ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑΤΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑΤΑ"

Transcript

1 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση. Α1. Οι ιοί διαθέτουν: α. Κυτταρικό τοίχωμα που περιβάλλει το γενετικό υλικό. β. Κάψα και DNA. γ. Καψίδιο και γενετικό υλικό. δ. Πλασματική μεμβράνη και λίγα ένζυμα. Α2. Ο πυρετός: α. Δημιουργείται σε περίπτωση τοπικής μικροβιακής μόλυνσης. β. Είναι μηχανισμός ειδικής άμυνας. γ. Δημιουργείται όταν σχηματίζεται το πύον στο κέντρο της φλεγμονής. δ. Προκαλείται από τη δράση ενδοτοξινών. Α3. Ο βλεννογόνος του στομάχου: α. Εκκρίνει διάφορα οξέα, όπως το γαλακτικό και το υδροχλωρικό οξύ. β. Διαθέτει βλεφαριδοφόρο επιθήλιο με κύτταρα που παράγουν βλέννα. γ. Eκκρίνει υδροχλωρικό οξύ και βλέννα. δ. Εκκρίνει υδροχλωρικό οξύ και λυσοζύμη. Α4. Το πλάσμα του αίματος που διαχέεται στην περιοχή της φλεγμονής περιέχει: α. Πύον και αντιγόνα ιστοσυμβατότητας. β. Αντιμικροβιακές ουσίες όπως είναι το συμπλήρωμα και η προπερδίνη. γ. Αντισώματα και ουσίες που αναστέλλουν την φαγοκυττάρωση δ. Λυσοζύμη και λιπαρά οξέα. Σελίδα 1 από 4

2 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011: ΘΕΜΑΤΑ Α5. Ποια από τα ακόλουθα δεν αποτελούν είδος λευκών αιμοσφαιρίων; α. Τα φαγοκύτταρα. β. Τα βοηθητικά Τ-λεμφοκύτταρα. γ. Τα κύτταρα που παράγουν ή έχουν στην επιφάνεια τους αντισώματα. δ. Τα κύτταρα του νωτιαίου μυελού. ΘΕΜΑ Β. Β1. Σε τι έγκειται η χρησιμότητα των μικροοργανισμών της φυσιολογικής μικροχλωρίδας του ανθρώπου (μονάδες 4); Πότε αυτοί καθίστανται βλαβεροί για τον ανθρώπινο οργανισμό (μονάδες 2); Μονάδες 6 Β2. Με ποιο τρόπο τα βακτήρια απειλούν την υγεία μας; Μονάδες 6 Β3. Με ποιούς τρόπους το δέρμα εμποδίζει αποτελεσματικά την είσοδο των βακτηρίων στον οργανισμό; Μονάδες 9 Β4. Πώς εξηγείται ο πόνος στο σημείο της φλεγμονής; Μονάδες 4 ΘΕΜΑ Γ H λοίμωξη από χλαμύδια είναι το πιο συχνό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα. Γ1. Με ποιους άλλους τρόπους μεταδίδονται τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Μονάδες 2 Γ2. Σε ποια κατηγορία μικροβίων ανήκει ο παθογόνος μικροοργανισμός που προκαλεί τη λοίμωξη από χλαμύδια (μονάδες 2); Ποιες άλλες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες γνωρίζετε που να προκαλούνται από την ίδια κατηγορία μικροβίων (μονάδες 4); Μονάδες 6 Σελίδα 2 από 4

3 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011: ΘΕΜΑΤΑ Γ3. Να αναφέρετε τον σημαντικότερο τρόπο αποφυγής της μετάδοσής της. Μονάδες 2 Περίπου το 70% των γυναικών και το 50% των ανδρών θεωρούνται ασυμπτωματικοί φορείς του χλαμυδίου. Σε κάποιες περιπτώσεις συνιστάται σε μέλλουσες μητέρες να υποβληθούν σε διαγνωστική εξέταση για να διαπιστωθεί η λοίμωξη, επειδή μπορεί να προκαλέσει, μεταξύ άλλων, πρόωρο τοκετό ή αποβολή του εμβρύου. Γ4. Για τη διάγνωση της λοίμωξης από χλαμύδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι ίδιες μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση του ιού του AIDS. Λαμβάνοντας υπόψη την παραπάνω πληροφορία να προτείνετε δύο διαγνωστικές εξετάσεις για τη διάγνωση της λοίμωξης από χλαμύδια. Μονάδες 4 Τα περισσότερα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με τη χορήγηση του κατάλληλου αντιβιοτικού. Γ5. Η πενικιλίνη, η οποία προσφέρει θεραπεία σε πολλά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, είναι εντελώς αναποτελεσματική στα χλαμύδια. Πώς δρα η πενικιλίνη (μονάδες 2); Ποιους άλλους μηχανισμούς δράσης των αντιβιοτικών γνωρίζετε (μονάδες 6); Μονάδες 8 Γ6. Να αναφέρετε μια ομάδα μικροοργανισμών που προκαλούν σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, για τους οποίους κανένα αντιβιοτικό δεν είναι αποτελεσματικό. Μονάδες 3 ΘΕΜΑ Δ Δ1. Η φαγοκυττάρωση και η φλεγμονή είναι δύο από τους μηχανισμούς που ενεργοποιούνται αμέσως μετά την είσοδο ενός παθογόνου μικροοργανισμού στο σώμα, πριν αναλάβουν δράση οι μηχανισμοί ειδικής άμυνας. Ποιες χημικές ουσίες προσελκύουν τα φαγοκύτταρα στην περιοχή της φλεγμονής (μονάδες 4) και ποιες ενεργοποιούν τη διαδικασία της φαγοκυττάρωσης (μονάδες 2); Μονάδες 6 Σελίδα 3 από 4

4 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011: ΘΕΜΑΤΑ Δ2. Το διάγραμμα που ακολουθεί παρουσιάζει τη μεταβολή της συγκέντρωσης αντισωμάτων στο αίμα του Νίκου, ο οποίος μολύνθηκε ταυτόχρονα από τα παθογόνα βακτήρια Α και Β. Η αρχή των αξόνων αντιστοιχεί στη χρονική στιγμή της μόλυνσης. α) Εξηγείστε τις διαφορές που παρατηρούνται στα διαγράμματα των αντισωμάτων για τα δυο βακτήρια. Μονάδες 6 β) Ο Νίκος εμφάνισε υψηλό πυρετό και άλλα συμπτώματα λοίμωξης. Ποιο από τα δύο βακτήρια μπορεί να προκάλεσε τη λοίμωξη; Μονάδες 2 γ) Πως δρουν τα αντισώματα; Μονάδες 6 Δ3. Στον Νίκο πριν μερικά χρόνια είχε χορηγηθεί ορός. α) Τι είναι ορός; Μονάδες 3 β) Το γεγονός ότι το άτομο εκδήλωσε λοίμωξη μόνο για το ένα από τα δύο βακτήρια, μπορεί να οφείλεται στο ότι στο παρελθόν του είχε χορηγηθεί ορός; Μονάδες 2 ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ Σελίδα 4 από 4

5 2 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ (στις ενότητες 2.1 και 2.2.) ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση. Α1. Η διάκριση των οργανισμών σε αυτότροφους και ετερότροφους γίνεται με βάση α. το τροφικό επίπεδο στο οποίο ανήκουν β. τον τρόπο με τον οποίο εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια για την επιβίωσή τους γ. τη λειτουργία που επιτελούν στο οικοσύστημα δ. τις ανόργανες ενώσεις που χρησιμοποιούν Α2. Τα βακτήρια μπορεί να είναι α. παραγωγοί β. ετερότροφα γ. αποικοδομητές δ. όλα τα παραπάνω Α3. Απαραίτητη προϋπόθεση διατήρησης ενός οικοσυστήματος είναι α. η συνεχή προσφορά ενέργειας β. η διανομή της ενέργειας στους οργανισμούς του γ. η ανακύκλωση των διαφόρων χημικών στοιχείων δ. όλα τα παραπάνω Α4. Ποια από τις παρακάτω προτάσεις που αφορούν τα χαρακτηριστικά ενός οικοσυστήματος είναι λανθασμένη; α. Το μέγεθος και τα όρια ενός οικοσυστήματος μπορούν να καθοριστούν με απόλυτη ακρίβεια β. Οι σχέσεις μεταξύ βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων μεταβάλλονται συνεχώς ποιοτικά και ποσοτικά γ. Όσο μεγαλύτερη ποικιλία οργανισμών υπάρχει, τόσο περισσότερες είναι οι εναλλακτικές λύσεις στη διατροφή τους δ. Η ισορροπία και η ποικιλότητα επηρεάζονται από τις ανθρώπινες παρεμβάσεις Σελίδα 1 από 4

6 2 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ Α5. Από ένα τροφικό επίπεδο στο αμέσως επόμενο α. δε μεταβάλλεται η διαθέσιμη ενέργεια, αλλά η βιομάζα β. μεταβάλλεται το ποσό της διαθέσιμης ενέργειας ανάλογα με τον αριθμό των ατόμων του κάθε τροφικού επιπέδου γ. εμφανίζεται μια πτωτική τάση μόνο στις πυραμίδες βιομάζας και ενέργειας, αφού η μείωση της διαθέσιμης ενέργειας οδηγεί και σε μείωση της βιομάζας δ. εμφανίζεται μια πτωτική τάση για όλες τις πυραμίδες, βιομάζας, ενέργειας ή πληθυσμού ΘΕΜΑ Β Β1. Να ορίσετε τις παρακάτω έννοιες 1. παραγωγοί 2. τροφικό επίπεδο 3. πληθυσμός Μονάδες 9 Β2. Ποιοι οργανισμοί ανήκουν στους αποικοδομητές και ποιος ο ρόλος των αποικοδομητών την λειτουργία του οικοσυστήματος; Μονάδες 9 Β3. Από τους παράγοντες ενός οικοσυστήματος ποιος είναι ο πιο καθοριστικός για τη φύση και τη λειτουργία του; Δώστε ένα παράδειγμα. Μονάδες 7 ΘΕΜΑ Γ Γ1. Τι είναι τροφικό πλέγμα (μονάδες 3); Τι πληροφορίες μπορούμε να πάρουμε από τη μελέτη ενός τροφικού πλέγματος (μονάδες 5); Μονάδες 8 Σελίδα 2 από 4

7 2 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ Γ2. Δίνεται το τροφικό πλέγμα της εικόνας που ακολουθεί. Πόσες και ποιες τροφικές αλυσίδες διακρίνετε; Μονάδες 9 Γ3. Ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα από την εξαφάνιση των οργανισμών 7 για τα είδη 3, 8, 13 και 17; Αιτιολογήστε τις απαντήσεις σας. Μονάδες 4 Γ4. Ποιοι από τους οργανισμούς του πλέγματος συμπεριφέρονται ταυτόχρονα και ως καταναλωτές 2 ης και ως καταναλωτές 3 ης τάξης; Μονάδες 4 ΘΕΜΑ Δ Δ1. Σ ένα οικοσύστημα καταγράφηκαν 10 6 παραγωγοί, καταναλωτές 1ης, 1000 καταναλωτές 2ης και 50 καταναλωτές 3ης τάξης. Αν το μέσο (ξηρό) βάρος ενός καταναλωτή τρίτης τάξης είναι 200 γραμμάρια, Σελίδα 3 από 4

8 2 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ α. να απεικονίσετε ποσοτικά τις παραπάνω τροφικές σχέσεις κατασκευάζοντας τις αντίστοιχες πυραμίδες πληθυσμού και βιομάζας. β. Τι παρατηρείτε σχετικά με τη μορφή των πυραμίδων; Μονάδες 8 Μονάδες 2 Δ2. Αν η ενέργεια του επιπέδου των καταναλωτών 2ης τάξης είναι KJ, να υπολογιστεί η ενέργεια: α. των άλλων τροφικών επιπέδων, β. που χάνεται διαμέσου της τροφικής πυραμίδας. Μονάδες 6 Μονάδες 2 Δ3. Που οφείλονται οι απώλειες ενέργειας από το ένα τροφικό επίπεδο στο άλλο; Μονάδες 4 Δ4. Πως ο χρόνος (ηλικία και εποχή) επηρεάζει την κατάταξη των οργανισμών σε τροφικά επίπεδα; Δώστε συγκεκριμένα παραδείγματα. Μονάδες 3 ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ Σελίδα 4 από 4

9 3 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 3 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ (2 Ο κεφάλαιο) ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση. Α1. Ποια από τις παρακάτω ενώσεις αποτελεί πρωτογενή ρύπο; α. το DDT β. το νιτρικό υπεροξυακετύλιο γ. το όζον δ. το βενζοπυρένιο Α2. Διαπνοή ονομάζεται... α. η απομάκρυνση του νερού μέσω των στομάτων των φύλλων β. η ανταλλαγή αερίων στη φωτοσύνθεση και την κυτταρική αναπνοή γ. η αναπνοή των φυτών δ. η πρόσληψη νερού μέσω των πόρων της επιδερμίδας των φύλλων Α3. Οικοσύστημα μπορεί να αποτελέσει... α. μια γλάστρα β. μια πόλη γ. μια λίμνη δ. όλα τα παραπάνω είναι σωστά Α4. Αυτότροφα χαρακτηρίζονται τα οικοσυστήματα... α. που έχουν μόνο παραγωγούς β. που οι παραγωγοί είναι περισσότεροι από τους καταναλωτές γ. που εισάγουν την ενέργεια που χρειάζονται από τον ήλιο δ. που εισάγουν την ενέργεια που χρειάζονται από ανόργανα στοιχεία Σελίδα 1 από 5

10 3 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ Α5. Τα οξείδια του αζώτου: α. αντιδρούν με το οξυγόνο της ατμόσφαιρας παράγοντας νιτρικό οξύ (όξινη βροχή) β. ελευθερώνονται από τις μηχανές αυτοκινήτων, αεροπλάνων και εργοστασίων γ. προκαλούν καταστροφές σε αρχιτεκτονικά μνημεία και έργα τέχνης κατασκευασμένα από μάρμαρο γιατί ο αέρας με τα οξείδια που περιέχει διαβρώνει την εξωτερική τους επιφάνεια. δ. όλα τα παραπάνω είναι σωστά. ΘΕΜΑ Β Β1. Να ορίσετε τις παρακάτω έννοιες: 1. Βιόσφαιρα 2. Τροφική πυραμίδα βιομάζας 3. Ανεστραμμένη τροφική πυραμίδα Μονάδες 9 Β2. Τι γνωρίζετε για τη βιολογική αζωτοδέσμευση (μονάδες 5); Να ονομάσετε την οικολογική μέθοδο εμπλουτισμού του εδάφους με άζωτο στην οποία βρίσκει εφαρμογή (μονάδες 2); Μονάδες 7 Β3. Ποια είναι η απαρχή της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα; (μονάδες 2). Πότε άρχισε η επιβάρυνση - επιδείνωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης (μονάδες 2). Ποιο είναι το κριτήριο, στις περισσότερες περιπτώσεις, για να χαρακτηριστεί ένας ατμοσφαιρικός ρύπος απειλή για το περιβάλλον; (μονάδες 5). Μονάδες 9 Σελίδα 2 από 5

11 3 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Γ Η Ροδόπη αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα, από οικολογική άποψη, ορεινά συμπλέγματα της Ελλάδας. Το 84% της οροσειράς καλύπτεται από πυκνά δάση,τα οποία φιλοξενούν πλούσια πανίδα και χλωρίδα. Το κλίμα κατά μήκος της οροσειράς χαρακτηρίζεται από βαρείς χειμώνες και θερμά καλοκαίρι, με άφθονες βροχοπτώσεις. Γ1. «Οι αβιοτικοί παράγοντες ενός οικοσυστήματος καθορίζουν τη φύση και τη λειτουργία του». Με αφετηρία την παραπάνω πρόταση, να εξηγήσετε πού οφείλεται η αφθονία φυτών και ζώων στην Ροδόπη. Μονάδες 7 Γ2. Σε αντίθεση με ότι συμβαίνει στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας, οι πυρκαγιές στην Ροδόπη είναι σπάνιες. Ποια κλιματικά χαρακτηριστικά ευνοούν την εκδήλωση πυρκαγιών; Μονάδες 6 Γ3. Ο κύκλος του νερού στα χερσαία οικοσυστήματα αποτελεί μια πολύπλοκη διαδικασία. Να αναφέρετε τις πιθανές πορείες που μπορεί να ακολουθήσει μια ποσότητα νερού που πέφτει στον ορεινό όγκο της Ροδόπης. Μονάδες 8 Γ4. Το 84% της οροσειράς καλύπτεται από πυκνά δάση. Ποια είναι η σημασία αυτής της βλάστησης στον υδρολογικό κύκλο; Μονάδες 4 ΘΕΜΑ Δ Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα οικοσυστήματα της Ροδόπης είναι το παρθένο δάσος του Φρακτού, στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Παρέμεινε ανέγγιχτο από τον άνθρωπο για περισσότερο από 500 χρόνια. Θεωρείται από τα πλέον αδιατάρακτα φυσικά δασικά οικοσυστήματα της Ευρώπης και παρουσιάζει μέγιστο οικολογικό ενδιαφέρον. Μέσα στα όριά του απαγορεύεται κάθε είδους δραστηριότητα και επιτρέπεται μόνο η επιστημονική έρευνα. Σελίδα 3 από 5

12 3 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ Δ1. Προκειμένου να πραγματοποιήσουν μια ολοκληρωμένη μελέτη αυτού του σπάνιου οικοσυστήματος της Ροδόπης, μια ομάδα φοιτητών Βιολογίας ξεκίνησε, στα πλαίσια της εκπαίδευσής τους, την καταγραφή των οργανισμών και την κατάταξή τους σε τροφικά επίπεδα. 1. Τι σημαίνει τροφικό επίπεδο; Μονάδες 2 2. Οι ερευνητές εντόπισαν εύκολα πολλούς κοινούς οργανισμούς, όπως χελώνες, βατράχους, σκίουρους, αλεπούδες, μικρά τρωκτικά. Να αναφέρετε δύο οργανισμούς για τους οποίους ένας ερευνητής μπορεί να συναντήσει δυσκολίες κατά την κατάταξή τους σε τροφικά επίπεδα, εξηγώντας την απάντησή σας. Μονάδες 4 Δ2. Ανάμεσα στους οργανισμούς που εντόπισαν, υπάρχουν πολλά σπάνια είδη παραγωγών (όπως συμήδα και ερυθρελάτη), κορυφαίων καταναλωτών (όπως ο χρυσαετός, η αρκούδα και ο λύκος), αλλά και φυτοφάγων θηλαστικών (όπως το ζαρκάδι και το ελάφι). 1. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω στοιχεία να εκτιμήσετε την σταθερότητα του συγκεκριμένου οικοσυστήματος και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 4 2. Υποθέστε ότι μια απροσδόκητη φωτιά καταστρέφει το 30% του δάσους. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς ενδέχεται να κινδυνέψει με εξαφάνιση, δεδομένου ότι μικρό μόνο ποσοστό της ενέργειας ενός τροφικού επιπέδου μεεταφέρεται στο επόμενο; (μονάδες 2); Ελάφι, χρυσαετός, ερυθρελάτη. Εξηγήστε την απάντησή σας (μονάδες 2). Μονάδες 4 Δ3. Τον ορεινό όγκο της Ροδόπης διασχίζει ο ποταμός Νέστος, που πηγάζει από τα όρη Ρίλα της Βουλγαρίας, και εκβάλλει στο Θρακικό Πέλαγος. Στο δέλτα του ποταμού ζουν υδρόβιοι φωτοσυνθετικοί οργανισμοί, ζωοπλαγκτόν, ψάρια και παρυδάτια πουλιά που τρώνε ψάρια. Στον ποταμό καταλήγουν εντομοκτόνα και παρασιτοκτόνα από τις γεωργικές καλειέργειες, ενώ πριν αρκετά χρόνια είδαν το φώς της δημοσιότητας αναφορές του τύπου της Βουλγαρίας για Σελίδα 4 από 5

13 3 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ απόρριψη στον ποταμό ραδιενεργών αποβλήτων από μεταλλεία ουρανίου στο χωριό Ελέσνιτσα της Βουλγαρίας. 1. Να εξηγήσετε την πολύ υψηλή παραγωγικότητα που παρατηρείται στο δέλτα του ποταμού. Μονάδες 2 2. Να ορίσετε το φαινόμενο το οποίο προκαλούν τα εντομοκτόνα και τα ραδιενεργά απόβλητα, όταν καταλήγουν σε ένα υδάτινο οικοσύστημα. Μονάδες 4 3. Υποθέστε ότι από τα μεταλλεία διοχετεύθηκε στον ποταμό μια ποσότητα ραδιενεργού ουρανίου και κατέληξε στο δέλτα του, όπου φωλιάζουν μόνιμα παρυδάτια πουλιά, μέσου βάρους 1kg το καθένα. Αν στους ιστούς τους ανιχνεύτηκε ραδιενεργό ουράνιο σε συγκέντρωση 1 μg/kg βιομάζας, ποια είναι ποσότητα της ουσίας αυτής που αναμένεται να βρεθεί στο τροφικό επίπεδο των ψαριών; (μονάδες 2) Εξηγήστε την απάντησή σας (μονάδες 3). ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ Σελίδα 5 από 5

14 4o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 4 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ (3 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση. Α1. Οι γάτες μιας συνοικίας... α. αποτελούν έναν πληθυσμό β. δεν μπορεί να ανήκουν στο ίδιο είδος με τις γάτες μιας άλλης συνοικίας γ. δεν αναπαράγονται με τις γάτες μιας άλλης συνοικίας, ακόμη κι αν έρθουν σε επαφή με αυτές δ. όλα τα παραπάνω είναι σωστά Α2. Οι πεταλούδες Biston betularia... α. αναπαύονται τη μέρα β. αναπαύονται τη νύχτα γ. πριν τη Βιομηχανική Επανάσταση αναπαύονταν την ημέρα, ενώ μετά την Βιομηχανική επανάσταση τη νύχτα δ. πριν τη Βιομηχανική Επανάσταση αναπαύονταν την ημέρα, ενώ μετά την Βιομηχανική επανάσταση τη νύχτα Α3. Αν λόγω πολιτικών περιορισμού της ρύπανσης, οι κορμοί των δέντρων στο Μάντσεστερ αποκτήσουν σταδιακά το αρχικό τους χρώμα, τότε τα εντομοφάγα πουλιά... α. θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα εύρεσης τροφής β. θα αποκτήσουν πρόσβαση σε τροφή καλύτερης ποιότητας και μεγαλύτερης ποσότητας γ. θα τρώνε περισσότερες μαύρες πεταλούδες δ. θα αναπαύονται την ημέρα και θα τρέφονται τη νύχτα Σελίδα 1 από 4

15 4o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ Α4. Επιλέξτε τη σωστή πρόταση: α. Το μειξιολογικό κριτήριο είναι υποκειμενικός τρόπος συστηματικής κατάταξης των οργανισμών. β. Το τυπολογικό κριτήριο είναι κριτήριο ομοιότητας μεταξύ των οργανισμών και αποτελεί επινόηση του σουηδού φυσιοδίφη Λινναίου. γ. Η ταξινόμηση των οργανισμών σε γένη, οικογένειες, τάξεις, κλάσεις και φύλα γίνεται με βάση το μειξιολογικό κριτήριο. δ. Με βάση το τυπολογικό κριτήριο που αποτελεί επινόηση του σουηδού φυσιοδίφη Λινναίου έχει γίνει η συγκρότηση ευρύτερων ταξινομικών βαθμίδων με την εξής σειρά: είδος, γένος, οικογένεια, κλάση, τάξη, φύλο. Α5. Ο πληθυσμός ενός είδους: α. αποτελεί τη θεμελιώδη μονάδα ταξινόμησης. β. αποτελεί τη μικρότερη δυνατή μονάδα που μπορεί να εξελιχθεί. γ. παραμένει τοπικά και χρονικά σταθερός. δ. περιλαμβάνει άτομα πανομοιότυπα μεταξύ τους. ΘΕΜΑ Β Ο Ζαν-Μπατίστ Λαμάρκ ήταν ο πρώτος που υποστήριξε με επιχειρήματα ότι τα είδη μεταβάλλονται και ότι η ζωή στον πλανήτη έχει προέλθει από απλούστερες μορφές που σταδιακά έγιναν πιο περίπλοκες. Β1. Πως εξήγησε ο Λαμάρκ την ύπαρξη ατελών μορφών ζωής (3 μονάδες) και πού απέδωσε την πολυπλοκότητα των οργανισμών και την ύπαρξη σύνθετων μορφών ζωής (6 μονάδες); Μονάδες 9 Β2. Να περιγράψετε το σκεπτικό του Λαμάρκ, σύμφωνα με το οποίο οι αλλαγές του περιβάλλοντος καταλήγουν στη δημιουργία ενός νέου είδους, που είναι διαφορετικό από το αρχικό. Μονάδες 12 Β3. Εντοπίστε ένα αδύνατο σημείο στη θεωρία του Λαμάρκ. Μονάδες 4 Σελίδα 2 από 4

16 4o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Γ Η ανάπτυξη της θεωρίας της εξέλιξης, με βάση τη φυσική επιλογή, άλλαξε ριζικά την άποψη των ανθρώπων για το φυσικό κόσμο. Γ1. Σε ποια κύρια σημεία διαφοροποιήθηκε ο Δαρβίνος από τους προηγούμενους υποστηρικτές της εξέλιξης; Μονάδες 4 Γ2. Ένα από τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε ο Δαρβίνος ήταν ότι μεταξύ των οργανισμών πραγματοποιείται ένα αγώνας επιβίωσης. Ποιες παρατηρήσεις τον οδήγησαν σε αυτό το συμπέρασμα; Μονάδες 9 Γ3. Τι ονομάστηκε από τον Δαρβίνο «φυσική επιλογή» (4 μονάδες) και σε τι διαφέρει αυτή από την «τεχνητή επιλογή» (4 μονάδες); Πώς η θεωρία της φυσικής επιλογής εξηγεί την ποικιλία των ειδών στη Γη (4 μονάδες); Μονάδες 12 ΘΕΜΑ Δ Δίνεται το παρακάτω φυλογενετικό δέντρο και αντίστοιχες ταξινομικές βαθμίδες συστηματικής κατάταξης των οργανισμών. ΕΙΔΟΣ λεοπάρδαλη κουνάβι βίδρα σκύλος λύκος ΓΕΝΟΣ 1 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΑΞΗ 6 Σελίδα 3 από 4

17 4o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΘΕΜΑΤΑ Δ1. Τι εξυπηρετεί η κατάταξη των οργανισμών; (3 μονάδες). Με ποιο κριτήριο κατατάχτηκαν ο λύκος και ο σκύλος σε διαφορετικά είδη, ενώ η λεοπάρδαλη και ο λύκος στην ίδια τάξη (3 μονάδες); Πόσα διαφορετικά γένη και πόσες διαφορετικές οικογένειες απεικονίζονται στο παραπάνω φυλογενετικό δέντρο; (1 μονάδα) Μονάδες 7 Δ2. Αφού μελετήσετε το παραπάνω φυλογενετικό δέντρο, να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις, αιτιολογώντας τις απαντήσεις σας. i) Ποια από τα είδη οργανισμών που αναφέρονται είναι τα περισσότερο συγγενικά; (3 μονάδες) ii) Ποιος είναι ο κοινός πρόγονος της λεοπάρδαλης και του λύκου; (2μονάδες) iii) Ποια είδη αναμένετε να παρουσιάζουν περισσότερες ομοιότητες μεταξύ τους: ο λύκος και η βίδρα ή η λεοπάρδαλη και η βίδρα; (3 μονάδες) Μονάδες 8 Μια κατηγορία εντομοκτόνων που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση των κουνουπιών (Culex pipiens) είναι τα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα. Παρά το γεγονός ότι η αρχική χρησιμοποίηση τους έδωσε πολύ καλά αποτελέσματα, στη συνέχεια παρατηρήθηκε μια σημαντική ανθεκτικότητα των κουνουπιών στα συγκεκριμένα εντομοκτόνα. Οι έρευνες που ακολούθησαν έδειξαν ότι τα κουνούπια που εμφάνιζαν ανθεκτικότητα είχαν υψηλά επίπεδα κάποιου ενζύμου, που διασπά τα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα. Δ3. Εξηγήστε με βάση τη θεωρία της φυσικής επιλογής την επικράτηση ανθεκτικών κουνουπιών στα συγκεκριμένα εντομοκτόνα. Μονάδες 10 ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ Σελίδα 4 από 4

18 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ. Oι ιοί αποτελούν ακυτταρικές μορφές ζωής. Το καψίδιο αποτελεί πρωτεϊνικό περίβλημα μέσα στο οποίο προφυλάσσεται το γενετικό των ιών. Η κάψα αποτελεί περίβλημα κάποιων βακτηρίων. Το κυτταρικό τοίχωμα αποτελεί περίβλημα, γύρω από την πλασματική μεμβράνη, κάποιων κυττάρων όπως των βακτηρίων. Α2. δ. Οι ενδοτοξίνες είναι υπεύθυνες για συμπτώματα όπως ο πυρετός που δημιουργείται σε περίπτωση γενικευμένης μικροβιακής μόλυνσης και είναι μηχανισμός μη ειδικής άμυνας. Α3. γ. Ο βλεννογόνος του στομάχου εκκρίνει υδροχλωρικό οξύ, το οποίο καταστρέφει τα περισσότερα μικρόβια που εισέρχονται με την τροφή στο στομάχι. Ταυτόχρονα, όμως, εκκρίνει και βλέννα, όπως όλοι οι βλεννογόνοι. Βλεφαριδοφόρο επιθήλιο διαθέτει ο βλεννογόνος της αναπνευστικής οδού και όχι του στομάχου. Α4. β. Το πλάσμα του αίματος που διαχέεται στην περιοχή της φλεγμονής περιέχει τις πρωτεΐνες του συμπληρώματος και της προπερδίνης, οι οποίες αποτελούν συστατικό του ορού του αίματος. Το πύον σχηματίζεται στην περιοχή της φλεγμονής και περιέχει νεκρά φαγοκύτταρα και νεκρούς μικροοργανισμούς. Δεν αποτελεί επομένως συστατικό του πλάσματος. Το πλάσμα περιέχει ουσίες που ενεργοποιούν, δεν αναστέλλουν τη διαδικασία της φαγοκυττάρωσης. Η λυσοζύμη και τα λιπαρά οξέα περιέχονται στους εξωτερικούς αμυντικούς μηχανισμούς. Α5. δ. Τα κύτταρα του νωτιαίου μυελού είναι νευρικά κύτταρα και όχι κύτταρα αίματος. Σελίδα 1 από 5

19 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Β. Β1. Η χρησιμότητα των μικροοργανισμών της φυσιολογικής μικροχλωρίδας έγκειται: α) στην παραγωγή χημικών ουσιών, τις οποίες ο άνθρωπος δεν μπορεί να συνθέσει μόνος του, π.χ. η βιταμίνη Κ παράγεται από το βακτήριο Ε. coli. β) στη συμβολή τους στην άμυνα. Οι μικροοργανισμοί της φυσιολογικής μικροχλωρίδας καθίστανται βλαβεροί για τον ανθρώπινο οργανισμό: α) όταν αυξάνονται (π.χ. επειδή ο ξενιστής εμφανίζει μειωμένη αντίσταση) β) όταν μεταναστεύουν σε άλλους ιστούς ή όργανα του οργανισμού. Β2. Πολλά παθογόνα βακτήρια παράγουν χημικές ουσίες που απειλούν την υγεία μας. Αυτές οι ουσίες ονομάζονται τοξίνες και διακρίνονται σε ενδοτοξίνες και εξωτοξίνες. Οι ενδοτοξίνες είναι χημικές ουσίες που βρίσκονται στο κυτταρικό τοίχωμα ορισμένων παθογόνων βακτηρίων και προκαλούν συμπτώματα όπως: πυρετός, πτώση της πίεσης του αίματος κλπ. Οι εξωτοξίνες εκκρίνονται από τα παθογόνα βακτήρια και με την κυκλοφορία του αίματος διασπείρονται στο εσωτερικό του ανθρώπινου οργανισμού, προσβάλλοντας ανάλογα με τη φύση τους, συγκεκριμένα όργανα. Β3. Το δέρμα είναι εξωτερικός, μη ειδικός αμυντικός μηχανισμός. Εμποδίζει αποτελεσματικά την είσοδο των βακτηρίων (όπως και των υπόλοιπων παθογόνων μικροοργανισμών) στον οργανισμό με: α) τη δομή του: Η κεράτινη στοιβάδα αποτελεί ένα στρώμα νεκρών κυττάρων της επιδερμίδας που λειτουργεί ως φραγμός στην είσοδο των βακτηρίων. β) τις ουσίες που παράγονται από τους ιδρωτοποιούς και τους σμηγματογόνους αδένες. Οι ουσίες αυτές που δημιουργούν δυσμενές περιβάλλον για τα βακτήρια είναι: το γαλακτικό οξύ και η λυσοζύμη (ένζυμο που καταστρέφει το κυτταρικό τοίχωμα των βακτηρίων) που περιέχονται στον ιδρώτα και τα λιπαρά οξέα που περιέχονται στο σμήγμα. γ) τους μη παθογόνους μικροοργανισμούς στην επιφάνεια του δέρματος που ανταγωνίζονται τους παθογόνους μικροοργανισμούς και εμποδίζουν την εγκατάστασή τους σε αυτήν. Σελίδα 2 από 5

20 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β4. Ο πόνος οφείλεται στον τραυματισμό των απολήξεων των νευρικών κυττάρων ή στη δράση τοξικών ουσιών σε αυτές τις απολήξεις. Αυτές οι τοξικές ουσίες- τοξίνες- απελευθερώνονται από τους παθογόνους μικροοργανισμούς. ΘΕΜΑ Γ Γ1. Εκτός από τη σεξουαλική επαφή, τα περισσότερα από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα μπορούν να μεταδοθούν μέσω του αίματος ή των παραγώγων του (π.χ. σε περιπτώσεις μετάγγισης ή χρήσης μολυσμένης σύριγγας) καθώς και από τη μολυσμένη μητέρα στο έμβρυο. Γ2. Η λοίμωξη από χλαμύδια προκαλείται από παθογόνο βακτήριο (προκαρυωτικός μικροοργανισμός). Εκτός από τη λοίμωξη από χλαμύδια σε βακτήρια οφείλεται η σύφιλη και η γονόρροια (γονοκοκκική ουρηθρίτιδα). Γ3. Για την αποφυγή μετάδοσης της λοίμωξης από χλαμύδια, όπως και όλων των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων, σημαντική είναι η χρήση προφυλακτικού κατά τη σεξουαλική επαφή. Γ4. Όπως γνωρίζουμε η διάγνωση του HIV μπορεί να γίνει με την ανίχνευση του RNA του ιού (γενετικό υλικό), είτε με ανίχνευση των ειδικών για τον ιό αντισωμάτων στο αίμα του μολυσμένου ατόμου. Άρα για να διαπιστώσουμε την ύπαρξη ή μη χλαμυδίων θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε ανάλογες μεθόδους είτε ανίχνευσης του DNA του βακτηρίου είτε ανίχνευσης των ειδικών για το βακτήριο αντισωμάτων. Γ5. Η πενικιλίνη δρα παρεμποδίζοντας τη σύνθεση του κυτταρικού τοιχώματος. Άλλοι μηχανισμοί δράσης των αντιβιοτικών περιλαμβάνουν: α) την αναστολή κάποιας αντίδρασης του μεταβολισμού των μικροβίων, β) την παρέμβαση στις λειτουργίες αντιγραφής, μεταγραφής και μετάφρασης του γενετικού υλικού των μικροοργανισμών, γ) την πρόκληση διαταραχών στη λειτουργία της πλασματικής μεμβράνης. Σελίδα 3 από 5

21 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ6. Κατηγορία μικροοργανισμών με αυτά τα χαρακτηριστικά είναι οι ιοί. Δεν υπάρχουν αντιβιοτικά για την καταπολέμηση των ιών, επειδή αυτοί δεν έχουν δικό τους μεταβολισμό, αφού αποτελούν υποχρεωτικά ενδοκυτταρικά παράσιτα. ΘΕΜΑ Δ Δ1. Χημικές ουσίες, που απελευθερώνονται είτε από τραυματισμένα κύτταρα είτε από τους μικροοργανισμούς, στην περιοχή ενός τραύματος, προσελκύουν φαγοκύτταρα τα οποία δρουν καταστρέφοντας τους παθογόνους μικροοργανισμούς. Στην περιοχή που εκδηλώνεται φλεγμονώδης αντίδραση, πλάσμα διαχέεται από το αίμα στους γύρω ιστούς, προκαλώντας οίδημα. Το πλάσμα περιέχει αντιμικροβιακές ουσίες οι οποίες ενεργοποιούν τη διαδικασία της φαγοκυττάρωσης. Δ2. α) Στο διάγραμμα για το μικρόβιο Α παρατηρούμε ότι η παραγωγή αντισωμάτων ξεκινά την 7 η μέρα μετά την μόλυνση και προοδευτικά αυξάνεται μεχρι την 10 η οπότε και γίνεται μέγιστη (10 1 ) ενώ μετά την 18 η αρχίζει να μειώνεται και μηδενίζεται την 28 η ημέρα. Στο διάγραμμα για το μικρόβιο Β παρατηρούμε ότι η παραγωγή αντισωμάτων ξεκινά την 2 η μέρα μετά την μόλυνση και προοδευτικά αυξάνεται μεχρι την 14 η οπότε και γίνεται μέγιστη (10 4 ) ενώ μετά αρχίζει να μειώνεται και την 28 η ημέρα παραμένει σε υψηλά επίπεδα. (10 2 ). Δηλαδή για το μικρόβιο Β η παραγωγή αντισωμάτων είναι πιο γρήγορη και η ποσότητα των αντισωμάτων μεγαλύτερη από την αντίστοιχη παραγωγή για το μικρόβιο Α. Η διαφορά αυτή μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι ο οργανισμός του Νίκου για το βακτήριο Α εκδήλωσε πρωτογενή ανοσολογική απόκριση ενώ για το βακτήριο Β εκδήλωσε δευτερογενή ανοσολογική απόκριση. Η καθυστέρηση στην πρωτογενή ανοσολογική απόκριση οφείλεται στο γεγονός ότι απαιτείται διαδικασία αναγνώρισης του αντίγονου από τα Β-λεμφοκύτταρα, Σελίδα 4 από 5

22 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ πολλαπλασιασμός τους και διαφοροποίησης σε πλασματοκύτταρα που θα παράγουν και εκκρίνουν αντισώματα. Η γρήγορη και μεγαλύτερη παραγωγή αντισωμάτων στη δευτερογενή ανοσολογική απόκριση οφείλεται στο γεγονός ότι στην περίπτωση αυτή ενεργοποιήθηκαν τα ειδικά Β-λεμφοκύτταρα μνήμης που παρέμειναν στον οργανισμό από προηγούμενη έκθεση στο αντιγόνο Β. β) Το βακτήριο Α προκάλεσε την ασθένεια γιατί, όπως φαίνεται από το διάγραμμα, ο οργανισμός του Νίκου για το βακτήριο Α εκδήλωσε πρωτογενή ανοσολογική απόκριση. Στην περίπτωση αυτή καθυστερεί η παραγωγή των κατάλληλων αντισωμάτων για την αντιμετώπιση του αντιγόνου και προλαβαίνουν να εμφανιστούν συμπτώματα της ασθένειας που αυτό προκαλεί. Το βακτήριο Β δεν μπορεί να προκάλεσε την ασθένεια γιατί όπως φαίνεται από το διάγραμμα, ο οργανισμός του Νίκου για το βακτήριο Β εκδήλωσε δευτερογενή ανοσολογική απόκριση, δηλαδή ο Νίκος είχε προηγουμένως επανεκτεθεί στο συγκεκριμένο αντιγόνο. Στην περίπτωση αυτή ενεργοποιήθηκαν τα ειδικά Β-λεμφοκύτταρα μνήμης που παρήχθησαν στον οργανισμό από την προηγούμενη έκθεση στο αντιγόνο Β. Ξεκίνησε επομένως αμέσως η παραγωγή και έκκριση αντισωμάτων και έτσι δεν πρόλαβαν να εμφανιστούν συμπτώματα της ασθένειας. γ) Τα αντισώματα που ελευθερώνονται από τα πλασματοκύτταρα στο αίμα και στη λέμφο, αντιδρούν με το αντιγόνο και το εξουδετερώνουν. Πιο συγκεκριμένα, η σύνδεση αντιγόνου-αντισώματος έχει ως αποτέλεσμα: την ενεργοποίηση του συμπληρώματος με αποτέλεσμα την εξουδετέρωση του μικροοργανισμού την αδρανοποίηση των παραγόμενων, από τους εισερχόμενους μικροοργανισμούς, τοξινών και την αναγνώριση του μικροοργανισμού από τα μακροφάγα με σκοπό την ολοκληρωτική του καταστροφή. Δ3. α) Ο ορός είναι παρασκεύασμα που περιέχει έτοιμα αντισώματα τα οποία έχουν παραχθεί σε κάποιο άλλο άτομο ή ζώο. β) Ο ορός (παθητική ανοσία) έχει άμεση δράση αλλά παροδική διάρκεια. Επομένως, η πριν μερικά χρόνια χορήγηση αντισωμάτων δεν θα έχει δράση στα μικρόβια Α και Β. Σελίδα 5 από 5

23 2 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. δ Α3. δ Α4. α Α5. γ ΘΕΜΑ Β Β1. 1. Οι παραγωγοί είναι οι οργανισμοί που φωτοσυνθέτουν, έχουν δηλαδή την ικανότητα να δεσμεύουν την ηλιακή ενέργεια και να την αξιοποιούν για την παραγωγή γλυκόζης και άλλων υδατανθράκων από απλά ανόργανα μόρια (διοξείδιο του άνθρακα και νερό). Στους παραγωγούς, που χαρακτηρίζονται και ως αυτότροφοι οργανισμοί, διότι παράγουν οι ίδιοι τις χημικές ουσίες από τις οποίες εξασφαλίζεται η απαραίτητη ενέργεια για την επιβίωσή τους, υπάγονται οι πολυκύτταροι φυτικοί οργανισμοί, τα φύκη και τα κυανοβακτήρια. 2. Μια τροφική πυραμίδα αποτελείται από τροφικά επίπεδα (επάλληλα ορθογώνια), σε καθένα από τα οποία περιλαμβάνονται όλοι οι οργανισμοί που τρέφονται απέχοντας «ίδιο αριθμό βημάτων» από τον ήλιο. 3. Πληθυσμό αποτελούν οι οργανισμοί ενός οικοσυστήματος που ανήκουν στο ίδιο είδος. Β2. Στους αποικοδομητές ανήκουν τα βακτήρια του εδάφους και οι μύκητες που τρέφονται με τη νεκρή οργανική ύλη (φύλλα, καρπούς, απεκκρίσεις, τρίχες, σώματα νεκρών οργανισμών). Οι αποικοδομητές παίζουν σπουδαίο ρόλο στη λειτουργία του οικοσυστήματος, καθώς μετατρέπουν την νεκρή οργανική ύλη σε ανόργανη, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί εκ νέου από τους φυτικούς οργανισμούς. Β3. Οι αβιοτικοί παράγοντες ενός οικοσυστήματος βρίσκονται σε συνεχή αλληλεπίδραση με τους βιοτικούς και καθορίζουν τη φύση του αλλά και τη λειτουργία του. Για παράδειγμα, το πόσο διαθέσιμο είναι το νερό σε ένα οικοσύστημα καθορίζει την ποικιλία των οργανισμών που ζουν σ' αυτό αλλά και τις μεταξύ τους σχέσεις. Αν, για παράδειγμα, η βροχόπτωση σε μια περιοχή είναι Σελίδα 1 από 5

24 2 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ μεγάλη, ευνοείται η αύξηση του πληθυσμού των διαφορετικών φυτικών ειδών και κατ' επέκταση η αύξηση του πληθυσμού των φυτοφάγων ζώων. ΘΕΜΑ Γ Γ1. Τροφικό πλέγμα είναι το δίκτυο, που απεικονίζει το σύνολο των τροφικών σχέσεων (αλυσίδων) μεταξύ των οργανισμών ενός οικοσυστήματος. Οι τροφικές αλυσίδες αποτελούν μέρος των πολύπλοκων τροφικών σχέσεων που παρουσιάζει ένα τροφικό πλέγμα. Οι πληροφορίες που μπορούμε να αντλήσουμε μελετώντας ένα τροφικό πλέγμα είναι: 1. τα είδη των πληθυσμών που συνθέτουν τη βιοκοινότητα ενός οικοσυστήματος 2. Οι ποιοτικές τροφικές σχέσεις που παρουσιάζονται μεταξύ των διαφορετικών ειδών οργανισμών δηλ. οι εναλλακτικές επιλογές τροφής που έχει ένας καταναλωτής 3. Ο αριθμός των τροφικών αλυσίδων 4. Η σταθερότητα του οικοσυστήματος (από 1, 3) 5. Οι μεταβολές που επιφέρει μια διαταραχή στους πληθυσμούς των διαφορετικών ειδών του οικοσυστήματος (αύξηση, μείωση ή εξαφάνιση). Γ2. Αλυσίδα Π Κ 1 Κ 2 Κ 3 Κ Σελίδα 2 από 5

25 2 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ3. Ο οργανισμός 3 θα υπεραυξηθεί λόγω απουσίας καταναλωτών (εξαφάνιση του 7). Οι οργανισμοί 13 και 17 θα οδηγηθούν σε εξαφάνιση επειδή έχουν άμεση και αποκλειστική τροφική εξάρτηση από τον 7. Ο οργανισμός 8 θα μειωθεί, επειδή, μετά την εξαφάνιση του 7, θα περιοριστούν οι τροφικές επιλογές του 12, οπότε την τροφή του 12 θα αποτελούν πλέον ο 8 και ο 4. Γ4. Οι καταναλωτές, ανάλογα με «τον αριθμό των βημάτων» που τους χωρίζουν από τους παραγωγούς, διακρίνονται σε: καταναλωτές πρώτης τάξης, που είναι τα φυτοφάγα ζώα, καταναλωτές δεύτερης τάξης, που είναι τα σαρκοφάγα ζώα τα οποία τρέφονται με φυτοφάγα, καταναλωτές τρίτης τάξης, που είναι τα σαρκοφάγα τα οποία τρέφονται με άλλα σαρκοφάγα. Όπως προκύπτει από τις αλυσίδες 3, 7, 9 και 4, 8, 10, 14 οι οργανισμοί 15 και 16 συμπεριφέρονται ταυτόχρονα και ως καταναλωτές 2ης και ως καταναλωτές 3ης τάξης. ΘΕΜΑ Δ Δ1. α Έχει υπολογιστεί ότι μόνο το 10% περίπου της ενέργειας ενός τροφικού επιπέδου περνάει στο επόμενο, καθώς το 90% της ενέργειας χάνεται. Σε γενικές γραμμές, η ίδια πτωτική τάση (της τάξης του 90%) που παρουσιάζεται στις τροφικές πυραμίδες ενέργειας εμφανίζεται και στις τροφικές πυραμίδες βιομάζας, καθώς, όταν μειώνεται η ενέργεια που προσλαμβάνει κάθε τροφικό επίπεδο από το προηγούμενό του, είναι λογικό να μειώνεται και η ποσότητα της οργανικής ύλης που μπορούν να συνθέσουν οι οργανισμοί του και συνεπώς μειώνεται η βιομάζα του. ΕΙΔΟΣ Καταναλωτές 3 ης τάξης Καταναλωτές 2 ης τάξης Καταναλωτές 1 ης τάξης ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕΣΗ ΞΗΡΗ ΜΑΖΑ ΑΤΟΜΟΥ (Μέσο βάρος ανά άτομο) ΒΙΟΜΑΖΑ g 50 * 200= g=10 Kg Kg Kg Σελίδα 3 από 5

26 2 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Παραγωγοί Kg πυραμίδα πληθυσμού Πυραμίδα Βιομάζας β. Το εμβαδόν που δίνεται σε κάθε ορθογώνιο είναι ανάλογο με το μέγεθος της μεταβλητής που απεικονίζεται στο συγκεκριμένο τροφικό επίπεδο. Παρατηρώ ότι παραπάνω τροφικές πυραμίδες πληθυσμού και βιομάζας εμφανίζουν πτωτική τάση από τροφικό επίπεδο σε τροφικό επίπεδο. Οι τροφικές πυραμίδες πληθυσμού δεν είναι ανεστραμμένες και επομένως δεν υπάρχουν ενδείξεις για παρασιτικές τροφικές σχέσεις στο οικοσύστημα. Δ2. α. Έχει υπολογιστεί ότι μόνο το 10% περίπου της ενέργειας ενός τροφικού επιπέδου περνάει στο επόμενο, καθώς το 90% της ενέργειας χάνεται. Επομένως όταν η ενέργεια του 3 ου τροφικού επιπέδου είναι KJ, η ενέργεια του 4 ου τροφικού επιπέδου θα είναι 5000 KJ, η ενέργεια του 2 ου τροφικού επιπέδου θα είναι KJ (το 10% της ενέργειας του προηγούμενου τροφικού επιπέδου: Ε 3ου επιπέδου = (10/100).Ε 2ου επιπέδου και Ε 2ου επιπέδου= (100/10). Ε 3ου επιπέδου ). Ομοίως η ενέργεια του 1 ου επιπέδου θα είναι KJ. ΕΙΔΟΣ ΤΡΟΦΙΚΌ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Καταναλωτές 3 ης τάξης Καταναλωτές 2 ης τάξης Καταναλωτές 1 ης τάξης 4 Ο KJ 3 Ο KJ 2 Ο KJ Παραγωγοί 1 Ο KJ Σελίδα 4 από 5

27 2 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ β. Η ενέργεια που χάνεται θα είναι KJ KJ= KJ Δ3. Έχει υπολογιστεί ότι μόνο το 10% περίπου της ενέργειας ενός τροφικού επιπέδου περνάει στο επόμενο, καθώς το 90% της ενέργειας χάνεται. Αυτό οφείλεται στο ότι: Ένα μέρος της χημικής ενέργειας μετατρέπεται με την κυτταρική αναπνοή σε μη αξιοποιήσιμες μορφές ενέργειας (π.χ. θερμότητα). Δεν τρώγονται όλοι οι οργανισμοί. Ορισμένοι οργανισμοί πεθαίνουν. Ένα μέρος της οργανικής ύλης αποβάλλεται με τα κόπρανα, τα οποία αποικοδομούνται. Δ4. Η κατάταξη των καταναλωτών στα τροφικά επίπεδα επηρεάζεται από την ηλικία των οργανισμών (στάδιο της ζωής τους) και την εποχή, επειδή: Οι διατροφικές προτιμήσεις κάποιων οργανισμών αλλάζουν ανάλογα με το στάδιο της ζωής τους. Για παράδειγμα, ο βάτραχος στο στάδιο του γυρίνου είναι φυτοφάγος, ενώ, όταν μεταμορφωθεί σε ώριμο βάτραχο, γίνεται εντομοφάγος. Υπάρχουν οργανισμοί που μπορούν να αλλάζουν τις διατροφικές τους συνήθειες ανάλογα με την εποχή (π.χ. αλεπού). Σελίδα 5 από 5

28 3 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: δ Το βενζοπυρένιο ανήκει στους υδρογονάνθρακες. Οι υδρογονάνθρακες, μαζί με τα οξείδια του αζώτου και το μονοξείδιο του άνθρακα, αποτελούν πρωτογενείς ρύπους. Α2. ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: α Διαπνοή είναι η απομάκρυνση του νερού μέσω των στομάτων, δηλαδή πόρων της επιδερμίδας των φύλλων (τα οποία ανοίγουν προκειμένου να γίνει η ανταλλαγή των αερίων της φωτοσύνθεσης και της αναπνοής). Α3. ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: δ Το μέγεθος και τα όρια του οικοσυστήματος καθορίζονται κάθε φορά από τον ερευνητή που το μελετά. Η πόλη είναι ένα ετερότροφο οικοσύστημα. Α4. ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: γ Αυτότροφα χαρακτηρίζονται τα οικοσυστήματα που εισάγουν την ενέργεια που είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της δομής τους με τη μορφή ηλιακής ακτινοβολίας. Α5. ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: β Τα οξείδια του αζώτου παράγονται κυρίως από την καύση υγρών καυσίμων. Παράγονται από τις μηχανές εσωτερικής καύσης αυτοκινήτων, αεροπλάνων και εργοστασίων και αποτελούν πρωτογενείς ρύπους. ΘΕΜΑ Β Β1. 1. Βιόσφαιρα ονομάζεται το τμήμα του φλοιού της Γης και της ατμόσφαιρας που επιτρέπει την ύπαρξη ζωής. 2. Είναι η πυραμίδα που απεικονίζει τη μεταβολή της βιομάζας (δηλαδή της ξηρής μάζας των οργανισμών ανά μονάδα επιφάνειας) από το ένα τροφικό επίπεδο ενός οικοσυστήματος στο άλλο. 3. Ανεστραμμένη τροφική πυραμίδα είναι μια τροφική πυραμίδα πληθυσμού, στην οποία ο πληθυσμός των ανώτερων επιπέδων γίνεται ολοένα μεγαλύτερος από τον πληθυσμό των κατώτερων, επειδή στο οικοσύστημα υπάρχον παρασιτικές τροφικές σχέσεις. Σελίδα 1 από 4

29 3 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β2. Η βιολογική αζωτοδέσμευση πραγματοποιείται από ελεύθερους ή συμβιωτικούς μικροοργανισμούς. Τα σημαντικότερα αζωτοδεσμευτικά βακτήρια είναι αυτά που ζουν συμβιωτικά στις ρίζες των ψυχανθών (όπως είναι το τριφύλλι, η μπιζελιά, η φασολιά, η φακή, η σόγια), σε ειδικά εξογκώματα που λέγονται φυμάτια. Αυτά τα βακτήρια έχουν την ικανότητα να δεσμεύουν το ατμοσφαιρικό άζωτο και να το μετατρέπουν σε νιτρικά ιόντα, τα οποία μπορούν να απορροφηθούν από τα ψυχανθή. Για αυτό το λόγο, άλλωστε, τα όσπρια είναι πλούσια σε πρωτεϊνες. Η βιολογική αζωτοδέμευση κατέχει το 90% της συνολικής αζωτοδέσμευσης. Την ιδιότητα των ψυχανθών να φέρουν στις ρίζες τους αζωτοδεσμευτικά βακτήρια αξιοποιεί η παραδοσιακή αγροτική πρακτική της αμειψισποράς, δηλαδή η εναλλαγή των καλλιεργούμενων σιτηρών με ψυχανθή. Β3. Η απαρχή της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα έγινε από τότε που ο άνθρωπος των σπηλαίων ανακάλυψε τη φωτιά. Η συστηματική όμως επιβάρυνση της ατμόσφαιρας ξεκίνησε κατά τη Βιομηχανική Επανάσταση με την εντατική καύση ορυκτών καυσίμων (γαιανθράκων και πετρελαίου). Η επιβάρυνση αυτή υποβοηθήθηκε από την ανέγερση μεγάλων βιομηχανικών μονάδων στις πόλεις, σε συνδυασμό με την αλματώδη αύξηση του ανθρώπινου πληθυσμού και τη συγκέντρωσή του σ' αυτές. Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα η κατάσταση επιδεινώθηκε με τη συνεχιζόμενη εκπομπή αέριων βιομηχανικών ρύπων και με τη μαζική χρήση του αυτοκινήτου. Στις περισσότερες περιπτώσεις κριτήριο για την απειλή που συνιστά ένας ρύπος για το περιβάλλον δεν είναι τόσο η ποιότητά του όσο ο ρυθμός με τον οποίο προστίθεται σε ένα οικοσύστημα. Για τον λόγο αυτό είναι δυνατό μια αβλαβής σε μικρές συγκεντρώσεις ουσία να καταστεί απειλητική, αν ο ρυθμός εισαγωγής της στο οικοσύστημα είναι μεγαλύτερος από το ρυθμό απομάκρυνσης ή αδρανοποίησής της από τους ειδικούς μηχανισμούς αποκατάστασης της ισορροπίας που διαθέτουν όλα τα οικοσυστήματα. Ανάλογα, είναι δυνατόν μια τοξική ουσία να είναι ανίκανη να προκαλέσει σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αν απομακρύνεται ή αδρανοποιείται με μεγαλύτερο ρυθμό από ό,τι εισάγεται στο οικοσύστημα. ΘΕΜΑ Γ Γ1. Η περιοχή της Ροδόπης χαρακτηρίζεται από άφθονες βροχοπτώσεις. Ο παράγοντας αυτός είναι καθοριστικός για τη φυσιογνωμία του οικοσυστήματος, μιας και η διαθεσιμότητα του νερού σε ένα οικοσύστημα καθορίζει την ποικιλία των οργανισμών που ζουν σε αυτό, αλλά και τις μεταξύ τους σχέσεις. Αν, για Σελίδα 2 από 4

30 3 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ παράδειγμα, η βροχόπτωση σε μια περιοχή είναι μεγάλη, ευνοείται η αύξηση του πληθυσμού των διαφορετικών φυτικών ειδών, και κατ επέκταση η αύξηση του πληθυσμού των φυτοφάγων ζώων. Γ2. Οι περισσότερες περιοχές της Ελλάδας έχουν μεσογειακό κλίμα. Το μεσογειακό κλίμα χαρακτηρίζεται από την αλληλοδιαδοχή ενός υγρού και σχετικά ήπιου θερμοκρασιακά χειμώνα με ένα θερμό και ξηρό καλοκαίρι, που ευνοεί την εκδήλωση της φωτιάς, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, της μεγάλης ξηρασίας και της συσσώρευσης μη αποικοδομημένων ξερών φύλλων στο έδαφος. Γ3. Το νερό που πέφτει στην οροσειρά της Ροδόπης μπορεί: -Να εξατμιστεί. -Να εισχωρήσει στο υπέδαφος και στο σύστημα των υπογείων υδάτων -Να προσληφθεί από τα φυτά και να απομακρυνθεί με τη διαπνοή -Να απομακρυνθεί με την επιφανειακή απορροή από το χερσαίο περιβάλλον. Γ4. Τα φυτά παίζουν καθοριστικό ρόλο στην απορρόφηση του νερού από το έδαφος. Αν αφαιρεθεί η βλάστηση, ο όγκος του επιφανειακού νερού αυξάνεται (σε μικρές λεκάνες απορροής πάνω από 200%). Το νερό αυτό θα καταλήξει στη θάλασσα, ενώ αν είχε διεισδύσει στο έδαφος, θα είχε αποδοθεί πίσω στην ατμόσφαιρα με τη διαπνοή. ΘΕΜΑ Δ Δ1. 1. Το τροφικό επίπεδο είναι ένα ορθογώνιο στο περιλαμβάνονται όλοι οι οργανισμοί που τρέφονται απέχοντας τον «ίδιο αριθμό βημάτων» από τον ήλιο. Πολλά επάλληλα τέτοια ορθογώνια σχηματίζουν μια τροφική πυραμίδα. 2. Υπάρχουν οργανισμοί που αλλάζουν τις διατροφικές στους συνήθειες ανάλογα με την εποχή (όπως η αλεπού) κι άλλοι που αλλάζουν προτιμήσεις ανάλογα με το στάδιο της ζωής τους (όπως ο βάτραχος που στο στάδιο του γυρίνου είναι φυτοφάγος, ενώ όταν μεταμορφωθεί σε ενήλικο άτομο γίνεται εντομοφάγος). Δ2. 1. Στο συγκεκριμένο οικοσύστημα παρατηρείται μια μεγάλη ποικιλία διαφορετικών ειδών οργανισμών. Επομένως χαρακτηρίζεται από υψηλή ποικιλότητα. Η υψηλή ποικιλότητα, αν και φαινομενικά θα έπρεπε να αντιβαίνει στην ισορροπία ενός οικοσυστήματος, καθώς θα ήταν αναμενόμενο οι πιο απλές δομές να είναι και πιο σταθερές, στην πραγματικότητα την ενισχύει: όσο μεγαλύτερη ποικιλότητα έχει ένα οικοσύστημα, τόσο πιο ισορροπημένο είναι. Αυτό συμβαίνει, γιατί τα οικοσυστήματα με μεγαλύτερη ποικιλότητα παρουσιάζουν και μεγαλύτερη ποικιλία σχέσεων μεταξύ των βιοτικών Σελίδα 3 από 4

31 3 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ παραγόντων τους. Έτσι, όποτε μια μεταβολή διαταράσσει την ισορροπία τους, υπάρχουν αρκετοί διαθέσιμοι μηχανισμοί αυτορρύθμισης που την αποκαθιστούν. 2. Ο πρώτος οργανισμός που θα απειληθεί με εξαφάνιση είναι ο χρυσαετός. Επειδή ο οργανισμός αυτός βρίσκεται στην κορυφή της τροφικής πυραμίδας, σε αυτόν θα φτάνουν τα μικρότερα ποσά τροφής και ενέργειας (μιας και μόνο το 10% της ενέργειας ενός τροφικού επιπέδου περνά στο επόμενο). Επομένως, αν μια πυρκαγιά μειώσει τη διαθέσιμη βιομάζα στο τροφικό επίπεδο των παραγωγών, θα μειωθεί αναλογικά και η ενέργεια που θα προσλαμβάνει κάθε τροφικό επίπεδο από το προηγούμενό του. Άρα, οι πρώτοι οργανισμοί που η ενέργεια που θα προσλαμβάνουν ενδεχομένως να μην επαρκεί για την συντήρηση του τροφικού τους επιπέδου, θα είναι οι κορυφαίοι καταναλωτές. Δ3. 1. Τα νερά που ρέουν επιφανειακά απομακρύνουν και θρεπτικά συστατικά τα οποία με μακροχρόνιες διαδικασίες γίνονται διαθέσιμα στους οργανισμούς. Αυτά τα συστατικά καταλήγουν τελικά στους υδάτινους αποδέκτες. Για αυτό το λόγο τα δέλτα των ποταμών εμφανίζουν πολύ υψηλή παραγωγικότητα. 2. Τα εντομοκτόνα και τα ραδιενεργά απόβλητα αποτελούν μη βιοδιασπώμενες ουσίες. Το φαινόμενο κατά το οποίο αυξάνεται η συγκέντρωση τοξικών χημικών ουσιών στους ιστούς των οργανισμών καθώς προχωρούμε κατά μήκος της τροφικής αλυσίδας ονομάζεται βιοσυσσώρευση. 3. Η τροφική αλυσίδα που δημιουργείται είναι : φωτοσυνθετικοί οργανισμοί ζωοπλαγκτόν ψάρια παρυδάτια πουλιά. Στην αλυσίδα αυτή τα παρυδάτια πουλιά είναι οι κορυφαίοι καταναλωτές. Η βιομάζα των παρυδάτιων πουλιών που ζουν στο δέλτα είναι ίση με Kg=10000 Kg. Αφού σε 1 Kg βιομάζας τους ανιχνεύτηκε 1μg ραδιενεργού ουρανίου, τότε στα kg βιομάζας θα υπάρχει ποσότητα ουρανίου ίση με μg=10000μg. Η συσσώρευση, όμως τέτοιων ουσιών στους ιστούς των κορυφαίων καταναλωτών οφείλεται στο ότι οι ουσίες αυτές, όταν περνούν από τον ένα κρίκο της τροφικής αλυσίδας στον επόμενο, δεν διασπώνται από τους οργανισμούς, δεν μεταβολίζονται και δεν αποβάλλονται με τις απεκκρίσεις τους. Επομένως, καθώς η ουσία θα έχει μεταφερθεί αναλλοίωτη κατά μήκος της παραπάνω τροφικής αλυσίδας, η ποσότητα της στο τροφικό επίπεδο των ψαριών θα είναι η ίδια με αυτήν που θεωρητικά ανιχνεύτηκε στα παρυδάτια πουλιά, δηλαδή ίση με μg. Σελίδα 4 από 4

32 4 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. α. Α2. α. Α3. γ. Α4. β. Α5. β. ΘΕΜΑ Β Β1. Η άποψη του Λαμάρκ ήταν ότι η άβια ύλη παράγει ατελείς μορφές ζωής, οι οποίες εξελίσσονται σε συνθετότερες εξαιτίας μιας έμφυτης τάσης των όντων για συνεχή πρόοδο. Κατά τη διάρκεια μεγάλων χρονικών περιόδων οι πρωτόγονοι οργανισμοί μετατρέπονται σταδιακά, κατά μήκος μιας «νοητής φυσικής κλίμακας», σε πιο εξελιγμένους, με τη βοήθεια μιας εσωτερικής δύναμης, η οποία στοχεύει στη βελτίωσή τους. Β2. Ο Λαμάρκ πίστευε επίσης ότι οι αλλαγές στο περιβάλλον δημιουργούν νέες συνήθειες στα ζώα, με αποτέλεσμα αυτά να χρησιμοποιούν περισσότερο κάποια όργανά τους ή, αντίθετα, να μην τα χρησιμοποιούν καθόλου. Σύμφωνα με την αρχή της χρήσης και της αχρησίας, τα όργανα ενός ζώου που βοηθούν στην προσαρμογή του στο περιβάλλον χρησιμοποιούνται από αυτό περισσότερο, αναπτύσσονται και μεγαλώνουν, ενώ τα όργανα εκείνα που δε συμβάλλουν στην προσαρμογή του περιπίπτουν σε αχρησία, ατροφούν και εξαφανίζονται. Μ' αυτό τον τρόπο τα ζώα αποκτούν νέα χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια της ζωής τους. O Λαμάρκ πίστευε ότι τα επίκτητα αυτά χαρακτηριστικά κληροδοτούνται στη συνέχεια στους απογόνους. Έτσι, με την πάροδο του χρόνου, συσσωρεύονται πολλές αλλαγές οι οποίες οδηγούν στη δημιουργία ενός είδους που είναι διαφορετικό από το αρχικό. Β3. Πολυάριθμα πειράματα έχουν αποτύχει να αποδείξουν μέχρι σήμερα την κληρονόμηση των επίκτητων χαρακτηριστικών. Η εξήγηση επομένως της εξέλιξης των ειδών με την κληρονόμηση των επίκτητων χαρακτηριστικών δεν είναι αποδεκτή. Σελίδα 1 από 4

33 4 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Γ Γ1. Η ιδέα της εξέλιξης είχε υποστηριχθεί και από άλλους στοχαστές που προηγήθηκαν του Δαρβίνου. Ο Δαρβίνος όμως τη διατύπωσε με επιστημονικούς όρους και επίσης υπέδειξε το μηχανισμό με τον οποίο αυτή συμβαίνει (φυσική επιλογή). Γ2. Οι παρατηρήσεις που οδήγησαν το Δαρβίνο στο συμπέρασμα ότι μεταξύ των οργανισμών πραγματοποιείται ένας αγώνας επιβίωσης ήταν: Παρατήρηση 1. Οι πληθυσμοί των διάφορων ειδών τείνουν να αυξάνονται από γενιά σε γενιά με ρυθμό γεωμετρικής προόδου. Παρατήρηση 2. Αν εξαιρεθούν οι εποχικές διακυμάνσεις, τα μεγέθη των πληθυσμών παραμένουν σχετικά σταθερά. Γ3. Η διαδικασία με την οποία οι οργανισμοί που είναι περισσότερο προσαρμοσμένοι στο περιβάλλον τους επιβιώνουν και αναπαράγονται περισσότερο από τους λιγότερο προσαρμοσμένους ονομάστηκε από τον Κάρολο Δαρβίνο φυσική επιλογή. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε σε αντιδιαστολή με την τεχνητή επιλογή την οποία κάνει ο άνθρωπος κάθε φορά που επιλέγει τα καταλληλότερα ζώα (ή φυτά) ή αυτά που έχουν οικονομικό ενδιαφέρον, προκειμένου να παραγάγει απογόνους με επιθυμητά χαρακτηριστικά. Η θεωρία του Δαρβίνου προσέφερε μια απλή αλλά πειστική εξήγηση για την ποικιλία των ειδών στη Γη. Επειδή οι διάφορες περιοχές έχουν διαφορετικές συνθήκες και διαφορετικές ευκαιρίες επιβίωσης, διαφορετικοί οργανισμοί επιλέγονται από τη φυσική επιλογή ως οι πιο προσαρμοσμένοι στο συγκεκριμένο περιβάλλον. ΘΕΜΑ Δ Δ1. Η μελέτη των οργανισμών θα ήταν αδύνατη χωρίς τη συλλογή, την κατάταξη και τη σύγκρισή τους. Ωστόσο, η ταξινόμηση των οργανισμών, εκτός του ότι διευκολύνει τη μελέτη τους, αντανακλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτοί έχουν εξελιχθεί. Τον λύκο και τον σκύλο τους κατατάσσουμε σε διαφορετικό είδος με βάση το κριτήριο της δυνατότητας αναπαραγωγής με άλλο άτομο, που ονομάζεται μειξιολογικό κριτήριο. (Το είδος περιλαμβάνει το σύνολο των διαφορετικών πληθυσμών ή, με άλλα λόγια, το σύνολο όλων των οργανισμών που μπορούν να αναπαραχθούν μεταξύ τους και να αποκτήσουν γόνιμους απογόνους). Σελίδα 2 από 4

34 4 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Τη λεοπάρδαλη και τον λύκο τους κατατάσσουμε στην ίδια τάξη με βάση το τυπολογικό κριτήριο που αποτελεί επινόηση του Σουηδού φυσιοδίφη Λινναίου. Με βάση το τυπολογικό κριτήριο έχει ταξινομηθεί το σύνολο των διαφορετικών οργανισμών του πλανήτη και έχει γίνει δυνατή η συγκρότηση ευρύτερων ταξινομικών βαθμίδων πέρα από το είδος. Στο δέντρο απεικονίζονται 4 διαφορετικά γένη και 3 διαφορετικές οικογένειες. Δ2. Το φυλογενετικό δέντρο απεικονίζει τη εξελικτική ιστορία ενός οργανισμού και τις εξελικτικές σχέσεις μεταξύ των οργανισμών από το παρελθόν μέχρι σήμερα. Όσο πρόσφατος είναι ο κοινός πρόγονος δυο οργανισμών τόσο μεγαλύτερη η φυλογενετική συγγένεια των οργανισμών. Όσο πιο μακρινός είναι ο κοινός πρόγονος δυο οργανισμών τόσο μικρότερη είναι η φυλογενετική συγγένεια των οργανισμών. Σύμφωνα με τα παραπάνω: i) Ο σκύλος και ο λύκος έχουν κοινό πρόγονο (1), που έζησε πρόσφατα (φαίνεταi από το σημείο τομής των κλάδων τους), συνεπώς είναι περισσότερο συγγενικοί και γι αυτό τοποθετούνται στο ίδιο γένος. ii) Ο κοινός πρόγονος της λεοπάρδαλης και του λύκου είναι ο (6) όπως φαίνεται από το σημείο τομής των κλάδων τους. iii) Περισσότερες ομοιότητες μεταξύ τους παρουσιάζουν ο λύκος και η βίδρα γιατί όπως φαίνεται από το σημείο τομής των κλάδων τους, ο κοινός πρόγονος τους (5) έζησε πιο πρόσφατα από ότι ο κοινός πρόγονος (6) της λεοπάρδαλης και της βίδρας. Δ3. Στο φυλογενετικό δέντρο των κουνουπιών, υπήρχαν έντομα με μεγάλη ποικιλία χαρακτηριστικών. Πριν από τη χρήση των συγκεκριμένων εντομοκτόνων υπήρχαν και άτομα με μικρή ή μεγάλη ανθεκτικότητα στα συγκεκριμένα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα. Όταν άρχισε η συστηματική χρήση των οργανοφωσφορικών εντομοκτόνων, η δράση της φυσικής επιλογής ευνόησε το κουνούπια που μπορούσαν να διασπάσουν τα συγκεκριμένα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα. Όσα κουνούπια είχαν υψηλά επίπεδα του ενζύμου που διασπά τα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα είχαν προσαρμοστικό πλεονέκτημα. Έτσι βαθμιαία άρχισαν να επικρατούν αριθμητικά, καθώς επιβίωναν περισσότερο και μεταβίβαζαν με μεγαλύτερη συχνότητα το χαρακτηριστικό τους στις επόμενες γενιές από τα υπόλοιπα άτομα. Αντίθετα όσα κουνούπια είχαν χαμηλά επίπεδα του ενζύμου, που διασπά τα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα δεν είχαν προσαρμοστικό πλεονέκτημα καθώς πέθαιναν με τη χρήση του εντομοκτόνου. Η φυσική επιλογή έδρασε ευνοώντας από τα υπάρχοντα κληρονομήσιμα χαρακτηριστικά εκείνο που προσέδιδε μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης στο Σελίδα 3 από 4

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας. α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά Τ λεμφοκύτταρα γ. πλασματοκύτταρα δ. μακροφάγα Μονάδες 5

Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας. α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά Τ λεμφοκύτταρα γ. πλασματοκύτταρα δ. μακροφάγα Μονάδες 5 Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας ΘΕΜΑ 1ο Να κυκλώσετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1. Μεγάλες ποσότητες ανοσοσφαιρινών εκκρίνονται από τα: α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά

Διαβάστε περισσότερα

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1 γ Α2 α Α3 α Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1) Το οικοσύστηµα είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ 3η εξεταστική περίοδος από 29/03/15 έως 19/04/15 γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμο καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Ένας άνθρωπος μολύνθηκε από ένα παθογόνο βακτήριο και δεν εμφάνισε συμπτώματα ασθένειας. Πιθανολογείστε τους λόγους που μπορεί να οφείλεται αυτό. 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή

Διαβάστε περισσότερα

Α5. Ο γίββωνας και ο άνθρωπος κατατάσσονται σε Α. κοινό είδος Β. κοινό γένος Γ. κοινή οικογένεια Δ. κοινή τάξη ΜΟΝΑΔΕΣ 25

Α5. Ο γίββωνας και ο άνθρωπος κατατάσσονται σε Α. κοινό είδος Β. κοινό γένος Γ. κοινή οικογένεια Δ. κοινή τάξη ΜΟΝΑΔΕΣ 25 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΚΥΡΙΑΚΗ 05/04/2015 ΕΞΕΤΑΣΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΔΕΚΑ (10) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΡΟΦΙΚΑ ΠΛΕΓΜΑΤΑ-ΑΛΥΣΙΔΕΣ-ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ 1. Αντλώντας στοιχεία από το διπλανό τροφικό πλέγμα να βρεθούν τα εξής: α. Πόσες και ποιες τροφικές αλυσίδες δημιουργούνται;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο ΜΑΪΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α. Θέμα Β. ασθενειών. ν. περιβάλλον. βλαπτικές

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο ΜΑΪΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α. Θέμα Β. ασθενειών. ν. περιβάλλον. βλαπτικές Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α Θέμα Β. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις στα θέματα βιολογίας γενικής παιδείας 2015

Απαντήσεις στα θέματα βιολογίας γενικής παιδείας 2015 Απαντήσεις στα θέματα βιολογίας γενικής παιδείας 2015 Θέμα Α Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ Θέμα Β Β1. Β2. 1. Β 2. Α 3. Α 4. Β 5. Β 6. Α 7. Α 8. Β Το γενετικό υλικό ενός ιού διαθέτει πληροφορίες : α) Για

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ Βιολογία ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1 5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 8 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Α1 - γ, Α2 - δ, Α3 - α, Α4 - β, Α5 - α ΘΕΜΑ Β ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1. Παθογόνα

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 20/5/2015 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα 2014 Θέµα Α Α1. Μονάδες 5 Α2. Μονάδες 5 Α3. Μονάδες 5 A4. Μονάδες 5 A5. Μονάδες 5

Προτεινόμενα θέματα 2014 Θέµα Α Α1. Μονάδες 5 Α2. Μονάδες 5 Α3. Μονάδες 5 A4. Μονάδες 5 A5. Μονάδες 5 Προτεινόμενα θέματα 2014 Θέµα Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα:

Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 10 Οκτωβρίου 2010 ΘΕΜΑ 1 ο: Επιλέξτε τη σωστή απάντηση, βάζοντας σε κύκλο το αντίστοιχο γράμμα: 1. Ανήκουν στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Α. το τοξόπλασμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013 Αθήνα, 20/5/2013 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. RNA. 9. 10. 21

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. RNA. 9. 10. 21 36,6-5 16/02/2012 6 E. coli 17 18 19 o 16 . 29) 16/02/2012 17 20 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. RNA. 9. 10. 21 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 22 16/02/2012 23 19 20 21 - 16/02/2012 22 44 - - 45 - - + 1 +

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 23 MAΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Ομοιόσταση: η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερές τις συνθήκες του εσωτερικού περιβάλλοντος (θερμοκρασία, συγκεντρώσεις διάφορων συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΛΙΟΥ (ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ) 2003-2013 2003 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΛΙΟΥ (ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ) 2003-2013 2003 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ 1 ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΛΙΟΥ (ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ) 2003-2013 ΘΕΜΑ 1ο 2003 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΘΕΜΑ Α A.1. γ Α.2. α Α.3. β Α.4. β Α.5. δ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΙΟΥ 2000-2013

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΙΟΥ 2000-2013 1 ΘΕΜΑ 1ο ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΙΟΥ 2000-2013 2000 Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Τα φυτά αποκαλούνται ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ επειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ÔÑÉÐÔÕ Ï

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ÔÑÉÐÔÕ Ï ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 Ε_3.Βλ3Γ(ε) ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 7

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Πώς προσαρμόζονται οι οργανισμοί στις αλλαγές του περιβάλλοντος (τροφή, κλίμα κ. ά.); Κληρονομώντας ευνοϊκά

Διαβάστε περισσότερα

1, αν κ το πλήθος των παρατηρήσεων ενός δείγματος. β)τι εκφράζουν η αθροιστική συχνότητα (

1, αν κ το πλήθος των παρατηρήσεων ενός δείγματος. β)τι εκφράζουν η αθροιστική συχνότητα ( ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 09-11-14 ΘΕΜΑ Α Α1. Να αναφέρετε ποιες μεταβλητές ονομάζονται ποσοτικές και σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται. μονάδες 4 Α2.Τι ονομάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. (κίτρινο χρώμα) ( μπλέ χρώμα)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. (κίτρινο χρώμα) ( μπλέ χρώμα) ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το παρόν τεύχος δημιουργήθηκε για να διευκολύνει τους μαθητές στην ΆΜΕΣΗ κατανόηση των απαιτήσεων των πανελληνίων εξετάσεων δίνοντας τους τα θέματα των 15 χρόνων των κανονικών εξετάσεων του Μαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ)

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ) ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. (κίτρινο χρώμα) ( μπλέ χρώμα)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. (κίτρινο χρώμα) ( μπλέ χρώμα) ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το παρόν τεύχος δημιουργήθηκε για να διευκολύνει τους μαθητές στην ΆΜΕΣΗ κατανόηση των απαιτήσεων των πανελληνίων εξετάσεων δίνοντας τους τα θέματα των 14 χρόνων των κανονικών εξετάσεων του Μαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ 1.1-1.3) (10/11/2013)

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ 1.1-1.3) (10/11/2013) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ 1.1-1.3) (1/11/213) ΘΕΜΑ 1 ο Α. Πότε λέμε ότι μια συνάρτηση είναι παραγωγίσιμη σε σημείο x του πεδίου ορισμού της; Β. Να αποδείξετε ότι για f(x)=x

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2001

Βιολογία Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2001 Βιολογία Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Α. Στις ερωτήσεις 1-3, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις ερωτήσεις 1-3, να

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποια διαδικασία ακολουθούμε όταν θέλουμε να βρούμε λύση σε ένα καθημερινό η επιστημονικό πρόβλημα; (σελ 11 Επιστημονική Μέθοδος)

1. Ποια διαδικασία ακολουθούμε όταν θέλουμε να βρούμε λύση σε ένα καθημερινό η επιστημονικό πρόβλημα; (σελ 11 Επιστημονική Μέθοδος) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Εισαγωγή 1. Ποια διαδικασία ακολουθούμε όταν θέλουμε να βρούμε λύση σε ένα καθημερινό η επιστημονικό πρόβλημα; (σελ 11 Επιστημονική Μέθοδος) Κεφάλαιο 1 Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/11/2012

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/11/2012 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/11/2012 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επλέξετε την φράση που συμπληρώνε ορθά κάθε μία από τς ακόλουθες προτάσες: 1. Ο θερμοϋποδοχείς του δέρματος

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) TETAPTH 4 IOYNIOY 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 4.3: Ποιοι μικροοργανισμοί είναι υπεύθυνοι για τις ασθένειες των μαθητών/τριών; 40 Ωραία είναι όλα αυτά που μάθαμε για τους μικροοργανισμούς, μέχρι τώρα. Αλλά ποια συγκεκριμένα μικρόβια είναι

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής:

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής: Περιοδικό: Vivere Τεύχος: 3, Μάρτιος 2004 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΟ ΔΕΡΜΑ Δρ. Des Fernandes (πλαστικός χειρουργός, ιδρυτής της Environ Skin Care και δημιουργός των φαρμακοκαλλυντικών Environ ) Η ακμή είναι μια ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ 2001 - ΟΡΟΣΗΜΟ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ 2001 - ΟΡΟΣΗΜΟ 3 η ΕΚ ΟΣΗ 1 Λέξεις κλειδιά Αντιβιοτικά-Χηµικές ουσίες µε αντιµικροβιακή δράση που παράγονται από βακτήρια, µύκητες και φυτά. Τα αντιβιοτικά δρουν αναστέλλοντας ή παρεµποδίζοντας κάποια ειδική βιοχηµική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου;

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου; ΒΙΟΛΟΓΙΑ 1,Να αντιστοιχίσετε της όρους της αριστερής στήλης με τις προτάσεις της δεξιάς στήλης: α. κυτταρική μεμβράνη 1. πολλαπλασιάζονται με εκβλάστηση β. αμοιβάδα 2.κέντρα παραγωγής ενέργειας γ. μιτοχόνδρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1ο Α. Για τις ημιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Με απλά λόγια... Μικροοργανισμοί υπάρχουν παντού. Στον αέρα που αναπνέουμε, στο χώμα, στο νερό, στην τροφή, μέσα στους ζωντανούς οργανισμούς, στην επιδερμίδα μας, στα φυτά,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε. Μπακέας, 2013 Πηγή: Α. Βαλαβανίδης «Οικοτοξικολογία και Περιβαλλοντική Τοξικολογία», Τµήµα Χηµείας, ΕΚΠΑ, Αθήνα 2007, Κεφ.11. Οι κυριότεροι τοµείς οικοτοξικολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Τάξη : Γ Γυμνασίου Βαθμός : Μάθημα : Βιολογία Ημερομηνία : 4 / 09/ 2009 Υπογραφή καθηγητή :... Διάρκεια : ΟΝΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών 1. Τα φυτά δεσμεύουν την ηλιακή ενέργεια E H 2 O CO 2 χλωροφύλλη σάκχαρα Ηηλιακήενέργεια μετατρέπεται σε χημική ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης. Αν και όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η εκδήλωση που διοργάνωσε το Περιφερειακό Τμήμα Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα