Ξαναδιαβάδονηας 1 ηις Πεπιπέηειερ ηος Πινόκιο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ξαναδιαβάδονηας 1 ηις Πεπιπέηειερ ηος Πινόκιο"

Transcript

1 Ξαναδιαβάδονηας 1 ηις Πεπιπέηειερ ηος Πινόκιο νθία Γαβξηειίδνπ ππξίδνπ Αξηζηνηέιεην Παλεπηζηήκην Θεζζαινλίθεο Από ηον Κολόνηι ζηον Πινόκιο ηαλ ν Ferdinando Martini δήηεζε απφ ηνλ επθπή θαη πλεπκαηψδε ζπγγξαθέα ηεο Σνζθάλεο Κάξιν Λνξεληδίλη ή αιιηψο Κάξιν Κνιφληη, 2 ςεπδψλπκν κε ην νπνίν έκεηλε γλσζηφο, λα γξάςεη ηζηνξίεο γηα παηδηά γηα ην λέν ηνπ παηδηθφ πεξηνδηθφ Giornale per i bambini, ν Κνιφληη ζίγνπξα δε ζα κπνξνχζε λα θαληαζηεί φηη απηή ε bambinata 3 ηνπ, φπσο ν ίδηνο ηελ νλφκαζε, ζα έθζαλε κεηά απφ κεξηθέο δεθαεηίεο λα έρεη κεηαθξαζηεί ζε πεξηζζφηεξεο απφ 200 γιψζζεο θαη δηαιέθηνπο θαη λα είλαη ην πην πνιπκεηαθξαζκέλν βηβιίν κεηά ηε Βίβιν θαη ην Κνξάλη (Marcheschi, 1995: XI). Οχηε αθφκε ζα κπνξνχζε λα θαληαζηεί φηη ν ήξσαο ηεο, ν Πηλφθην, ζα γηλφηαλ έλα ζχκβνιν, έλαο θψδηθαο επηθνηλσλίαο, έλα ζεκείν αλαθνξάο, έλα απφ ηα πην γλσζηά δηεζλή πξφζσπα ηεο παηδηθήο ινγνηερλίαο. Ο εθπαηδεπηηθφο θαη δεκνζηνγξάθνο Martini, ζέινληαο λα αλαλεψζεη ην ινγνηερληθφ είδνο πνπ απεπζπλφηαλ ζηα παηδηά θαη λα ην αλεβάζεη ζηα επξσπατθά πξφηππα ηεο επνρήο, θπξίσο ηεο Αγγιίαο θαη ηεο Γαιιίαο, γηα λα ζπκβάιεη ζηε δηαπαηδαγψγεζε ησλ απξηαλψλ πνιηηψλ ηεο ρψξαο ηνπ (Marcheschi, 1995: XLVI- XLVII), ηδξχεη ην 1881 ην Giornale per i bambini. Καιεί ηφηε ηνλ Κνιφληη λα πάξεη κέξνο. Ο Κνιφληη είλαη ζπγγξαθέαο, ζεαηξηθφο ζπγγξαθέαο, κεγαινθπήο θξηηηθφο ζεάηξνπ θαη φπεξαο, δεκνζηνγξάθνο απφ ηνπο πην εμέρνληεο, δηεπζπληήο εθεκεξίδσλ, γξάθεη ζρνιηθά εγρεηξίδηα θαη ηζηνξίεο γηα παηδηά. Μεηαθξάδεη ζηελ ηηαιηθή ηα θείκελα ηεο Madame D Aulnoy θαη ηεο Madame Leprince de Beaumont, θαζψο θαη ηα παξακχζηα ηνπ Πεξφ, έξγα πνπ ηνλ εηζάγνπλ ζην καγεπηηθφ θφζκν ησλ παξακπζηψλ θαη ηνπ δεκηνπξγνχλ λνζηαιγία γηα ηνλ άιιν, ηφζν καγεπηηθφ, θφζκν ηεο παηδηθήο ειηθίαο. Ο Κνιφληη, φηαλ γξάθεη ηηο Πεξηπέηεηεο ηνπ Πηλόθην, είλαη 55 ρξνλψλ. Γεξά δεκέλνο κε ην θιίκα θαη ηελ νπηηθή ηεο Παιηγγελεζίαο ηεο Ιηαιίαο, εζεινληήο ζηε λεαξή ηνπ ειηθία ζηνλ πφιεκν γηα ηελ αλεμαξηεζία ηεο παηξίδαο ηνπ, πηζηφο ζηα ηδαληθά ηνπ θαη κεγάινο παηξηψηεο, θαη γη απηφ ηηκεκέλνο απφ ηνπο ζπκπνιίηεο ηνπ, δελ θξχβεη ζηα, ζαηηξηθά ζηε βάζε ηνπο, θείκελά ηνπ ηελ απαηζηνδνμία ηνπ (βι. αθφκε Bertacchini, 1990: 29). Υάξε ζηελ θνπιηνχξα ηνπ, ζην ηαιέλην ηνπ θαη ζηελ εμαηξεηηθή γισζζηθή ηθαλφηεηά ηνπ, γλσξίδνληαο ηε γξαθή ηνπ Laurence Stern, ζπγγξαθέα ηνπ κεγάινπ Η δσή θαη νη απόςεηο ηνπ Τξηζηξάκ Σάληη, θπξίνπ από ζόη, ζηνλ νπνίν παξέκεηλε πηζηφο, θαη ηνλ νπνίν κεηέθεξε θαιχηεξα απφ άιινπο, κε έλα ηειείσο πξνζσπηθφ θαη απηφλνκν ηξφπν, δεκηνπξγεί έλα δηθφ ηνπ χθνο ζπηξηφδηθεο γξαθήο. Μαδί κε ηα ηππηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο γξαθήο ηνπ Stern, ηελ πξαθηηθή ηεο παξσδίαο θαη ησλ πνιιαπιψλ ξεκαηηθψλ θαηαγξαθψλ, ηα νπνία νηθεηνπνηείηαη ν Κνιφληη, ζηα θείκελά ηνπ ζπλαληψληαη ζπλερείο αζηετζκνί, ζθεξηζφδηθε πεξηνδηθά επαλεκθάληζε ησλ επηγξακκάησλ, γξήγνξεο εμηζηνξήζεηο θαη γξήγνξεο επίζεο πεξηγξαθέο ελφο κπζηζηνξεκαηηθνχ πξνζψπνπ (Marcheschi, 1995: XVII-XIX). Ο Κνιφληη γξάθεη κε ιεπηή εηξσλεία, ραξαθηεξηζηηθφ ηήο ηφηε ρηνπκνξηζηηθήο δεκνζηνγξαθίαο, ζε γιψζζα κηθηή, ζπλδπάδνληαο κε θπζηθφηεηα ηελ πςειή κνξθή ηεο γιψζζαο ησλ δηαλννπκέλσλ κε ηνλ απζνξκεηηζκφ ηνπ πξνθνξηθνχ ιφγνπ (Marcheschi 1995: XX-XXII, XXXVI-XXXVII, Μarcheschi 1999: 23-32). Καη ζηα βηβιία ηνπ γηα παηδηά ν Κνιφληη εηζάγεη ξεκαηηθέο εθθξάζεηο απφ ηνλ πξνθνξηθφ ιφγν θαη πνιπάξηζκνπο ηδησκαηηζκνχο ηεο θαζνκηινπκέλεο. Γελ είλαη ηπραίν ινηπφλ 1

2 πνπ κνξθέο ηνπ πλεπκαηηθνχ θφζκνπ ηεο επνρήο, φπσο ν Guido Biagi, παξαηεξνχλε φηη κε ηελ είζνδν ηνπ δεκνζηνγξάθνπ Κνιφληη ζηνλ θιεηζηφ ρψξν ηεο παηδαγσγηθήο εηζήρζεζαλ ζηε ινγνηερλία ηνπ ζρνιείνπ θαηλνχξηα ζηνηρεία, φπσο ε εηξσλεία θαη ην ρηνχκνξ (Marcheschi, 1995: LII-LIII). Απφ ην πξψην ηεχρνο ηνπ Giornale per i bambini, ζηηο 7 Ινπιίνπ 1881, θαη κέρξη ηηο 25 Ιαλνπαξίνπ ηνπ 1883 ην γλσζηφ έξγν δεκνζηεχεηαη ζε ζπλέρεηεο. ηα πξψηα δεθαπέληε θεθάιαηα έρεη ηνλ ηίηιν Η ηζηνξία ελόο μπιαλζξώπνπ (Storia di un burratino) θαη, χζηεξα απφ δηαθνπή πέληε πεξίπνπ κελψλ, ζπλερίδεη κε ηνλ ηίηιν Οη πεξηπέηεηεο ηνπ Πηλόθην (Le avventure di Pinocchio). Μ απηφλ ηνλ ηίηιν ην έξγν εθδίδεηαη ζε βηβιίν ην 1883, θαη κ απηφλ, ή πην απιά Πηλόθην, έκεηλε γλσζηφ. Οη Πεξηπέηεηεο ηνπ Πηλόθην δεκνζηεχνληαη ζρεδφλ ηαπηφρξνλα κε ηελ Καξδηά (Cuore) ηνπ Νηε Ακίηζηο έλα απφ ηα πην ηζρπξά εξγαιεία ηεο εζληθήο πνιηηηζηηθήο ελφηεηαο ηελ νπνία νξγάλσζε θαη επέβαιε ε αζηηθή ηάμε ηεο Β. Ιηαιίαο. 4 To Καξδηά απνηειεί, γηα ρξφληα, έλα πξφηππν αλάγλσζκα γηα ηα παηδηά / καζεηέο ηεο Ιηαιίαο, πνιπδηαβαζκέλν θαη πνιπκεηαθξαζκέλν. 5 απηφ αλαπαξάγνληαη φια ηα ραξαθηεξηζηηθά πνπ ζπλζέηνπλ ηελ εζηθή ησλ επηθξαηνχλησλ θνηλσληθά. Πξνβάιιεη έλα ζχλνιν αμηψλ, φπσο ν παηξησηηζκφο, πνπ εξκελεχεη ηελ ηάζε γηα ηελ εζληθή ελφηεηα, ν ζεβαζκφο ζε θαζηεξσκέλεο αληηιήςεηο, ε ειεεκνζχλε πξνο ζηνπο θησρνχο θαη ε βνήζεηα πξνο ζηνπο κηθξφηεξνπο, ε αμία ηεο κφξθσζεο. Αιιά φκσο πξνβάιιεη σο απαμία ηε δηαζθέδαζε πνπ πξνζθέξεη ην παηρλίδη ζην παηδί (βι. ζρεηηθά Έθν, 1999: ). Δθείλε ηελ επνρή θαηλφηαλ κε-θαηάιιειν έλα αθήγεκα γηα παηδηά ηνπ νπνίνπ ν ήξσαο ήηαλ έλαο θαηεξγάξεο θη αλππάθνπνο πεξηπιαλψκελνο, φπσο είλαη ν Πηλφθην. Ίζσο γη απηφ ε Κξηηηθή αγλφεζε γηα αξθεηά ρξφληα ηηο Πεξηπέηεηεο ηνπ Πηλόθην. Σν έξγν ζα απνθηήζεη παγθφζκηα θήκε κεηά ην πεξίθεκν άξζξν ηνπ Γάιινπ ζηνραζηή θαη θξηηηθνχ Paul Hazard ην 1914 ζην πεξηνδηθφ Revue des deux mondes, θαη κεηά ην επίζεο πεξίθεκν Elogio di Pinocchio ηνπ Ιηαινχ Pietro Pancrazi ην 1921 (Marcheschi, 1990α, θαη εηδηθφηεξα ζ. 55). Απφ ηφηε ζπγθεληξψλεη ζηαζεξά ην ελδηαθέξνλ κειεηεηψλ θαη ινγνηερλψλ απφ φιν ηνλ θφζκν. Απφ ηνπο ζχγρξνλνπο εξεπλεηέο αμίδεη λα αλαθέξνπκε ηελ θαζεγήηξηα θαη θξηηηθφ ινγνηερλίαο Daniela Marcheschi 6 γηα ηηο κειέηεο ηεο ζην ζπλνιηθφ έξγν ηνπ Κνιφληη, ην νπνίν ζπζρεηίδεη κε ην ηζηνξηθφ θαη κε ην πνιηηηζκηθφ πεξηβάιινλ, κε ηηο θηινινγηθέο ζπνπδέο ηεο επνρήο ηνπ, θαη κε ηε δεκνζηνγξαθία, πνπ είρε ηφηε πξσηνπνξηαθή θαη έληνλε παξνπζία. Ήδε εδψ θαη ρξφληα έρεη δεκηνπξγεζεί αμηνζεκείσηε δηεζλήο ζρεηηθή βηβιηνγξαθία ζπγθεληξσκέλε, καδί κε αξρεηαθφ πιηθφ θαη ζπάληα ληνθνπκέληα, ζην θξαηηθφ Κέληξν Μειεηψλ Fondazione Nazionale Carlo Collodi, 7 ζην ρσξηφ Κνιφληη ηεο Πέζηα. πσο ζπκβαίλεη κε ηηο κεγάιεο δεκηνπξγίεο, ν Πηλφθην ηνπ Κνιφληη ζα θχγεη απφ ηα ρέξηα ηνπ δεκηνπξγνχ ηνπ, ζα θχγεη αθφκε θαη απφ ηελ ππφζηαζε πνπ ηνπ έδσζε, ηελ ππεθνφηεηα, ηε γιψζζα πνπ κηιάεη φπσο ζα «μεθχγεη» θαη απφ ηα ρέξηα ηνπ Σδεπέην κφιηο ηνπ έθηηαμε ηα μχιηλα πφδηα ηνπ γηα λα γπξίζεη φιν ηνλ θφζκν, δηαηεξψληαο άιινηε ηελ πξνζσπηθφηεηα θαη ηηο ηδηφηεηεο πνπ ηνπ ράξηζε ν Κφινληη θη άιινηε φρη. Κάζε πεδίν ζα ηνλ αμηνπνηήζεη, θάζε κνξθή ηέρλεο ζα ηνλ πιάζεη μαλά θαη μαλά. Γελ ππάξρεη πξφζεζε λα ζρνιηάζνπκε ηηο ακέηξεηεο δηεζλψο δηαζθεπέο θαη απεηθνλίζεηο ηεο θηγνχξαο ηνπ Πηλφθην. Γε γίλεηαη φκσο λα κελ αλαθεξζνχκε, έζησ θη επηγξακκαηηθά, ζηελ πην γλσζηή θηλεκαηνγξαθηθή απφδνζε ηνπ έξγνπ πνπ γίλεηαη ην 1940 απφ ηελ εηαηξεία Disney, γηαηί κέζα απφ απηήλ ηελ εθδνρή είλαη πνπ γλσξίδνπλ ζήκεξα ηα πεξηζζφηεξα παηδηά ηνλ Πηλφθην. Ο Πηλφθην ηεο Disney 8 είλαη φκσο έλαο «άιινο» Πηλφθην, ακεξηθαλνπνηεκέλνο, άβνπινο, παζεηηθφο θη ακέηνρνο, κηα ιεηηνπξγία πνπ εμππεξεηεί ηελ πινθή, αλίθαλνο λα ηελ θηλήζεη ν ίδηνο: έλαο Πηλφθην «πιαζηηθφο» ηειηθά, ζαλ απφ πιαζηειίλε, εχπιαζην πιηθφ ζηα ρέξηα ηνχ 2

3 λένπ ηνπ δεκηνπξγνχ. κσο ε χιε απφ ηελ νπνία θηηάρηεθε ν Πηλφθην ήηαλ ην μχιν: «έλα θνκκάηη μχιν πνπ έθιαηγε θαη γεινχζε ζαλ παηδί». Ένα κομμάηι ξύλο πος έκλαιγε και γελούζε ζαν παιδί 9 Με έλα μάθληαζκα ρηνπκνξηζηηθφ, ηππηθφ ηεο γξαθήο ηνπ Κνιφληη, κπαίλνπκε ζηνλ θφζκν ηνπ μχιηλνπ ήξσα: Μηα θνξά θη έλαλ θαηξό ήηαλ - Έλαο βαζηιηάο, ζα κνπ πνπλ νη κηθξνί κνπ αλαγλώζηεο. Όρη, παηδηά, θάλαηε ιάζνο. Μηα θνξά θη έλαλ θαηξό ήηαλ έλα θνκκάηη μύιν. Γελ ήηαλ θαλέλα μύιν πνιπηειείαο. Έλα απιό θνύηζνπξν ήηαλε, από εθείλα πνπ βάδνπκε ην ρεηκώλα ζηηο ζόκπεο θαη ζηα ηδάθηα γηα λα αλάςνπκε ηε θσηηά θαη λα δεζηάλνπκε ηα δσκάηηα. (Κνιφληη, 1987: 7) Μηα θνξά θη έλαλ θαηξφ ινηπφλ ήηαλ έλα απιφ θνχηζνπξν πνπ έθξπβε έλα παξάμελν ζαπκαζηφ μχιηλν παηδάθη. Έλα απιφ θνχηζνπξν ήηαλ ν Πηλφθην ζηελ αξρή, πξννξηζκέλν λα γίλεη έλα πφδη γηα ην ηξαπεδάθη ηνπ καζηξν-κεξάζε. Απηφ ην θνχηζνπξν παίξλεη ν καζηξν-σδεπέην γηα λα θηηάμεη κηα «καξηνλέηα ζαπκαζηή, πνπ λα ρνξεχεη, λα παίδεη μηθνκαρία θαη λα θάλεη ζαλάζηκα ζάιηα». Ο Σδεπέην ζθαξψλεη ηε καξηνλέηα ηνπ. Μηα καξηνλέηα ρσξίο ηα ζθνηληά ηεο λα ηελ θαζνδεγνχλ, ρσξίο δεζκνχο λα ηε (ζπγ)θξαηνχλ. Έλα μχιηλν θνχθιν ηειηθά «πνπ έθιαηγε θαη γεινχζε ζαλ παηδί», θαη πνπ εμαζθνχζε φιεο ηηο επγελείο ηέρλεο πνπ αξέζνπλ ζηα παηδηά: θνξντδεχεη ηνλ Σδεπέην θαη ηνπ βγάδεη ηε γιψζζα πξηλ αθφκε απηφο ηνπ θηηάμεη ην ζηφκα, αξπάδεη ηελ πεξνχθα ηνπ πξηλ θαιά-θαιά ηνπ θηηάμεη ηα ρέξηα. Κισηζάεη θαη μεθεχγεη απφ ηα ρέξηα ηνπ δεκηνπξγνχ ηνπ πξηλ ιαμεπηνχλ ηα μχιηλα πφδηα ηνπ, ρηππψληαο ηα θαη θάλνληαο «έλα ζακαηά ζαλ είθνζη δεπγάξηα ρσξηάηηθα παπνχηζηα». Καη πεηηέηαη ζην δξφκν απηφ ην μχιηλν παηδάθη κε ην μχιηλν θεθάιη. Δθεί, ζην δξφκν, πνπ είλαη γεκάηνο πεηξαζκνχο, καθξηά απφ ηνλ Σδεπέην πνπ ηνλ «ζθάιηζε» κε αγάπε θαη θξνληίδα, θαηεξγάξεο θαη αλππάθνπνο, γεκάηνο φξεμε λα κάζεη ηε δσή θαη λα ραξεί ηελ ειεπζεξία ηνπ, ζα πεξάζεη ζηαπξνδξφκηα θη αλεθφξεο. Θα ζπλαληήζεη πξφζσπα δσγξαθηζκέλα κε αγάπε θαη ζνθία. Θα ζθνληάςεη πάλσ ζε ζθνηεηλέο θαη χπνπιεο θηγνχξεο, ζα πέζεη ζηνπο ζθιεξνχο λφκνπο ηεο δσήο, ζα ζπάζεη πνιιέο θνξέο ην θεθάιη ηνπ, απηφ ην μχιηλν μεξφ θεθάιη. Κη φινη φζνπο ζπλαληήζεη, αλεμάξηεηα απφ ηελ πξφζεζή ηνπο, θάηη ζέινπλ λα ηνπ δηδάμνπλ. Κάζε ηνπ βήκα θαη κηα δηδαζθαιία, θάζε ζπλάληεζε θαη κηα ηηκσξία. Αιιά ην πάζεκα ζ αξγήζεη λα γίλεη κάζεκα. Γηαηί ν Πηλφθην ζέιεη λα ραξεί ηελ απηνλνκία ηνπ, λα ηθαλνπνηήζεη ηελ πεξηέξγεηα ηνπ. Σνλ έιθεη ε εχθνιε θαη γιπθηά δσή, ε θαινπέξαζε ή, γηα λα ην πνχκε κε ηα ιφγηα ηνπ Πηλφθην: Απ όιεο ηηο ηέρλεο ηνπ θόζκνπ, κνλάρα κηα είλαη πνπ κνπ αλνίγεη ηελ θαξδηά [ ] Να ηξώσ, λα πίλσ, λα θνηκάκαη, λα ζπάσ πιάθα θαη λα θάλσ απ ην πξσί σο ην βξάδπ αιήηηθε δσή. (Κνιφληη, 1987: 20). Δλψ φκσο ζέιεη λα θάλεη ην ζσζηφ, ζα θάλεη ηα ιάζε πνπ ήζειε λα απνθχγεη. Γηαηί, δπζηπρψο, «ζηε δσή κηαο καξηνλέηαο ππάξρεη πάληνηε έλα κα πνπ ηα ραιάεη φια». Θα δήζεη ηξνκαθηηθέο θαη επψδπλεο πεξηπέηεηεο, ψζπνπ ζην ηέινο ζα ληθήζεη ζηγά-ζηγά ηελ μχιηλε θχζε ηνπ, ή αιιηψο ηηο ηαπεηλέο επηζπκίεο ηνπ θαη ηελ απαίδεπηε ππφζηαζή ηνπ. ηαλ ππεξηζρχζνπλ ηα αλψηεξα θαη επγεληθά ζπλαηζζήκαηα, ζα πξαγκαηνπνηεζεί ε επηζπκία ηνπ. Θα κεηακνξθσζεί ζε «θαλνληθφ παηδάθη», «κε ζάξθα θαη νζηά», έλα παηδάθη «θαζσζπξέπεη», έηνηκν λα πεξάζεη ζηνλ θφζκν ηεο ελήιηθεο δσήο. πσο επηζεκαίλεη ν Paul Hazard, κειεηψληαο ηηο ηάζεηο ζηελ επξσπατθή παηδηθή ινγνηερλία απφ ηα ηέιε ηνπ 19 νπ κέρξη ηηο αξρέο ηνπ 20 νπ 3

4 αηψλα, ζηελ Ιηαιία, φπσο θαη ζ άιιεο κεζνγεηαθέο ρψξεο, ε παηδηθή ειηθία είλαη πεξίνδνο πξνεηνηκαζίαο γηα ηελ ελήιηθε δσή. Γη απηφ θαη ηα παηδηθά πξφζσπα ζηε ινγνηερλία αληηκεησπίδνληαη σο ππνςήθηνη ελήιηθεο, ζε αληίζεζε κε ηνπο ιανχο ηεο Β. Δπξψπεο, πνπ αληηιακβάλνληαη ηελ παηδηθή ειηθία σο πεξίνδν νλεηξηθή απφ ηελ νπνία πξέπεη λα απνκαθξπλζνχκε φζν ην δπλαηφλ αξγφηεξα (Hazard, 1932). Έλα άιιν παηδί ηεο ινγνηερλίαο, ν Πήηεξ Παλ, γελληέηαη ιίγα ρξφληα κεηά, ζε έλα άιιν κέξνο. ε αληίζεζε κε ηνλ Πηλφθην, ν Πήηεξ Παλ δε ζέιεη λα κεγαιψζεη, θνβάηαη ηηο ππνρξεψζεηο ησλ ελειίθσλ, θνβάηαη λα αθήζεη ηελ παηδηθή ηνπ ειηθία. Καη ηα δχν απηά παηδηά ηεο ινγνηερλίαο, θαληαζηηθέο ππάξμεηο, αιιά κε αλζξψπηλεο ηδηφηεηεο, μεηπιίγνπλ, απφ δηαθνξεηηθή ζέζε θαη κε δηαθνξεηηθέο ζπλζήθεο ν θαζέλαο, ζηηγκέο ηεο παηδηθήο ειηθίαο. Με κηα πξψηε αλάγλσζε δηαπηζηψλεηαη φηη ν Πηλφθην θπλεγάεη ην φλεηξφ ηνπ θαη ζα ηα θαηαθέξεη, γηαηί έρεη δίπια ηνπ αλζξψπνπο πνπ ηνλ αγαπάλε θαη ηνλ πξνζηαηεχνπλ. Έρεη ηνλ Σδεπέην, ηνλ παηέξα ηνπ, θαη ηε Νεξάηδα κε ηα Γαιάδηα καιιηά, πνπ ζα κπνξνχζε λα είλαη ε κεηέξα ηνπ ή ε κεγάιε ηνπ αδειθή. Ο Πήηεξ Παλ αξλείηαη λα μεθχγεη απφ ηελ πεξηνξηζκέλε αληίιεςε πνπ έρεη γηα ηε δσή θαη ηελ ελειηθίσζε. Ίζσο θαη επεηδή ιείπνπλ απφ ηε δσή ηνπ νη πξνζηαηεπηηθέο απηέο θηγνχξεο. Ξερσξηζηή κνξθή ζηε δσή ηνπ Πηλφθην είλαη ε Νεξάηδα ε κφλε γπλαίθα ζ φιν ην βηβιίν ε Νεξάηδα κε ηα Γαιάδηα καιιηά πνπ επηθνηλσλεί κε ηνλ γλσζηφ Γαιάδην Πξίγθηπα ησλ παξακπζηψλ. Φηγνχξα πνπ ν Κνιφληη είρε ζπλαληήζεη ζηα παξακχζηα ηνπ Πεξφ πνπ κεηέθξαζε, αιιά θαη ζηε ιατθή παξάδνζε ηεο ρψξαο ηνπ. Δίλαη κηα λεξάηδα ρσξίο ξαβδί θαη ρσξίο καγηθά θφιπα. Γε ζέιεη λα επηβιεζεί ζηνλ Πηλφθην. ρεδφλ κεηαθπζηθή παξνπζία, έμσ απφ ην ρψξν ηνπ Πηλφθην, πέξα απφ ηε δσή θαη ην ζάλαην, ζα βξίζθεηαη θνληά ηνπ θάζε θνξά πνπ ζα ηνλ απεηιεί έλαο κεγάινο θίλδπλνο. Γηαθξηηηθά θαη νπζηαζηηθά ζα ηνλ πξνζηαηέςεη. Ξερσξηζηή κνξθή είλαη θαη ν Σδεπέην. Δθθξάδεη βαζηά παηξηθή αγάπε, αγσλία θαη αλεζπρία γηα ηνλ Πηλφθην, είλαη έηνηκνο λα πξνζθέξεη ηε δσή ηνπ γη απηφλ. Ο Σδεπέην ζέιεη αξρηθά λα θάλεη κηα καξηνλέηα γηα ηνλ εαπηφ ηνπ «γηα λα γπξίδεη κ απηή ηνλ θφζκν, γηα λα βγάδεη θάλα μεξνθφκκαην θαη θάλα πνηεξάθη θξαζί». Καη ν Πηλφθην απφ ηελ αξρή βάδεη ζε κπειάδεο ηνλ Σδεπέην. φιε ηελ αθήγεζε μεδηπιψλεηαη ζηελ νπζία ε αηψληα ζχγθξνπζε θαη ε δπζθνιία ησλ ζρέζεσλ κεηαμχ παηέξα θαη γηνπ (Louette, 2002, θαη εηδηθφηεξα ζ. 60). Ο Σδεπέην φκσο απφ ηε ζηηγκή πνπ ζα πηάζεη ην θνχηζνπξν ζηα ρέξηα ληψζεη, φρη δεκηνπξγφο κηαο καξηνλέηαο, αιιά παηέξαο. Αθνχ ηνλ έπιαζε, ηνπ ζπκπαξαζηέθεηαη θαη ηνλ θαζνδεγεί ζηγά-ζηγά γηα λα απνθηήζεη ηελ απηνλνκία ηνπ: Τνπ Πηλόθην ηα πόδηα ήηαλ κνπδηαζκέλα θαη δελ ήμεξε πώο λα θνπλεζεί, θη έηζη ν Τδεπέην ηνλ νδεγνύζε από ην ρέξη θαη ηνπ κάζαηλε λα βάδεη ην έλα πόδη πίζσ από ην άιιν. (Κνιφληη, 1987: 17). Κη αο επηθχιαζζε ζηνλ Σδεπέην απηή ε απηνλνκία ηνπ Πηλφθην κεγάιεο ιχπεο. Απηά ηα πφδηα ζχληνκα ζα θανχλ γηαηί ν Πηλφθην, ιφγσ ηεο απεξηζθεςίαο ηνπ, ζα ηα βάιεη πάλσ ζην καγθάιη γηα λα ζηεγλψζνπλ. Θα εμειηρζεί κηα δξακαηηθή ζθελή, πνπ ζα δηαγξάςεη θαζαξά ηελ παηξηθή παξνπζία ηνπ Σδεπέην θαη ηελ εμάξηεζε ηνπ Πηλφθην απφ ηνλ «κπακπάθα» ηνπ. Γηαηί ν Πηλφθην, φπσο φια ηα παηδηά, φζν θη αλ επηδεηά ηελ ειεπζεξία ηνπ, έρεη ζηηγκέο πνπ ρξεηάδεηαη ηελ πξνζηαζία ηεο νηθνγέλεηαο. Θα αλαδεηρζεί, παξάιιεια κε απηήλ ηελ ηξνκεξή εκπεηξία ηνπ Πηλφθην, θαη ε εηθφλα ηνπ παηδηνχ κε θηλεηηθά πξνβιήκαηα, ηνπ παηδηνχ πνπ δελ κπνξεί λα ηξέμεη θαη λα πεξηπιαλεζεί ζηνπο δξφκνπο. Ο δξφκνο είλαη έλαο απφ ηνπο πξνλνκηνχρνπο ηφπνπο ηεο παηδηθήο ειηθίαο, θαη κάιηζηα ηεο παηδηθήο ειηθίαο, πνπ ζέιεη λα πεξηπιαλάηαη, ζε αληίζεζε κε ην ζπίηη, πνπ απνηειεί θαηαθχγην θαη είλαη 4

5 ηφπνο πξνζηαζίαο θαη αζθάιεηαο. Με ην αηχρεκα ηνπ Πηλφθην δίλεηαη ε αθνξκή γηα κηα πξψηκε πξνζέγγηζε ηνπ δεηήκαηνο ησλ παηδηψλ κε θηλεηηθά πξνβιήκαηα θαη ηνπ ξφινπ ηεο νηθνγέλεηαο (Borcetti, 2002, θαη εηδηθφηεξα ζ ). Ο Πηλφθην εμάιινπ είλαη έλαο «άιινο». Έλα δηαθνξεηηθφο άιινο, πνπ θαίλεηαη λα ππνθέξεη ιφγσ ηεο δηαθνξεηηθφηεηάο ηνπ, θαη πνπ ζέιεη λα κνηάζεη κε ηα θαλνληθά παηδηά. Γη απηφ θαη έλα απφ ηα πεδία πνπ αμηνπνηήζεθε ήηαλ, εδψ θαη δεθαεηίεο, ε εθπαίδεπζε ζηελ εηεξφηεηα. 10 Γηα ην έξγν απηφ ηνπ Κνιφληη έρνπλ γίλεη ήδε πνιιέο θαη δηαθνξεηηθέο εξκελεπηηθέο πξνζεγγίζεηο. 11 Ήηαλ αλακελφκελν άιισζηε, γηαηί έξγα θιαζηθά, φπσο Οη Πεξηπέηεηεο ηνπ Πηλόθην, πξνζθέξνπλ ηφζεο εξκελείεο φζεο ε θάζε δηαθνξεηηθή νπηηθή θαη δηαθνξεηηθή πξαγκαηηθφηεηα ηνπ θάζε αλαγλψζηε θαη κειεηεηή. Άιινο είδε ζην μχιν απφ ην νπνίν έγηλε ν Πηλφθην ην μχιν απφ ην νπνίν πξνέξρεηαη ε αλζξσπφηεηα, άιινο ην ηαχηηζε κε ηελ ηζηνξία θαη ηηο πεξηπέηεηεο ηεο Ιηαιίαο κέρξη λα νδεγεζεί ζηελ αλεμαξηεζία ηεο. Άιινο κειέηεζε ην έξγν γηα ηε γισζζηθή ηνπ δχλακε, άιινο εζηίαζε ζηελ παηδαγσγηθή ηνπ αμία, άιινο αλαγλψξηζε ζην έξγν ην κχζν ηεο ελειηθίσζεο, άιινο απνκφλσζε ζηνηρεία ηεο ιατθήο παξάδνζεο, άιινο αλαδήηεζε ζπκβνιηζκνχο ζξεζθεπηηθνχο, ςπραλαιπηηθνχο θαη κεηαθπζηθνχο, πνπ ππάξρνπλ ζηα παξακχζηα, θαη νη πξνζεγγίζεηο ζπλερίδνπλ. Γελ απνπζηάδεη βέβαηα θαη ε κειαγρνιηθψλ ηφλσλ εξκελεία πνπ βιέπεη ζηνλ Πηλφθην ηελ πιήξε θαη ππνρξεσηηθή ππνηαγή ηνπ ζηνπο άγξαθνπο λφκνπο θαη ηηο ζπκβάζεηο ηεο θνηλσλίαο, πξνθεηκέλνπ λα γίλεη απνδεθηφο απφ ην θνηλσληθφ ζχζηεκα ζην νπνίν αλήθεη. Θα ρξεηαζηεί λα ζπζηάζεη φκσο ηελ ειεπζεξία ηνπ, λα ζπζηάζεη δειαδή ην απζεληηθφ, νλεηξηθφ, απζφξκεην έλζηηθην γηα ηελ ειεπζεξία πνπ έρεη θάζε παηδί. Έηζη, ζηνλ Πηλφθην κπνξνχκε παξάιιεια λα παξαθνινπζήζνπκε ηφζν ηηο ηδηαηηεξφηεηεο θαη ηηο αληηθάζεηο, ηηο αλαζθάιεηεο θαη ηηο παξνξκήζεηο ηεο παηδηθήο ειηθίαο, φζν θαη ηελ είζνδν ζηελ ελειηθίσζε θαη ηηο πξνυπνζέζεηο πνπ απηή ζέηεη. Ο μχιηλνο θνχθινο κπνξεί λα έγηλε θαλνληθφ θαη θαζσζπξέπεη παηδάθη, αιιά εκείο ηνλ ζπκφκαζηε μχιηλν. Καη σο ηέηνηνο αζθεί γνεηεία αθφκε: κε ηα μχιηλα πφδηα, ην μχιηλν θεθάιη, ηελ μχιηλε κχηε πνπ απμνκεηψλεηαη θαη πνπ ηφζεο θφξεο καο νδήγεζε ζηνλ θαζξέπηε κεηά απφ θάπνην καο ςέκα φηαλ ήκαζηαλ κηθξά παηδηά. Οι μεηαμορθώζεις ηοσ Πινόκιο πσο θαη ζηα άιια βηβιία ηνπ Κνιφληη πνπ πξννξίδνληαλ γηα ζρνιηθή ρξήζε, έηζη θαη ζηηο Πεξηπέηεηεο ηνπ Πηλόθην, δίλεηαη αλαπφθεπθηα κηα θαη πξφθεηηαη γηα έλα αθήγεκα γηα παηδηά πνιιέο θνξέο ε επθαηξία ζηνλ ήξσά ηνπ λα «επαλέιζεη» ζην ζσζηφ δξφκν, λα «κεηακνξθσζεί». Ο Πηλφθην ζα πεξάζεη απφ δηάθνξεο κεηακνξθψζεηο ζ φιε ηε δηαδξνκή ηνπ: απφ θνχηζνπξν πνπ κηιάεη κε ςηιή θσλνχια γίλεηαη μχιηλν παηδάθη, γίλεηαη ζθχινο-θχιαθαο «κε έλα ρνληξφ θνιάξν ζην ιαηκφ», γίλεηαη γατδνπξάθνο «κε ηα φια ηνπ», «λα ηνλ πηεηο ζην πνηήξη», γίλεηαη ηέινο παηδάθη «κε ζάξθα θαη νζηά». Οη κεηακνξθψζεηο ζηε ινγνηερλία, φπσο θαη ζηε ινγνηερληθή ιατθή παξάδνζε ήηαλ απφ πάληα ζχλεζεο θαη βνιηθφ κνηίβν. πρλά νθείινληαη ζηνλ έξσηα ή νδεγνχλ ζ απηφλ. ηνλ Πηλφθην φκσο ε θάζε κεηακφξθσζή ηνπ, εθηφο απφ ηελ ηειεπηαία, εκπεξηέρεη θίλδπλν, πξνέξρεηαη απφ θίλδπλν, είλαη κηα κνξθή ηηκσξίαο. Η κεηακφξθσζή ηνπ ζε ζθχιν κε θνιάξν εκπεξηέρεη εμεπηειηζκφ. Αιιά πνιχ κεγαιχηεξνο είλαη ν εμεπηειηζκφο ηνπ φηαλ γίλεηαη γατδνπξάθνο, αξθεί λα ζπκεζνχκε φηη ζηε ζξεζθεπηηθή παξάδνζε ηνπ ηηαιηθνχ κεζαίσλα απεηθφληδαλ κε απηηά ηνπ ζπκπαζέζηαηνπ απηνχ δψνπ αλψηαηνπο θιεξηθνχο, ζπρλά θαη κέζα ζε λανχο, φηαλ είραλ επέιζεη ζε θαηάζηαζε εμαρξείσζεο, είραλ δηαθζαξεί ή δσξνδνθεζεί. 5

6 Ο Gérard Genot 12 επηζεκαίλεη φηη πξηλ απφ θάζε ηνπ κεηακφξθσζε μαλαγπξλά ζηελ μχιηλε παηδηθή ηνπ θχζε. Καη πξηλ απφ θάζε κεηακφξθσζε είλαη μχιηλνο. Μία θνξά ζα εγθαηαιείςεη νξηζηηθά ηελ μχιηλε ππφζηαζή ηνπ, ζα κεηακνξθσζεί θπξηνιεθηηθά θαη κεηαθνξηθά. Θα κεηακνξθσζεί φρη κηκνχκελνο ζπκπεξηθνξέο επηβεβιεκέλεο εζηθήο, επηθαλεηαθά θαη επίπεδα, αιιά κέζα απφ απζφξκεηεο ζπλαηζζεκαηηθέο δηεξγαζίεο, γηα ιφγνπο δηθνχο ηνπ, πξνζσπηθνχο: απφ αγάπε ζηνλ άξξσζην πηα παηέξα ηνπ, ηνλ γεξν-σδεπέην θαη ζηελ θαιή ηνπ Νεξάηδα. Απηά ηα δχν πξφζσπα, ν Σδεπέην θαη ε Νεξάηδα, μχπλεζαλ ζηνλ Πηλφθην ηελ αλζξψπηλε θχζε ηνπ, φρη κε θνβέξεο, απεηιέο θαη ηηκσξίεο ηηο ελδεδεηγκέλεο κεζφδνπο ζπλεηηζκνχ πνπ θαηέθιπδαλ ηελ παηδηθή ινγνηερλία ηνπ 19 νπ αηψλα αιιά ράξε ζηελ αγάπε ηνπο, ζηηο ζπκβνπιέο, ζηελ ππνκνλή, ζηελ θαηαλφεζε ζηελ «μχιηλε» παηδηθή θχζε. ηελ πξαγκαηηθφηεηα δε ζα σξηκάζεη ηφζν, ή κφλν, κέζα απφ ηε ζπλάληεζεζχγθξνπζε κε ηε δσή θαη ηελ εμαζιησκέλε φςε ηεο, απφ ηα παζήκαηα, απφ ηε γλψζε θαη ηε ινγηθή πνπ θέξλεη ε εκπεηξία, φζν απφ ηα ζπλαηζζήκαηα πνπ αλζίδνπλ ζηγάζηγά ζηελ μχιηλε θαξδηά ηνπ. Μηα πξψηκε εθδήισζε ηεο «θαιήο ηνπ θαξδηάο» εθδειψλεη κε ηελ απηνζπζία ηνπ, φηαλ δεηάεη απφ ηνλ καξηνλεηίζηα λα «πεηάμνπλ» απηφλ ζηηο θιφγεο, αληί γηα ην θίιν ηνπ ηνλ Αξιεθίλν. Πξφθεηηαη γηα κηα πξαγκαηηθά γελλαία απφθαζε. Απφθαζε σζηφζν αθαηέξγαζηε, κε-ζπλεηδεηνπνηεκέλε, ζηελ νπνία αλαγλσξίδνπκε ηνλ ελζνπζηαζκφ θαη ηνλ απζνξκεηηζκφ ηεο παηδηθήο ειηθίαο. Η ζπλεηδεηή απηνζπζία, πνπ ζα θέξεη ηε κεγάιε κεηακφξθσζε, γίλεηαη φηαλ ν Πηλφθην, αθνχ βνεζήζεη ηνλ παηέξα ηνπ λα βγεη απφ ηελ θνηιηά ηνπ Καξραξία, ζα ζηξσζεί ζηε δνπιεηά, ζα ζεθψλεηαη θάζε πξσί πξνηνχ μεκεξψζεη θαη ζα πεγαίλεη λα γπξίδεη ην καγθάλη γηα λα θεξδίζεη «έλα πνηήξη γάια πνπ θάλεη θαιφ ζηελ ρηππεκέλε πγεία ηνπ παηέξα ηνπ». Σφηε ζα είλαη αθφκε πνπ, αληαπνθξηλφκελνο ζε κία απφ ηηο πξψηεο επηζπκίεο ηνπ παηέξα ηνπ, ζα μαγξππλά γηα λα κάζεη λα δηαβάδεη θαη λα γξάθεη: ηδαληθφο γηνο ελφο θαινχ παηέξα, εθεζπραζηηθφ πξφηππν γηα ηνπο γνλείο θαη γηα φιε ηελ θνηλσλία. Σφηε ζα πξαγκαηνπνηεζεί θαη ην φλεηξφ ηνπ: ζα εγθαηαιείςεη (νξηζηηθά;) ηα μχιηλα ξνχρα ηνπ γηα λα κπνξέζεη κεηά λα γίλεη άληξαο. ηνλ Πηλφθην δελ είλαη ην κεηαθπζηθφ θαη κε εμεγήζηκν πέξαζκα απφ ηε κία θχζε ζηελ άιιε πνπ ηνλ κεηακνξθψλεη. Δίλαη ε αγλή πξφζεζε ηεο πξνζθνξάο θαη ε θσδηθνπνηεκέλε εκπεηξία ζηε ιατθή ζνθία πνπ ηφζν εχζηνρα πξνβάιιεη ν Κνιφληη παξαζέηνληαο πιήζνο απφ παξνηκίεο θαη ξεηά. Ο Πινόκιο και ο Φιηιλάκες ηα βηβιία ηεο παηδηθήο ινγνηερλίαο δηαθξίλνληαη ζηηγκέο επηπρηζκέλεο θαη δπζηπρηζκέλεο παηδηθήο ειηθίαο. Σηο επηπρηζκέλεο ζηηγκέο δνπλ ηα παηδηθά αθεγεκαηηθά πξφζσπα φηαλ, παιηλδξνκψληαο κεηαμχ αηαμίαο θαη ζπκκφξθσζεο, κεηαμχ αλππαθνήο θαη ππνηαγήο, αθνινπζνχλ ηηο παξνξκήζεηο ηνπο, φηαλ ε ζπκπεξηθνξά ηνπο νξίδεηαη απφ παξαβηάζεηο θαη παξεθθιίζεηο. πσο ζπλέβε πνιιέο θνξέο κε ηνλ Πηλφθην. πσο ζπλέβε θαη ηφηε πνπ ν Φηηηιάθεο, θίινο ηνπ Πηλφθην, «ην πην άηαρην θαη ξέκπειν παηδί φινπ ηνπ ζρνιείνπ, πνπ ν Πηλφθην αγαπνχζε πνιχ» ζα παξαζχξεη ηνλ μχιηλν θίιν ηνπ λα πάλε ζηελ «αιεζηλή γε ηεο επαγγειίαο». Σε «γλσζηή ζην ράξηε ρψξα» κε ην «ζαγελεπηηθφ» φλνκα Υψξα ησλ Υαδνβηφιεδσλ». 13 Ο Φηηηιάθεο είλαη έλαο ηχπνο πνπ βξίζθεηαη πνιχ θνληά ζηελ πξαγκαηηθή εηθφλα ησλ παηδηψλ. Πνην παηδί, φπσο ν Φηηηιάθεο θη φπσο θαη ν Πηλφθην, δε ζα ήζειε λα βξίζθεηαη ζηε ρψξα φπνπ: Οη κέξεο πεξλάλε ραδνινγώληαο θαη δηαζθεδάδνληαο απ ην πξσί σο ην βξάδπ. Τν βξάδπ πάλε γηα ύπλν θαη ην πξσί μαλαξρίδνπλ απ ηελ αξρή [ ] είλαη ειεύζεξνη λα θάλνπλ θαζαξία από ην πξσί σο ην βξάδπ [ ]Δίλαη κηα ζσζηή ρώξα γηα καο ηα παηδηά. Δθεί δελ ππάξρνπλ ζρνιεία, εθεί δελ ππάξρνπλ δάζθαινη, εθεί δελ ππάξρνπλ βηβιία. Σ εθείλε ηελ 6

7 επινγεκέλε ρώξα δελ κειεηνύλ πνηέ. Τελ Πέκπηε δελ έρνπλ ζρνιείν θαη θάζε εβδνκάδα απνηειείηαη από έμη Πέκπηεο θαη κηα Κπξηαθή. Φαληάζνπ πσο νη δηαθνπέο ηνπ θζηλνπώξνπ αξρίδνπλ ηελ πξώηε ηνπ Γελάξε θαη ηειεηώλνπλ ηε ζηεξλή ηνπ Γεθέκβξε. Μηα ρώξα ζηα δηθά κνπ κέηξα. Να πσο ζα πξεπε λα λαη όιεο νη πνιηηηζκέλεο ρώξεο! (Κνιφληη, 1987: ). Μηα ρψξα δειαδή καθξηά απφ ηνλ έιεγρν ησλ κεγάισλ, δαζθάισλ, γνληψλ, γεηηφλσλ. Αθφκε πεξηζζφηεξν δειεαζηηθή ρψξα γηα ηελ επνρή εθείλε, φηαλ νη ζρέζεηο ησλ παηδηψλ κε ηνπο κεγάινπο, εμ νξηζκνχ ζρέζεηο εμνπζίαο, νξίδνληαλ απφ ζπλαηζζήκαηα θφβνπ, ππνηαγήο, ελνρήο. Ήηαλ ζρέζεηο αζχκκεηξεο αλαθνξηθά κε απηέο πνπ αλαπηχζζνπλ κε ηνπο ζπλνκειίθνπο ηνπο. Δίλαη αμηνζεκείσην φηη φηαλ ν Φηηηιάθεο αλαθέξεηαη ζηε Υψξα ησλ Υαδνβηφιεδσλ πξνθεηκέλνπ λα παξνηξχλεη ηνλ Πηλφθην λα ηνλ αθνινπζήζεη, δελ πξνβαίλεη ζε άιιε πεξηγξαθή ηνπ ηφπνπ παξά κφλν ζηελ πιήξε ειεπζεξία πνπ ηνπο παξέρεη, ζηελ έιιεηςε επηηήξεζεο, ππνδείμεσλ θαη θαλφλσλ. Ο Φηηηιάθεο αλαδεηά ηελ ειεπζεξία ηνπ. Δίλαη ην παηδί πνπ ην ζθάεη, ην ζθάεη απφ ηνπο θαλφλεο. Μνηάδεη πνιχ κε ηνλ Πηλφθην πνπ ην ζθάεη απφ ην ζπίηη θη απφ ην ζρνιείν, φπσο κνηάδεη θαη κε άιινπο ραξαθηήξεο ηεο παηδηθήο ινγνηερλίαο, φπσο ν Σνκ φγηεξ θαη ν Υαθ Φηλ πνπ ην ζθάλε απφ ηε ζεία, απφ ην ζρνιείν, απφ ηηο θνηλσληθέο ζπκβάζεηο (βι. αθφκε Γαβξηειίδνπ, 2002: 59). Γηα ην παξάπησκά ηνπ απηφ, ηελ επηζπκία ηνπ λα γιεληήζεη ηε δσή θαη λα απνδξάζεη απφ ηα θαζήθνληα πνπ ηνπ επηβάιινληαη, ν Φηηηιάθεο ζα πιεξψζεη κε ηε δσή ηνπ. Καη νη δχν, ν Πηλφθην θαη ν θαιφο ηνπ θίινο, ζα πξνζβιεζνχλ απφ «γατδνπξνππξεηφ», ζα κεηακνξθσζνχλ ζε γατδνπξάθηα, «κε δχν ππέξνρα γατδνπξηλά απηηά σο εθεί πάλσ», «κε νπξά σο εθεί θάησ θη απ φια». Ο Πηλφθην θαζψο αληηκεησπίδεη ζην ηέινο θάζε ηνπ αηπρία ζα αληηκεησπίζεη θαη απηήλ: «έλα αηέιεησην θνπάδη απφ ςάξηα ζα θάλε ην πεηζί ηνπ θαη ζα απνθαιχςνπλ ηε καξηνλέηα Πηλφθην». Ο Φηηηιάθεο ζα έρεη άιιε ηχρε. Μεηακνξθψλεηαη ζε γατδνπξάθν θαη σο ηέηνηνο ζα πεζάλεη. Καη ζα είλαη κφλν ν Πηλφθην πνπ ζα λνηαζηεί γηα ηνλ θίιν ηνπ: «- Αρ! Καθφκνηξε Φηηηιάθε! Δίπε ρακειφθσλα ν Πηλφθην θαη παίξλνληαο κηα ρνχθηα άρπξα, ζθνχπηζε έλα δάθξπ πνπ ηνπ θπινχζε ζην πξφζσπν». Ο Πηλφθην έρεη θνληά ηνπ πξφζσπα πνπ ηνλ αγαπνχλ θαη ηνλ πξνζηαηεχνπλ. Γηα ηνλ Φηηηιάθε δελ μέξνπκε ηίπνηε άιιν παξά φηη είλαη «ξέκπεινο» θαη «θαθφ παηδί». Θχκα ηνπ Αλζξσπάθνπ, «κε ην ξνδνθφθθηλν πξνζσπάθη», πνπ ήξζε κε ην ακάμη «δίρσο λα θάλεη ηνλ παξακηθξφ ζφξπβν, γηαηί νη ξφδεο ήηαλ ηπιηγκέλεο κε ζηνππηά θαη παηζαβνχξεο», θαη πνπ έθηαζε ηα κεζάλπρηα λα ηνλ πάξεη γηα ηε Υψξα ησλ Υαδνβηφιεδσλ (θη αο ζεκεηψζνπκε ην χπνπιν πνπ ζεκαηνδνηεί απηή ε κπζηηθφηεηα: κεζάλπρηα, ρσξίο ζφξπβν). Θχκα ηνπ Γηάλλνπ, πνπ ηνλ είρε θνξηψζεη κε ηνλ θφπν λα γπξλάεη ην καγθάλη, ψζπνπ εμαληιεκέλνο απφ ηελ θνχξαζε θαη ηελ πείλα μάπισζε εηνηκνζάλαηνο ζη άρπξα. Θχκα θαη ηνπ δαζθάινπ: Ο θαεκέλνο ν δάζθαινο! [ ] Τν μέξσ δα πσο κε αληηπαζνύζε θαη πσο θραξηζηηόηαλ λα κε ζπθνθαληεί όιε ηελ ώξα, κα εγώ είκαη γελλαηόδσξνο θαη ηνλ ζπγρσξώ! (Κνιφληη, 1987: 140). Ο Φηηηιάθεο ινηπφλ έρεη κεγαιείν, κηα έκθπηε εληηκφηεηα, είλαη γελλαηφδσξνο θαη μέξεη λα ζπγρσξεί. Γελ είλαη «θαθφ παηδί», «θαθηά παξέα». Δίλαη άηαθηνο. Θχκα φιεο ηεο θνηλσλίαο ηνπ, γηα λα ην πνχκε αιιηψο, γηαηί ν Φηηηιάθεο εθπξνζσπεί κηα νκάδα παηδηψλ, κηα κεγάιε νκάδα παηδηψλ ηνπ 19 νπ αηψλα, θαη φρη κφλν, δχζκνηξσλ θαη ηαιαίπσξσλ, πεξηζσξηαθψλ ηεο επνρήο. Δίλαη δεπηεξεχσλ, πεξηθεξεηαθφο, ραξαθηήξαο ζην αθήγεκα, δεπηεξεχσλ, πεξηζσξηαθφο, θαη ζηε δσή. Γηα ηνλ Πηλφθην φκσο ήηαλ ν θαιχηεξνο θίινο. Η παηδηθή ινγνηερλία, θαη ηφηε θαη ηψξα, είλαη γεκάηε 7

8 απφ παηδηά ζαλ ηνλ Φηηηιάθε, απφ παηδηά πνπ δελ έρνπλ θεληξηθφ ξφιν ζηνλ αθεγεκαηηθφ θφζκν, ζαλ απηά πνπ δελ έρνπλ θεληξηθφ ξφιν ζηνλ πξαγκαηηθφ θφζκν. Απηά ηα παηδηά, ε παηδηθή ινγνηερλία, δέζκηα ησλ ζπκβάζεψλ ηεο, ζρεδφλ ηα αγλνεί. Γη απηά ηα παηδηά ή δε ζα κάζνπκε πνηέ ηη ζπλέβεζαλ, ή ζα πιεξνθνξεζνχκε ην άηπρν ηέινο ηνπο. Οι Περιπέηειες ηοσ Πινόκιο: διδακηιζμός και αναηροπές Σνλ κηθξφ Πηλφθην, αζψν, εχπηζην, πεξίεξγν, αλππφκνλν, φπσο είλαη θάζε παηδί πνπ δελ γλσξίδεη ηνλ θφζκν θαη ηνπο θαλφλεο ηνπ, ζα ηνλ ιεζηέςνπλ, ζα ηνλ εθκεηαιιεπηνχλ, ζα ηνλ ηηκσξήζνπλ, ζα ηνλ θπιαθίζνπλ άδηθα ηα πεξίεξγα πξφζσπα πνπ θηλνχληαη ηξηγχξσ ηνπ. Αλζξσπνκνξθηθέο θηγνχξεο ηα πεξηζζφηεξα, πνπ εθπξνζσπνχλ ηχπνπο ελειίθσλ αλαγλσξίζηκνπο ζε θάζε θνηλσλία. Απφ ηε ζηηγκή πνπ ν Πηλφθην ζα θχγεη απφ ην ζπίηη ηνπ Σδεπέην θαη ζα μεθηλήζεη ηε δεκφζηα θνηλσληθή δσή ηνπ, ζα βξεζεί αλάκεζα ζε ελειίθνπο, θαη ζα πέθηεη ζηηο παγίδεο πνπ ηνπ ζηήλνπλ. Καηά κία έλλνηα ινηπφλ ην αθήγεκα πξνζθέξεηαη θαη γηα ηελ αλάγλσζε ηεο εμαζιησκέλεο πιεπξάο ηεο ελήιηθεο θνηλσλίαο, ηελ νπνία θαλεξψλεη θαη εθζέηεη ζε νμχηαηε θνηλσληθή θξηηηθή. Καηά κία έλλνηα απνηειεί θαη έλα θνηλσληθφ καληθέζην. Σν έξγν σζηφζν είλαη πξσηίζησο δηδαθηηθφ, θαη δηδάζθεη κηα εζηθή θαη θνηλσληθή ζπκπεξηθνξά, ζχκθσλα κε ηελ ηφηε αληίιεςε ηεο Ιηαιίαο σο πξνο ηελ θνηλσληθή ηεξαξρία θαη εζηθή δηαζηξσκάησζε, ηνπο αλζξψπηλνπο δεζκνχο θαη αμίεο. Δκπεξηέρεη αθφκε κηα εζηθή δηδαζθαιία 14 εχθνια θαηαλνεηή, θαη κε πξαθηηθή αμία, ηελ νπνία, ηνπιάρηζηνλ ηα παηδηά, κπνξνχλ λα θαηαιάβνπλ (Müller, 2002, θαη εηδηθφηεξα ζ ). ην απφζπαζκα πνπ αθνινπζεί ην κήλπκα είλαη θαζαξφ θαη ε ζπκβνπιή ζαθήο. Η επηινγή αλήθεη ζηνλ Πηλφθην θαη δελ ηνπ επηβάιιεηαη άκεζα. Αο δηαβάζνπκε: - Τώξα θξάηα ην ιόγν ζνπ θαη πηεο εηνύηεο ηηο ιίγεο ζηαγνλίηζεο λεξό, θαη ζα μαλαγίλεηο θαιά. Ο Πηλόθην πήξε απξόζπκα ην πνηήξη ζην ρέξη ηνπ θη έρσζε κέζα ηελ άθξε ηεο κύηεο ηνπ. Έπεηηα ην πιεζίαζε ζην ζηόκα ηνπ, ύζηεξα μαλάρσζε ηελ άθξε ηεο κύηεο ηνπ θαη ζην ηέινο είπε: - Δίλαη πνιύ πηθξό, πάξα πνιύ πηθξό! Γελ κπνξώ λα ην πησ. - Μα πσο ην μέξεηο, αθνύ θαλ δελ ην δνθίκαζεο; - Τν θαληάδνκαη! Τν θαηάιαβα από ηε κπξνπδηά. Θέισ πξώηα έλαλ άιιν θύβν δάραξε, θη ύζηεξα ζα ην πησ. Τόηε ε Νεξάηδα, κε όιε ηελ ππνκνλή κηαο θαιήο κάλαο, ηνπ βαιε ζην ζηόκα ιίγε αθόκε δάραξε. Έπεηηα ηνπ θεξε πάιη ην πνηήξη. - Έηζη δελ κπνξώ λα ην πησ, είπε ε καξηνλέηα θάλνληαο κύξηεο γθξηκάηζεο. - Γηαηί; - Γηαηί κ ελνριεί ην πξνζθεθάιη πνπ ρσ ζηα πόδηα. Η Νεξάηδα ηνπ βγαιε ην καμηιάξη. - Άδηθνο θόπνο! Ούηε θη έηζη κπνξώ λα ην πησ. - Τη άιιν ζ ελνριεί; - Μ ελνριεί ε πόξηα ηεο θάκαξαο πνπ είλαη κηζάλνηρηε. Η Νεξάηδα πήγε θη έθιεηζε ηελ πόξηα ηεο θάκαξαο. - Γε γίλεηαη, θώλαμε ν Πηλόθην βάδνληαο ηα θιάκαηα, δελ ην πίλσ απηό ην πηθξόλεξν, δελ ην πίλσ, όρη, όρη! -Παηδί κνπ ζα ην κεηαληώζεηο. -Γε κε λνηάδεη. - Η αξξώζηηα ζνπ είλαη βαξηά. - Γε κε λνηάδεη. - Ο ππξεηόο ζε ιίγεο ώξεο ζα ζε ζηείιεη ζηνλ άιιν θόζκν. 8

9 - Γε κε λνηάδεη. - Γε θνβάζαη ην ζάλαην; - Καζόινπ! Καιύηεξα λα πεζάλσ παξά λα πησ απηό ην θαθό θάξκαθν. Δθείλε ηε ζηηγκή ε πόξηα ηεο θάκαξαο άλνημε δηάπιαηα θαη κπήθαλε κέζα ηέζζεξα θνπλέιηα καύξα ζαλ ην κειάλη, πνπ θνπβαινύζαλε ζηε ξάρε ηνπο έλα κηθξό θέξεηξν. - Τη ζέιεηε από κέλα; Φώλαμε ν Πηλόθην θη αλαθάζηζε θνβηζκέλνο ζην θξεβάηη. - Ήξζακε λα ζε πάξνπκε, απνθξίζεθε ην κεγαιύηεξν θνπλέιη. - Να κε πάξεηε; Μα εγώ έρσ δελ έρσ πεζάλεη αθόκα! - Αθόκα όρη: κα ζνπ κέλνπλε ιίγα ιεπηά λα δήζεηο, αθνύ αξλήζεθεο λα πηεηο ην θάξκαθν πνπ ζα ζε γηάηξεπε από ηνλ ππξεηό. - Νεξάηδά κνπ θαιή, λεξάηδά κνπ ρξπζή, άξρηζε ηόηε λα ηζηξίδεη ε καξηνλέηα, δώζε κνπ ακέζσο ην πνηήξη. Γξήγνξα γηα ην Θεό, γηαηί δε ζέισ λα πεζάλσ, όρη δε ζέισ λα πεζάλσ! Κη έπηαζε ην πνηήξη κε ηα δπν ρέξηα θαη ην άδεηαζε κνλνθνπαληάο (Κνιφληη, 1987: 65-66). έλα αθήγεκα γηα παηδηά, πνπ δελ απνρσξίδεηαη ηελ παηδαγσγηθή ηνπ δηάζηαζε, ην ηέινο δε ζα κπνξνχζε παξά λα ήηαλ αίζην, θαζεζπραζηηθφ, θαηά κία έλλνηα «ιπηξσηηθφ», ζπκβαηηθφ θαη αλακελφκελν. Κη φκσο ν Κνιφληη επηθπιάζζεη κηα δξακαηηθή εκπεηξία ζηνλ αθειή θη εχπηζην μχιηλν θνχθιν ηνπ. Δπηιέγεη έλα θξηθηφ ηέινο, φπσο εμάιινπ είρε πξνθεηέςεη ν Γξχινο: - Αλαινγίζνπ πσο ηα παηδηά πνπ θάλνπλ ηνπ θεθαιηνύ ηνπο θαη θαηά ην θέθη ηνπο, αξγά ή γξήγνξα ην κεηαληώλνπλ. - Τα ίδηα θαη πάιη ηα ίδηα. Καιελύρηα, Γξύιε. - Καιελύρηα, Πηλόθην, θη ν νπξαλόο λα ζε ζώζεη από η αγηάδη θη απ ηνπο θνληάδεο. (Κνιφληη, 1987: 51) Γηαηί πξάγκαηη, θνληάδεο, κέζα ζην ζθνηάδη, θπλεγνχλ ηνλ Πηλφθην, γηα λα ηνπ πάξνπλ ηα ηέζζεξα ρξπζά λνκίζκαηα πνπ είρε θξχςεη ζην ζηφκα ηνπ. έξλνπλ «δχν καραηξνχθιεο ίζακ εθεί θάησ, θνθηεξέο ζαλ μπξάθηα», ηνλ δέλνπλ «πηζζάγθσλα» θαη πάλε λα ηνλ θξεκάζνπλε «ζην θιαδί ελφο κεγάινπ θπηνχ πνπ ην ιέγαλε κεγάιε Βειαληδηά». 15 Δηθφλα γνηζηθή, απεηιεηηθή, ζθνηεηλή, άγξηα. Αθφκε πην άγξην θαη κεπξνβιέςηκν ην ηέινο ηνπ Πηλφθην: Σηγά-ζηγά ηα κάηηα ηνπ ζάκπσζαλ [ ] Πεξίκελε, πεξίκελε, πεξίκελε, βιέπνληαο όκσο πσο δελ πξνβάιιεη θαλέλαο, κα θαλέλαο, ηνύ ξζε ζην κπαιό ν θαεκέλνο ν κπακπάο ηνπ [ ] Καη δελ ηνύ κεηλε αλάζα λα ζπλερίζεη. Έθιεηζε ηα κάηηα, άλνημε ην ζηόκα, ηέλησζε ηα ζθέιηα θαη, δίλνληαο έλα γεξό ηίλαγκα, απόκεηλε θεη ζαλ θνθαισκέλνο. (Κνιφληη, 1987: 59) Έηζη ζέιεζε ν Κνιφληη λα απνραηξεηήζνπκε ηνλ Πηλφθην. Ήδε βέβαηα ε παηδηθή ινγνηερλία, κεξηθέο δεθαεηίεο πξηλ, είρε θηινμελήζεη αξθεηά «θαθά» θη «αλππάθνπα» παηδηά, γη απηφ θαη άηπρα, ηφζν άηπρα πνπ λα ράλνπλ ηε δσή ηνπο ιφγσ ηεο αλππαθνήο ηνπο. 16 Ωζηφζν, ζηα ρξφληα εθείλα ηνπ Πηλφθην ε αληίιεςε πεξί αηζίνπ ηέινπο ζ έλα παηδαγσγηθήο δηάζηαζεο θείκελν είρε αξρίζεη λα γίλεηαη θαλφλαο. Η παηδηθή ειηθία αξλείηαη ηνλ ζάλαην, δε δέρεηαη έλα παηδάθη λα πιεξψζεη κε ηε δσή ηνπ γηα θάπνην ιάζνο ηνπ. Οη δηακαξηπξίεο ηφζν ησλ παηδηψλ αλαγλσζηψλ πνπ είραλ αγαπήζεη πνιχ ηνλ «θαηεξγάξε κε πεξηθεθαιαία» μχιηλν θνχθιν, φζν θαη ηνπ εθδφηε πνπ δελ ήζειε έλα ηφζν ηξαγηθφ ηέινο ζ έλα παηδηθφ αθήγεκα, αλάγθαζαλ ηνλ Κνιφληη λα αλαζηήζεη ηνλ Πηλφθην ζην 15 ν θεθάιαην θαη γηα άιια 21, λα ηνλ κεηακνξθψζεη απφ «θνθαισκέλν» πάιη ζε μχιηλν παηδάθη. Έηζη, πξνρσξνχκε ζηελ αλάγλσζε ηνπ βηβιίνπ γηα ηηο ζπλερείο ελαιιαγέο άγρνπο θαη αγσλίαο, γηα ηε ζάηηξα θαη ηηο θσκηθέο αλαηξεπηηθέο παξεκβάζεηο, ζίγνπξνη φηη ηειηθά ν ήξσάο καο 9

10 ζα πεηχρεη ην ζθνπφ ηνπ, ζα γίλεη έλα «θαζσζπξέπεη» παηδί. Καη πψο είλαη ην θαζσζπξέπεη παηδί ζηελ θνηλσλία ηνπ 19 νπ αηψλα; Τπάθνπν εξγαηηθφ, κειεηεξφ. Κη φκσο δε ζα είλαη ε κειέηε, δε ζα είλαη ην ζρνιείν πνπ ζα σξηκάζεη ηνλ Πηλφθην. Οχηε νη ζπλερείο ελνριεηηθέο παξεκβάζεηο ηνπ Γξχινπ θαη ησλ άιισλ θηγνχξσλ, φπσο ηνπ αιηγθαξηνχ θαη ηνπ Πεξηζηεξηνχ, πνπ εθπξνζσπνχλ ηε θσλή ηεο ινγηθήο ή ηεο ζπλείδεζεο. Θα είλαη ε αγάπε, ζα είλαη ν αιηξνπηζκφο, ε απηνζπζία, φια ηα θαιά ζπλαηζζήκαηα θαη νη αγλέο πξνζέζεηο πνπ ζα ηνλ «βάινπλ ζην ζσζηφ δξφκν». Ο Πηλφθην, γηα λα θεξδίζεη «έλα πνηήξη γάια γηα ηνλ θαθφκνηξν κπακπά ηνπ», «έζηαμε απφ ηελ θνξθή σο ηα λχρηα»: γπξλνχζε ην καγθάλη γηα λα «ηξαβήμεη πάλσ απφ εθαηφ θνπβάδεο λεξφ». Κακηά ζπνπδή, θακηά κειέηε, θαλέλα βηβιίν δε ρξεηάζηεθε ν Πηλφθην γηα λα ην κάζεη. Η κφξθσζε είλαη κία αλακθηζβήηεηε αμία, φπσο θαη ε εξγαηηθφηεηα, θπξίαξρεο θαη ηφηε θαη ηψξα. ηνλ Πηλφθην φκσο ην βιέπνπκε θαζαξά, πην θαζαξά δε γίλεηαη: πηνζεηνχκε ηηο αμίεο ηεο θνηλσλίαο γηα λα ελζσκαησζνχκε ζ απηήλ, αιιά ηα θαιά ζπλαηζζήκαηα, φηαλ θαζνδεγνχλ ηηο πξάμεηο καο, καο δηθαηψλνπλ. Γηαηί, παξφιν πνπ ζην έξγν εθθξάδεηαη ε αληίιεςε φηη ε κφξθσζε απνθηηέηαη κέζα ζηηο ζρνιηθέο ηάμεηο θαη ράξε ζην έξγν ησλ εθπαηδεπηηθψλ, θαη ελψ ηφηε, πεξηζζφηεξν ίζσο απφ πνηέ, ην ζρνιείν ήηαλ ζχκβνιν ηεο εζληθήο ελφηεηαο ηεο Ιηαιίαο: - Βάιην θαιά ζην κπαιό ζνπ κπνπκπνύλα! Τα παηδηά πνπ παξαηάλε ηε κειέηε θαη γπξλνύλ ηελ πιάηε ζηα βηβιία, ζηα ζρνιεία θαη ζηνπο δαζθάινπο, γηα λα δνζνύλ νιόηεια ζηα παηρλίδηα θαη ζηηο δηαζθεδάζεηο, αξγά ή γξήγνξα έρνπλε θαθό ηέινο... Δγώ ην έκαζα ζην πεηζί κνπ... γη απηό ζην ιέσ. Θα ξζεη κηα κέξα πνπ ζα θιαηο θη εζύ, όπσο θιαίσ εγώ ζήκεξα... κα ηόηε ζα λαη αξγά. (Κνιφληη, 1987: 138) είλαη θαλεξφ φηη ν ίδηνο ν Κνιφληη είρε δηαθνξεηηθή άπνςε γηα ηελ Δθπαίδεπζε θαη ηα ζρνιηθά βηβιία, ρσξίο λα δηζηάδεη λα ηελ εθθξάζεη: -Τη ζε λνηάδεη γηα ην ζρνιείν; Σην ζρνιείν ζα πάκε αύξην. Έλα κάζεκα παξαπάλσ, έλα ιηγόηεξν, ηα ίδηα ηνύβια ζα κείλνπκε, (ιέλε ζηνλ Πηλόθην νη ζπκκαζεηέο ηνπ). - Καη ηη ζα πεη ν δάζθαινο; - Άζ ηνλ λα ιέεη ην δάζθαιν. Γη απηό ηνλ πιεξώλνπλε, γηα λα κνπξκνπξάεη όιε ηελ ώξα (Κνιφληη, 1987: 96). Καη αιινχ: Τα παηδηά [ ] ιύλνληαο ηνπο κπόγνπο ηνπο όπνπ είραλ ηα ζρνιηθά ηνπο βηβιία, άξρηζαλ λα ηα ζθελδνλίδνπλ [ ] η Αιθαβεηάξηα, ηηο Γξακκαηηθέο, ηνπο Γηαλλάθεδεο, ηνπο Τνζνδνύιεδεο, ηηο Ιζηνξίεο ηνπ Τνπάξ, ην Κνηνπνπιάθη ηεο Μπαηζίλη 17 [ ] θαη ηα βηβιία [ ] θαηαιήγαλ όια ζηε ζάιαζζα. Φαληαζηείηε ηα ςάξηα! Τα ςάξηα, λνκίδνληαο πσο εθείλα ηα βηβιία ήηαλ θαγώζηκα, ηξέραλε θνπάδηα ζηνλ αθξό. Μόιηο όκσο καζνύζαλε θακηά ζειίδα ή θαλέλα εμώθπιιν, ην θηπλαλ ακέζσο θη έθαλαλ κε ην ζηόκα κηα γθξηκάηζα, ζαλ λα ιεγαλ: «Απηά δελ θάλνπλ γηα καο: εκείο έρνπκε ζπλεζίζεη λα ηξεθόκαζηε πνιύ θαιύηεξα». (Κνιφληη, 1987: ) Αλ θαη ν Κνιφληη ζπκκεηείρε ζηελ εθπαηδεπηηθή κεηαξξχζκηζε ηεο ρψξαο ηνπ, ζπγγξαθέαο ν ίδηνο ζρνιηθψλ εγρεηξηδίσλ, δελ έραλε ηελ επθαηξία, κέζα απφ ηα βηβιία ηνπ θαη ηα θείκελά ηνπ 18 λα ζαηηξίδεη ην εθπαηδεπηηθφ ζχζηεκα θαη ηνπο θνξείο ηνπ, θαη αθφκε λα θηάλεη ζην χςηζην ζεκείν ηεο ζάηηξαο δηαθσκσδψληαο θαη ηνλ εαπηφ ηνπ. Αμίδεη λα επηζεκαλζεί φηη ζην απφζπαζκα πνπ κφιηο παξαηέζεθε, φπνπ ν Κνιφληη κηιάεη γηα ηα βηβιία Γηαλλάθεδεο θαη Τνζνδνύιεδεο 19 αλαθέξεηαη ζε ζεηξά ζρνιηθψλ εγρεηξηδίσλ πνπ έγξαςε ν ίδηνο, ηα νπνία, φπσο είδακε, κε πνιχ ρηνχκνξ, ζεσξεί «κε θαγψζηκα» αθφκε θαη απφ ηα ςάξηα. 10

11 αθείο αληηξξήζεηο εθθξάδνληαη ζηηο Πεξηπέηεηεο ηνπ Πηλόθην θαη γηα ηνλ ηξφπν πνπ ππεξεηείηαη ν ζεζκφο ηεο εξγαζίαο. Η αμία ηεο είλαη αλακθηζβήηεηε. Η εζηθή ηεο εξγαηηθφηεηαο πξνβάιιεηαη σο θαλφλαο ηεο εχξπζκεο θνηλσλίαο. Σν κφλν κέξνο πνπ επηζθέπηεηαη ν Πηλφθην φπνπ φια ιεηηνπξγνχλ νκαιά θαη κε ηάμε είλαη ην Νεζί ησλ Φηιφπνλσλ Μειηζζψλ: 20 Οη δξόκνη κπξκήγθηαδαλ από θόζκν πνπ έηξερε πάλσ θάησ ζηηο δνπιεηέο ηνπ: όινη δνύιεπαλ, όινη θάλαλε θάηη. Γελ έβξηζθεο έλαλ ηεκπέιε ή έλαλ αιήηε νύηε θη αλ ηνλ έςαρλεο κε ην θαλάξη. (Κνιφληη, 1987: 107) Η ιεπηή εηξσλεία θαη νη θξαζηηθέο ππεξβνιέο, ηφζν ζην αθεγεκαηηθφ φζν θαη ζην δηαινγηθφ κέξνο, ζηνλ Πηλόθην, αζθνχλ θξηηηθή θαη ζαηηξίδνπλ ηελ πξαγκαηηθφηεηα. Δηδηθφηεξα ηελ πξαγκαηηθφηεηα ησλ εξγαηψλ πνπ έζεξλαλ γηα «ηέζζεξηο πεληάξεο δπν θαξφηζηα κε θάξβνπλν». Σίζεληαη έηζη ζε ακθηζβήηεζε νη θαλφλεο ζχκθσλα κε ηνπο νπνίνπο ιεηηνπξγνχζαλ νη απιέο θαζεκεξηλέο εξγαζηαθέο ζρέζεηο. Καη ν Πηλφθην, φπσο ήδε αλαθέξζεθε, δνχιεπε ζθιεξά, έζηαδε απφ ηνλ ηδξψηα, γηα έλα πνηήξη γάια. Γχν ινηπφλ αληηιήςεηο ηξέρνπλ παξάιιεια ζηνλ Πηλόθην. Η κία ζπκκνξθψλεηαη ζηηο παηδαγσγηθέο ζθνπηκφηεηεο θαη δηδάζθεη, δηδάζθεη ζπλερψο θαη ζε θάζε επθαηξία, ζε θάζε ζειίδα, ηηο θπξίαξρεο αμίεο πνπ νθείινπκε λα πνχκε ζηα παηδηά ψζηε ε θνηλσλία λα δηαηεξήζεη ηε δνκή ηεο. Η άιιε, επίζεο ζπλερψο θαη ζε θάζε επθαηξία, ακθηζβεηεί απηήλ ηελ θνηλσληθή εζηθή, ηελ θαπηεξηάδεη κε εηξσλεία, κε ζθσπηηθή θξηηηθή, κε ρηνχκνξ θαη κε θέθη, ηελ αλαηξέπεη, ηε δηαθσκσδεί, ηελ μεζθεπάδεη. Αλ πάξνπκε ηα πξάγκαηα απφ ηελ αξρή, ζα δηαπηζηψζνπκε φηη ε αθήγεζε μεθηλάεη κε έλαλ θαβγά κεηαμχ ηνπ καζηξν-αληψλε, πνπ φινη ηνλ θψλαδαλ καζηξν-κεξάζε, γηαηί «ζηελ άθξε ηεο κχηεο ηνπ είρε κηα θνθθηλφκαπξε ειηά, γπαιηζηεξή ζαλ ψξηκν θεξάζη», θαη ηνπ Σδεπέην, ελφο «γεξάθνπ φιν δσληάληα». Γχν ειηθησκέλνη καξαγθνί αςίζπκνη καιψλνπλ, φηαλ ε παηδηθή ινγνηερλία αληηκεηψπηδε ηνπο ειηθησκέλνπο σο εθπξνζψπνπο ηεο ζνθίαο θαη ηεο ζχλεζεο, σο απζεληία ηεο ζσζηήο ζπκπεξηθνξάο θαη γη απηφ ήηαλ άμηνη ζεβαζκνχ θαη ζαπκαζκνχ (Boero & De Luca, 1995: 52). ηαλ ζπλεπψο ηα παηδηθά θείκελα πξφηεηλαλ ζε θάζε επθαηξία φηη ηα παηδηά νθείινπλ λα ππαθνχνπλ ζηηο ζπκβνπιέο ησλ ειηθησκέλσλ θαη λα αθνινπζνχλ ην παξάδεηγκα ηεο δσήο ηνπο. Αλνίγεη ε απιαία κε ηελ αλαηξνπή, ή έζησ κε ηελ απνθάιπςε κηαο αδχλακεο πιεπξάο ησλ ηζρπξψλ απηψλ ζπκβφισλ ηεο ζνθήο ελήιηθεο ειηθίαο. ίγνπξα δελ εμππεξεηεί, ή ηνπιάρηζηνλ δελ εμππεξεηνχζε ζχκθσλα κε ηηο ηζρχνπζεο ηφηε θπξίαξρεο αληηιήςεηο θαη ηδενινγία, θάπνηα πξφηαζε ζπκπεξηθνξάο, έζησ θαη σο παξάδεηγκα πξνο απνθπγή. Γεκηνπξγείηαη κηα θσκηθή ζθελή, ρσξίο βεβαίσο δηάζεζε δηδαζθαιίαο: - Τδεπέην, κε κε πξνζβάιιεηο. Αιιηώο ζα ζε πσ Μακαιίγθα! Γατδνύξη! - Μακαιίγθα! - Χατβάλη! - Μακαιίγθα! - Βξσκνπίζεθε! - Μακαιίγθα! Αθνύγνληαο γηα ηξίηε θνξά λα ηνλε ιέλε Μακαιίγθα, ν Τδεπέην ζάκπσζε, ρύκεμε ζην καξαγθό, θη έπεζε πηα μύιν κε ην ηζνπβάιη. Όηαλ πήξε ηέινο ε ζπκπινθή, ν καζηξ - Αληώλεο βξέζεθε κε δπν γξαηζνπληέο παξαπάλσ ζηε κύηε θη ν άιινο κε δπν θνπκπηά ιηγόηεξα ζην βεζηόλη ηνπ. (Κνιφληη, 1987: 12-13). 11

12 ε κηα επνρή πνπ ε ινγνηερληθή, θαη πξνλνκηαθή, εηθφλα ηνπ παηδηνχ πνπ δεηάεη ειεεκνζχλε είλαη ζχλεζεο αθεγεκαηηθφ κνηίβν πνπ εμππεξεηεί ηελ αλάδεημε ηεο αμίαο ηεο θηιαλζξσπίαο πξνηείλνληαο θηιάλζξσπεο ζπκπεξηθνξέο κε ηνπο φξνπο πνπ πξνζδηνξίδνληαλ ηφηε, μαθληάδεη θαη πξνθαιεί ζίγνπξα φηαλ έλα γεξνληάθη θαηαβξέρεη ηνλ κηθξφ ηαιαίπσξν Πηλφθην, ηε ζηηγκή πνπ, πεηλαζκέλνο θαζψο είλαη, απιψλεη ην θαπέιν ηνπ γηα έλα θνκκάηη ςσκί. Σνλ πεξηινχδεη νιφθιεξν «κε κηα πειψξηα θνπβαδηά λεξφ πνπ ηνλ έινπζε νιφθιεξν απφ ην θεθάιη σο ηα λχρηα, ιεο θη ήηαλ θακηά γιάζηξα κε καξακέλα γεξάληα». Καη ελψ «ήηαλ κηα βαξηά ρεηκσληάηηθε λχρηα, πνπ βξνληνχζε πνιχ δπλαηά, άζηξαθηε ιεο θη είρε πηάζεη θσηηά ν νπξαλφο». Κη έηζη, θαη ρσξίο πεξηζψξην επαλφξζσζεο ή κεηακέιεηαο, αλαηξέπεηαη άιιε κία θνξά ε θαινζπλάηε εηθφλα ησλ γεξάθσλ ηεο παηδηθήο ινγνηερλίαο. Η εζηθή ησλ ιατθψλ παξακπζηψλ πνπ αληακείβνπλ ην θαιφ θαη ηηκσξνχλ ην θαθφ δελ πηνζεηείηαη, νχηε πξνβάιιεηαη ζην έξγν απηφ. Αλ θαη ν Κνιφληη βάδεη δίπια ζηε καξηνλέηα ηνπ λα παίδνπλ κνξθέο πνπ ζπλαληάκε ζηε ιατθή παξάδνζε θαη ελψ αθνινπζεί ηηο απνδεθηέο ηερληθέο αθήγεζεο ηεο ιατθήο ινγνηερλίαο, ν Κνιφληη παξεκβαίλεη ζηηο ζπκβάζεηο θαη ζηα πξφηππα ηεο ζηεξεφηππεο παξακπζηθήο αθήγεζεο, παξαβηάδεη ηα ζηεξεφηππα ζρήκαηα ηεο εζηθήο δηθαίσζεο θαη αληακνηβήο, δηακνξθψλνληαο ειεχζεξα θαη επηιέγνληαο πξνζεθηηθά ηελ ηππνινγία ησλ πξνζψπσλ ηνπ. Γηαηί ν Αλζξσπάθνο ε ρεηξφηεξε κνξθή ζηνλ Πηλόθην, «έλαο αλζξσπάθνο ζηνπκπσηφο, καιαθφο θαη ιηγδεξφο ζαλ βνχηπξν», «απηφ ην άζρεκν ηέξαο» κέλεη αηηκψξεηνο ζην ηέινο; Καη γηαηί κέλνπλ αηηκψξεηνη νη εμαζιησκέλνη Γάηνο θαη Αιεπνχ, νη δηπξφζσπνη ηχπνη, νη χπνπιεο κνξθέο πνπ θιέβνπλ, εθκεηαιιεχνληαη, παξαπιαλνχλ, βαζαλίδνπλ άγξηα έλα κηθξφ αζψν θη εχπηζην παηδάθη, μχιηλν παηδάθη, αιιά πάλησο παηδάθη; Κη φκσο δελ ηηκσξνχληαη. ε πνην βηβιίν γηα παηδηά κέλνπλ αηηκψξεηεο ηέηνηεο ζπκπεξηθνξέο; Απηή είλαη κηα εζηθή ηεο θνηλσλίαο ησλ αλζξψπσλ, ξεαιηζηηθή, φπνπ, ην μέξνπκε θαιά, νη θαθνί κπνξεί θαη λα κείλνπλ αηηκψξεηνη. Ο Πηλφθην κπνξεί λα είλαη κηα θαληαζηηθή επηλφεζε, κηα κε αλζξψπηλε χπαξμε, φκσο ην πεξηβάιινλ ηνπ αλαπαξηζηά ηελ πξαγκαηηθφηεηα ηεο θνηλσλίαο ηνπ θαη ν ίδηνο αλαιακβάλεη θνηλσληθφ ξφιν. Η αθήγεζε μεθηλά κε ην ζηεξεφηππν «ήηαλ κηα θνξά» θαη εηζάγεη ηα παηδηά ζηνλ θφζκν ηεο θαληαζίαο ησλ παξακπζηψλ, αιιά δελ ππάξρνπλ βαζηιηάδεο, παξά πξφζσπα πνπ εθπξνζσπνχλ ηχπνπο ζπλεζηζκέλνπο, αλαγλσξίζηκνπο, θαζεκεξηλνχο. Έλαο νιφθιεξνο θφζκνο απνηππσκέλνο έηζη γηα λα πξνβάιιεη, φρη κφλν θαη φρη ηφζν ηελ εζηθή, αιιά ηελ εζηθή θνηλσληθή πξαγκαηηθφηεηα. Σηο ζπλέπεηεο απηήο ηεο εζηθήο πθίζηαληαη ηα παηδηά, φπσο θαη ν Πηλφθην. Αλαγλσξίδνπκε ηνλ Πηλφθην απφ ηελ κχηε ηνπ, πνπ κεγαιψλεη φηαλ ιέεη ςέκαηα, ήδε γλσζηφ θαη σζηφζν ζπρλά αμηνπνηήζηκν κνηίβν ζηε ινγνηερλία. 22 ηελ πξαγκαηηθφηεηα φκσο ν Πηλφθην ζα πέζεη ζχκα εθκεηάιιεπζεο πνιχ πεξηζζφηεξεο θνξέο απ φζεο ζα πεη ςέκαηα. Καηαθεχγεη ζην ςέκα απφ άγλνηα ηεο πξαγκαηηθφηεηαο ή απφ άκπλα. Καη θάπνηα θνξά ζα είλαη έλα ςέκα πνπ ζα ηνπ ζψζεη ηε δσή, φπσο ζα δηαπηζηψζνπκε ζηε ζπλέρεηα. Αλ θαη είλαη θαζαξά δηδαθηηθφ ην έξγν, παξακέλεη επίθαηξν γηαηί δελ πέθηεη ζηηο παγίδεο ηεο ππνθξηηηθήο εζηθήο δηδαζθαιίαο. Δίλαη αιεζηλφ, αληιεί απφ ηνλ εμσηεξηθφ αιεζηλφ θφζκν. Καη απηφο είλαη έλαο απφ ηνπο ιφγνπο πνπ ην έθαλε θιαζηθφ. Σν κεγαιείν βξίζθεηαη θαη ζηελ ειεπζεξία θαη ζηελ θαπζηηθή, κεηαμχ ζνβαξνχ θαη αζηείνπ, αλαπαξάζηαζε ηνπ θφζκνπ, ζηε δηαθσκψδεζε αλζξσπίλσλ ηχπσλ, θνηλσληθψλ ηάμεσλ, ζεζκψλ θαη πξνβιεκάησλ πνπ παξειαχλνπλ θαη ελαιιάζζνληαη ζηελ θάζε πεξηπέηεηα ηνπ Πηλφθην, ζέηνληαο ζε δηαξθή θίλεζε θαη αλαηξνπή ηελ πινθή. Γηαηί ν θφζκνο πνπ ζηξέθεηαη γχξσ απφ ηνλ Πηλφθην είλαη ζπρλά αθηιφμελνο, αλίθαλνο ή αδχλακνο. Αο ζηαζνχκε ηψξα ζηελ παξσδία πνπ αθνινπζεί φηαλ ν Πηλφθην, δσζκέλνο απφ ηελ απειπηζία, πάεη θαηεπζείαλ ζην 12

13 Γηθαζηήξην γηα λα θαηαγγείιεη ηνπο δχν θαθνπνηνχο, ηνλ Γάην θαη ηελ Αιεπνχ, πνπ ηνλ ιεζηέςαλε. Ο ηξφπνο κε ηνλ νπνίν ν Κνιφληη παξνπζηάδεη ηε Γηθαηνζχλε θαη ηνπο εθπξνζψπνπο ηεο δειψλεη ηειηθά ηελ ακθηζβήηεζή ηνπ ζε έλαλ αθφκε ζεζκφ ηεο επνρήο ηνπ: Ο δηθαζηήο ήηαλ έλαο πηζήθαξνο ηεο ξάηζαο ηνπ γνξίια, έλαο γεξνπηζήθαξνο πνπ ηνλ θάλαλε ζεβαζηό ηα πνιιά ηνπ ρξόληα, ην άζπξν ηνπ γέλη θαη, πάλσ απ όια, ηα ρξπζά ηνπ γπαιηά, πνπ δελ είραλε ηδάκηα θαη πνπ αλαγθαδόηαλ λα ηα θνξάεη ζπλέρεηα, γηαηί είρε έλα θξπνιόγεκα ζηα κάηηα πνπ ηνλ βαζάληδε εδώ θαη πνιιά ρξόληα. Ο Πηλόθην δηεγήζεθε κε ην λη θαη κε ην ζίγκα κπξνζηά ζην Γηθαζηή ηελ άλνκε απάηε ηεο νπνίαο είρε πέζεη ζύκα, έδσζε ην όλνκα, ην επώλπκν θαη ηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ θαθνπνηώλ θαη ηειεηώλνληαο δήηεζε δηθαηνζύλε. Ο Γηθαζηήο ηνλ άθνπζε πνιύ θαινζπλάηνο, πήξε κε πάζνο κέξνο ζηε δηήγεζε, ζπκπόλεζε θαη ζπγθηλήζεθε, θη όηαλ ε καξηνλέηα δελ είρε πηα ηίπνη άιιν λα πεη, άπισζε ην ρέξη θαη ρηύπεζε ην θνπδνύλη. Με ην θνπδνύληζκα πξόβαιαλ ακέζσο δύν καληξόζθπια ληπκέλα ρσξνθύιαθεο. Τόηε ν Γηθαζηήο, δείρλνληαο ηνλ Πηλόθην ζηνπο ρσξνθύιαθεο, ηνπο είπε: - Απηόο ν ζπθνξηαζκέλνο, ηνπ θιέςαλε ηέζζεξα ρξπζά λνκίζκαηα: πηάζηε ηνλ ινηπόλ θαη ξίρηε ηνλ ακέζσο ζηε θπιαθή. Καη ζηε ζπλέρεηα, αθνχ έκεηλε ν Πηλφθην ηέζζεξηο αηέιεησηνπο κήλεο, ιέεη ζην δεζκνθχιαθα: - Αθνύ βγαίλνπλ νη άιινη από ηε θπιαθή, ζέισ λα βγσ θη εγώ. - Δζύ όρη, απνθξίζεθε ν δεζκνθύιαθαο. Γηαηί εζύ δελ είζαη από ηνπο θαινύο. - Με ζπγρσξείο πνιύ, απάληεζε ν Πηλόθην. Κη εγώ θαθνπνηόο είκαη. - Τόηε έρεηο ρίιηα δίθηα, είπε ν δεζκνθύιαθαο, αλαζεθώλνληαο ηνλ κπεξέ ηνπ κε ζεβαζκό θαη, ραηξεηίδνληάο ηνλ, ηνπ άλνημε ηηο πύιεο ηεο θπιαθήο θαη ηνλ άθεζε λα θύγεη. (Κνιφληη, 1987: 76-77) Γε ζα έπξεπε κάιινλ λα καο εθπιήζζεη ην γεγνλφο φηη ν Πηλφθην αξγεί λα θαηαιάβεη ηνλ θφζκν ηνπ, γηαηί ν θφζκνο ηνπ είλαη γεκάηνο αληηθάζεηο, αδχλαηα ζεκεία, άγλνηα. ηαλ ε Νεξάηδα θαιεί ηνπο νλνκαζηφηεξνπο γηαηξνχο ζηελ πφιε, ηελ Κνπθνπβάγηα, ηνλ Κφξαθα θαη ηνλ Γξχιν πνπ κηινχζε, γηα λα εμεηάζνπλ ηνλ ηαιαίπσξν Πηλφθην κεηά ηελ πεξηπέηεηά ηνπ ζηε Μεγάιε Βειαληδηά, βξηζθφκαζηε θαη πάιη κπξνζηά ζε κηα παξσδία. Δθηπιίζζεηαη ε εμήο ζεαηξηθή, πέξα σο πέξα θσκηθή, ζθελή, πνπ αλαδεηθλχεη, γηα άιιε κία θνξά, ηηο αδπλακίεο ησλ ελειίθσλ: - Η γλώκε κνπ είλαη πσο ε καξηνλέηα είλαη γηα ηα θαιά πεζακέλε. Αλ όκσο από αηπρία δελ είλαη γηα ηα θαιά πεζακέλε, ηόηε ζα ήηαλ ζίγνπξε έλδεημε πσο είλαη αθόκα δσληαλή. - Λππάκαη,- είπε ε Κνπθνπβάγηα, πνπ ζα πξέπεη λα δηαθσλήζσ κε ηνλ εμέρνληα θίιν θαη ζπλάδειθό κνπ ηνλ Κόξαθα, αιιά γηα κέλα, ε καξηνλέηα είλαη αθόκα δσληαλή. Αλ όκσο από αηπρία δελ είλαη δσληαλή, ηόηε απηό ζα ήηαλ ζεκάδη πσο είλαη ζη αιήζεηα πεζακέλε. (Κνιφληη, 1987: 62-63) Δίλαη πνιιά ηα αλζξσπνκνξθηθά δψα πνπ ζην έξγν εθπξνζσπνχλ αλζξψπηλνπο ηχπνπο ή κία θνηλσληθή ή επαγγεικαηηθή νκάδα, φπσο ζηελ πεξίπησζε κε ηνλ δηθαζηή, φπσο θαη κε ηνπο γηαηξνχο. Η δηαθσκψδεζε ησλ γηαηξψλ φκσο, ζην απφζπαζκα πνπ πξνεγήζεθε, απνηππψλεη κάιινλ κία αληίιεςε πνπ πξφβαιιε ε ζαηηξηθή ινγνηερλία 23 ζχκθσλα κε ηελ νπνία ην επάγγεικα ηνπ γηαηξνχ, θαζψο γηα ρξφληα ε ηαηξηθή ήηαλ εκπεηξηθή, ηαπηίδεηαη κε ηε θηγνχξα ηνπ θνκπνγηαλλίηε πνπ εθκεηαιιεχεηαη ηνπο αθειείο. Ο Κνιφληη κπφξεζε λα ζηείιεη ηα ζρνιηθά βηβιία ζηε ζάιαζζα, άμηα θαηαθξφλεζεο αθφκε θαη απφ ηα ςάξηα, έθηαζε ζηελ παξσδία ζεζκψλ φπσο ηεο 13

14 δηθαηνζχλεο, ζπζίαζε ηελ εηθφλα ζεβάζκησλ πξνζψπσλ, ρσξίο λα μεθχγεη απφ ηε δηδαζθαιία, ηνπο θνηλνχο ηφπνπο παηδαγσγηθήο ζθνπηκφηεηαο θαη ρξεζηκφηεηαο. Βάδεη ηελ μχιηλε καξηνλέηα ηνπ λα πεξπαηάεη ζε δξφκνπο πνπ ν ίδηνο γλσξίδεη θαιά θαη θαηαγξάθεη ηα βήκαηά ηεο, κε ην δηθφ ηνπ πξνζσπηθφ ρηνπκνξηζηηθφ χθνο, ηελ πξνζσπηθή ηνπ άπνςε γηα ηελ θνηλσλία ηνπ, θπξίσο ηελ θνηλσλία ησλ ελειίθσλ. Παξνπζηάδεη ηελ εζηθή ηεο δηάβξσζε ζηα πξφζσπν ηνπ Αλζξσπάθνπ, ηνπ Γάηνπ θαη ηεο Αιεπνχο, ηηο αδπλακίεο ηεο ζηα πξφζσπα ηνπ γεξνπηζήθαξνπ Γηθαζηή, ησλ καληξφζθπισλ ρσξνθπιάθσλ θαη ηνπ δαζθάινπ πνπ «ζπθνθαληεί ηνπο καζεηέο ηνπ», ηελ ηδαληθή ηεο θνηλσληθή δνκή ζην λεζί ησλ Δξγαηηθψλ Μειηζζψλ, θαη εθείλε, ηελ άζιηα, ζηελ πφιε ησλ Αεηνλχρεδσλ. Αιιά παξνπζηάδεη θαη ην κεγαιείν ηεο γηαηί ηα ζπλαηζζήκαηα ηνπ αιηξνπηζκνχ θαη ηεο αγάπεο νδεγνχλ ζην αίζην ηέινο. Ο Πινόκιο και οι μαριονέηες Έλα απφ ηα πξψηα κεγάια ινμνδξνκήκαηα ηνπ Πηλφθην ζε εμσηεξηθφ ρψξν, νθείιεηαη ζηε ζαγήλε πνπ ηνπ άζθεζε ε κνπζηθή απφ ην ζεαηξάθη κε ηηο καξηνλέηεο. ηαλ κπαίλεη ζην ζεαηξάθη, αθνχ πξψηα πνχιεζε ην «Αιθαβεηάξη» πνπ ηνπ αγφξαζε ν παηέξαο ηνπ γηα λα πιεξψζεη ην εηζηηήξην, νη καξηνλέηεο πάλσ ζηελ ζθελή, ν Αξιεθίλνο, ν Παιηάηζνο, ε Ρνδάνπξα, πξφζσπα ηεο Commedia dell arte, θνληηλνί «ζπγγελείο» ηνπ Πηλφθην, ελζνπζηάδνληαη θαη ηνλ θαινχλ πάλσ ζηε ζθελή: «Έια λα πέζεηο ζηελ αγθαιηά ησλ μχιηλσλ αδειθψλ ζνπ». Οηθεία θηγνχξα ν Πηλφθην γηα ηηο καξηνλέηεο ζην ζεαηξάθη, φρη φκσο ιηγφηεξν νηθεία θαη γηα ηνλ θφζκν ηεο Ιηαιίαο, εηδηθφηεξα ηεο Σνζθάλεο. Αξθεί λα ζθεθηνχκε φηη ηελ επνρή ηνπ Πηλφθην κία απφ ηηο ζπλήζεηο, θαη ζηε κφδα, δξαζηεξηφηεηεο ςπραγσγίαο ήηαλ ε παξαθνινχζεζε ζεαηξηθψλ παξαζηάζεσλ, ζπρλά κε καξηνλέηεο, ζηα βήκαηα ηεο Commedia dell arte. Γηα ηηο εχπνξεο νηθνγέλεηεο νη παξαζηάζεηο γηλφηαλ ζην ζπίηη κπξνζηά ζηελ νηθνγέλεηα. Γηα ηνλ πεξηζζφηεξν θφζκν ζηηο πιαηείεο θαη ζηνπο δξφκνπο, πνπ γέκηδαλ απφ παηδηά θαη κεγάινπο, γηα λα παξαθνινπζήζνπλ ηα απιά θακσκέλα απφ χθαζκα θαη μχιν ππαίζξηα ζεαηξάθηα (Marcheschi, 1990β: 116). Μπνξνχκε λα θαληαζηνχκε φηη δελ ήηαλ ιίγεο νη θνξέο πνπ ηα παηδηά ηεο επνρήο παξαθνινχζεζαλ ζέαηξν κε καξηνλέηεο, ή θνληνζηάζεθαλ πεξλψληαο έμσ απφ έλα ζεαηξάθη, φπσο αθξηβψο ζπλέβε κε ηνλ Πηλφθην πεγαίλνληαο ζην ζρνιείν. Θα βξέζεθαλ θη απηά ζην ίδην δίιεκκα κε ηνλ Πηλφθην, φηαλ ζα έθηαλε ζη απηηά ηνπο «μεθάζαξνο ν αρφο ησλ πίθεξσλ θαη ησλ γδνχπσλ ησλ ηακπνχξισλ: πη-πη-πη, πη-πη-πη-πη, κπνπκ, κπνπκ, κπνπκ, κπνπκ». Δίλαη αδχλαηνλ επίζεο λα κε θαληαζηνχκε φηη δελ ήηαλ ιίγεο νη θνξέο πνπ θαη ν ίδηνο ν Κνιφληη παξαθνινχζεζε ηέηνηεο παξαζηάζεηο. Καη εδψ βξίζθεηαη ε επθπήο επηινγή ηνπ. Γηαιέγεη έλαλ ήξσα νηθείν, κηα εηθφλα γλσζηή, κέξνο ηεο πνιηηηζκηθήο δσήο ηνπ ηφπνπ. Φηγνχξα θαζεκεξηλή, ψζηε λα πξνζειθχζεη ακέζσο ην ελδηαθέξνλ ησλ παηδηψλ, θηγνχξα σζηφζν μχιηλε, γηα λα κπνξεί λα αληέμεη ηηο πην ηξνκεξέο θαη θαληαζηηθέο πεξηπέηεηεο, ηθαλή λα πξνθαιέζεη ηηο πην απίζαλεο ζπκπεξηθνξέο. Αλάκεζα ζηα πξφζσπα ηνπ ζεάηξνπ, ηνπ ιατθνχ ζεάηξνπ θη ν καξηνλεηίζηαο, ν Φινγνράθηεο φλνκα πνπ παξαπέκπεη ζε άλζξσπν ηνπ ζεάκαηνο, 24 ζην ζέαηξν ηνπ νπνίνπ κπαίλεη ν Πηλφθην. Δίλαη έλα πξφζσπν πνπ αλαδεηθλχεη αθφκε κία θνξά ηελ θσκηθή θαη αλαηξεπηηθή δηάζηαζε ηνπ έξγνπ, έλα αθφκε ηέρλαζκα ηεο ρηνπκνξηζηηθήο αλαηξνπήο ελφο θσκηθνχ ζεαηξηθνχ ραξαθηήξα. Η κνξθή ηνπ παξαπέκπεη ζε ηέξαο ησλ παξακπζηψλ: «έλα άληξαθιαο ηφζν άζρεκνο πνπ θνβφζνπλ λα ηνλ θνηηάμεηο», «κε κηα γελεηάδα καχξε θαη καθξηά» θαη «ζηφκα πιαηχ ζα θνχξλν». Ο Φινγνράθηεο είλαη ν θιαζηθφο ακθίζπκνο ηχπνο, έλαο απφ ηνπο πνιινχο πνπ γλσξίδνπκε ζην έξγν, πνπ θάπνηε εμσηεξηθεχεη ζθιεξή ζπκπεξηθνξά, έρεη φκσο κάιινλ θαιή θαξδηά. Μαιαθψλεη εχθνια, ζπγθηλείηαη. Κη φηαλ ζπγθηλείηαη 14

15 θηαξλίδεηαη. Κη απηφ είλαη θαιφ ζεκάδη γηαηί ζην ηέινο, φρη κφλν ζ αθήζεη ειεχζεξν ηνλ Πηλφθην, αιιά ζα ηνπ δψζεη θαη πέληε ρξπζά θινπξηά λα ηα δψζεη ζηνλ παηέξα ηνπ. Καη πηζαλφλ βέβαηα ν Σδεπέην, ν καξαγθφο, «πνπ είλαη ηφζν θησρφο ψζηε λα θεξδίδεη φζα ρξεηάδνληαη γηα λα κελ έρεη πνηέ πεληάξα ζηελ ηζέπε», ίζσο λα είλαη θαη έλαο απφ ηνπο πξνκεζεπηέο ηνπ καξηνλνπαίρηε Φινγνράθηε, θη αο κελ ην γλσξίδεη θαλέλαο απφ ηνπο δχν. Σφζν ε ζεαηξηθή παξάδνζε, φζν θαη ε ζεαηξηθή παηδεία ηνπ Κνιφληη, δε ζα κπνξνχζαλ παξά λα ζεκαηνδνηνχλ ηηο πεξηπέηεηεο ηεο καξηνλέηαο ηνπ. Αθφκε θαη ε πεξηγξαθή ηνπ ζπηηηνχ ηνπ γεξν-σδεπέην παξαπέκπεη ζε ζθεληθφ ζεάηξνπ: Η επίπισζε δελ κπνξνύζε λα είλαη πην απιή: κηα άζιηα θαξέθια, έλα θξεβάηη έηζη θη έηζη θη έλα ηξαπεδάθη νιόηεια ραιαζκέλν. Σην βάζνο ζηνλ ηνίρν θαηλόηαλ έλα ηδάθη κ αλακκέλε θσηηά, κα ε θσηηά ήηαλ δσγξαθηζκέλε, θαη δίπια ζηε θσηηά ήηαλ δσγξαθηζκέλε κηα ρύηξα πνπ έβξαδε ραξσπά θη έβγαδε έλα ζύλλεθν θαπλνύ πνπ κνηαδε θαπλόο αιεζηλόο. (Κνιφληη, 1987: 14) Η «ζθεληθή παξνπζία» εμάιινπ ηνπ Πηλφθην, δηαξθψο ζε θίλεζε, παξαπέκπεη ζε ζεαηξηθέο θηλήζεηο: ρνξνπεδά, ηξέρεη, πεδά απφ ην ηξαπέδη, πεδά ζην ιαηκφ ηνπ Σδεπέην, ηηλάδεηαη, θάλεη ρίιηα ρνξνπεδεηά θαη κχξηεο ηνχκπεο ιεο θη είρε δνπξιαζεί απ ηελ πνιιή ραξά, πεηηέηαη πάλσ καληαζκέλνο, ζεθψλεηαη πεηψληαο ηνλ ςίρηλν κπεξέ ηνπ, γειά, γειά, θιαίεη, θιαίεη, ηζηξίδεη, παξαθαιάεη, ζξελεί (Ίρη!... ηρ! ηρ! ηρ!). Απφ πνχ πξνέθπςαλ απηέο νη επαλαιακβαλφκελεο, κεραληθέο θηλήζεηο ηνπ Πηλφθην; Απφ ηε ζθελή, απφ ην μεθάλησκα πνπ γίλεηαη ζην ζεαηξηθή ζθελή, ζηε γηνξηή κηαο ιατθήο ζεαηξηθήο θσκσδίαο. Η ζεαηξηθφηεηα βξίζθεηαη ζε φιν ην έξγν, ζε πξάμεηο, θηλήζεηο, δηαιφγνπο. πρλά δηαπηζηψλεηαη ε δηάζεζε λα «κεηαθξαζηεί» ν πξνθνξηθφο ιφγνο ζην γξαπηφ: ν Σφλνο κηιά κε «κηα ζηξηγγηά θσλάξα, ζαλ απφ μεθνπξδηζκέλε θηζάξα», ν Καξραξίαο «ππέθεξε απφ άζζκα θαη, φηαλ αλάζαηλε, έκνηαδε αθξηβψο ζα λα θπζνχζε ηξακνπληάλα» (Cagliardi, 1994, θαη εηδηθφηεξα ζ ). Μηκεηηθή δηάζηαζε θαη ζεαηξηθφηεηα πξνζδίδνπλ επίζεο ζ φιν ην έξγν ν ζεαηξηθφο ξπζκφο ζηελ αθήγεζε, νη ειιεηπηηθέο πξνηάζεηο, νη παξαηαθηηθέο θξάζεηο, νη επαλαιήςεηο, ηα ηνπηθά επηξξήκαηα (Marx, 1990: 8-9), θαη νη ζπλερείο δηάινγνη, άιινηε θσκηθνί θαη ραξνχκελνη θη άιινηε ζιηβεξά ζθνηεηλνί, φπσο ήδε δηαπηζηψζεθε απφ ηα απνζπάζκαηα πνπ παξαηέζεθαλ, ζπλδένληαο ηνλ Πηλφθην ήξσα θαη ηνλ Πηλόθην έξγν κε ηε ζεαηξηθή πνιηηηζκηθή θιεξνλνκηά ηεο ρψξαο ηνπ. Σελ άκεζε ζρέζε ηνπ Πηλφθην κε ην θνπθινζέαηξν, φπσο επηζεκαίλεη ε Daniela Marcheschi (Marcheschi, 1990β: ) 25 δηαπηζηψλνπκε ζε ηέζζεξηο πεξηπηψζεηο: φηαλ ν Σδεπέην νλεηξεχεηαη λα θηηάμεη κηα «καξηνλέηα ζαπκαζηή», «γηα λα γπξίδεη κ απηή ηνλ θφζκν», φηαλ ν Πηλφθην ζπλαληά ζην ζεαηξάθη ηνπ Φινγνράθηε ηα μχιηλα αδέιθηα ηνπ, φηαλ ν Πηλφθην βξίζθεηαη ζηε Υψξα ησλ Υαδνβηφιεδσλ φπνπ, κέζα ζηελ επζπκία, ζηε θαζαξία, «ζην ηζηξηρηφ πνπ ζνπ παηξλε η απηηά», «ηξηγπξλνχζαλ ραξνχκελα παηδηά, πνπ άιινο ήηαλ ληπκέλνο παιηάηζνο, άιινο απάγγειλε, άιινο έθαλε ζάιην κνξηάιε», θη έβιεπεο ζηηο «πιαηείεο ζέαηξα ζθηψλ γεκάηα παηδηά απ ην πξσί σο ην βξάδπ», θαη ηέινο φηαλ ν Πηλφθην κεηακνξθσκέλνο πηα ζε γατδνπξάθν, «ζηνιηζκέλνο γηνξηηλά» θαη «κε ηε ραίηε ηνπ ρσξηζκέλε ζε πνιιέο κπνπθιίηζεο δεκέλεο κε θηνγθάθηα απφ θφθθηλν κεηάμη», παίξλεη κέξνο ζηε κεγάιε πξεκηέξα ηνπ ηζίξθνπ θαη, ππαθνχνληαο ζηνλ Γηεπζπληή ηνπ ηζίξθνπ, «ραηξεηά ην ζεβαζηφ θνηλφ» ιπγίδνληαο ηα δχν κπξνζηηλά πφδηα ηνπ. Αλαθαιχπηνπκε ινηπφλ φηη Οη πεξηπέηεηεο ηνπ Πηλόθην δελ είλαη κφλν έλα βηβιίν πνπ δηαβάδεηαη. Δίλαη έλα βηβιίν πνπ απαγγέιιεηαη, πνπ δξακαηνπνηείηαη, πνπ ελαξκνλίδεη ην ιφγν θαη ηελ θίλεζε, ην πξαγκαηηθφ / ππαξθηφ θαη θαληαζηηθφ / καγηθφ. Δίλαη έλα βηβιίν πνπ αληιεί πιηθφ απφ ηελ θνηλσληθή πξαγκαηηθφηεηα θαη ηελ πνιηηηζκηθή παξάδνζε, ηελ παγθφζκηα θαη ηελ ηνπηθή. 15

16 1 Γαλείδνκαη ηε θξάζε ηνπ Ίηαιν Καιβίλν απφ ην Perché leggere i classici (Milano, Mondadori, 1995), φπνπ, ζρνιηάδνληαο ηηο ηδηφηεηεο ελφο θιαζηθνχ έξγνπ ηεο ινγνηερλίαο, αλαθέξεη φηη «Κιαζηθά είλαη εθείλα ηα βηβιία γηα ηα νπνία ζπλήζσο ιέγεηαη: «Ξαλαδηαβάδσ» θαη πνηέ «Γηαβάδσ»». (Καιβίλν, 1995: 5). 2 Σν κηθξφ ρσξηφ Κνιφληη ζηελ Σνζθάλε ήηαλ ν ηφπνο θαηαγσγήο ηεο κεηέξαο ηνπ. Δθεί, ζην Κνιφληη, ν ζπγγξαθέαο ηνπ Πηλόθην, πεξλνχζε ζπρλά ηα θαινθαίξηα ηνπ κε ηνπο παππνχδεο ηνπ. Αθνινπζψληαο ηα ζπγγξαθηθά ήζε ηεο επνρήο, ππέγξαθε ηα θείκελά ηνπ κε ςεπδψλπκα, ηα νπνία αλαλέσλε θαηά δηαζηήκαηα. Τπνινγίδεηαη φηη είρε ηνπιάρηζηνλ δψδεθα. Σν ςεπδψλπκν Κνιφληη είλαη ην ηειεπηαίν. Βι. ζρεηηθά Bertacchini (1990: 29). 3 Ο φξνο πεξηγξάθεη, κε ππνηηκεηηθή δηάζεζε, θάηη πνπ αθνξά ηα παηδηά ή θάηη πνπ θηηάρλνπλ ηα παηδηά. Ο Κνιφληη έζηεηιε ζηνλ Biagi, θίιν ηνπ θαη δηεπζπληή ηνπ πεξηνδηθνχ, ην πξψην θεθάιαην κε ηηο Πεξηπέηεηεο ηνπ Πηλόθην καδί κε έλα ζεκείσκα πνπ έγξαθε: «νπ ζηέιλσ απηήλ ηελ bambinata, θάλε φ,ηη λνκίδεηο, αιιά αλ ηε δεκνζηεχζεηο, πιήξσζέ κε θαιά γηα λα κνπ αλνίμεηο ηελ φξεμε λα ηε ζπλερίζσ». Η θξάζε απηή ηνπ Κνιφληη θαζψο θαη ε κε-ηαθηηθή απνζηνιή ησλ επεηζνδίσλ ηνπ αθεγήκαηνο, πνπ δειψλνπλ φηη ν ζπγγξαθέαο δελ έδεηρλε ηδηαίηεξε επηκέιεηα γηα ην έξγν - θη φκσο έγξαςε έλα θεθάην αξηζηνχξγεκα - απαζρφιεζε θαηά δηαζηήκαηα ηελ Κξηηηθή. Δπαλέξρνληαη νη ζπδεηήζεηο ζρεηηθά κε ην αλ πξφθεηηαη γηα έλα κπζηζηφξεκα πνπ «γελλήζεθε ηπραία». Ωζηφζν γίλεηαη εχθνια αληηιεπηφ φηη ε κεγάιε παηδεία ηνπ Κνιφληη, ην ηαιέλην ηνπ, ε ζπζηεκαηηθή ελαζρφιεζή ηνπ κε ηε ζπγγξαθή, θαζψο θαη ηα πςειά ηδεψδε ηνπ θαη ε εηιηθξηλήο ηνπ δηάζεζε δε ζα κπνξνχζαλ παξά λα νδεγήζνπλ ζ απηήλ ηε κεγαινθπή ζχιιεςε. Βι. ζρεηηθά Bertacchini (1990: 37), θαη Del Beccaro, (2005: 78). Αμίδεη λα πξνζζέζνπκε φηη ν φξνο bambinata, πνπ ζπλδέζεθε κε ηελ ηζηνξία ηνπ Πηλφθην, δελ απνδίδεη ζε θακηά πεξίπησζε ηελ άπνςε πνπ είρε ν Κνιφληη γηα ηελ παηδηθή ινγνηερλία. Απηφ πνπ πίζηεπε αλαθνξηθά κε ηε ζπγγξαθή θεηκέλσλ γηα παηδηά ην εθθξάδεη ζ έλα πνιχ ελδηαθέξνλ άξζξν ηνπ «Libri e Librai», ην 1875, φπνπ επηζεκαίλεη φηη «κεηαμχ ησλ δχζθνισλ πξαγκάησλ, έλα απφ ηα δπζθνιφηεξα, θαηά ηε γλψκε κνπ, είλαη λα γξάςεη θάπνηνο έλα θαιφ βηβιίν γηα παηδηά» (Minicucci, 1994: 12). 4 Faeti (1977: 63-64), φπνπ επηζεκαίλεη κεηαμχ άιισλ φηη νη ηδέεο ηνπ Νηε Ακίηζηο δελ πεγάδνπλ απφ ην απηνλφεην, απφ απηφ πνπ κπνξεί λα γίλεη εχθνια απνδεθηφ, αιιά απφ ην ήδε απνδεθηφ. Σηο παξνπζηάδεη σο αμίσκα θαη φρη σο πξφβιεκα. Αλ θαη ππήξμε έλαο απφ ηνπο ζπγγξαθείο πνπ απέβιεπαλ ζηελ ελίζρπζε ηνπ παηξησηηζκνχ, δελ αθήλεη πεξηζψξηα γηα πξνβιεκαηηζκνχο πνιηηηθήο δηάζηαζεο. 5 Γηα ρξφληα απνηέιεζε ζε ρψξεο ηεο Δπξψπεο εγρεηξίδην γηα παηδηά ησλ απνδεθηψλ θαλφλσλ ζπκπεξηθνξάο, ησλ αξεηψλ πνπ πξέπεη λα ζέβνληαη θαη ησλ εζηθψλ θνηλσληθψλ πεξηνξηζκψλ πνπ ίζρπαλ ιφγσ πξνθαηάιεςεο ηελ επνρή εθείλε. ηε ρψξα καο ε ηχρε ηνπ ήηαλ πεξηνξηζκέλε. χκθσλα κε ηε βηβιηνγξαθηθή ζπλαγσγή ηνπ Κπξηάθνπ Νηειφπνπινπ (Νηειφπνπινο, 1995), κεηαθξάζηεθε πξψηε θνξά ζηε ρψξα καο ην Οη επαλεθδφζεηο ηνπ είραλ ηαθηηθφ ξπζκφ θαηά ηηο πξψηεο δεθαεηίεο ηνπ 20 νπ αηψλα. ήκεξα ην Καξδηά έρεη κφλν ηζηνξηθφ ελδηαθέξνλ, απνηειεί σζηφζν ζέκα ζπλεδξίσλ ζηελ Ιηαιία θαη επαλεθδίδεηαη σο έλα απφ ηα θιαζηθά ηεο παηδηθήο ινγνηερλίαο. 6 Βι. ελδεηθηηθά κειέηεο ηεο ζηε «Βηβιηνγξαθία» ηεο παξνχζεο εξγαζίαο. 7 Ιδξχεηαη κε πξσηνβνπιία ηνπ δεκάξρνπ ηεο Πέζηα Rolando Anzilotti ην ηνπο ηδξπηηθνχο ζηφρνπο ήηαλ ηφζν ε ζπγθέληξσζε θαη ε δηαθχιαμε πιηθνχ γχξσ απφ ην έξγν ηνπ Κνιφληη, φζν θαη ε πξνψζεζε εξεπλψλ ζρεηηθά κε ηελ παηδηθή ινγνηερλία θαη ηε δηδαθηηθή ηεο ινγνηερλίαο. Να επηζεκαλζεί φηη ζπλεξγάδεηαη κε παλεπηζηήκηα εληφο θαη εθηφο Ιηαιίαο γηα ηελ εθπφλεζε δηαηξηβψλ θαη κειεηψλ θαη δηνξγαλψλεη δηεζλή ζπλέδξηα θαη εθζέζεηο, αλαθέξνληαο έλα κφλν κέξνο ησλ δξαζηεξηνηήησλ ηνπ. Βι. ζρεηηθά Bernardinis (1990: ). 8 Βι. ζρεηηθά ζρφιηα Calendoli (1994: 126). 9 Μεηαθέξεηαη ηκήκα ηεο επηθεθαιίδαο απφ ην πξψην θεθάιαην ηνπ βηβιίνπ Κνιφληη (1987: 7). 10 Δλδεηθηηθά αλαθέξνπκε Baliani (2005), φπνπ πεξηγξάθεηαη ε πνξεία ελφο πξνγξάκκαηνο κε ζθνπφ ηελ εμνηθείσζε κε ηε δηαθνξεηηθφηεηα, ρξεζηκνπνηψληαο ηηο δπλαηφηεηεο ηεο ζεαηξηθήο ηέρλεο θαη ηνπο ζπκβνιηζκνχο ηνπ έξγνπ ηνπ Κνιφληη. ην πξφγξακκα ζπκκεηείραλ παηδηά απφ ηελ Ιηαιία θαη ην Νατξφκπη. Δλδηαθέξνλ έρεη ζην ζεκείν απηφ λα 16

17 αλαθέξνπκε ηε ρνξνγξαθία ηνπ Πηλόθην απφ ηελ Κάξνι Αξκηηάδ, ε νπνία, πξνρσξψληαο ζε κηα θαηλνηνκία, πξνθεηκέλνπ λα απνθχγεη δνγκαηηζκνχο θαη δηδαθηηζκνχο, έβαιε ηνπο ρνξεπηέο λα θηλνχληαη ζηε ζθελή ζην ηέινο φινη κε κηα καθξηά κχηε, πξνζεγγίδνληαο κ απηφλ ηνλ ηξφπν ην ζέκα ηεο δηαθνξεηηθφηεηαο. Γηαηί, φπσο είπε ε ίδηα, είδε ζηνλ Πηλφθην, φηη «δελ ππάξρεη κφλν έλαο ηξφπνο λα ππάξρεηο». Σν κπαιέην παξνπζηάζηεθε θαη ζηε ρψξα καο ζην Μέγαξν Μνπζηθήο ζηελ Αζήλα ηνλ Γεθέκβξην ηνπ Βι. Gavriilidis-Spiridis (2004: 106). 11 Θα αξθνχζε θαη κφλν λα αλαθέξνπκε ελδεηθηηθά ηνλ εμαθνζίσλ ζειίδσλ ηφκν Studi collodiani (1976). 12 Βι. ηε κειέηε ηνπ Genot (2002, θαη εηδηθφηεξα ζ. 82). Η κειέηε απηή εζηηάδεη θπξίσο ζηε δνκηθή αλάιπζε ηνπ έξγνπ. 13 Υψξα ησλ Υαδνβηφιεδσλ, ζηε ηηαιηθή Paese dei Balocchi, νλφκαδαλ ζηελ επνρή ηνπ Κνιφληη ππαίζξηεο εγθαηαζηάζεηο ζηε Φισξεληία πνπ πξνζέθεξαλ ζεάκαηα ηζίξθνπ θαη παηρλίδηα ηνπ ινχλα-παξθ. απηά ηα κέξε ζχρλαδαλ άλζξσπνη κε ρακειέο πλεπκαηηθέο απαηηήζεηο θαη ηαπεηλά έλζηηθηα. Ήηαλ κέξε πνπ ήζειαλ λα επηζθέπηνληαη ηα παηδηά, ζεσξνχληαλ φκσο αθαηάιιεια γη απηά. Η απφδνζε ηνπ ηνπσλπκίνπ ζηελ ειιεληθή δεκηνχξγεζε ακεραλία ζηνπο κεηαθξαζηέο. Έρεη ελδηαθέξνλ λα δηαβάζνπκε ηηο δηάθνξεο κεηαθξαζηηθέο πξνζεγγίζεηο: Υψξα ηεο Ξελνηαζηάο, Σφπνο ηνπ Γιεληηνχ, Υψξα ησλ Σεκπέιεδσλ, Υψξα ησλ Βιαθφκνπηξσλ, Υψξα ηεο Γηαζθέδαζεο, Παηρληδνχπνιε-Υψξα ησλ Ολείξσλ, Υψξα ηεο Καινπέξαζεο, Υψξα ησλ Μπνχθσλ, θ.ά. Βι. Gavriilidis-Spiridis (2004: 65). 14 Bι. Gavriilidis-Spiridis & Kassapi (2000), φπνπ εμεηάδεηαη ε ζρέζε (θαηαλφεζε, απνδνρή ή απφξξηςε, νηθεηνπνίεζε) πνπ αλαπηχζζνπλ ηα ζεκεξηλά παηδηά κε ηνπο ζπκβνιηζκνχο ησλ εζηθψλ θαη θνηλσληθψλ αμηψλ ηνπ έξγνπ. 15 Τπήξρε πξάγκαηη κηα Μεγάιε Βειαληδηά ζηα ρξφληα ηνπ Κνιφληη ζηελ πεξηνρή, θνληά ζην ρσξηφ Κνιφληη θαη εηθάδεηαη φηη απηήλ ηελ βειαληδηά είρε ζην λνπ ηνπ ν ζπγγξαθέαο. 16 Πέξαζε ζηελ Ιζηνξία ηεο Παηδηθήο Λνγνηερλίαο, κε κεγάιε εθδνηηθή ηχρε κεηαμχ ηνπ , ν Φξηηδ ηνπ Κακπέ πνπ πεζαίλεη ιφγσ ηνπ αζπγρψξεηνπ ειαηηψκαηνο ηεο ππεξβνιηθήο ιαηκαξγίαο, θαζψο κπεξδεχεη ην αξζεληθφ κε ηε δάραξε. Πνιχ γλσζηφ επίζεο, απφ ην 1845, είλαη ην παξάδεηγκα ησλ θίισλ ηνπ Πεηξνηζνπινχθε (Υφθκαλ, 2003), νη νπνίνη αθνινπζνχλ, έλαο-έλαο, ηελ ηξαγηθή κνίξα ηνπο, γηαηί ππέπεζαλ ζε κεγάια παξαπηψκαηα: ήηαλ παηδηά ιαίκαξγα, πεξίεξγα, αλππάθνπα, μερλνχζαλ ηηο ππνζρέζεηο ηνπο. Βι. ζρεηηθά Richter (1998: ). 17 Πξφθεηηαη γηα ηα Racconti ηνπ Pietro Thouar θαη Memorie di un pulcino ηεο Ida Baccini, βηβιία θαη ηα δχν πνπ αμηνπνηήζεθαλ ζηηο ζρνιηθέο ηάμεηο γηα ρξφληα, γεκάηα κε παξαδείγκαηα εζηθήο θαη ελάξεηεο δσήο. Κάζε πξφηαζε αλαλέσζεο θαη εμέιημεο ηνπ παηδηθνχ βηβιίνπ, πνπ αληηκεησπηδφηαλ κε δπζπηζηία, έθηαλε ζηελ ηφηε ζπληεξεηηθή Ιηαιία κέζα απφ κεηαθξαζκέλα μέλα θείκελα. 18 Σελ άπνςε πνπ είρε ν Κνιφληη γηα ην ξφιν ηεο Δθπαίδεπζεο ηε ζπλαληάκε θαη ζε αξθεηά έξγα ηνπ, ρηνπκνξηζηηθά, φρη απαξαίηεηα παηδηθά, φπσο «Un uomo prosaico» θαη «I nostri bambini», φπνπ δηαβάδνπκε : «Οη παηδαγσγνί θαη νη δάζθαινη ζηα ζρνιεία, απηέο νη κειαλέο θαη ζιηβεξέο θειίδεο πνπ ζθνηεηληάδνπλ ηνλ θαζαξφ νξίδνληα ηεο πξψηεο παηδηθήο ειηθίαο, δελ δηαηάξαμαλ πνηέ ηελ εξεκία ηεο δσήο ηνπ, νχηε κε ηελ άγξηα ζπλνθξπσκέλε καηηά, νχηε κε εθείλεο ηηο αγελείο θαη απεηιεηηθέο ρεηξνλνκίεο πνπ, απφ ηνπο παιηάηζνπο, έθηαζαλ ζηγάζηγά λα απνηεινχλ κέξνο ηεο πξσηνβάζκηαο εθπαίδεπζεο», θαη «Φαληαζηείηε φηη ζην ζπίηη ηνπ ππάξρεη κηα ππεξέηξηα απφ έλα ρσξηφ. Καη επεηδή είλαη ιίγν ειαθξφκπαιε θαη πξνμελεί ην γέιην ζ φινπο, ηε θσλάδνπλ Τπνρξεσηηθή Δθπαίδεπζε». Βι. Gavriilidis-Spiridis (2004: 75). 19 Πξφθεηηαη γηα ηα γλσζηά ζηελ Ιηαιία La grammatica di Giannettino, La geografia di Giannettino, Viaggio per l Italia di Giannettino θ.ά, απ φπνπ πξνέθπςαλ δχν ήξσεο, ν Giannettino (1876) θαη ν Μinuzzolo (1878). 20 Σφπνο εμάιινπ πνπ ήδε είρε πηνζεηεζεί ζηελ ηηαιηθή ινγνηερλία, θαη φρη κφλν, ηνπιάρηζηνλ απφ ηνπο Torquato Tasso, Giuseppe Parini θαη Ippolito Pindemonte. Βι. Boero & De Luca (1995: 16). 17

18 21 Ο Σδεπέην θνξνχζε κηα πεξνχθα θίηξηλε πνπ έκνηαδε πάξα πνιχ κε ηε κακαιίγθα, ην ρπιφ ηνπ θαιακπνθηνχ. Σα παηδηά ηεο γεηηνληάο, φηαλ ζέιαλε λα ηνλ θνπξθίζνπλε, ηνλ θψλαδαλ κε ην παξαηζνχθιη Μακαιίγθα. Καη ηφηε ν Σδεπέην «γηλφηαλ ακέζσο βαπφξη, θαη δελ ππήξρε ηξφπνο λα ηνλ θξαηήζεηο» Κνιφληη (1987: 10). 22 Βι. ελδηαθέξνληεο ζρνιηαζκνχο ζρεηηθά κε ην αθεγεκαηηθφ ηέρλαζκα ηεο απμνκείσζεο ηεο κχηεο ζην Marcheschi 1995: ). 23 Γλσζηή απεηθφληζε θαη απφ ηα έξγα ηνπ Γθνιληφλη θαη ηνπ Μνιηέξνπ. Βι. ζρεηηθά Bernardinis Pellegrini (1994: 35). 24 Μεηάθξαζε θαηά ιέμε ηνπ Mangiafoco. Γελ ππάξρεη αληίζηνηρν ζηελ ειιεληθή γιψζζα θαη θνπιηνχξα. ηηο δηάθνξεο κεηαθξάζεηο ηνπ έξγνπ έρεη απνδνζεί επίζεο σο Ππξνθάγνο, Σξσσθιφγαο, Φαγνθσηηάο, θ.ά. Βι. πεξηζζφηεξα Gavriilidis-Spiridis (2004: 64). Βιβλιογραθία Γαβξηειίδνπ, νθία (2002). Τν παηδί θαη ν έθεβνο ζηα έξγα ησλ Beatrice Solinas Donghi, Bianca Pitzorno, Marcello Argilli θαη Angerlo Petrosino, Θεζζαινλίθε, Γηδαθηνξηθή Γηαηξηβή Α.Π.Θ. Έθν, Οπκπέξην ( ). Πξώην ειάρηζην εκεξνιόγην (κηθξ. Δ. Καιιηθαηίδε), Αζήλα, Διιεληθά Γξάκκαηα. Καιβίλν, Ίηαιν (1995). Γηαηί λα δηαβάδνπκε ηνπο θιαζηθνύο (κηθξ. Αληαίνο Υξπζνζηνκίδεο), Αζήλα, Καζηαληψηεο. Κνιφληη, Κάξιν (1987). Οη πεξηπέηεηεο ηνπ Πηλόθην (κηθξ. Κ. Κνπξεκέλνο), Αζήλα, Όςηινλ. Νηειφπνπιoο, Κπξηάθνο (1995). Παηδηθά θαη λεαληθά βηβιία ηνπ 19 νπ αηψλα, Αζήλα, ΔΛΙΑ. Υφθκαλ, Δ. (2003). Ο Πεηξνηζνπινύθεο (κηθξ. Σδ. Μαζηνξάθε), Αζήλα, Γξάκκαηα. Baliani, Marco (2005). Pinocchio Nero. Diario di un viaggio teatrale, Milano, Rizzoli. Bernardinis, Anna Maria (1990). Attività e progetto scientifico della Fondazione Nazionale Carlo Collodi, ζην Carlo Lorenzini oltre l ombra di Collodi, Roma, Istituto della Enciclopedia Italiana, ζζ Bernardinis Pellegrini, Maddalena (1994). Il comico nel Pinocchio cinematografico: la versione di Disney e di Comencini, ζην Giuseppe Flores D Arcais (επηκ.), Pinocchio sullo schermo e sulla scena, Firenze/Pescia, La Nuova Italia/Fondazione Nazionale Carlo Collodi. Bertacchini, Renato (1990). Vita di un uomo detto Collodi, ζην Carlo Lorenzini oltre l ombra di Collodi, Roma, Istituto della Enciclopedia Italiana, 1990, ζζ Boero, P. & De Luca, C. (1995). La letteratura per l infanzia, Roma/Bari, Laterza. 18

19 Borcetti, Gilbert (2002). Pinocchio, perennità del mito, ζην Giorgio Cusatelli (επηκ.), Pinocchio Esportazione: Il burattino di Collodi nella critica straniera, Roma, Armando Editore, ζζ Cagliardi, Mafra (1994), Pinocchio nel teatro ragazzi: Quindici spettacoli per il centenario, ζην Giuseppe Flores D Arcais (επηκ.), Pinocchio sullo schermo e sulla scena, Firenze/Pescia, La Nuova Italia/Fondazione Nazionale Carlo Collodi, ζζ Calendoli, Giovanni (1994). Pinocchio nella storia dei Burattini e delle Marionette, ζην Flores Giuseppe D Arcais (επηκ.), Pinocchio sullo schermo e sulla scena, Firenze/Pescia, La Nuova Italia/Fondazione Nazionale Carlo Collodi, ζζ Del Beccaro, Felice (2005). Il paesaggio in Pinocchio e altri scritti collodiani (επηκ.- εηζ. Daniela Marcheschi, πξνι. Renato Bertacchini), Lucca, La Forbice. Faeti, Αntonio (1977). Letteratura per l Infanzia, Firenze, La Nuova Italia. Gavriilidis-Spiridis, Sofia (2004). Pinocchio in Grecia, Roma-Pescia, Armando Editore-Fondazione Nazionale Carlo Collodi. Gavriilidis-Spiridis, S. & Kassapi, E. (2000). Simbolismi di valori morali e letture per l infanzia: La morale politica dei ragazzi greci e la lettura di Pinocchio, ζην Διέλε Καζάπε (επηκ.), Τερληθέο αλάγλσζεο, αθξόαζεο θαη πεξίιεςεο θεηκέλσλ, Θεζζαινλίθε, University Studio Press, ζζ Genot, Gérard (2002). Il corpo di Pinocchio, ζην Giorgio Cusatelli (επηκ.), Pinocchio Esportazione: Il burattino di Collodi nella critica straniera, Roma, Armando Editore, ζζ Hazard, Paul (1932). Uomini, ragazzi e libri. Letteratura infantile, Roma, Armando Armando, Louette, Henri (2002). Alla conquista della libertà, ζην Giorgio Cusatelli (επηκ.), Pinocchio Esportazione: Il burattino di Collodi nella critica straniera, Roma, Armando Editore, ζζ Marcheschi, Daniela (1990α). Da Collodi a Lorenzini, ζην Carlo Lorenzini oltre l ombra di Collodi, Roma, Istituto della Enciclopedia Italiana, ζζ Marcheschi, Daniela (1990β). Collodi ritrovato, Pisa, ETS. Marcheschi, Daniela(επηκ.) (1995). Opere, Milano, Mondadori, Coll. I Meridiani. Marcheschi, Daniela (1999). Giornalismo umoristico e linea sterniana, ζην Betracchini, R., Marcheschi, D. & F.Tempesti (επηκ.), Sterne e Collodi, Pescia, Quaderni della Fondazione Nazionale Carlo Collodi, ζζ Marx, Sonia (1990). Le avventure tedesche di Pinocchio. Letture di una storia senza frontiere, Pescia/Firenze, La Nuova Italia/Fondazione Nazionale Carlo Collodi. 19

20 Minicucci, Maria Jole (1994). Dal giornale al libro. Esperienze collodiane, ζην Fernardo Tempesti (επηκ.), Scrittura dell uso al tempo di Collodi, Firenze, La Nuova Italia. Müller, Helmut (2002). «Pinocchio piccolo uomo», ζην Giorgio Cusatelli (επηκ.), Pinocchio Esportazione: Il burattino di Collodi nella critica straniera, Roma, Armando Editore, ζζ Picherle, Silvia Blezza. Libri, bambini, ragazzi. Incontri tra educazione e letteratura. Milano: V& Puniversità, Richter, Dieter (1998). Struwwelpeter, Pierino Porcospino, ζην Anna Maria Bernardinis (επηκ.), Filosofia e Pedagogia del leggere. Persone e personaggi, Pisa/Roma, Istituti Editoriali e Poligrafici Internazionali, ζζ Studi collodiani. Atti del I Convegno Internazionale, 5-7 ottobre 1974 (1976). Pescia. Pescia: Fondazione Nazionale Carlo Collodi /Cassa di Risparmio di Pistoia e Pescia. 20

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Σπλαηζζεκαηηθή Ννεκνζύλε ησλ Παηδηώλ

Σπλαηζζεκαηηθή Ννεκνζύλε ησλ Παηδηώλ Σπλαηζζεκαηηθή Ννεκνζύλε ησλ Παηδηώλ Τη πεξηιακβάλεη ην κελνύ Τη είλαη ε ζπλαηζζεκαηηθή αγωγή Πνηα είλαη ηα νθέιε Πωο ηελ εθαξκόδνπκε Σηξαηεγηθέο Δξωηεκαηνιόγηα Βηωκαηηθέο δξαζηεξηόηεηεο Σπδήηεζε Γηάιιεηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 1 η ημέρα: ΑΘΗΝΑ ΜΠΑΝΓΚΟΚ πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην Διεπζέξηνο Βεληδέινο, θαη αλαρώξεζε γηα Μπαλγθόθ.Γηαλπθηέξεπζε

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1.

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1. Άσκηση 1 ΠΛΗ36 1. Η κόλε πεξίπησζε λα έρνπκε ζύγθξνπζε κεηαμύ παθέησλ ησλ δύν θόκβσλ είλαη λα ζηείιεη ν δεύηεξνο πξηλ πξνιάβεη λα πιεξνθνξεζεί γηα ηελ θαηάιεςε ηνπ δηάπινπ από ηνλ άιιν. Από ηε ζηηγκή πνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ 1 ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάημε θηλεηηθώλ δεμηηήησλ θαη ηθαληεηηθή εθηέιεζε ξηζκέλσλ α αηέ Σηχ :1 και 4 Γλώζε ηε άζα κε δάηια ζηελ εηζθαίξηζε. Ειδιώξει Πειεχμεα Χ 1. Τα αηδηά λα κάζλ ηελ άζα κε δάηια. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

Ο «Αιεζήο Λόγνο», γξακκέλνο ην 178 κ.χ., ζώδεηαη ζρεδόλ απηνύζηνο ράξε ζηνλ ρξηζηηαλό θαηερεηή Ωξηγέλε ν νπνίνο, πξνθεηκέλνπ λα αληηθξνύζεη ηνλ

Ο «Αιεζήο Λόγνο», γξακκέλνο ην 178 κ.χ., ζώδεηαη ζρεδόλ απηνύζηνο ράξε ζηνλ ρξηζηηαλό θαηερεηή Ωξηγέλε ν νπνίνο, πξνθεηκέλνπ λα αληηθξνύζεη ηνλ ΚΈΛΟ Αληθήρ Λόγορ Ο «Αιεζήο Λόγνο», γξακκέλνο ην 178 κ.χ., ζώδεηαη ζρεδόλ απηνύζηνο ράξε ζηνλ ρξηζηηαλό θαηερεηή Ωξηγέλε ν νπνίνο, πξνθεηκέλνπ λα αληηθξνύζεη ηνλ Κέιζν, ηνλ παξέζεζε κέζα ζην απνινγεηηθό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΗΣΟΣΔΛΖ. (Πξφζσπα: θελνζέηεο, Α θαη Β (εζνπνηνί)

ΑΡΗΣΟΣΔΛΖ. (Πξφζσπα: θελνζέηεο, Α θαη Β (εζνπνηνί) Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης (Καηά ηελ δηάξθεηα ηεο πξφβαο) ΑΡΗΣΟΣΔΛΖ (Πξφζσπα: θελνζέηεο, Α θαη Β (εζνπνηνί) Α: εγψ δελ έρσ θαλέλα απνιχησο πξφβιεκα, ζαο είπα, λα ην θάλσ φπσο ην ιέηε. Δζείο είζηε ν ζθελνζέηεο,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος τοσ Διεσθσντή μέσα στο στολείο

Ο ρόλος τοσ Διεσθσντή μέσα στο στολείο Ο ρόλος τοσ Διεσθσντή μέσα στο στολείο Υαηξεηίδσ θαη εγψ κε ηε ζεηξά κνπ φινπο θαη ηδηαίηεξα ηνπο κειινληηθνχο εγέηεο ησλ ζρνιείσλ καο! ήκεξα έρσ θιηζεί λα κηιήζσ γηα ηελ θαζεκεξηλή πξαγκαηηθφηεηα ηνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΗ ΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗ ΣΖΜΗΟ ΘΔ ΑΛΟΝΗΚΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗ ΣΖΜΧΝ ΠΡΟ ΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤ Ζ

ΑΡΗ ΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗ ΣΖΜΗΟ ΘΔ ΑΛΟΝΗΚΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗ ΣΖΜΧΝ ΠΡΟ ΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤ Ζ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΡΗΕΟΤ ΥΑΡΗΣΧΜΔΝΖ «ΑΠΟΦΔΗ ΝΖΠΗΑΓΧΓΧΝ ΚΑΗ ΓΟΝEΧΝ ΓΗΑ ΣΗ ΑΛΛΑΓΔ TO ΠΑΗΥΝΗΓΗ ΑΠΟ ΣΖΝ ΠΑΗΓΗΚΖ ΣΟΤ ΖΛΗΚΗΑ ΜΔΥΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

11+1 ιόγνη γηα λα θαηεβάζεηο ηώξα ην CytaInfo+

11+1 ιόγνη γηα λα θαηεβάζεηο ηώξα ην CytaInfo+ 11+1 ιόγνη γηα λα θαηεβάζεηο ηώξα ην CytaInfo+ Ίζσο λα είλαη έλα από ηα ιίγα (έσο θαη ειάρηζηα) ζεηηθά πξάγκαηα πνπ άθνπζεο λα γίλνληαη ηνλ ηειεπηαίν θαηξό. Ο ιόγνο γηα ηελ εθαξκνγή CytaInfo+ πνπ δεκηνύξγεζαλ

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

1 Π Ι Α Ν Ι Κ Α - Τ Ο Π Ν Ε Υ Σ Τ Ο Π Ι Α Ν Ο

1 Π Ι Α Ν Ι Κ Α - Τ Ο Π Ν Ε Υ Σ Τ Ο Π Ι Α Ν Ο 1 Π Ι Α Ν Ι Κ Α - Τ Ο Π Ν Ε Υ Σ Τ Ο Π Ι Α Ν Ο Η Πηαλίθα είλαη έλα πλεπζηό όξγαλν κε πιήθηξα(αεξόθωλν πιεθηξνθόξν) κε πνιιέο εθθξαζηηθέο δπλαηόηεηεο, ηδαληθό γηα κηθξά παηδηά ζην μεθίλεκά ηνπο ζηηο κνπζηθέο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμαηα Καγκοσρό 2009 Δπίπεδο: 3 (γηα καζεηέο ηεο Α' θαη Β' ηάμεο Γπκλαζίνπ)

Θέμαηα Καγκοσρό 2009 Δπίπεδο: 3 (γηα καζεηέο ηεο Α' θαη Β' ηάμεο Γπκλαζίνπ) Μιτάλης Λάμπροσ Νίκος Κ. Σπαοσδάκης Θέμαηα Καγκοσρό 009 Δπίπεδο: (γηα καζεηέο ηεο Α' θαη Β' ηάμεο Γπκλαζίπ) Δξσηήζεηο βαζκώλ: ) Πηο από ηπο παξαθάησ αξηζκύο είλαη δπγόο (δειαδή άξηηο); 009 9 Β) 008 009

Διαβάστε περισσότερα

Ο δπόμορ ππορ ηην εθηβεία

Ο δπόμορ ππορ ηην εθηβεία Ο δπόμορ ππορ ηην εθηβεία ΔΦΖΒΔΗΑ: Ζ ΖΛΗΚΗΑ ΣΖ ΑΝΑΕΖΣΖΖ ΚΑΗ ΣΖ ΔΠΑΝΑΣΑΖ Σην πλαίζιο ηος ππογπάμμαηορ Αγωγή Τγείαρ «Ο δπόμορ ππορ ηην εθηβεία» νη καζεηέο ηεο η ηάξηρ ζε ζπλεξγαζία κε ηε δαζθάια ηνπο θ.

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαθιζηώνηας μια ηρασμαηιζμένη εικόνα εασηού: Το ζωμαηικό έλλειμμα και η επίδραζη ηοσ γονεϊκού καθρεθηίζμαηος

Αποκαθιζηώνηας μια ηρασμαηιζμένη εικόνα εασηού: Το ζωμαηικό έλλειμμα και η επίδραζη ηοσ γονεϊκού καθρεθηίζμαηος ISSN 2241-2638 (print) ISSN 2241-2778 (online) ΣΕΙΡΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αποκαθιζηώνηας μια ηρασμαηιζμένη εικόνα εασηού: Το ζωμαηικό έλλειμμα και η επίδραζη ηοσ γονεϊκού καθρεθηίζμαηος Αναστασία Αναστασοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014

Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014 Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο Όνομα 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014 15:00:19 Λαηίλεο Αλδξέαο 10/9/2014 17:59:31 ΜΑΓΔΜΣΕΟΓΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία πλεξγαζία ρνιείνπ - Οηθνγέλεηαο Ζ νπηηθή ησλ γνλέσλ Καθνθέθαινπ

Διαβάστε περισσότερα

Πίζσ από ηηο πιάηεο ησλ εξώσλ, κέζα από ηα παξάζπξα ησλ θηηξίσλ θαη θάησ από ηα πόδηα ησλ ππεξεξώσλ, ην ζθεληθό ηεο πόιεο ζπλνδεύεη ηε ξνή ηνπ εηθνλόγξαπηνπ. Νηεθόξ ξνπηίλαο, κεγεζπζκέλε ιεπηνκέξεηα, ή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΝΗΑ- Αιέμαλδξνπ Παπαδηακάληε. Κεθάιαην Α

ΦΟΝΗΑ- Αιέμαλδξνπ Παπαδηακάληε. Κεθάιαην Α ΦΟΝΗΑ- Αιέμαλδξνπ Παπαδηακάληε Κεθάιαην Α Μηζνπιαγηαζκέλε θνληά ζην ηδάθη ηνπ θησρηθνύ ζπηηηνύ ηεο ε Φξαγθνγηαλλνύ πξνζέρεη ηελ κηθξή εγγνλή ηεο, ε νπνία είλαη άξξσζηε. Σν ζπίηη, θαη ηδηαίηεξα ην ζαιόλη,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΑΡΑΚΟΠΟΤΛΟ ΥΡΗΣΟ Μ. Αιεμάλδξνπ 49, 66100, Δξάκα Τει & θαμ: 2521021972 www.akademia.gr, e-mail: charakch@otenet.gr

ΥΑΡΑΚΟΠΟΤΛΟ ΥΡΗΣΟ Μ. Αιεμάλδξνπ 49, 66100, Δξάκα Τει & θαμ: 2521021972 www.akademia.gr, e-mail: charakch@otenet.gr ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αρχαίων Ελληνικών Γ Γυμναςίου Ενότητεσ: 8-9 Ονοματεπώνυμο:.. Έλα παξάδεηγκα ζεβαζκνύ πξνο ηνπο γνλείο Α. Κείκελν Λέγεηαη γνῦλ ἐλ Σηθειίᾳ (εἰ γὰξ θαὶ κπζωδέζηεξόλ ἐζηηλ, ἀιι ἁξκόζεη

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ ΟΓΗΓΙΔ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΔΝΘΔΣΟΤ Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ Τνπνζεηήζηε ηα θιηπ ηνπ λεξνρύηε ζηηο εγθνπέο πνπ βξίζθνληαη θάηω από ην λεξνρύηε (Σρ. 1). ημείωζη: αλάινγα

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Σηο βιβλίο (επιμ) Ο κόζμος ηης παιδικής λογοηετνίας (Τόμος Β): Μελέηη και έρεσνα ηης παιδικής λογοηετνίας. Νέοι Ορίδονηες, (σπό έκδοζε).

Σηο βιβλίο (επιμ) Ο κόζμος ηης παιδικής λογοηετνίας (Τόμος Β): Μελέηη και έρεσνα ηης παιδικής λογοηετνίας. Νέοι Ορίδονηες, (σπό έκδοζε). λένπο. 2 Ιζηνξηθά, κηα πξψηε επαλαηνπνζέηεζε πξαγκαηνπνηήζεθε εδψ θαη Αζελά Αλδξνπηζνπνχινπ 1 Σηο βιβλίο (επιμ) Ο κόζμος ηης παιδικής λογοηετνίας (Τόμος Β): Μελέηη και έρεσνα ηης παιδικής λογοηετνίας.

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

υλλογισμός: η διαδικασία με την οποία ο νους καταστρώνει ένα επιχείρημα.

υλλογισμός: η διαδικασία με την οποία ο νους καταστρώνει ένα επιχείρημα. Σ Ρ Ο Π Ο Ι Π Ε Ι Θ Ο Τ 1. ΕΠΙΚΛΗΗ ΣΗ ΛΟΓΙΚΗ: Ο πομπός προσπαθεί να πείσει το δέκτη με επιχειρήματα και τεκμήρια. ΜΕΑ: Α) ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ: είναι μια σειρά λογικών προτάσεων που σχηματίζεται, για να κάνει φανερή

Διαβάστε περισσότερα

Η αναζήηηζη ηηρ ηαςηόηηηαρ ζηην Κάδμω ηηρ Μέλπωρ Αξιώηη. Νίθνο Φαιαγθάο

Η αναζήηηζη ηηρ ηαςηόηηηαρ ζηην Κάδμω ηηρ Μέλπωρ Αξιώηη. Νίθνο Φαιαγθάο Η αναζήηηζη ηηρ ηαςηόηηηαρ ζηην Κάδμω ηηρ Μέλπωρ Αξιώηη Νίθνο Φαιαγθάο Ζ Κάδκσ, ε εξσίδα πνπ δαλείδεη ην φλνκά ηεο ζην ηειεπηαίν αθεγεκαηηθφ θείκελν ηεο Μέιπσο Αμηψηε, θάλεη ηελ πξψηε ηεο εκθάληζε ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ 2. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Οη ποζοηικέρ ηερληθέο ζπιινγήο δεδνκέλσλ πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ είλαη ε άμεζη παπαηήπηζη γηαηί αθνξά κειέηε ζπκπεξηθνξάο παηδηψλ, ζε δηακφξθσζε ζπγθεθξηκέλσλ ζπλζεθψλ ζηα πιαίζηα

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΗΟΓΡΑΦΗΑ ΚΑΗ ΜΔΩΝ ΜΑΕΗΚΖ ΔΠΗΚΟΗΝΩΝΗΑ ΣΗΣΛΟ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ:

ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΗΟΓΡΑΦΗΑ ΚΑΗ ΜΔΩΝ ΜΑΕΗΚΖ ΔΠΗΚΟΗΝΩΝΗΑ ΣΗΣΛΟ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΗΟΓΡΑΦΗΑ ΚΑΗ ΜΔΩΝ ΜΑΕΗΚΖ ΔΠΗΚΟΗΝΩΝΗΑ ΣΗΣΛΟ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: ΓΖΜΟΗΟΓΡΑΦΗΚΑ ΜΟΣΗΒΑ ΚΑΗ ΣΔΥΝΗΚΔ ΣΖ ΤΓΥΡΟΝΖ ΠΔΕΟΓΡΑΦΗΑ ΣΟΤ ΒΔΝΣΕΗΟΤ ΝΗΚΟΛΑΟΤ ΑΔΜ: 1212 ΔΠΗΒΛΔΠΟΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

DOM. Γηδάζθνληεο: Π. Αγγειάηνο, Γ. Εήλδξνο Δπηκέιεηα δηαθαλεηώλ: Π. Αγγειάηνο. Σρνιή Ζιεθηξνιόγωλ Μεραληθώλ θαη Μεραληθώλ Υπνινγηζηώλ

DOM. Γηδάζθνληεο: Π. Αγγειάηνο, Γ. Εήλδξνο Δπηκέιεηα δηαθαλεηώλ: Π. Αγγειάηνο. Σρνιή Ζιεθηξνιόγωλ Μεραληθώλ θαη Μεραληθώλ Υπνινγηζηώλ DOM Γηδάζθνληεο: Π. Αγγειάηνο, Γ. Εήλδξνο Δπηκέιεηα δηαθαλεηώλ: Π. Αγγειάηνο Σρνιή Ζιεθηξνιόγωλ Μεραληθώλ θαη Μεραληθώλ Υπνινγηζηώλ Σηόρνο ηεο ώξαο Δμνηθείωζε κε ην DOM Γέληξν DOM: Γηάζρηζε Τξνπνπνίεζε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ Η πνδειαζία είλαη κηα επράξηζηε δξαζηεξηόηεηα κε πνιιά πιενλεθηήκαηα, δηαδεδνκέλε παγθνζκίσο. Ωζηόζν, ππάξρνπλ παξάγνληεο πνπ ζέηνπλ ηελ ζσκαηηθή καο αθεξαηόηεηα ζε θίλδπλν

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακηικές μορθές οικογένειας ζηη ζύγχρονη παιδική λογοηεχνία για μικρές ηλικίες παιδιών

Εναλλακηικές μορθές οικογένειας ζηη ζύγχρονη παιδική λογοηεχνία για μικρές ηλικίες παιδιών Εναλλακηικές μορθές οικογένειας ζηη ζύγχρονη παιδική λογοηεχνία για μικρές ηλικίες παιδιών Καλαηζνχιε Μέλε Καζεγήηξηα Σκήκα Δπηζηεκψλ Πξνζρνιηθήο Αγσγήο θαη Δθπαίδεπζεο Α.Π.Θ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σην άξζξν γίλεηαη

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης:

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης: 1 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Air Sport Gun 777 V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 2 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER LH V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: ΧΚ918Α 3 Airsoft Gun κε Φσηεηλό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011 ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ Κνύηξαο Μ Μπνύηηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ Σεεηψεηο παξαδφεσλ «Σηαηηηηθή ΙΙ» Μ Κνχηξαο Μ Μπνχηηθαο Σεεηψεηο παξαδφεσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Διζαγφγή ζηη Φφηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Διζαγφγή ζηη Φφηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Διζαγφγή ζηη Φφηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑ 1 ον ΔΙΑΓΩΓΗ ΣΟ ΧΔΙΡΙΜΟ ΣΗ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ Δξαζηηέρλεο Φσηνγξαθίδσ Σι είναι θφηογραθική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη:

Διαβάστε περισσότερα

ITALO CALVINO, ΟΙ ΑΟΡΑΣΕ ΠΟΛΕΙ ΑΠΟ ΣΗ ΛΟΓΟΣΕΥΝΙΑ ΣΗΝ ΑΡΥΙΣΕΚΣΟΝΙΚΗ

ITALO CALVINO, ΟΙ ΑΟΡΑΣΕ ΠΟΛΕΙ ΑΠΟ ΣΗ ΛΟΓΟΣΕΥΝΙΑ ΣΗΝ ΑΡΥΙΣΕΚΣΟΝΙΚΗ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΑΚΑΓ. ΔΣΟ 2010-2011 ΔΡΔΤΝΖΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ITALO CALVINO, ΟΙ ΑΟΡΑΣΕ ΠΟΛΕΙ ΑΠΟ ΣΗ ΛΟΓΟΣΕΥΝΙΑ ΣΗΝ ΑΡΥΙΣΕΚΣΟΝΙΚΗ ΞΔΝΗΑ ΑΡΑΣΗΩΣΖ ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΠΑΣΡΑ, 18 ΝΟΔΜΒΡΗΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ

ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ (Τπεύζπλνο Ιαηξόο : Α. Παπαβαζηιείνπ) (Τπεύζπλνη Φπζ/ηέο: Ισαθεηκίδεο ηαύξνο θηλ. 6977223666, Καξακέξε Καηεξίλα θηλ. 6944701324)

Διαβάστε περισσότερα

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Η επηινγή ηεο θαηάιιειεο κεγέζπλζεο ζην κηθξνζθόπην εμαξηάηαη από ην πξνο παξαηήξεζε αληηθείκελν. Η δπλαηόηεηα δηάθξηζεο ηωλ δηαθόξωλ ηκεκάηωλ ηνπ θπηηάξνπ νθείιεηαη ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO

ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO -Γηα επαγγεικαηηθή ρξήζε κόλν. Όηαλ ην ρξεζηκνπνηείηε θνξέζηε πξνζηαηεπηηθά γπαιηά θαη γάληηα. -Να κελ ρξεζηκνπνηείηε ζε θιεηζηνύ ηύπνπ ζπκπηεζηέο. ΗΜΑΝΣΙΚΗ ΗΜΔΙΩΗ Δμαηηίαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4ΣΞΛ-4ΔΡ. D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022

ΑΔΑ: Β4ΣΞΛ-4ΔΡ. D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022 D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ Αζήλα, 21-11- 2012 ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ Αξηζ.Πξ.Φ 10070/νηθ. 27043 /1799 ΚΟΙΝ. ΑΦΑΛΙΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΚΟΙΝ.ΑΦΑΛΙΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ Γξ. Γεκήηξηνο Καπεηάλνο Δπηκειεηήο Α Γαζηξεληεξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Γεώξγηνο Παπαληθνιάνπ» Θεζζαινλίθε Γελ έρσ ζύγθξνπζε ζπκθεξόλησλ κε ηηο

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΖ ΚΑΛΧΝ ΚΑΗ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΧΝ ΣΔΥΝΧΝ Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΑ TABLETS Χ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΟ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΝΗΥΤΖ ΤΝΔΡΓΑΣΗΚΧΝ ΓΡΑΣΖΡΗΟΣΖΣΧΝ ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΧΝ Έιελα Κσλζηαληίλνπ

Διαβάστε περισσότερα

Ηιίαο Καηζακάο ΚΟΙΝΩΝΙΚΕ ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟ

Ηιίαο Καηζακάο ΚΟΙΝΩΝΙΚΕ ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟ Ηιίαο Καηζακάο ΚΟΙΝΩΝΙΚΕ ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟ Ο άλζξσπνο ηε ζηηγκή πνπ γελληέηαη δελ γλσξίδεη ηα αληίζεηα απηνύ ηνπ θόζκνπ, θαζώο ν θόζκνο είλαη γη' απηό κηα αδηαθνξνπνίεηε θαη ζπγρπηηθή νιόηεηα από ηελ

Διαβάστε περισσότερα

Ζ πεδνγξαθία ηνπ κεζνπνιέκνπ 27-09-2010

Ζ πεδνγξαθία ηνπ κεζνπνιέκνπ 27-09-2010 1 Ζ πεδνγξαθία ηνπ κεζνπνιέκνπ 27-09-2010 1. Δηζαγσγή νξηζκφο - ηζηνξηθά δεδνκέλα ρξνληθά φξηα 2. Σα είδε ηνπ λενειιεληθνύ κπζηζηνξήκαηνο Η. Σν ηζηνξηθό κπζηζηόξεκα ζεκαηηθή ηνπ ηζηνξηθνχ κπζηζηνξήκαηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ Γξαζηεξηόηεηα 1ε αο δίλεηαη ν ελλνηνινγηθφο ράξηεο "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ - Βαζηθέο Έλλνηεο" πνπ αθνξά ζηελ θεληξηθή έλλνηα "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ".

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθή εζνγξαθία 29-09-09

Διιεληθή εζνγξαθία 29-09-09 ΔΜΗΝΑΡΗΟ ΛΟΓΟΣΔΥΝΗΑ Διιεληθή εζνγξαθία 29-09-09 Δηζαγσγή Ζ πεδνγξαθία 1830-1880 Ζ γέλλεζε ηνπ ζύγρξνλνπ ειιεληθνύ κπζηζηνξήκαηνο 1. Κνηλσληθή θαη πνιηηηθή θαηάζηαζε (Μεγάιε Ηδέα) 2. Ζ Μεγάιε Ηδέα θαη ν

Διαβάστε περισσότερα

Σην βηβιίν: (Δπηκέιεηα: Δ. Μαθξή-Μπόηζαξε). Θέκαηα Γηαρείξηζεο Πξνβιεκάησλ Σρνιηθήο Τάμε. Σει. 219-238. Αζήλα: ΥΠΔΠΘ-Παηδαγσγηθό Ηλζηηηνύην 2007.

Σην βηβιίν: (Δπηκέιεηα: Δ. Μαθξή-Μπόηζαξε). Θέκαηα Γηαρείξηζεο Πξνβιεκάησλ Σρνιηθήο Τάμε. Σει. 219-238. Αζήλα: ΥΠΔΠΘ-Παηδαγσγηθό Ηλζηηηνύην 2007. Η επικοινυνία ζηην παιδαγυγική ζσέζη, υρ παπάγυν διαμόπθυζηρ ηος τςσοζςναιζθημαηικού κλίμαηορ ηηρ ζσολικήρ ηάξηρ. Αλδξέαο Ν. Εεξγηώηεο, Σρνιηθόο Σύκβνπινο, Γξ. Σρνιηθήο Χπρνινγίαο Παλ/κίνπ Αζελώλ, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Abraham Lincoln Ση είλαη τν iforu Με θεξδνσθνπηθή νξγάλσσε κε νθτακειέο ΔΣ ίδξπσε τν 2012 Σπλεξγάδεταη κε αλτίστνηρεο νξγαλψσεηο σε Επξσπατθέο ρψξεο θαη Τνπξθία Σν όξακα τνπ iforu Η ελίσρπσε λέσλ γπλαηθψλ

Διαβάστε περισσότερα

Πξώηα Βήκαηα: Έλα εγρεηξίδην γηα λα αξρίζεηε ηελ Δθπαίδεπζε γηα ηα Αλζξώπηλα Γηθαηώκαηα.

Πξώηα Βήκαηα: Έλα εγρεηξίδην γηα λα αξρίζεηε ηελ Δθπαίδεπζε γηα ηα Αλζξώπηλα Γηθαηώκαηα. Πξώηα Βήκαηα: Έλα εγρεηξίδην γηα λα αξρίζεηε ηελ Δθπαίδεπζε γηα ηα Αλζξώπηλα Γηθαηώκαηα. Απηφ ην εγρεηξίδην απεπζχλεηαη ζε δαζθάινπο θαη φινπο φζνη δνπιεχνπλ κε λένπο αλζξψπνπο θαη επηζπκνχλ εηζάγνπλ ηα

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγτος Ορθογραθίας - Γραμμαηικής. Ορθογραθικός και Γραμμαηικός Έλεγτος

Έλεγτος Ορθογραθίας - Γραμμαηικής. Ορθογραθικός και Γραμμαηικός Έλεγτος 3.6 Έλεγτος Ορθογραθίας - Γραμμαηικής Ορθογραθικός και Γραμμαηικός Έλεγτος Πνιιέο θνξέο, θαζώο γξάθνπκε ζην Word, βιέπνπκε θπκαηηζηέο θόθθηλεο θαη πξάζηλεο ππνγξακκίζεηο λα εκθαλίδνληαη θάησ από νξηζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Γηα ηα πλεπκαηηθά δηθαηώκαηα απηνύ ηνπ θεηκέλνπ ηζρύνπλ νη όξνη ηνπ Creative Commons http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.

Γηα ηα πλεπκαηηθά δηθαηώκαηα απηνύ ηνπ θεηκέλνπ ηζρύνπλ νη όξνη ηνπ Creative Commons http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3. Κώζηαο Βνπιαδέξεο http://www.fantastikosorizontas.gr/kostasvoulazeris Γηα ηα πλεπκαηηθά δηθαηώκαηα απηνύ ηνπ θεηκέλνπ ηζρύνπλ νη όξνη ηνπ Creative Commons http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/gr/

Διαβάστε περισσότερα

2. Πνηα ε ζεηηθή νηθνλνκηθή θαη θνηλσληθή ιεηηνπξγία ηεο

2. Πνηα ε ζεηηθή νηθνλνκηθή θαη θνηλσληθή ιεηηνπξγία ηεο Δ Ι Α Υ Η Μ Ι Η Βάλια Μπου γάδη Δ Ι Α Φ Η Μ Ι Η 1. Π ν ύ ν θ ε ί ι ε η α η ε α π ν η ε ι ε ζ κ α η η θ ό η ε η α η ε ο δ η α θ ή κ η ζ ε ο Η ηέρλε ηεο δηαθήκηζεο είλαη ζύλζεηε. Γηα ηελ παξαγσγή ελφο θαινχ

Διαβάστε περισσότερα

Οη δπλαηφηεηεο πνπ πξνζθέξεη ην Δηαδίθηπν

Οη δπλαηφηεηεο πνπ πξνζθέξεη ην Δηαδίθηπν ΔΙΑΔΙΚΣΤΟ Πνιχο ιφγνο γίλεηαη ηα ηειεπηαία ρξφληα γηα ην Internet. Έλαο φιν θαη πην κεγάινο αξηζκφο αλζξψπσλ ζπλδέεηαη ζην δίθηπν. Βξίζθνπκε φιε ηελ γθάκα ησλ ζπλαηζζεκάησλ: απφ ηε ιαηξεία πξνο ηηο λέεο

Διαβάστε περισσότερα

Δοσλεύονηας με ηα όνειρα ζηη ζσζηημική θεραπεία: Μια περίπηωζη γενικεσμένης αγτώδοσς διαηαρατής

Δοσλεύονηας με ηα όνειρα ζηη ζσζηημική θεραπεία: Μια περίπηωζη γενικεσμένης αγτώδοσς διαηαρατής ISSN 2241-2638 (print) ISSN 2441-2778 (on-line) ΣΕΙΡΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δοσλεύονηας με ηα όνειρα ζηη ζσζηημική θεραπεία: Μια περίπηωζη γενικεσμένης αγτώδοσς διαηαρατής Κσριακή Ανηωνάκη Σεύτος 2012.6 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

θαη αλ Αλ επηηξεπόηαλ ην ηζηγάξν ζηα ζρνιεία άκα θαηεβάδαλ ηηο ηηκέο ζηα θπιηθεία αλ επηδνηνύζαλ εθδξνκέο ηα ππνπξγεία ΩΩΩ! Επηπρία!

θαη αλ Αλ επηηξεπόηαλ ην ηζηγάξν ζηα ζρνιεία άκα θαηεβάδαλ ηηο ηηκέο ζηα θπιηθεία αλ επηδνηνύζαλ εθδξνκέο ηα ππνπξγεία ΩΩΩ! Επηπρία! εκ: Ο Δπηχρεο (ή «Mister raps») είλαη ν καζεηήο πνπ ζην 1 ν pdf απηνχ ηνπ ζάηη είπακε φηη ηξαγoχδεζε (ή κάιινλ «ξαπάξεζε») ην «ηγά κελ θιάςσ ζηγά κε θνβεζψ» (κε ξεθξαίλ απφ ρνξσδία). Πξηλ ηνλ αθνχζσ ζε

Διαβάστε περισσότερα

Παξερόκελεο ππεξεζίεο: λνκηθή ζπκβνπιεπηηθή

Παξερόκελεο ππεξεζίεο: λνκηθή ζπκβνπιεπηηθή Σηεθαλία Σνπιή Δηθεγόξνο, Μέινο ηεο ζπγγξαθηθήο νκάδαο ησλ εθπαηδεπηηθώλ εξγαιείσλ ζπκβνπιεπηηθήο ηεο ΓΓΙΦ, πξώελ Σύκβνπινο ηεο ΓΓΙΦ Παξερόκελεο ππεξεζίεο: λνκηθή ζπκβνπιεπηηθή Δίκαη 15 ρξφληα δηθεγφξνο.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΣΟΚΡΑΣΟΡΙΚΟ ΜΑΡΟΚΟ

ΑΤΣΟΚΡΑΣΟΡΙΚΟ ΜΑΡΟΚΟ ΑΤΣΟΚΡΑΣΟΡΙΚΟ ΜΑΡΟΚΟ 7εκέξεο Εβδνκαδηαίεο αλαρσξήζεηο Ιαλνπάξηνο-Φεβξνπάξηνο 2012 1 ε εκέξα Αζήλα-Καδακπιάλθα-Μαξξαθέο πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην θαη πηήζε γηα ηελ Καδακπιάλθα κέζσ ζηαζκνύ. Άθημε θαη αθνινπζεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ-ΜΑΘΗΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ-ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ-ΜΑΘΗΤΕΣ Σν εξσηεκαηνιόγην απηό αλαπηύρζεθε από ηελ Οκάδα Μηθξώλ Δθπαηδεπηώλ γηα ην Γηαδίθηπν, σο κηα από ηηο δξάζεηο ηεο νκάδαο γηα ηε ζρνιηθή ρξνληά 2013-2014.

Διαβάστε περισσότερα

Η οµαδοποίεζε ηυν δώυν

Η οµαδοποίεζε ηυν δώυν ΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΣΟ Η οµαδοποίεζε ηυν δώυν ENOTHTA: Η οµαδοποίεζε ηυν δώυν ΜΑΘΗΜΑ: Επηζηήµε ΣΑΞΗ: Β ΚΟΠΟ Οη µαζεηέρ θαιούνηαη να οπγανώζοςν µε βάζε δηαθοπεηηθά θπηηήπηα θάζε θοπά, πιεποθοπίερ πος είδε γνυπίδοςν.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΣΥΜΒΟΥΛΔΥΤΙΚΗ ΓΟΝΔΩΝ ΠΑΙΓΙΩΝ ΜΔ ΔΙΓΙΚΔΣ ΑΝΑΓΚΔΣ

Θέμα: ΣΥΜΒΟΥΛΔΥΤΙΚΗ ΓΟΝΔΩΝ ΠΑΙΓΙΩΝ ΜΔ ΔΙΓΙΚΔΣ ΑΝΑΓΚΔΣ Α..ΠΑΙ.Σ.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΔΙΚΕΤΗ ΣΗ ΤΜΒΟΤΛΕΤΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΟΝ ΠΡΟΑΝΑΣΟΛΙΜΟ (Π.Ε.Τ.Π) ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Σεο Αξηεκάθε Αιεμίαο (ΑΜ:132) Θέμα: ΣΥΜΒΟΥΛΔΥΤΙΚΗ ΓΟΝΔΩΝ ΠΑΙΓΙΩΝ ΜΔ ΔΙΓΙΚΔΣ ΑΝΑΓΚΔΣ Επιβλέπουςα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

εκπινπηίδνληαο ηελ ηνπξηζηηθή εκπεηξία ζην Πήιην

εκπινπηίδνληαο ηελ ηνπξηζηηθή εκπεηξία ζην Πήιην Tροθοζυλλογή εκπινπηίδνληαο ηελ ηνπξηζηηθή εκπεηξία ζην Πήιην Φηιάξεηνο Ψεκκέλνο Ξελώλαο ΑΜΑΝΙΤΑ Θα ήζεια λα αξρίζσ κε μια διαπίζηωζη. Οη έιιελεο, ηδηαίηεξα ζηελ επαξρία ληξέπνληαη γηα ην παξειζόλ ηνπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΣΤΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΕΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΤΛΣΟΤΡΑ ΣΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΕΩΝ ΣΟ ΤΓΧΡΟΝΟ ΑΝΣΑΓΩΝΙΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΠΣΤΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΕΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΤΛΣΟΤΡΑ ΣΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΕΩΝ ΣΟ ΤΓΧΡΟΝΟ ΑΝΣΑΓΩΝΙΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΙΚΗ ΠΣΤΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΕΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΤΛΣΟΤΡΑ ΣΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΕΩΝ ΣΟ ΤΓΧΡΟΝΟ ΑΝΣΑΓΩΝΙΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΙΗΓΗΗ: ΖΟΤΜΠΟΤΛΙΔΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΓΥΔΙΡΙΓΙΟ ΠΡΧΣΟΓΔΝΟΤ ΠΡΟΛΗΦΗ ΓΙΑ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΧΣΗ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΔΓΥΔΙΡΙΓΙΟ ΠΡΧΣΟΓΔΝΟΤ ΠΡΟΛΗΦΗ ΓΙΑ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΧΣΗ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΧΩΡΙ ΥΝΟΡΑ ΔΓΥΔΙΡΙΓΙΟ ΠΡΧΣΟΓΔΝΟΤ ΠΡΟΛΗΦΗ ΓΙΑ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΧΣΗ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΘΗΝΑ 2010 Για ηη ζσγγραθή ηοσ παραμσθιού & ηοσ οδηγού εθαρμογής ζσνεργάζηηκαν οι: Αχξα Βαδαίνπ: Φπρνιφγνο

Διαβάστε περισσότερα

KINHΗ. ΝΕΩΝ. ΙΔΕΩΝ. ΕΝΕΡΓΩΝ. ΑΠΕΛΕΤΘΕΡΩΜΕΝΩΝ. ΠΟΛΙΣΩΝ. (Κ.Ν.Ι.Ε.Α.Π.) ΣΜΗΜΑ ΠΡΩΣΟΝ Ε Π Ι Λ Ο Γ Ο

KINHΗ. ΝΕΩΝ. ΙΔΕΩΝ. ΕΝΕΡΓΩΝ. ΑΠΕΛΕΤΘΕΡΩΜΕΝΩΝ. ΠΟΛΙΣΩΝ. (Κ.Ν.Ι.Ε.Α.Π.) ΣΜΗΜΑ ΠΡΩΣΟΝ Ε Π Ι Λ Ο Γ Ο KINHΗ. ΝΕΩΝ. ΙΔΕΩΝ. ΕΝΕΡΓΩΝ. ΑΠΕΛΕΤΘΕΡΩΜΕΝΩΝ. ΠΟΛΙΣΩΝ. (Κ.Ν.Ι.Ε.Α.Π.) ΣΜΗΜΑ ΠΡΩΣΟΝ Ε Π Ι Λ Ο Γ Ο Ο Ππόλογορ ηος υρ άνυ Επιλόγος από ηο Υπόμνημα Διαμαπηςπίαρ ππορ Διοικηηικό Δικαζηήπιο ηος κάηυθι αναθεπομένος

Διαβάστε περισσότερα

Έρεηε κωξό κε ζύλδξνκν Down; Ίζωο κπνξνύκε λα ζαο βνεζήζνπκε

Έρεηε κωξό κε ζύλδξνκν Down; Ίζωο κπνξνύκε λα ζαο βνεζήζνπκε Έρεηε κωξό κε ζύλδξνκν Down; Ίζωο κπνξνύκε λα ζαο βνεζήζνπκε Μεηάθξαζε: Καξακαλώιε Φαλή Διπίδνπκε απηό ην θπιιάδην, γξακκέλν από γνλείο κέιε ηνπ Αγγιηθνύ πιιόγνπ γηα άηνκα κε ζύλδξνκν Down λα ζαο βνεζήζεη

Διαβάστε περισσότερα

«Πᾶσα ἐπιστήμη χωριζομένη άρετ ῆ ς πανουργί α και οὐ σοφία φαίνεται» (Πιάησλ, Μελέμελνο) Δίλαη ζύκκαρνο ή ερζξόο ηνπ αλζξώπνπ ε επηζηήκε;

«Πᾶσα ἐπιστήμη χωριζομένη άρετ ῆ ς πανουργί α και οὐ σοφία φαίνεται» (Πιάησλ, Μελέμελνο) Δίλαη ζύκκαρνο ή ερζξόο ηνπ αλζξώπνπ ε επηζηήκε; 1 «Πᾶσα ἐπιστήμη χωριζομένη άρετ ῆ ς πανουργί α και οὐ σοφία φαίνεται» (Πιάησλ, Μελέμελνο) Δίλαη ζύκκαρνο ή ερζξόο ηνπ αλζξώπνπ ε επηζηήκε; Ζ επηζηεκνληθή γλψζε είλαη εζηθά νπδέηεξε. Ζ δηάζπαζε, ιφγνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ: ΖΘΗΚΖ ΚΑΗ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΦΗΛΟΟΦΗΑ ΘΔΜΑ: ΣΟ ΠΡΟΒΛΖΜΑ ΣΖ ΑΤΣΟΓΝΧΗΑ ΣΖΝ ΦΗΛΟΟΦΗΚΖ ΤΜΒΟΤΛΔΤΣΗΚΖ ΚΑΗ ΣΖΝ ΓΝΧΣΗΚΖ ΦΤΥΟΛΟΓΗΑ

ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ: ΖΘΗΚΖ ΚΑΗ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΦΗΛΟΟΦΗΑ ΘΔΜΑ: ΣΟ ΠΡΟΒΛΖΜΑ ΣΖ ΑΤΣΟΓΝΧΗΑ ΣΖΝ ΦΗΛΟΟΦΗΚΖ ΤΜΒΟΤΛΔΤΣΗΚΖ ΚΑΗ ΣΖΝ ΓΝΧΣΗΚΖ ΦΤΥΟΛΟΓΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΣΜΖΜΑ ΦΗΛΟΟΦΗΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ: ΖΘΗΚΖ ΚΑΗ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΦΗΛΟΟΦΗΑ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΜΗΥΑΛΖ ΠΑΡΟΤΖ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΘΔΜΑ: ΣΟ ΠΡΟΒΛΖΜΑ ΣΖ ΑΤΣΟΓΝΧΗΑ ΣΖΝ ΦΗΛΟΟΦΗΚΖ ΤΜΒΟΤΛΔΤΣΗΚΖ ΚΑΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΔΚΓΗΛΩΔΙ ΓΗΜΟΤ ΓΔΡΑΚΑ 2010

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΔΚΓΗΛΩΔΙ ΓΗΜΟΤ ΓΔΡΑΚΑ 2010 ΟΡΓΑΝΩΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΩΝ ΓΡΑΣΖΡΗΟΣΖΣΩΝ ΚΑΗ ΠΑΡΟΥΖ ΤΠΖΡΔΗΩΝ ΠΟΛΗΣΗΜΟΤ, ΑΘΛΖΣΗΜΟΤ, ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ ΠΡΟΣΑΗΑ ΚΑΗ ΑΛΛΖΛΔΓΓΤΖ ΚΛΔΗΣΑΡΥΟΤ & ΑΡΗΣΔΗΓΟΤ Σ.Κ. 153 44 ΓΔΡΑΚΑ / ΣΖΛ. 210 66 19 937 ΓΔΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ

Διαβάστε περισσότερα

Intel Accelerate Your Code

Intel Accelerate Your Code Intel Accelerate Your Code Semester Project at Parallel & Distributed systems Dimitrios S. Tsiktsiris University of Western Macedonia Department of Informatics & Telecommunications Engineering Kozani,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001 ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΛΑΙΚΗ ΑΥΑΛΙΣΙΚΗ MTN ΚΟΠ ΠΕ ΣΡΟΒΟΛΟΤ ΑΗΚ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΡΠΕΖΑ METLIFE ALICO ΠΕΣΡΟ ΑΒΒΑ ΚΟΝΣΡΑΞΙΟΝ ΛΣΔ ΠΕΡΓΑΜΟ ΣΟΤΡΣΟΔΙΑΚΟΜΗΕΙ ΠΕΡΓΑΜΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΕΣΡΟΤ ΛΣΔ TOP KINISIS ΚΟΚΟΜΙΦ ΚΟΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΟΤ ΥΟΛΕΙΟΤ ΑΓΡΟ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΟΤ ΥΟΛΕΙΟΤ ΑΓΡΟ 2015 ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΚΟΣΟΤ ΠΕΜΠΣΟΤ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΟΤ ΥΟΛΕΙΟΤ ΑΓΡΟ 2015 A ΕΙΡΑ 30 ΙΟΤΝΙΟΤ 05 ΙΟΤΛΙΟΤ 2015 ΑΠΕΗΣΕΙΟ ΓΤΜΝΑΙΟ ΑΓΡΟΤ ΞΕΝΟΔΟΥΕΙΟ ΡΟΔΟΝ ΣΕΛΕΣΗ ΕΝΑΡΞΗ Αίθουσα τελετών

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8

Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8 Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8 1 Δηζόδεκα αλά εβδνκάδα Προσφορά εργασίας D θιίζε = w G E 1 iii Δηζόδεκα Αλάπαπζε Δξγαζία i ii 2 0 F T Γηαζέζηκνο ρξόλνο

Διαβάστε περισσότερα