ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ

2 ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ H πηγή των επιχειρησιακών βιβλίων Στόχος μας η ποιότητα των εκδόσεών μας Τα βιβλία μας είναι: Επιστημονικά αναλύουν όλες τις μέχρι σήμερα θεωρίες Σύγχρονα περιλαμβάνουν πρόσφατες έρευνες και εξελίξεις Κατανοητά γραμμένα απλά και εμπλουτισμένα με παραδείγματα Για Έλληνες δεν αποτελούν μετάφραση ξενόγλωσσων βιβλίων και αντικατοπτρίζουν πιστά την ελληνική πραγματικότητα Εκπαιδευτικά προσεγγίζουν μεθοδικά την ύλη και ενθαρρύνουν την ενεργό συμμετοχή του αναγνώστη. Τα βιβλία μας συνοδεύονται με υλικό υποστήριξης για τον καθηγητή που τα διδάσκει. Μια πλήρης λίστα των εκδόσεών μας, υπάρχει στο τέλος του βιβλίου.

3 Κότιος Άγγελος Παυλίδης Γεώργιος Διεθνείς Οικονομικές Κρίσεις Κρίσεις του συστήματος ή της πολιτικής; ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ

4 Κάθε γνήσιο αντίτυπο έχει την υπογραφή του εκδοτικού οίκου Rosili και των συγγραφέων. ΚΟΤΙΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ, / ΠΑΥΛΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Ή ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ; Α έκδοση Copyright 2012 All rights reserved ISBN: Το βιβλίο αυτό εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Rosili Τηλ.: Aπαγορεύεται η αναδημοσίευση ή αναπαραγωγή του παρόντος έργου στο σύνολό του ή τμημάτων του με οποιονδήποτε τρόπο, καθώς και η μετάφραση ή διασκευή του ή εκμετάλλευσή του με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγής έργου λόγου ή τέχνης, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 2121/1993 και της Διεθνούς Σύμβασης Βέρνης-Παρισιού, που κυρώθηκε με τον ν. 100/1975. Επίσης απαγορεύεται η αναπαραγωγή της στοιχειοθεσίας, σελιδοποίησης, εξωφύλλου και γενικότερα της όλης αισθητικής εμφάνισης του βιβλίου, με φωτοτυπικές, ηλεκτρονικές ή οποιεσδήποτε άλλες μεθόδους, σύμφωνα με το άρθρο 51 του ν. 2121/1993.

5 Στους γονείς μας Χαράλαμπο και Βασιλική Κοτίου Δημήτριο και Αθηνά Παυλίδη

6

7 Περιεχόμενα Πρόλογος Εισαγωγή Η έννοια της κρίσης και η σχετική επιστημονική έρευνα Η γένεση, οι συνθήκες και οι βασικοί δίαυλοι μετάδοσης των διεθνών οικονομικών κρίσεων Το πανόραμα των οικονομικών κρίσεων Οι διεθνείς κρίσεις ύφεσης (υφεσιακές κρίσεις) Εννοιολογικοί προσδιορισμοί Εξωγενή και ενδογενή αίτια Κύριες επιπτώσεις Δίαυλοι και δυναμικές διεθνούς μετάδοσης Πολιτικές διαχείρισης των κρίσεων ύφεσης Οι πληθωριστικές κρίσεις Εννοιολογικοί προσδιορισμοί Αίτια και επιπτώσεις του πληθωρισμού Δίαυλοι εξαγωγής και εισαγωγής πληθωρισμού Πολιτικές διαχείρισης των πληθωριστικών κρίσεων Διαρθρωτικές κρίσεις και φούσκες στις αγορές αγαθών Εννοιολογικοί προσδιορισμοί Αίτια των κρίσεων στις αγορές αγαθών Επιπτώσεις των κρίσεων στις αγορές αγαθών Δίαυλοι διεθνούς μετάδοσης των κρίσεων στις αγορές αγαθών Πολιτικές διαχείρισης των κρίσεων στις αγορές αγαθών Οι κρίσεις δημόσιου χρέους Εννοιολογικοί προσδιορισμοί Αίτια της υπερχρέωσης και της κρατικής πτώχευσης Επιπτώσεις της υπερχρέωσης και της πτώχευσης Δίαυλοι διεθνούς μετάδοσης της κρίσης λόγω κρατικής πτώχευσης Πολιτικές διαχείρισης της υπερχρέωσης και της κρατικής πτώχευσης Αδυναμίες στη διαχείριση των κρίσεων λόγω κρατικής πτώχευσης Κ O ΤΙΟΣ AΓΓΕΛΟΣ ΠΑΥΛΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 7

8 2.4.7 Ο ειδικότερος ρόλος του ΔΝΤ και των άλλων διεθνών πιστωτών Προτάσεις για μια αποτελεσματικότερη διαχείριση της κρίσης χρέους Οι συναλλαγματικές κρίσεις Εννοιολογικοί προσδιορισμοί Αίτια των διεθνών συναλλαγματικών κρίσεων Δίαυλοι διεθνούς μετάδοσης των συναλλαγματικών κρίσεων Εμπειρικές μελέτες για την ερμηνεία των συναλλαγματικών κρίσεων Πολιτικές και μέτρα διαχείρισης των συναλλαγματικών κρίσεων Ο ρόλος των εθνικών και διεθνών νομισματικών πολιτικών σε μια παγκοσμιοποιημένη χρηματαγορά: δυνατότητες πρόληψης συναλλαγματικών κρίσεων Οι χρηματοπιστωτικές κρίσεις Τραπεζικές Κρίσεις Ορισμός των τραπεζικών κρίσεων Αίτια των τραπεζικών κρίσεων Επιπτώσεις των τραπεζικών κρίσεων Δίαυλοι διεθνούς μετάδοσης των τραπεζικών κρίσεων Πολιτικές διαχείρισης των τραπεζικών κρίσεων Προτάσεις διαχείρισης των τραπεζικών κρίσεων Χρηματιστηριακές κρίσεις Εννοιολογικοί προσδιορισμοί Τα αίτια των χρηματιστηριακών κρίσεων Επιπτώσεις των χρηματιστηριακών κρίσεων Δίαυλοι διεθνούς μετάδοσης των χρηματιστηριακών κρίσεων Πολιτικές διαχείρισης των χρηματιστηριακών κρίσεων Η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση 2007/ Τα αίτια της κρίσης στις ΗΠΑ και η διεθνής μετάδοση Η πρόκληση ύφεσης στην πραγματική οικονομία Οι επιπτώσεις στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις Οι επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο αγαθών Οι επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο υπηρεσιών Οι επιπτώσεις στις ξένες άμεσες επενδύσεις Οι επιπτώσεις στα ισοζύγια πληρωμών και στις υφιστάμενες διεθνείς ανισορροπίες Οι επιπτώσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες και στους στόχους της Χιλιετίας ΔΙΕΘΝΕI Σ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚE Σ ΚΡI ΣΕΙΣ

9 3.5 Ο ρόλος της ομάδας G 20 και της διεθνούς οικονομικής διπλωματίας Οι οικονομικοπολιτικές στρατηγικές αντιμετώπισης της κρίσης Η νομισματική και δημοσιονομική πολιτική Η εμπορική πολιτική Η συναλλαγματική πολιτική Άλλες στρατηγικές Η εμπειρία και η στρατηγική των ΗΠΑ Οι γεωπολιτικές επιπτώσεις της κρίσης Η κρίση της Ευρωζώνης Εισαγωγή Επιπτώσεις της χρηματοπιστωτικής κρίσης στην ΕΕ Θεσμικές μεταρρυθμίσεις Από τη χρηματοπιστωτική κρίση στην κρίση χρέους της Ευρωζώνης Δομικά κενά και συστημικές ασυμβατότητες του οικοδομήματος της ΟΝΕ Λειτουργικές αστοχίες και παραβιάσεις των κανόνων παιχνιδιού κατά την εφαρμογή της ΟΝΕ Η κρίση ως δυναμική αποκάλυψης των αδυναμιών του ευρωσυστήματος και των νέων μεγάλων προκλήσεων για την ενωσιακή πολιτική Η αντίδραση της πολιτικής στην κρίση του Ευρωσυστήματος Μελλοντικές προοπτικές της Ευρωζώνης Η Ελληνική κρίση στο πλαίσιο της ΟΝΕ Εισαγωγικές παρατηρήσεις Αποτίμηση της δεκαετούς συμμετοχής της Ελλάδος στην Ευρωζώνη Οι αναμενόμενες δυνητικές επιδράσεις Το ισοζύγιο αποτελεσμάτων Παράγοντες προσδιορισμού του ισοζυγίου της συμμετοχής της Ελλάδας στην ΟΝΕ Πρόταξη της πολιτικής έναντι του οικονομικού ρεαλισμού Ανεπαρκής πολιτική προσαρμογής για την ένταξη στην ΟΝΕ και αρνητικές συνθήκες εκκίνησης Παραμέληση των όρων παιγνίου της ΟΝΕ και ασύμβατες εσωτερικές πολιτικές Το ζήτημα των μακροοικονομικών ανισορροπιών εντός της ΟΝΕ Αρνητικές επιδράσεις των κατασκευαστικών λαθών και της ατελούς λειτουργίας της ίδιας της ΟΝΕ Κ O ΤΙΟΣ AΓΓΕΛΟΣ ΠΑΥΛΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 9

10 5.4 Η ελληνική κρίση και η διαχείρισή της στο πλαίσιο της ΟΝΕ Το μέλλον της Ελλάδος και εναλλακτικά σενάρια αντιμετώπισης του ελληνικού χρέους: εντός ή εκτός της ΟΝΕ; Το νέο Πακέτο βοήθειας για την Ελλάδα Συμπερασματικές παρατηρήσεις Ο ρόλος της οικονομικής επιστήμης στην πρόκληση και διαχείριση οικονομικών κρίσεων Οι οικονομικές κρίσεις ως έναυσμα της εναλλαγής των κυρίαρχων δογμάτων οικονομικής πολιτικής Αποτελεί η κρίση ένδειξη αποτυχίας της οικονομικής επιστήμης; Σύγχυση λόγω αποκλινουσών ερμηνευτικών προσεγγίσεων των αιτιών των κρίσεων Η θεοποίηση των αγορών και η κυριαρχία του νεοφιλελεύθερου παραδείγματος Το ζήτημα της ευθύνης και των «Ηθικών Κινδύνων» Η κατασκευή και εφαρμογή λανθασμένων χρηματοοικονομικών υποδειγμάτων και επισφαλών προϊόντων Η υπόθεση της «μεγάλης μετριοπάθειας» και του εικαζόμενου τέλους των κρίσεων Μεθοδολογικές αδυναμίες στην ερμηνεία πραγματικών οικονομικών φαινομένων Αποτυχία των οικονομικών προβλέψεων; Ενδιάμεση αποτίμηση των ευθυνών της οικονομικής επιστήμης για τη γένεση και διαχείριση των κρίσεων Ποια είναι η ευθύνη της πολιτικής και των αγορών; Η επιστροφή των κεϋνσιανών και η αναζήτηση νέων δογμάτων Συμπεράσματα Επίλογος Συντομογραφίες Ελληνικές Ξενόγλωσσες ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Βασικά εναλλακτικά σενάρια αντιμετώπισης του ελληνικού χρέους Πολυκριτηριακή αξιολόγηση των παραπάνω σεναρίων Βαθμολογίες σεναρίων-κατάταξη Βιβλιογραφία ΔΙΕΘΝΕI Σ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚE Σ ΚΡI ΣΕΙΣ

11 Πρόλογος Στη μελέτη αυτή διαπραγματευόμαστε με συστηματικό και, ελπίζουμε, εύληπτο τρόπο τις διεθνείς οικονομικές κρίσεις, παρουσιάζοντας τις βασικές μορφές τους. Στο πλαίσιο αυτό, αφιερώνουμε ξεχωριστά κεφάλαια στην πρόσφατη σοβαρή οικονομική κρίση στην Ευρωζώνη και στην Ελλάδα, ως μέλους της ΟΝΕ, που παρουσιάζουν ένα αυξημένο ενδιαφέρον. Η πρώτη, διότι είναι πρωτόγνωρη σε μια νέα σχετικά νομισματική ένωση κρατών, πολλά υποσχόμενης έως πρόσφατα. Η δεύτερη, λόγω του εθνικού ενδιαφέροντος και διότι κατέδειξε επιπλέον πώς μια κρίση σε μια μικρή χώρα μπορεί να προκαλέσει ανεξέλεγκτες και αντιστρόφως ανάλογες του μεγέθους της αναταράξεις στις μεγάλες και ισχυρές οικονομίες των εταίρων της, αλλά και διεθνώς. Τέλος, εξετάζουμε τον ρόλο της οικονομικής επιστήμης στην εμφάνιση και διαχείριση των διεθνών οικονομικών κρίσεων. Τα τετελεσμένα και τα επερχόμενα βάζουν τώρα την επιστημονική κοινότητα σε προβληματισμό για όσα οφείλει να επανεξετάσει: τις μεθόδους, τις θεωρίες, τα δόγματα, τους ρόλους και τις πρωτοκαθεδρίες και μια σειρά άλλα ζητήματα. Οι ερευνητικές τοποθετήσεις μας επί των ανωτέρω περιγραφομένων ζητημάτων φιλοδοξούν να φωτίσουν με επάρκεια και αξιοπιστία σημαντικές πτυχές του οικονομικού φαινομένου των διεθνών οικονομικών κρίσεων και να συνεισφέρουν, έτσι, στον επιστημονικό διάλογο που διεξάγεται εντός και εκτός της Ελλάδας. Στο πλαίσιο των στόχων του συγγράμματος αυτού, επιχειρούμε να δώσουμε συγκεκριμένες απαντήσεις σε ερωτήματα που έχουν τεθεί, να θέσουμε νέα και να προετοιμάσουμε απαντήσεις για όσους ενδιαφέρονται να προβληματίζονται πάνω σε μεγάλα και δυσεπίλυτα οικονομικά θέματα. Εστιάζουμε την έρευνά μας στα ζητήματα που επιλέξαμε, τα οποία και θεωρούμε σημαντικά. Φροντίσαμε να προστατεύσουμε τον επιστημονικό λόγο από τις κληροδοτημένες εμμονές, τα λογικά αδιέξοδα, τις αυθαιρεσίες και τις ανυπόστατες ιδεοληψίες, για να φθάσουμε σε αδιαμφισβήτητες αλήθειες και, συνακόλουθα, σε συγκεκριμένες προτάσεις και λύσεις. Η επιλογή να επεξεργαστούμε εδώ κάποια καίρια ζητήματα που αφορούν στις διεθνείς οικονομικές κρίσεις δεν έχει να κάνει με την πίεση που ασκεί η τρέχουσα επικαιρότητα στο πνεύμα του επιστήμονα, δηλαδή να εξηγεί ό,τι παροδικά συμβαίνει και όσο το ενδιαφέρον για το επίκαιρο δεν διαγκωνίζεται από κάτι άλλο. Η συγκεκριμένη εργασία ανταποκρίνεται πρώτα στην ανάγκη να περιγράψει επακριβώς πτυχές ενός χρόνιου, πολυσχιδούς και άκρως απειλητικού για τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων οικονομικού φαινομένου, το οποίο εκφεύγει ενίοτε της προσοχής και των προβλέψεων της οικονομικής επιστήμης, της πολιτικής και της Κ O ΤΙΟΣ AΓΓΕΛΟΣ ΠΑΥΛΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 11

12 κοινωνίας, επανέρχεται κατά καιρούς με χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν στις εκάστοτε περιστάσεις, κινείται με ταχύτατους ρυθμούς ανά την υφήλιο και προκαλεί την οικονομική κατάρρευση ακόμη και στις πλέον ισχυρές οικονομίες του πλανήτη. Η προσέγγιση ενός τέτοιου ζητήματος, τόσο ως ολότητας, όσο και ως τμήματός της, όπως επιχειρείται με την παρούσα ερευνητική εργασία, δεν εξυπηρετείται από ατέρμονες θεωρητικές ακροβασίες, τις οποίες και επιμελώς αποφύγαμε, αρκούμενοι στην αναγκαία θεωρητική θωράκιση των παρατηρήσεών μας, με τη συγκεκριμενοποίησή τους, όμως, με στοιχεία και δεδομένα που αντλήσαμε από πραγματικές καταστάσεις. Η έρευνά μας, ωστόσο, θα ήταν ατελής ή ημιτελής, εάν αφελώς εμμέναμε να θεωρούμε το θέμα των διεθνών οικονομικών κρίσεων ως αμιγώς οικονομικό και ως τέτοιο το εντάσσαμε αποκλειστικά στο ερευνητικό πεδίο της οικονομικής επιστήμης. Η πολυπλοκότητα, η πολυδιάστασή του, οι αλληλοεξαρτήσεις του, φανερές ή υποκρυπτόμενες, οι εκρηκτικές επιπτώσεις του σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής, συνηγορούν υπέρ της ανάγκης μιας διεπιστημονικής προσέγγισης και ενός διαλόγου εκ βαθέων, έξω από επιστημονικά στεγανά. Πιστεύουμε ότι οι ραγδαίες εξελίξεις απαιτούν να παραμερίσουν οι επιστήμονες αυτή τη στιγμή τα στενά όρια της επιστήμης τους και να επιχειρήσουν ευρύτερες προσεγγίσεις και προσεκτική ανίχνευση του πεδίου αυτού της έρευνας. Η οικονομική επιστήμη, ως προεξάρχουσα και καθ ύλην αρμόδια, οφείλει να διαλέγεται με τη νομική, την πολιτική, την κοινωνική επιστήμη, τη ψυχολογία, αλλά και με άλλες αυτονομημένες έως σήμερα, αλλά δυνάμενες να συνδράμουν επιστήμες. Έτσι, η πολύπλευρη αντιμετώπιση ενός θέματος τέτοιας ευρύτητας και δυναμικής φαίνεται αναγκαία, αφού χρήζουν ευκρινούς και πολυεπίπεδης ανάλυσης όλες οι παράμετροί του. Στη διερεύνηση των θεμάτων που αποτελούν αντικείμενο αυτής της έρευνας ακολουθήσαμε μια γνωστή και δοκιμασμένη από πολλές επιστήμες συλλογιστική διαδικασία που κινείται στο χώρο του αντικειμενικού και όπου δεν υπάρχουν αυταπόδεικτα. Τη συνιστούν: η παρατήρηση του ερευνητέου στοιχείου, η σύλληψη των αιτίων που το προκαλούν και των σχέσεων που αναπτύσσονται, ώστε να κατανοηθεί η συνάφεια μεταξύ των συσχετιζομένων. Έπεται η επισήμανση των προκληθεισών επιπτώσεων και η ανάλυση ολοκληρώνεται με τα συναγόμενα συμπεράσματα, τα οποια επαληθεύονται και μπορεί να αξιοποιηθούν στην πολιτική πρόληψης και καταστολής των κρίσεων. Θεωρήσαμε ότι η επιλογή ενός θέματος παγκοσμίου ενδιαφέροντος, η προσήλωση στους ερευνητικούς μας στόχους, η πιστή εφαρμογή της μεθόδου έρευνας που χαράξαμε εξ αρχής και η δημιουργική συνεργασία ημών των ιδίων, που εργαζόμαστε σε όμορα επιστημονικά πεδία, θα μπορούσαν να εγγυηθούν την επιτυχία του εγχειρήματός μας. Θα ήταν προς μεγάλη ικανοποίησή μας, εάν αυτό τύχαινε τελικά της αποδοχής του αναγνώστη. 12 ΔΙΕΘΝΕI Σ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚE Σ ΚΡI ΣΕΙΣ

13 1. Εισαγωγή 1.1 Η έννοια της κρίσης και η σχετική επιστημονική έρευνα Ως κρίση ορίζεται η χρονική περίοδος κατά την οποία διαταράσσεται η ομαλή λειτουργία ενός συστήματος και αλλοιώνονται οι αρχικές του ιδιότητες. Αυτή η αλλαγή εκδηλώνεται, συνήθως, με τρόπο απότομο και απρόσμενο, που μεταβάλλει τη συνήθη εξέλιξη του συστήματος. Σύμφωνα με αυτόν τον ορισμό, η κρίση μπορεί να περιγράφει πολλές κατηγορίες καταστάσεων και γεγονότων στην ανθρώπινη ιστορία, όπως οι φυσικές καταστροφές, η εξάπλωση επιδημιών, οι ένοπλες συγκρούσεις, η κατάρρευση καθεστώτων, η οικονομική κατάρρευση κλπ. Έτσι, γίνεται συχνά λόγος για πολιτική κρίση, οικονομική κρίση, κοινωνική κρίση, οικολογική κρίση κλπ. Η οικονομική ζωή, ως περίπλοκο σύνολο (όχι απαραίτητα σύστημα) σχέσεων, φορέων, κανόνων και συμφερόντων, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε κρίσεις. Οι οικονομικές κρίσεις έχουν δυσμενείς, έως καταστροφικές επιπτώσεις για τους πληθυσμούς και συνιστούν συχνά παράγοντα κοινωνικής οπισθοδρόμησης. Θέτουν σε δοκιμασία θεσμούς, δομές και ισορροπίες συμφερόντων, αλλάζοντας το τοπίο και αναδεικνύοντας νέους παίκτες και νέους συσχετισμούς δυνάμεων. Υπάρχει όμως και άλλη θεώρηση: οι κρίσεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως η βίαιη, αλλά και αναπόφευκτη αντίδραση του συστήματος σε στρεβλώσεις που προϋπάρχουν και αποτελούν τα πραγματικά αίτια του προβλήματος. Αυτό λοιπόν που εμφανίζεται ως ξέσπασμα της κρίσης είναι απλώς η ορατή εκδήλωση/απόληξη της πραγματικής κρίσης που υπέβοσκε. Για παράδειγμα, ένα μαζικό μεταναστευτικό ρεύμα συνιστά σίγουρα μια σοβαρή ανθρωπιστική κρίση, πρόκειται όμως ουσιαστικά για μια προσαρμογή του συστήματος στο εισοδηματικό χάσμα μεταξύ φτωχών και πλούσιων περιοχών του πλανήτη, που ευνοεί ανέκαθεν τις μετακινήσεις πληθυσμών. Ένα άλλο παράδειγμα μπορεί να αντληθεί από το χώρο της οικονομίας: το σκάσιμο μιας φούσκας εκλαμβάνεται ως κρίση, πρόκειται όμως ουσιαστικά για την αναπόφευκτη διόρθωση μιας προϋπάρχουσας παράλογης κατάστασης, μιας παράλογης αύξησης των τιμών, που κάποια στιγμή θα προσαρμοστεί απότομα στην οικονομική πραγματικότητα. Αντικείμενο αυτής της έρευνας αποτελεί η μελέτη των οικονομικών κρίσεων σε ένα διεθνές περιβάλλον, με έμφαση στα θέματα της αποτελεσματικότερης πρόληψης και διαχείρισης του φαινομένου. Ανάμεσα, βέβαια, στους στόχους της επιστημονικής έρευνας και του ακαδημαϊκού διαλόγου πρέπει να εντάσσεται και η Κ O ΤΙΟΣ AΓΓΕΛΟΣ ΠΑΥΛΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 13

14 διατύπωση προτάσεων για την επίλυση ενός προβλήματος. Στην περίπτωσή μας, η μελέτη των οικονομικών κρίσεων πρέπει να ολοκληρώνεται με την ανάπτυξη αποτελεσματικών εργαλείων για την πρόληψη και τη διαχείριση του προβλήματος, με βάση πάντοτε τη διεθνή εμπειρία και τα διδάγματα της οικονομικής ιστορίας. Οι οικονομικές κρίσεις αποτελούν σύνηθες φαινόμενο στην παγκόσμια οικονομική ιστορία. Χαρακτηρίζονται μάλιστα από τεράστια μορφολογική ποικιλία. Η μελέτη της εξέλιξης των φαινομένων που αφορούν στην παραγωγή και στις ανταλλαγές μέσα στον χρόνο αποκαλύπτει ότι η παγκόσμια οικονομική ιστορία χαρακτηρίζεται από τη διαδοχή περιόδων ευημερίας, στασιμότητας και κρίσης. Από την προβιομηχανική εποχή έως τη σημερινή εποχή της παγκοσμιοποίησης, οι κρίσεις έρχονται συχνά να αναταράξουν την οικονομική ζωή και τις υφιστάμενες ισορροπίες (βλ. ενδεικτικά τον πίνακα που ακολουθεί). Στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης, εξετάζονται, καταρχάς, οι συνθήκες γένεσης και διεθνούς μετάδοσης των οικονομικών κρίσεων. Η έμφαση δίδεται στις διεθνείς ή παγκόσμιες οικονομικές κρίσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχει αναφορά στο εθνικό επίπεδο. Εξετάζονται, επίσης, σε ξεχωριστές ενότητες οι βασικές κατηγορίες οικονομικών κρίσεων (αίτια, αποτελέσματα, μηχανισμοί μετάδοσης, πολιτικές/μέτρα διαχείρισης), εξέταση που συμπληρώνεται από μία επιλεκτική παρουσίαση μελετών περίπτωσης (case studies). Η πρόσφατη διεθνής οικονομική κρίση ( ) αποτελεί αντικείμενο ξεχωριστής μελέτης. Επίσης, η κρίση στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη συνιστά ένα ειδικό πεδίο έρευνας της παρούσας εργασίας, λόγω της ειδικής σημασίας που έχει για τη χώρα μας και για την Ευρώπη συνολικά. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι, τέλος, η διερεύνηση της συσχέτισης μεταξύ της πρόσφατης οικονομικής κρίσης και της οικονομικής επιστήμης και η απομυθοποίηση της διεξαγόμενης δογματικής αντιπαράθεσης. Πολύ συχνά ο διάλογος για τα αίτια των κρίσεων και για τις πολιτικές αντιμετώπισής τους είναι πολιτικά και δογματικά φορτισμένος. Το γεγονός αυτό εμποδίζει την αντικειμενική ανάλυση και τη διατύπωση ορθολογικών συμπερασμάτων και προτάσεων αποτελεσματικής πολιτικής. Οι συγγραφείς του παρόντος καταβάλλουν προσπάθεια, ώστε να προσεγγίσουν τα επί μέρους ζητήματα ανάλυσης και πολιτικής με τον ελάχιστο δυνατό υποκειμενισμό. Για παράδειγμα, σε ειδική ενότητα παρουσιάζονται συνοπτικά τα διάφορα επιχειρήματα κατά της οικονομικής επιστήμης και των οικονομολόγων, που από πολλούς θεωρούνται υπεύθυνοι για την κρίση. Εν συνεχεία, επιχειρείται μια, στο μέτρο του δυνατού, αντικειμενική αξιολόγηση των επί μέρους επιχειρημάτων. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ευθύνη της πολιτικής και των αγορών στην πρόκληση των κρίσεων, καθώς και στις προοπτικές αντικατάστασης της μέχρι πρότινος κυρίαρχης νεοκλασικής σχολής από την κεϋνσιανή. Η ανάλυση καταλήγει στο βασικό συμπέρασμα ότι η οικονομική επιστήμη δεν προκάλεσε την κρίση, πλην 14 ΔΙΕΘΝΕI Σ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚE Σ ΚΡI ΣΕΙΣ

15 Ενδεικτικός ιστορικός πίνακας κρίσεων Η χρεοκοπία του κράτους των Αψβούργων Η κρίση (φούσκα) της τουλίπας στην Ολλανδία (tulip mania) 1696 Η αγγλική νομισματική κρίση Η χρηματοπιστωτική κρίση του συστήματος του John Law στη Γαλλία Η φούσκα της Νότιας Θάλασσας στην Αγγλία 1799 Η εμπορική κρίση του Αμβούργου 1815 Η βρετανική οικονομική κρίση λόγω υπερπροσφοράς 1825 Η βρετανική χρηματοπιστωτική κρίση Η κρίση στις ΗΠΑ και εν συνεχεία στη Μεγάλη Βρετανία 1847 Η βρετανική κρίση των σιδηροδρόμων 1857 Η πρώτη παγκόσμια οικονομική κρίση (ξεκίνησε στις ΗΠΑ) 1873 Η τραπεζική και οικονομική κρίση (κράτησε μέχρι το 1878) 1882 Η κατάρρευση των χρηματιστηρίων στη Γαλλία 1923 Η κατάρρευση της Γερμανίας λόγω υπερπληθωρισμού Η παγκόσμια οικονομική κρίση Ο υπερπληθωρισμός σε πολλές χώρες μετά τον Β παγκόσμιο Πόλεμο Η κατάρρευση του συστήματος του Bretton Woods 1973 Η πρώτη πετρελαϊκή κρίση Η δεύτερη πετρελαϊκή κρίση 1981 Η κρίση των αμερικανικών ταμιευτηρίων Η ιαπωνική κρίση Η κρίση της Τεκίλας (Μεξικό) Η κρίση στη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ασία 2000 Η Dot Com φούσκα Η παγκόσμια οικονομική κρίση (ξεκίνησε στις ΗΠΑ) Η κρίση της Ευρωζώνης Κ O ΤΙΟΣ AΓΓΕΛΟΣ ΠΑΥΛΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 15

16 όμως πολλές θεωρίες και υποθέσεις της προσέφεραν στην πολιτική και στις αγορές το διανοητικό υπόβαθρο ή ακόμη και μια επιστημονική νομιμοποίηση. Επί πλέον, διαπιστώνεται ότι στην περίπτωση της πρόσφατης κρίσης, δεν έχουμε μόνον μια αποτυχία της κυρίαρχης οικονομικής σκέψης, αλλά πρωτίστως των αγορών και της πολιτικής. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση της κρίσης της Ελλάδας και της Ευρωζώνης. Μια επιστροφή του κεϋνσιανισμού στο σύγχρονο κόσμο θεωρείται ως ανέφικτη, λόγω των δομικών αδυναμιών της κεϋνσιανής θεωρίας, αλλά και λόγω των επικρατουσών συνθηκών, όπως είναι ο κίνδυνος υπερχρέωσης πολλών χωρών. Τέλος, η ανάλυση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ένα πρόβλημα επιλεκτικής χρήσης των οικονομικών θεωριών από την πρακτική οικονομική και ότι η οικονομική, προκειμένου να είναι χρήσιμη, οφείλει να χρησιμοποιήσει γνώσεις από άλλες επιστήμες και να λαμβάνει περισσότερο υπόψη της τις αλληλεξαρτήσεις με τα πολιτικά και κοινωνικά φαινόμενα. 1.2 Η γένεση, οι συνθήκες και οι βασικοί δίαυλοι μετάδοσης των διεθνών οικονομικών κρίσεων Σε αυτό το αρχικό στάδιο της ανάλυσης, τέσσερις βασικές θέσεις μπορούν να διατυπωθούν με ασφάλεια. Πρώτον, οι οικονομικές κρίσεις έχουν εθνική ή περιφερειακή προέλευση, μπορούν όμως τάχιστα να μεταδοθούν διεθνώς. Όσο πιο ισχυρή είναι η (εθνική ή περιφερειακή) οικονομία, η οποία «παράγει» την κρίση, τόσο ισχυρότερη και η διεθνής μετάδοση και επίδρασή της. Η οικονομική κρίση μιας μικρής χώρας έχει (κατά κανόνα) μικρή επίδραση στη διεθνή οικονομία. Δεύτερον, η ταχύτητα, η ένταση και οι δίαυλοι (μηχανισμοί) της διεθνούς μετάδοσης, η οποία εξαρτάται από το είδος της κρίσης, έχουν μετεξελιχθεί μέσα στον χρόνο. Ειδικά, η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και η διεθνοποίηση της παραγωγής με τη δημιουργία παγκόσμιων δικτυώσεων και αλυσίδων έχει αυξήσει τρομακτικά την αγωγιμότητα και την ταχύτητα των καναλιών διεθνούς μετάδοσης κρίσεων. Τρίτον, η διεθνής μετάδοση μιας κρίσης εξαρτάται καθοριστικά από το βαθμό της διεθνούς ολοκλήρωσης των επί μέρους εθνικών οικονομιών: όσο πιο εξωστρεφής είναι μία οικονομία και όσο πιο ενσωματωμένη στο διεθνές σύστημα ανταλλαγών, εξειδίκευσης και χρηματοοικονομικών συναλλαγών, τόσο πιο εκτεθειμένη είναι σε διεθνείς κρίσεις. Όμως σε περιόδους οικονομικής ομαλότητας, οι εξωστρεφείς χώρες αποκομίζουν μεγαλύτερα οφέλη από ό,τι τα κλειστά οικονομικά συστήματα. Τέταρτον, δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική η αντιμετώπιση μιας διεθνούς 16 ΔΙΕΘΝΕI Σ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚE Σ ΚΡI ΣΕΙΣ

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 15 Οδηγός περιήγησης 21 Πλαίσια 24 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 27 Βιογραφικά συγγραφέων 28 ΜΕΡΟΣ 4 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ 29 15 Εισαγωγή στη μακροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομολόγοι μελετούν...

Οι οικονομολόγοι μελετούν... Οι οικονομολόγοι μελετούν... Πώς αποφασίζουν οι άνθρωποι. Πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι άνθρωποι. Ποιες δυνάμεις επηρεάζουν την οικονομία συνολικά. Ποιο είναι το αντικείμενο της μακροοικονομικής; Μακροοικονομική:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Αντικείµενο του βιβλίου αυτού είναι οι ιεθνείς Οικονοµικές Σχέσεις οι οποίες αναλύονται τόσο στο θεωρητικό επίπεδο, όσο και στο επίπεδο των συνθηκών του πραγµατικού κόσµου µε έµφαση στο σύγχρονο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές

Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Project1:Layout 1 3/23/2012 3:38 PM Page 1 Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Π. Ε. Πετράκης Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Συγγραφέας Π.Ε. Πετράκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ Οι παρακάτω θεματικές ενότητες προτείνονται ενδεικτικά για το έτος 2012 (παράδοση: Μάιος 2013). Τα θέματα παρουσιάζονται σε ευρεία μορφή και μπορούν να καλύψουν μία ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 251 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την εφαρμογή των γενικών προσανατολισμών της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών που έχουν ως

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος...21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγικές Έννοιες... 25 1.1 Η Οικονομική Επιστήμη και οι Σχολές Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

IMF Survey. Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση

IMF Survey. Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση IMF Survey ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤ Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση Τμήμα στρατηγικής, πολιτικής και επανεξέτασης του ΝΤ 28 Σεπτεμβρίου 2009 Η στήριξη του ΔΝΤ επέτρεψε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 25 Κεφάλαιο 1 ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 27 Κεφάλαιο 2 ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 43 Κεφάλαιο 3 ΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 1: Ιστορική Αναδρομή Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚYΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ. Πρόλογος

ΚYΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ. Πρόλογος 1 Πρόλογος Το παρόν βιβλίο εκδίδεται με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 50 χρόνων από την ίδρυση της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), ενώ σημαντική χρονική συγκυρία αποτελεί και η ανάληψη της Προεδρίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Εισαγωγή Μέρος Πρώτο: Αστικά και Περιφερειακά Οικονομικά Υποδείγματα και Μέθοδοι ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Χωροθέτηση δραστηριοτήτων: η χωροθέτηση της επιχείρησης στη θεωρία 1. 1 Εισαγωγή 1.2 Κλασικά και νεοκλασικά υποδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

7. Τα διεθνή οικονομικά συστήματα: Μια ιστορική ανασκόπηση

7. Τα διεθνή οικονομικά συστήματα: Μια ιστορική ανασκόπηση 7. Τα διεθνή οικονομικά συστήματα: Μια ιστορική ανασκόπηση 1. Το σύστημα του Bretton Woods: 1944 1973 2. Επιχειρήματα υπέρ των κυμαινόμενων συναλλαγματικών ισοτιμιών 3. Η πραγματική εμπειρία σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ Η υπαγωγή της χώρας στον έλεγχο της ΕΕ, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ το 2010 σηματοδοτεί το δραματικό τέλος μιας περιόδου στη διάρκεια της οποίας οι μεταρρυθμίσεις υπήρξαν

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΘΙΚΗ. ΣΥΝΟΨΙΖΟΝΤΑΣ ΣΕ ΛΙΓΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΙΣ ΘΕΜΕΛΙΑΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ

ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΘΙΚΗ. ΣΥΝΟΨΙΖΟΝΤΑΣ ΣΕ ΛΙΓΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΙΣ ΘΕΜΕΛΙΑΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΘΙΚΗ. ΣΥΝΟΨΙΖΟΝΤΑΣ ΣΕ ΛΙΓΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΙΣ ΘΕΜΕΛΙΑΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ > ΣΤΟ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΣ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ: 1) Η σκέψη γίνεται εμπόδιο στη γνώση και αντιστρόφως, η γνώση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ - ΙΣΟΤΙΜΙΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ - ΙΣΟΤΙΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ - ΙΣΟΤΙΜΙΑ 1. Ο στόχος για το 2003 αναφέρεται σε πληθωρισμό 3,1% και ανάπτυξη 4,15%. Είναι εφικτά τα νούμερα δεδομένου ότι πρόσφατα το ΔΝΤ αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1 Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιλογή Νομισματικού Καθεστώτος σε Ανοικτές Οικονομίες

Η Επιλογή Νομισματικού Καθεστώτος σε Ανοικτές Οικονομίες Η Επιλογή Νομισματικού Καθεστώτος σε Ανοικτές Οικονομίες Σταθερές Ισοτιμίες, Κυμαινόμενες Ισοτιμίες ή Ενιαίο Νόμισμα 1 Νοµισµατική Πολιτική σε Ανοικτές Οικονοµίες Σε ένα καθεστώς κυμαινομένων συναλλαγματικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΑΤΙΑΣ (ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ)

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΑΤΙΑΣ (ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ) Μαθήματα Α εξαμήνου 1. Ιστορία των Διεθνών Σχέσεων & της Στρατηγικής ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΑΤΙΑΣ (ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ) Στο πλαίσιο του μαθήματος «Ιστορία των Διεθνών Σχέσεων και της Στρατηγικής»

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα και η Παγκόσμια Οικονομία

Η Ελλάδα και η Παγκόσμια Οικονομία Η Ελλάδα και η Παγκόσμια Οικονομία Γιώργος Αλογοσκούφης Η Ανεξάρτητη Ελλάδα και οι Ανάγκες της σε Κεφάλαια Για ένα φτωχό νεοσύστατο κράτος όπως ήταν η Ελλάδα μετά την ανεξαρτησία της το 1827, η δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/11/2008 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΑΖΩΝΑΣ ΘΩΜΑΣ / ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ: 1207Μ065

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS611 / Πολιτική Υγείας και Πολιτική

Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS611 / Πολιτική Υγείας και Πολιτική Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS611 / Πολιτική Υγείας και Πολιτική Σχολή ΣΟΕΔ Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Πρόγραμμα Σπουδών PYS Πολιτική Υγείας και Σχεδιασμός Υπηρεσιών Υγείας Θεματική Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

«Η κρίση στην Ευρωζώνη και οι επιπτώσεις στην Ελλάδα»

«Η κρίση στην Ευρωζώνη και οι επιπτώσεις στην Ελλάδα» «Η κρίση στην Ευρωζώνη και οι επιπτώσεις στην Ελλάδα» Άγγελος Κότιος Κοσμήτορας Σχολής Οικονομικών, Επιχειρηματικών και Διεθνών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Πειραιώς Ηράκλειο Κρήτης 25 Φεβρουαρίου 2014 Τι είδους

Διαβάστε περισσότερα

Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Υφιστάμενη και επιθυμητή κατάσταση του οικονομικού δυναμικού σε περιοχές εκτός της περιοχής της ελληνικής πρωτεύουσας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτή η προπαρασκευαστική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

ΚYΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

ΚYΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ Πρόλογος Το παρόν βιβλίο εκδίδεται με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 50 χρόνων από την ίδρυση της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), ενώ σημαντική χρονική συγκυρία αποτελεί και η ανάληψη της Προεδρίας

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Ανδρικόπουλος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Χίος, 9/04/2014

Ανδρέας Ανδρικόπουλος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Χίος, 9/04/2014 Ανδρέας Ανδρικόπουλος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Χίος, 9/04/2014 Η επιστήμη είναι ένα συστηματικό πλαίσιο αρχών που εξυπηρετεί την προσπάθειά μας να καταλάβουμε το φυσικό και κοινωνικό μας περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Η Νομισματική Προσέγγιση

Η Νομισματική Προσέγγιση Η Νομισματική Προσέγγιση Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Η Νομισματική Προσέγγιση Βάση της νομισματικής προσέγγισης είναι το λεγόμενο νομισματικό υπόδειγμα, το οποίο προσδιορίζει τους παράγοντες που επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Αλληλεπιδράσεις σε Μοριακό Επίπεδο

Οργάνωση και Αλληλεπιδράσεις σε Μοριακό Επίπεδο Οργάνωση και Αλληλεπιδράσεις σε Μοριακό Επίπεδο Αναδευτήρας Θερμόμετρο Μονωτικό κάλυμμα Μείγμα αντιδρώντων Συσκευή θερμιδομέτρου Δημήτριος Γαβριήλ Λέκτορας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις και εξελίξεις στο ελεγκτικό επάγγελμα. Νίκος Ιωάννου Partner Grant Thornton

Τάσεις και εξελίξεις στο ελεγκτικό επάγγελμα. Νίκος Ιωάννου Partner Grant Thornton Τάσεις και εξελίξεις στο ελεγκτικό επάγγελμα Νίκος Ιωάννου Partner Grant Thornton Παρούσα κατάσταση και τάσεις 2015 Grant Thornton. All rights reserved. Πώς διαμορφώνεται το ελεγκτικό επάγγελμα στις παρούσες

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. στην ημερίδα του ΚΕΠΠ, με θέμα: «Έχει Μέλλον το Ευρώ;»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. στην ημερίδα του ΚΕΠΠ, με θέμα: «Έχει Μέλλον το Ευρώ;» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην ημερίδα του ΚΕΠΠ, με θέμα: «Έχει Μέλλον το Ευρώ;» Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία Παρασκευή 28 Ιανουαρίου 2011 Έχει Μέλλον το Ευρώ; Σε μια προηγούμενη εκδήλωση του ΚΕΠΠ, πριν

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι,

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι, Ομιλία «Economist» 11/05/2015 Κυρίες και Κύριοι, Μετά από 6 χρόνια βαθιάς ύφεσης, το 2014, η Ελληνική οικονομία επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς, οι οποίοι μπορούν να ενισχυθούν. Παράλληλα, διαφαίνονται προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ):

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): στόχοι, μέθοδοι, προοπτικές Αναγνωστάκης Σπύρος, Υπεύθυνος - Οικονόμου Κων., Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις»

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Αμφιθέατρο Μεγάρου Καρατζά Τρίτη 27 Φεβρουαρίου 2007 Η σχέση της αριστεράς με τις μεταρρυθμίσεις μπορεί να θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Εισαγωγή στη Διδακτική - Διδακτικές Τεχνικές Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ Θεωρία και Πολιτική Παντελής Καλαϊτζιδάκης Σαράντης Καλυβίτης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στην οικονομική μεγέθυνση Ορισμός της οικονομικής μεγέθυνσης 15 Μια σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΝΕΟ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η «ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΝΕΟ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Ἴσκε ψεύδεα πολλά λέγων ἐτύμοισιν ὁμοῖα». ΟΜΗΡΟΣ, Οδύσσεια, τ 203 Α. ΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Aλγεβρα A λυκείου α Τομος

Aλγεβρα A λυκείου α Τομος Aλγ ε β ρ α A Λυ κ ε ί ο υ Α Τό μ ο ς Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Γενικό Λύκειο, Θετικές Επιστήμες Άλγεβρα Α Λυκείου, Α Τόμος Παναγιώτης Γριμανέλλης Στοιχειοθεσία-σελιδοποίηση,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοπιστία και ανάπτυξη

Αξιοπιστία και ανάπτυξη Ομιλία στο Economist Conference, Αθήνα 16.3.2015 Αξιοπιστία και ανάπτυξη Νίκος Βέττας* (* Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ και Καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, nvettas@aueb.gr) Με όλες τις ανεπάρκειες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 2. Περίληψη 3. ΕΣΣΚ Ετήσια Έκθεση Περιεχόμενα 1

Περιεχόμενα. Πρόλογος 2. Περίληψη 3. ΕΣΣΚ Ετήσια Έκθεση Περιεχόμενα 1 Ετήσια Έκθεση 2015 Περιεχόμενα Πρόλογος 2 Περίληψη 3 Περιεχόμενα 1 Πρόλογος Mario Draghi, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου Στη διάρκεια του 2015, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΜΕ ΕΓΛΣ. Ρεβάνογλου Ανδρέας Γεωργόπουλος Ιωάννης

ΓΕΝΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΜΕ ΕΓΛΣ. Ρεβάνογλου Ανδρέας Γεωργόπουλος Ιωάννης ΓΕΝΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΜΕ ΕΓΛΣ Ρεβάνογλου Ανδρέας Γεωργόπουλος Ιωάννης 0_CONT_.indd iii 15/10/2014 4:07:16 μμ τίτλος: ΓΕΝΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΜΕ ΕΓΛΣ (2η έκδοση) συγγραφείς: Ρεβάνογλου Ανδρέας Γεωργόπουλος Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1105502 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε:

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: 2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: ( ) ( ) 3) Επομένως η θεωρητική αξία του πιστοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ - ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος

Ενότητα: ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ - ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος Τίτλος Μαθήματος: ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ι Ενότητα: ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ - ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος Τμήμα: Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Τα μαθήματα που θα προσφερθούν στις κατευθύνσεις του ΠΜΣ της Νομικής Σχολής είναι τα ακόλουθα:

Τα μαθήματα που θα προσφερθούν στις κατευθύνσεις του ΠΜΣ της Νομικής Σχολής είναι τα ακόλουθα: Τα μαθήματα που θα προσφερθούν στις κατευθύνσεις του ΠΜΣ της Νομικής Σχολής είναι τα ακόλουθα: 1.Κατεύθυνση «ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» Αστικό Δίκαιο Ενωσιακής προέλευσης (Κοινοτικό Αστικό Δίκαιο) Ερμηνεία των Νομών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με θέμα: «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

«Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση. την πολιτική μας»

«Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση. την πολιτική μας» ΝΑΝΤΙΑ Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Βουλευτής ΠΑΣΟΚ ΝΟΜΟΥ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Αθήνα, 04/05/11 «Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση την πολιτική μας» Είναι, πλέον, δεδομένο ότι η Ενωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΚΡΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΚΡΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ Ομιλία του Προέδρου του Επιμελητηριακού Ομίλου Ανάπτυξης Ελληνικών Νήσων - ΕΟΑΕΝ κ. Νικήτα Δολαψάκη στην Πρώτη Διεθνή Συνάντηση για τα Αειφόρα Νησιά την 9 η Σεπτεμβρίου 2006 ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Η «επενδυτική τραπεζική» είναι ένα αντικείμενο το οποίο μπορεί να αξιοποιήσει διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας Σάββατο 16 Απριλίου 2016

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας Σάββατο 16 Απριλίου 2016 Βιογραφικό σημείωμα Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Μαθηματικά και Οικονομικά στις ΗΠΑ (1974) και στην Αγγλία (1978). Στη δεκαετία του 1980 εργάστηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες. Από το 1990

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες υποδοχής

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες υποδοχής Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Αλληλεπιδράσεις σε Μοριακό Επίπεδο

Οργάνωση και Αλληλεπιδράσεις σε Μοριακό Επίπεδο Οργάνωση και Αλληλεπιδράσεις σε Μοριακό Επίπεδο + O C O O C O O C O O C O Ιωάννης Καπόλος Καθηγητής ΤΕΙ Πελοποννήσου Γεώργιος Καραϊσκάκης Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών Τόμος Β Μόρια σε Κίνηση Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη σχέσεων συνεργασίας

Ανάπτυξη σχέσεων συνεργασίας Οι θεμελιώδεις αρχές της Ανθρωπιστικής Ψυχολογία αποτελούν τις βάσεις για την ανάπτυξη σχέσεων συνεργασίας. Και ειδικότερα: Επικέντρωση της προσοχής στο άτομο και στη βιωματική του εμπειρία Έμφαση σε κάποια

Διαβάστε περισσότερα