Σκηνοθεσίες θανάτου και ποιητικό σκηνικό. Καρυωτάκης-Σαχτούρης-Βαρβέρης. Θεοδούλη Αλεξιάδου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σκηνοθεσίες θανάτου και ποιητικό σκηνικό. Καρυωτάκης-Σαχτούρης-Βαρβέρης. Θεοδούλη Αλεξιάδου"

Transcript

1 Σκηνοθεσίες θανάτου και ποιητικό σκηνικό. Καρυωτάκης-Σαχτούρης-Βαρβέρης Θεοδούλη Αλεξιάδου Στην εισαγωγή του στην ανθολογία µε τίτλο Γενιά του 70, ο Αλέξης Ζήρας αναφέρεται στην «ποιητική του θανάτου», η οποία έλκει την καταγωγή της στην ποίηση του Καρυωτάκη και της γενιάς του και αποδεικνύεται ιδιαίτερα επίµονη σε µεταγενέστερες ποιητικές περιόδους, µε σηµαντικές ωστόσο διαφοροποιήσεις ως προς τη διαχείριση του θέµατος από τους νεότερους ποιητές. Επικεντρώνοντας τις παρατηρήσεις του στη γενιά του 70, ο Ζήρας επισηµαίνει την ειρωνική στάση των ποιητών απέναντι στο θάνατο, που συχνά κατασταλάζει σε µια «λαγνεία του θανάτου» (Ζήρας 2011, 17) 1. Η αναφορά στο δίπολο ποίηση-θάνατος παραπέµπει, αντανακλαστικά σχεδόν, στον Κ. Καρυωτάκη, κυρίως λόγω της αναπόφευκτης ταύτισης της ποιητικής µε την προσωπική του πορεία και της κατάληξής της µε την προαναγγελθείσα πράξη αυτοχειρίας. Ο Καρυωτάκης αποδείχτηκε απόλυτα συνεπής και αυθεντικός σε σχέση µε το περιεχόµενο του έργου του 2, ωστόσο η βιωµατική αυτή ποιητική δεν θα ήταν ικανή να αιτιολογήσει τον κατοπινό της αντίκτυπο, αν περιοριζόταν στα όρια µιας πεισιθάνατης ποίησης που καταλήγει στην αυτοκτονία και δεν πραγµατοποιούσε την υπέρβαση, κυρίως µέσα από την ειρωνεία και τον σαρκασµό. Αυτά τα δύο στοιχεία, η ταύτιση δηλαδή της τέχνης µε το βίο και η ιδιαίτερη χρήση της ειρωνείας, συντέλεσαν στην επιβίωση του καρυωτακικού απόηχου στις επόµενες ποιητικές γενιές, ενός απόηχου µε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, αρκετά από τα οποία έχουν αναδειχτεί από σχετικές µελέτες 3. Στην παρούσα µελέτη θα διερευνηθούν στοιχεία της ποιητικής του θανάτου όχι µε κριτήριο τις άµεσες επιδράσεις ή τις αναφορές των νεότερων σε παλαιότερα κείµενα και ποιητές, αλλά µε έµφαση στις διαφοροποιήσεις και τις σηµαίνουσες ασυνέχειες, οι οποίες δίνουν το στίγµα Θεοδούλη Αλεξιάδου: Dr. Université Paris IV-Sorbonne, εκπ/κός Δ/θµιας Εκπαίδευσης, 1 Ο Ζήρας επισηµαίνει ότι σε πολλούς ποιητές της γενιάς «συνυφαίνονται ο καρυωτακικός µηδενισµός, η υπερρεαλιστική µέθη, η σκοτεινότητα του µπωντλαιρικού spleen και η αργή, κουρασµένη κίνηση του σεφερικού στοχασµού σ ένα αµάλγαµα που δηµιουργεί µια ιδιόµορφη ποιητική του θανάτου. [ ] η ειρωνική στάση συντελεί ώστε να µεταµορφώνεται το δέος µπροστά στο θάνατο σε παιχνίδι, σε σχέση λαγνείας και θερµής, ερωτικής συναναστροφής.». 2 Βλ. και: «[ ] το φαινόµενο του καρυωτακισµού µε τις κοινωνικές προεκτάσεις του, το οποίο οφείλεται στην πρότυπη ενότητα ποίησης-ζωής-θανάτου που ενσάρκωσε ο ποιητής µε την τραγικά συνεπή αντίδρασή του στην κρίση του καιρού του.» (Καψωµένος 1998, 27) «Ο Καρυωτάκης, µε την ποίησή του και την αυτοκτονία του, θέτει επιτακτικά και τραγικά το θεµελιακό ζήτηµα της σχέσης τέχνης και ζωής, πραγµατώνοντας την αντιστοιχία τους.» (Τζιόβας 1998, 124) «[ ] η αυτοκτονία του αντιµετωπίστηκε από τους ποιητές, κυρίως της γενιάς του 70, ως η καταλυτική εκείνη πράξη του ανθρώπου Καρυωτάκη που κατακύρωσε το έργο του ποιητή, προσδίδοντάς του το ένσηµο της συνέπειας και της αλήθειας.» (Γαραντούδης 1998, 218). 3 Βλ. ενδεικτικά (Αµπατζοπούλου 1987, 35-50), (Ζήρας 1987), (Γκότοβος 1990), (Μπενάτσης 1990), (Ντουνιά, 40-45), (Ζαµάρου, 38-41), (Ζαµάρου, 39-44), (Τζιόβας 1998), (Γαραντούδης 1998), (Ντουνιά 1996), (Ντουνιά 1998), (Παπαντωνάκης, ).

2 του περάσµατος προς µια νεότερη ποιητική και ενός ποιητικού υποκειµένου που εξελίσσεται και διαµορφώνεται, απηχώντας κάθε φορά την ευαισθησία ή την «παθολογία» της εποχής του. Οι παρακαταθήκες του µοντερνισµού, του υπερρεαλισµού αλλά και των µεταπολεµικών ποιητών της υπαρξιακής αγωνίας συντελούν στη διαµόρφωση µιας ιδιότυπης ποιητικής, της οποίας ενδεικτικές και αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις θα επιχειρήσουµε να αναδείξουµε. Ειδικότερα, θα εξεταστεί η εξέλιξη που διαφαίνεται ως προς τη θέση του ποιητικού υποκειµένου σε σχέση µε τα συστατικά στοιχεία του ποιητικού σκηνικού. Διευκρινίζουµε εξαρχής ότι µε τον όρο ποιητικό σκηνικό εννοούµε τα ρεαλιστικά ή συµβολικά συστατικά που συνθέτουν την «εικόνα» που προβάλλεται στο ποίηµα: διαµόρφωση και «στήσιµο» του χώρου, αντικείµενα, πρόσωπα επί σκηνής. Μ αυτή την προοπτική, η ποίηση του Καρυωτάκη θα χρησιµεύσει ως παραδειγµατικό σηµείο αναφοράς για τον εντοπισµό κοινών τόπων αλλά και µετατοπίσεων. Όπως ο Καρυωτάκης αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση που υπερβαίνει τον κανόνα της εποχής του, έτσι και η ποίηση του µεταπολεµικού Μίλτου Σαχτούρη χαρακτηρίζεται από έντονη ιδιοµορφία σε σχέση µε το σύνολο της περιόδου στην οποία εντάσσεται γραµµατολογικά. Το ίδιο θεωρούµε ότι ισχύει και για το έργο του νεότερου Γιάννη Βαρβέρη, της γενιάς του 70, η οποία, ούτως ή άλλως, χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη πολυµορφία και στεγάζει ποιητικές φυσιογνωµίες που ακολουθούν τις δικές τους ξεχωριστές πορείες µέσα σ ένα κοινό χρονικό και πολιτιστικό πλαίσιο. Τόσο στον Σαχτούρη όσο και στον Βαρβέρη, η θεµατική του θανάτου είναι επίµονη, από την αρχή ως το τέλος του έργου τους, και παραπέµπει στον µεσοπολεµικό τους πρόγονο µε τρόπο έµµεσο, υποβάλλοντας µια ατµόσφαιρα και διεκδικώντας µια χαµηλόφωνη συγγένεια 4. Ερευνώντας λοιπόν την ποιητική του θανάτου στην εξέλιξή της και γύρω από τον άξονα Καρυωτάκης Σαχτούρης Βαρβέρης, προκύπτει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον θεµατικό πεδίο που σχετίζεται µε το θάνατο του ποιητικού υποκειµένου, το οποίο παρουσιάζεται ως σκηνοθέτης και σκηνοθετούµενος ταυτόχρονα. Στο έργο των τριών ποιητών που επιλέξαµε να χρησιµοποιήσουµε ως παράδειγµα συναντάµε ορισµένα ποιήµατα όπου ο θάνατος παρουσιάζεται ως µια ατοµική εµπειρία, η οποία αφορά αποκλειστικά το ποιητικό υποκείµενο και υποδηλώνει ή δηλώνει άµεσα µια νοητή απόπειρα αυτοχειρίας, που όµως τελικά δεν πραγµατοποιείται. Πρόκειται για µια πρόβα θανάτου χωρίς 4 Ταυτιζόµαστε µε την άποψη του Δ. Τζιόβα ότι η συγγένεια των νεότερων ποιητών µε τον Καρυωτάκη «δεν ήταν τόσο εκφραστική όσο ατµοσφαιρική, ιδεολογική και ψυχολογική.» (Τζιόβας 1998, 106). Ο Γ. Δάλλας συνδέει τον Σαχτούρη µε την ποιητική του µεσοπολέµου και σηµειώνει: «Υπάρχει και σ αυτόν [τον Σαχτούρη] ο χαµηλός, κοινωνικά και ψυχολογικά σηµατοδοτηµένος µεσοπόλεµος [ ] Πόσος αποσταγµένος Καρυωτάκης [ ] και, ταυτόχρονα, πόση ξένη décadence δεν υποβόσκει αθέατη σ αυτή την ποίηση.» (Δάλλας 1979, 50 κ.ε.).

3 φανερούς θεατές, για µια επιµελώς σκηνοθετηµένη απόπειρα, η οποία λαµβάνει χώρα κατά µόνας, µακριά από τα βλέµµατα του κόσµου. Ωστόσο, το γεγονός ακριβώς του λεπτοµερούς στησίµατος του σκηνικού και οι σχεδόν ή απολύτως προµελετηµένες κινήσεις των προαναγγελθέντων νεκρών υποδηλώνουν συχνά την επιθυµία για ύπαρξη θεατών-αυτοπτών µαρτύρων. Επιπλέον η αφήγηση, «εκ των υστέρων» ή «εκ των προτέρων», του σύντοµου χρονικού της υποτιθέµενης απόπειρας επιβεβαιώνει την επίγνωση της αυτόβουλης έκθεσης του γεγονότος από το ίδιο το ποιητικό υποκείµενο, πόσο µάλλον όταν το ποίηµα τιτλοφορείται και δοµείται µε µια απολύτως λογική οργάνωση και, πόσο µάλλον ακόµα, όταν ο τελικός του προορισµός είναι να αναγνωσθεί στα πλαίσια µιας ποιητικής συλλογής. Ξεκινώντας αντίστροφα την πορεία µας, θα συνεξετάσουµε αρχικά ποιήµατα των Σαχτούρη και Βαρβέρη και, σε δεύτερο χρόνο, θα εντοπίσουµε τη συνέχεια και την ασυνέχεια σε σχέση µε την ποιητική του Καρυωτάκη. Από την πληθώρα των κειµένων που προσφέρονται, επιλέγουµε τα ποιήµατα «Ο πνιγµένος» του Μίλτου Σαχτούρη (Σαχτούρης 1988, 244) 5 και «Σώµα σε µπάνιο» του Γιάννη Βαρβέρη (Βαρβέρης 2000, 372) 6 : Ο πνιγµένος Άραγε ο πνιγµένος µε το ριγέ άσπρο κοστούµι στη γωνία να είµαι εγώ; άκουσα τη φωνή του µακρινού πατέρα µου έσπασα το ρολόγι έβγαλα από µέσα πλήθος µικρές ροδίτσες κι ελατήρια άπλωσα τις καραµέλες πάνω στο τραπέζι πράσινες κίτρινες κόκκινες βγάζουν µικρές αόρατες φωνές σαν ζώα µια γάτα κόκκινη ξάφνου αγρίεψε όρµησε και µου σκίζει τα βιβλία άπλωσα την καρδιά µου πάνω στο τραπέζι την έκοψα στα δύο µ ένα ψωµοµάχαιρο ύστερα ξάπλωσα λουλούδια µέσα στη µπανιέρα ύστερα έπεσα να κοιµηθώ Σώµα σε µπάνιο Το σώµα χαλαρώνει στην µπανιέρα ενταφιασµένο αφρόλουτρα, νερά. Εξέχει το κεφάλι και θαυµάζει ακίνδυνα τα κύµατα. Μπουνάτσα. Πρόβα νεκρού σε σίγουρο παρόν και για παρόν πρόβα µη µέλλοντος. Πλαδαρότης µηδέν. Χάδια του σφουγγαριού στο σώµα λεν ευχαριστώ που υπάρχει. Ξεπροβάλλει. Να ένα γόνατο δειλό. Βγήκε να δει. Κρύβεται πάλι. Όµως ποιο δάχτυλο τα βρήκε µε την αλυσίδα κι όλο το χθες σε θόρυβο ρουφιέται; Το σώµα πανικόβλητο προς τον πυθµένα υποχωρεί παλεύει να ντυθεί τ απόνερά του Πέφτει σε ξέρα τελικά. Μετά, τι να κρατήσουνε τα ρούχα. Σώµα θα ξεβραστεί σε µέρα πάλι. 5 Από τη συλλογή Το σκεύος, Από τη συλλογή Άκυρο θαύµα, 1996.

4 Η πρώτη γενική παρατήρηση επικεντρώνεται στην αναφορά στην «µπανιέρα», ένα αντικείµενο που δεν συναντάται καθόλου συχνά στην ελληνική ποίηση και αποκτά, για πρώτη φορά ίσως, σε σχέση µε τη λογοτεχνική παράδοση, ένα ιδιαίτερο συµβολικό περιεχόµενο και στα δύο κείµενα 7. Η δεύτερη γενική παρατήρηση, που σχετίζεται άµεσα µε την πρώτη, αφορά στη διαπίστωση της κοινής αναφοράς στο θάνατο, επικείµενου ή συντελεσµένου, ενός υποκειµένου του ποιήµατος, χωρίς ωστόσο να γίνεται απολύτως σαφές αν πρόκειται για το ποιητικό υποκείµενο ή για κάποιο άλλο πρόσωπο. Στον Σαχτούρη η ασάφεια δηµιουργείται κιόλας από τον τίτλο καθώς και στους πρώτους και τον τελευταίο στίχο: αρχικά, µε την αµφιβολία του ίδιου του ποιητικού υποκειµένου που αναρωτιέται για την ταυτότητα του πνιγµένου, παραπέµπει όµως εξαρχής στον εαυτό του, υποδηλώνοντας έτσι ότι η αµφιβολία επικεντρώνεται στη δική του ταυτότητα, στη δική του ύπαρξη (Άραγε ο πνιγµένος / µε το ριγέ άσπρο κοστούµι στη γωνία / να είµαι εγώ;). Στο τέλος του ποιήµατος, µε το στίχο «ύστερα έπεσα να κοιµηθώ», ο οποίος αφήνει αιωρούµενη την απορία της αρχής αν λάβουµε υπόψη τις γνωστές συνδηλώσεις του ύπνου και µάλιστα στο contexte του συγκεκριµένου ποιήµατος αλλά, και ως ένα σηµείο, την ανατρέπει 8. Στο ποίηµα του Βαρβέρη πρωταγωνιστεί ένα σώµα που όχι µόνο δεν γνωρίζουµε αν ανήκει στο ποιητικό εγώ αλλά και για το οποίο δίνεται η εντύπωση ότι διατηρεί κάποιου είδους αυτονοµία σε σχέση µε τον κάτοχό του, είναι «απρόσωπο» και έχει τη δική του σωµατική βούληση και τα δικά του «συναισθήµατα», δηµιουργώντας έτσι δυσκολίες στην ταυτοποίησή του, όπως συµβαίνει και στον «Πνιγµένο» του Σαχτούρη. Το γεγονός ότι περιγράφονται µε λεπτοµέρειες οι κινήσεις του ακόµα και κάτω από το νερό, οι «σκέψεις» και τα «συναισθήµατά» του, ενισχύει την πιθανότητα να ανήκει στο ποιητικό υποκείµενο. Ο θάνατος δεν εµφανίζεται στους καθησυχαστικούς, απ αυτή την άποψη, τίτλο (Σώµα σε µπάνιο) και πρώτο στίχο (Το σώµα χαλαρώνει στην µπανιέρα), δηλώνεται όµως, εµµέσως πλην σαφώς, ως επικείµενος πνιγµός, αρχικά στο δεύτερο και στον πέµπτο στίχο (ενταφιασµένο αφρόλουτρα, νερά [ ] πρόβα νεκρού σε σίγουρο παρόν) και, καταληκτικά, στον τελευταίο (Σώµα θα ξεβραστεί), ο οποίος ωστόσο µε τη συνέχειά του «σε µέρα πάλι», και σε συνδυασµό µε την «πρόβα νεκρού», αναβάλλει την αναπότρεπτη έκβαση. Συµπερασµατικά, το θέµα του πνιγµού στην µπανιέρα, η προβληµατική ταυτοποίηση του ποιητικού υποκειµένου και η διφορούµενη έκβαση, αποτελούν τα εµφανή κοινά στοιχεία που 7 Είναι προφανής ο συµβολισµός µπανιέρα-φέρετρο, ο οποίος προκύπτει τόσο από το περιεχόµενο των ποιηµάτων όσο και από το σχήµα της µπανιέρας που περιβάλλει το σώµα και το ψυχρό υλικό κατασκευής της. 8 Βλ. και τη γενικότερη παρατήρηση του Δάλλα για «αποκόλληση και σωµατική εµφάνιση του απόντος» στα ποιήµατα του Σαχτούρη, την οποία αποδίδει στην υπερρεαλιστική µαθητεία του ποιητή αλλά και στην επίδραση που δέχτηκε από την «τεχνική των καθαρών ονείρων» του Μπέργκµαν. (Δάλλας 1997, 71).

5 συνδέουν τα δύο κείµενα και δηµιουργούν το έδαφος για περαιτέρω συγκρίσεις. Τελευταία γενική παρατήρηση: η όποια δράση στα ποιήµατα συντελείται σε κλειστό και αποµονωµένο χώρο, ο οποίος υποτίθεται ότι περιφρουρεί µια απολύτως ατοµική εµπειρία, µια απολύτως προσωπική «περιπέτεια». Έχοντας αναφερθεί στα δύο, εκ των τριών, βασικών συστατικών οργάνωσης του «ποιητικού σκηνικού», δηλαδή στα πρόσωπα και στο χώρο, αποµένει να εξεταστεί το τρίτο στοιχείο, τα αντικείµενα, που περιβάλλουν τα πρόσωπα και συνθέτουν το χώρο. Πληθώρα αντικειµένων εµφανίζονται και στα δύο ποιήµατα. Στον «Πνιγµένο» του Σαχτούρη οµαδοποιούνται συνοδεύοντας τις κινήσεις του υποκειµένου: το ρολόγι, ροδίτσες και ελατήρια, πράσινες, κίτρινες, κόκκινες καραµέλες και τραπέζι, µια γάτα κόκκινη και βιβλία, η καρδιά του, το τραπέζι (δεύτερη αναφορά) και το ψωµοµάχαιρο, τα λουλούδια και η µπανιέρα. Το ριγέ άσπρο κοστούµι συγκαταλέγεται επίσης στα σκηνικά στοιχεία. Πουθενά δε γίνεται λόγος για νερό, παρόλο τον τίτλο. Στο ποίηµα του Βαρβέρη όλα τα αντικείµενα σχετίζονται άµεσα µε το χώρο: µπανιέρα, αφρόλουτρα, νερά, σφουγγάρι, αλυσίδα (µπανιέρας), ρούχα. Η σκηνή περιορίζεται στα όρια της µπανιέρας, η οποία περιέχει όλα τα επιµέρους αντικείµενα και επιπλέον είναι γεµάτη µε νερό που περιβάλλει το σώµα 9. Η πρώτη κρίσιµη διαφοροποίηση µεταξύ των δύο ποιητών αφορά, λοιπόν, τα αντικείµενα του σκηνικού και τη θέση του υποκειµένου σε σχέση µ αυτά. Στον Σαχτούρη στήνεται ένα σκηνικό που απαρτίζεται από αντικείµενα σύµβολα (ρολόγι, καραµέλες, γάτα κόκκινη, λουλούδια) τα οποία υποβάλλουν σε µια αινιγµατική ατµόσφαιρα και χρησιµοποιούνται από το υποκείµενο για την πραγµατοποίηση ενός τελετουργικού και, από άλλα, περισσότερο ρεαλιστικά ή ουδέτερα (τραπέζι, ψωµοµάχαιρο, µπανιέρα), σταθερά στοιχεία του σκηνικού, τα οποία φαίνεται να είναι συµπληρωµατικά και περισσότερο χρηστικά. Στο σύνολό τους, πάντως, συνθέτουν µια αρκετά ψυχρή και στυλιζαρισµένη εικόνα, ελεγχόµενη από το ποιητικό υποκείµενο, µε εξαίρεση τους στίχους «µια γάτα κόκκινη ξάφνου αγρίεψε / όρµησε και µου σκίζει τα βιβλία», οι οποίοι εισβάλουν απροειδοποίητα στο σκηνικό, διαταράσσοντας προσωρινά την οργάνωσή του. Ωστόσο, το υποκείµενο επανακτά τελικά τον έλεγχο της σκηνής και µε υπολογισµένες κινήσεις, σχεδόν χειρουργικές, ολοκληρώνει το τελετουργικό Βλ. και: «Η ποιητική του θανάτου στην ποίηση της εποχής µας δεν πηγάζει από τη µεταφυσική περιοχή ανήκει στη ρητορική του ρεαλισµού. Η πιο οικεία καθηµερινότητα δίνει το υλικό για την ποιητική εικόνα, στην οποία όµως έχει εγκατασταθεί η αίσθηση του θανάτου [ ]» (Λαδογιάννη, ). 10 Ο Γ. Δάλλας κάνει λόγο για «σκηνική διάρθρωση», για µια αµοντάριστη «ακολουθία λήψεων» στην ποίηση του Σαχτούρη,: «[ ] από συλλογή σε συλλογή, βλέποµε γυρίσµατα σκηνών από τα επίκαιρα ενός στοιχειωµένου κόσµου. [ ] Τα φυσικά ή τεχνικά ντεκόρ η φύση ή η πόλη και η τεχνολογία της δεν φαίνονται, αλλά επικαλύπτονται απάνω ως κάτω από τα πρόσωπα ή τα πράγµατα της ιστορίας.» (Δάλλας 1997,

6 Τα αντικείµενα είναι αριθµητικά λιγότερα στον Βαρβέρη και παραπέµπουν σε ένα ρεαλιστικό περιβάλλον, χωρίς εµφανείς, αρχικά, συµβολικές συνδηλώσεις. Η µπανιέρα, τα αφρόλουτρα, τα νερά και τα απόνερα, το σφουγγάρι, τα ρούχα και, ακόµα περισσότερο, η αλυσίδα της µπανιέρας, φαινοµενικά «αθώα», καθηµερινά και γνώριµα, δεν δηµιουργούν, αυτά καθαυτά, συνθήκες ανοικειότητας και ανησυχίας. Ωστόσο, ο ρόλος τους δεν είναι διακοσµητικός αλλά κυρίαρχος, καθώς συνθέτουν µια εικόνα συµπαγή και επικρατούν στο χώρο σε σχέση µε το υποκείµενο σώµα, η παρουσία του οποίου σκεπάζεται κυριολεκτικά απ αυτά. Το σώµα δεν κινδυνεύει από πνιγµό, αντίθετα επιδιώκει να «ενταφιαστεί», να καταβυθιστεί και να απορροφηθεί, µαζί µε το νερό της µπανιέρας, µέσα στο οποίο αισθάνεται ασφάλεια και ηρεµία (Το σώµα χαλαρώνει στην µπανιέρα [ ] θαυµάζει ακίνδυνα τα κύµατα [ ] πλαδαρότης µηδέν [ ] χάδια του σφουγγραριού [ ]). Δεν έχει όµως τον έλεγχο των πραγµάτων, όπως συµβαίνει στον Σαχτούρη, ούτε καν τον έλεγχο της δικής του σωµατικής ενότητας, η οποία απειλείται από το αυτονοµηµένο, «πονηρό» δάχτυλο του ποδιού, που ύπουλα και υπόγεια συνωµοτεί µε την αλυσίδα κάτω από το νερό και αδειάζει την µπανιέρα ακυρώνοντας την «πρόβα» 11. Σε αντίθεση µε τον σαχτουρικό «πνιγµένο», που καταφέρνει να ανακτήσει την κυριαρχία του απέναντι στα πράγµατα, το λουόµενο σώµα στον Βαρβέρη δεν αποτρέπει την ανταρσία και αποδεικνύεται αδύναµο να επιβάλλει τη δική του σκηνοθεσία και να παραστήσει το δικό του «έργο», όπως υποτιθέµενα το είχε προµελετήσει. Αχίλλειος πτέρνα του σώµατος, που κρίνει και την έκβαση, και ειδοποιός διαφορά σε σύγκριση µε τα όσα συµβαίνουν στο ποίηµα του Σαχτούρη, η συναισθηµατική φόρτιση, η οποία λυγίζει την αρχική βούληση και διχάζει το «εγώ» του σώµατος, αποδυναµώνοντάς το, τοποθετώντας το σε δεύτερο πλάνο σε σχέση µε τα πράγµατα. Το σώµα, αν και απρόσωπο, είναι ευάλωτο, επειδή διακατέχεται από συναισθήµατα, δεν κρατά απόσταση από τα πράγµατα και χάνει την ψυχραιµία του: χαλαρώνει, θαυµάζει, αισθάνεται ασφάλεια, ντρέπεται για την πλαδαρότητά του, χαϊδολογιέται µε το σφουγγάρι, δειλιάζει και κρύβεται, επαναστατεί, πανικοβάλλεται, παλεύει. Σε αντίθεση µε τη ρευστή και ταυτόχρονα συµπαγή αντικειµενικότητα που το περικλείει, το ίδιο δεν παραµένει ενιαίο, εξέχει το κεφάλι, ένα 58-59). Αλλά και για τη γενιά του 70 έχει επισηµανθεί από τον Δ. Ν. Μαρωνίτη η «κατασκευή του ποιήµατος µε βάση κυρίως τις κινηµατογραφικές εντολές του µοντάζ και του ντεκουπάζ», τεχνική που συνδέεται, σύµφωνα µε τον µελετητή, µε τη σχέση της γενιάς µε τον νεοελληνικό υπερρεαλισµό και το «ποίηµα-όνειρο» ή το «ποίηµα-παραίσθηση», όπως το είχε επισηµάνει ο Τ. Σινόπουλος. (Μαρωνίτης 1987, 244). 11 Είναι άξια προσοχής η σύµπτωση, στο σηµείο αυτό, του ποιήµατος του Βαρβέρη µε τον «Μιχαλιό» του Καρυωτάκη, όπου το «ποδάρι» του ήρωα δεν χωράει στον λάκκο του τάφου που του ετοιµάζουν και εξέχει τραγελαφικά από τα όρια που του «αναλογούν». Όπως σηµειώνει ο Α. Μπενάτσης: «Ενώ δηλαδή το σύνολο σχεδόν του σώµατος του Μιχαλιού δέχεται την ταφή, το πόδι του αποκτάει το status του αυτόνοµου δρώντος προσώπου που αρνείται και αντιστέκεται. Η σύγκρουση λοιπόν του µέρους προς το όλο, εκτός από τον ειρωνικό της τόνο, δηλώνει και µια αδυναµία επίτευξης της ολότητας [ ]» (Μπενάτσης 2004, 260).

7 γόνατο δειλό, ένα δάχτυλο που τα βρήκε µε την αλυσίδα, όσο κι αν προσπαθεί να δείχνει στους άλλους τη συγκρότησή του (Μετά, τι να κρατήσουνε τα ρούχα). Είναι απογυµνωµένο και φοβάται όχι µήπως πνιγεί, αλλά µήπως τελικά επιζήσει και αποκαλυφθεί η γύµνια του. Γι αυτό και είναι διπλά κρυµµένο και αποµονωµένο, µέσα στο νερό της µπανιέρας, που εγκλείεται στο δωµάτιο του µπάνιου 12. Στον Σαχτούρη, από την άλλη πλευρά, το υποκείµενο είναι σαφώς λιγότερο εκτεθειµένο συναισθηµατικά και παραµένει ντυµένο, µάλιστα µε «ριγέ άσπρο κοστούµι». Διατηρεί τον έλεγχο των πραγµάτων κρατώντας τις αποστάσεις, παραµένει απαθές και ψύχραιµο σαν υπνωτισµένο ή σαν αυτόµατη µηχανή και ολοκληρώνει το αρχικό σενάριο, παρά τον απρόβλεπτο εισβολέα (κόκκινη γάτα). Δηµιουργεί τη δική του πραγµατικότητα, αποδοµώντας και διαµελίζοντας τα αντικείµενα αλλά και τον ίδιο τον εαυτό του (άπλωσα την καρδιά µου πάνω στο τραπέζι / την έκοψα στα δύο µ ένα ψωµοµάχαιρο), επιβάλλοντας τη δική του σκηνοθεσία. Αν και κλεισµένο στο µοναχικό του χώρο, καταφέρνει ίσως να ξεφύγει από τα πράγµατα, δραπετεύοντας προς τα έξω ως πνιγµένος (Άραγε ο πνιγµένος / µε το ριγέ άσπρο κοστούµι στη γωνία / να είµαι εγώ;). Οι «Ιδανικοί αυτόχειρες» του Καρυωτάκη, πολύ πριν από τον Σαχτούρη και τον Βαρβέρη, προανήγγειλαν ή πραγµατοποίησαν τη δική τους «πρόβα θανάτου». Το ποίηµα «Δικαίωσις» (Καρυωτάκης 1993, 115) 13 αποτελεί, ως προς το περιεχόµενό του και ως προς τη σκηνοθεσία του, ένα κείµενο αναφοράς για το θέµα που εξετάζουµε: Δικαίωσις Τότε λοιπόν αδέσποτο θ' αφήσω να βουίζει το Τραγούδι απάνωθέ µου. Τα χάχανα του κόσµου, και του ανέµου το σφύριγµα, θα του κρατούν τον ίσο. Θα ξαπλωθώ, τα µάτια µου θα κλείσω, κι ο ίδιος θα γελώ καθώς ποτέ µου. "Καληνύχτα. Το φως χαιρέτισέ µου." θα πω στον τελευταίο που θ' αντικρύσω. Όταν αργά θα παίρνουµε το δρόµο, η παρουσία µου κάπως θα βαραίνει -πρώτη φορά- σε τέσσερων τον ώµο. Ύστερα, και του βίου µου την προσπάθεια αµείβοντας, το φτυάρι θα µε ραίνει ωραία - ωραία µε χώµα και µ' αγκάθια Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το θέµα που µελετάµε παρουσιάζει το άρθρο της Ελισάβετ Αρσενίου, «Επισκέψεις νεκρών: οµιλία, επέµβαση και ανθρωποµορφισµοί του θανάτου στην σύγχρονη ποίηση», στο οποίο γίνεται αναφορά και στην ποίηση του Γ. Βαρβέρη. (Αρσενίου, poeticanet). 13 Από τη συλλογή Ελεγεία και Σάτιρες, 1927.

8 Αυτό που φέρνει κοντά τους τρεις ποιητές είναι ένα κοινό ψυχολογικό υπόβαθρο και η κοινή θεµατική της αντιµετώπισης του φόβου του θανάτου µέσα από τη διαρκή εξοικείωση µε αυτόν και µέσω της «εξάσκησης» του υποκειµένου σε µια νοητή διαδικασία αυτοχειρίας. Όπως υποστηρίζει ο Vladimir Jankélévitch, στο δοκίµιό του La mort, ο θάνατος είναι απολύτως α-ποιητικός, αντιπροσωπεύει την άφατη σιωπή. Αν και δεν είναι δυνατόν να συγκριθεί µε οτιδήποτε πραγµατικό, η απόλυτη ετερότητά του δεν µπορεί να υπονοηθεί παρά µόνο µε αφετηρία τη ζωή (Jankélévitch 1977, 88). Μια τέτοιου είδους διαδικασία εντοπίζει ο Jankélévitch στις «ασκητικές φιλοσοφίες», οι οποίες επιχειρούν να καταστήσουν κοινότοπη τη στιγµή του θανάτου µε το να µετατρέπουν τη ζωή σε έναν διαρκή θάνατο και τον άνθρωπο σε ζωντανό-νεκρό (Jankélévitch 1977, 261) 14. Και οι τρεις ποιητές εκφράζουν µια αντίστοιχη τάση στις προµετωπίδες των συλλογών τους. Είναι γνωστοί οι στίχοι του Λουκρήτιου, που προτάσσει ο Καρυωτάκης στα Ελεγεία και Σάτιρες: «Και πρέπει να διωχτεί µακριά, µε το κεφάλι πρώτο, εκείνος ο φόβος του Αχέροντα, που συθέµελα ταράζει την ανθρώπινη ζωή από τα βάθη». Ο Σαχτούρης επιλέγει ένα νιτσεϊκό διάλογο ως προµετωπίδα της συλλογής Εκτοπλάσµατα 15 : «Α: Όλο και περισσότερο ξεµακραίνεις από τους ζωντανούς γρήγορα θα σε σβήσουν από τους καταλόγους τους! Β: Μόνο µ αυτό το µέσον έχεις κι εσύ το προνόµιο των νεκρών. Α: Ποιο προνόµιο; Β: Να µην πεθάνεις πια!» 16. Και ο Βαρβέρης, στίχους του αγαπηµένου του Léo Férré ως προµετωπίδα της συλλογής Ο θάνατος το στρώνει 17 : «La mort, la mort / toujours recommencée». Αν στα παραπάνω ποιήµατα των Σαχτούρη και Βαρβέρη τα αντικείµενα συµπρωταγωνιστούν σε µια πληθωρική σκηνή µαζί µε ένα υποκείµενο (έστω µε απειλούµενη ταυτότητα), στον Καρυωτάκη επικρατεί η σκηνοθεσία των προσώπων, των σκέψεων και των κινήσεών τους, ενώ τα πράγµατα περνούν σε δεύτερο πλάνο, σ ένα σκηνικό αφαιρετικό, λακωνικό, σχεδόν απογυµνωµένο. Ιδιαίτερα διορατική και εύστοχη, από την άποψη αυτή, είναι η επισήµανση του Τέλλου Άγρα, στο δοκίµιό του «Ο Καρυωτάκης και οι Σάτιρες», ο οποίος τονίζει την απουσία οτιδήποτε υλικού και χειροπιαστού, κάνοντας λόγο για µια «οπτική εποπτεία αδειανή 14 Για την «άσκηση» στο θάνατο, ο J. Pucele σχολιάζει: «Έτσι παλαιότερα οι µοναχοί είχαν στα κελιά τους, πάντα κοντά τους, ένα θυµητάρι θανάτου, µια νεκροκεφαλή. Όµοια ο Θεοτοκόπουλος παρουσιάζει τον Άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης.» Και παραθέτει το εξής απόσπασµα από τα δοκίµια του Montaigne για το θάνατο (Essais I, 19): «Ας του αφαιρέσουµε το αλλόκοτο που του αποδίδεται, ας ασκηθούµε σ αυτόν, ας τον συνηθίσουµε. Να µην έχουµε πιο συχνά στο µυαλό µας τίποτε άλλο απ αυτόν να τον παρασταίνουµε µε τη φαντασία µας κάθε στιγµή µέσα µας και µε κάθε όψη [ ]». (Pucele 2002, 279) 15 (Σαχτούρης 1989, 7) 16 Για το θέµα του θανάτου στην ποίηση του Σαχτούρη, αλλά και γενικότερα στην πρώτη µεταπολεµική γενιά, βλ. (Αλεξιάδου 2003, ). 17 (Βαρβέρης 2000, 189)

9 και συγκεχυµένη», για µια «οπτική ανεποπτεία» που στερεί από τον ποιητή την «υλική αίσθηση του κόσµου» (Άγρας 1981, ). Στη «Δικαίωση», λοιπόν, τη σκηνή καταλαµβάνουν τα πρόσωπα, µε αδιαφιλονίκητο πρωταγωνιστή το ποιητικό υποκείµενο και µε αρκετούς κοµπάρσους, που γίνονται ταυτόχρονα και θεατές της πράξης του. Μάλιστα, οι θεατές του «δράµατος» 18 πολλαπλασιάζονται και το ποιητικό εγώ κατορθώνει να τραβήξει πάνω του όλα τα βλέµµατα, τόσο των επιτόπιων ενδοποιητικών θεατών όσο και των αναγνωστών, σύγχρονων και µελλοντικών 19. Το ποιητικό υποκείµενο ταυτίζεται µε τον ποιητή και δεν υπάρχει η παραµικρή νύξη για αµφισβήτηση της ταυτότητας του από το ίδιο. Υπάρχει όµως η πικρή διαπίστωση της ανυποληψίας και της «ανυπαρξίας» του, η οποία αποδίδεται στην αδιαφορία, την κοροϊδία και την εχθρότητα εκ µέρους ενός συλλογικού υποκειµένου (χάχανα του κόσµου, η παρουσία µου κάπως θα βαραίνει πρώτη φορά, µε αγκάθια). Εξάλλου, η διαπίστωση του Τ. Άγρα περί οπτικής ανεποπτείας επιβεβαιώνεται κυρίως στην εξαϋλωµένη πρώτη οκτάβα του καρυωτακικού σονέτου, όπου επικρατούν κατά κράτος οι ήχοι (βουίζει, Τραγούδι, χάχανα, σφύριγµα, τον ίσο, θα γελώ, θα πω) 20, ενώ τα υλικά αντικείµενα απουσιάζουν παντελώς και εµφανίζονται µόνο στους τελευταίους στίχους (φτυάρι, χώµα, αγκάθια). Από αυτά τα αντικείµενα, σε αµιγώς συµβολικό περιεχόµενο, και µάλιστα µε ιδιαίτερη βαρύτητα, παραπέµπει µόνο η λέξη «αγκάθια», όχι τυχαία η τελευταία του ποιήµατος. Το ποιητικό εγώ τοποθετείται στο κέντρο ενός ανθρωποκεντρικού, ως επί το πλείστον, συστήµατος, µέσα στο οποίο τα αντικείµενα λειτουργούν στα πλαίσια ενός αφαιρετικού συµβολισµού µε ελάχιστη υλική βαρύτητα. Επιπλέον, επιδιώκεται, κατά κάποιον τρόπο, η επικοινωνία µε τα υπόλοιπα υποκείµενα 21, ενώ στους Σαχτούρη και Βαρβέρη είναι απολύτως µοναχικό και «διαλέγεται», σε επίπεδο πραγµατικότητας, αποκλειστικά µε τον εαυτό του και, σε συµβολικό επίπεδο, µε τα αντικείµενα της σκηνής. Τέλος, αν και σε περίοπτη θέση µέσα στο σκηνικό, το ποιητικό εγώ του Καρυωτάκη τοποθετεί τον εαυτό του σε οριζόντια θέση, αυτή του µελλοντικού νεκρού, όπως ακριβώς θα συµβεί και στα µεταγενέστερα ποιήµατα του Σαχτούρη και του Βαρβέρη που αναλύθηκαν παραπάνω. Αν στη «Δικαίωση» η τελετουργία-παράσταση της κηδείας ολοκληρώνεται, έστω και ως φαντασίωση, στους «Ιδανικούς αυτόχειρες» (Καρυωτάκης 1993, 114) 22 πραγµατοποιείται µια 18 Με τη διπλή έννοια του όρου: θείο δράµα-παράσταση. 19 Πρβλ. Μ. Σαχτούρη, «Ο ποιητής» (Σαχτούρης 1988, 201), µε την ίδια τεχνική πολλαπλής θέασης. 20 Βλ. επίσης (Καψάλης 1998, ). 21 Βλ. επίσης (Αλεξιάδου 2006, ). 22 Από τη συλλογή Ελεγεία και Σάτιρες, 1927.

10 «πρόβα θανάτου» µε πολλούς συντελεστές αλλά χωρίς θεατές, η οποία επαναλαµβάνεται επ αόριστον. Ιδανικοί Αυτόχειρες Γυρίζουν το κλειδί στην πόρτα, παίρνουν τα παλιά, φυλαγµένα γράµµατά τους, διαβάζουν ήσυχα, κι έπειτα σέρνουν για τελευταία φορά τα βήµατά τους. Ήταν η ζωή τους, λένε, τραγωδία. Θεέ µου, το φριχτό γέλιο των ανθρώπων, τα δάκρυα, ο ιδρώς, η νοσταλγία των ουρανών, η ερηµία των τόπων. Στέκονται στο παράθυρο, κοιτάνε τα δέντρα, τα παιδιά, πέρα τη φύση, τους µαρµαράδες που σφυροκοπάνε, τον ήλιο που για πάντα θέλει δύσει. Όλα τελείωσαν. Το σηµείωµα να το, σύντοµο, απλό, βαθύ, καθώς ταιριάζει, αδιαφορία, συγχώρηση γεµάτο για κείνον που θα κλαίει και θα διαβάζει. Βλέπουν τον καθρέφτη, βλέπουν την ώρα, ρωτούν αν είναι τρέλα τάχα ή λάθος, «όλα τελείωσαν» ψιθυρίζουν «τώρα», πώς θ αναβάλουν βέβαιοι κατά βάθος. Ο προβολέας εστιάζει στις κινήσεις των υποκειµένων, που συγκροτούν µια απρόσωπη οµάδα ανθρώπων µε κοινό χαρακτηριστικό την επιδίωξη της αυτοχειρίας, των οποίων περιγράφονται οι πανοµοιότυπες ενέργειες. Το σκηνικό, µόνιµα στηµένο, δεν µεταβάλλεται και κάθε µέρα είναι έτοιµο από την προηγούµενη. Οι αυτόχειρες, σαν ζωντανοί-νεκροί, επαναλαµβάνουν ένα συγκεκριµένο τελετουργικό, σχεδόν µηχανικά, όπως κάνει και ο «πνιγµένος» του Σαχτούρη, ακριβώς επειδή το έχουν κάνει και ξανακάνει σαν την επανάληψη µιας πρόβας πάνω σε συγκεκριµένο σενάριο, χωρίς δυνατότητα αυτοσχεδιασµού: τα ίδια λόγια, οι ίδιες κινήσεις και σκέψεις, το ίδιο σηµείωµα ήδη γραµµένο, το ίδιο τέλος. Ποιητικό εγώ δεν υπάρχει, όµως ο παντογνώστης ποιητής περιγράφει µε ηθεληµένα φανερή βεβαιότητα και την παραµικρή λεπτοµέρεια, µεταφέροντας όχι µόνο τις σκέψεις των απρόσωπων ηρώων αλλά ακόµα κι αυτό το «τάχα» ή το «κατά βάθος» των τελευταίων στίχων. Έτσι, το γ πρόσωπο πληθυντικού υπονοείται πως θα µπορούσε να είναι ένα «εµείς», όµως το ποιητικό εγώ κρατά τις αποστάσεις του για λόγους που γίνονται φανεροί στη «Δικαίωση»: επιζητά θεατές, θέλει να τραβήξει αυτός µόνο όλα τα βλέµµατα, να ακουστούν

11 τα τελευταία λόγια της δικής του ατοµικότητας και να ολοκληρώσει το έργο µε µια «ιδανική», αποκλειστικά δική του, κηδεία 23. Απέναντι από τη «Δικαίωση» του Καρυωτάκη τοποθετείται το ποίηµα µε τον χαρακτηριστικό τίτλο «Πρόβα» του Γιάννη Βαρβέρη (Βαρβέρης 2013, 19) 24. Πρόβα Ζούµε καλά σ' αυτό το απόµερο νεκροταφείο. Στους ευάερους τάφους κάνουµε πρόβες ξαπλωµένοι ενώ φυσάει από παντού ζωή και µας γεµίζει νιάτα. Όταν τελειώνει η πρόβα σηκωνόµαστε γεµάτοι αισιοδοξία και δύναµη. Αύριο πάλι. Οι πρόβες συνεχίζονται επ' αόριστον και µας µικραίνουν σιγά σιγά ξαναγυρίζουµε στη γέννησή µας και παραδινόµαστε ετοιµοθάνατα νεογέννητα γεµάτα σφρίγος. Ζούµε καλά σ' αυτό το απόµερο νεκροταφείο. Ποτέ σας δε θα µάθετε πώς µεγαλώνει ένας άνθρωπος σε βρέφος που δεν κλαίει. Η σκηνή συντελείται στο χώρο του νεκροταφείου και επαναλαµβάνεται επ αόριστον, µε τη συµµετοχή και του ποιητικού υποκειµένου, το οποίο εντάσσεται στο α πληθυντικό του ποιήµατος, αναλαµβάνοντας να µιλήσει εξ ονόµατός του. Η πρόβα δεν ακολουθεί κάποιο τελετουργικό αυτοχειρίας και δεν οργανώνεται ως σκηνοθεσία από τον ίδιο τον ποιητή. Αντίθετα, δίνεται η εντύπωση ότι πρόκειται για ένα σενάριο το οποίο το ποιητικό υποκείµενο απλώς το υφίσταται παθητικά, έχοντας αποδεχτεί το ρόλο που του ορίστηκε 25, χωρίς να επιδιώκει κάποιου είδους δικαίωση ή διαφοροποίηση από τα υπόλοιπα υποκείµενα και χωρίς 23 Ο Jankélévitch επισηµαίνει ότι «ο θάνατος µετατρέπει τη ζωή σε βιογραφία» γιατί µόνο αφού έχει επέλθει είναι δυνατόν να κριθεί ένας βίος στο σύνολό του: «Ξεχνάµε τις ατέλειες του νεκρού ή τις µετατρέπουµε σε πλεονεκτήµατα µέσω µιας αναδροµικής εξιδανίκευσης και εξωραϊσµού, όπως ακριβώς όταν κάνουµε τη νεκρική προετοιµασία του πτώµατος.» (Jankélévitch 1977, ). Η αντίληψη αυτή περί «καλού» ή ατιµασµένου θανάτου επικρατούσε άλλωστε και στην αρχαιότητα, όπως υπενθυµίζει ο J. P. Vernant (Vernant 1982, 41-79). 24 Από τη συλλογή Στα ξένα, Ο ίδιος ο ποιητής, σε ανέκδοτη οµιλία του µε τίτλο «Η φύση της ποίησης και η υποδοχή της από τον σύγχρονο κόσµο» (Μάιος 2002), προλογίζει ως εξής το συγκεκριµένο ποίηµα: «Η ιατρική αλλά και η ανθρώπινη δεοντολογία δεν µου επιτρέπουν να αποκαλύψω τον ποιητή του επόµενου ποιήµατος. Πρόκειται, όµως, για νεφροπαθή, ευτυχώς ήδη µεταµοσχευµένο, ο οποίος µας εµπιστεύεται µε αλληγορικό και συνάµα αξιοπρεπώς δραµατικό τρόπο τη διαδικασία της αιµοκάθαρσης, ιδωµένης ως πρόβα θανάτου.». Το κείµενο έχει δηµοσιευθεί στο διαδίκτυο (www.bookpress.gr), µε την επιµέλεια της Παυλίνας Μάρβιν.

12 να επιχειρεί τη διαφυγή του από τα όρια του σκηνικού, παρά µόνο για να δηλώσει την παρουσία του και να µην «ξεγραφτεί από τους καταλόγους των ζωντανών», για να θυµηθούµε τον Σαχτούρη. «Ζούµε καλά» ενηµερώνουν τον υπόλοιπο κόσµο οι ζωντανοίνεκροί του Βαρβέρη, γράφοντας το δικό τους «σηµείωµα» όχι µε αντιπαλότητα ή αδιαφορία για τους άλλους, όπως στο ποίηµα του Καρυωτάκη, αλλά ως υπενθύµιση της εύθραυστης ύπαρξής τους. Ως άλλοι Μπέντζαµιν Μπάτον 26, τα «ετοιµοθάνατα νεογέννητα» του ποιήµατος ανανεώνουν τον χρόνο τους όσο συνεχίζονται οι πρόβες θανάτου και αναβάλλεται η οριστική παράσταση. «Αύριο πάλι» λένε, σαν τους «Ιδανικούς αυτόχειρες», οι συντελεστές της βαρβερικής «πρόβας», µε τη διαφορά ότι η παράταση ζωής που τους δίνεται δεν εξαρτάται από τις δικές τους ενέργειες ή την αναποφασιστικότητά τους, απλώς είναι µια µοίρα που αποδέχονται αδιαµαρτύρητα. Η ανταπόκριση µε τον Καρυωτάκη είναι φανερή, όµως στον Βαρβέρη δεν τίθεται ζήτηµα αυτοχειρίας αλλά αναγκαστικού προσεταιρισµού της ιδέας του θανάτου µέσω της µετατροπής της σε διαρκή προθανάτια διαδικασία 27. Με αφορµή την ατοµική του µοίρα, το ποιητικό υποκείµενο επωµίζεται ένα συλλογικό ρόλο και µια κοινή µοίρα, χωρίς να διεκδικεί πρωταγωνιστική παρουσία. Η νεότερη εκδοχή της ποιητικής του θανάτου στον Βαρβέρη βρίσκει το ποιητικό εγώ απογυµνωµένο, αποδυναµωµένο και αυτοαναιρούµενο. Συµπερασµατικά, οι παραλλαγές στη σκηνοθεσία του θανάτου υποδηλώνουν αντίστοιχες συνέχειες και ασυνέχειες που αφορούν όχι µόνο στη διαχείριση του συγκεκριµένου θέµατος αλλά και σε µια ευρύτερη εξέλιξη σε σχέση µε ζητήµατα ποιητικής. Ο Καρυωτάκης αντιµετωπίζει κατά µέτωπο το θάνατο, η ρήξη του µε τη ζωή γίνεται σταδιακά οριστική, το θέµα της αυτοχειρίας δεν αφήνει περιθώρια επιλογής, έστω κι αν αναβάλλεται προσωρινά. Το ποιητικό εγώ ταυτίζεται µε τον ποιητή και τοποθετείται στο κέντρο ενός ανθρωποκεντρικού περισσότερο και αφαιρετικού, ως προς τα σκηνικά αντικείµενα, συµβολισµού. Το ποιητικό υποκείµενο του Σαχτούρη, από την άλλη πλευρά, φλερτάρει επίµονα µε το ζήτηµα της αυτοκτονίας και τους αυτόχειρες ποιητές και µη, ωστόσο δεν εγκαταλείπει αµαχητί, διαφεύγοντας από µια ζωή που µοιάζει µε θάνατο και τον καταδιώκει µεταµφιεσµένος σε διάφορες εφιαλτικές µορφές. Το ποιητικό υποκείµενο κινείται τόσο στο κέντρο όσο και στην περιφέρεια του συµβολικού σκηνικού, που παρουσιάζεται 26 Βλ. Σκοτ Φιτζέραλντ, Η απίστευτη ιστορία του Μπέντζαµιν Μπάτον. 27 Ο Αλ. Ζήρας, σχολιάζοντας την ποίηση του Βαρβέρη, κάνει λόγο για «ανθρωποποίηση του θανάτου», για «γείωσή του από τον κόσµο του υπερφυσικού και του άυλου σ έναν κόσµο που ορίζεται µε ανθρώπινες διαστάσεις και µέτρα [ ] εξορκίζοντας µια ζωή-θάνατο µ ένα θάνατο που είναι στην ουσία πιο ζωοποιός από τη ζωή.» (Ζήρας, 25-26). Ο Γ. Βέης, αναφερόµενος στη συλλογή του Βαρβέρη «Πιάνο βυθού», θεωρεί ότι «ο Γιάννης Βαρβέρης περνάει, µε τον ιδιότυπο, καίριο τρόπο του, από την καταγγελία του θανάτου στον προσεταιρισµό του.» (Βέης, ).

13 εµπλουτισµένο µε µάλλον «ανοίκεια» σύµβολα και διεκδικεί περισσότερο χώρο του ποιήµατος. Τέλος, στον Βαρβέρη, η εµµονή του θανάτου καταγράφεται περισσότερο ως υποταγή, ως σταδιακή υποχώρηση απέναντι σε µια πραγµατικότητα που βιώνεται, παρελθούσης πλέον της νεότητας, ως πορεία προς το θάνατο, είναι εποµένως µάταιη κάθε αντίσταση και δεν αποµένει παρά η επιλογή µιας χρόνιας απόπειρας συµφιλίωσης µε την απόλυτη ετερότητα. Τα σύµβολα «γειώνονται» σε ένα σκηνικό που αποτελείται από καθηµερινά αντικείµενα, πρόσωπα και συµβάντα, ανάµεσα στα οποία τοποθετείται ο ποιητής υποχωρώντας από το κέντρο του ενδιαφέροντος. Συντελείται έτσι σταδιακά το πέρασµα από µια µετωπική ρήξη του ποιητικού εγώ µε την πραγµατικότητα (Καρυωτάκης) στη δηµιουργία µιας αντεστραµµένης, συµβολικής πραγµατικότητας (Σαχτούρης) και, τέλος, στη φαινοµενική, τουλάχιστον, αποδοχή της µε την ταυτόχρονη υποχώρηση της ποιητικής οντότητας σε δεύτερο πλάνο (Βαρβέρης). Ο ποιητής προβάρει τις δυνάµεις του, ποιητικές και προσωπικές, απέναντι στην καταλυτική εξουσία του θανάτου, διαπραγµατευόµενος ουσιαστικά τη θέση και την ταυτότητά του µέσα στα ρευστά όρια της ζώσας πραγµατικότητας. Βιβλιογραφία Jankélévitch, Vladimir: La mort. Flammarion Pucelle, Jean: «L`amour et la mort». Στο: Μελέτη θανάτου. La réflexion sur la mort. 2 ο Διεθνές Συµπόσιον Φιλοσοφίας. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2002: Άγρας, Τέλλος: «Ο Καρυωτάκης και οι Σάτιρες». Στο: Κώστας Στεργιόπουλος [Επιµ.], Τέλλος Άγρας, Κριτικά Β. Ποιητικά πρόσωπα και κείµενα. Αθήνα: Ερµής Αλεξιάδου, Θεοδούλη: «Ετερότητα και οικειότητα στο έργο του Κ. Καρυωτάκη: Το βάρος του εαυτού και η αδερφή ψυχή». Στο: Andréas Chatzisavas [Επιµ.], Le Double dans la littérature néo-hellénique. Actes Besançon: Plaxandre 2006: Αλεξιάδου, Θεοδούλη: La notion de l`autre dans la poésie grecque contemporaine. Première génération poétique de l`après-guerre. Thèse de doctorat. Université Paris IV-Sorbonne Αµπατζοπούλου, Φραγκίσκη: Νίκος Εγγονόπουλος. Η ποίηση τον καιρό του τραβήγµατος της ψηλής σκάλας. Στιγµή Αρσενίου, Ελισάβετ: «Επισκέψεις νεκρών: οµιλία, επέµβαση και ανθρωποµορφισµοί του θανάτου στην σύγχρονη ποίηση». Βαρβέρης, Γιάννης: «Η φύση της ποίησης και η υποδοχή της από τον σύγχρονο κόσµο». Παυλίνα Μάρβιν [Επιµ.]. (2002). Βαρβέρης, Γιάννης: Ποιήµατα Κέδρος Βαρβέρης, Γιάννης: Ποιήµατα Κέδρος Βέης, Γιώργος: «Γιάννης Βαρβέρης, Ο θάνατος το στρώνει». Εντευκτήριο 18 (1992): Γαραντούδης, Ευριπίδης: «Η αναβίωση του καρυωτακισµού. Ο Κ. Γ. Καρυωτάκης και η ποιητική γενιά του 70». Στο: Καρυωτάκης και Καρυωτακισµός. Επιστηµονικό Συµπόσιο. Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισµού και Γενικής Παιδείας (Ιδρυτής: Σχολή Μωραΐτη) 1998:

14 Γκότοβος, Θανάσης: «Καρυωτάκης-Βρεττάκος (εκλεκτικές συγγένειες-επιδράσεις ή σενάριο για έναν ποιητικό θεατρικό ρόλο;)». Στο: Μέµη Μελισσαράτου [Επιµ.], Συµπόσιο για τον Κ. Γ. Καρυωτάκη. Πρέβεζα Σεπτεµβρίου Πρέβεζα: Δήµος Πρέβεζας 1990: Δάλλας, Γιάννης: Εισαγωγή στην ποιητική του Μίλτου Σαχτούρη. Κείµενα Δάλλας, Γιάννης: Ο ποιητής Μίλτος Σαχτούρης. Κέδρος Ζαµάρου, Ρένα: «Καρυωτάκης-Εγγονόπουλος. Δρόµοι παράλληλοι και τεµνόµενοι». Ο Πολίτης 31 ( ): Ο Πολίτης 32 ( ): Ζήρας, Αλέξης: «Από τη γλώσσα της οργής στη τραυµατική γλώσσα. Ποιητές και ποιητικές µετά το 70». Στο: Δηµήτρης Αλεξίου [Επιµ.], Γενιά του 70. Αθήνα: Όµβρος 2001: Ζήρας, Αλέξης: «Γιάννης Βαρβέρης, Πιάνο βυθού». Γράµµατα και Τέχνες 48 (1986): Καρυωτάκης, Κ. Γ.: Ποιήµατα και πεζά. Γ. Π. Σαββίδης [Επιµ.]. Βιβλιοπωλείον της Εστίας Καψάλης, Διονύσης: «Κ. Γ. Καρυωτάκης. Το φάσµα του ήχου». Στο: Τα µέτρα και τα σταθµά. Δοκίµια για τη λυρική ποίηση. Άγρα 1998: Λαδογιάννη, Γεωργία: «Η ποιητική του θανάτου στη σύγχρονη ποίηση. Ένα παράδειγµα: Βαγγέλη Κάσσου, Αδιαπέραστο φως», Θέµατα Λογοτεχνίας ( ): Μαρωνίτης, Δ. Ν.: Μέτρια και µικρά. «Ποιητική γενιά του 70». Κέδρος Μπενάτσης, Απόστολος: «Καρυωτάκης-Λειβαδίτης, δοµικές συγγένειες». Στο: Μέµη Μελισσαράτου [Επιµ.], Συµπόσιο για τον Κ. Γ. Καρυωτάκη. Πρέβεζα Σεπτεµβρίου Πρέβεζα: Δήµος Πρέβεζας 1990: Ντουνιά, Χριστίνα: «Ο Καρυωτάκης και οι απεγνωσµένοι της αισιοδοξίας. Ρίτσος-Βάρναλης- Εµπειρίκος-Εγγονόπουλος». Αντί 623 ( ). Αφιέρωµα στον Καρυωτάκη: Ντουνιά, Χριστίνα: «Ο Καρυωτάκης και οι υπερρεαλιστές». Στο: Καρυωτάκης και Καρυωτακισµός. Επιστηµονικό Συµπόσιο. Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισµού και Γενικής Παιδείας (Ιδρυτής: Σχολή Μωραΐτη) 1998: Παπαντωνάκης, Γεώργιος: «Σαχτουρογενή ποιήµατα: Παρωδιακή πρόσληψη ή αναγνώριση µιας ποιητικής;». Διαβάζω 436 (2003): Σαχτούρης, Μίλτος: Ποιήµατα ( ). Κέδρος Τζιόβας, Δηµήτρης: «Ποιητική µνήµη ή το φάσµα του καρυωτακισµού: Εµπειρίκος, Κοντός, Γκανάς». Στο: Καρυωτάκης και Καρυωτακισµός. Επιστηµονικό Συµπόσιο. Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισµού και Γενικής Παιδείας (Ιδρυτής: Σχολή Μωραΐτη) 1998:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288)

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1.

Διαβάστε περισσότερα

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101)

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: [Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Γιατί η µάνα απευθύνεται στον ήλιο για να της πει πού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης 3 ï Ä É Á Ã Ù Í É Ó Ì Á Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ Ένας μπαξές γεμάτος αίμα είν ο ουρανός και λίγο χιόνι έσφιξα τα σχοινιά μου πρέπει και πάλι να ελέγξω τ αστέρια εγώ κληρονόμος πουλιών πρέπει έστω και με σπασμένα φτερά

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΔΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΑΝ Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249)

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ο ποιητής, αξιοποιώντας την ιστορική του µνήµη, κινείται

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ Πέρος Ζαχαρίας Ζαχαρίας Πέρος ψευδώνυμο, του σπουδαστή της Αντιρύπανσης Ζαχαρία Περογαμβράκη. Στην Κοζάνη ασχολήθηκε με το Θέατρο σαν ερασιτέχνης ηθοποιός σε αρκετές παραστάσεις, συμμετείχε σε μία ταινία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη: Γιάννης Ζουµπρούλης, Επιµέλεια: Λύδια Τυλλιανάκη 23-5- 2006. Συνέντευξη Alex Dong για τα Push Hands

Συνέντευξη: Γιάννης Ζουµπρούλης, Επιµέλεια: Λύδια Τυλλιανάκη 23-5- 2006. Συνέντευξη Alex Dong για τα Push Hands Συνέντευξη: Γιάννης Ζουµπρούλης, Επιµέλεια: Λύδια Τυλλιανάκη 23-5- 2006 Συνέντευξη Alex Dong για τα Push Hands 1. Τι είναι τα Push Hands (Χέρια που Σπρώχνουν); Τα Push Hands είναι µια άσκηση η οποία γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Μίλτος Σταχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Μίλτος Σταχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ Μίλτος Σταχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής Ἕνας μπαξές γεμάτος αἷμα εἶν ὁ οὐρανός καί λίγο χιόνι ἔσφιξα τά σκοινιά μου πρέπει καί πάλι νά ἐλέγξω τ ἀστέρια

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Οπτική αντίληψη Ακουστική αντίληψη Γνωστικός - εκτελεστικός τοµέας Γνωστικός - εκφραστικός τοµέας Μίµηση Οπτική µνήµη Λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων

Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων Εκπαιδεύτρια: Χαριτίνη Παπακυρίλλου Εργασία Τίτλος: «Έτοιµος για Αίτηµα» Ηµεροµηνία: 29 06 2013 Είχα ακούσει για µια µαγική ψυχοθεραπευτική µέθοδο όπου στήνονται

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΚΕΙΜΕΝΟ Mίλτος Σαχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές Οι λειτουργίες του αφηγητή 0 αφηγητής μπορεί να είναι πρόσωπο της αφήγησης, με πρωταγωνιστικό ή δευτερεύοντα ρόλο, ή μπορεί να είναι αμέτοχος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, λογοτεχνία

φιλολογικές σελίδες, λογοτεχνία ΝΕΑ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ Από την εισαγωγή του σχολικού βιβλίου Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, β τεύχος (σελ. 10-11) Μυθιστόρηµα Ιστορία περιπετειών ενός βασικού ήρωα Βίος και Πολιτεία Αλέξη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 8 Παρωδία Ι: Θεωρητική προσέγγιση Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 8 «Βατραχομυομαχία»: Σχέδιο του Γιώργου

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια

παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με χειροποίητες κούκλες και σκηνικά, που ζωντανεύουν

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός,

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, Το ταξίδι µιας ζωής Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, ποτέ δεν επιστρέφει! Και καθώς προχωρά, µοιράζει το πεπρωµένο που προορίζεται για τον καθένα από εµάς, εκτελώντας έτσι τη βούλησή του.

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Η ποιητική έκφραση των ποιητών της Επτανησιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι Προϋπάρχουσες γνώσεις

Στόχοι Προϋπάρχουσες γνώσεις Στόχοι Να παραστήσουν την αφαίρεση με τη χρήση αντικειμένων, εικόνων και μαθηματικών προτάσεων. Να ερμηνεύουν προβλήματα αφαίρεσης βασισμένα σε εικόνες Να φτιάχνουν δικά τους προβλήματα βασισμένα σε εικόνες.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Σκαρίµπας: Χορός συρτός (Νεοελληνική Λογοτεχνία Κατευθύνσεων, σσ. 74-75)

Γιάννης Σκαρίµπας: Χορός συρτός (Νεοελληνική Λογοτεχνία Κατευθύνσεων, σσ. 74-75) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Σκαρίµπας: Χορός συρτός (Νεοελληνική Λογοτεχνία Κατευθύνσεων, σσ. 74-75) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b.

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΤΕΛΕΣΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ 44 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα