ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΘΕΝΤΙΑ ΣΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΔΟΜΗΣΗ. ΚΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΓΡΑΦΕΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΤΑΓΕΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΘΕΝΤΙΑ ΣΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΔΟΜΗΣΗ. ΚΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΓΡΑΦΕΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΤΑΓΕΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ 1"

Transcript

1 º πo 2 ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΘΕΝΤΙΑ ΣΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΔΟΜΗΣΗ. ΚΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΓΡΑΦΕΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΤΑΓΕΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ 1 Η μακρά διαμάχη σχετικά με την καταλληλότητα ή μη των σαιξπηρικών έργων για θεατρική αναπαράσταση, που έλκει την καταγωγή της από την περίοδο του Ρομαντισμού (Coleridge, Hazlitt, Lamb) και η υποστήριξη της θέσης ότι τα σαιξπηρικά κείμενα προορίζονταν κυρίως για προσεκτική και 1. Το συγκεκριμένο κείμενο, σχετικά παραλλαγμένο, με έμφαση στο χώρο του παιδικού βιβλίου και με τίτλο: «Σαίξπηρ και παιδικό βιβλίο: Από τη λογοκρισία και τη διδαχή στη χειραφέτηση και την ψυχαγωγία» δημοσιεύτηκε στο περιοδικό παιδικής λογοτεχνίας Διαδρομές από την Ε. Μουλά.

2 72 / Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ αναλυτική ανάγνωση παρά για παράσταση 2 κορυφώθηκε και προσωρινά φάνηκε να κερδίζει έδαφος με προμετωπίδα την πραγματεία του A. C. Bradley, Shakespearean Tragedy (1904). Μετά την παρουσίασή της υπό μορφή διαλέξεων στην Οξφόρδη, ενσωματώθηκε στο εξής στα πανεπιστημιακά προγράμματα και έκτοτε αφομοιώθηκε στο σύνολο του εκπαιδευτικού κορμού. Η επίσημη ερμηνευτική προσέγγιση του σαιξπηρικού σώματος από την εκπαιδευτική πολιτική δεν υπήρξε απόλυτα συμπαγής και μονοσήμαντη καθ όλη την πορεία της. Σύμφωνα με τη Report of the Broad Education (1921) η διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας, με κύριο εκπρόσωπο τον Σαίξπηρ, είχε πλέον παγιωθεί και παραγκωνίσει τη μελέτη των αρχαίων κλασικών. Στο εξής τα σαιξπηρικά κείμενα ανέλαβαν την εξύφανση των κοινών εθνικών χαρακτηριστικών και την εδραίωση κοινωνικών ιεραρχιών και ταυτοτήτων (ταξικών, φυλετικών, σεξιστικών). Αυτό το πέτυχαν φυσικοποιώντας τους τεχνητούς διαχωρισμούς και υποκρύπτοντας τους μηχανισμούς επιβολής τους πίσω από το μανδύα της ουδετερότητας που καλύπτει την Παιδεία και τη Γλώσσα γενικότερα, ως αναπόσπαστα τμήματα της πολιτισμικής κληρονομιάς ενός λαού (Β. Doyle, 1982: 17-19). Διαβάζουμε στην αναφορά του Board of Εducation, «The teaching of English in England» (Newbolt, 1921, σελ. 312) ότι ο Σαίξπηρ είναι αναπόφευκτο και απαραίτητο μέρος της σχολικής ζωής, διότι είναι ο σπουδαιότερος άγγλος συγγρα- 2. Βλ. το δοκίμιο του Charles, L. «On the Tragedies of Shakespeare, considered with reference to their fitness for Stage Representation» (1811).

3 ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / 73 φέας που υπερβαίνει την εποχή του και αποκαλύπτει θεμελιώδεις, διαχρονικές και οικουμενικές αλήθειες για την ανθρώπινη φύση. Η ίδια αναφορά κάνει πολύ διακριτική νύξη στο γεγονός ότι η διδασκαλία των αγγλικών έχει σοβαρή εθνική σημασία (σελ. 255), αλλά ταυτόχρονα διαβεβαιώνει ότι δεν έχει καμιά σχέση με την τρέχουσα πολιτική ή τα κοινωνικά προβλήματα (σελ. 202). Εντέλει επιτυγχάνει την αίσθηση μιας πολιτικής σταθερότητας συνδέοντας το ιστορικό παρόν με το αλήστου μνήμης παρελθόν, όταν κουλτούρα και κοινωνία βρίσκονταν σε οργανική και αδιάσπαστη ενότητα (σελ. 258). Παρουσιάζεται δηλαδή ο Σαίξπηρ ως καθαγιασμένη πηγή του αυθεντικού και η λογοτεχνία ως παράγοντας εξευγενισμού και εκπολιτισμού, στα χνάρια των παραδοσιακών προσεγγίσεων. 3 Είναι φανερό ότι η θεωρητική πρόθεση που διαποτίζει την όλη τοποθέτηση είναι ιδεαλιστική και αποσκοπεί στην απόσπαση του έργου του Σαίξπηρ από τις ιστορικές του συνιστώσες, παρελκύοντας την ανάλυσή του σε αδιέξοδους λαβυρίνθους αναζήτησης του «πραγματικού νοήματος», που συμφώνως εδρεύει έξω από τη μιαρή πολιτική πράξη. Για να ξαναγυρίσουμε στα δεδομένα του αγγλικού εκπαιδευτικού συστήματος και να μελετήσουμε τις εξελίξεις στο πεδίο της λογοτεχνίας και δη του Σαίξπηρ, θα θεωρήσουμε 3. Ο Σαίξπηρ ως ευχάριστη και εποικοδομητική απασχόληση του ελεύθερου χρόνου αλλά και ως χρήσιμη άσκηση για την εκμάθηση της επίσημης αγγλικής γλώσσας έχει μακρά ιστορία. Στην Αμερική τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αι. οι Shakespeare Societies, προνόμιο των αστικών τάξεων, έβριθαν και ανθούσαν, βλ. Grady, H. L. (1994), The Modernist Shakespeare: Critical Texts in a Material World, N.Y.: Oxford University Press, σσ

4 74 / Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ορόσημο της νέας εποχής τη μεταρρύθμιση του 1986 (GCSE) και τη μετάβαση από το καθεστώς πολλών ταχυτήτων σε ένα πιο συγκεντρωτικό, που διακρίνεται από μεγαλύτερη σύγκλιση - ενοποίηση των στόχων του. Το νέο αναλυτικό πρόγραμμα επιτρέπει μεγαλύτερες ελευθερίες στο διδάσκοντα να επιλέξει από μια πλατιά γκάμα κειμένων χωρίς δεσμεύσεις υποχρεωτικού χαρακτήρα. Ο μόνος περιορισμός είναι η υπόδειξη ότι πρέπει να διδαχθούν αντιπροσωπευτικά δείγματα τόσο από ποίηση, πεζό λόγο, αλλά και δράμα (L. Aers, 1991: 31). Ιδωμένο προσεκτικότερα το αναλυτικό πρόγραμμα προδίδει ακόμα όμως την εκλεκτική του συγγένεια με τη μεγάλη παράδοση της λογοτεχνίας, με κύριο εκπρόσωπό της τον Σαίξπηρ. Αξιοσημείωτη είναι η αλλαγή του ύφους της συμπαρομαρτούσης επιχειρηματολογίας, που απαλλαγμένη από τις κορόνες του παρελθόντος αρνείται ξεκάθαρα την οικουμενικότητα των αξιών στο έργο του και υποστηρίζοντάς τον με χαμηλού προφίλ θέσεις επικαλείται τη δυνατότητά του να παράγει νέα νοήματα και την κομβική σημασία του στην πολιτισμική ιστορία. 4 To πραγματικά ανανεωτικό στοιχείο της εκπαιδευτικής πολιτικής στην Αγγλία σήμερα είναι η ριζική αλλαγή των προτεινόμενων τρόπων προσέγγισης των κειμένων (B. Allen, 1991: 40-57). Ο εγγραμματισμός των μαθητών ελέγχεται και στη βάση της τηλεοπτικής τους επάρκειας, της ικανότητάς τους δηλαδή να παρακολουθούν κριτικά, να συγκρίνουν και 4. Department of Education and Science (DES) and the Welsh Office (1989), English for Ages 5-16, London: HMSO (June), Chapter 7, Para

5 ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / 75 να αξιολογούν ως προς ποικίλες παραμέτρους μια κινηματογραφική εκδοχή των κειμένων. 5 Επιπλέον ο Σαίξπηρ χρησιμοποιείται ως αφόρμηση δραματοποίησης με συγχρονικό και συχνά αυτοσχέδιο χαρακτήρα, 6 ως δυνατότητα ενεργούς συμμετοχής και ερμηνείας, με σκοπό να καταδειχθεί η συνάφεια του προβληματισμού του με αυτού των σημερινών μαθητών, ώστε να τεθούν τα θεμέλια μιας στέρεης βάσης της 5. Έκτοτε έχει παραχθεί ένας ωκεανός σχετικής βιβλιογραφίας, βλ. ενδεικτικά: Coursen, H. R. (1997), Teaching Shakespeare with film and television, Westport CT: Greenwood Press, / Maher, Z. M., Shakespeare in Production, / Coursen, H. R., Uses of Media in teaching Shakespeare, / Kissler, L., Τeaching Shakespeare through film, / Beehler, A. S., «Making Media matter in the Shakespeare classroom», , σε Salomone, R. E., Davis, J. E. (επιμ.) (1987), Teaching Shakespeare into the twenty first century, Ohio University Press. / Raynolds, P., «Unlocking the box: Shakespeare on film and Video» σε Aers, L. και Wheale, N. (επιμ.), (1991), Shakespeare in the changing curriculum, N.Y.: Routledge, / Wheale, N., «Scratching Shakespeare: video teaching the Bard» σε Aers, L. και Wheale, N. (επιμ.), (1991), Shakespeare in the changing curriculum, N.Y.: Routledge, Warner, D. C. (1987), «Building Shakespearean Worlds in the Everyday Classroom» σε Salomone, R. E., Davis, J. E. (επιμ.),teaching Shakespeare into the twenty first century, Ohio University Press, / Lee, R. (1997), «The casket makers - The Merchant of Venice. An Account of advisory work at St Peter s Church of England Primary School, Market Bosworth» σε Gilmour, M. (επιμ.), Shakespeare for all in Primary Schools (vol. 1), London: Cassel Wellington House, / Shepherd, S. (1991), «Acting against bardom: some utopian thoughts on workshops» σε Aers, L. και Wheale, N. (επιμ.), Shakespeare in the changing curriculum, N.Y.: Routledge,

6 76 / Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ μεταξύ αυτών και του Σαίξπηρ δυνάμει εξελισσόμενης και βαθύτερης σχέσης. Ποικίλες νέες ερμηνευτικές προσεγγίσεις προτείνονται, που άλλοτε είναι φανερά διαποτισμένες από τις εξελίξεις της σύγχρονης λογοτεχνικής θεωρίας, από αυτήν της πρόσληψης (H. C. Frey, 1987: ) έως της δι-ιστορικής εξέτασης των έργων που υπαγορεύει ο πολιτισμικός ματεριαλισμός (P. Skrebels, 1987: 81-95). Ακόμα επιχειρείται η διερεύνηση λογοκριμένων μέχρι πρόσφατα θεμάτων περί φυλετικών ρόλων, ταξικών, εθνικών (J. Salway, 1991: ) και σεξουαλικών (L. Hobby, 1991: ) ταυτοτήτων, ενώ άλλοτε εισάγονται πειραματικού χαρακτήρα τολμηρές προτάσεις, από τη διαθεματική συνεργασία 7 μέχρι την υποστήριξη της διδασκαλίας από επαγγελματίες θεατρανθρώπους (M. Flachmann, 1987: 57-64). Ακόμα και ο μεταμοντερνισμός του Foucault στο σημείο που επέβαλε την ισότητα όλων των κειμένων (M. Brown, 1995: 3, 26) βρίσκει απήχηση στις σύγχρονες εκπαιδευτικές πρακτικές, που παράλληλα με τα σαιξπηρικά κείμενα προσεγγίζουν δημοσιογραφικές αναφορές, ημερολόγια παραστάσεων, κριτικές μελέτες και πάσης φύσεως γραπτό υλικό, που κρίνεται ότι θα μπoρούσε να φωτίσει κάποια σκοτεινή γωνία των έργων. 7. Howlett, M. K. (1987), «Team-teaching Shakespeare in Αn Interdisciplinary Context» σε Salomone, R. E., Davis, J. E. (επιμ.), (1987), Teaching Shakespeare into the twenty first century, Ohio University Press, σσ / Kirby, M., «Primary School. The Shakespeare Project - a Whole school Approach» σε Gilmour, M. (επιμ.), Shakespeare for all in Primary Schools (vol. 1), London: Cassel Wellington House, 1997,

7 ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / 77 Αυτό που έχει γίνει κυρίως αντιληπτό και ανιχνεύεται πίσω από όλες τις προαναφερθείσες καινοτομίες είναι ότι το πρόσχημα της οικουμενικότητας και υπερβατικής αχρονικότητας των σαιξπηρικών κειμένων έχει καταρριφθεί στις μαθητικές συνειδήσεις, οι οποίες δεν συγκινούνται πλέον από μια αφηρημένη ηθική γλώσσα αλλά επιζητούν και επικροτούν ό,τι βρίσκεται σε ζωντανή και άμεση αλληλεπίδραση με τις δικές τους ανησυχίες. Επίσης, έχει κατανοηθεί ότι ο μέχρι πρόσφατα ρόλος του Σαίξπηρ σε διαχωριστικό όριο μεταξύ υψηλής κουλτούρας των προνομιούχων μυημένων και χαμηλής λαϊκής κουλτούρας, μόνο ως εμπόδιο είχε σταθεί στην κατανόηση και διάδοσή του. Η τωρινή του προσέγγιση ως πηγή αστείρευτης ποικιλίας εμπειριών, εργαλείο για την προαγωγή της οξυδέρκειας και της παρατήρησης της ανθρώπινης φύσης, ως ετερογενές σώμα ιδεών και γι αυτό υλικό - πρόκληση απέναντι στις ετοιμοπαράδοτες απαντήσεις, εγγράφει το σαιξπηρικό έργο στην τροχιά μιας αισιόδοξης οπτικής. Η απώλεια του πρότινος πλεονεκτήματος του υποχρεωτικού χαρακτήρα της διδασκαλίας του Σαίξπηρ δεν δείχνει να έχει κλονίσει σημαντικά την απήχησή του. Τόσο στη δευτεροβάθμια όσο και στην πανεπιστημιακή μόρφωση, μολονότι δεν κατοχυρώνεται θεσμικά και μολονότι υπάγεται πλέον σε μια πλατιά κατηγορία λογοτεχνίας πριν από τον 20ό αι. ή, στην καλύτερη περίπτωση, πριν από τον 18ο, 8 εξακολουθεί να ελκύει μεγάλο αριθμό ενδιαφερομένων, πράγμα που αποτελεί ασφαλέστερο δείκτη της δημοτικότητάς του από τα 8. Neary, L., «Shakespeare and Political Correctness», Talk of the Nation, 12/03/1998, Washington, DC.

8 78 / Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ τεχνητά μεγέθη των στατιστικών κατά την περίοδο του υποχρεωτικού του χαρακτήρα. Έτσι, ο Σαίξπηρ μοιάζει να διέρχεται μέσα από τη γενικότερη πολιτισμική κρίση της εποχής μας, αν όχι ανέγγιχτος, τουλάχιστον ακέραιος, συναινώντας να σπαραχτεί, να θρυμματιστεί και να ανασυντεθεί σε πολλά νέα μορφώματα και έτσι γλιτώνοντας από την απειλή του καταποντισμού που μαίνεται πάνω από το σύνολο της πολιτισμικής κληρονομιάς στο όνομα του εκμοντερνισμού των σπουδών. Αυτό συμβαίνει, καθ όσον δυστυχώς η αξία των κλασικών στηριζόταν ανέκαθεν σε διχαστικούς αφορισμούς που έθεταν σε αντιπαράθεση τον σύγχρονο με τον αρχαίο πολιτισμό, του οποίου η υπεροχή θεωρείτο αυταπόδεικτη. Αυτή η μανιχαϊστική αντίληψη εμπόδιζε τη διαμόρφωση μιας διαλεκτικής μεταξύ τους σχέσης (W. B. Carnochan, 1993: 112). Σαιξπηρικές μεταμορφώσεις: Παιδικό βιβλίο - καρτούν - κόμικς Η ιστορία των σαιξπηρικών διασκευών για παιδιά είναι πλούσια και πολύ παλιά. Τις απαρχές της βρίσκουμε κατά τη βικτοριανή περίοδο και εκπορεύεται από τη λογική της κριτικής θεωρίας της εποχής άμεσα συσχετισμένης με την επικρατούσα ηθική ότι ο Σαίξπηρ ή τουλάχιστον κάποια έργα του δεν ήταν κατάλληλα για σκηνική παρουσίαση και ήταν προτιμότερο να αναγιγνώσκονται (H. Levin, 1986: 225). Η άσεμνη τέχνη του θεατρικού θεάματος έπρεπε να αποκαθαρθεί και να γίνει συμβατή με τις αυστηρές ηθικές επιταγές της εποχής, ενώ η εξατομικευμένη ανάγνωση είχε σαφώς λι-

9 ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / 79 γότερο ανατρεπτικές συνέπειες απ ό,τι η συλλογική θέαση. Οι γραπτές επανεκδόσεις επέτρεπαν παρεμβάσεις στα κείμενα επί το ηθικότερον, οι οποίες κρίνονταν αναγκαίες για το παιδικό κοινό. 9 Ήδη το 1790 αρκετά μεμονωμένα έργα είχαν διασκευαστεί για παιδιά, καθώς επίσης κυκλοφορούσε και μια συλλογή τραγουδιών από τα έργα του Σαίξπηρ ονόματι Mother Goose s Melody. Το 1807 οι Charles και Mary Lamb εξέδωσαν τις διάσημες μέχρι σήμερα Tales from Shakespeare, ενώ τον ίδιο χρόνο κυκλοφόρησε ο Σαίξπηρ στην καθαρμένη και βίαια κουτσουρεμένη εκδοχή του Thomas Bowdler στην πραγματικότητα ήταν δουλειά της αδελφής του Henrietta (Α. Ζερβού, 1996: 107). Πολλοί επίδοξοι ηθικοί μεταρρυθμιστές μιμήθηκαν την πράξη του μεταξύ των οποίων, το 1822, ο Reverent J. R. Pitman, που εξέδωσε το βιβλίο The School Shakespeare, απομονώνοντας τα ηθικά ύποπτα εδάφια που θα μπορούσαν να προσβάλλουν το θρησκευτικό συναίσθημα. Στη συνέχεια ο Henry Cundell εξέδωσε το βιβλίο The Boudoir Shakespeare, το 1876, απευθυνόμενος αποκλειστικά στο διακριτικό και εύθραυστο κοριτσίστικο κοινό. Διαφορετική άποψη για τις διασκευές είχε ο πρωτοπόρος 9. Ο πρόλογος της έκδοσης των Lamb κλείνει με το ακόλουθο απόσπασμα (ελεύθερη μετάφραση): Είναι επιθυμία των συγγραφέων, οι ιστορίες από τον Σαίξπηρ να αποδειχθούν σημαντικές στους νεαρούς αναγνώστες στα κατοπινά τους χρόνια. Εμπλουτίζουν τη φαντασία τους, ενδυναμώνουν την αρετή τους, απομακρύνουν από εγωιστικές και φαύλες σκέψεις, αποτελούν ένα μάθημα γλυκών και αξιοπρεπών πράξεων, διδάσκουν ευγένεια, ηπιότητα, γενναιοδωρία, ανθρωπιά (vii).

10 80 / Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Charles Dodgson (Lewis Carroll), που αν και ήταν υπέρμαχος των ηθικοποιητικών παρεμβάσεων, επικροτούσε την ανάγνωση εκδόσεων θεατρικών προδιαγραφών που παρουσίαζαν τα έργα όπως αυτά προορίζονταν για τη σκηνή και όχι αφηγηματοποιημένα. 10 Οι διασκευές της Edith Nesbit, στο τέλος της περιόδου που εξετάζουμε, μοιάζουν να υπακούουν σε μια άλλη λογική, χωρίς όμως να απέχουν ουσιαστικά από τις στρατηγικές διασκευής που είχαν ως τότε εφαρμοστεί. Η ίδια στον πρόλογο ενός βιβλίου της δίνει το στίγμα τους, περιγράφοντας τι υπήρξε η κινητήρια ώθηση που την οδήγησε στην απόφαση να διασκευάσει τον Σαίξπηρ για παιδιά. Αυτό δεν ήταν παρά ένα σχόλιο της κόρης της σχετικά με τη δυσκολία της σαιξπηρικής γλώσσας, που στερούσε στα παιδιά τη χαρά της απόλαυσης, σε συνδυασμό με την αυθόρμητη δήλωσή τους ότι αυτό που μετρά για τα παιδιά είναι οι ιστορίες και όχι τα άλλα στοιχεία της λογοτεχνικότητας του ποιητή (E. Nesbit, 1997: 8-9). Σε αυτή την οπτική συμφύρονται η ηθικοπλαστική διάσταση της λογοτεχνίας για παιδιά, που είχε προ πολλού εδραιωθεί, και η νεωτερικότερη τάση της ψυχαγωγικής ιδιότητάς της. Η παράδοση που εγκαινίασε η Nesbit είναι και η μακροβιότερη. To αμέσως δημοφιλέστερο βιβλίο διασκευών σαιξπηρικών ιστοριών για παιδιά, μετά από αυτό των Lamb, ήταν το δίτομο έργο του Leon Garfield με εικονογράφηση Michael Foreman, που όμως απευθυνόταν σε παιδιά γνώστες, θαυμαστές του σαιξπηρικού έργου και μάλιστα προφανώς βιβλιοφάγους, καθώς το άμεμπτο ακαδημαϊκό ύφος του 10. Carroll, L. (1979), Letters (Morton, N. C., Green, R. L., επιμ.), 2 vols, N.Y.: Oxford University Press (no 354).

11 ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / 81 Garfield είναι διάχυτο σε αυτές τις ιστορίες (ο πρώτος τόμος κυκλοφόρησε το 1985, ενώ ο δεύτερος μόλις το 1994). Φτάνοντας στον ύστερο 20ό αι. μπορούμε να αναμένουμε σημαντικές αλλαγές και στο πεδίο της παιδικής λογοτεχνίας. Η αποδομητική θεωρία του Jacques Derrida (1967) 11 κατακρήμνισε κάθε εδραιωμένη πίστη σε υπερβατικές αξίες ή ακόμα στην αντιστοιχία γλώσσας - πραγματικότητας και άνοιξε τα σαιξπηρικά κείμενα σε έναν κόσμο αστείρευτων ερμηνευτικών δυνατοτήτων, δίνοντας προτεραιότητα στο ελεύθερο παιχνίδι της γλώσσας έναντι οποιασδήποτε προειλημμένης αντίληψης περί λογοτεχνικότητας. Η αποδόμηση συνέβαλε στη συνειδητοποίηση ότι το κείμενο αποτελεί μία μόνο πτυχή του σαιξπηρικού έργου, η εκπλήρωση του οποίου λαμβάνει χώρα μέσα από την εκάστοτε πραγμάτωσή του. Πράγματι, σήμερα κυκλοφορεί μια τεράστια γκάμα από διασκευές που καλύπτουν τις προτιμήσεις όλου του ηλικιακού φάσματος και χρησιμοποιούν τον Σαίξπηρ επιλεκτικά και ευφάνταστα σε νέες πρωτότυπες δημιουργίες. Παρενθετικά αναφέρουμε και την κυκλοφορία επιτραπέζιων παιχνιδιών 12 με θέμα τον 11. Βλ. ενδεικτικά αποδομητικού τύπου μελέτες όπως Calderwood, J. L. (1979), To Be or Not To Be: Negation and Metadrama in Hamlet, Berkeley: University of California Press. / Norris, C. (1985), «Poststructralist Shakespeare: Text and Ideology» σε Drakakis, J., Alternative Shakespeares, New York: Routledge και Kegan Paul. 12. Ενόψει της ιδιαίτερης ανάπτυξης του είδους του βιβλίουαντικειμένου, που δεν απέχει από τη φιλοσοφία του παιχνιδιούαθύρματος, κάνουμε αναφορά στα συγκεκριμένα παιχνίδια, καθώς υπηρετούν συγγενείς σκοπούς: Ζερβού, Α. 1993[1992], Λογοκρισία και αντιστάσεις στα κείμενα των παιδικών μας χρόνων, Αθήνα: Οδυσσέας, σσ

12 82 / Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Σαίξπηρ, που συνδυάζουν την απόλαυση της αλληλεπιδραστικής περιπέτειας με τη γνώση. 13 Σήμερα η κουλτούρα της εικόνας έχει τόσο πολύ κατοχυρωθεί και αναγνωριστεί στην εκπαιδευτική ζωή, που ολοένα και νέες δυνατότητές της εξερευνούνται και αξιοποιούνται σε μια λογική εκλαΐκευσης και διάχυσης του πολιτισμικού προϊόντος. Η σειρά των κινούμενων σχεδίων των σαιξπηρικών διασκευών «Animated Tales» από την εταιρεία Random House (αποτέλεσμα μιας συντονισμένης πολυπολιτισμικής συνεργασίας) (M. T. Rozett, 1987: ), που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1992 και συμπληρώθηκε το 1995, γνώρισε τέτοια επιτυχία που έκτοτε πουλήθηκε σε 52 χώρες, μεταγλωττίστηκε σε 10 γλώσσες, απέσπασε πολλές διακρίσεις, ενώ βίντεο και συνοδευτικά αυτών βιβλία έχουν ήδη πουληθεί στη συντριπτική πλειονότητα των σχολείων της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας βαθμίδας στην Αγγλία ως εκπαιδευτικό υλικό. Αλλά και οι καθαρά εμπορικού χαρακτήρα εταιρείες λανσάρουν υλικό από τον Σαίξπηρ σε συσκευασία κατάλληλη για παιδιά, στοχεύοντας ακόμα και στο ηλικιακό πεδίο των βρεφών(!), όπως η βιντεοταινία «Baby Shakespeare» της σειράς Baby Einstein από τη Walt Disney (2000), που διατείνεται πως μέσα από κατάλληλα διασκευασμένα αποσπάσματα και σονέτα του Σαίξπηρ επιτυγχάνει τον εμπλουτισμό και την καλλιέργεια της παιδικής σκέψης. Τα σαιξπηρικά κείμενα ως πηγή έμπνευσης νέων εμβόλι- 13. The Game of Shakespeare, Avalon Hill Game Co (1966). / The play s the thing: A dramatic introduction to Shakespeare, Aristoplay (1993).

13 ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / 83 μων κειμένων ή εικόνων, που μπορούν να προσθέσουν ερμηνευτικές προεκτάσεις από μια φρέσκια παιδική οπτική γωνία, αξιοποιούνται από τη Lois Burdett στην εύγλωττη από τον τίτλο της σειρά βιβλίων Shakespeare can be fun ( ). Έτσι τα παιδιά παρεμβάλλονται σε διάφορα σημεία της ιστορίας και επινοούν πρωτοπρόσωπες επιστολικές, ως επί το πλείστον, αφηγήσεις, σε γράμματα ή σημειώματα που γράφουν εκ μέρους των πρωταγωνιστών. Σε αυτά αποκαλύπτουν τις σκέψεις, τις προθέσεις, τα συναισθήματα, τις συγκινήσεις, τους στοχασμούς (Β. Αναγνωστόπουλος, 2006: 26) και γενικά οτιδήποτε θεωρούν ότι λανθάνει πίσω από τις πράξεις των ηρώων. Η φυσικότητα, ο αυθορμητισμός ή ο πληροφοριακός χαρακτήρας της προσωπικής επιστολής (Ά. Κατσίκη - Γκίβαλου, 2006: 85) επιτρέπει στα παιδιά να εκδιπλώσουν το σχολάζον δυναμικό της φαντασίας τους και να εμπλουτίσουν την ήδη διασκευασμένη, αλλά προσαρμοσμένη στο πνεύμα της σαιξπηρικής γλώσσας αφήγηση. Με χιούμορ, επίνοια και όχι σπάνια αξιοσημείωτη οξυδέρκεια αποδίδουν τα κίνητρα και τον εσωτερικό κόσμο των ηρώων. Η όλη προσπάθεια διανθίζεται με τα καταπληκτικά σκίτσα των παιδιών που συνθέτουν μια τελείως πρωτότυπη δημιουργία. Οι σαιξπηρικές κωμικές μεταγραφές έχουν γνωρίσει σημαντική άνθηση ήδη από το 1980 με την εκδοτική σειρά Oval Project, που αν και οι αρχικές προθέσεις της παραγωγής δεν συμπεριλάμβαναν το παιδικό κοινό, τελικά η σειρά βρήκε μεγαλύτερη απήχηση σε αυτό, καθώς η αναλογία κειμένου - εικόνας ήταν σαφώς ευνοϊκότερη υπέρ της δεύτερης. Αναφορικά με το χειρισμό των κλασικών ιδιαίτερα, η σειρά καινοτόμησε ριζικά, διότι αντιθέτως απ ό,τι ίσχυε έως τότε σε αντίστοιχα εγχειρήματα εικονογραφικής απόδοσης των κλασι-

14 84 / Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Εικόνα 8: Ο Βασιλιάς Ληρ, μέσα από την καρτουνίστικη, γκροτέσκα γραφίδα του Pollock εικονοποίηση μεταφορικών εκφράσεων. Εικόνα 9: Λανθάνουσες δι-εικονικές αναφορές (το καπέλο θυμίζει Ναπολέοντα).

15 ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / 85 Εικόνα 10: Παραμόρφωση των φυσικών μεγεθών και υψηλή σαιξπηρική γλώσσα: ένας ιδιότυπος συνδυασμός που θραύει τις συμβάσεις παρουσίασης του Σαίξπηρ. κών, όπου το βάρος της αφήγησης της ιστορίας αναλάμβανε πρωτίστως ο λόγος, τώρα έχουμε για πρώτη φορά μια ουσιαστικά εικονική μεταγραφή των σαιξπηρικών έργων. Η εικόνα δεν λειτουργεί συμπληρωματικά στο πληροφοριακό δυναμικό του κειμένου, αλλά το επεκτείνει, φωτίζοντας πτυχές των χαρακτήρων των ηρώων ή της υπονοούμενης ατμόσφαιρας και κατευθύνοντας έτσι την πρόσληψη (R. Versaci, 2007: ). Οι δουλειές των εικονογράφων Ian Pollock και Oscar Zarate συνιστούν δύο πολύ σημαντικές στιγμές στην εικονογράφηση του Σαίξπηρ, καθώς επεξεργάζονται το πλήρες κείμενο και αποτυπώνουν τη σκηνοθετική θα λέγαμε οπτική των εικονογράφων. Οι πρωτεϊκές γκροτέσκες φιγούρες του Pollock ανακαλούν το υπερφυσικό στοιχείο των έργων με κινηματογραφικό στυλ (εικ. 8, 9, 10), ενώ ο Zarate

16 86 / Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Εικόνα 11: Το ετερόκλητο κοινό της εποχής συρρέει στο Globe (στις περικειμενικές λεπτομέρειες). επιτυγχάνει ένα εξίσου ζωηρό αποτέλεσμα με την έντονη χρήση του χρώματος και την εικονοποίηση φραστικών μεταφορών των κειμένων. Η κωμική πραγμάτευση των κειμένων βρίσκει όμως τη σοβαρότερη έκφρασή της στο έργο της Marcia Williams (The plays of Mr Shakespeare [1998] / Bravo, Mr. William Shakespeare! [2000]). Οι διασκευές ανασυσταίνουν συνολικά την εποχή (εικ.11). Αποδίδουν το μικροσύμπαν του θεατρικού δρώμενου, τις κοινωνικές τάξεις όπως αυτές παρελαύνουν στον αυλόγυρο και τις ανυψωμένες εξέδρες του κυκλικού θεατρικού χώρου, τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές τους, τις ασχολίες και τα ήθη τους. Την ίδια στιγμή, παρελαύνουν ιστορικά πρόσωπα (ο ίδιος ο Σαίξπηρ, η βασίλισσα Ελισάβετ, ο

17 ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / 87 Εικόνα 12: Λεπτομέρεια από το πλήθος που αναπτύσσεται στο εξωδιηγητικό επίπεδο της κυρίως αφήγησης συνθέτοντας ένα αυτόνομο διηγητικό επίπεδο με τον Σαίξπηρ ανάμεσά του. Εικόνα 13: και ο ανταγωνιστής Marlow. Η φυσική παρουσία υπαρκτών προσώπων ζωντανεύει την ιστορική στιγμή. ανταγωνιστής του ποιητής Marlowe) (εικ. 12, 13, 14), δημιουργώντας διηγηματική μετάληψη, καθώς διηγητικό και εξωδιηγητικό πεδίο συγχωνεύονται με ισοδύναμη βαρύτητα. Η εικονογράφηση αναπτύσσεται σε τρία ταυτόχρονα επίπεδα. Αυτό της ιστορίας καθαυτό με την εικονογραφική της απόδοση σε επίπεδο θεατρικής πράξης και επιλεγμένους διαλόγους από το πρωτότυπο, όπου και διασώζεται στο βαθμό του δυνατού η ποιητικότητα του αρχικού κειμένου. Αυτό των υποκείμενων της εικονογραφηγημένης ιστορίας πλαισίων, που αποδίδουν περιληπτικά το μέρος της ιστορίας που αντιστοιχεί σε κάθε σύμπλεγμα εικόνων και διευκολύνουν την κατανόηση των διαδραματιζομένων. Τέλος, το ταυτόχρονα κειμενικό και παρακειμενικό 14 πλαίσιο των θεα- 14. Παρακείμενο νοείται ό,τι συμπεριλαμβάνεται στην πλαισίωση του κυρίως κειμένου και λειτουργεί συμπληρωματικά και έμμεσα στην παραγωγή νοήματος, βλ. Genette, G. (1982), Palimpsests, Paris: Editions du Seuil, 3.

18 88 / Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Εικόνα 14: Παράλληλη παρουσίαση σκηνής και χώρου θεατών (διακρίνεται η Ελισάβετ) ολιστική απόδοση ατμόσφαιρας. τών (εικ.14, 15), που η παρουσία και ενεργή συμμετοχή τους στη διαμόρφωση του κλίματος των παραστάσεων μας μεταδίδουν με αμεσότητα και χιούμορ το πνεύμα και τη φυσική ατμόσφαιρα της εποχής. Όπως ακριβώς και στην πραγματικότητα του καιρού του Σαίξπηρ, η παρακολούθηση των παραστάσεων δεν υπάκουε στους περιορισμούς που θεωρούμε σήμερα αυτονόητους στο όνομα της Τέχνης. Ήταν περισσότερο αφορμές συγκέντρωσης ενός ετερόκλητου πλήθους

19 ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / 89 Εικόνα 15: Εναρκτήρια σκηνή από το Όπως σας αρέσει, με το κοινό στο παρακειμενικό πλαίσιο. που επιθυμούσε να επιδειχθεί και να εμπλουτίσει τις κοινωνικές του σχέσεις. Το πλήθος αυτό προσερχόταν χωρίς κανένα σεβασμό στα διαδραματιζόμενα που συχνά δεν αποτελούσαν παρά το δευτερεύον σκηνικό βάθος άλλων δραστηριοτήτων, όπως χαρτοπαιξία, οινοποσία ακόμα και βίαιες αψιμαχίες (C. Sheldon, 1929: ). Η ρεαλιστικότητα στην απόδοση της ιστορικής στιγμής εξισορροπεί με τη ρευστότητα των φιγούρων, την πληθωρικότητα της λεπτομέρειας και τη μνημειακότητα της φαντασίας που δεσπόζει στην εικονογράφηση. Μια παρόμοιας βαρύτητας προσέγγιση, που αναδεικνύει την ικανότητα των κόμικς όχι μόνο να υπηρετούν την κλασική λογοτεχνία, αλλά μέσα από την προσωπική σφραγίδα του

20 90 / Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ σχεδιαστικού στυλ των δημιουργών να διεκδικούν εύσημα πρωτοτυπίας και αυτοδύναμης αυθεντικότητας, αποτελούν οι σαιξπηρικές μεταγραφές από τη σειρά Puffin Graphics. Ειδικότερα ο Macbeth των Arthur Byron Cover και Tony Leonard Tamai αξιώνει μέσα από τη μορφική του εκζήτηση λογοτεχνική αξία per se. Η σαιξπηρική τραγωδία μεταφέρεται σε ένα περιβάλλον γιαπωνέζικου manga, σε έναν εναλλακτικό κόσμο με φτερωτούς δράκους και ευφυή ρομπότ. Οι εικονικές συμβάσεις των manga, 15 όπως οι έντονες εκφράσεις του προσώπου, τα μυτερά μπαλονάκια λόγου, η φρενήρης εναλλαγή άφωνων εικόνων, οι γραμμές κίνησης κ.ά., συγχωνεύουν τις δύο εκφραστικές φόρμες σε κάτι καινούργιο και αυτοτελές. Μια ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί η ανάδυση σαιξπηρικών στοιχείων στο πολυσυζητημένο και ίσως πιο λόγιο κόμικ των τελευταίων δεκαετιών, τον Sandman του Neil Gaiman ( ). Στο τεύχος 13, στο υποσενάριο της κυρίως υπόθεσης ο Sandman ή Dream συναντά το νεαρό Will Shaxberd, ο οποίος υποφέρει από ζήλια για το χάρισμα του φίλου του Christopher Marlowe να δημιουργεί με το λόγο. Ο 15. Πρόσφατα και στην Ελλάδα το Βρετανικό Συμβούλιο στο πλαίσιο της συμμετοχής του στη 2η Έκθεση Παιδικού & Εφηβικού Βιβλίου (Helexpo, Ιανουαρίου 2009), διοργάνωσε, σε συνεργασία με το ένθετο περιοδικό «ΕΝΝΕΑ» της Ελευθεροτυπίας και τον βρετανικό εκδοτικό οίκο SelfMadeHero, έναν πρωτότυπο διαγωνισμό κόμικς όπου οι συμμετέχοντες έπρεπε να εμπνευστούν από ένα έργο του Σαίξπηρ και να διηγηθούν τη δική τους σύγχρονη εκδοχή της ιστορίας σε μορφή Μanga. Κατατέθηκαν 44 έγκυρες συμμετοχές από όλη την Ελλάδα. Το υψηλό επίπεδο πολλών έργων έκανε τη διαδικασία επιλογής ιδιαίτερα δύσκολη.

21 ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / 91 Dream του ζητά σε αντάλλαγμα μιας μοναδικής λεκτικής δεινότητας που θα του προσφέρει, να γράψει για χάρη του δύο έργα, τα οποία θα αποδειχθεί ότι είναι τα Midsummer night s dream (τεύχος 19) και Tempest (τεύχος 75). Στο τεύχος 19 ο Dream ζητά από το θίασο του Σαίξπηρ να δώσει παράσταση για δύο δικούς του καλεσμένους, στους οποίους χρωστάει χάρη, τους King Auberon και Queen Titania, οι οποίοι είναι και οι βασικοί πρωταγωνιστές του έργου. Στο τέλος ο Dream αναφέρει ότι μέσω του έργου επιδίωκε να τους εξασφαλίσει αθανασία και με αυτό το σχόλιο η σαιξπηρική αφήγηση μετατρέπεται σε στοιχείο που συνέχει και ρυθμίζει τις σχέσεις των προσώπων του κόμικ, αλλά και σε μέσο προώθησης της ιδιαίτερης σύλληψης της πλοκής, όχι όμως σε αυτοσκοπό. Στο τεύχος 75 όταν ο Σαίξπηρ ρωτά τον Dream γιατί του παρήγγειλε ένα έργο όπως το Tempest εκείνος απαντά: «Ήθελα μια ιστορία με χαριτωμένο τέλος. Μια ιστορία για ένα βασιλιά που αρνείται τα αγαθά του, σπάει το σκήπτρο του και εγκαταλείπει το βασίλειό του. Για ένα μάγο που γίνεται άνδρας. Για έναν άνδρα που αποστρέφεται τη μαγεία». Έτσι ο Dream εκφράζοντας τις βαθύτερες επιθυμίες του, ταυτίζεται με τον Prospero, πρωταγωνιστή της σαιξπηρικής τραγωδίας, και οικειοποιείται το λόγο του μέσα από τον οποίο είναι σαν να μας αποκαλύπτει έμμεσα τα κίνητρα της ύπαρξής του καθ όλη τη διάρκεια της παρουσίας του στη σειρά. Ο Gaiman χειρίζεται τη σαιξπηρική πρώτη ύλη επικουρικά στο πλαίσιο των ευρύτερων αφηγήσεων του Dream και των αναζητήσεών του. Παρ όλη την κραυγαλέα απόκλιση από το πάλαι ποτέ ζητούμενο της διασκευής - απλοποίησης του πρωτότυπου με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πιστότητα, οι προσεγγίσεις αυτές, που πατώντας στον Σαίξπηρ δημιουρ-

22 92 / Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ γούν υβρίδια χαμηλής - λαϊκής/υψηλής - λόγιας κουλτούρας, μας θυμίζουν ότι «η υψηλή κουλτούρα του σήμερα υπήρξε η λαϊκή κουλτούρα του χθες» (G. Klock, 2002q, 102). Το κοινό χαρακτηριστικό των παραπάνω προσπαθειών είναι ότι αντιμετωπίζουν το κοινό στο οποίο απευθύνονται με επαγγελματική σοβαρότητα και υπευθυνότητα, όχι απλά επικαλούμενες ως βακτηρίες στο εγχείρημά τους σαιξπηρικά αποσπάσματα, αλλά έχοντας ερευνήσει σε βάθος και εργαστεί πρωτίστως με επιστημονικό τρόπο πάνω στα δεδομένα τους (G. Blackwood, 2003: 74-80). Συμπεράσματα Από τη σύντομη παραπάνω περιήγηση στο πεδίο διατομής του Σαίξπηρ με το παιδικό σύμπαν κατανοούμε άμεσα τους λόγους για τους οποίους το κύρος του ποιητή επιβιώνει ισχυρό ακόμα και στους κόλπους της παιδικής κοινότητας, μολονότι ο ίδιος και το έργο του υπηρέτησαν επί μακρόν και κατ αποκλειστικότητα τη σφαίρα της υψηλής και εξού απαγορευτικής για το παιδί Τέχνης. Ο ενστερνισμός και η αξιοποίησή του από την αγορά, αλλά και η προσαρμοστικότητά του στις προδιαγραφές της εκ νέου διαμορφούμενης σήμερα πολυδιάστατης παιδικής λογοτεχνίας, εξασφαλίζει την επικαιρότητα και δημοτικότητά του στο παιδί, που ομολογουμένως αποτελεί τον απαιτητικότερο αναγνώστη.

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Το παρόν πλαίσιο προγράμματος σπουδών επιδιώκει: α) να συνδέσει τους σκοπούς, τους στόχους και τους τρόπους (μεθόδους, μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Οµάδα Εργασίας: Βενετία Αποστολίδου Νικολίνα Κουντουρά Κατερίνα Προκοπίου Ελένη Χοντολίδου ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΣ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης. Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007

2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης. Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007 2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007 Περίληψη Η Αλίκη µισεί τα µαθηµατικά και θεωρεί πως δε χρησιµεύουν σε τίποτα. Μια µέρα που κάθεται και διαβάζει στο πάρκο, ένα παράξενο άτοµο την προσκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι.

«Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι. «Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι. Εισαγωγή Πώς προέκυψε η ιδέα: Ιδέα για συμμετοχή στο Β Παγκύπριο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΝΗΛΙΚΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΝΗΛΙΚΕΣ Αστική - Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία ημιουργική Ομάδα για την Ανάπτυξη της Οπτικοακουστικής Επικοινωνίας και Έκφρασηςτων Νέων Ανθρώπων ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές πληροφορίες συμμετοχής

Γενικές πληροφορίες συμμετοχής Γενικές πληροφορίες συμμετοχής Οργανισμός / Σχολείο: Σερβική ομάδα Ονοματεπώνυμο υπευθύνου (δράσης και επικοινωνίας): Ιβάνα Στάνογιεβιτς Τηλέφωνο επικοινωνίας υπεύθυνου: 6973909010 E-mail υπεύθυνου: ivana8883@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Στο τρίτο άρθρο αυτής της σειράς, η οποία αποτελεί μια πρώτη, μικρή απάντηση στις ανάγκες των εκπαιδευτών του σεμιναρίου της 12 ης & 13 ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

http://www.gdimitrakopoulos.gr

http://www.gdimitrakopoulos.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ: Η ΑΓΓΛΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ: Η ΑΓΓΛΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Ζ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ: Η ΑΓΓΛΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Ι. ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ - ΑΙΜ. ΜΠΑΝΟΥ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1. Εισαγωγή 2. Οργάνωση της Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης στην Αγγλία

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

«Θεωρία και πράξη: Ο ρόλος της φιλοσοφίας στην κατανόηση και ερμηνεία της αρχιτεκτονικής γλώσσας»

«Θεωρία και πράξη: Ο ρόλος της φιλοσοφίας στην κατανόηση και ερμηνεία της αρχιτεκτονικής γλώσσας» Theory and praxis: The role of philosophy in the understanding of the architectural language Maria Vidali Conference proceedings by: The significance of Philosophy in Architectural Education, 2009, Panayotis

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές και αποδίδονται για να διευκολύνουν τους μαθητές να κατανοήσουν το σύνολο του διαγωνίσματος και απόλυτα

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

LEWIS SCHOOL OF ENGLISH

LEWIS SCHOOL OF ENGLISH LEWIS SCHOOL OF ENGLISH Ελληνικά 2014 Προγράμματα για παιδιά Καλωσορίσατε στο Lewis! Μαζί μας η μάθηση και η γλώσσα γίνονται μία ζωντανή εμπειρία! Οι σπουδές στην Αγγλία είναι μια υπέροχη εμπειρία, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Η ΗΜΕΡΑ Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Την καθιέρωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE Ζωή-Ελένη Σταθάκη, Ευαγγελία Παυλάτου Τομέας Χημικών Επιστημών, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου»

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ.

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Η ιστορία του Το Τµήµα ιδρύθηκε το 1951, αρχικά ως µέρος του Ινστιτούτου Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών του Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, και στη συνέχεια, από

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων ΜΠΟΡΩ ΝΑ Επίπεδο Α1 για παιδιά Κατανόηση προφορικού λόγου Μπορώ, όταν ο λόγος είναι αργός, καθαρός με μεγάλες παύσεις και επαναλήψεις και χρήση οπτικών μέσων:

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ

ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ Γράφοντας με την κάμερα μια διασκεδαστική πρόταση για τους μαθητές της Β Λυκείου Σε ένα λογοτεχνικό και σε ένα κινηματογραφικό έργο συναντάμε παραπλήσια μερικές φορές και ίδια στοιχεία. Προαπαιτούμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3 ΚΟΡΜΟΣ Α Εξάμηνο /Φροντιστήριο 1. Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης Ι 2. Στοιχεία Οπτικής - Χρώματος - Φωτομετρία. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 4. Αισθητική Ι 5. Ζωγραφικής Ι 6. Γλυπτικής Ι

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Βήματα για την εκπόνηση εργασίας 1 ο -Επιλογή του Θέματος Είτε επιλέξει κάποιος το θέμα μόνος του είτε από λίστα θεμάτων του καθηγητή,πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου Άρθρο 2 Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου 1. Η Α Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου αποτελεί τάξη αποκλειστικά γενικής παιδείας, στην οποία εφαρμόζεται πρόγραμμα μαθημάτων τριάντα πέντε

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ»

«Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ» «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ» Εισηγήτρια: Ανδριανή Ζαγκούτα Συνεργάτης Ειδικής Γραμματείας Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Η παιδεία είναι μια ευρύτερη έννοια, που ακρογωνιαίο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα Αντώνιος Τζες Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Σε μία κοινωνία που κατακλύζεται από πληροφορίες, το παιδί, ανεξαρτήτου ηλικίας, είναι αδύνατο να μείνει ανεπηρέαστο. Καθημερινά γίνεται αποδέκτης πολυπληθών και πολυποίκιλων μηνυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 207 «ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Κανελλοπούλου Ελένη Μαθηματικός / δασκάλα Μεταπτυχιακή φοιτήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Άνθρωποι του Κάτω Κόσµου: ιδεολογίες και πολιτικές διακρίσεων, αποκλεισµού και διώξεων στη σύγχρονη εποχή. Ιστορικό ανθολόγιο και εκπαιδευτικός οδηγός. People of the Underworld: ideologies

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΡΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΩΝ ΡΟΔΟΥ

ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΡΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΩΝ ΡΟΔΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΡΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΩΝ ΡΟΔΟΥ Η αυριανή μας εκδήλωση πραγματοποιείται στα πλαίσια του 3 ου κύκλου του εκπαιδευτικού μας προγράμματος «Βιβλιοπεριπέτειες»,

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Το παραμύθι της τάξης» ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Αλεξάνδρα Παπάζογλου Ελληνοαμερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα, Βιβλιοθήκη Κολλεγίου Αθηνών Η ανάπτυξη της τηλεπικοινωνιακής υποδομής σε συνδυασμό με τις

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!!

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Μουσικό Σχολείο Λάρισας Τάσου Λειβαδίτη 20 Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Τα κείμενα που ακολουθούν είναι μαθητικές δημιουργίες και απαντούν στο ερώτημα «τι διαβάζουν τα παιδιά μας», μόνιμη

Διαβάστε περισσότερα