Ο ρόλος της τέχνης σε µία περιβαλλοντική εκπαίδευση προσανατολισµένη στη δράση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ρόλος της τέχνης σε µία περιβαλλοντική εκπαίδευση προσανατολισµένη στη δράση"

Transcript

1 Ο ρόλος της τέχνης σε µία περιβαλλοντική εκπαίδευση προσανατολισµένη στη δράση Ίριδα Τσεβρένη Περιβαλλοντολόγος, ρ. Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή προτείνει µία εναλλακτική διδακτική κατεύθυνση για την περιβαλλοντική εκπαίδευση η οποία βασίζεται στο συνδυασµό της κριτικής περιβαλλοντικής εκπαίδευσης µε την τέχνη. Ο συνδυασµός αυτός, µέσα από συµµετοχική έρευνα σε δηµοτικά σχολεία της Αθήνας, ανέδειξε το µοντέλο δράσης, µία διδακτική πρόταση για την πορεία των παιδιών από την αδυναµία και την άρνηση στη θέληση για δράση. Στην εργασία θεµελιώνονται τα αίτια χρήσης της τέχνης στη διαµόρφωση και την εφαρµογή του µοντέλου δράσης και εξετάζεται ο τρόπος που ενσωµατώθηκε η τέχνη στην εφαρµογή της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Επίσης, αναλύονται τα οφέλη και οι ικανότητες που αποκόµισαν τα παιδιά από την εµπλοκή τους µε την τέχνη. Η εργασία αναδεικνύει την τέχνη ως µεθοδολογικό εργαλείο ενίσχυσης της συµµετοχής των παιδιών στη διαµόρφωση του περιβάλλοντός τους, και αξιολογεί τη συµβολή της στη δηµιουργία ενός πλαισίου ελευθερίας στην έκφραση και τη δράση των παιδιών, το οποίο θέτει τις βάσεις για την ενδυνάµωση και την ενεργοποίησή τους. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ Κριτική περιβαλλοντική εκπαίδευση, τέχνη, συµµετοχή των παιδιών, µοντέλο δράσης, ενδυνάµωση της αυτοπεποίθησης, δράση. ΜΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΕΝΗ ΣΤΗ ΡΑΣΗ Η εργασία αυτή πραγµατεύεται τη συµβολή της τέχνης στη διαµόρφωση µιας περιβαλλοντικής εκπαίδευσης η οποία είναι προσανατολισµένη στη δράση και έχει ως βασικό άξονα την ενδυνάµωση της αυτοπεποίθησης των παιδιών σε σχέση µε τις ιδέες τους για το περιβάλλον τους και τη συµµετοχή τους στη διαµόρφωση του περιβάλλοντός τους. Η διδακτική προσέγγιση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης η οποία υποστηρίζεται σε αυτή την εργασία είναι αντίθετη µε το µοντέλο που επικρατεί, το οποίο στηρίζεται στην κυριαρχία της επιστηµονικής γνώσης, στο ρηχό περιβαλλοντισµό, στις τεχνοκρατικές λύσεις των περιβαλλοντικών προβληµάτων, και στην αδυναµία προσέγγισης των πραγµατικών πολιτικών, κοινωνικών και οικονοµικών αιτιών. Το κυρίαρχο µοντέλο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης έχει, άλλωστε, δεχθεί κριτική για τη ρεφορµιστική και τεχνοκρατική του διάσταση (Huckle, 1999), για την τυφλή πίστη στην αντιµετώπιση των περιβαλλοντικών προβληµάτων µέσα από την επιστήµη (Robottom, 1991), για τον εκφοβισµό των παιδιών για τα αυξανόµενα περιβαλλοντικά προβλήµατα σε παγκόσµιο επίπεδο η οποία προκαλεί στα παιδιά παράλυση και αδυναµία δράσης (Jensen και Schnack, 2006). ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 406

2 Σήµερα, υπάρχει ανάγκη για µία περιβαλλοντική εκπαίδευση η οποία να είναι προσανατολισµένη στην ανάδειξη των ιδεών των παιδιών, στην ενδυνάµωση της αυτοπεποίθησής τους, στην ενθάρρυνση της δράσης τους, στην εµπλοκή τους στη φροντίδα του περιβάλλοντός τους, στην εκπαίδευσή τους να επηρεάζουν τις συνθήκες που ζουν και να διεκδικούν τη συµµετοχή τους στο περιβάλλον και στην κοινότητά τους. Η κατεύθυνση αυτή της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης βασίζεται κυρίως σε δύο ρεύµατα. Το πρώτο ρεύµα διαµορφώνεται από την κριτική περιβαλλοντική εκπαίδευση (ενδεικτικά: Robottom, 1987, Hart, 2003, Huckle, 1993, Fien, 1993, Jenscen, 1997, Jensen και Schnack, 2006). O Huckle (1991: 54) σηµειώνει ότι η περιβαλλοντική εκπαίδευση πρέπει να αντλήσει τα χαρακτηριστικά της από την παράδοση της κριτικής παιδαγωγικής όπου η µάθηση είναι ενεργή και βιωµατική, µε έµφαση στην κριτική σκέψη, ενώ οι µαθητές αναπτύσσουν την ικανότητα να διαµορφώνουν τις ζωές τους, στοχάζονται πάνω στις δοµές που επηρεάζουν και περιορίζουν τις ζωές τους, και αναπτύσσουν τη δυνατότητα διαµόρφωσης εναλλακτικών οραµάτων και δράσεων. Το δεύτερο ρεύµα διαµορφώνεται από το διεπιστηµονικό τοµέα που έχει αναπτυχθεί διεθνώς µε πυρήνα τη συµµετοχή του παιδιού στη διαµόρφωση του περιβάλλοντός του (ενδεικτικά Hart, 1997, Horelli, 1997, Mathews, 2001, Moore, 1986, Chawla, 2002, Sutton και Kemp, 2002, Malone, 2007). Ο Hart (1995) θεωρεί ότι στόχος των εκπαιδευτικών προγραµµάτων είναι τα παιδιά να εξασκηθούν στο πώς να επηρεάζουν τις συνθήκες που ζουν, έτσι ώστε σταδιακά να αρχίζουν να αναλαµβάνουν µεγαλύτερη ευθύνη στη δηµιουργία κοινοτήτων διαφορετικών από αυτές που ανέλαβαν. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΕΝΗ ΣΤΗ ΡΑΣΗ Η τέχνη µε τη µορφή της συµµετοχικής τέχνης ή της κοινοτικής τέχνης (participatory art, community art), ως µέσο έκφρασης, προωθεί την προσωπική ανάπτυξη συµβάλλοντας στην απόκτηση αυτοπεποίθησης και ικανοτήτων. Επίσης, δίνει την ευκαιρία στα άτοµα, στις οµάδες και στις κοινότητές τους να ενδυναµώσουν την αυτοπεποίθησή τους, να διαµορφώσουν την ταυτότητά τους και να συµµετέχουν στην προσωπική, κοινωνική, πολιτιστική ή πολιτική αλλαγή µε κύριο πάντα στόχο τη βελτίωση της ποιότητα ζωής τους (Austin, 2008). Τα καλλιτεχνικά πρότζεκτ έχουν αρχίσει να παίζουν σηµαντικό ρόλο στο σχεδιασµό και στη διαµόρφωση της πόλης (Landry και Matarasso, 1996, Braden και Mayo, 1999). Η χρήση της τέχνης σε τέτοιου είδους πρότζεκτ συµβάλει στη δηµιουργία δικτύων και δεσµών συνεργασίας και εµπιστοσύνης στις κοινότητες (Kay, 2000, Kay και Watt, 2000). Οι Newman, Curtis και Stephens (2003) αξιολογώντας καλλιτεχνικά πρότζεκτ ανέδειξαν τη θετική επιρροή τους στην ανάπτυξη της κοινότητας. Συγκεκριµένα, έδειξαν ότι η χρήση της τέχνης συµβάλλει στην προσωπική αλλαγή, στην κοινωνική αλλαγή, στην ανάπτυξη της τοπικής οικονοµίας και στη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 407

3 Οι Braden και Mayo (1999) ανέδειξαν το ρόλο της τέχνης ως εργαλείο επικοινωνίας, συµµετοχής και ενδυνάµωσης. Η Lowe (2000) διερευνώντας τη σχέση της τέχνης και της ανάπτυξης της κοινότητας κατέληξε ότι η τέχνη συµβάλλει στην ανάπτυξη δεσµών αλληλεγγύης, στη δηµιουργία σχέσεων µέσω της επικοινωνίας, στη δηµιουργία δικτύων υποστήριξης, στην ανάπτυξη της επικοινωνίας για τα κύρια ζητήµατα που απασχολούν µία κοινότητα, στην καλλιέργεια της ατοµικής και της τοπικής ταυτότητας. Ενώ το κυρίαρχο µοντέλο της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης βασίζεται στην επικράτηση της επιστηµονικής γνώσης για τα περιβαλλοντικά προβλήµατα, µε στόχο αυτή η γνώση να οδηγήσει σε αλλαγή συµπεριφοράς, η πρόσφατη έρευνα έχει θεµελιώσει την ανάγκη για την επικράτηση µιας προσέγγισης της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης η οποία στηρίζεται περισσότερο στο συναισθηµατικό κόσµο, και βασισµένη στην τέχνη (δηµιουργική γραφή, ποίηση, µουσική, φωτογραφία, δραµατοποίηση) επιχειρεί να εµπλέξει τα παιδιά στα περιβαλλοντικά ζητήµατα (Guveritz, 2000, Engel, 1991, Adams, 1991, Hansen-Moller και Taylor, 1991, Snow, 1991, Τσεβρένη, 2008, Τσεβρένη κ.ά. 2008). Η χρήση της τέχνης σε εκπαιδευτικά προγράµµατα για την ενίσχυση της επαφής των παιδιών µε τη φύση συµβάλλει στην ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης και τη ελευθερίας στην έκφραση (Snow, 1991). Σύµφωνα µε την Engel (1991), η βίωση του περιβάλλοντος µέσα από µία καλλιτεχνική προσέγγιση βοηθά τα παιδιά να συσφίξουν τη σχέση τους µε το περιβάλλον και να εµβαθύνουν τη γνώση τους γι αυτό. Η τέχνη συµβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη της σχέσης των παιδιών µε το περιβάλλον, καθώς καλλιεργεί µέσα από µία συναισθηµατική προσέγγιση την οικείoποίηση και την ανάπτυξη δεσµού µε το χώρο (Adams, 1991). Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Η έρευνα Η προτεινόµενη κατεύθυνση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης βασίζεται στη σύνθεση δύο αξόνων, όπως αυτοί αναδείχθηκαν, εφαρµόστηκαν και αξιολογήθηκαν σε προγράµµατα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στο δηµοτικό σχολείο. Ο πρώτος άξονας, όπως είδαµε, περιλαµβάνει την κριτική περιβαλλοντική εκπαίδευση και τη συµµετοχή του παιδιού στη διαµόρφωση του περιβάλλοντός του. Ο δεύτερος την τέχνη ως µέσο έκφρασης, συµµετοχής και δράσης. Με βάση τη σύνθεση των δύο αυτών αξόνων, διαµορφώθηκαν, εφαρµόστηκαν και αξιολογήθηκαν δύο προγράµµατα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Το πρώτο είναι το «Η πόλη µέσα από τα µάτια των παιδιών», το οποίο πραγµατοποιήθηκε τη σχολική χρονιά στο 89 ο Ολοήµερο Πειραµατικό ηµοτικό Σχολείο Αθηνών, µε τη συµµετοχή των παιδιών της Γ, Ε και Στ ηµοτικού (Τσεβρένη, 2008). Το δεύτερο είναι το «Μεγαλώνοντας στην Αθήνα», το οποίο πραγµατοποιήθηκε τη σχολική χρονιά στην Ε τάξη του 89 ο Ολοήµερου Πειραµατικού ηµοτικού Σχολείου Αθηνών και στην τάξη του 36 ου Oλοήµερου ηµοτικού Σχολείου Αθηνών (Τσεβρένη κ.ά., 2008). ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 408

4 Πυρήνας των προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ήταν η εµπλοκή των παιδιών στο σχεδιασµό του χώρου και στη φροντίδα του περιβάλλοντος µέσα από µία διαδικασία η οποία στοχεύει στην ενδυνάµωση και τη χειραφέτηση των παιδιών. Σκοπός ήταν να έρθουν τα παιδιά αντιµέτωπα µε τα ζητήµατα των κοινοτήτων και του περιβάλλοντός τους, όχι µέσα από κάποιο εξωτερικό ερέθισµα, αλλά από την εξωτερίκευση των εµπειριών, των απόψεών και των συναισθηµάτων τους για το αστικό περιβάλλον και από την επικοινωνία αυτών των ιδεών. Η διαδικασία αυτή θεωρήθηκε ότι θα αποτελούσε ερέθισµα για το στοχασµό και την ενεργοποίηση των παιδιών µε περαιτέρω στόχο την ενίσχυση της αυτενέργειας και της χειραφέτησης ως µέσων υπέρβασης της περιθωριοποίησης από τα ίδια τα παιδιά (Freire, 1977). Η µεθοδολογία Η µεθοδολογία της έρευνας στηρίχθηκε στο συνδυασµό της έρευνας δράσης µε µεθόδους συµµετοχικού σχεδιασµού οι οποίες βασίζονται στην τέχνη (δηµιουργική γραφή, φωτογραφία, περιβαλλοντικό δράµα). Η τέχνη ως εργαλείο έρευνας έχει σκοπό την επικοινωνία µε τους συµµετέχοντες σε ένα ευρύτερο και ουσιαστικότερο πλαίσιο από αυτό που προσφέρουν τα ερωτηµατολόγια και οι συνεντεύξεις ο γραπτός και προφορικός δηλαδή λόγος. Προσφέρει επίσης τη διαµόρφωση ενός πλαισίου συµµετοχής και ενδυνάµωσης µε την καθιέρωση κλίµατος επικοινωνίας και εµπιστοσύνης (Tolia-Kelly, 2007). Σκοπός της σύνθεσης µεθόδων που επιχειρήθηκε ήταν να διαµορφωθεί ένα µεθοδολογικό εργαλείο που να συνδυάζει το συµµετοχικό και χειραφετικό χαρακτήρα της έρευνας δράσης µε την ελεύθερη έκφραση και επικοινωνία µέσα από την τέχνη και την αίσθηση διασκέδασης και δηµιουργίας που προσφέρει στα παιδιά η ενασχόλησή τους µε µία µορφή τέχνης (Τσεβρένη, 2008, Τσεβρένη κ.ά., 2008). Η έρευνα δράσης επιλέχθηκε καθώς αποτελεί την ιδανική µέθοδο για την περιβαλλοντική εκπαίδευση, µέσα από την οποία τα παιδιά µπορούν να εµπλακούν στο περιβάλλον και στην κοινότητά τους και να αναπτύξουν κοινωνική και πολιτική συνείδηση (Hart, 1995, 3). Πρόκειται για µία µέθοδο, η οποία ξεκινώντας από τα καθηµερινά προβλήµατα των περιθωριοποιηµένων κοινωνικών οµάδων, µε µέσο το διάλογο, στοχεύει στην αυτοσυνείδηση και την αυτογνωσία των υποκειµένων για τους κοινωνικούς περιορισµούς και τις δυνατότητες δράσης που διαθέτουν για να µπορέσουν να άρουν την περιθωριοποίησή τους (Carr και Kemmis, 1997). Σηµαντική είναι και η χειραφετική διάσταση της έρευνας δράσης, όπου τα υποκείµενα της έρευνας αποτελούν αυτόνοµους και υπεύθυνους φορείς που συµµετέχουν ενεργά στη δηµιουργία των δικών τους ιστοριών και συνθηκών ζωής (Kemmis και McTaggart, 1988: 26). Η συγγραφή ιστοριών βασίζεται στη δηµιουργική γραφή των παιδιών, και έχει εφαρµοστεί σε προγράµµατα εµπλοκής των παιδιών στο περιβάλλον τους. Εµπεριέχει «τη χρήση φαντασίας, τον οραµατισµό εναλλακτικών σεναρίων και τη συγγραφή ιστορίας ως βασική µέθοδο» (Cunningham κ.ά., 2003). Η µέθοδος της φωτογραφίας στην έρευνα µε τα παιδιά έχει εφαρµοστεί σε προγράµµατα συµµετοχής των παιδιών στο σχεδιασµό της γειτονιάς τους και στη διαµόρφωση του περιβάλλοντός τους (Buss, 1995, Cosco και Μoore, 2001, Hubbard, ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 409

5 2001). Η φωτογραφία έχει χρησιµοποιηθεί και ως µέσο κοινωνικής δράσης (Comber, Thomson και Wells, 2001, Krieg και Roberts, 2007). Το περιβαλλοντικό δράµα βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν επικοινωνιακές δεξιότητες, καθώς και την ικανότητα να συνεργάζονται και να εκφράζουν τις ιδέες και τις απόψεις τους. Η απορρόφηση των παιδιών στις φανταστικές ιστορίες του εκπαιδευτικού δράµατος τα εµπλέκει συναισθηµατικά στα περιβαλλοντικά ζητήµατα. Η δραµατοποίηση προσφέρει στα παιδιά ένα περιβάλλον όπου µπορούν να διερευνήσουν και να προτείνουν εναλλακτικές λύσεις, δίνοντάς τους έτσι τη δυνατότητα να εκπαιδευτούν στο ρόλο του ενεργού πολίτη (McNaughton, 2004). Το πρόγραµµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Τα παιδιά µέσα από τη συγγραφή ιστορίας, τη φωτογραφία και το περιβαλλοντικό δράµα κλήθηκαν αρχικά να εκφράσουν τα συναισθήµατα, τα βιώµατα και τις ιδέες τους για την πόλη. Μέσα από τις µεθόδους, τα παιδιά κατέγραψαν και αντάλλαξαν απόψεις γύρω από τρεις άξονες: Το µέρος ή την πλευρά της πόλης και της γειτονιάς τους που τους αρέσει Το µέρος ή την πλευρά της πόλης και της γειτονιάς τους που δεν τους αρέσει Το µέρος όπου παίζουν Το όραµά τους για το µέλλον Επικοινωνώντας τις ιδέες τους µέσα από κατάλληλα σχεδιασµένες δραστηριότητες που βασίζονταν στη φωτογραφία, το κολάζ και τη ζωγραφική, τα παιδιά ανέπτυξαν ένα κοινό έδαφος ιδεών, συνειδητοποίησαν τον αποκλεισµό τους στην πόλη και ενεργοποιήθηκαν. Η ενεργοποίηση αυτή περιλάµβανε διάλογο για την πιθανότητα και την επιλογή δράσης και την προετοιµασία δράσης. Στο εκπαιδευτικό πρόγραµµα «Η πόλη µέσα από τα µάτια των παιδιών», τα παιδιά επέλεξαν να δηµιουργήσουν ένα βιβλίο µε τις ιδέες τους το οποίο και έστειλαν στο ήµο Αθηναίων και να προετοιµάσουν µία παρουσίαση της δουλειάς τους στο τέλος της σχολικής χρονιάς για τους δασκάλους τους, τους συµµαθητές και τους γονείς. Στο εκπαιδευτικό πρόγραµµα «Μεγαλώνοντας στην Αθήνα», τα παιδιά δηµιούργησαν ένα βιβλίο µε τις φωτογραφίες τους το οποίο και έστειλαν µε τη βοήθεια των δασκάλων τους στο ήµο Αθηναίων (36 ο Oλοήµερο ηµοτικό Σχολείο Αθηνών) και διαµόρφωσαν µία ιστοσελίδα στο διαδίκτυο µε σκοπό την επικοινωνία των ιδεών τους - (89 ο Ολοήµερο Πειραµατικό ηµοτικό Σχολείο Αθηνών). Το µοντέλο δράσης Από τη συµµετοχική έρευνα µε τα παιδιά αναδείχθηκε το µοντέλο δράσης (Σχήµα 1), µία διδακτική πρόταση για την πορεία των παιδιών από την αδυναµία και την άρνηση στη θέληση για δράση. Το µοντέλο δράσης αποτελεί ένα µονοπάτι µετάβασης των παιδιών από την άρνηση στη θέληση για δράση. Περιγράφει τη διδακτική πορεία που οδηγεί τα παιδιά από τη συνειδητοποίηση του αποκλεισµού τους, στην ενδυνάµωση της αυτοπεποίθησής τους και την ενεργοποίησή τους (Τσεβρένη, 2008, Τσεβρένη κ.ά., 2008). ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 410

6 Άρνηση - Έκφραση - Επικοινωνία - ιαµόρφωση κοινού εδάφους ιδεών - Συνειδητοποίηση αποκλεισµού - ιαµόρφωση οράµατος - Απόκτηση αυτοπεποίθησης - Θέληση - ράση Σχήµα 1: Η πορεία των παιδιών από την άρνηση στη θέληση για δράση: το µοντέλο δράσης. Τόσο η συνειδητοποίηση του αποκλεισµού όσο και η ενεργοποίηση των παιδιών έλαβαν χώρα µέσα από τις µεθόδους οι οποίες βασίστηκαν στην τέχνη. Οι µέθοδοι αυτές επέτρεψαν στα παιδιά να εκφράσουν και να επικοινωνήσουν τα συναισθήµατα, τα βιώµατα και τις απόψεις τους για το περιβάλλον τους, να κατανοήσουν καλύτερα τις ιδέες τους και να τις θεµελιώνουν, διαµορφώνοντας ένα κοινό έδαφος ιδεών και στη συνέχεια, να διαµορφώσουν όραµα για το µέλλον της πόλης, να αποκτήσουν ικανότητες όπως η κριτική σκέψη και η φαντασία και να ενεργοποιηθούν. Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΚΦΡΑΣΗΣ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΡΑΣΗΣ Στην προτεινόµενη διδακτική κατεύθυνση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης η οποία βασίζεται στο µοντέλο δράσης, η τέχνη χρησιµοποιείται ως εργαλείο ελεύθερης και δηµιουργικής έκφρασης των παιδιών, αλλά και ως καταλύτης για την ανάπτυξη της επικοινωνίας, της συλλογικότητας και της δράσης. Μέσα από την τέχνη, τα παιδιά κατόρθωσαν να εκφραστούν ανοιχτά και ελεύθερα, και να διαµορφώσουν τις συνθήκες για να δράσουν ενάντια στη χωρική και κοινωνική περιθωριοποίησή τους στην πόλη. Ο συνδυασµός της έρευνας-δράσης µε µεθόδους συµµετοχικού σχεδιασµού του χώρου βασισµένων στην τέχνη αποδείχθηκε δυναµικός, καθώς τα παιδιά ενεπλάκησαν στο σχεδιασµό του χώρου και στη φροντίδα του περιβάλλοντος, σχετίστηκαν µε το περιβάλλον και την κοινότητά τους, και ανέλαβαν δράση. Οι µέθοδοι του εκπαιδευτικού προγράµµατος αξιολογήθηκαν και από τα ίδια τα παιδιά τα οποία ανέδειξαν τις δυνατότητες που τους προσέφερε η τέχνη και το πλαίσιο ελευθερίας και επικοινωνίας που διαµόρφωσε. Συγκεκριµένα, τα παιδιά ανέφεραν ότι κατόρθωσαν να κατακτήσουν: Τη δυνατότητα διαµόρφωσης εναλλακτικού οράµατος για το µέλλον «Μου άρεσε η ιστορία γιατί γράψαµε για έναν αλλιώτικο κόσµο». Αλέξανδρος, Στ ηµοτικού. «Μου αρέσει φωτογραφία γιατί δείχναµε τα καλά της πόλης µας και τα κακά που ίσως µπορούσαµε να διορθώσουµε». Μυρτώ, Ε ηµοτικού. «Μου αρέσει η ιστορία γιατί είπα πως θέλω να είναι η πόλη στο µέλλον». Κωνσταντίνος, Ε ηµοτικού. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 411

7 «Μου άρεσε ότι µπορούσαµε να αλλάξουµε την πόλη και να την κάνουµε καλύτερη». Νικόλας, ηµοτικού. Τη δυνατότητα διαµόρφωσης συλλογικότητας «Μου αρέσει το περιβαλλοντικό δράµα γιατί ήταν οµαδικό και δουλεύαµε όλοι µαζί». Αλέξης, Στ ηµοτικού. «Μου άρεσε η φωτογραφία γιατί ο καθένας δούλεψε µόνος του και µετά όλοι µαζί». άφνη, Στ ηµοτικού. «Μου άρεσε η ιστορία γιατί ήθελα να ακούσω όλες τις ιστορίες». Αθηνά, Ε ηµοτικού. «Έµαθα ότι µπορώ να αλλάξω τη γειτονιά µε τη βοήθεια των άλλων». Χρυσάνθη, Ε ηµοτικού. Τη δυνατότητα ανάπτυξης κριτικής σκέψης και φαντασίας «Μου άρεσε η συγγραφή ιστορίας γιατί η ιστορία αυτή φτιάχτηκε µε όλη µου τη φαντασία». Ελένη, Στ ηµοτικού. «Μου άρεσε η ιστορία γιατί χρησιµοποιήσαµε τη φαντασία και ακούσαµε άλλες ιστορίες παιδιών». Ζωή, Στ ηµοτικού. «Μου άρεσε η ιστορία επειδή την έγραψα ωραία. Με δυσκόλεψε γιατί δεν είχα έµπνευση αλλά µετά µου ήρθε». ηµήτρης, Ε ηµοτικού. «Μου άρεσε η ιστορία γιατί βάζαµε τη φαντασία µας να δουλέψει και γιατί παραµορφώνουµε την πόλη µας». Μυρτώ, Ε ηµοτικού. «Μου άρεσε η ιστορία γιατί λειτούργησε το µυαλό µας». Παύλος, Ε ηµοτικού. Τις βάσεις για την ενδυνάµωση και τη συµµετοχή «Μου άρεσε η ιστορία γιατί είχα την ευκαιρία να πω τα προβλήµατά µου». Ναυσικά, Ε ηµοτικού. «Μου άρεσε η ιστορία επειδή είχα το δικαίωµα να πω τη γνώµη µου». ανάη, Στ ηµοτικού. «Στο µάθηµα µου αρέσει που όλα τα παιδιά είχαν το δικαίωµα να πουν τη γνώµη τους». Ελένη, Στ ηµοτικού. «Μου αρέσει η φωτογραφία γιατί µέσα απ αυτή τα παιδιά µπορούν να µάθουν τις ιδέες µας και τον κόσµο που ζούµε». Μαργαρίτα, Στ ηµοτικού. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 412

8 «Μου αρέσει το περιβαλλοντικό δράµα γιατί µπορέσαµε να πούµε την άποψή µας». Γιάννης, Ε ηµοτικού. «Έµαθα ότι είναι ωραίο να προσπαθήσεις να κάνεις κάτι που νοµίζεις πως δεν µπορείς». Αντογόνη, ηµοτικού. «Έµαθα ότι µπορείς να αλλάξεις τα πάντα αρκεί να το θέλεις». Γρήγορης, ηµοτικού. «Έµαθα ότι αν θέλω κάτι να κάνω µπορώ να το κάνω». Ιάσονας, ηµοτικού. Τέλος, είναι ιδιαίτερα σηµαντικό το γεγονός ότι τα παιδιά µέσα από την ενασχόλησή τους µε την τέχνη πέρασαν όµορφες, ξεκούραστες στιγµές. «Πέρασα υπέροχα δηµιουργώντας, γράφοντας κείµενα ή ζωγραφίζοντας». Γρηγόρης, ηµοτικού. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Στην εργασία αυτή παρουσιάστηκε µία διαφορετική πρόταση για τη διδακτική της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, η οποία είναι προσανατολισµένη στην ενδυνάµωση της αυτοπεποίθησης των παιδιών για τις ιδέες τους και στη δράση. Η προσέγγιση αυτή βασίστηκε µεθοδολογικά στο συνδυασµό της έρευνας δράσης µε µεθόδους συµµετοχικού σχεδιασµού που βασίζονται στην τέχνη. Από τη σύνθεση αυτή προέκυψε ένα δυναµικό µεθοδολογικό πλαίσιο που δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να εµπλακούν στο περιβάλλον και στην κοινότητά τους, να αναπτύξουν τις κατάλληλες ικανότητες, να αποκτήσουν τη χαµένη τους αυτοπεποίθηση όσον αφορά τις ιδέες τους για το περιβάλλον τους και να εκπαιδευτούν να συµµετέχουν στα ζητήµατα του περιβάλλοντός τους. Η τέχνη, στο πλαίσιο της εφαρµογής του µοντέλου δράσης, αλλά και ευρύτερα µιας περιβαλλοντικής εκπαίδευσης προσανατολισµένης στη δράση, αποτελεί εργαλείο ελεύθερης και δηµιουργικής έκφρασης, επικοινωνίας, διαµόρφωσης συλλογικότητας και εναλλακτικού οράµατος για το µέλλον. Η τέχνη µπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στη διαµόρφωση των βάσεων για την ενδυνάµωση, τη συµµετοχή και τη δράση των παιδιών. Και, µάλιστα, µέσα από µία διαδικασία η οποία είναι ιδιαίτερα ευχάριστη και δηµιουργική για τα παιδιά, µακριά από την αποστήθιση επιστηµονικής γνώσης και το ρηχό περιβαλλοντισµό που επιβάλλει η επικρατούσα κατεύθυνση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. ΣΗΜΕΙΩΣΗ Μέρος της εργασίας πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο της µελέτης «Μεγαλώνοντας στην Αθήνα. Ένα πρόγραµµα περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για τη συµµετοχή των παιδιών στη διαµόρφωση του περιβάλλοντός τους», η οποία διεξήχθη από το Εργαστήριο Σχεδιαστικής Μεθοδολογίας και Ρύθµισης του Χώρου, του Τοµέα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας, της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου µε επιστηµονική υπεύθυνη την Καθηγήτρια Ε. Παναγιωτάτου και χρηµατοδοτήθηκε από το Κοινωφελές Ίδρυµα Ιωάννη Σ. Λάτση. Τα ονόµατα των παιδιών που συµµετείχαν στην έρευνα έχουν αντικατασταθεί. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 413

9 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Adams, E. (1991). Back to Basics: Aesthetic Experience, Environments Quarterly, 8 (2), Austin, J. (2008). Τraining Community Artists in Scotland, στο Coutts, G. και Jokela, T. Art, Community and Environment, Educational Perspectives, Bristol/Chicago: Intellect books. Braden, S. και Mayo, M. (1999). Culture, community development and representation, Community Development Journal, 34(30), Buss, S. (1995). Urban Loss Angeles from young people s angle of vision, Children s Environments, 12, Carr, W. και Kemmis, S. (1997). Για µια κριτική εκπαιδευτική θεωρία. Εκπαίδευση, γνώση και έρευνα δράσης. Αθήνα: Κώδικας. Chawla, L. (επιµ.) (2002). Growing up in an Urbanizing World. London: Unesco Publishing/Earthscan Publications. Chawla, L. και Heft, H. (2002). Children s competence and the ecology of communities: a functional approach to the evaluation of participation. Journal of Environmental Psychology, 22, Comber, B., Thomson, P. και Wells, M. (2001). Critical literacy finds a Place : writing and social action in a low action in a low-income Australian grade 2/3 classroom. The Elementary School Journal, 1 (4), Cosco, N. και Moore, R. (2001). Our neighborhood is like that!, στο: Chawla, L. (επιµ.), Growing up in an Urbanizing World, Paris/London: Unesco/ Earthscan Publications. Cunningham, C. J., Jones, M. A. και Dillon, R. (2003). Children and Urban Regional Planning: Participation in the Public Consultation Process through Story Writing, Children s Geographies, 1, (2), Engel, S. (1991). The World is a White Blanket: Children Write about nature. Environments Quarterly, 8 (2), Fien, J. (1993). Education for the Environment. Critical Curriculum Theorizing and Environmental Education. Victoria: Deakin University Press. Freire, P. (1977). Η αγωγή του καταπιεζόµενου. Αθήνα: Κέδρος. Gurevitz, R. (2000). Affective Approaches to Environmental Education: Going beyond the imagined Worlds of Childhood? Ethics, Place and Environment, 393), Hansen-Moller, J. (1991). Creative Nature Interpretation for Children. Children s Environments Quarterly, 8 (2), Hart, P. (2003). Teacher s Thinking in Environmental Education. Consciousness and Responsibility. New York: Peter Lang. Hart, R. A. (1995). Children as the makers of a new Geography, Hart, R. A. (1997). Children s Participation: the Theory and Practice of Involving Young Citizens in Community Development and Environmental care. London: Unicef. Horelli, L. (1997), A methodological approach to children s participation in urban planning. Scandinavian Housing and Planning Research, 14(3), Hubbard, J. (1991). Shooting Back. A photographic View of Life by Homeless Children, San Francisco: Chronicle Books. Huckle, J. (1991). Education for sustainability: Assessing Pathways to the Future. Australian Journal of Environmental Education, 7, Huckle, J. (1993). Environmental Education and sustainability: A view from critical theory. Στο J. Fien (επιµ.) Environmental Education: A Pathway to Sustainability. Victoria: Deakin University Press, σ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 414

10 Huckle, J. (1999). Locating Environmental Education between Modern Capitalism and Postmodern Socialism: A Reply to Lucie Sauvé. Canadian Journal of Environmental Education, 4, Jensen, B. (1997). A case of two paradigms within health education. Health Education Research, 12(4), Jensen, B. B. (2002). Knowledge, Action and Pro-environmental Behaviour. Environmental Education Research, 8/3, Jensen, B. B. και Κarsten, S. (2006). The action competence approach in environmental education. Environmental Education Research, 12/3-4, Κατσαρού, Ε. και Τσάφος, Β. (2003). Από την έρευνα στη διδασκαλία. Η εκπαιδευτική έρευνα δράσης. Αθήνα: Σαββάλας. Kay, A. (2000). Art and community development: the role the arts have in regenerating communities. Community Development Journal, 35(4), Kay, A. και Watt, G. (2000). The role of the arts in regeneration. Research Findings 96, Edinburgh: Scottish Executive Central Research. Kemmis, S. και McTaggart, R. (1988). The Action research planner. Deakin: Deakin University. Krieg, B. και Roberts, M. (2007). Photovoice: insights into marginilisation through a community lens in Saskatchewan, Canada, στο Kindon, S., Pain, R. και Κesby, M. επιµ. Participatory Action Research Approaches and Methods, Connecting people, participation and place. London/New York: Routledge. Landry, C. και Matarasso, F. (1996). The art of regeneration: urban renewal through cultural activity. Social Policy Summury 8, Lowe, S. S. (2000). Creating Community: Art for Community Development. Journal of Contemporary Ethnography, 29 (3), Malone, K. (2007). Environmental education researchers as environmental activists, Environmental Education Research, 12 (3-4), Matthews, H. (1995). Living on the edge: children as outsiders. Tijdschrift voor Econimische en Sociale Geografie, 5, Matthews, H. (1998). The Geography of Children: some ethical and methodological considerations for project and dissertation work. Journal of Geography in Higher Education, 22/3, Matthews, H. (2001). Children and Community Regeneration. Creating better neighbourhoods. London: Save the Children. McNaughton, M. J. (2004). Educational drama in the teaching of education for sustainability. Environmental Education Research, 10(2), Moore, R. C. (1986). Childhood s Domain: play and place in child development. London: Croom Helm. Newman, T., Curtis, K. και Stephens, J. (2003). Do community-based arts projects result in social gains? A review of the literature, community. Development Journal, 38(4), Robottom, I. (1987). Environmental Education: Practice and Possibilities, Victoria: Deakin University Press. Robottom, I. (1991). Technocratic Environmental Education: A Critique and Some Alternatives. The Journal of Experiential Education 14, no 1: Snow, J. (1991). A Circle in the Trees: Using Art as a Way to Connect to Nature. Environments Quarterly, 8 (2), Stapp, W. B., Wals, A. και Stankorb, S. L. (1996). Environmental Education for Empowerment. Iowa: Kendall/Hunt Publishing. Sutton, S. E. (1992). Enabling children to map out a more equitable society. Children s Environments, 9, ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 415

11 Sutton, S. E. and Kemp, S. P. (2002). Children as Partners in neighborhood placemaking: lessons from intergenerational design charrettes, Journal of Environmental Psychology, 22, Tolia-Kellly, D. P. (2007). Participatory art: capturing spatial vocabularies in a collaborative visual methodology with Melanie Carvalho and South Asia women in London, UK, στο στο Κindon, S., Pain, R. και Κesby, M. επιµ. Participatory Action Research Approaches and Methods, Connecting people, participation and place. London/New York: Routledge. Τσεβρένη, Ι. (2008). Η πόλη µέσα από τα µάτια των παιδιών. Προσεγγίζοντας το συµµετοχικό σχεδιασµό του χώρου µέσα από µια εναλλακτική θεώρηση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. ιδακτορική διατριβή, Αθήνα: ΕΜΠ. Τσεβρένη, Ι., Πανταζής, Β., Τούση, Ε. και Παναγιωτάτου, Ε. (επιστηµονική υπεύθυνη) (2008). Μεγαλώνοντας στην Αθήνα. Ένα πρόγραµµα περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για τη συµµετοχή των παιδιών στη διαµόρφωση του περιβάλλοντός τους. Αθήνα: Κοινωφελές Ίδρυµα Ι. Σ. Λάτση / ΕΜΠ. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ & Ι ΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙ ΟΥ 416

Μεγαλώνοντας στην Αθήνα Ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για τη συμμετοχή των παιδιών στη διαμόρφωση του περιβάλλοντός τους

Μεγαλώνοντας στην Αθήνα Ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για τη συμμετοχή των παιδιών στη διαμόρφωση του περιβάλλοντός τους ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ ΙΔΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΗ Σ. ΛΑΤΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Μεγαλώνοντας στην

Διαβάστε περισσότερα

Μεγαλώνοντας στην Αθήνα Ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για τη συμμετοχή των παιδιών στη διαμόρφωση του περιβάλλοντός τους

Μεγαλώνοντας στην Αθήνα Ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για τη συμμετοχή των παιδιών στη διαμόρφωση του περιβάλλοντός τους ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ ΙΔΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΗ Σ. ΛΑΤΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Μεγαλώνοντας στην

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Έρση Γιαννουλάτου Καλλιτέχνιδα Full Time BA(Ηοns) The Surrey Institute

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση Ελένη Παπαϊωάννου ΕΡΩΤΗΜΑ 1: Ποιους χαρακτηρίζουμε «ευάλωτους» εκπαιδευόμενους; (Δραστηριότητα 1) Εκπαίδευση Άξονες ευπάθειας Πρόωρη εγκατάλειψη εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Απασχόληση:

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Απασχόληση: ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Επώνυμο: ΣΥΝΩΔΗ Όνομα: ΕΥΑΝΘΙΑ Θέση: ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Διεύθυνση: Πανεπιστήμιο Κρήτης Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Teachers Action Research in Designing, Producing and Using Education Material for Intercultural Understanding

Teachers Action Research in Designing, Producing and Using Education Material for Intercultural Understanding Teachers Action Research in Designing, Producing and Using Education Material for Intercultural Understanding Name of organisation: University of Thessaly, Department of Early Childhood Education Μια έρευνα-δράση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Στόχοι και άξονες της έρευνας-δράσης Στόχος του προγράµµατος ήταν η επιµόρφωση εκπαιδευτικών ευτεροβάθ- µιας εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα των συζητήσεων των 2 σεμιναρίων σε Αθήνα και Βόλο που διοργανώθηκαν σε συνεργασία του Systemic Innovation Zone και μελών του δικτύου Imagine the City. Σκοπός των

Διαβάστε περισσότερα

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης H ActionAid είναι ένας διεθνής αναπτυξιακός οργανισµός

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Universities 4 EU Αθήνα, 21 Μαρτίου 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Βέρα Δηλάρη Education expert veradil61@gmail.com Παγκόσμιοι Αναπτυξιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου

Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου Β. Σουβατζόγλου Πειραματικό Γυμνάσιο Τρίπολης basou@sch.gr Περίληψη Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ε κ π α ί δ ε υ σ η για την

ε κ π α ί δ ε υ σ η για την για την ε κ π α ί δ ε υ σ η Τ.Θ. 50957 Θεσσαλονίκη 22-GR 54014 Τέχνη και Π.Ε. Η ανάγκη για μια Π.Ε. προνατολισμένη στη δράση Αυτονομία ή Αναπαραγωγή; Ο ρόλος του εκπαιδευτικού κατά τη λήψη απόφασης στα

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση 1

Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση 1 Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση Το τελικό στάδιο της πρώτης φάσης του Προγράµµατος του Φορέα για την Αξιολόγηση στο Πλαίσιο της Συνεκπαίδευσης περιλάµβανε µια συζήτηση και κατόπιν επεξήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ Γενικές πληροφορίες Οι «Δημιουργικές Συνεργασίες με Καλλιτέχνες» στοχεύουν στην επαφή και εξοικείωση των παιδιών με τους καλλιτέχνες της Κύπρου. Παράλληλα στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre ΕΙΣΑΓΩΓΗ ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre Η σύγχρονη εποχή παρά την πρόοδο που τη χαρακτηρίζει στον τοµέα της τεχνολογίας και της επιστήµης µε σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του ανθρώπου,

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις»

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

Ευριπίδης Παπαδηµητρίου Επ. καθηγητής ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης ----------------------

Ευριπίδης Παπαδηµητρίου Επ. καθηγητής ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης ---------------------- Ευριπίδης Παπαδηµητρίου Επ. καθηγητής ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης ---------------------- Τελικό κείµενο επιστηµονικής εισήγησης Τίτλος: Εκπαίδευση µε στόχο την αειφόρο ανάπτυξη: Τι πρέπει να καλλιεργήσουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ Η ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ που επηρέασε την καλλιτεχνική εξέλιξη στην περιοχή την προσδιορίσουμε από τον ερχομό των προσφύγων. ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ.Παραδόσεις, έθιμα λαϊκή και θρησκευτική

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε.

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Αθηνών Βήµατα για ένα σχέδιο εργασίας Α φάση: Επιλογή και διερεύνηση του θέµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥ- ΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΕ1 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙ- ΚΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΚ- ΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

45 ευρώ για μη μέλη. Δηλώσεις συμμετοχής και πληροφορίες: Δήμητρα Ανδριτσάκου 210 3890123, dim.andritsakou@gmail.com ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

45 ευρώ για μη μέλη. Δηλώσεις συμμετοχής και πληροφορίες: Δήμητρα Ανδριτσάκου 210 3890123, dim.andritsakou@gmail.com ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ» Διοργάνωση: Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης Ενηλίκων 15 και 16 Μαΐου 2010 Πολυχώρος «Απόλλων» της Νομαρχίας Πειραιά Ερμουπόλεως & Πηλίου 1, Καμίνια (Πάροδος

Διαβάστε περισσότερα

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Νίκος Καρακαπιλίδης Industrial Management & Information Systems Lab MEAD, University of Patras, Greece nikos@mech.upatras.gr Βασικές έννοιες ιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching Certificate in Coaching AC Accredited διεθνής αναγνώριση Ανάλυση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Δράσης: μια ποιοτική μορφή έρευνας στην εκπαίδευση

Έρευνα Δράσης: μια ποιοτική μορφή έρευνας στην εκπαίδευση Έρευνα Δράσης: μια ποιοτική μορφή έρευνας στην εκπαίδευση ΜΑΡΙΑ ΦΡΑΓΚΑΚΗ The time is now, break free ad fly if you have the courage Ορίζοντας ρζ την έρευνας δράσης «Ένας πρακτικός τρόπος να εξετάσει κάποιος

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: www.theatroedu.gr Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: info@theatroedu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς

Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Ακαδημαϊκό Έτος: 2014-15 Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς Κωδικός: Ψ4607 Περίληψη του εργαστηρίου Η Αλκοολογία

Διαβάστε περισσότερα

DIPLOMA IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Diploma από τον Association for Coaching

DIPLOMA IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Diploma από τον Association for Coaching DIPLOMA IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Diploma από τον Association for Coaching Εισαγωγή Το πρόγραμμα Diploma in Coaching AC Accredited, έχει σαν στόχο την προσφορά

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Μάμαη Δίκτυο 3α, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Αθήνα // τηλ.-φαξ: SOS // Μάμαη 210 8228795 3α, Αθήνα // e-mail: // τηλ.-φαξ: schools@medsos.gr 210 8228795

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

Μεσαιωνικά κάστρα Λεμεσού και Πάφου

Μεσαιωνικά κάστρα Λεμεσού και Πάφου ΙΓ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (Κ.Β ) Μεσαιωνικά κάστρα Λεμεσού και Πάφου Δρ. Παύλος Ρήγας Χριστιάνα Λιασίδου Εισαγωγή Πώς προέκυψε η ιδέα ενότητα Κατοικία / Γλώσσα ενότητα Οι εξελίξεις στην Ευρώπη κατά τους

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 ΜAΘΗΣΙΚΟ ΠΛΗΘΤΜΟ Κατά τη φετινή χρονιά στο σχολείο φοιτούν 62 παιδιά, 29 αγόρια και 33 κορίτσια. 35 30 25 20 15 10 5 0 ΠΛΗΘΤΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

BUSINESS PLAN (Επιχειρηματικό σχέδιο)

BUSINESS PLAN (Επιχειρηματικό σχέδιο) Καλωσήλθατε στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη του epiheirimatikotita.gr. Εδώ μπορείτε να βρείτε άφθονο BUSINESS PLAN (Επιχειρηματικό σχέδιο) Seven Steps To A Successfull pdf Business Plan Writing an effective

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση

Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση X. Τάτση 1, Α. Παπαδάκη 2 1 Νηπιαγωγός,

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σεµινάριο για την «Πληροφορική στο Σχολείο»

Ένα σεµινάριο για την «Πληροφορική στο Σχολείο» Ένα σεµινάριο για την «Πληροφορική στο Σχολείο» Α. Μαργετουσάκη 1 Π. Γ. Μιχαηλίδης Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήµιο Κρήτης amarge@edc.uoc.gr michail@edc.uoc.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στο κείµενο

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα συµπεριφοράς στο πολυπολιτισµικό σχολείο

Προβλήµατα συµπεριφοράς στο πολυπολιτισµικό σχολείο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ράση: Επιµόρφωση εκπαιδευτικών και µελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιµόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη: Μαρία Λιακοπούλου Προβλήµατα συµπεριφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Οµάδα Εργασίας: Βενετία Αποστολίδου Νικολίνα Κουντουρά Κατερίνα Προκοπίου Ελένη Χοντολίδου ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΣ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο

Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο Δήμητρα Σωτηροπούλου Δρ Γεωπονικών Επιστημων Διευθύντρια 1 ου ΕΠΑΛ Χαλανδρίου ΚΠΕ Δραπετσώνας 29 Νοεμβρίου 2013 ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαίδευση και το σχολείο παίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 5 Ο Διεθνές Επιστηµονικό Συνέδριο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ: ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Πάντειο Πανεπιστήµιο, 8-10 Μαίου 2014 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΙΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε Δρ. Μαρία Φραγκάκη Research areas in D.E: Macro level: Distance Education Systems & Theory Meso level: Management-Organization-Technologies Micro level:

Διαβάστε περισσότερα

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους Αριστοτέλειο Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Ημερίδα«ΤοΣχολείοστηνΨηφιακήΕποχή: Διαδραστικοί Πίνακες και Πλατφόρμες e-learning» Θεσσαλονίκη, 12 Μαρτίου2011 ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων Τεχνολογιών µέσα από το πρόγραµµα etwinning «Me and my world»

Αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων Τεχνολογιών µέσα από το πρόγραµµα etwinning «Me and my world» Αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων Τεχνολογιών µέσα από το πρόγραµµα etwinning «Me and my world» Αγγή ήµητρα, Γεωργιάδου Γεωργία, Γεωργιάδου Θεοδώρα, Ιωάννου Ελένη, Σωµαράκης Αριστοτέλης 1 1 Μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. development law 1262/82 in the recent stagnation of investment in Greece

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. development law 1262/82 in the recent stagnation of investment in Greece ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Αρτέμης Κουρτέσης Όνομα Πατρός: Βασίλειος Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος με δύο παιδιά Ημ/νία γέννησης: 28 Ιουνίου 1963 E-mail: akourtesis@aktis-sa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Α Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική εργασία B Λυκείου

Α Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική εργασία B Λυκείου Α Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική εργασία B Λυκείου Κοινωνικά δίκτυα στην εκπαίδευση Νέα εργαλεία, νέες προοπτικές, νέες προκλήσεις Υπεύθυνοι Καθηγητές: Γλέζου Κατερίνα Διονύσιος Μακρυπόδης Σ

Διαβάστε περισσότερα

Διαλέξεις και Ασκήσεις Πράξης. Ελληνική. ΝΑΙ (στην Αγγλική)

Διαλέξεις και Ασκήσεις Πράξης. Ελληνική. ΝΑΙ (στην Αγγλική) ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές μονάδες απονέμονται σε διακριτά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Υπεύθυνη Συντονισµού Διδακτικού Μαθησιακού Αντικειµένου της Γεωγραφίας: Αικατερίνη Κλωνάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα