ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Η/Υ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Η/Υ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ"

Transcript

1 1. Εισαγωγή ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Η/Υ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Θεόδωρος Ν. Κριθαράς Δικηγόρος, LL.M. (Leicester) Στην «Κοινωνία της Πληροφορίας» (Information Society) είναι γεγονός ότι οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές (Η/Υ, λογισμικό) συνιστούν, πλέον, αναπόσπαστο μέρος των περισσοτέρων ανθρωπίνων δραστηριοτήτων: οικονομικών, πολιτιστικών, πολιτικών, κοινωνικών κ.λπ. Από την άλλη πλευρά, το διαδίκτυο (Internet) μάς παρέχει εξαιρετικές διευκολύνσεις μέσω της άμεσης πρόσβασης σε πληροφορίες, αλλά και της δυνατότητας διεκπεραίωσης συναλλαγών μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Τα σύνορα έχουν, πλέον, καταργηθεί και ένα νέο περιβάλλον παγκοσμιοποιημένης (ή, αλλιώς, διεθνοποιημένης) κοινωνίας, ειδικά στον τομέα των οικονομικών δραστηριοτήτων, συγκροτείται και αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς. Υπό το νέο αυτό καθεστώς, τα προγράμματα Η/Υ διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο, καθώς συνιστούν τα πρωτεύοντα εργαλεία για την κατασκευή της δομής και λειτουργίας αυτής της νέας πραγματικότητας, γι αυτό και η ανάγκη αποτελεσματικής προστασίας τους καθίσταται πλέον πιο επιτακτική παρά ποτέ. Είναι χαρακτηριστικό ότι το έτος 2000 το ποσοστό πειρατείας λογισμικού ανήλθε στο 39% παγκοσμίως, το οποίο μεταφράζεται σε απώλεια εσόδων για τις εταιρίες λογισμικού ύψους δολλαρίων ΗΠΑ, ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό εκτοξεύτηκε στο 63%, που συνιστά απώλειες από φόρους για το ελληνικό κράτος που ανέρχονται στα ΕΥΡΩ 1! 2. Το πρόγραμμα Η/Υ ως προστατευόμενο έργο λόγου Για μεγάλο χρονικό διάστημα διατυπώνονταν διάφορες απόψεις ως προς το καθεστώς της νομικής προστασίας των προγραμμάτων Η/Υ. Χαρακτηριστικά υποστηρίχθηκαν απόψεις που ήθελαν τα προγράμματα Η/Υ να προστατευθούν είτε ως ευρεσιτεχνίες, είτε με τη θέσπιση ενός νέου sui generis πνευματικού δικαιώματος κατά το παράδειγμα των βάσεων δεδομένων 2. Αυτές οι προτάσεις, ωστόσο, απερρίφθησαν ως ανεπαρκείς και ανεφάρμοστες. 1. Βλ. σχετικά εφημερίδα «ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ», 11 Ιανουαρίου 2004, σελ Βλ. Kindermann, Special Systems for Computer Software Protection - A comparative study, 7 ΙΙC (1976), 301 επ., σε: Μ. - Θ. Μαρίνος, Η προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών κατά το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας, ΕΕμπΔ 1986, 587, υποσ. 66. Βλ. Οδηγία 96/9/ΕΟΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την νομική προστασία των βάσεων δεδομένων (L 77/ ).

2 254 Θεόδωρος Ν. Κριθαράς Digesta 2004 Κάτω από το σύστημα προστασίας των ευρεσιτεχνιών τα προγράμματα Η/Υ θα μπορούσαν να προστατευτούν υπό την προϋπόθεση ότι ενέχουν ταυτόχρονα τα στοιχεία της νεωτερικότητας (novelty) και της εφευρετικότητας (inventiveness). Αυτό, όμως, θα έθετε ένα πολύ υψηλό επίπεδο προϋποθέσεων παροχής προστασίας, δοθέντος ότι τα προγράμματα Η/Υ και εν γένει οι νέες τεχνολογίες εξελίσσονται μεν με ραγδαίους ρυθμούς, αλλά ταυτόχρονα κάθε εξέλιξη περιλαμβάνει πολύ μικρά βήματα εμπρός τα οποία πιθανόν να μην πληρούσαν κάποια από τις προαναφερόμενες προϋποθέσεις. Επιπλέον, ο δημιουργός θα έπρεπε να ακολουθήσει μία γραφειοκρατική και χρονοβόρα διαδικασία για να αποκτήσει την αναγνώριση της ευρεσιτεχνίας για το έργο του, πράγμα το οποίο δε συνάδει με την ανάγκη για άμεση θέση του έργου σε κυκλοφορία στην αγορά των νέων τεχνολογιών υπό το καθεστώς ενός σκληρού οικονομικού ανταγωνισμού, αλλά και υπό τις αυξημένες ανάγκες και απαιτήσεις των καταναλωτών - χρηστών 3. Από την άλλη πλευρά, η θέσπιση ενός νέου sui generis πνευματικού δικαιώματος κρίθηκε προφανώς ατελέσφορη, καθώς θα απαιτούσε μία νέα διεθνή συνθήκη ή συμφωνία, η οποία, αναπόφευκτα, θα συνεπαγόταν μακροχρόνιες διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών και ακόμα μεγαλύτερη καθυστέρηση μέχρι την υιοθέτησή της από τα εθνικά δίκαια των συμβαλλομένων κρατών. Γι αυτό και προκρίθηκε το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright) ως το πλέον πρόσφορο για την προστασία των προγραμμάτων Η/Υ, καθώς προσφέρει άμεση αναγνώριση και προστασία στο έργο χωρίς διοικητικές ή άλλες χρονοβόρες διατυπώσεις. Το πρόγραμμα Η/Υ αποτελεί το τελικό προϊόν ή την αποκρυστάλλωση μιας ε- ξελικτικής διαδικασίας και το σπουδαιότερο μέρος ενός «πακέτου» λογισμικού (software) 4. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Προστασίας (WIPO) ως πρόγραμμα Η/Υ νοείται «ένα σύνολο εντολών, ικανό όταν ενσωματωθεί σε ένα μέσο που μπορεί να διαβαστεί από μηχανή, να οδηγήσει μία μηχανή με δυνατότητα επεξεργασίας πληροφοριών, να υποδείξει, να εκτελέσει ή να πετύχει μία ορισμένη λειτουργία, αποστολή ή αποτέλεσμα» 5. Οι εντολές αυτές είναι, ουσιαστικά, μία σειρά 3. Μαρίνος, Λογισμικό (Software), Νομική προστασία και συμβάσεις Ι, Κριτική, 1989, σελ Το λογισμικό περιλαμβάνει το πρόγραμμα Η/Υ, την περιγραφή του (program description) καθώς και το συνοδευτικό υλικό υποστήριξής του (supporting material). Βλ. Μαρίνος, Λογισμικό Ι, ό.π. σελ Βλ.: Πρότυπες Οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Προστασίας (WIPO) βλ. WIPO Model Privisions of the protection of Computer Software, WIPO Publ. No 814, Genf Βλ. σχετικά: Μαρίνος, Λογισμικό Ι, ό.π. σελ. 27 κ.ε. και του ιδίου, Η προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών κατά το ελληνικό δίκαιο των εφευρέσεων και το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, ΝοΒ 34 (1986), σελ Ανάλογο πολύ ευρύ ορισμό περιλαμβάνει και η νομοθεσία των ΗΠΑ: Section 101 US Copyright Act. 02/05/14 Digesta ΡΕΝΑ Φωτοστοιχειοθεσία Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 7 ΤΗΛ FAX

3 Digesta 2004 Η προστασία των προγραμμάτων Η/Υ 255 μαθηματικών τύπων (αλγόριθμοι 6 ), γραμμένων σε μία γλώσσα υψηλού επιπέδου (high level language) κατανοητή από τον άνθρωπο (BASIC, FORTRAN, PASCAL, COBOL κ.λπ.) και αποτελούν τον λεγόμενο πηγαίο κώδικα (source code) ή πηγαία γλώσσα του προγράμματος. Προκειμένου το πρόγραμμα να λειτουργήσει μέσω ενός υπολογιστή «μεταφράζεται» (μέσω ενός μεταφραστικού προγράμματος - compiler, assembler) από τον πηγαίο κώδικα σε μία γλώσσα χαμηλότερου επιπέδου (low level language), τη λεγόμενη γλώσσα μηχανής ή αλλιώς αντικειμενικό κώδικα (object code) ή κώδικα μηχανής, η οποία βασίζεται στο δυαδικό σύστημα αρίθμησης 0-1. Σε αυτήν ακριβώς τη μορφή του το πρόγραμμα Η/Υ αποθηκεύεται σε έναν υλικό φορέα, όπως το CD-ROM ή το Floppy-Disc, και γίνεται αντιληπτό από τον υπολογιστή, όταν αυτό «φορτωθεί» στην κεντρική του μνήμη (μνήμη ανάγνωσης/γραφής ή μνήμη τυχαίας προσπέλασης - RAM) 7. Η επιτυχία ενός προγράμματος εξαρτάται αφ ενός από το εάν είναι τελικώς ι- κανό να εκτελέσει τις εντολές και τους σκοπούς για τους οποίους δημιουργήθηκε, αλλά κυρίως εάν αυτός ο σκοπός μπορεί να πραγματωθεί μέσω μίας λειτουργίας κατά το δυνατόν απλής και κατανοητής (user friendly) από τον χρήστη του προγράμματος. Αυτή ακριβώς η διαδικασία δημιουργίας εξεύρεσης και ανάπτυξης του κατάλληλου αλγορίθμου και διαμόρφωσης ενός φιλικού προς τον χρήστη συστήματος διασύνδεσης (user interface) και παρουσίασης των επιλογών (menu system), το ο- ποίο συνοδεύει το πρόγραμμα, απαιτεί σημαντικό βαθμό δημιουργικότητας και, κατ επέκταση, πρωτοτυπίας εκ μέρους του προγραμματιστή 8. Παρ όλα αυτά, κανένα από τα υφιστάμενα νομικά κείμενα δεν περιλαμβάνει κάποιον συγκεκριμένο ορισμό για τα προγράμματα H/Y. H αιτία αυτής της παραλείψεως είναι προφανής. Οι τεχνολογικές εξελίξεις είναι τόσο ραγδαίες, ώστε η πρόσδοση κάποιου συγκεκριμένου ορισμού θα μπορούσε πολύ γρήγορα να αποδειχθεί παρωχημένη. Αντιθέτως, η υιοθέτηση ενός πολύ ευρέως ορισμού παρέχει στις σχετικές νομικές διατάξεις την αναγκαία ευκαμψία, ώστε σε ένα τόσο ρευστό και ταχύτατα εξελισσόμενο περιβάλλον όπως η κοινωνία της πληροφορίας να διασφαλίζεται η κατά το δυνατόν μεγαλύτερη ευελιξία προσαρμογής του Νόμου σε ό, τι η ίδια η επιστήμη της πληροφορικής χαρακτηρίζει ως πρόγραμμα Η/Υ 9. Εν τούτοις, όλα τα νομικά συστήματα παγκοσμίως ρητώς συμπεριλαμβάνουν τα προγράμματα Η/Υ στα έργα λόγου που προστατεύονται κατά τις διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Το ακρογωνιαίο άρθρο 2 της Σύμβαση της Βέρνης ορίζει 6. Ως αλγόριθμος περιγράφεται κάθε διαδικασία επιλύσεως ενός προβλήματος, η εκτέλεση της οποίας έχει προκαθορισθεί μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια. Βλ. Μαρίνος, Λογισμικό Ι, ό.π. σελ. 32 και του ιδίου σε: ΕΕμπΔ 1986 ό.π. σελ Για τον τρόπο ανάπτυξης ενός προγράμματος Η/Υ βλ. Μαρίνος, Λογισμικό Ι, ό.π. σελ Μαρίνος, όπ.αν. 9. Μαρίνος, Λογισμικό (Software), Νομική προστασία και συμβάσεις II, Κριτική, 1992, σελ. 95.

4 256 Θεόδωρος Ν. Κριθαράς Digesta 2004 ότι η έννοια «έργα λόγου» περιλαμβάνει, ανάμεσα σε άλλα, έργα ανεξαρτήτως του τρόπου ή του μέσου έκφρασής τους 10. Τα προγράμματα Η/Υ πληρούν την προϋπόθεση της έκφρασης, όπως αυτή ορίζεται διασταλτικά στη Σύμβαση της Βέρνης, καθώς τόσο ο πηγαίος κώδικας (πηγαία γλώσσα), όσο και αντικειμενικός κώδικας (γλώσσα μηχανής) θεωρούνται ως μορφές τεχνητής γλώσσας, ως μέσα έκφρασης με συγκεκριμένους κανόνες δόμησης και λειτουργίας που αποδίδουν συγκεκριμένα νοήματα 11. Το πρόγραμμα Η/Υ μέσα από τους διάφορους τύπους της κωδικοποιημένης δομής του δρα ως μέσο κατασκευής νοήματος και ταυτότητας κατά τον ίδιο τρόπο όπως η ομιλία. Στην κοινωνία της πληροφορίας το πρόγραμμα Η/Υ (software) αποτελεί τρόπο έκφρασης 12. Η Κοινοτική Οδηγία 91/ εντάσει τα προγράμματα Η/Υ στα πλαίσια της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας, υποχρεώνοντας τα κράτη - μέλη της Ε.Ε. να τα αναγνωρίσουν ως έργα λόγου που προστατεύονται με τις διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Πάντως και η Οδηγία αποφεύγει να δώσει έναν συγκεκριμένο ορισμό στα προγράμματα Η/Υ. Αναφέρει μόνο στο Προοίμιο ότι ο όρος πρόγραμμα Η/Υ «θα περιλαμβάνει προγράμματα σε κάθε μορφή (πηγαίος κώδικας, αντικειμενικός κώδικας, διάγραμμα ροής κ.λπ.), συμπεριλαμβανομένων και εκείνων, τα οποία είναι ενσωματωμένα σε hardware... καθώς επίσης και το προπαρασκευαστικό υλικό σχεδιασμού τους (preparatory design work), στο βαθμό, όμως, που το υλικό αυτό είναι τέτοιο που να οδηγεί στην ολοκλήρωση του προγράμματος σε μελλοντικό στάδιο» 14. Παρ όλα αυτά, τα προγράμματα Η/Υ ορίζονται στην Πράσινη Βίβλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «για την πνευματική ιδιοκτησία και την πρόκληση της τεχνολογίας» ως «ένα σύνολο από οδηγίες που σκοπό έχει να προκαλέσει μία μηχανή ανάλυσης (processing) πληροφοριών, έναν υπολογιστή, να εκτελέσει τις λειτουργίες του... Το πρόγραμμα, μαζί με το υλικό υποστήριξης και το προπαρασκευαστικό υλικό του, συνιστούν το λογισμικό» 15. Στα πλαίσια εφαρμογής της κοινοτικής οδηγίας ο Έλληνας νομοθέτης περιέλα- 10. Σύμβαση της Βέρνης για την προστασία λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων. 11. Βλ. σχετικά Β. Fitzgerald, Software as discourse? The challenge to information law, 2000 EIPR, Fitgerald, όπ.αν. 13. Οδηγία 91/250/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την νομική προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών (L 222/ ), άρθρο 1(1). Για ανάλυση της Οδηγίας βλ. ενδεικτικά: Herald D.J. Jongen - Alfred P. Meijboom (eds.), Copyright Software Protection in the E.C., Computer Law Series 12, Kluwer Law and Taxation Publishers, 1993, Thomas Dreier, The Council Directive of 14 May 1991 on the Legal Protection of Computer Programs, (1991) EIPR, 319, Robbie Downing, EC information technology law, Jonh Wiley & Sons Publ., 1995, σελ , Μαρίνος, Λογισμικό II, ό.π. σελ Βλ. Προοίμιο Οδηγίας, παρ. 7. Το προπαρασκευαστικό υλικό αναφέρεται ρητώς και στο άρθρο 1(2) της Οδηγίας. 15. European Commission Green Paper on copyright and the challenge of technology, COM (88) 172 final, στη σελ /05/14 Digesta ΡΕΝΑ Φωτοστοιχειοθεσία Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 7 ΤΗΛ FAX

5 Digesta 2004 Η προστασία των προγραμμάτων Η/Υ 257 βε ρητώς στον ν. 2121/93 τα προγράμματα Η/Υ μεταξύ των προστατευόμενων έργων 16. Όπως και στην Οδηγία, έτσι και στον ν. 2121/93 δεν περιλαμβάνεται κάποιος συγκεκριμένος ορισμός του προγράμματος Η/Υ, προκειμένου να υπάρχει η ανάλογη ευελιξία ώστε να είναι εφαρμόσιμες οι σχετικές διατάξεις σε κάθε μελλοντική τεχνολογική εξέλιξη, την οποία η ίδια η επιστήμη της πληροφορικής χαρακτηρίζει ως πρόγραμμα Η/Υ. 3. To κριτήριο της πρωτοτυπίας στα προγράμματα Η/Υ Σύμφωνα με την κλασική αρχή της πνευματικής ιδιοκτησίας, τα προγράμματα Η/Υ προστατεύονται κατά τις σχετικές διατάξεις εφ όσον είναι έργα πρωτότυπα. Η πρωτοτυπία έγκειται στο ότι το έργο πρέπει να αντανακλά την προσωπικότητα του δημιουργού και έτσι να έχει μία ιδιαίτερη ατομικότητα 17. Η τάση αυτή ενυπάρχει στα δίκαια της ηπειρωτικής Ευρώπης (civil law ή droit d auteur) με διάφορες διακυμάνσεις και με πιο αυστηρές τις προϋποθέσεις εκείνες που θέτει το Γερμανικό δίκαιο 18. Αντιθέτως, η έννοια της πρωτοτυπίας (originality) κατά το αγγλοσαξωνικό δίκαιο (common law) υιοθετεί ένα χαμηλό επίπεδο (minimum threshold) δημιουργικότητας για την παροχή προστασίας υπό την μορφή του copyright, το οποίο συνίσταται είτε στο ότι το έργο δεν θα πρέπει να είναι αντικείμενο αντιγραφής (κατά το αμερικάνικο δίκαιο) 19, είτε ότι το έργο πρέπει να είναι απλώς αποτέλεσμα της διανοητικής εργασίας του δημιουργού (κατά το αγγλικό δίκαιο) Ν. 2121/93 «Πνευματική ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώματα και πολιτιστικά θέματα», (ΦΕΚ Α 25/ ), άρθρο 2 παρ. 3. Βλ. σχετικά: Διονυσία Καλλινίκου, Πνευματική ιδιοκτησία και συγγενικά δικαιώματα, Σάκκουλας, 2000, σελ Κουμάντος, Πνευματική ιδιοκτησία, Σάκκουλας, 8η έκδοση (2002), σελ Βλ. άρθρο 2(2) του Γερμανικού Νόμου για την πνευματική ιδιοκτησία. Η γερμανική νομολογία απαιτεί μία συμβολή του δημιουργού που να υπερβαίνει το επίπεδο του «μέσου προγραμματιστή». Βλ απόφαση Γερμανικού Ακυρωτικού BGH Inkassoprogramm CR 1985, ΕΕμπΔ 1986, σελ. 367 (με παρατηρήσεις Λιακόπουλου). 19. Στις ΗΠΑ, χαρακτηριστικά μέχρι το 1991 το κριτήριο ήταν «sweat of the brow» - ο ιδρώτας του προσώπου. Η υπόθεση Feist Publications κατά Rural Telephone, 499 US 340, 1991, εισήγαγε και στην αμερικάνικη νομολογία την προϋπόθεση της ύπαρξης ενός βαθμού ικανότητας και κόπου (skill and labour). Βλ. σχετικά: Dennis S. Karjala, Recent United States and international development in software protection (parts 1 & 2), 1994 EIPR, 13 και 1994 EIPR, Στη Μεγάλη Βρεττανία το κριτήριο ήταν «skill, judgement and labour» - ικανότητα, επιδεξιότητα και κόπος. Βλ. ενδεικτικά: John Holyoak - Paul Torremans, Intellectual property law, 2nd ed., Butterworths, 1998, W.R. Cornish, Intellectual property: Patents, Copyright, Trade Marks and allied rights, Sweet & Maxwell, 4th ed., 1999, Stanley Lai, The Copyright protection of computer software in the United Kingdom, Hart Publishing, Για μία συνοπτική και περιεκτική συγκριτική ανάλυση των δύο συστημάτων: Estelle Derclaye, Software copyright protection: Can Europe learn from American case law? (parts 1 & 2), 2000 EIPR 7 και 2000 EIPR 56. Βλ. επίσης: Irini Stamatoudi, Copyright and Multmedia Works - A Comparative Analysis, Cambridge University Press, 2002, σελ , Daniel

6 258 Θεόδωρος Ν. Κριθαράς Digesta 2004 Η Οδηγία 91/250 υιοθετεί, τελικώς, τις αρχές που απορρέουν από το αγγλοσαξωνικό δίκαιο καθιερώνοντας ως προϋπόθεση για την παροχή προστασίας σε ένα πρόγραμμα Η/Υ το ότι αυτό είναι αποτέλεσμα προσωπικής πνευματικής εργασίας του δημιουργού του 21. Με άλλα λόγια, δηλαδή, αρκείται στο να μην είναι το πρόγραμμα αποτέλεσμα αντιγραφής 22. Η υιοθέτηση ενός τόσο χαμηλού κριτηρίου είναι μάλλον συνεπής ως προς τη μορφή ακριβώς των προγραμμάτων Η/Υ ως έργων προστατευομένων από την πνευματική ιδιοκτησία. Είναι, δε, χαρακτηριστικό ότι για πρώτη φορά περιλαμβάνεται σε νομοθετικό κείμενο ένας ορισμός της πρωτοτυπίας. Αυτό ακριβώς δικαιολογείται από την ιδιαιτερότητα των προγραμμάτων Η/Υ ως έργων λόγου. Ιδιαιτερότητα που συνίσταται στο ότι τα προγράμματα Η/Υ εκπονούνται για την εκτέλεση κάποιων συγκεκριμένων σκοπών - λειτουργιών. Έχουν, δηλαδή, μία χρηστική ιδιότητα, έναν λειτουργικό σκοπό (utilitarian function) 23. Η προϋπόθεση της πρωτοτυπίας σημαίνει ότι η πνευματική ιδιοκτησία δεν προστατεύει ιδέες ή αρχές αλλά την μορφή έκφρασης των ιδεών 24. Η βασική αιτιολόγηση είναι ότι οι ιδέες δεν είναι απτές για να προσελκύουν την ανάλογη προστασία. Άλλωστε, κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε μονοπώληση ιδεών και θεωριών και κατ ε- πέκταση σε μονοπώληση της γνώσης. Μόνο όταν η ιδέα λάβει μία συγκεκριμένη μορφή έκφρασης (γραπτή ή προφορική) μπορεί να γίνει εκμεταλλεύσιμη και αποτιμητή ως προς την αξία της, και συνεπώς τότε μόνο μπορεί και πρέπει να προστατευτεί 25. Η Οδηγία εξαιρεί τις αρχές και τις ιδέες από το παρεχόμενο πλαίσιο προστασίας των προγραμμάτων Η/Υ, περιλαμβανομένων και των ιδεών στις οποίες βασίζονται τα συστήματα διασύνδεσης του προγράμματος 26. Εν τούτοις, η Οδηγία δεν εξήρεσε από το πλαίσιο προστασίας τους αλγόριθμους και τις γλώσσες προγραμματισμού, με εξαίρεση, όμως, την περίπτωση στην οποία περιλαμβάνουν ιδέες και αρχές 27. Attridge, Copyright protection for computer software, 2000 EIPR 563 και Gillian Davies, The convergence of copyright and author s rights - Reality or chimera? 26 ΙΙC, 1995, Άρθρο 1(3) Οδηγίας. 22. Κουμάντος, ό.π, σελ Το «αξίωμα» αυτό εκπηγάζει από την χαρακτηριστική φράση του Δικαστή Peterson στην θεμελιώδη υπόθεση της αγγλικής νομολογίας: London Press Ltd κατά University Tutorial Press Ltd, (1916) 2 Ch. 601, ο οποίος δήλωσε χαρακτηριστικά: «what is worth copying is prima facie worth protecting». 23. Josef Drexl, What is protected in a computer program?, 15 IIC Studies, 1994, σελ. 16. Βλ. και σχετικές απόψεις περί διαχωρισμού των έργων σε «υψηλής δημιουργικότητας» (high authorship) και «χαμηλής δημιουργικότητας» (low authorship) όπως λ.χ. τα προγράμματα Η/Υ κ.λπ. σε: Κουμάντο, ό.π. σελ. 109 και Γ.Ι. Νούσκαλη, Ποινική προστασία προγραμμάτων Η/Υ στο ν. 2121/93, Σάκκουλας, 2003, σελ Βλ. γενικά, Κουμάντος, ό.π., σελ Ιan J. Lloyd, Information Technology Law, 3d ed, 2000, Butterworths, σελ Άρθρο 1(2) Οδηγίας. 27. Άρθρο 1(2) Οδηγίας και Προοίμιο, παρ /05/14 Digesta ΡΕΝΑ Φωτοστοιχειοθεσία Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 7 ΤΗΛ FAX

7 Digesta 2004 Η προστασία των προγραμμάτων Η/Υ 259 To καίριο ζήτημα που τίθεται στο σημείο αυτό είναι, πού ακριβώς βρίσκεται η διαχωριστική γραμμή μεταξύ ιδέας και έκφρασης σε ένα πρόγραμμα H/Y. H διαφορά, όμως, ενός προγράμματος Η/Υ σε σχέση με τα προστατευόμενα από την πνευματική ιδιοκτησία έργα λόγου ή τέχνης έγκειται στο ότι, σε αντίθεση με τα τελευταία, ο σκοπός εκπόνησης ενός προγράμματος είναι η εκτέλεση μιας εργασίας και όχι απλά η «ανακοίνωσή» του στο κοινό. Ουσιαστικά, η εκπόνηση ενός προγράμματος συνίσταται, σχηματικά θα λέγαμε, στην διαδικασία της βαθμιαίας ανάπτυξης και συγκεκριμενοποίησης του αλγόριθμου, σε βαθμό τέτοιο που να είναι κατανοητός από την μηχανή, ώστε καταληκτικά να επιτυγχάνεται ο επιδιωκόμενος σκοπός του προγράμματος 28. Συνεπώς, δεν προστατεύεται ο σκελετός του προγράμματος (η ιδέα, ο αφηρημένος αλγόριθμος, οι γλώσσες προγραμματισμού, οι διαδικασίες και οι τεχνικές του), αλλά ο «ιστός» του, όπως αυτός δημιουργείται με τη βαθμιαία συγκεκριμενοποίηση του αλγόριθμου 29. Με άλλα λόγια, προστατεύονται οι περισσότεροι τρόποι με τους οποίους μπορεί να εκφραστεί η ιδέα στην οποία βασίζεται το πρόγραμμα, δηλαδή όλες οι μορφές του προγράμματος (πηγαίος κώδικας, αντικειμενικός κώδικας, διάγραμμα ροής και ενσυρματωμένα προγράμματα). Η συλλογή της ύλης, η διαρρίθμηση και η διαπραγμάτευσή της συνιστούν τα στοιχεία εκείνα που απορρέουν από την προσωπική δημιουργική μοναδικότητα του δημιουργού και προσδίδουν πρωτοτυπία στη δουλειά του. Αντιθέτως, καθαρά τεχνικά στοιχεία, όπως η ταχύτητα του προγράμματος, η χωρητικότητα μνήμης του ή ο τρόπος χειρισμού του (το μενού) δεν προστατεύονται 30. Η απόφαση 5235/1992 του πολυμελούς πρωτοδικείου Αθηνών δέχεται ότι «κατ αρχήν η πρωτοτυπία δημιουργίας στα προγράμματα Η/Υ έγκειται στη συλλογή της ύλης, διαρρίθμηση και διαπραγμάτευσή της και, εφ όσον έστω και κατ ολίγον υπερβαίνει την στάθμη της πληροφορικής τεχνικής. Ενδείξεις για την πρωτοτυπία του προσβαλλομένου προγράμματος αποτελούν η διαφοροποίηση που φέρει το πρόγραμμα σε σχέση με την ισχύουσα στάθμη της πληροφορικής τεχνικής, το περιθώριο απόκλισης που έχει ο προγραμματισμός, αν ο σκοπός του προγράμματος επιτυγχάνεται με τα συνηθισμένα για τον μέσο πληροφορικό μέσα ή ασυνήθιστες μεθόδους, η ύπαρξη άλλων προγραμμάτων στην αγορά που επιτυγχάνουν το ίδιο αποτέλεσμα από άλλο δρόμο και με διαφορετική μέθοδο, η μοναδικότητα της επιτευχθείσης λύσης σε σχέση με το μέχρι σήμερα υφιστάμενο ύφος της πληροφορικής τεχνικής στο συγκεκριμένο 28. Για την έννοια και τη λειτουργία του αλγόριθμου βλ. Μαρίνος, Προστασία προγραμμάτων η- λεκτρονικών υπολογιστών, ΕΕμπΔ 1988, σελ Μαρίνος, Λογισμικό Ι, ό.π. σελ. 33 και 55, και του ιδίου, Λογισμικό II, ό.π. σελ Μαρίνος, Η προσβολή του λογισμικού (software) - Νομικές διαπιστώσεις και κατευθύνσεις, ΕΕμπΔ 1988, σελ Βλ. σχετικές αποφάσεις από την εθνική νομολογία: ΠολΠρωτΘεσ 18201/1998, ΕΕμπΔ 1999, 161, και ΠολΠρωτΑθ 9456/1995, ΕΕμπΔ 1996, σελ. 620.

8 260 Θεόδωρος Ν. Κριθαράς Digesta 2004 κλάδο προγραμμάτων, η εμπορική επιτυχία του προγράμματος, οι ευμενείς κρίσεις ειδικών...» 31. Πολύ σημαντική είναι η απόφαση 30766/1996 του μονομελούς πρωτοδικείου Αθηνών 32. Η εν λόγω απόφαση εξέτασε το θέμα μίας κατά παραγγελία εκπόνησης πνευματικού έργου επτά ελληνικών μουσικών ρυθμών από έναν μουσικό - προγραμματιστή με τη χρήση ενός προγράμματος - μήτρας Η/Υ. Το δικαστήριο έκρινε ότι το εν λόγω έργο αποτελεί πνευματικό δημιούργημα που συνίσταται στην πρωτότυπη μουσική έκφραση μέσω προγράμματος Η/Υ επτά βασικών ελληνικών ρυθμών (ζεϊμπέκικο, τσιφτετέλι, συρτό κ.ά.) 33. Το δικαστήριο ρητώς έκρινε ότι η πρωτοτυπία του έργου - προγράμματος Η/Υ, όσον αφορά την έκφραση μέσω παραδοσιακών ελληνικών μουσικών ρυθμών, δεν αναιρείται από το γεγονός ότι πρόκειται για γνωστούς ρυθμούς χωρίς πρωτότυπη δημιουργία «εν όψει του γεγονότος ότι το δημιούργημα (του δημιουργού - προγραμματιστή) και η πρωτοτυπία του έγκειται στην από μέρους του μουσική επιλογή, έκφραση και απόδοση με συγκεκριμένο, προσωπικό τρόπο μιας ιδέας (όπως π.χ. ο ρυθμός του ζεϊμπέκικου, του καλαματιανού κ.λπ.), σε τρόπον ώστε ο χρήστης των αρμονίων, στα οποία ενσωματώνεται το παραπάνω πρόγραμμα Η/Υ, να συνοδεύεται από μια ιδεατή ορχήστρα πολλών μουσικών... Δηλαδή, ο τρόπος με τον οποίο θα αποδοθεί ο γνωστός ή παραδοσιακός ρυθμός αποτελεί προσωπική μουσική επιλογή του μουσικού - προγραμματιστή» 34. Συνάγεται, κατά συνέπεια, το συμπέρασμα ότι η πρωτοτυπία ενός έργου ενυπάρχει στην μορφή και το περιεχόμενό του και στο κατά πόσον αυτά τα στοιχεία του έργου αντανακλούν την προσωπική, ατομική διανοητική εργασία και δημιουργική συμβολή του δημιουργού. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, το ζήτημα αυτό αποτελεί ένα κρίσιμο και ιδιαίτερα «λεπτό» σημείο που τα αρμόδια δικαστήρια θα πρέπει να εξετάζουν σε μία ad hoc βάση, θέτοντας ως κριτήριο σειρά αξιολογικών ενδείξεων που προαναφέρθηκαν. 4. Προσβολή προγράμματος Η/Υ- Ο διαχωρισμός ιδέας/έκφρασης Όπως είδαμε, η πνευματική ιδιοκτησία παρέχει προστασία στον τρόπο έκφρασης των ιδεών που ενυπάρχουν σε ένα πρόγραμμα Η/Υ. Από τις ενέργειες που προστατεύουν τον δημιουργό ενός έργου κατά τις διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας η πιο σημαντική είναι η αναπαραγωγή ολόκληρου ή σημαντικού μέρους του προγράμματος Η/Υ 35. Κατ επέκταση, υπάρχουν δύο είδη παράνομης αναπαραγω- 31. ΠολΠρωτΑθ 5235/1992, ΕΕμπΔ 1992, σελ Βλ. και ΜονΠρωτΘεσ 1571/1989, ΕΕμπΔ 1991, σελ Στη θεωρία βλ. Μαρίνο, Λογισμικό Ι, ό.π. σελ ΜονΠρωτΑθ 30766/1996, ΔΕΕ 1997, σελ. 94 (με σχόλιο Λ. Κανέλλου). 33. Όπ.αν. σελ Όπ. αν. σελ Άρθρο 4 στ. α Κοινοτικής Οδηγίας. 02/05/14 Digesta ΡΕΝΑ Φωτοστοιχειοθεσία Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 7 ΤΗΛ FAX

9 Digesta 2004 Η προστασία των προγραμμάτων Η/Υ 261 γής ενός προγράμματος: η «πιστή» αντιγραφή (απομίμηση) και η «μη πιστή» αντιγραφή (literal και non literal copying, αντίστοιχα). Η πιστή αντιγραφή ολόκληρου του προγράμματος Η/Υ δεν ενέχει ιδιαίτερες δυσκολίες ως προς την νομική της αντιμετώπιση. Είναι, κατ ουσίαν, η ευθεία αντιγραφή ενός προγράμματος, κατά την οποία το σύνολο ή ουσιώδες μέρος του πηγαίου ή αντικειμενικού κώδικά του έχουν αντιγραφεί, και συνεπώς και τα δύο προγράμματα, αυθεντικό και αντιγεγραμμένο, είναι γραμμένα στην ίδια γλώσσα προγραμματισμού. Στην προκειμένη περίπτωση, ο δημιουργός του προσβληθέντος προγράμματος θα πρέπει να αποδείξει ότι ο προσβολέας είχε πρόσβαση στο πρόγραμμά του και ότι, όντως, υπάρχει ταυτότητα των πηγαίων κωδίκων ή ουσιώδης ομοιότητα των βασικών στοιχείων των δύο προγραμμάτων. Το θεμελιώδες ζήτημα που κρίνεται στην περίπτωση αυτή είναι το σε τί ακριβώς συνίσταται η ουσιώδης ομοιότητα. Το βασικό κριτήριο σύγκρισης πρέπει, κατά κύριο λόγο, να είναι η ποιοτική στάθμιση και σύγκριση της δομής και της διάταξης των προγραμμάτων, συνεπικουρούμενη, όμως, και από μία ποσοτική σύγκριση των πηγαίων κωδίκων 36. Πολύ πιο δύσκολη και περίπλοκη είναι η περίπτωση κατά την οποία κάποιος δεν αντιγράφει απλώς τον πηγαίο ή τον αντικειμενικό κώδικα του προγράμματος ως έχουν, αλλά υιοθετεί τη δομή και τμήματα του προγράμματος αναπαράγοντάς τα σε άλλη γλώσσα προγραμματισμού («μη πιστή» αντιγραφή). Στις περιπτώσεις αυτές, ενώ ο πηγαίος ή ο αντικειμενικός κώδικας των δύο προγραμμάτων είναι ε- ντελώς διαφορετικός, εντούτοις αυτά έχουν την ίδια δομή, ίδια εξωτερική εμφάνιση και ίδιες ή παρόμοιες λειτουργίες. Στην περίπτωση αυτή, το βάρος απόδειξης της παράνομης αντιγραφής είναι πολύ πιο δύσκολο από ότι στην περίπτωση της ευθείας, «πιστής» αντιγραφής του προστατευόμενου προγράμματος. Η νομολογία των δικαστηρίων των ΗΠΑ έχει, στο πέρασμα του χρόνου, αποκρυσταλλώσει τις βασικές έννοιες και τα στοιχεία βάσει των οποίων πρέπει να γίνεται η σύγκριση και η διάκριση των δύο προγραμμάτων 37. Στην υπόθεση «Whelan Associates Inc. κατά Jaslow Dental Laboratory Inc. and Others» 38 το δικαστήριο κλήθηκε να συγκρίνει δύο προγράμματα που σκοπό είχαν την οργάνωση και διαχείριση οδοντοτεχνικών εργαστηρίων. Τα προγράμματα ήταν γραμμένα σε διαφορετικές γλώσσες προγραμματισμού (EDL και COBOL, αντίστοιχα). Κατά συνέπεια, δεν υπήρχε ουσιώδης ομοιότητα μεταξύ των πηγαίων κωδικών τους. Το Δικαστήριο έκρινε ότι υπήρξε «μη πιστή» αντιγραφή του προστατευομένου έργου, καθ όσον υπήρχαν ουσιώδεις ομοιότητες (substantial similarities) στη δομή, τη σειρά και την οργάνωση (structure, sequence, organization) των 36. Βλ. σχετικά, Μαρίνος, Λογισμικό Ι, ό.π, σελ και του ιδίου, σε: ΕΕμπΔ 1988, ό.π. σελ Βλ. ανάλυση και σχολιασμό της νομολογίας που ακολουθεί σε: Derclaye, Karjala και Grewal, ό.π F. 2nd (3d Cirq. 1986).

10 262 Θεόδωρος Ν. Κριθαράς Digesta 2004 δύο προγραμμάτων. Ακολούθως, το δικαστήριο διερεύνησε το κατά πόσον η «μη πιστή» αντιγραφή συνιστούσε όντως και παράνομη προσβολή του προγράμματος H/Y. H εξέταση και η επεξήγηση του διαχωρισμού μεταξύ ιδέας και έκφρασης θεωρήθηκε ως ο ακρογωνιαίος λίθος για την επίλυση αυτού του ζητήματος. Το δικαστήριο έκρινε ότι ο σκοπός ή η λειτουργία ενός χρηστικού (utilitarian) έργου αποτελούν την ιδέα του, ενώ οτιδήποτε δεν είναι απαραίτητο για την επίτευξη αυτού του σκοπού ή της λειτουργίας αποτελεί την έκφραση της ιδέας 39. Στην προκειμένη περίπτωση, τα δύο αντιπαραβαλλόμενα προγράμματα επιτελούσαν την ίδια λειτουργία, τον ίδιο σκοπό (οργάνωση και διαχείριση οδοντοτεχνικών εργαστηρίων). Ο σκοπός αυτός αποτελεί και την ιδέα του προγράμματος, άρα δεν προστατεύεται από την πνευματική ιδιοκτησία. Συνεπώς, το δικαστήριο δέχτηκε ότι στην περίπτωση που ένας συγκεκριμένος σκοπός μπορεί να επιτευχθεί με περισσότερους τρόπους, οποιαδήποτε μέθοδος μπορεί να επιτύχει τον σκοπό αυτό θα αποτελεί την έκφραση και όχι την ιδέα, και επομένως θα προστατεύεται κατά τις διατάξεις της πνευματικής ιδιοκτησίας 40. Το γεγονός δε, ότι ο ίδιος προγραμματιστής ενεπλάκη στην εξέλιξη και των δύο προγραμμάτων αποτέλεσε για το δικαστήριο σοβαρή ένδειξη ότι πράγματι υπήρξε παράνομη αντιγραφή και προσβολή του αρχικού προγράμματος. Η υπόθεση αυτή εισήγαγε στην νομολογία των ΗΠΑ το λεγόμενο «look and feel» κριτήριο (test) για την διαπίστωση μίας πιθανής παράνομης αντιγραφής ενός προγράμματος Η/Υ. Η βάση του κριτηρίου εδράζεται στο ότι ένα πρόγραμμα Η/Υ μπορεί να προσβληθεί ακόμα και αν δεν έχει αντιγραφεί ο πηγαίος ή ο αντικειμενικός του κώδικας, αλλά το αναπαραχθέν πρόγραμμα μοιάζει (looks) πάρα πολύ και λειτουργεί (feels = acts) κατά παρόμοιο τρόπο με το προστατευόμενο πρόγραμμα. Ο ίδιος συλλογισμός ακολουθήθηκε και στην επόμενη σημαντική απόφαση που απασχόλησε τα δικαστήρια των ΗΠΑ. Η υπόθεση «Lotus Development Corp. κατά Paperback Software International» 41 αφορούσε ένα πρόγραμμα - φυλλομετρητή (spreadsheet program) και ένα συμβατό (compatible) με αυτό πρόγραμμα. Οι ομοιότητες μεταξύ των δύο προγραμμάτων αφορούσαν στο σύστημα εκτέλεσης των ε- ντολών (command menu system) και στον τρόπο οργάνωσης των απεικονιζόμενων πληροφοριών (grid system). Το δικαστήριο εισήγαγε μία εξέταση σε τρία στάδια (three stage test) παρόμοια με το σκεπτικό της υπόθεσης «Whelan» και το «look and feel» τεστ, προκειμένου να διαπιστώσει εάν τα συστήματα διασύνδεσης (user interfaces) προστατεύονται από την πνευματική ιδιοκτησία. Κατά το πρώτο στάδιο της εξέτασης έπρεπε να καθοριστούν οι πιθανοί διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους μία ιδέα μπορεί να εκφραστεί σε γενικότερο επίπεδο και η έκφραση της ιδέας 39. Ό.π. σελ Βλ. σχετικά: Grewal, ό.π. σελ F.Supp. 37 (1990). 02/05/14 Digesta ΡΕΝΑ Φωτοστοιχειοθεσία Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 7 ΤΗΛ FAX

11 Digesta 2004 Η προστασία των προγραμμάτων Η/Υ 263 σε πιο συγκεκριμένο βαθμό. Στο δεύτερο στάδιο διαπιστώνεται το κατά πόσον η συγκεκριμένη έκφραση της ιδέας περιλαμβάνει ουσιώδη ή μη στοιχεία για την έκφραση της ιδέας εν γένει και, τελικά, εάν αυτά τα ουσιώδη στοιχεία αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του έργου (τρίτο στάδιο). Με βάση αυτό το σύστημα εξέτασης, το δικαστήριο διεπίστωσε ότι διάφορα προγράμματα φυλλομέτρησης χρησιμοποιούσαν διαφορετικά συστήματα εκτέλεσης εντολών με διαφορετική δομή, ακολουθία και οργάνωση. Συνεπώς, το σύστημα που χρησιμοποιείτο από την ενάγουσα (Lotus) συνιστούσε έκφραση και όχι ιδέα και, ειδικότερα, το σύστημα εκτέλεσης εντολών αποτελούσε ουσιώδες τμήμα του προστατευομένου έργου. Το γεγονός, λοιπόν, ότι οι εναγόμενοι αντέγραψαν τη δομή του συγκεκριμένου συστήματος (δηλαδή της έκφρασης) αποτελούσε, κατά το δικαστήριο, προσβολή του προγράμματος της ενάγουσας. Αναμφίβολα, οι δύο προαναφερόμενες υποθέσεις άνοιξαν τον δρόμο προς μία εμβριθή εξέταση της προσβολής της πνευματικής ιδιοκτησίας και του ακανθώδους ζητήματος του διαχωρισμού ιδέας/έκφρασης στα προγράμματα Η/Υ. Παρ όλα αυτά, το «look and feel» τεστ υπέστη σφοδρή κριτική επί τη βάσει του ότι διευρύνει πάρα πολύ την έκταση προστασίας των προγραμμάτων Η/Υ σε τεχνικά μέρη του έργου, παρέχοντας έτσι τη δυνατότητα στους ενάγοντες να επιζητούν πολύ εύκολα προστασία κατά τις διατάξεις της πνευματικής ιδιοκτησία και, κατά συνέπεια, να απειλείται ο ελεύθερος ανταγωνισμός στη βιομηχανία προγραμμάτων Η/Υ από την ενίσχυση μονοπωλιακών καταστάσεων 42. Το Ομοσπονδιακό Εφετείο των ΗΠΑ αντιμετώπισε αυτές τις σκέψεις στην υ- πόθεση «Computer Associates International κατά Altai» 43 και τελικώς απέρριψε το «look and feel» τεστ. Στην προκειμένη περίπτωση, ο εναγόμενος είχε κατασκευάσει ένα πρόγραμμα χρονοπρογραμματισμού εργασιών (job-scheduling program), με το οποίο ρυθμιζόταν η σειρά κατά την οποία εκτελούνταν τα εργασίες (tasks) από τον υπολογιστή, γραμμένο σε διαφορετική πηγαία γλώσσα από το προστατευόμενο πρόγραμμα. Αφού το δικαστήριο επιβεβαίωσε για άλλη μια φορά ότι ο πηγαίος και ο αντικειμενικός κώδικας προστατεύονται ως έκφραση, σχημάτισε ένα νέο κριτήριο για τη διαπίστωση της «μη πιστής» προσβολής της πνευματικής ιδιοκτησίας. Το κριτήριο αυτό ονομάστηκε «Altai test» και κωδικοποιείται σε τρία στάδια: αφαίρεση, διαχωρισμός και σύγκριση (abstraction, filtration, comparison). To πρώτο στάδιο συνίσταται στην αναγνώριση των διαφόρων σταδίων της διαδικασίας προγραμματισμού με μία λειτουργία ανάλογη της αντίστροφης μεταγλώτισσης (reverse engineering 44 ) ξεκινώντας από τον πηγαίο κώδικα και καταλήγοντας στην τελική λει- 42. Βλ. σχετική κριτική σε Νούσκαλη, ό.π. σελ , 20 USPQ, 2nd, Για το ζήτημα της αντίστροφης μεταγλώτισσης (reverse engineering) βλ. Μαρίνο, Λογισμικό II, ό.π. σελ

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Ιγγλεζάκη, Η προστασία του λογισμικού των η/υ

Ι. Ιγγλεζάκη, Η προστασία του λογισμικού των η/υ 1016 ΕπισκΕ /2006 εταιρικού συμφέροντος. Ένας από τους δυνατούς τρόπους διάθεσης των υπολοίπων καθαρών κερδών είναι η χρησιμοποίησή τους για την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου, ούτως ώστε οι νέες μετοχές

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Τα πνευματικά δικαιώματα αποτελούν ένα πολύ σημαντικό θέμα που θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά έναν πολιτιστικό οργανισμό πριν αποφασίσει να εμπλακεί σε

Διαβάστε περισσότερα

* Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό «Επισκόπηση Εμπορικού Δικαίου» (ΕπισκΕΔ) 2007, σελ. 269-277

* Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό «Επισκόπηση Εμπορικού Δικαίου» (ΕπισκΕΔ) 2007, σελ. 269-277 Προστασία των φωτογραφιών κατά το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας Η διατύπωση του άρθρου 6 της Οδηγίας 93/98/ΕΟΚ: Παρατηρήσεις στη ΜΠρΘεσ 40026/2006* * Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Το «κλειστό» σύστημα. Ανοικτές επικοινωνίες... Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής. Εισαγωγή στην τεχνολογία της πληροφορικής

Το «κλειστό» σύστημα. Ανοικτές επικοινωνίες... Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής. Εισαγωγή στην τεχνολογία της πληροφορικής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών gyannop@law.uoa.gr Το «κλειστό» σύστημα ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

Λογισµικόκαιδίκαιο πνευµατικήςιδιοκτησίας θέµαταπροστασίας Ηµερίδα : «Πατέντες λογισµικού» Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας / Τµήµα Κεντρικής Μακεδονίας, 11 εκεµβρίου 2012 Μαρία- άφνηπαπαδοπούλου,.ν., LL.M.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 Λογισμικό Εφαρμογών. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.6 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1

Κεφάλαιο 6 Λογισμικό Εφαρμογών. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.6 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 Κεφάλαιο 6 Λογισμικό Εφαρμογών Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 Λογισμικό Εφαρμογών (application software) Είναι όλα τα προγράμματα που μετατρέπουν τον ΗΥ σε εξειδικευμένο μηχάνημα για συκεκριμένες εργασίες. Περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Σελ.9 προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή με δικαιώματα copyright... 1.5 Ευρώπη: η οδηγία 250/1991/ΕΟΚ για τα προγράμματα

Σελ.9 προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή με δικαιώματα copyright... 1.5 Ευρώπη: η οδηγία 250/1991/ΕΟΚ για τα προγράμματα ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΙΚΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΙΚΟ ΙΙΔΡΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΙΟΙΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙΙ ΟΙΙΚΟΝΟΜΙΙΑΣ ΔΙΙΑΧΕΙΙΡΡΙΙΣΗ ΠΛΗΡΡΟΦΟΡΡΙΙΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ «ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα. Ενότητα 9: Πληροφοριακά Συστήματα Ορισμοί

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα. Ενότητα 9: Πληροφοριακά Συστήματα Ορισμοί Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Ενότητα 9: Πληροφοριακά Συστήματα Ορισμοί Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Τμήμα Οργάνωσης & Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κωνσταντίνος Ταραμπάνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Έβδομος (7ος) Κύκλος Επιμόρφωσης των ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ 2013-2014 Συντάκτρια Άννα Κοκκινίδου Υπεύθυνη διαχείρισης του προγράμματος 1 Η συμμετοχή του εκπαιδευόμενου στο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και LEGAL INSIGHT ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΝΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΜΕΝΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γιώργος Ψαράκης Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διδάσκουσα Δρ Β Καβακλή Χειμερινό Εξάμηνο 2001 Στόχοι του Μαθήματος! Ανάπτυξη αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 207(Ι)/2012 207(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως

Διαβάστε περισσότερα

ΗΔιανοητική Ιδιοκτησία (ΔΙ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις μέσα από το πρόγραμμα IPeuropAware Οδηγοί και εργαλεία για τη διαχείριση της ΔΙ στις ΜΜΕ

ΗΔιανοητική Ιδιοκτησία (ΔΙ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις μέσα από το πρόγραμμα IPeuropAware Οδηγοί και εργαλεία για τη διαχείριση της ΔΙ στις ΜΜΕ ΗΔιανοητική Ιδιοκτησία (ΔΙ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις μέσα από το πρόγραμμα IPeuropAware Οδηγοί και εργαλεία για τη διαχείριση της ΔΙ στις ΜΜΕ Σύνδεσμος Θεσσαλικών Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΘΕΒ)

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3 MULTIPLE CHOICE

ΜΑΘΗΜΑ 3 MULTIPLE CHOICE ΜΑΘΗΜΑ 3 MULTIPLE CHOICE 1. Ποιa από τις πιο κάτω εργασίες είναι λειτουργία του Λειτουργικού Συστήματος; a) Προσθήκη δεδομένων σε ένα υπολογιστικό φύλλο b) Εκπόνηση έκθεσης βάσης δεδομένων c) Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΠΡΟΣ ΟΦΕΛΟΣ ΤΥΦΛΩΝ ΚΑΙ ΚΩΦΑΛΑΛΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ.

ΤΙΤΛΟΣ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΠΡΟΣ ΟΦΕΛΟΣ ΤΥΦΛΩΝ ΚΑΙ ΚΩΦΑΛΑΛΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ. ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: ΥΠΠΟ/ΔΙΟΙΚ/98546 ΦΕΚ: Β 2065/24.10.2007 ΤΙΤΛΟΣ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΠΡΟΣ ΟΦΕΛΟΣ ΤΥΦΛΩΝ ΚΑΙ ΚΩΦΑΛΑΛΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000)

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) Άρθρο 7 Εναρμόνιση με την Οδηγία 96/9/ΕΟΚτου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 1996 σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 2. ΑΔΕΙΕΣ Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ

ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ Dr. Antonis Metaxas, Managing Partner, M & A Law Firm Lecturer of EU Law, University of Athens Εισαγωγή Δομή Παρουσίασης I. Η

Διαβάστε περισσότερα

Αποθετήρια. Κλειώ Σγουροπούλου. Αριστεία ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας

Αποθετήρια. Κλειώ Σγουροπούλου. Αριστεία ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Αποθετήρια Κλειώ Σγουροπούλου Αριστεία ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Περιεχόμενα 2 Αποθετήρια, ψηφιακά αποθετήρια Άδειες ανοικτού περιεχομένου, Μεταδεδομένα Ψηφιακό Αποθετήριο 3 Πληροφοριακό σύστημα που αναλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Διανοητική, βιομηχανική και εμπορική ιδιοκτησία

Διανοητική, βιομηχανική και εμπορική ιδιοκτησία Διανοητική, βιομηχανική και εμπορική ιδιοκτησία Ως διανοητική ιδιοκτησία ορίζεται το σύνολο των αποκλειστικών δικαιωμάτων τα οποία χορηγούνται στα πνευματικά δημιουργήματα. Χωρίζεται σε δύο σκέλη: στη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ 1.1 Να δοθεί ο ορισμός του προβλήματος καθώς και τρία παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταγλωττιστές. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2011-2012. Εισαγωγή. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Μεταγλωττιστές. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2011-2012. Εισαγωγή. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεταγλωττιστές Εισαγωγή Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2011-2012 Βιβλιογραφία Alfred V. Aho, Monica S. Lam, Ravi Sethi and Jeffrey D. Ullman. Compilers:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δρ. Κόννης Γιώργος Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Προγραμματισμός Στόχοι 1 Να περιγράψουμε τις έννοιες του Υπολογιστικού Προβλήματος και του Προγράμματος/Αλγορίθμου

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

LEGAL INSIGHT. Γιώργος Ψαράκης ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015

LEGAL INSIGHT. Γιώργος Ψαράκης ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 LEGAL INSIGHT ΕΛΕΓΧΟΣ ΡΕΥΣΤΩΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ (ΜΕΤΡΗΤΩΝ) ΠΟΥ ΕΙΣΕΡΧΟΝΤΑΙ Ή ΕΞΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Γιώργος Ψαράκης Βάσει κοινοτικής και εθνικής νομοθεσίας κάθε εξερχόμενο ή εισερχόμενο στην Ε.Ε. φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές 1 ο Εξάμηνο Σπουδών Χειμερινό Εξάμηνο 2012/13 Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκων: Χαρμανδάρης Ευάγγελος, email: vagelis@tem.uoc.gr, Ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ http://leitourgika-systhmata-epal-b.ggia.info/ Σύγχρονο Λειτουργικό Σύστημα - ΛΣ Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση οπτικοακουστικών έργων σε δωμάτια ξενοδοχείων μέσω δεκτών τηλεόρασης τοποθετημένων σε αυτά: Παρατηρήσεις στην ΕφΑθ 7196/2007*

Μετάδοση οπτικοακουστικών έργων σε δωμάτια ξενοδοχείων μέσω δεκτών τηλεόρασης τοποθετημένων σε αυτά: Παρατηρήσεις στην ΕφΑθ 7196/2007* Μετάδοση οπτικοακουστικών έργων σε δωμάτια ξενοδοχείων μέσω δεκτών τηλεόρασης τοποθετημένων σε αυτά: Παρατηρήσεις στην ΕφΑθ 7196/2007* * Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η επιτροπή εφαρμόζει πέντε διαφορετικούς νόμους. Αυτοί οι νόμοι είναι:

Η επιτροπή εφαρμόζει πέντε διαφορετικούς νόμους. Αυτοί οι νόμοι είναι: Συνοπτικός οδηγός παραπόνων Τι κάνει η Επιτροπή Η περί Αυστραλιανής Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είναι ένας ανεξάρτητος εθνικός οργανισμός που ερευνά και συμβιβάζει καταγγελίες διακρίσεων και παραβιάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή Προγραμματισμός Βασικές έννοιες Ιστορική αναδρομή Η έννοια του προγράμματος Η περιγραφή της λύσης ενός προβλήματος, ως γνωστόν, γίνεται με τη βοήθεια ενός αλγορίθμου. Έτσι οι εντολές ενός προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 166 της 11.6.1998 ΟΔΗΓΙΑ 98/27/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 19ΗΣ ΜΑΪΟΥ 1998 ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΓΩΓΩΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΩΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε περιπτώσεις παραπομπών &

Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε περιπτώσεις παραπομπών & Ψηφιακές εκδόσεις: Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε περιπτώσεις παραπομπών & συνδέσμων μεταξύ ιστοσελίδων Εθνικό Κέντρο Βιβλίου 19/01/2011 Μαρία Γ. Σινανίδου, Int. IP LL.M. Δικηγόρος Επιστημονική Συνεργάτις

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 2: Κλασική τακτική στη διοίκηση

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 2: Κλασική τακτική στη διοίκηση Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 2: Κλασική τακτική στη διοίκηση Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Υπολογιστών

Προγραμματισμός Υπολογιστών Προγραμματισμός Υπολογιστών Βασικές γνώσεις Κ. Βασιλάκης, ΣΤΕΦ, ΤΕΙ Κρήτης Η Πληροφορική και τα εργαλεία της Παροχή έγκαιρης και έγκυρης πληροφόρησης. Καταχώριση στοιχείων Αποθήκευση Επεξεργασία ψηφιακών

Διαβάστε περισσότερα

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ 5.1 Εισαγωγή στους αλγορίθμους 5.1.1 Εισαγωγή και ορισμοί Αλγόριθμος (algorithm) είναι ένα πεπερασμένο σύνολο εντολών οι οποίες εκτελούν κάποιο ιδιαίτερο έργο. Κάθε αλγόριθμος

Διαβάστε περισσότερα

Πατέντες: μύθος και πραγματικότητα

Πατέντες: μύθος και πραγματικότητα Πατέντες: μύθος και πραγματικότητα :: Φεστιβάλ των Κοινών :: Γιώργος Δαφέρμος georgedafermos@gmail.com Hράκλειο, 21/4/2013

Διαβάστε περισσότερα

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος Πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής από δασική έκταση και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του διοικουμένου: παρατηρήσεις επί της απόφασης 27/2012 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου Administrative eviction act

Διαβάστε περισσότερα

EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 3.6.2015 A8-0175/4. Τροπολογία. Yannick Jadot, Ska Keller εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE

EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 3.6.2015 A8-0175/4. Τροπολογία. Yannick Jadot, Ska Keller εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE 3.6.2015 A8-0175/4 4 Yannick Jadot, Ska Keller Αιτιολογική σκέψη Ε α (νέα) Eα. λαμβάνοντας υπόψη ότι το πεδίο εφαρμογής και ο βαθμός στον οποίο η TTIP θα επηρεάσει τις αναπτυσσόμενες χώρες είναι αβέβαια

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων

Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων THE DOUBLE GENERATION IN ATHENS IN LIGHT OF DECISION No. 3059/2009 OF THE

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2 Τι είναι βιομηχανία Η βιομηχανία είναι ένα οργανωμένο σύστημα παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών σε μεγάλη ποσότητα. Οι βιομηχανικές, παραγωγικές μονάδες ή μονάδες παροχής υπηρεσιών χρειάζεται να θεωρηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Λειτουργία Ηλεκτρονικής Επιχείρησης

Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Λειτουργία Ηλεκτρονικής Επιχείρησης ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Λειτουργία Ηλεκτρονικής Επιχείρησης Νικόλαος Α. Παναγιώτου Αθήνα, 2013 Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή - Computer aided design and manufacture (cad/cam)

Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή - Computer aided design and manufacture (cad/cam) 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή - Computer aided design and manufacture (cad/cam) Περιεχόμενα κεφαλαίου 1.4 Εξέλιξη συστημάτων Cad σελ. 20 1.1 Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣ 08 Επεξεργαστές Ψηφιακών Σηµάτων. Βιβλιογραφία Ενότητας

ΕΣ 08 Επεξεργαστές Ψηφιακών Σηµάτων. Βιβλιογραφία Ενότητας ΕΣ 08 Επεξεργαστές Ψηφιακών Σηµάτων Βελτιστοποίηση κώδικα σε επεξεργαστές ΨΕΣ Τµήµα Επιστήµη και Τεχνολογίας Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Βιβλιογραφία Ενότητας Kehtarnavaz [2005]: Chapter

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Μελίνα Σώτου Δικηγόρος - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Νομικής ΔΠΘ Βασίλης Σωτηρόπουλος Δικηγόρος - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Νομικής Παν/μίου Αθηνών

Επιμέλεια: Μελίνα Σώτου Δικηγόρος - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Νομικής ΔΠΘ Βασίλης Σωτηρόπουλος Δικηγόρος - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Νομικής Παν/μίου Αθηνών ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Επιμέλεια: Μελίνα Σώτου Δικηγόρος - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Νομικής ΔΠΘ Βασίλης Σωτηρόπουλος Δικηγόρος - Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Νομικής Παν/μίου Αθηνών Οι αποφάσεις σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 2/2013 ΓΙΑ THN ΑΠΟΣΠΑΣΗ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 2/2013 ΓΙΑ THN ΑΠΟΣΠΑΣΗ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΑΙΓΝΙΩΝ (Ε.Ε.Ε.Π.) Πανεπιστημίου 25, 6 ος όροφος, 10564 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-3272700, εσωτ. 111. Πληροφορίες: Όλγα Μακρή.

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΥΠΡΟΥ ΝΟΜΟ Για σκοπούς ολοκλήρωσης της εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - «Οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 3 ης Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αλγοριθμική & Δομές Δεδομένων- Γλώσσα Προγραμματισμού Ι (PASCAL)

Αλγοριθμική & Δομές Δεδομένων- Γλώσσα Προγραμματισμού Ι (PASCAL) Αλγοριθμική & Δομές Δεδομένων- Γλώσσα Προγραμματισμού Ι (PASCAL) Pascal- Εισαγωγή Η έννοια του προγράμματος Η επίλυση ενός προβλήματος με τον υπολογιστή περιλαμβάνει, όπως έχει ήδη αναφερθεί, τρία εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2795 της 7ης ΜΑΤΟΥ 1993 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2795 της 7ης ΜΑΤΟΥ 1993 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι Ν. 18(Ι)/93 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2795 της 7ης ΜΑΤΟΥ 1993 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι Ο περί του Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 1993 εκδίδεται

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ.

Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ. Θεοχάρης Δημ. Κατσαούνη Αδ. Κατσιγιάννης Κ. Κωτσάκη Αικ. Μεϊδάνης Χαρ. Μπαλάδη Νικ.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς µϖορώ να ϖροστατεύσω το έργο µου στο ψηφιακό ϖεριβάλλον; (ϖρόληψη & καταστολή) Μαρία Γ. Σινανίδου, Int. IP LL.M. ικηγόρος Εϖιστηµονική Συνεργάτις Ο.Π.Ι. 09.03.2011 Υϖουργείο Πολιτισµού & Τουρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία και εφαρµογή νοµοθεσίας της Πνευµατικής Ιδιοκτησίας Παραδείγµατα

Προστασία και εφαρµογή νοµοθεσίας της Πνευµατικής Ιδιοκτησίας Παραδείγµατα Προστασία και εφαρµογή νοµοθεσίας της Πνευµατικής Ιδιοκτησίας Παραδείγµατα Μαρία- άφνη Παπαδοπούλου,.Ν.,., LL.M. mult legal@opi.gr, mdpap@dikhgoros.gr Ο "Οργανισµός Πνευµατικής Ιδιοκτησίας" είναι Νοµικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Πληροφορικής και Επιστήμης Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Πηγή: Οδηγός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τεχνολογίες, νέες βιβλιοθήκες και νέα προβλήματα: τα πνευματικά δικαιώματα στην ψηφιακή εποχή

Νέες τεχνολογίες, νέες βιβλιοθήκες και νέα προβλήματα: τα πνευματικά δικαιώματα στην ψηφιακή εποχή Νέες τεχνολογίες, νέες βιβλιοθήκες και νέα προβλήματα: τα πνευματικά δικαιώματα στην ψηφιακή εποχή Άννα Φράγκου Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 1 Βιβλιοθήκες Φορείς πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι)

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΤΟΠΣΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ» Ταχ. Διευθ.: Χίου & Σαντορίνης 4, 26334, Πάτρα Τηλ.: 2610.226652, Fax: 2610.226653, E-mail: practker@otenet.gr ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δράση:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ Π.Δ.Σ.

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ Π.Δ.Σ. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ Π.Δ.Σ. Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με τα ακόλουθα θέματα: (Α) «Τρίτα Πρόσωπα» (Β) Τήρηση Αρχείου (Γ) Παρακολούθηση Λογαριασμών και Συναλλαγών (Δ) Εσωτερική Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων LIBE_OJ(2011)1208_1 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης Άρθρο 23 του 94/14.04.2014) ν. 4258/2014 Ακίνητα του Δημοσίου Περιφερειακών Πάρκων προστασίας και αξιοποίησης (ΦΕΚ Α Δημιουργία περιβαλλοντικής 1. Ακίνητα που ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

CyberEdge από την AIG

CyberEdge από την AIG Προστασία από τις συνέπειες των ηλεκτρονικών και διαδικτυακών κινδύνων Business Solutions CyberEdge από την AIG ηλεκτρονικοί και Οι ηλεκτρονικοί και διαδικτυακοί κίνδυνοι αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Κεφάλαιο 6ο Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Μέρος Πρώτο (6.1, 6.2 και 6.3) Α. Ερωτήσεις Σωστού Λάθους 1. Η γλώσσα µηχανής είναι µία γλώσσα υψηλού επιπέδου.

Διαβάστε περισσότερα

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Ικανότητες Υπολογιστική ικανότητα Μαθηματική ικανότητα Μηχανική ικανότητα Ικανότητα αντίληψης χώρου Γλωσσική ικανότητα Ικανότητα για δουλειές γραφείου Επιδεξιότητα Εικαστική ικανότητα Επαγγελματικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά

Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά Ηλ. Γκρίνιας Τ. Ε. Ι. Σερρών Τμήμα Πληροφορικής και Επικοινωνιών Αλγόριθμοι Ορισμός: ο αλγόριθμος είναι μια σειρά από πεπερασμένα βήματα που καθορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ 1. Εισαγωγή Η παρούσα Πολιτική Κατηγοριοποίησης Πελατών εφαρµόζεται στις εταιρείες του Οµίλου της Τράπεζας Πειραιώς, οι οποίες παρέχουν επενδυτικές υπηρεσίες κατά την

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. 1.1.Χαρακτηριστικά του Δικαίου Ετερόνομοι κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. 1.12.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/15 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1164/2009 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 27ης Νοεμβρίου 2009 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1126/2008 περί της υιοθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ενότητα 6: Τεχνολογία Λογισμικού-Software Engineering Πασχαλίδης Δημοσθένης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα