«ΝΕΡΟ: ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Π. Ε. ΕΙΔΙΚΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΑΜΦΙΣΣΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«ΝΕΡΟ: ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Π. Ε. ΕΙΔΙΚΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΑΜΦΙΣΣΑΣ"

Transcript

1 «ΝΕΡΟ: ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Π. Ε. ΕΙΔΙΚΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΑΜΦΙΣΣΑΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ Α. 1, ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ Ε. 1, ΣΙΜΙΤΣΟΠΟΥΛΟΥ Α. 1, και ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ Β. 1 1 Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Άμφισσας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης υλοποιήθηκε τη σχολική χρονιά από τους μαθητές του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Άμφισσας με θέμα «Νερό: πηγή ζωής και χαράς». Οι εμπειρίες που αποκόμισαν τα παιδιά του Ειδικού Σχολείου από τη συμμετοχή τους σ αυτό ήταν μοναδικές. Εφαρμόζοντας τη μέθοδο ανάπτυξης σχεδίου εργασίας, δούλεψαν ομαδο-συνεργατικά, ασκήθηκαν στην ερευνητική παρατήρηση φυσικών φαινομένων (βροχή, ουράνιο τόξο κ.ά.), έκαναν πειράματα, ανέτρεξαν σε βιβλία και περιοδικά, αξιοποίησαν τις νέες τεχνολογίες, συζήτησαν, έμαθαν να παρατηρούν τη φύση και να προβληματίζονται για όσα συμβαίνουν γύρω τους. Ακόμα απέκτησαν νέες γνώσεις, ήρθαν σε επαφή και συνεργάστηκαν με τοπικούς φορείς και υπηρεσίες. Κυρίως όμως έμαθαν να αντιδρούν και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες σε θέματα καθολικής σημασίας και κοινού περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, όπως είναι η αειφορική διαχείριση των υδάτινων πόρων και ο σεβασμός των αγαθών που μας δίνει η φύση. Μέσα από παρόμοιες δραστηριότητες τα παιδιά με ειδικές ανάγκες βγαίνουν από την απομόνωση και αποκτούν τη δυνατότητα να εμπλακούν ενεργά στο κοινωνικό και περιβαλλοντικό γίγνεσθαι δηλώνοντας τη δική τους σημαντική παρουσία μέσα στις τοπικές κοινωνίες στις οποίες ανήκουν. Μεταφέρουν έτσι έμπρακτα το μήνυμα ότι και τα άτομα με ειδικές ανάγκες μπορούν και θέλουν να συμβάλλουν ενεργά στη δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου στον οποίο ανήκουμε ισότιμα όλοι. PAPAIOANNOU A. 1, STEFANIDOU E. 1, SIMITSOPOULOU A. 1, and PARASKEVA V. 1 1 Special Primary School of Amfissa ABSTRACT A very interesting Environmental Education programme entitled: Water: a source of life and joy was carried out by the pupils of Special Primary School of Amfissa during the school year The children who participated in this project acquired many unique experiences. They learned to work together in small groups, they observed several phenomena of nature (rain, rainbow etc), performed experiments, searched in books and journals, made use of new technology facilities, discussed and argued on several topics. They also acquired new knowledge and skills and cooperated with local authorities and social services. Merely, they learned to react and take action for issues of common public interest and environmental significance like the everlasting use of water resources and the need to respect nature. By engaging themselves in similar activities, children with special needs, «escape» from seclusion and take part to social and environmental making their presence apparent in the communities where they live. Thus they convey the message that people with special needs can and want to contribute actively to the foundation of a better world, to which all people belong happenings equally. Λέξεις κλειδιά: υδατικοί πόροι, αειφορική διαχείριση, σχολικό πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης 1470 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατά τη σχολική χρονιά , οι μαθητές του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Άμφισσας εκπόνησαν ένα πολύ ενδιαφέρον πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, εποπτευόμενο από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και συγχρηματοδοτούμενο από την Ε.Ε. και εθνικούς πόρους, με τίτλο «Νερό: Πηγή ζωής και χαράς». Εργάστηκαν με τη μέθοδο εφαρμογής σχεδίου εργασίας, η οποία τους ήταν σχετικά οικεία από προγράμματα Αγωγής Υγείας που είχαν εκπονήσει παλιότερα. Πρώτη φορά όμως την εφάρμοσαν φέτος σε Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Στο σημείο αυτό σημειώνουμε ότι το Ειδικό Σχολείο Άμφισσας είναι μια νέα σχολική μονάδα, η οποία λειτουργεί μόλις από το σχολικό έτος Τη χρονιά φοιτούσαν σ αυτή δώδεκα (12) μαθητές και μαθήτριες που παρουσίαζαν ένα ευρύ φάσμα ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών σε βαθμό που καθιστούσε αδύνατη τη φοίτησή τους σε κανονικό σχολείο. Πιο συγκεκριμένα επρόκειτο για παιδιά με αυτισμό, σύνδρομο DOWN, εγκεφαλική παράλυση, πολλαπλές αναπηρίες, ψυχοσωματικές- αναπτυξιακές διαταραχές και διανοητική καθυστέρηση ηλικίας 6-11 χρονών που συμμετείχαν όλα στο πρόγραμμα. Στο σχολείο τη χρονιά υλοποίησης του προγράμματος εργάστηκαν 3 εκπαιδευτικοί Ειδικής αγωγής και 1 καθηγήτρια Φ.Α. Ειδικής Αγωγής, που αποτελούσαν την Παιδαγωγική ομάδα καθώς και 1 κοινωνική λειτουργός, 1 ωρομίσθια μουσικός, και μια κοπέλα ως ειδικό βοηθητικό προσωπικό, που βοήθησαν οικειοθελώς και ποικιλοτρόπως στην ολοκλήρωση του προγράμματος.( whole school approach βλ. Dessent, 1988) Το θέμα διαμορφώθηκε αυθόρμητα από τα ίδια τα παιδιά, όταν μια φθινοπωρινή μέρα παρατήρησαν τη βροχή που έπεφτε και ενδιαφέρθηκαν να μάθουν περισσότερα για το πώς και από έρχεται «αυτό το νερό». Οι εκπαιδευτικοί του σχολείου θεωρήσαμε πολύ σπουδαίο το γεγονός ότι παιδιά του Ειδικού σχολείου με τόσες δυσκολίες και ιδιαιτερότητες, έδειξαν πηγαίο ενδιαφέρον για το φυσικό περιβάλλον, ξεφεύγοντας από τα στενά πλαίσια της εγωκεντρικής σκέψης που προσανατολίζεται (ιδιαίτερα στους μαθητές με ειδικές ανάγκες) συχνά μόνο στην άμεση ικανοποίηση των βιολογικών τους αναγκών. Οικοδομώντας λοιπόν πάνω στις προσωπικές τους εμπειρίες και επενδύοντας στο ενδιαφέρον τους για ένα τόσο οικείο και αγαπητό στοιχείο, όπως το «νερό», αποφασίσαμε να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία που μας παρείχε το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και να υλοποιήσουμε το συγκεκριμένο πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Άλλωστε τα θέματα προστασίας και αειφορικής διαχείρισης του περιβάλλοντος είναι ιδιαίτερα σημαντικά και αφορούν όλους. Τα άτομα με ειδικές ανάγκες ως ισότιμα μέλη της κοινωνίας και του κόσμου που μας περιβάλλει δικαιούνται και πρέπει να ενημερωθούν και να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα περιβαλλοντικά, συνειδητοποιώντας ως ένα βαθμό «την αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση μεταξύ του φυσικού και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος» (ΑΠΣ Ειδικής Αγωγής, 2004). Για τους μαθητές με ειδικές ανάγκες και ιδιαίτερα γι αυτούς με νοητικά προβλήματα, η επεξεργασία παρόμοιων θεμάτων τους προσφέρει τη δυνατότητα να διευρύνουν το γνωστικό τους πεδίο, να γνωρίσουν καλύτερα την καθημερινή πραγματικότητα, να καλλιεργήσουν δεξιότητες και στάσεις ωφέλιμες για την καθημερινή τους ζωή, να προβληματιστούν και να οδηγηθούν να αναλάβουν όσο γίνεται πιο ενεργητικό ρόλο στο περιβαλλοντικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, που βεβαίως τους αφορά. Έτσι αντιμετωπίζονται ως ισότιμα μέλη μιας δημοκρατικής κοινωνίας, η οποία όμως δεν μπορεί παρά να διαμορφώνεται μέσα από ένα δημοκρατικό σχολείο που στοχεύει εκτός των άλλων στην «ισότιμη κοινωνική τους εξέλιξη» (Ν.2817/2000 άρθρο 1). Επίσης σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (Ν. 2101/1992, άρθρο 29) τα συμβαλλόμενα κράτη συμφωνούν ότι η εκπαίδευση του παιδιού πρέπει να αποσκοπεί και «..στην προετοιμασία του για μια υπεύθυνη ζωή σε μία ελεύθερη κοινωνία.» αλλά και «στην ανάπτυξη σεβασμού για το φυσικό περιβάλλον». Με βάση τα παραπάνω και λαμβάνοντας υπόψη μας και την τοποθέτηση της Τζουριάδου (1995, σ. 162) ότι «Η τάξη πρέπει να αντιπροσωπεύει ένα μικρόκοσμο πλουραλιστικών και δημοκρατικών διαδικασιών, έτσι ώστε τα παιδιά να αποκτήσουν τη γνώση μέσω της εμπειρίας» προχωρήσαμε στο σχεδιασμό και την πραγματοποίηση του προγράμματος. ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1471

3 Η περιβαλλοντική αγωγή αποτελεί ένα κατ εξοχήν διεπιστημονικό γνωστικό πεδίο, στο οποίο τα θέματα προσφέρονται για διαθεματική προσέγγιση, που ούτως ή άλλως αποτελεί απαραίτητη συνισταμένη της εκπαιδευτικής διαδικασίας στην Ειδική Αγωγή. (βλ. και ΑΠΣ, 2004/ Κουλουμπαρίτση 2005) Η διαθεματική προσέγγιση επεξεργάζεται τη γνώση ολιστικά (εξετάζοντας το θέμα- γνωστικό αντικείμενο από διάφορες οπτικές γωνίες και διεπιστημονικά), ενώ τη συνδέει άμεσα με αυθεντικές καταστάσεις της πραγματικότητας, βοηθώντας έσι τα παιδιά να κατανοήσουν καλύτερα τον κόσμο στον οποίο ζουν και να αντιληφθούν το ρόλο τους μέσα σ αυτό.( βλ. και Ματσαγγούρα 2004, Μπερερή, 2005, Σβορώνου,2005).Για την υλοποίηση των επιδιώξεων της διαθεματικής προσέγγισης ενδείκνυται ως άριστος διδακτικός τρόπος η εφαρμογή σχεδίων εργασίας που αναπτύσσονται με βάση τις προϋπάρχουσες εμπειρίες και γνώσεις των παιδιών, βασίζονται για τη διεξαγωγή τους στην εμπειρική- βιωματική μάθηση, απαιτώντας την ενεργητική συμμετοχή τους και ενισχύουν την ομαδο-συνεργατική διδασκαλία.(ό.π.) Ένα τέτοιο σχέδιο εργασίας με κάποιες αναγκαίες προσαρμογές και διαφοροποιήσεις στον τρόπο υλοποίησής του, εκπόνησαν οι μαθητές του σχολείου μας στα πλαίσια διερεύνησης του θέματος «Το Νερό», που θέλησαν να επεξεργαστούν. Η εργασία στηρίχθηκε κατά ένα μεγάλο μέρος στο διερευνητικό μοντέλο μάθησης. Τα παιδιά του σχολείου μας, παρ όλες τις εγγενείς δυσκολίες τους, ενθαρρύνονταν μέσα από ποικίλες δραστηριότητες να συμμετέχουν ενεργά στην ανακάλυψη της νέας γνώσης, να σκέφτονται υποθετικά και κριτικά (τι θα γινόταν αν ), να αναθεωρούν απόψεις, να διαμορφώνουν στάσεις και αξίες, να αποφασίζουν και να αυτενεργούν.(βλ. «Αρχή αυτενεργού μάθησης», Ματσαγγούρας 2004 και βιβλίο δασκάλου Ερευνώ και Ανακαλύπτω, Ε Δημοτικού, 2006) 2. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Σημαντικό παράγοντα για την επιτυχία της μαθησιακής διαδικασίας και την εσωτερικοποίηση της νέας γνώσης από τους μαθητές αποτελεί η κινητοποίηση του «θυμικού» τους και η πρόκληση της συναισθηματικής τους εμπλοκής στην όλη διαδικασία. (δημιουργία κινήτρων βλ. και Μακρή Μπότσαρη, 2005) καθώς και η ευθεία σύνδεσή της με τα προσωπικά καθημερινά βιώματά τους (ό.π.). Το συγκεκριμένο θέμα επιλέχθηκε διότι: v Το νερό είναι θέμα οικείο στους μαθητές με νοητικές δυσκολίες, που δυσκολεύονται να αντιληφθούν αφηρημένες έννοιες v Είναι θέμα που προσφέρεται για προβληματισμό, ανάληψη δράσεων και μπορεί να συνδεθεί με ανάλογο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που έχουν εκπονήσει οι μαθητές του σχολείου. v Το νερό είναι στοιχείο καθημερινής ζωής, απαραίτητο για τη ζωή, την καθαριότητα και την ευεξία του ανθρώπου v Είναι ανάγκη να προσεγγίσουν και τα παιδιά με ειδικές ανάγκες, να κατανοήσουν και να πραγματευτούν το σπουδαίο αυτό θέμα. Να αγαπήσουν το νερό και να κατανοήσουν τη σημασία της χρήσης του και να αναζητήσουν τρόπους προστασίας του πολύτιμου αυτού αγαθού. v Στην αρχική- διερευνητική αξιολόγηση διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά δεν ήξεραν πώς φτάνει το νερό στα σπίτια μας, ούτε ότι δίπλα στα σπίτια τους υπάρχει ένας από τους μεγαλύτερους αποταμιευτές νερού υδροδότησης: Η Λίμνη του Μόρνου. v Είναι σημαντικό να γνωρίζουν τη λίμνη του Μόρνου, που είναι στην περιοχή μας, το φράγμα του ποταμού και τη χρησιμότητά του. 3. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Χρήση εποπτικού υλικού για συζήτηση- αφόρμηση των δραστηριοτήτων. Περιλαμβάνονταν βιβλία με εικόνες, εκπαιδευτικές βιντεοταινίες, εικόνες από περιοδικά. (θεωρία εμπειρικο-βιωματικής μάθησης) Συμμετοχική παρατήρηση- διεξαγωγή απλών πειραμάτων 1472 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

4 Ομαδο-συνεργατική εργασία Ανάλυση βημάτων (Task analysis) για εκμάθηση του σωστού τρόπου πλυσίματος χεριών και δοντιών. (βλ. Peeters, 1997) Χρήση πινάκων διπλής εισόδου σαν οργανόγραμμα εφαρμογής των δραστηριοτήτων στο σχολείο και στο σπίτι Πολυαισθητηριακή προσέγγιση του θέματος μέσα από τραγούδι - μουσικοκινητικά δρώμενα ζωγραφική κατασκευές Δραματοποίηση (βλ. και Άλκηστις, 2004) Δραστηριότητες υποστήριξης πολλαπλών τύπων νοημοσύνης κατά Gardner (1993) Χρήση φωτογραφικής μηχανής και βιντεοκάμερας για καταγραφή των βημάτων εκμάθησης και εφαρμογής των δραστηριοτήτων. Χρήση Η/Υ διαδίκτυο για αναζήτηση πληροφοριών Φύλλα αξιολόγησης με διάφορες δραστηριότητες -Ερωτηματολόγια σε παιδιά και γονείς Επισκέψεις πεδίου 4. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Γνωστικοί Εμπλουτισμός γνώσεων και λεξιλογίου μέσω κατανόησης νέων λέξεων και εννοιών. Κατανόηση του κύκλου του νερού στη φύση και τη σημασία του για τη ζωή των φυτών, των ζώων και των ανθρώπων. Απόκτηση νέων εμπειριών και γνώσεων μέσω επισκέψεων σε καινούρια μέρη. Ψυχοκινητικοί Ενασχόληση με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα και απόκτηση νέων δεξιοτήτων. Παρακολούθηση των βιντεοσκοπημένων δραστηριοτήτων (ανατροφοδότηση). Διάκριση ήχων και διάφορων ειδών μουσικής. Ενασχόληση με καλλιτεχνικές δραστηριότητες (π.χ. ζωγραφική, κολλάζ, πηλοπλαστική). Δραματοποίηση, τραγούδια και χορός με μουσικά κομμάτια που αφορούν το νερό. Συναισθηματικοί Ένταξη του νερού στις καθημερινές δραστηριότητες, οι οποίες αφορούν στη διατήρηση της προσωπικής υγιεινής (πρόγραμμα πλυσίματος δοντιών και χεριών). Απόλαυση της δροσιάς και της ευεξίας που χαρίζει το νερό. Απόλαυση της ομορφιάς υδάτινων τοπίων. Κατανόηση της ανάγκης για τη διατήρηση της καθαριότητας του νερού στο περιβάλλον. Έκφραση σεβασμού και «προσοχής» προς το νερό. Εκτύπωση αφίσας με ζωγραφιά και σύνθημα και διανομή στις υπηρεσίες της πόλης. Επιστημονικοί Απόκτηση γνώσεων μέσω των φυσικών επιστημών (μορφές νερού, εξάτμιση). Παρατήρηση και ανακάλυψη της νέας γνώσης. Δημιουργία ερωτήσεων, περιέργειας και προβληματισμού. Συμμετοχικοί Εργασία σε ομάδες σε καλλιτεχνικές, μουσικοκινητικές και άλλου είδους δραστηριότητες. Δημιουργία συζητήσεων, ερωτήσεων, προσεχτικής παρακολούθησης και κατανόησης νέων πληροφοριών και απόψεων, καθώς και ανάλογης κοινωνικής συμπεριφοράς. Δημιουργία κριτικής και ευαισθητοποίησης για την καθαριότητα των φυσικών πόρων νερού. Παρότρυνση και άσκηση κριτικής μεταξύ των μαθητών για περισσότερη προσωπική καθαριότητα και υγιεινή. Κοινωνικοί Επαφή με διάφορους δημόσιους φορείς της τοπικής κοινωνίας (π.χ. ΕΥΔΑΠ). ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1473

5 Επαφή με παιδιά και δασκάλους και παρακολούθηση δρώμενων από άλλα σχολεία του νομού (π.χ. Μουσικό Φεστιβάλ, εκδήλωση στο Σερνικάκι, κ.τ.λ.). Γνωριμία με καινούριους τόπους (π.χ. Ταμπάκικα, λίμνη Μόρνου, Λιδορίκι, πηγές). Αισθητικοί Ικανοποίηση κάθε αίσθησης μέσω του νερού. Μέσω της αφής για καθαριότητα και δροσιά. Μέσω της ακοής για διάκριση διάφορων ήχων του νερού (π.χ. ποτάμι, βροχή). Μέσω της όρασης απόλαυση υδάτινων τοπίων (π.χ. καταρράκτες, λίμνη). Μέσω του νερού η γεύση επανέρχεται, ξεδιψάμε και δροσιζόμαστε. Μέσω της όσφρησης για διάκριση των διαφορετικών μυρωδιών που δημιουργούνται στο χώρο από τα ποτάμια, τους καταρράκτες, τις βροχές κ.α. Συνεχής ενασχόληση με δραστηριότητες ζωγραφικής και μουσικής. Αυτομορφωτικοί Παρατήρηση και ανακάλυψη πληροφοριών σε βιβλία και περιοδικά. Παρακολούθηση προβολών από D.V.D., δημιουργία αποριών και επιθυμία για απόκτηση περισσότερων πληροφοριών. Καλλιέργεια κριτικής σκέψης, δημιουργία προβληματισμών και ανακάλυψη νέας γνώσης. Ενεργή και έμπρακτη προσπάθεια για καλύτερη προσωπική καθαριότητα. Αειφορικοί Συνειδητοποίηση της καθημερινής ανάγκης του νερού για την επιβίωσή και την προσωπική υγιεινή (π.χ. μαγείρεμα, ξεδίψασμα, καθαριότητα). Κατανόηση της ορθής χρήσης του νερού. Συνειδητοποίηση της σημαντικότητας που αφορά στην καθαριότητα του νερού. Κατανόηση της διατήρησης του καθαρού περιβάλλοντος για την ύπαρξη του νερού. 5. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Για την απόκτηση γνώσεων και εμπλουτισμός λεξιλογίου σχετικά με τις μορφές, το ρόλο και τον κύκλο του νερού στη φύση. Παρατήρηση-Συζήτηση των μορφών νερού στη φύση (στερεό, υγρό αέριο), έχοντας ως αφορμή τα καιρικά φαινόμενα (βροχή, χιόνι). Παρατήρηση εικόνων από έντυπο υλικό με διάφορες περιοχές του πλανήτη, που περιείχαν το στοιχείο του νερού ή μορφές αυτού. Παρατήρηση-Συζήτηση-Περιγραφή και Επίδειξη μέσω βιβλίων του τρόπου δημιουργίας του φαινόμενου της βροχής. Κατανόηση του ρόλου των θαλάσσιων υδάτων μέσω παρατήρησης της υδρόγειου σφαίρας και παρακολούθησης ανάλογων D.V.D. Συζήτηση για την αναγκαιότητα της ύπαρξης του νερού στο περιβάλλον. Πείραμα εξάτμισης νερού-επίδειξη (βρασμός-εξάτμιση-υγροποίηση) για την κατανόηση του φαινόμενου της βροχής και των μορφών νερού. Πείραμα του κύκλου του νερού στη φύση-επίδειξη με σκεπαστή ανάγλυφη κατασκευή από τους υπεύθυνους του Κ.Π.Ε. Άμφισσας. Δημιουργία ομαδικής καλλιτεχνικής εργασίας που απεικονίζει τον κύκλο του νερού στη φύση. Παρατήρηση-πείραμα του νερού που εξατμίζεται, παρατηρώντας τη στάθμη του σε ένα ποτήρι έπειτα από ένα Σαββατοκύριακο. Συζήτηση-Παρατήρηση-Παρουσίαση μέσω βιβλίων και Λήψη φωτογραφιών του ουράνιου τόξου που εμφανίζεται μετά τη βροχή. Για την κατανόηση του τρόπου υδροδότησης των σπιτιών, ανάλογος εμπλουτισμός λεξιλογίου και απόκτησης εμπειριών. Συζήτηση της πορείας του νερού από τη φύση στα σπίτια. Παρουσίαση της πορείας αυτής μέσω βιβλίων και γραφικής αναπαράστασης στον πίνακα. Δημιουργία ανάλογου κολλάζ από τον καθένα μαθητή ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

6 Επίσκεψη του σχολείου στη λίμνη και το φράγμα του Μόρνου και συζήτηση για το πώς υδροδοτείται η περιοχή και ο νομός Αττικής Επίσκεψη του σχολείου στο υδραγωγείο και το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο Άμφισσας. Επίσκεψη του σχολείου στις πηγές και τα σιντριβάνια της Άμφισσας. Ολοκλήρωση της ομαδικής καλλιτεχνικής εργασίας, όπου φαίνεται ο κύκλος του νερού στη φύση και η πορεία του μέχρι το υδραγωγείο, τα σπίτια και τις πηγές. Για την κατανόηση του ρόλου του νερού στην άνθιση και την ευρωστία της τοπικής γεωργικής, βιοτεχνικής και ευρύτερης κοινωνίας. Συζήτηση για τη χρησιμότητα του νερού στη διατήρηση και καλλιέργεια του απέραντου ελαιώνα, καθώς και για τις τοπικές γεωργικές καλλιέργειες. Πείραμα Παρατήρηση-Σύγκριση και Διάκριση μεταξύ σπόρων και φυτών που ποτίζονται και άλλων που δεν τους παρέχεται νερό. Συζήτηση και κατανόηση του ρόλου του νερού για την ανάπτυξη των φυτών. Επίσκεψη του σχολείου στην παραδοσιακή συνοικία «Ταμπάκικα», όπου βρίσκονται τα βυρσοδεψεία της Άμφισσας (το νερό φτάνει με αυλάκια στην περιοχή και διέρχεται από το υπόγειο κάθε βυρσοδεψείου, ώστε να χρησιμοποιηθεί στην καθαριότητα των δερμάτων). Επίσκεψη του σχολείου στις τοπικές πηγές της Άμφισσας. Συζήτηση για τη χρήση τους στα παλαιότερα και τωρινά χρόνια. Κατά την επίσκεψη στο Φράγμα του Μόρνου συζήτηση για το πώς επηρέασε η δημιουργία του τη ζωή των κατοίκων της περιοχής Για την κατανόηση του ρόλου του νερού στην τέχνη και πρακτική άσκηση. Επαφή των μαθητών με την τέχνη της κεραμικής. Δραστηριότητες πηλοπλαστικής με την κεραμίστρια του εικαστικού εργαστηρίου Άμφισσας. Ποικίλες δραστηριότητες ζωγραφικής με νερομπογιές και θέμα το νερό. Μικτή δραστηριότητα ζωγραφικής (νερομπογιές-κολλάζ), μιας πηγής, με τη βοήθεια της κεραμίστριας του εικαστικού εργαστηρίου Άμφισσας. Ποικίλες κατασκευές-κολλάζ με θέμα το νερό. Για την κατανόηση της καθημερινής ανάγκης του νερού για την επιβίωση και την προσωπική υγιεινή του ανθρώπου. Συζήτηση για τις καθημερινές δραστηριότητες που γίνονται μέσω του νερού. Κατασκευή-κολλάζ με εικόνες που απεικονίζουν δραστηριότητες με νερό που γίνονται μέσα και έξω από το σπίτι. Κατανόηση της αναγκαιότητας του νερού ώστε να ξεδιψάσουμε, να δροσιστούμε, να ανακτήσουμε ενέργεια και να επιβιώσουμε. Κατανόηση χρήσης του γλυκού, πόσιμου νερού. Διάκριση από το αλμυρό. Συνειδητοποίηση ότι το χρησιμοποιούμε με σύνεση ώστε να φτάνει για όλους. Βράσιμο και βάψιμο αυγών λόγω της γιορτής του Πάσχα. Ο Ρόλος του νερού στην παράδοση και τη μαγειρική. Επανάληψη παρατήρησης εξάτμισης νερού. Συζήτηση-Επίδειξη μέσω βιβλίων για την προσωπική υγιεινή και καθαριότητα που προσφέρει σε όλους μα το νερό. Επισήμανση για τα μικρόβια και τις πιθανότητες μόλυνσης που υπάρχουν. Διάκριση βρώμικου και καθαρού παιδιού μέσω ανάλογου-διαφορετικού τρόπου ζωγραφικής από τον κάθε μαθητή. Ανάλυση έργου που αφορά στο πλύσιμο χεριών. Τοποθέτηση φωτογραφιών σε λογική σειρά. Επίδειξη του σωστού τρόπου πλυσίματος χεριών. Πρόγραμμα πλυσίματος χεριών μέσω χρήσης φωτογραφιών (οπτική παρέμβαση-ανάλυση έργου) στις τουαλέτες του σχολείου για μία (1) εβδομάδα. Τοποθέτηση ανάλογης εικόνας σε πίνακα διπλής εισόδου που υποδείκνυε την εκτέλεση και ολοκλήρωση της δραστηριότητας. Παράλληλο πρόγραμμα πλυσίματος χεριών πριν από τα γεύματα και στο σπίτι, διάρκειας δύο (2) εβδομάδων, με καθημερινή συμπλήρωση ατομικού πίνακα. Συμμετοχή-Εμπλοκή γονέων. Συζήτηση-Παρακολούθηση D.V.D. για τη στοματική υγιεινή, την αποφυγή μολύνσεων στη στοματική κοιλότητα και τη συμβολή του νερού στη διατήρηση της καθαριότητας των ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1475

7 δοντιών. Επισήμανση για συχνό βούρτσισμα, σωστή διατροφή και τις αρνητικές επιπτώσεις (π.χ. τερηδόνα) που μπορεί να προκύψουν. Ανάλυση έργου που αφορά στο βούρτσισμα των δοντιών. Τοποθέτηση φωτογραφιών σε λογική σειρά. Επίδειξη του σωστού τρόπου βουρτσίσματος και ξεπλύματος των δοντιών.. Πρόγραμμα πλυσίματος δοντιών, μετά από το κολατσιό, μέσω χρήσης φωτογραφιών (οπτική παρέμβαση-ανάλυση έργου) στις τουαλέτες του σχολείου για μία (1) εβδομάδα. Τοποθέτηση ανάλογης εικόνας σε πίνακα διπλής εισόδου που υποδείκνυε την εκτέλεση και ολοκλήρωση της δραστηριότητας. Παράλληλο πρόγραμμα πλυσίματος δοντιών και στο σπίτι, πρωί-βράδυ, διάρκειας δύο (2) εβδομάδων, με καθημερινή συμπλήρωση ατομικού πίνακα. Συμμετοχή-Εμπλοκή γονέων. Για να κατανοήσουν το σχήμα των σταγόνων του νερού Σύνδεση με Μαθηματικά (κύκλος) Παρατήρηση των σταγόνων της βροχής. Συζήτηση για το σχήμα τους. Επίδειξη-Ενεργή συμμετοχή από τους μαθητές αφήνοντας σταγόνες νερού σε ένα μεγάλο κομμάτι χαρτί. Παρατήρηση του σχήματος του κύκλου που παίρνουν ως μορφή. Για να γνωρίσουν τα παιδιά διάφορες μορφές ζωής στη θάλασσα Συζήτηση-Παρατήρηση εικόνων θάλασσας και ζώων που ζουν μέσα σε αυτήν από τον έντυπο τύπο. - Συζήτηση προσωπικών εμπειριών. - Παρακολούθηση ανάλογου D.V.D. - Παρατήρηση ακτών Γαλαξιδίου, Ιτέας κατά την επιστροφή της εκπαιδευτικής εκδρομής στη λίμνη του Μόρνου. - Παρατήρηση και ψηλάφηση μικρών ζώων που ζουν στο βυθό της θάλασσας, φέρνοντας διάφορα από αυτά μέσα στην τάξη (π.χ. αχινοί, μύδια, κοχύλια, καβουράκια κ.α.). - Εκμάθηση μουσικοκινητικού τραγουδιού «Τέσσερα καβουράκια και τέσσερα παιδάκια». Για να αποκτήσουν ακουστικές εμπειρίες και να ασκηθούν στη διάκριση ήχων που παράγει το νερό σε διαφορετικές περιστάσεις. - Παρακολούθηση D.V.D. σχετικών με το θέμα του νερού, όπου γινόταν άμεση ταύτιση των εικόνων και των ήχων του νερού. - Παρακίνηση-Επισήμανση στους μαθητές να ακούσουν τον ήχο του νερού σε τόπους όπου υπήρχε νερό (ρυάκια, καταρράκτες, πηγές), όταν γινόταν εκπαιδευτική εκδρομή ή έξοδος του σχολείου, αλλά και μέσα στα πλαίσια της τάξης (π.χ. βρασμός νερού). - Απόκτηση νέων ακουστικών εμπειριών με τραγούδια και μουσική που έχουν ως θέμα το νερό, με τη χρήση C.D. και κασετών. - Διάκριση διαφορετικών ήχων που παράγει το νερό (π.χ. βροχή, καταιγίδα, ποτάμι, βρύση που στάζει) μέσω C.D. Για την καλλιέργεια ψυχοσυναισθηματικών, ψυχοκινητικών και μουσικοκινητικών δεξιοτήτων. - Δραματοποίηση και Τραγούδι του μουσικού κομματιού «Σύννεφα μικρά», το οποίο εξιστορεί και αναπαριστά τον κύκλο του νερού - Τραγούδι «Η Νεραντζούλα», που αναφέρεται στις δραστηριότητες των γυναικών με το νερό και χορευτική απόδοσή του (συρτό στα τρία) - Δημιουργία ζωγραφιών σχετικών το νερό, ακούγοντας ηχογραφημένους φυσικούς ήχους νερού και κομμάτια κλασικής μουσικής με θέμα το νερό (παρουσίαση των εργασιών στην έκθεσης ζωγραφικής στα πλαίσια του Μουσικού Μαθητικού Φεστιβάλ Ν. Φωκίδας) - Σύνθεση έμμετρων δίστιχων με γενικό τίτλο «Το νερό»: Πρωτότυποι στίχοι, που γράφτηκαν με προτροπές και ιδέες των παιδιών. Παρουσίαση-απαγγελία του αρχικού και τελικού δίστιχου ομαδική (εν χορώ), ενώ κάθε δίστιχου του κυρίου θέματος ατομική (από κάθε μαθητή). Συμμετοχή και Συνεργασία όλων των μαθητών σε πρόβες και στην παρουσίαση του σε εκδήλωση προγραμμάτων Αγωγής Υγείας και Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με άλλα σχολεία του νομού. - Δραματοποίηση μουσικοκινητικού τραγουδιού «Τέσσερα καβουράκια και τέσσερα παιδάκια». - Δραστηριότητες ζωγραφικής, κολλάζ, κατασκευές με θέμα το νερό ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

8 - Χρήση νερού στην τέχνη: πηλοπλαστική - Χρήση νέων τεχνολογιών από τα παιδιά (Η/Υ, βιντεοκάμερας, φωτογραφικής μηχανής) - Δημιουργία συνθήματος για ανάδειξη του προγράμματος από τα παιδιά «Αγαπώ το νερό, το κρατάω καθαρό και δεν το σπαταλώ». - Δραματοποίηση και Τραγούδι του μουσικού κομματιού «Το ποταμάκι», που περιγράφει το ταξίδι του νερού στη φύση. Συμμετοχή και Συνεργασία όλων των μαθητών σε πρόβες για την παρουσίασή του σε εκδηλώσεις διάδοσης Για να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με την τοπική κοινωνία και δημόσιους φορείς. - Επίσκεψη του σχολείου στη λίμνη και το φράγμα του Μόρνου, ομιλία από την υπεύθυνη του φράγματος. Επίσκεψη στο κοντινό χωριό Λιδορίκι, επαφή με τοπική κοινωνία. - Επίσκεψη του σχολείου στο υδραγωγείο και το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο Άμφισσας, ομιλία από τον υπεύθυνο της υπηρείας νερού. - Επίσκεψη του σχολείου στις πηγές και τα σιντριβάνια της Άμφισσας, επαφή με τοπική κοινωνία. - Επαφή και συνεργασία με τους υπεύθυνους του Κ.Π.Ε. Άμφισσας: Επίσκεψη υπεύθυνων εκπαιδευτικών του ΚΠΕ για την εκτέλεση του πειράματος του κύκλου του νερού στη φύση με ειδική συσκευή - Επίσκεψη του σχολείου στην παραδοσιακή συνοικία «Ταμπάκικα» με τη συνοδεία υπεύθυνου του Κ.Π.Ε. Άμφισσας. Επαφή με παιδιά άλλων σχολείων και την τοπική κοινωνία. - Συνεργασία με την κεραμίστρια του εικαστικού εργαστηρίου Άμφισσας για Δραστηριότητες πηλοπλαστικής. Για να «γευτούν» την απόλαυση και τη χαρά που προσφέρει το νερό μέσα από παιγνιώδεις δραστηριότητες. - Σαπουνόφουσκες χρησιμοποιώντας ένα πλαστικό δακτύλιο. - «Ούτε σταγόνα για χάσιμο», ομαδικό παιχνίδι συναγωνισμού για το ποια ομάδα θα γεμίσει πρώτη τον κουβά που βρίσκεται απέναντί της. - «Η Xιονάτη και η εφτά νάνοι», ομαδικό παιχνίδι όπου οι μαθητές έπρεπε ο καθένας με τη σειρά του να μεταφέρει νερό με τη χρήση ενός ποτηριού. Σκοπός να φτάσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ποσότητα νερού στον τελευταίο μαθητή. - «Το Μπουγέλο», με σκοπό να νιώσουν τη χαρά και τον ενθουσιασμό που προσφέρουν παιχνίδια με το νερό. 6. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Συμμετοχή με μουσικοκινητικό δρώμενο (Σύννεφα μικρά) και τραγούδι-χορό (Νεραντζούλα) στο Μουσικό Φεστιβάλ σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του Ν. Φωκίδας καθώς και στην παράλληλη έκθεση ζωγραφικής, με θέμα «Ακούω, αισθάνομαι, ζωγραφίζω».. Συμμετοχή με τραγούδι, έμμετρα δίστιχα «Το νερό» και κατασκευές στην εκδήλωση παρουσίασης προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Αγωγής Υγείας με άλλα σχολεία του νομού, στον αύλιο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Σερνικακίου Φωκίδας. Εκεί έγινε και η επίσημη παρουσίαση του συνθήματος των παιδιών «Αγαπώ το νερό, το κρατάω καθαρό και δεν το σπαταλώ» Συμμετοχή με τραγούδι (Τα καβουράκια) και παρουσίαση του συνθήματος στη γιορτή λήξης του σχολικού έτους , που έγινε από κοινού με το 1 ο δημοτικό σχολείο Άμφισσας. Συγγραφή και αποστολή μιας επιστολής από τους μαθητές του σχολείου προς τον Δήμαρχο Άμφισσας. Έκφραση τόσο των ευχαριστιών τους για την ολοκλήρωση του σιντριβανιού στον κήπο του σχολείου, όσο και της έκκλησή τους για την καλύτερη δυνατή συντήρηση των βρυσών και σιντριβανιών της πόλης. Λήψη απαντητικής επιστολή από το δήμαρχο προς τους μαθητές του σχολείου με την οποία δεσμευόταν ότι θα λάβει υπόψη το αίτημά τους. Δημιουργία και εκτύπωση αφισών με τη φωτογραφία της ομαδικής εργασίας (ζωγραφική με τέμπερα μεγάλων διαστάσεων) με θέμα τον κύκλο του νερού στη φύση και το σύνθημα «Αγαπώ το νερό, το κρατάω καθαρό και δεν το σπαταλώ». Διανομή και αφισοκόλληση ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1477

9 από τα παιδιά σε πολλές δημόσιες υπηρεσίες της Άμφισσας- Αποστολή της αφίσας στα δημοτικά καταστήματα όλων των Δήμων του νομού Φωκίδας με συνοδευτική επεξηγηματική επιστολή προς τους δημάρχους. Δημιουργία μπλούζας που μοιράστηκε στα παιδιά με το σύνθημα και φωτογραφία από την επίσκεψή τους στις βρύσες της Άμφισσας Δημοσίευση σχετικού άρθρου και φωτογραφιών στον τοπικό τύπο 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Η εκπόνηση του συγκεκριμένου προγράμματος αποτέλεσε μία ιδιαίτερα ευχάριστη και εποικοδομητική εμπειρία για όλους τους συμμετέχοντες, εκπαιδευτικούς και μαθητές. Από τη διαμορφωτική αξιολόγηση που εφαρμόσαμε σε όλα τα στάδια διεξαγωγής του προγράμματος, καθώς και από την τελική αξιολόγηση μέσω των εικαστικών έργων, δραματοποιήσεων, δραστηριοτήτων, ερωτηματολογίων και συνεντεύξεων των παιδιών, μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι οι αρχικοί στόχοι του προγράμματος επιτεύχθηκαν. Τα παιδιά εμπλούτισαν τις γνώσεις τους και το λεξιλόγιο τους κατανοώντας καινούριες λέξεις και έννοιες, πολλές από τις οποίες τις άκουγαν για πρώτη φορά (π.χ. καταρράκτης, ωκεανός, υδραγωγείο, φράγμα, κ.τ.λ.). Έμαθαν για τον κύκλο του νερού στη φύση και τη σημασία του για τη ζωή και τις ανθρώπινες δραστηριότητες (π.χ. σωματική υγιεινή, καλλιέργειες, κ.τ.λ.). Τους δόθηκε η δυνατότητα να επισκεφθούν καινούρια, ενδιαφέροντα μέρη και να αποκτήσουν νέες γνώσεις και εμπειρίες (π.χ. Ταμπάκικα-βυρσοδεψεία Άμφισσας, υδραγωγείο και υδροηλεκτρικό εργοστάσιο, λίμνη Μόρνου, κ.τ.λ.). Γνώρισαν φορείς και υπηρεσίες, όπως είναι ο δήμαρχος, η ΕΥΔΑΠ, η ΔΕΗ (υδροηλεκτρικό εργοστάσιο). Απέκτησαν νέες δεξιότητες μαθαίνοντας το χειρισμό της φωτογραφικής μηχανής και απολάμβαναν να παρακολουθούν σε τακτά διαστήματα τις βιντεοσκοπημένες δραστηριότητές τους (ανατροφοδότηση του ενδιαφέροντός τους για το πρόγραμμα).. Ασχολήθηκαν με καλλιτεχνικές δραστηριότητες που τους έδιναν μεγάλη χαρά, χρησιμοποιώντας το νερό στη ζωγραφική και την πηλοπλαστική. Λόγω της συνεχούς ενασχόλησής τους με δραστηριότητες ζωγραφικής και μουσικής παρουσίασαν μεγάλη βελτίωση σε ανάλογες δραστηριότητες. Οι μαθητές μας κατάλαβαν την αξία του νερού και συνειδητοποίησαν την παρουσία του με διάφορες μορφές στη φύση γύρω μας. Ενέταξαν το νερό στις καθημερινές τους δραστηριότητες που αφορούσαν στη διατήρηση της προσωπικής τους υγιεινής (πρόγραμμα πλυσίματος δοντιών και χεριών). Ένιωσαν την ανάγκη να σέβονται και να «προσέχουν» το νερό και με πολύ κέφι έβγαλαν και το σύνθημα της αφίσας τους : «Αγαπώ το νερό, το κρατάω καθαρό και δεν το σπαταλώ». Έμαθαν να παρατηρούν φυσικά φαινόμενα και να ανακαλύπτουν διερευνητικά νέα γνώση. Έμαθαν να ρωτούν και να αναρωτιούνται, καλλιεργώντας την περιέργεια και τη σκέψη τους και φτάνοντας σε προβληματισμούς (πώς και γιατί βρέχει, γιατί να είμαι καθαρός, γιατί και πώς διατηρώ καθαρό το νερό, τι σχήμα έχει μια σταγόνα, κ.τ.λ.). Τα παιδιά εργάστηκαν σε ομάδες, ώστε να δημιουργήσουν και να ολοκληρώσουν καλλιτεχνικές, μουσικοκινητικές και άλλου είδους δραστηριότητες (ζωγραφιά κύκλου νερού, κολλάζ με δραστηριότητες που κάνουμε με το νερό μέσα και έξω από το σπίτι, παιχνίδια με το νερό, τραγούδια, πρόβες και παρουσιάσεις, γράμμα στο δήμαρχο, κ.τ.λ.). Έτσι, όλες τους οι προσπάθειες και οι παρουσιάσεις τους οδήγησαν στην επιτυχία, τη χαρά, την ευχαρίστηση, την αύξηση της αυτοεκτίμησής τους και την αποδοχή από το κοινωνικό σύνολο. Έμαθαν να ακούν τους συνομιλητές-συμμαθητές τους και να δημιουργούν συζητήσεις. Όλοι ήθελαν να είναι καθαρά τα ποτάμια, oι λίμνες και τα σιντριβάνια και έκαναν κριτική 1478 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

10 όταν συνέβαινε το αντίθετο. Γι αυτό συμφώνησαν και στη συγγραφή του γράμματος προς τον δήμαρχο Άμφισσας. Έμαθαν να παρατηρούν και να ψάχνουν πληροφορίες σε βιβλία, περιοδικά και/ή στο διαδίκτυο. Έμαθαν να παρακολουθούν προβολές από D.V.D., εκφράζοντας τις απορίες τους και ζητώντας περισσότερες πληροφορίες. Έμαθαν με πολύ ενθουσιασμό το χειρισμό κάμερας και φωτογραφικής μηχανής ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Αθανασάκης, Α., Δαρδανός, Χρήστος Ε. (1996). Οικοπεριβαλοντική Παιδαγωγική. 2. Άλκηστις Κοντογιάννη (2000) Η δραματική τέχνη στην εκπαίδευση, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα. 3. Γεωργόπουλος, Α., Τσαλίκη, Ε.(2003) Περιβαλλοντική Εκπαίδευση,Αρχές, Φιλοσοφία, Μεθοδολογία, Παιχνίδια & Ασκήσεις, Gutenberg, Αθήνα. 4. Collia-Faherty, C., Παπαγεωργίου, Β., & Παπαδοπούλου, Ν. (1999). Αυτισμός: Ένας ύμνος στην επικοινωνία, Κατανόηση του αυτισμού και των εκπαιδευτικών στρατηγικών. Πρακτικά ημερίδας «Ο μίτος της Αριάδνης». Θεσσαλονίκη-Αθήνα: Ελληνική Εταιρία Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων. 5. Δεληκανάκη, Νίκη (2005) Συναισθηματική Αγωγή. Κατανόηση και βιωματική προσέγγιση συναισθημάτων, Ταξιδευτής, Αθήνα. 6. Dessent T. (1988) Making the ordinary school special, The Falmer Press, London 7. Ιωαννίδου, Ε., Κούρου, Μ.& Τζελφέ-Ανέστη Σ. (2005) Η συμβολή των προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στην αποτελεσματικότητα του σχολείου, 1 ο Συνέδριο Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Ισθμός Κορίνθου, σελ , Σεπτεμβρίου Καλαϊτζίδης, Δ. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Θεωρία και πράξη. 9. Κουλουμπαρίτση, Α.(2005) Η Μελέτη Περιβάλλοντος στο Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών: Διδασκαλία και σχολικά βιβλία, Επιμόρφωση σχολικών Συμβούλων και εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και προσχολικής εκπαίδευσης στο ΔΕΠΠΣ και τα ΑΠΣ- Επιμορφωτικό Υλικό Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, ΥΠΕΠΘ, Π.Ι.,Αθήνα 10. Κουσουρής, Θ., Αθανασάκης, Α. (1994). Περιβάλλον, οικολογία, εκπαίδευση. Αθήνα: Σαββάλας. 11. Μακρή- Μπότσαρη Εύη, (2005) Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών και Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών στο Επιμόρφωση σχολικών Συμβούλων και εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και προσχολικής εκπαίδευσης στο ΔΕΠΠΣ και τα ΑΠΣ- Επιμορφωτικό Υλικό Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, ΥΠΕΠΘ, Π.Ι.,Αθήνα 12. Ματσαγγούρας, Ηλίας (2004) Η διαθεματικότητα στη σχολική γνώση. Εννοιοκεντρική Αναπλαισίωση και Σχέδια Εργασίας, Εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα. 13. Μπερερής, Πέτρος (2005) Η αρχή της διαθεματικότητας ως θεωρία επιλογής, οργάνωσης και προσέγγισης της γνώσης (Στο πλαίσιο της συγγραφής των νέων διδακτικών βιβλίων), Επιμορφωτικό Υλικό Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης- Επιμόρφωση σχολικών Συμβούλων και εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και προσχολικής εκπαίδευσης στο ΔΕΠΠΣ και τα ΑΠΣ, ΥΠΕΠΘ, Π.Ι., Αθήνα 14. Peeters, T. (1997). Autism, from theoretical understanding to educational intervention. London- U.K.: Whurr Publishers. 15. Σακοβάλη Πηνελόπη ( ) Περιβαλλοντική εκπαίδευση και διαθεματικότητα, Περιβαλλοντική Αγωγή, Ευκαιρία για το περιβάλλον- Πρόκληση για την εκπαίδευση, Δ/νση Α/θμιας Εκπαίδευσης Ν.Αχαϊας, 10, Τζουριάδου, Μ. (1995) Παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Μια ψυχοπαιδαγωγική προσέγγιση, Προμηθεύς, Αθήνα 17. ΥΠΕΠΘ, Π.Ι., (2003) Χαρτογράφηση-Αναλυτικά Προγράμματα Ειδικής Αγωγής, ΔΕΠΠΣ και ΑΠΣ υποχρεωτικής εκπαίδευσης, Αθήνα 18. ΥΠΕΠΘ, Δ/νση Ειδικής Αγωγής, (1994) Δελτίο πληροφοριών Ειδικής Αγωγής, Σχολική και Κοινωνική Ενσωμάτωση, ΟΕΔΒ, Αθήνα 19. ΥΠΕΠΘ (2006) Βιβλία δασκάλου Μελέτη Περιβάλλοντος Α & Β δημοτικού, ΟΕΔΒ, Αθήνα 20. ΥΠΕΠΘ (2006) Βιβλίο δασκάλου Ερευνώ και Ανακαλύπτω Ε δημοτικού, ΟΕΔΒ, Αθήνα. 21. Φεντ Χ. (1989) Κοινωνική Ένταξη και Εκπαίδευση, Σύγχρονη Παιδαγωγική Βιβλιοθήκη, Καστανιώτης, Αθήνα 22. Φλογαϊτη, Ε. (1993). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Αθήνα: Ελληνικές Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1479

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Σε μία κοινωνία που κατακλύζεται από πληροφορίες, το παιδί, ανεξαρτήτου ηλικίας, είναι αδύνατο να μείνει ανεπηρέαστο. Καθημερινά γίνεται αποδέκτης πολυπληθών και πολυποίκιλων μηνυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!!

Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!! Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!! Καραπά Βασιλική Προϊσταμένη και Νηπιαγωγός του 2/θ Ολοήμερου Νηπιαγωγείου Τρικάλων Ε-mail:vasilikikarapa@gmail.com Αλεξοπούλου Άννα Νηπιαγωγός του 2/θ Ολοήμερου

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012

ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012 ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012 Ο μαθητής μου σύμφωνα με συστηματική παρατήρηση διαπίστωσα ότι: είχε δυσκολία στην κοινωνική επαφή. Δεν ήξερε πώς να προσεγγίσει τα υπόλοιπα παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Νικητοπούλου Δήμητρα Δασκάλα 5 ου Δημοτικού Σχολείου Χανίων Τάξη Α ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «Κυκλοφοριακή Αγωγή» Σκοπός : Το μάθημα αυτό έχει σκοπό να μυήσει το παιδί στους βασικούς κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση»

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Σχολική χρονιά 2006-2007 Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Η υγεία, η ασφάλεια και η διατροφή είναι έννοιες αλληλοσχετιζόμενες. Η σχέση της διατροφής με την υγεία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Μάμαη Δίκτυο 3α, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Αθήνα // τηλ.-φαξ: SOS // Μάμαη 210 8228795 3α, Αθήνα // e-mail: // τηλ.-φαξ: schools@medsos.gr 210 8228795

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «Νους υγιής εν σώµατι υγιεί» 1 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ Δεκέµβριος2012-Απρίλιος 2013 Υπεύθυνη Προγράµµατος Αθηνά Τρέλλη «Νους υγιής εν σώµατι υγιεί» 1 ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Με το ξεκίνηµα

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό & την Αειφόρο Ανάπτυξη

Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό & την Αειφόρο Ανάπτυξη Υπουργείο Εθνικής Παιδείας & Θρησκευμάτων Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό & την Αειφόρο Ανάπτυξη Μεσογειακή Εκπαιδευτική Πρωτοβουλία για το Περιβάλλον και την Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Π Α Ι Α Γ Ω Γ Ι Κ Ο Τ Μ Η Μ Α Η Μ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Σ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Τ Η Ν Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες

Διαβάστε περισσότερα

«Κάνοντας κλικ στα φυτά της περιοχής μας Δημιουργώντας εικονικό φυτολόγιο με μαθητές της Δ Δημοτικού»

«Κάνοντας κλικ στα φυτά της περιοχής μας Δημιουργώντας εικονικό φυτολόγιο με μαθητές της Δ Δημοτικού» «Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» «Κάνοντας κλικ στα φυτά της περιοχής μας Δημιουργώντας εικονικό φυτολόγιο με μαθητές της Δ Δημοτικού» Γιάννης Ανδρουλιδάκης 1, Μαίρη Τουρκομανώλη 2,

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΜΑ: «Ο ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ, ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» Υπεύθυνοι Νηπιαγωγοί: ΙΚΑΡΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΧΩΡΑΣ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: 2010-2011 ΑΦΟΡΜΗΣΗ: Αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθητές και Ασφάλεια στον Ψηφιακό Κόσμο: Μια Διερευνητική, Διαθεματική Παρέμβαση Υποστηριζόμενη από το LAMS»

«Μαθητές και Ασφάλεια στον Ψηφιακό Κόσμο: Μια Διερευνητική, Διαθεματική Παρέμβαση Υποστηριζόμενη από το LAMS» «Μαθητές και Ασφάλεια στον Ψηφιακό Κόσμο: Μια Διερευνητική, Διαθεματική Παρέμβαση Υποστηριζόμενη από το LAMS» Α. Μπουλταδάκη 1, Φ. Νικολακοπούλου 2, Χ. Στυλιανοπούλου 3, Δ. Τσόντος 4 Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΟΥ, ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΟΥ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Η ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΟΥ, ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΟΥ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ Η ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΟΥ, ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΟΥ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χριστίνα Νομικού ΠΕ 70 Αμαλία Ταπραντζή ΠΕ 70 Ουρανία Σωτηρίου ΠΕ 70 ΣΧΟΛΕΙΟ 7ο Δημοτικό Σχολείο Αγίου Δημητρίου ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Για ένα όμορφο, χαρούμενο και δημιουργικό ξεκίνημα.

Για ένα όμορφο, χαρούμενο και δημιουργικό ξεκίνημα. Για ένα όμορφο, χαρούμενο και δημιουργικό ξεκίνημα. ΠAIΔIKOΣ ΣTAΘMOΣ συννεφούλα Σ' ένα όμορφο καταπράσινο κήπο 2 στρεμμάτων με δένδρα, λουλούδια, παιχνίδια και πολλή αγάπη, δημιουργήσαμε τον χώρο που θέλαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε.

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Αθηνών Βήµατα για ένα σχέδιο εργασίας Α φάση: Επιλογή και διερεύνηση του θέµατος

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας. Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην.

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας. Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην. Νάουσα 2008 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση & «Γεωργία» Ο περιβαλλοντικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ Γενικές πληροφορίες Οι «Δημιουργικές Συνεργασίες με Καλλιτέχνες» στοχεύουν στην επαφή και εξοικείωση των παιδιών με τους καλλιτέχνες της Κύπρου. Παράλληλα στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07

«ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07 «ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07 ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιβ.Εκπ/σης Εθνικό Δίκτυο «ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ» του Κ.Π.Ε Νάουσας ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ Νηπ/γείο Καλυβίων Ν. Πέλλας Νηπ/γείο Αγγελοχωρίου

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ασκήσεις Το Σχέδιο Εργασίας (project)

Πρακτικές Ασκήσεις Το Σχέδιο Εργασίας (project) Πρακτικές Ασκήσεις Το Σχέδιο Εργασίας (project) Η βαθμολογία των πρακτικών ασκήσεων του 8ου εξαμήνου βασίζεται σε δύο παράγοντες: στις πρακτικές ασκήσεις (διδασκαλία στα σχολεία, σχέδια μαθήματος [πλάνα]

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Curriculum Γεωλογίας - Γεωγραφίας Κική Μακρή, Γεωλόγος M.Sc Υπ. Διδάκτορας Διδασκαλίας της Γεωλογίας kmakri@geo.auth.gr Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Κατοικίδια ζώα Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/τριες εκφράζουν συναισθήματα και προβληματίζονται για θέματα που αφορούν τα κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress.

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress. ΣΤΑΔΙΟ I : Προετοιμασία-Εισαγωγή-Διερεύνηση (διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες) Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://wwwteensafenetwordpresscom

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή

Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή Μαρίνα Παπαγεωργίου 1, Γεώργιος Κουραβάνας 2, Παναγιώτης Κουτμάνης 3, Κωνσταντίνος Αγγελής

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΥΛΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ,ΔΑΣΚΑΛΑ

ΠΑΥΛΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ,ΔΑΣΚΑΛΑ , ΣΧΟΛΕΙΟ 1,2014-2015 1. Στόχος του προγράμματος είναι η βελτίωση του τρόπου ζωής παιδιών και γονέων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την υιοθέτηση σωστών διατροφικών συνηθειών και με την αύξηση της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΥΛΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ,ΔΑΣΚΑΛΑ

ΠΑΥΛΙΔΟΥ ΣΟΦΙΑ,ΔΑΣΚΑΛΑ , ΣΧΟΛΕΙΟ 1,2014-2015 1. Στόχος του προγράμματος είναι η βελτίωση του τρόπου ζωής παιδιών και γονέων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την υιοθέτηση σωστών διατροφικών συνηθειών και με την αύξηση της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 2010 1011 8 ο ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΔΟΣΗΑΝΘΟΥΛΑ ΠΕ11

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 2010 1011 8 ο ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΔΟΣΗΑΝΘΟΥΛΑ ΠΕ11 ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 2010 1011 8 ο ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΔΟΣΗΑΝΘΟΥΛΑ ΠΕ11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το θέμα της «Στοματικής Υγιεινής» παρακολούθησαν μαθητές Α και

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Υπάρχουν άνθρωποι, δημιουργικοί, που λατρεύουν την τέχνη και διαθέτουν πολλά ταλέντα, χωρίς να είναι επαγγελματίες.

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Νικόλαος Τσιγγίλης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Νικόλαος Τσιγγίλης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Νικόλαος Τσιγγίλης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής γής Τρέξτε τώρα που μπορείτε για να μην. «τρέχετε» όταν δεν μπορείτε Ποια είναι η κατάσταση στη χώρα μας; Αριθμός σταδίων (μέση τιμή)

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα!

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Τάξη: Ε Δημοτικού Διδακτικό έτος: 2012-2013 Εισαγωγή Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας προκύπτουν ερωτήματα και προβληματισμοί των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα "Νέες τεχνολογίες"

Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα Νέες τεχνολογίες 1. Πρόλογος Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα "Νέες τεχνολογίες" Π. Ματζάκος, Α.-Μ. Σκουρτσή, Μ. Φιλιοπούλου Στην παρούσα εργασία, παρουσιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint 20 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1139 Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint Μ. Μπέση1, Λ. Παππά2 1Σχολική Σύμβουλος Νηπιαγωγών, 43η εκπ. Περιφέρεια Άρτας, marinabesi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014 «Εκπαιδευτικό υλικό και λογισμικό για μαθητές με αναπηρίες ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» Γελαστοπούλου Μαρία, Ειδική Παιδαγωγός, ΙΕΠ Κουρμπέτης Βασίλης, Σύμβουλος Α, ΙΕΠ Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΕΛΑΦΡΙΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1. ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Εισηγήτρια : Ζέρβα Ζ. Αντιγόνη καθηγήτρια φυσικής αγωγής

ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Εισηγήτρια : Ζέρβα Ζ. Αντιγόνη καθηγήτρια φυσικής αγωγής ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Εισηγήτρια : Ζέρβα Ζ. Αντιγόνη καθηγήτρια φυσικής αγωγής ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η καταγραφή των απόψεων σχετικά µε το µάθηµα της φυσικής αγωγής σε δηµοτικά σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu.

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu. Αγαπητοί γονείς Αισθανόμαστε την ανάγκη να επικοινωνήσουμε μαζί σας για να σας ενημερώσουμε σχετικά με την ταυτότητα της ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ και το αξιόλογο και πολυεπίπεδο εκπαιδευτικό έργο που επιτελεί.

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1 ΠΡΟΣ: Περ/κές

Διαβάστε περισσότερα