µε τις ρίζες τους και αναπτύχθηκαν κατηχούµενοι µε τα Κεµαλικά εθνικοπλαστικά µυθεύµατα. Οι Τούρκοι πολίτες έχασαν επαφή µε την πλούσια Οθωµανική τους παράδοση και ιστορία, όχι γιατί το επέλεξαν οι ίδιοι, αλλά γιατί δεν ήταν δυνατόν, αφού οτιδήποτε θύµιζε το Οθωµανικό παρελθόν θεωρήθηκε από το νέο καθεστώς συνώνυµο της διαφθοράς, της ήττας και της προδοσίας. Χαρακτηριστικό παράδειγµα των ανωτέρω αποτελεί ο διάλογός µου µε έναν Τούρκο καθηγητή του Πανεπιστηµίου της Άγκυρας (για ευνόητους λόγους δεν αναφέρω το όνοµα του) ο οποίος κατά τη διάρκεια µιας δια-βαλκανικής ηµερίδας στο King s College του Λονδίνου µου είπε «Για εµάς τους Τούρκους το παρελθόν µας συναρµολογείται όπως τα περίφηµα Βυζαντινά ψηφιδωτά, δεν ερευνείται ούτε αναλύεται αφού είναι σα να µην υπάρχει». Όλα αυτά τα στοιχεία συνθέτουν τη σύγχρονη κατατοµή του γειτονικού λαού. Ενός λαού που παραµένει πεισµατικά προσκολληµένος στον Κεµαλισµό, αφού είναι η µόνη απτή απόδειξη του ιστορικού του παρελθόντος και ο οποίος έχει γαλουχηθεί µε το µύθο του «εκλεκτού» λαού. Στην υποσυνείδητη µνήµη των 10 Μ. Παπακωνσταντίνου στο Α. Ηρακλείδης, Η Ελλάς και ο «Εξ Ανατολών Κίνδυνος, (Αθήνα, 2001), σελ. 23.

7 7 Τούρκων «τρέχει» το Οθωµανικό παρελθόν τους και η κατάρρευση µιας ένδοξης αυτοκρατορίας που κυριαρχούσε σε ένα µεγάλο µέρος του πλανήτη. Πριν προχωρήσω στην επόµενη ενότητα θα ήθελα να αφιερώσω λίγο χρόνο για να αναπτύξω τη θέση µου σχετικά µε ένα θέµα που αφορά άµεσα στην Τουρκία και, κατά συνέπεια, στη χώρα µας και τα υπόλοιπα µέλη-κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχει επικρατήσει η άποψη ανάµεσα στους ειδικούς που ασχολούνται µε την Τουρκία ότι ο Κεµάλ Ατατούρκ ήταν αυτός που µε τις µεταρρυθµίσεις του προσπάθησε να στρέψει την Τουρκία προς τη ύση και να εναρµονισθεί µε τα υπόλοιπα κράτη της Ευρώπης. Αν κάποιος µείνει στην επιφάνεια των µεταρρυθµίσεων του Κεµάλ, δηλαδή στην υιοθέτηση της Λατινικής αλφαβήτου, του Γρηγοριανού ηµερολογίου κλπ, τότε θα συµφωνήσει µε την άποψη αυτή. Αν όµως προχωρήσει στο επίκεντρο των Κεµαλικών διδαχών, τότε θα διαπιστώσει ότι τα πράγµατα δεν είναι τόσο απλά. Η διάθεση του Κεµάλ να χτίσει ένα νέο κράτος στηρίχθηκε περισσότερο στις ολοκληρωτικές διδαχές του φασισµού και εθνικοσοσιαλισµού για τη δηµιουργία ενός εθνολογικά «καθαρού» κράτους, χωρίς µειονότητες και διαφορετικές εθνο-πολιτιστικές συνειδήσεις. Παράλληλα κινήθηκε αντίθετα στις αρχές του Γουιλσονικού φιλελευθερισµού που πάνω του χτίσθηκε το ιδεολογικό υπόβαθρο της Ενωµένης Ευρώπης. Αυτό άλλωστε γίνεται κατανοητό και από τους βασικούς πυλώνες της Κεµαλικής ιδεολογίας που ισχύουν µέχρι και σήµερα στη χώρα (κοσµική ιδεολογία, αβασίλευτη ηµοκρατία, εθνικισµός, κρατικισµός, κοσµικό κράτος, µεταρρύθµιση) αλλά και στην τύχη που επιφύλαξε το Κεµαλικό σύστηµα στις εθνικές µειονότητες της χώρας. 11 Η γνωστή ρήση του Κεµάλ «Όλοι είµαστε Τούρκοι» αναδεικνύει τη θέση του ιδρυτή του τουρκικού κράτους για την απορρόφηση όλων των εθνικών µειονοτήτων στο κρατικό µόρφωµα που αποτέλεσε διάδοχο της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας. Ο Κεµάλ θεωρούσε ότι το σύστηµα των millet 12 ήταν η αιτία 11 Περισσότερα για το θέµα των βασικών αρχών της Κεµαλικής ιδεολογίας βλέπετε: Α. Ε. Παρεσόγλου, Το Τουρκικό Πολιτικό Σύστηµα, όπως παρουσιάζεται στο βιβλίο του Θ. Βερέµη (επιµ.) Η Τουρκία σήµερα: Πολιτεία, Κοινωνία, Οικονοµικά, Εξωτερική Πολιτική, Θρησκεία, (Αθήνα, 1995), σελ Η λέξη millet προέρχεται από την Αραβική λέξη milla που και αυτή πιθανώς έχει Αραµαϊκές ρίζες και συναντάται στο Κοράνι για πρώτη φορά λαµβάνοντας την ερµηνεία «Θρησκεία». Περισσότερα για το θέµα βλέπετε: K. Karpat, Ethnicity and

8 8 της πτώσης της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας λόγω της ανεκτικότητας της Υψηλής Πύλης προς τους υπόδουλους πληθυσµούς της Αυτοκρατορίας. Με αυτό το σκεπτικό αποφάσισε να απορροφήσει όλες τις εθνικές µειονότητες και να τις αποδώσει ίσα δικαιώµατα µε αυτά των Τούρκων πολιτών. Εάν λοιπόν οι εθνικές µειονότητες αποδέχονταν να εκτουρκισθούν µε τη θέληση τους και να αποδεχθούν τα αξιώµατα της νέας εποχής του Κεµαλισµού, τότε δεν υπήρχε κανένα πρόβληµα. Σε περίπτωση όµως που κάποιοι παρέµεναν πιστοί στη διαφορετική τους εθνική συνείδηση, τότε το Κεµαλικό σύστηµα συσπειρωνόταν και λειτουργούσε προς µία και µοναδική κατεύθυνση, αυτή της εκδίωξης των «απείθαρχων» µειονοτικών από τη χώρα. 13 Βασικοί Άξονες της Τουρκικής Εξωτερικής Πολιτικής σήµερα. Η σηµερινή εξωτερική πολιτική της Τουρκίας λαµβάνει τις γενικές κατευθύνσεις της, και αυτή, από τις διδαχές του Κεµάλ. Ο στρατός λειτουργεί ως προστάτης του Τουρκικού κοσµικού συστήµατος, ο φυσικός προστάτης των κυριαρχικών δικαιωµάτων της χώρας αλλά και ο αδέκαστος κριτής του πολιτικού συστήµατος - µε παρεµβατικές ιδιότητες όπως αυτές ορίζονται από το Σύνταγµα της χώρας και συγκεκριµένα το άρθρο Έτσι λοιπόν, λόγω του κεντρικού ρόλου που παίζει ο στρατός στα εσωτερικά πράγµατα της Τουρκίας, επηρεάζει ανάλογα και την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής. Στην προσπάθεια µας να περιγράψουµε περιφραστικά την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας θα µπορούσαµε να πούµε ότι αυτή χαρακτηρίζεται από το δόγµα της επιθετικής ανάσχεσης (aggressive containment), η οποία θέτει συνεχώς νέους στόχους ενάντια στα κυριαρχικά δικαιώµατα των γειτονικών Community and the Rise of Modern Nations in the Ottoman State, όπως παρουσιάζεται στα πρακτικά του Actes du II Congress International des Etudes du Sud-East Europeen, (Αθήνα, 1978), τοµ. ΙΙ, σελ Το σηµαντικότερο παράδειγµα σε αυτό το συµπέρασµα αποτελεί η τύχη που επιφυλάχθηκε στα µέλη της Ελληνικής µειονότητας της Κωνσταντινούπολης που δεν αποδέχθηκαν να εκτουρκισθούν αλλά και στους Έλληνες κατοίκους της Ίµβρου και της Τενέδου. 14 Κ. Γ. Μαυριά & Α. Μ. Παντέλη, Συνταγµατικά Κείµενα Ελληνικά και Ξένα, (Αθήνα, 1996), σελ. 973.

9 9 λαών για να διασφαλίσει τα δικά της. 15 Έτσι λοιπόν έχουµε την κατά καιρούς ψύχρανση των σχέσεών της µε όλες ανεξαιρέτως τις χώρες µε τις οποίες γειτνιάζει, αλλά σε τέτοιο σηµείο που να µη δηµιουργούνται συνθήκες για µια κρίση υψηλής έντασης. Με την τακτική της αυτή η Τουρκία επιδιώκει την εδραίωση της ως της µοναδικής περιφερειακής δύναµης στην περιοχή, δηµιουργώντας συνθήκες υψηλού γεωστρατηγικού ανταγωνισµού και αυξοµειούµενες σε ένταση, κατά τη περίσταση και τις γεωπολιτικές συγκυρίες, σχέσεις γειτονίας. εν πρέπει να αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο τουρκικός λαός θεωρεί, σύµφωνα µε πρόσφατες δηµοσκοπήσεις που δηµοσιεύθηκαν και στον ελληνικό Τύπο, την Ελλάδα ως τον κύριο εχθρό της χώρας του. Αυτό επιτείνεται από το σύνδροµο της «περικύκλωσης» και κατά συνέπεια «ασφυξίας» που δηµιουργείται από το «ελληνικό τόξο» σε Αιγαίο και Κύπρο. Η Τουρκία διακατέχεται από τον φόβο της αποκοπής της από το Αιγαίο, αλλά και από την παρουσία της Κύπρου στο µαλακό υπογάστριό της. 16 Θεωρεί ότι, αν η Ελλάδα επεκτείνει τα όρια των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά µίλια τότε αυτοµάτως περιορίζεται σε ρόλο οµήρου, µη µπορώντας να αξιοποιήσει τα παράλια της Ιωνίας για εµπορικούς και στρατιωτικούς σκοπούς, αλλά και θεωρεί ότι η Κύπρος µπορεί να αποτελέσει την αιχµή του δόρατος σε µια επιθετική πρωτοβουλία της Ελλάδας εναντίον της. Για να προφυλαχθεί λοιπόν από αυτές τις πιθανότητες καταστρατηγεί το άρθρο 3 του ικαίου της Θάλασσας (απειλώντας την Ελλάδα µε πόλεµο σε περίπτωση επέκτασης των χωρικών της υδάτων), αλλά και τη συνθήκη Ζυρίχης-Λονδίνου καταλαµβάνοντας το βόρειο τµήµα της Μεγαλονήσου Περισσότερα για το θέµα βλέπετε: C. Reynolds, The Politics of War. A Study of the Rationality of Violence in Inter-State Relations, (New York, 1989), σελ Περισσότερα για το θέµα βλέπετε: Μ. Γιλµάζ, Ελληνοτουρκικές Σχέσεις: Πηγές υσπιστίας και Προοπτικές Κατανόησης, Επίκεντρα, τχ. 82 (Αθήνα, 1995), σελ Περσότερα για τη συνθήκη Ζυρίχης Λονδίνου βλέπετε: Σ. Λίτσας, Κυπριακές Προοπτικές, Εταιρεία Κοινωνικών και Οικονοµικών Μελετών, τχ 108, Σεπτέµβριος Επίσης βλέπετε στην αδηµοσίευτη διδακτορική διατριβή του ιδίου: S. Litsas, The Road to Cypriot Independence. A Study of the Factors which brought about the Zurich-London Agreement, University of Durham, Department of Politics, (Durham, 2000).

10 10 Άλλη µια βασική επιδίωξη της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής είναι να διατηρήσει µια σηµαντική παρουσία στην περιοχή της Βαλκανικής µέσω της προσπάθειας επηρεασµού των µουσουλµανικών µειονοτικών κοινοτήτων, δίνοντας ιδιαίτερη σηµασία στην Ελλάδα, στη Βουλγαρία, στην Αλβανία και στην ΠΓ Μ. Είναι γεγονός ότι τον τελευταίο ενάµισυ χρόνο, λόγω των οικονοµικών προβληµάτων που αντιµετωπίζει η Τουρκία, η προσπάθεια αυτή έχει χάσει την αρχική της ορµή. Πάντως αποτελεί αδιαµφισβήτητο γεγονός ότι η Τουρκία επιθυµεί να διατηρεί στενές σχέσεις µε τις προαναφερθείσες κοινότητες χρησιµοποιώντας τις ως διαπραγµατευτικά χαρτιά σε διάφορες περιπτώσεις. 18 Η βασικότερη όµως επιδίωξη της Τουρκίας είναι η οιονεί δορυφοροποίηση των πρώην Σοβιετικών ηµοκρατιών του Καυκάσου και η αναβίωση ενός πολιτικού, οικονοµικού και πολιτισµικού Τουρανικού 19 συµπλέγµατος κρατών και κρατιδίων το οποίο θα µπορεί να έχει αποφασιστικό παρεµβατικό ρόλο στην εκµετάλλευση των ενεργειακών πηγών φυσικού αερίου της περιοχής και θα ανταγωνίζεται τη Ρωσία σε γεωπολιτικό και γεωοικονοµικό επίπεδο. Ορισµένοι αναλυτές βέβαια δεν συµµερίζονται τη συγκεκριµένη άποψη και αντιπαραβάλλουν την αδυναµία της Τουρκίας να διαθέσει τα απαραίτητα κεφάλαια για την επίτευξη ενός τόσο µεγαλόπνοου σχεδίου. 20 Υπάρχει όµως και ο σοβαρός και τεκµηριωµένος αντίλογος, ο οποίος επισηµαίνει ότι οι στενοί πολιτισµικοί δεσµοί µεταξύ της Τουρκίας και των προαναφερθεισών περιοχών εµπεριέχουν µια τέτοια δυναµική η οποία δεν χρειάζεται µια τουρκοκαθοδηγούµενη προπαγάνδα και από µόνη της είναι ικανή να επισπεύσει και να προασπίσει τους Τουρκικούς στόχους. 18 Χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι ο πολιτικός ρόλος της Τουρκικής µειονότητας στη Βουλγαρία και η προνοµιακές σχέσεις µεταξύ Βουλγαρίας και Τουρκίας όσον αφορά τις αναπτυξιακές πρωτοβουλίες στη Μαύρη Θάλασσα και τον σχεδιασµό της ενεργειακής πολιτικής των αγωγών φυσικού αερίου που αφορούν τις δύο χώρες. 19 Turan: το αντίστοιχο της Ελληνικής Μεγάλης Ιδέας για τον Τουρκικό εθνικισµό. Εµπνευστής του ο διανοούµενος Mehmet Yurdakal ( ), ο οποίος πρόσβλεπε στη δηµιουργία µια Παν-Τουρκικής εθνικής αυτοκρατορίας, η οποία θα συµπεριλάµβανε σχεδόν όλη τη Κεντρική Ασία. 20 P. Pamir, Turkey. The Transcaucasus and Central Asia, Security Dialogue, Μάρτιος 1993.

11 11 Χαρακτηριστικά ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος αναφέρει στο περιηγητικό σύγγραµµά του, «Στην καρδιά του Ισλάµ»: «Πριν από λίγες ηµέρες ήταν εδώ η κυρία Τσιλέρ και εγκαινίασε την οδό Ατατούρκ, µου ανακοίνωσε µε ένα περίεργο χαµόγελο ο Μούσα Έβλεπα παντού να αναρτώνται επιγραφές όχι απλώς και µόνο στα τούρκικα, αφού αυτή είναι ούτως ή άλλως η ρίζα της γλώσσας όλων σχεδόν των λαών της Κεντρικής Ασίας, αλλά σύµφωνα µε την παράδοση του Κεµάλ, και στο λατινικό αλφάβητο. Το Ουζµπεκιστάν είναι η πρώτη χώρα που αποφάσισε να δώσει οριστική λύση στο πρόβληµα της γραφής της εθνικής του γλώσσας. Εγκαταλείποντας σταδιακά τη ρωσική κυριλλική γραφή οι αρχές της χώρας επέλεξαν το δρόµο της στενότερης πολιτιστικής σύνδεσης µε την Τουρκία Έτσι, σήµερα στο Ουζµπεκιστάν η γραπτή επίσηµη γλώσσα είναι ίδια 21 µε αυτή που χρησιµοποιείται στην Τουρκία.» Η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας αποτελεί τον αντίποδα του υπερ- Καυκάσιου στοιχήµατος. Αναµφίβολα είναι µια µεγάλη πρόκληση για την Τουρκία, χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι το Κεµαλικό σύστηµα είναι έτοιµο να αυτοδιαλυθεί για να επιτύχει τον σκοπό αυτό. Το τίµηµα το οποίο καλείται να πληρώσει συνολικά ο Τουρκικός λαός ίσως δεν έχει γίνει απόλυτα κατανοητό από την Ελλάδα, αρχικά, ως άµεση ενδιαφερόµενη, αλλά και από τις υπόλοιπες χώρες µέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το τίµηµα είναι να απολέσει ο τουρκικός λαός την ίδια του την εθνική ταυτότητα αφού οι αρχές, οι διδαχές και η φιλοσοφία του Κεµαλισµού κινούνται σε αντιδιαµετρικά αντίθετη τροχιά µε τις αντίστοιχες αρχές, αλλά και στόχους της Ευρωπαϊκής οικογένειας. Όπως αναφέραµε και πιο πάνω, ο Κεµαλισµός είναι το απόλυτο συνθετικό στοιχείο του Τουρκικού κράτους και το µοναδικό στοιχείο ιστορικής κληρονοµιάς το 21 Α. Ανδριανόπουλος, Στην Καρδιά του Ισλάµ: Από τις Στέπες της Κεντρικής Ασίας ως το Αφγανιστάν, (Αθήνα, 1998), σελ. 39.

12 12 οποίο έχει σήµερα επιτραπεί στον τουρκικό λαό να έχει. Έτσι λοιπόν, αν κάποιος θεωρεί ότι οι ίδιοι οι Τούρκοι θα ακυρώσουν τη δυναµική της Κεµαλικής κληρονοµιάς για να γίνουν αποδεκτοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση πλανάται. Είναι έτσι διαµορφωµένη η τουρκική συνείδηση που ο απλός πολίτης του Κεµαλικού συστήµατος θεωρεί ότι η χώρα του θα γίνει αποδεκτή στην Ευρωπαϊκή Ένωση µόνο µε το «ειδικό» της βάρος και χωρίς να προβεί σε δραστικού τύπου υποχωρήσεις, όπως αυτές ορίζονται ρητώς από τις δεσµευτικές αποφάσεις του Ελσίνκι και της Νίκαιας. Ο απλός Τούρκος θεωρεί ότι η Ευρώπη πρέπει να συµβιβασθεί µε τις τουρκικές ισορροπίες και όχι το αντίθετο. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό ότι το στοίχηµα, το οποίο έθεσε η Ελλάδα για να απαλλαγεί από τον κίνδυνο µιας ρήξης µε την Τουρκία µέσα από την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση της γείτονος χώρας φαίνεται να αποτυγχάνει και είναι αναγκαία πλέον η υιοθέτηση µια διαφορετικής στρατηγικής. Μιας στρατηγικής η οποία θα πρέπει από τη µια πλευρά να στηρίζεται στις αρχές της επικοινωνίας και της ειρηνικής συµβίωσης αλλά, από την άλλη, να προφυλάσσει τα εθνικά µας συµφέροντα και δίκαια. 22 Πριν περάσω στην επόµενη ενότητα θα ήθελα να εκφράσω τις αντιρρήσεις µου στο επιχείρηµα του υπουργού εξωτερικών της χώρας Γεωργίου Παπανδρέου ο οποίος µε δηλώσεις του αφήνει να εννοηθεί ότι ο πολιτικός κόσµος της Τουρκίας, ή τουλάχιστον ένα µεγάλο µέρος αυτού, επιθυµεί την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας και είναι απλώς όµηρος του στρατιωτικού κατεστηµένου. Η µεγάλη πλειοψηφία του Τουρκικού πολιτικού κόσµου ασπάζεται πλήρως τις εθνικιστικές αρχές του Κεµαλισµού, ενώ ακόµη και αυτοί, οι οποίοι εµφανίζονται υπέρµαχοι της Ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας, π.χ ο σηµερινός Τούρκος υπουργός εξωτερικών, είτε δε διαθέτουν 22 Στο σηµείο αυτό κρίνεται αναγκαίο να σηµειώσουµε τα εξής. Η πολιτική της σύγκλισης µε την Τουρκία η οποία κινήθηκε στις θεωρητικές γραµµές που έθεσαν ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γ. Παπανδρέου και ο εκλιπών υφυπουργός Εξωτερικών Γ. Κρανιδιώτης κινήθηκε σε δύο σκέλη. 1)Είσοδος της Κυπριακής ηµοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση µε ταυτόχρονη απεµπλοκή της ευρωπαϊκής προοπτικής της νήσου από την επίλυση του Κυπριακού ζητήµατος. 2) Οµαλοποίηση των Ελληνο-Τουρκικών σχέσεων και οριστική και βιώσιµη επίλυση των διαφορών των δύο πλευρών. Ενώ λοιπόν όλα δείχνουν, µέχρι σήµερα, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιµη να δεχθεί την Κύπρο στο επόµενο κύµα διεύρυνσης, οι Ελληνο-Τουρκικές

13 13 σηµαντική πολιτική ισχύ, είτε δεν είναι διατεθειµένοι να κόψουν τις γέφυρες επικοινωνίας µε το Κεµαλικό κατεστηµένο. Μια τέτοια παρατήρηση, όπως αυτή του Έλληνα υπουργού εξωτερικών, για να είναι εύστοχη, θα έπρεπε να στηρίζεται σε ένα βεβαιωµένο ήδη γεγονός, στην ιστορική δηλαδή διαδροµή της Τουρκίας, το οποίο να πιστοποιεί ότι όντως ο πολιτικός κόσµος της Τουρκίας δρα υπό συνθήκες στρατιωτικής οµηρίας. Τα µέχρι τώρα δεδοµένα όµως οδηγούν στο συµπέρασµα ότι ο στρατός και οι πολιτικοί, εκτός των Ισλαµιστών, συνεργάζονται άριστα και ότι οι όποιες διαφορές εντοπίζονται στο χρονοδιάγραµµα και τη µεθοδολογία προσέγγισης των εθνικών στόχων και όχι στην ίδια τη φύση και την άσκηση της εξουσίας. Ο Κεµαλισµός δεν κινδυνεύει από τους Τούρκους πολιτικούς. Η, ιδιόµορφη, ηµι-δηµοκρατική ισορροπία της χώρας είναι δηµιούργηµα των ίδιων των στρατιωτικών 23 και είναι δεδηλωµένη η πρόθεση τους να τη διαφυλάξουν. Εσωτερικές Ισορροπίες: Κουρδικό, Ισλάµ Ο Ξενοφών αναφέρεται για πρώτη φορά στους Κούρδους, κάνοντας λόγο για ορεσίβιους νοµάδες που επιτέθηκαν στους Έλληνες κατά την πορεία τους προς τη Μαύρη Θάλασσα. Οι Κούρδοι ζούσαν χωρισµένοι σε φατρίες, συγκεντρωµένοι στις περιοχές από τα όρια του Ταύρου µέχρι τα δυτικά οροπέδια του Ιράν και από το όρος Αραράτ µέχρι τους λόφους που γειτονεύουν µε την κοιλάδα της Μεσοποταµίας. 24 Κατά τη διάρκεια της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας οι Κούρδοι συνεργαζόταν άψογα µε την Υψηλή Πύλη. Ως Σουνίτες Μουσουλµάνοι, στη µεγάλη τους πλειοψηφία, δεν αισθάνονταν ξένο σώµα µέσα στην Οθωµανική Αυτοκρατορία και εχρησιµοποιούντο από το Σουλτάνο ως δυνάµεις καταστολής ενάντια στις αλυτρωτικές διαθέσεις των Αρµενίων. Η τελευταία όµως περίοδος της Οθωµανικής κυριαρχίας και ο εθνοτικός ελιτισµός των Νεότουρκων έδωσε το δικαίωµα στους Κούρδους να αναπτύξουν εθνική συνείδηση και να σχέσεις παραµένουν τεταµένες και η προκλητικότητα της Τουρκίας δεν έχει µειωθεί στο ελάχιστο. 23 Ο λόγος γίνεται βέβαια για το πραξικόπηµα της 12 Σεπτεµβρίου του 1980 υπό την καθοδήγηση του Στρατηγού Κenan Evren. 24 Gerard Ghaliand (επιµ.), Οι Κούρδοι. Λαός χωρίς Πατρίδα, (Αθήνα, 1978), σελ. 17.

14 14 διεκδικήσουν την ανεξαρτησία τους. Τελικά, µε τη συνθήκη των Σεβρών (10 Αυγούστου 1920), η περιοχή του Κουρδιστάν απέκτησε την αυτονοµία της 25 αλλά η συγκεκριµένη διευθέτηση είχε βραχύβια διάρκεια και, µε την απενεργοποίηση της συνθήκης των Σεβρών, οι περιοχές του Κουρδιστάν µοιράστηκαν µεταξύ της Τουρκίας, του Ιράκ και του Ιράν. Η πρώτη ανοικτή σύγκρουση του τουρκικού µε τον κουρδικό εθνικισµό έγινε το 1925, όταν ξέσπασε µια αντι-κεµαλική εξέγερση στην περιοχή του τουρκικού Κουρδιστάν και στην Κωνσταντινούπολη, µε σκοπό την αναβίωση του Ισλαµικού χαρακτήρα της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας. Οι αρχηγοί της εξέγερσης ήταν, στην πλειοψηφία τους, Κούρδοι καθώς και κάποιοι πρώην αξιωµατούχοι της Υψηλής Πύλης οι οποίοι ζητούσαν, µέσα από µια σειρά συνταγµατικών και θρησκευτικών αιτηµάτων, την απόδοση αυτονοµίας στην περιοχή του Κουρδιστάν και συνολικότερα την αναβίωση του θρησκευτικόπολιτικού χαρακτήρα του προηγούµενου καθεστώτος. Η εξέγερση αντιµετωπίσθηκε επιτυχώς από τον Κεµάλ, 56 ηγετικά στελέχη της εξέγερσης καταδικάστηκαν σε θάνατο και για πρώτη φορά το τουρκικό κατεστηµένο χρησιµοποίησε το επιχείρηµα που χρησιµοποιεί µέχρι σήµερα, ότι δηλαδή στην Τουρκία δεν υπάρχει κουρδική εθνότητα αλλά µόνο Τούρκοι ορεσίβιοι ή ορεινοί. Η περιοχή µέχρι το 1965 κηρύχθηκε «no-go area» ενώ και η απλή χρήση της κουρδικής γλώσσας πήρε τη µορφή ποινικού αδικήµατος. 26 ιάφοροι ερευνητές επιµένουν ότι κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Menderes τα πράγµατα άρχισαν να αλλάζουν προς το καλύτερο για τους Κούρδους. Χαρακτηριστικά οι Γ. ικαιάκος και Σ. Βαλλιανάτος, στη µελέτη τους για το κουρδικό ζήτηµα αναφέρουν τα εξής: «Ο Αdnan Menderes στηρίχθηκε στην ψήφο του αγροτικού στοιχείου και µετά την εκλογική του νίκη επέτρεψε στους παραγκωνισµένους και εξόριστους Κούρδους αγάδες να ανακτήσουν τις γαίες τους και ορισµένα από τα παλιά τους προνόµια µερικοί από 25 Ι.Γ. Καταπόδης, Τέσσερις Αιώνες ιπλωµατικής ραστηριότητας στον Ευρωπαϊκό Χώρο : Από την Ειρήνη της Βεστφαλίας στις Συνθήκες του Κυπριακού, (Αθήνα, 1996), σελ W. L. Cleveland, οπ. παρ., σελ. 170.

15 15 τους Κούρδους βουλευτές του ηµοκρατικού κόµµατος έγιναν υπουργοί σταµάτησαν οι µαζικές εκτοπίσεις, η στρατιωτική καταστολή και περιορίστηκαν σηµαντικά οι αυθαιρεσίες της κρατικής µηχανής. Τέλος επέτρεψε 27 την προφορική και µόνο χρήση της κουρδικής.» Η παρατήρηση αυτή οδηγεί στο συµπέρασµα ότι το καθεστώς του Menderes παρουσίασε µια ασυνήθιστη, για τα τούρκικα δεδοµένα, ανεκτικότητα απέναντι στους Κούρδους. Κάτι τέτοιο βέβαια δεν ίσχυε. Οι Κούρδοι που εκλέχθηκαν µε το ηµοκρατικό κόµµα είχαν «απολέσει» κάθε στοιχείο εθνικής διαφοροποίησης από το Κεµαλικό σύστηµα και ανέλαβαν το έργο της πέµπτης φάλαγγας µέσα στα εδάφη του Κουρδιστάν. Οι διωγµοί Κούρδων εθνικιστών δεν σταµάτησαν, απεναντίας τα µέτρα αστυνόµευσης στο τουρκικού Κουρδιστάν µεγιστοποιήθηκαν, αφού στη µεγαλύτερη κουρδική πόλη της Τουρκίας, το Diyarbakir, εγκαταστάθηκε το αρχηγείο των σταθµών παρακολούθησης του ΝΑΤΟ και της CIA για όλη τη Μέση Ανατολή 28. Όσο για το «προνόµιο» της προφορικής µόνο χρήσης της Κουρδικής γλώσσας ο ισχυρισµός δεν ευσταθεί αφού η κουρδική γλώσσα δεν έχει γραπτό παρά µόνο προφορικό λόγο. 29 Η πλέον διαδεδοµένη άποψη στην Ελλάδα είναι ότι το Κουρδικό Εργατικό Κόµµα 30 (ΡΚΚ) είναι το µόνο κουρδικό στοιχείο, το οποίο µάχεται για την αυτονοµία του Κουρδιστάν. Ο ισχυρισµός αυτός δεν απέχει και πολύ από την αλήθεια, αφού όλοι οι υπόλοιποι κουρδικοί πολιτικοί σχηµατισµοί έχουν πολύ µικρή δύναµη, µερικοί συνεργάζονται πλήρως µε την Κεµαλική «ιντελιτζένσια», και η βασική τους επιδίωξη δεν είναι η ρήξη µε το σύστηµα, αλλά η βελτίωση της θέσης των Κούρδων στην τουρκική σκηνή. µεθοδολογία που χρησιµοποιεί όµως το ΡΚΚ για να επιτύχει τους στόχους του Η 27 Γ. ικαιάκος Σ. Βαλλιανάτος, Το Κουρδικό Πρόβληµα και οι άλλες Εθνοτικές Οµάδες στη Σύγχρονη Τουρκία, ΕΛΙΑΜΕΠ., οπ. παρ., σελ J. Pettifer, οπ. παρ., σελ Ένα από τα κεντρικά σηµεία της Τουρκικής προπαγάνδας ενάντια των Κούρδων είναι ότι η Κουρδική γλώσσα είναι µια απλή διάλεκτος αφού δεν έχει γραπτό λόγο. 30 Το ΡΚΚ συστάθηκε το Νοέµβριο του 1978 στη πόλη Lice της επαρχίας του Diryabakir. Περισσότερα βλέπετε: M. Gunter, The Kurdish Insurgency in Turkey, Journal of South Asian and Middle Eastern Studies, (Καλοκαίρι, 1990), σελ. 42.

16 16 και η ένοπλη δράση του 31 έχει νοµιµοποιήσει τις εθνοκαθάρσεις του τουρκικού στρατού στα βουνά και τα χωρία του Κουρδιστάν στα µάτια του υτικού κόσµου. Το ΡΚΚ είναι ένα προσωποπαγές κόµµα υπό την ηγεσία του σηµερινού «φιλοξενούµενου» του Τουρκικού σωφρονιστικού συστήµατος, Αµπτουλάχ Οτζαλάν. Η ιδεολογία του, αν και ασαφής πέραν της εθνικής δράσης για την αυτονοµία του Κουρδιστάν, δανείζεται στοιχεία από τις επαναστατικές ντιρεκτίβες του Τρότσκι και του Τσε Γκεβάρα, καθώς και από τις παλαιοκοµµουνιστικές αντιλήψεις του Ισπανικού Κοµµουνιστικού Κόµµατος για αναδιανοµή των γαιών και κατάργηση των «τσιφλικιών» που βρίσκονται υπό την εξουσία Κούρδων τοπικών αρχόντων φιλικά διακείµενων προς τον Κεµαλισµό. Στη συγκεκριµένη χρονική στιγµή ο ένοπλος κουρδικός αγώνας για την επίτευξη της αυτονοµίας του Κουρδιστάν έχει χάσει τη δυναµικότητά του. Η σύλληψη και φυλάκιση του Οτζαλάν θα οδηγήσει σταδιακά στην περιθωριοποίηση του ΡΚΚ και στην αποσύνδεσή του από τα µικροαστικά και αγροτικά τµήµατα της κουρδικής κοινωνίας. Αυτό βέβαια δεν σηµαίνει ότι το κουρδικό πρόβληµα θα πάψει να είναι ένα αγκάθι στο πλευρό του τουρκικού κατεστηµένου. Όσο συνεχίζει το Κεµαλικό σύστηµα να εθελοτυφλεί και να αρνείται την ύπαρξη κουρδικής εθνότητας στο εσωτερικό της χώρας και να διατηρεί την οικονοµική ανάπτυξη των επαρχιών του Κουρδιστάν σε τριτοκοσµικά επίπεδα, τόσο οι νέες δυνάµεις που θα διαδεχθούν το ΡΚΚ θα συνεχίσουν µε διάφορους τρόπους να προωθούν την πολιτικοκοινωνική χειραφέτηση των Κούρδων της Τουρκίας. Κατά την πρώιµη Κεµαλική περίοδο ο υτικός κόσµος πίστεψε, ή ήθελε µε όλες του τις δυνάµεις να πιστέψει, ότι το Ισλάµ ηττήθηκε οριστικά από τον «Γκρίζο Λύκο». Η προδιάθεση αυτή των δυτικών φαίνεται από τα δηµοσιεύµατα των εφηµερίδων (π.χ Allah Dethroned, The Times, Λονδίνο 31 Η ένοπλη δράση του ΡΚΚ ξεκίνησε επίσηµα στις 15 Αυγούστου 1984 µε την αναγγελία της δηµιουργίας των Κουρδικών Απελευθερωτικών Ταξιαρχιών (HRK) και την επίθεση στα χωριά Eruch και Schemdinli όπου σκοτώθηκαν 24 στρατιώτες και δύο πολίτες. Περισσότερα για το θέµα βλέπετε: D. McDowall, The Kurdish Question: A Historical Review, p.10, όπως συγκαταλέγεται στη συλλογή The Kurds: A Contemporary Overview, (Λονδίνο, 1992).

17 ) και από µελέτες για τη «νέα χώρα», όπως αυτή του E.G.Mears 32. Η αλήθεια όµως ήταν εντελώς διαφορετική. Μπορεί το Ισλάµ να ηττήθηκε σε θεσµικό επίπεδο, αλλά δεν έχασε τη δυναµική του στις πλατιές µάζες της τουρκικής κοινωνίας. Η µόνη διαφοροποίηση που έλαβε χώρα στο κοινωνικό προφίλ του Ισλάµ ήταν ότι η νέα αστική τάξη του Κεµαλισµού υιοθέτησε την κοσµικότητα ως στοιχείο διαφοροποίησης και ρήξης µε το Θεοκρατικό Οθωµανικό παρελθόν, ένα γεγονός το οποίο ισχύει µέχρι σήµερα, ενώ η θρησκευτική παράδοση παρέµεινε ισχυρή στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις. Αν ο ερευνητής θέλει να εξηγήσει µε ευκρίνεια τη βαρύτητα του όρου Ισλάµ στην τουρκική ψυχοσύνθεση, οφείλει να προσεγγίσει το όλο ζήτηµα από την πρώιµη περίοδο της άφιξης των Σελτζούκων στην περιοχή της Μικράς Ασίας. Το Ισλάµ για τους Σελτζούκους πολεµιστές έπαιζε τον ρόλο εθνικής ταυτότητας αλλά και εθνολογικής προέλευσης, όµοιο σε ισχύ και σηµειολογία µόνο µε εκείνο των Ελλήνων-Ορθοδόξων κατά τη διάρκεια των 400 ετών της Οθωµανικής κυριαρχίας. Είναι σηµαντικό να αναφέρουµε ότι ο εξισλαµισµός των Σελτζούκων δεν έγινε µε βίαια µέσα αλλά οικειοθελώς, καθώς ερχόταν σε επαφή µε τους αποστόλους του Μωάµεθ κατά τη διάρκεια των µετακινήσεών τους από τα βάθη των στεπών της Κεντρικής Ασίας προς τα εύφορα εδάφη της Μικράς Ασίας. 33 Αλλά και κατά τη διάρκεια της ακµής της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας το Ισλάµ ήταν η, µοναδική ίσως, εθνολογική διαχωριστική γραµµή µεταξύ των πιστών του Μωάµεθ και των υπόλοιπων θρησκευτικών οµάδων, ένα κριτήριο το οποίο δεν σταµατούσε σε θεολογικές διαφοροποιήσεις αλλά και σε κοινωνιολογικές διαστρωµατώσεις όπως και σε οικονοµικο-πολιτικά προνόµια. Η δύναµη του Ισλάµ ήταν τόσο ισχυρή στο εσωτερικό της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας που, ακόµα και όταν εµφανίσθηκαν τα πρώτα κινήµατα εναντίον του Σουλτάνου και του τρόπου διακυβέρνησης της αυτοκρατορίας, ακόµη και τότε, τα βέλη της αµφισβήτησης δεν τόλµησαν να αγγίξουν τις ιερατικές δοµές του χαλιφάτου E.G.Mears, Modern Turkey, (Λονδίνο 1924). 33 B. Lewis, The Emergence of Modern Turkey, (Λονδίνο, 1968), σελ Περισσότερα για το θέµα βλέπετε: E.E. Ramsaur, The Young Turks: The Committee of Union and Progress in Turkish Politics, , (Οξφόρδη, 1969).

18 18 Η δύναµη του Ισλάµ είναι µια απτή πραγµατικότητα και για τη σηµερινή Τουρκία. Ο επισκέπτης της Κωνσταντινούπολης, για παράδειγµα, θα εντυπωσιασθεί µε το ευρωπαϊκό άρωµα που αποπνέει η συνοικία του Πέρα. Από την άλλη µεριά όµως, όταν ο επισκέπτης διασχίσει τη γέφυρα του Βοσπόρου προς την Ασιατική πλευρά της πόλης, τότε θα βρεθεί ξαφνικά σε µια Ισλαµική φτωχογειτονιά της κεντρικής Ασίας. Εκεί οι γυναίκες ακόµα φορούν το πατροπαράδοτο τσεµπέρι και οι άνδρες στα καφενεία ρουφούν ράθυµα τον ναργιλέ τους, ακούγοντας τον µουλά να απαγγέλλει ρήσεις από το Κοράνι και ρουφώντας ταυτόχρονα το αρωµατικό τούρκικο τσάι. Το Ισλάµ ζει και αναπνέει στις φτωχογειτονιές όλης της Τουρκίας, προσφέροντας ένα µήνυµα ελπίδας και πνευµατικής διεξόδου στα σοβαρά κοινωνικά προβλήµατα που αντιµετωπίζουν «οι απόγονοι του Κεµάλ». 35 Τα αποτελέσµατα των τουρκικών εκλογών του 1995 και η σηµαντική νίκη του Ισλαµικού κόµµατος Refah, υπό την καθοδήγηση του Necmettin Erbakan, διέγειραν τα αντανακλαστικά των Ευρωπαίων. Ο θρησκευτικοπολιτικός λόγος του Erbakan, οι αριστερές κρατικιστικές του απόψεις σχετικά µε την τουρκική οικονοµία και η ιδεολογία του Τουρανισµού, ως βασικό δόγµα στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, δηµιούργησαν ενθουσιασµό στους Τούρκους µικροαστούς και πονοκέφαλο στη ύση. Μια από τις βασικές φοβίες της ύσης είναι η αναβίωση του Ισλαµισµού στην Τουρκία. Θεωρώντας ότι η Τουρκία θα γίνει ορµητήριο του διεθνούς Ισλαµικού φονταµενταλισµού 36, ρυθµίζουν τη συµπεριφορά τους σαν να απευθύνονται σε καρδιακό τον οποίον δεν επιθυµούν να κακοκαρδίσουν φοβούµενοι µήπως τον οδηγήσουν στον θάνατο. Βλέπετε επίσης το πολύ ενδιαφέρον: U. Heyd, Foundation of Turkish Nationalism: The Life and Teaching of Ziya Gokalp, (Λονδίνο, 1950). 35 Ατατούρκ στην Τουρκική γλώσσα σηµαίνει ο πατέρας των Τούρκων. 36 Ο Φ. Τερζάκης δίνει µια ενδιαφέρουσα ερµηνεία του πολιτικο-θρησκευτικού φονταµενταλισµού: «ένα τύπο θρησκευτικότητας που είναι σε υψηλό βαθµό πολιτικοποιηµένος, χαρακτηρίζεται από µισαλλοδοξία και επιθετικότητα απέναντι σε όσους δεν συµµερίζονται το δικό του όραµα για τον κόσµο και την ιστορία και είναι έτοιµος ανά πάσα στιγµή να επιβάλει στο όνοµα του Θεού τη θέληση του δια της ισχύος.» Φ. Τερζάκης, Ανορθολογισµός, Φονταµενταλισµός και Θρησκευτική Αναβίωση: Τα χρώµατα της Σκακιέρας, (Αθήνα, 1998), σελ. 33.

19 19 Το Κεµαλικό σύστηµα γνωρίζει βέβαια τις υτικές ευαισθησίες σχετικά µε το όλο θέµα και τις εκµεταλλεύεται δεόντως. Από καιρό σε καιρό επιτρέπει µια έκλαµψη των πολιτικών δυνάµεων του Ισλαµισµού για να δίνει τροφή στους δυτικούς φόβους και για να τους χρησιµοποιεί ως µέσο επίτευξης των διπλωµατικών του σκοπών. Κινούνται όµως οι φόβοι αυτοί των υτικών σε ρεαλιστικό επίπεδο; Κατ αρχήν οι όποιοι φόβοι για µετατροπή της Τουρκίας από ενεργό µέλος της Ατλαντικής Συµµαχίας σε διεθνές κέντρο του Ισλαµικού φονταµελισµού είναι αστήρικτοι και συντηρούνται από τα κινδυνολογικά µηνύµατα της Άγκυρας. Οι Σουνίτες Μουσουλµάνοι δεν διέπονται από το ίδιο µένος και τον φανατισµό που διέπει τους Σιίτες, των οποίων η θρησκευτική τους φιλοσοφία βρίσκεται πιο κοντά στη λογική του Ιερού Πολέµου. Από την άλλη µεριά όµως, ούτε και ο στρατός, ο οποίος έχει αποδείξει έµπρακτα την τεράστια πολιτική επιρροή, αλλά και ισχύ που διαθέτει, είναι δυνατόν να επιτρέψει κάτι τέτοιο. Ο Κεµαλισµός και ο Ισλαµισµός είναι δύο κοσµοθεωρίες που δεν µπορούν να συγκατοικήσουν στην τουρκική πολιτική σκηνή. Ο στρατός, ο προστάτης του Κεµαλισµού, δεν είναι διατεθειµένος να επιτρέψει κάτι τέτοιο. Άλλωστε η διάθεση του στρατού φάνηκε στην περίπτωση της επέµβασης του πρώτου στις πολιτικές εξελίξεις της χώρας κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Ισλαµιστή Ερµπακάν. Αν όµως εκλείψει οριστικά και αυτός ο, έστω φιλολογικός, κίνδυνος, τότε ο στρατός χάνει ένα σηµαντικό στοιχείο δικαιολόγησης της ισχυρής του παρουσίας στο Τουρκικό πολιτικοκοινωνικό γίγνεσθαι, η δε Τουρκία χάνει τον πολυδιαφηµισµένο της ρόλο ως του τείχους που «συγκρατεί τις Ισλαµικές ορδές µακριά από τον υτικό κόσµο»! Εν Κατακλείδι: Οι ΕλληνοΤουρκικές σχέσεις στον 21ο αιώνα Το δηµοκρατικό έλλειµµα της χώρας, τα σοβαρά κοινωνικά προβλήµατα, η ανικανότητα των πολιτικών να αντιστρέψουν τη δεινή οικονοµική κατάσταση, το Κουρδικό, η µετατροπή του ευρωπαϊκού ονείρου σε καταρράκωση της εθνικής υπερηφάνειας δηµιουργούν το σύγχρονο πλαίσιο δράσης και ανάπτυξης του Κεµαλισµού. Το µέλλον της Τουρκίας θα κινηθεί µέσα στο προαναφερόµενο πλαίσιο, γεγονός το οποίο δεν προδιαθέτει θετικά

20 20 την πλειοψηφία του υτικού κόσµου. Η επιλογή µεταξύ Ευρώπης ή Ανατολής θα δηµιουργήσει τέτοιους ισχυρούς κραδασµούς που θα είναι αισθητοί όχι µόνο για την χώρα µας αλλά και για την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων. Η Τουρκία έχει δώσει δείγµατα γραφής και στο παρελθόν ότι προτιµά να επιλύει τις κρίσεις της µε τη µέθοδο της εξαγωγής τους, καθιστώντας «κοινωνούς» και τις γειτονικές χώρες. Η Ελλάδα επένδυσε πολλά στην πολιτική της σύγκλισης µεταξύ Αθηνών και Αγκύρας, προσπαθώντας να προλάβει µια εξαγωγή κρίσεως, η οποία θα µπορούσε να οδηγήσει σε ένα νέο θερµό επεισόδιο στο Αιγαίο, ανάλογο µε εκείνο των Ιµίων. Το πείραµα όµως, όπως δείχνουν ως τώρα τα πράγµατα τείνει ή έχει ήδη αποτύχει, όσον αφορά τουλάχιστον τη µετατροπή του Αιγαίου από τρικυµιώδη θάλασσα ανταγωνισµού σε ήρεµη λίµνη συνεργασίας. Αργά, αλλά σταδιακά οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις ξαναγυρίζουν στην ψυχροπολεµική τους φάση και στην πιθανότητα ενός θερµού επεισοδίου, το οποίο θα ήταν αρκετό να τοποθετήσει τις δύο χώρες «στη συγκρουσιακή περιφέρεια του πλανήτη». 37 Για το πισωγύρισµα όµως των ελληνοτουρκικών σχέσεων η χώρα µας δε φέρει ευθύνη. Είναι η πρώτη, ίσως, φορά που η Ελλάδα έχει προβεί σε εγνωσµένες κινήσεις καλής θέλησης και ειρηνικής συνύπαρξης προς την άλλη πλευρά του Αιγαίου - αλλά εις µάτην. Η Τουρκία δεν µπορεί να δεχθεί ότι, έστω και διχοτοµηµένη, η Κύπρος συγκεντρώνει όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να εισέλθει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, ως εκ τούτου, προετοιµάζεται για την αποσταθεροποίηση της κατάστασης στο νησί. Η τουρκική «προβοκάτσια» έχει ήδη ξεκινήσει στη Μεγαλόνησο και θα ενταθεί στο άµεσο µέλλον, προσπαθώντας να θέσει το δίληµµα στην Ευρωπαϊκή Ένωση «Ειρήνη στην Ανατολική Μεσόγειο ή Σύγκρουση µε την Ελλάδα και την Κυπριακή ηµοκρατία». Χαρακτηριστικές είναι οι πρόσφατες δηλώσεις του τούρκου υπουργού Εξωτερικών κ. Τζέµ στο Οικονοµικό Επιµελητήριο της Άγκυρας σχετικά µε την σοβαρή κρίση που θα ακολουθήσει στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις µετά την είσοδο της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή 37 Θ. Κουλουµπής, Εξωτερική Πολιτική: ιάλογοι µιας Κρίσιµης Εποχής, (Αθήνα, Κείµενα Εργασίας ΕΛΙΑΜΕΠ, 1999), σελ. 30.

21 21 Ένωση, αλλά και οι πρόσφατες δηλώσεις του κ. Ντενκτάς για οριστική αποχώρηση του ψευδοκράτους από το τραπέζι των συνοµιλιών. 38 Η χώρα µας οφείλει να ετοιµάζεται από τώρα για κάθε ενδεχόµενο και να σχηµατοποιεί την στρατηγική που θα ακολουθήσει απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα. Η προσωπική γνώµη του γράφοντος είναι ότι η ελληνική στρατηγική θα πρέπει να κινηθεί στον άξονα που ονοµάζεται Ευρωπαϊκή Ένωση. ηλαδή η οποιαδήποτε προκλητική συµπεριφορά της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα ή στην Κυπριακή ηµοκρατία είναι πρόβληµα συνολικά όλων των χωρών - µελών και όχι µόνο της Ελλάδας. Αν µάλιστα επεκτείνουµε τις θεωρητικές αρχές του «δόγµατος» του πρέσβη Βύρωνα Θεοδωρόπουλου 39 και του προσδώσουµε πέρα από τις στρατιωτικές και διπλωµατικές διαστάσεις σε περίοδο ειρήνης, τότε θα δούµε ότι είναι προς το συµφέρον της χώρας να µην αντιµετωπίζει µόνη την Τουρκία στα διπλωµατικά fora, αλλά πάντα µε την ιδιότητα της ως χώρας µέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χρίζοντας κοινωνούς των όποιων διαπραγµατεύσεων, και προβληµάτων κατά συνέπεια, και τις υπόλοιπες χώρες µέλη της Ένωσης. Η µέθοδος του ίσου επιµερισµού των ευθυνών µε τις υπόλοιπες χώρες της Ένωσης είναι η καλύτερη και πλέον ασφαλής µέθοδος για τη χώρα µας ώστε να προστατέψει τον εαυτό της από τις Τουρκικές προκλήσεις, να διασφαλίσει τη θέση της στη διεθνή κοινωνία, αλλά και να αποφύγει την όποια προοπτική της µετωπικής σύγκρουσης µε την Τουρκία. 38 Η άποψη αυτή ενισχύεται και από έγκυρους ακαδηµαϊκούς της Ελλάδας. Για παράδειγµα ο καθηγητής κ. Ροζάκης συµφωνεί µε την άποψη ότι συχνά-πυκνά η Τουρκία προσφεύγει στη βία για να δώσει λύση σε ένα πρόβληµα της. Χ. Ροζάκης, Το Αδιέξοδο Στερεότυπο της Ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής όπως παρουσιάζεται στο Σε Αναζήτηση Εξωτερικής Πολιτικής. ιήµερο του Τµήµατος Εξωτερικής Πολιτικής του ΣΥΝ, Ιανουαρίου 1996, (Αθήνα, Συνασπισµός της Αριστεράς και της Προόδου, 1996), σελ Σύµφωνα µε τη συγκεκριµένη άποψη η οποία έχει πλέον πάρει τη µορφή στρατιωτικού δόγµατος η Ελλάδα ηττήθηκε κάθε φορά που επιχείρησε να αντιµετωπίσει µόνη της την Οθωµανική Αυτοκρατορία ή την Τουρκία ( ) αντίθετα επέτυχε τους στόχους της όταν είχε και άλλους στρατιωτικούς συµµάχους στο πλευρό της ( ). Περισσότερα για το θέµα βλέπετε: Θ. Βερέµης & Θ. Κουλουµπής, Ελληνική Εξωτερική Πολιτική: Προοπτικές και Προβληµατισµοί, (Αθήνα, 1994), σελ. 38.

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 4: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 1 Του Χρήστου Μηνάγια Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 04 Απριλίου 2012 www.geostrategy.gr Στο άρθρο του συντάκτη του παρόντος, µε τίτλο «Εκβιασµοί, απειλές και αυθαιρεσίες από την Άγκυρα στην Ανατολική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Οι ενεργειακοί πόροι της Κύπρου και τα νέα δεδοµένα στην Ανατολική Μεσόγειο»

ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Οι ενεργειακοί πόροι της Κύπρου και τα νέα δεδοµένα στην Ανατολική Μεσόγειο» ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Οι ενεργειακοί πόροι της Κύπρου και τα νέα δεδοµένα στην Ανατολική Μεσόγειο» 26 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητή κυρία Υπουργέ Αγαπητοί φίλοι

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Κεµάλ Ατατούρκ και Ταγίπ Ερντογάν: «Misak-ı Milli», Ο Εθνικός Όρκος των Τούρκων

Κεµάλ Ατατούρκ και Ταγίπ Ερντογάν: «Misak-ı Milli», Ο Εθνικός Όρκος των Τούρκων 1 20 Φεβρουαρίου 2011 www.geostrategy.gr Κεµάλ Ατατούρκ και Ταγίπ Ερντογάν: «Misak-ı Milli», Ο Εθνικός Όρκος των Τούρκων Του Χρήστου Μηνάγια Στις 23-11-2010 η Γενική Γραµµατεία του τουρκικού Συµβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ;

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ; Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2015 της κρίση ; Του Γεωργίου Κ. Φίλη Ph.D.* Τη στιγμή αυτή οι τύχες του πολέμου τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία φαίνεται να έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου 1 Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστηµα δεν υπάρχουν µόνο οι µεγάλες δυνάµεις αλλά επίσης υπάρχουν µεσαίες, µικρές ή και πολύ µικρές δυνάµεις. Βέβαια η διαµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION

THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION Professor Angelos Kotios Albania, November 2013 1 Αντικείμενο παρουσίασης Χαρακτηριστικά της περιοχής Λόγοι για την καθυστέρηση στην ενσωμάτωση τω

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

Tουρκο-ισλαµικός εθνικισµός και εξελίξεις στη Συρία

Tουρκο-ισλαµικός εθνικισµός και εξελίξεις στη Συρία 1 17 Απριλίου 2012 www.geostrategy.gr Tουρκο-ισλαµικός εθνικισµός και εξελίξεις στη Συρία Του Χρήστου Μηνάγια Πριν ένα χρόνο οι σχέσεις Τουρκίας-Συρίας αποτελούσαν το σύµβολο της επιτυχίας της τουρκικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Τριχοτοµηµένη εθνικά, θρησκευτικά και πολιτικά η Τουρκία

Τριχοτοµηµένη εθνικά, θρησκευτικά και πολιτικά η Τουρκία 1 23 Αυγούστου 2014 www.geostrategy.gr Τριχοτοµηµένη εθνικά, θρησκευτικά και πολιτικά η Τουρκία Του Χρήστου Μηνάγια minagias@gmail.com Στις 10 Αυγούστου 2014, ο Recep Tayyip Erdoğan αναδείχθηκε ως ο πρώτος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Η Άγκυρα ανησυχεί και προκαλεί

Η Άγκυρα ανησυχεί και προκαλεί Πέµπτη 3 Μαΐου 2012 www.geostrategy.gr Η Άγκυρα ανησυχεί και προκαλεί Χρήστος Μηνάγιας και Βασίλης Γιαννακόπουλος Νέες τουρκικές προκλήσεις Στις 27 Απριλίου 2012, δηλαδή εννέα ηµέρες πριν τη διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Χανιά, Απρίλιος 2014 Τον Αύγουστο του 2010, ενεργοί πολίτες των Χανίων προχωρήσαμε στη δημιουργία της ανεξάρτητης δημοτικής μας κίνησης με επικεφαλής τον Τάσο Βάμβουκα. Με διαφορετικές αφετηρίες,

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;».

Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;». Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;». 25 Ιουνίου 2014 Venue Centre, Columbia Plaza, Λεμεσός Έντιμε Υπουργέ Ενέργειας, Εμπορίου,

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ Η ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ Του Χρήστου Μηνάγια minagias@gmail.com, τηλ. 6948260485 Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις ΚΑ ΜΟΣ (τηλ. 2310252320, Ερµού 48 Θεσσαλονίκη, Τ.Κ. 54623)

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΡΕΙΟ ΙΡΑΚ. Ιούλιος 2009. www.geostrategy.gr. Γιαννακόπουλος Βασίλειος

ΒΟΡΕΙΟ ΙΡΑΚ. Ιούλιος 2009. www.geostrategy.gr. Γιαννακόπουλος Βασίλειος 1 ΒΟΡΕΙΟ ΙΡΑΚ Ιούλιος 2009 www.geostrategy.gr Γιαννακόπουλος Βασίλειος 2 Εισαγωγή Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το Ιράκ είναι ένα «τεχνητό κοσμικό κράτος». Η ενότητά του ουσιαστικά δεν υφίσταται ούτε εθνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σεπτέμβριος 15 Ιανουάριος 15 ΣΥΡΙΖΑ 35,46 36,34 ΝΔ 28,10 27,81 ΧΑ 6,99 6,28 ΠΑΣΟΚ 6,28 4,68 ΚΚΕ 5,55 5,45 ΠΟΤΑΜΙ 4,09 6,05 ΑΝΕΛ 3,69 4,75 ΕΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ιστορία της στρατηγικής συνεργασίας ΗΠΑ Τουρκίας έχει μια διάρκεια εβδομήντα πέντε χρόνων, κατά την οποία οι διμερείς σχέσεις γνώρισαν ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΟΡΑΜΑ 2020 29 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΟΡΑΜΑ 2020 29 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΟΡΑΜΑ 2020 29 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΔΙΑΤΑΞΗ ΜΕΡΟΣ Α - Η Δεξαμενή Σκέψης Θουκυδίδης ΜΕΡΟΣ Β - ΟΡΑΜΑ 2020 1. Σκοπός & μεθοδολογία 2. Πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο και πιο συχνά κάνει την εµφάνισή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. α. Ορεινοί: Οι επαναστάτες του 1862 προκήρυξαν εκλογές αντιπροσώπων για Εθνοσυνέλευση, η οποία θα ψήφιζε νέο σύνταγμα. Οι εκλογές έγιναν το Νοέμβριο του 1862. Η πλειονότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΦΩΤΟ: Κάτια Χριστοδούλου 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ΑΚΟΜΑ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ, ΑΚΟΜΑ ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΗ Τα αποτελέσματα της στρατιωτικής εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές τις λύσεις εµφανίζει την ίδια αδυναµία µε τις υπόλοιπες. Οπότε τι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΗ ΗΜΟΣΙΑ ΖΩΗ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ (Αθήνα, Ξενοδοχείο ΤITANIA, 31-05-2007) ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Eda GEMI

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 2003-2005 Δύο χρόνια μετά την ιδρυτική του Συνέλευση το Δίκτυο, μέσα στα πλαίσια των αξόνων που αυτή έθεσε και με βάση τη μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

και ρατσιστές και εθνικιστές;

και ρατσιστές και εθνικιστές; και ρατσιστές και εθνικιστές; 1 Και ρατσιστές και εθνικιστές; Πως αντιµετωπίζουµε οι Έλληνες τη διαφορετικότητα των ανθρώπων και των φυλών; Θα προτιµούσαµε να µην δεχόταν η Ελλάδα οικονοµικούς µετανάστες;

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ 8.1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό της έρευνάς µας θα ασχοληθούµε µε το συνεχώς αυξανόµενο πρόβληµα της µετανάστευσης. Η παράνοµη µετανάστευση αποτελεί µία ακόµη

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1: Πρόθεση ψήφου στις περιφερειακές εκλογές στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας

Πίνακας 1: Πρόθεση ψήφου στις περιφερειακές εκλογές στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας Πίνακας 1: Πρόθεση ψήφου στις περιφερειακές εκλογές στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας ΠΙΝΑΚΑΣ 1 ΠΡΟΘΕΣΗ ΨΗΦΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 13,9% 5,5% 2,0% 35,1% Δακής Παπαιορδανίδης Τσάκωνας

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ Α - Διαγνωστική ανάλυση SWOT ΜΕΡΟΣ Β - Εξωτερικό περιβάλλον ΜΕΡΟΣ Γ - Όραμα, αποστολή και στρατηγική ΜΕΡΟΣ Α Διαγνωστική ανάλυση SWOT ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (SWOT) ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΡΟΤΕΡΗΜΑΤΑ Ιστορικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή σας παρουσία. Η παρουσία σας σήμερα εδώ αποδεικνύει ότι

Διαβάστε περισσότερα

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή.

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή. Ομιλία Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αττικής κ. Γ. Βασιλείου στην ανοικτή σύσκεψη-παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ 2020+ Πνευματικό Κέντρο Ασπροπύργου 25-5-2015 Σας καλωσορίζουμε σε μια ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 1 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟΥ Η περιφερειακή ανάλυση που ακολουθεί βασίζεται στις έρευνες Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Διαβάστε περισσότερα

Νόμιμο δικαίωμά μας τα 12 μίλια

Νόμιμο δικαίωμά μας τα 12 μίλια Εφημερίδα: Hürriyet Ημερομηνία: 28/3/201 Συντάκτης: Cansu Çamlibel Μετάφραση: Βαλέρια Αντωνοπούλου Νόμιμο δικαίωμά μας τα 12 μίλια Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Δημήτρης Δρούτσας, ο οποίος λίγο καιρό

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» 8 ΜΟΝΑ ΕΣ 2. Ποιοι ήταν οι λόγοι της ίδρυσης και ποια τα αποτελέσµατα της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία μάς διδάσκει ότι όποτε η Ελλάδα κλυδωνίζεται, μαζί της κλυδωνίζεται και η Ευρώπη.

Η ιστορία μάς διδάσκει ότι όποτε η Ελλάδα κλυδωνίζεται, μαζί της κλυδωνίζεται και η Ευρώπη. The Economist 19 th Roundtable with Government of Greece EUROPE: THE COMEBACK? GREECE: HOW RESILIENT? Brainstorming with the new Greek government and world leaders Ξενοδοχείο InterContinental, 14-15/5/2015

Διαβάστε περισσότερα

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας Ναζισµός Ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος είχε ως αποτέλεσµα την εµφάνιση µιας πολιτικής ιδεολογίας που εφαρµόστηκε στην Γερµανία, αλλά και σε κάποιες άλλες χώρες και ονοµάστηκε Ναζισµός ή Γερµανικός εθνικοσοσιαλισµός

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης,

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Εκδήλωση απονομής του Βραβείου για το 2014 στην Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο Ομιλία:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ Άρθρο 0201: Ορισµός του Πολεµικού Ναυτικού 1. Ο όρος "Πολεµικό Ναυτικό", όπως χρησιµοποιείται στο κείµενο των ιατάξεων, δηλώνει το σύνολο των Ναυτικών και Αεροναυτικών

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info http://, Τηλ:2105226884, 6944165341, FAX: 2105226884, 2310904794 Η πραγματική εικόνα του πολέμου στο Λίβανο με απλά λόγια. Θεόδωρος Λιόλιος Διευθυντής του Ε.Κ.Ε.Ο. Σαλαμίνος 10, Θεσσαλονίκη 54625, email:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός «ΨΗΦΙΣΤΕ ERDOGAN» Θράκη 2007,

Χρήστος Κηπουρός «ΨΗΦΙΣΤΕ ERDOGAN» Θράκη 2007, 1 «ΨΗΦΙΣΤΕ ERDOGAN» Copyright 2007 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Σύνθεση συγγραφέα, Πηγή: αρχείο του ίδιου, Εικ. Οπισθόφυλλου: Σύνθεση του ίδιου, Πηγή:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Οι Τούρκοι κλιµακώνουν τις προκλήσεις τους στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο

Οι Τούρκοι κλιµακώνουν τις προκλήσεις τους στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο 1 Του Χρήστου Μηνάγια Οι Τούρκοι κλιµακώνουν τις προκλήσεις τους στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο 21 Μαΐου 2014 www.geostrategy.gr Στις 16-05-2014, η τουρκική Υδρογραφική-Γεωγραφική ιεύθυνση της ιοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα