ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Θέμα πτυχιακής εργασίας: ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΕΡΓΙΑ. Οικονομικές εξελίξεις στη Ρωσία του 21ου αιώνα. Υποβληθείσα στον Καθηγητή ΖΟΥΜΠΟΥΛΙΔΗ ΒΑΣΙΛΕΙΟ από την σπουδάστρια ΤΟΚΑΡ - ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ ΣΒΕΤΛΑΝΑ (Πτολεμαίων 1, Αθήνα) Έναρξη: Παράδοση: Καβάλα 2012

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ...1 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΥΝΤΜΗΣΕΩΝ...2 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΙΝΑΚΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΕΡΓΙΑ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ Η έννοια της ανεργίας και οι μορφές της Η έννοια και ο ορισμός της ανεργίας Τα είδη της ανεργίας και η εμφάνισή τους στη ρωσική οικονομία Τα είδη της ανεργίας Οι μορφές της ανεργίας στην ρωσική οικονομία Κατάσταση της αγοράς εργασίας στη σύγχρονη Ρωσία Οι ιδιαιτερότητες της ανεργίας στη Ρωσία, τα αίτια και οι συνέπειές της Τα αίτια της ανεργίας στη Ρωσία Δομή και επίπεδο ανεργίας στη Ρωσία Οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της ανεργίας Οι μέθοδοι καταπολέμησης της ανεργίας στη Ρωσία Κρατική Υπηρεσία Απασχόλησης και οι λειτουργίες της Οι ιδιαιτερότητες της κρατικής πολιτικής απασχόλησης και οι τρόποι επίλυσης προβλημάτων ανεργίας Το νέο κρατικό πρόγραμμα μείωσης ανεργίας Η ανεργία στην Ρωσία κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΠΛΗΘΩΡΙΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ο ορισμός του πληθωρισμού, τα είδη και οι συνέπειές του Η έννοια του πληθωρισμού και τα αίτιά του Τα είδη του πληθωρισμού Οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις του πληθωρισμού Οι ιδιαιτερότητες του πληθωρισμού στη Ρωσική Ομοσπονδία Οι μεταβολές των πληθωριστικών διαδικασιών στη Ρωσία του 21ου αιώνα Η παγκόσμια οικονομική κρίση και ο πληθωρισμός στη Ρωσία μετά το Οι προοπτικές ανάπτυξης των πληθωριστικών διαδικασιών στη Ρωσία και οι τρόποι αντιμετώπισής του Η αντιπληθωριστική πολιτική: οι βασικές μέθοδοι και τα εργαλεία της... 74

3 Τα κύρια μέτρα αντιμετώπισης πληθωρισμού Η αντιπληθωριστική πολιτική της ρωσικής κυβέρνησης Προοπτικές ανάπτυξης πληθωρισμού και αντιπληθωριστικών μέτρων στη Ρωσική Ομοσπονδία Η αλληλεπίδραση της ανεργίας και του πληθωρισμού στην ρωσική οικονομία...86 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...92 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ... 96

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην μακροοικονομία οι παράμετροι όπως η απασχόληση και η ανεργία, και ο πληθωρισμός, σε πολύ μεγάλο βαθμό χαρακτηρίζουν την οικονομική κατάσταση ενός κράτους. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να εξετασθούν αυτά τα πολύ σημαντικά και επίκαιρα οικονομικά φαινόμενα καθώς και η αλληλεπίδραση μεταξύ τους, σε μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, στη Ρωσική Ομοσπονδία. Για να επιτευχθεί ο σκοπός αυτός, αρχικά μελετήθηκε η θεωρητική και εμπειρική βιβλιογραφία, σχετική με την μακροοικονομική εξέλιξη της Ρωσίας την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα, και στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η οικονομική ανάλυση των σημερινών δεδομένων, αλλά και των προβλέψεων για το μέλλον. Η εκτίμηση των δεικτών έγινε ξεχωριστά για κάθε φαινόμενο. Τα αποτελέσματα των εκτιμήσεων παρουσιάζονται αναλυτικά και εκτενώς, με σκοπό την καλύτερη κατανόηση της οικονομικής πορείας της Ρωσίας τα τελευταία δέκα χρόνια, καθώς και για την εμφάνιση των κυρίων χαρακτηριστικών της. Το θέμα της εργασίας είναι ιδιαίτερα επίκαιρο, λόγω της κρίσης στην παγκόσμια οικονομία που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη με δυσμενείς συνέπειες για την παγκόσμια κοινότητα. Τα βασικά χαρακτηριστικά της κρίσης είναι ο αρνητικός ρυθμός ανάπτυξης, η αύξηση της ανεργίας και η μείωση των μισθών, φαινόμενα τα οποία πραγματεύεται η παρούσα εργασία. Λέξεις-κλειδιά: οικονομικοί δείκτες, πληθωρισμός, ανεργία, οικονομικές πολιτικές. 1

5 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΥΝΤΜΗΣΕΩΝ Δ.Ν.Τ. Δ.Ο.Ε. Η.Π.Α. κ.α. κ.λπ. κ.ο.κ. Π.Ο.Ε. π.χ. Διεθνές Νομισματικό Ταμείο Διεθνής Οργάνωση Εργασίας Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και άλλα και λοιπά και ούτω καθεξής Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου παραδείγματος χάριν 2

6 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ/ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 1.1. Οι μορφές της ανεργίας...10 Σχημα 1.2. Οι κύριες κατευθύνσεις της πολιτικής απασχόλησης...43 Διάγραμμα 1.1. Δυναμική της ανεργίας στη Ρωσία από το 1992 έως το Διάγραμμα 1.2. Η δομή των ανέργων ανάμεσα σε Ρώσους ανάλογα με το φύλο και την ηλικία...29 Διάγραμμα 1.3. Η σύνθεση των ρώσων ανέργων με βάση την εκπαίδευσή το υ ς Διάγραμμα 2.1. Επίπεδο πληθωρισμού στη Ρωσία στον 21ο αιώνα Διάγραμμα 3.1. Συσχέτιση της ανεργίας και του πληθωρισμού στη ρωσική οικονομία...87 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 1.1. Οικονομικά ενεργός πληθυσμός στην Ρωσική Ομοσπονδία Πίνακας 1.2. Αριθμός απασχολουμένων στην παραγωγή στην Ρωσική Ομοσπονδία Πίνακας 1.3. Ιδιαιτερότητες ρώσων ανέργων ανάλογα με το φύλο και την οικογενειακή κατάσταση,%

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο πληθωρισμός και η ανεργία είναι δύο προβλήματα που μαστίζουν σχεδόν όλες τις χώρες και κατά καιρούς απειλούν την ευημερία και την εύρυθμη λειτουργία των σύγχρονων οικονομιών. Έτσι και στη Ρωσία, τα φαινόμενα αυτά δημιουργούν έντονο προβληματισμό και η αντιμετώπισή τους βρίσκεται στο επίκεντρο της οικονομικής της πολιτικής. Η φύση αυτών των φαινομένων δυσκολεύει την κυβέρνησή της στην λήψη αποφάσεων για τον περιορισμό τους, γιατί υπάρχει μία αντίθετη σχέση μεταξύ τους. Η επιδίωξη μείωσης της έντασης του ενός, συνήθως μεγαλώνει την ένταση του άλλου, όμως υπάρχουν χώρες που έχουν καταφέρει να απαλλαγούν και από τους δύο αυτούς παράγοντες για σχετικά μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η σοβαρότητα των προβλημάτων αυτών μας οδηγεί στην ανάγκη μελέτης των δύο φαινομένων και των παραγόντων που τα προσδιορίζουν (Rajchlin, 2002). Ας πάρουμε για παράδειγμα το φαινόμενο της ανεργίας. Η ανεργία εκφράζει την κατάσταση κατά την οποία ένα άτομο αναζητά και δεν βρίσκει εργασία. Για πολλούς από αυτούς τους ανθρώπους, καθώς και για τις οικογένειές τους η κατάσταση της ανεργίας είναι συχνά καταστροφική αφού, εκτός από την έλλειψη εισοδήματος, μειώνει την κοινωνική θέση, δημιουργεί προβλήματα αυτοσεβασμού, οικογενειακών τριβών κ.α. Επίσης η ανεργία ωθεί πολλά άτομα, οικογένειες ολόκληρες, στην εξαθλίωση και στο κοινωνικό περιθώριο γιατί χάνουν τη δυνατότητα να αποκτούν νέες δεξιότητες, να μπορούν να ενταχθούν ξανά στην παραγωγή όταν αυξηθεί και πάλι η ζήτηση εργασίας. Η μακροχρόνια ανεργία θεωρείται ευρέως ως η βασική αιτία της φτώχειας, πριν από τον αλκοολισμό, τη διάλυση της οικογένειας και την τοξικομανία (Breev, 2005). Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, είναι φανερό ότι ο πληθωρισμός πλήττει όλα τα άτομα που το χρηματικό τους εισόδημα είναι σταθερό ή αυξάνεται με ρυθμό μικρότερο από το ρυθμό του πληθωρισμού, γιατί σε αυτήν την περίπτωση μειώνεται το πραγματικό τους εισόδημα και, κατά συνέπεια, το βιοτικό τους επίπεδο. Τα άτομα αυτά είναι συνταξιούχοι και μισθωτοί που ο μισθός τους δεν αναπροσαρμόζεται συχνά. Αποτέλεσμα είναι να βλέπουν το βιοτικό τους επίπεδο να μειώνεται συνεχώς. Αντίθετα, ο πληθωρισμός ευνοεί, ή τουλάχιστον δεν πλήττει, τα άτομα που το εισόδημα τους προέρχεται από κέρδη, γιατί τα κέρδη συνήθως αυξάνονται μαζί με τον πληθωρισμό. Μια άλλη κατηγορία που πλήττεται από τον πληθωρισμό είναι οι μικροί αποταμιευτές που δεν έχουν δυνατότητα έγκαιρης και ασφαλούς επένδυσης των χρημάτων τους. Έτσι, μερικές φορές μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, οι άνθρωποι αυτοί χάνουν αυτά τα λίγα που προσπαθούσαν να κερδίσουν δουλεύοντας ολόκληρα χρόνια (Moiseev, 2004). 4

8 Ο πληθωρισμός και η ανεργία είναι πολύ επίκαιρα θέματα, τόσο για τη Ρωσία, όσο και για άλλες χώρες. Τα τελευταία χρόνια, η ανεργία έχει αυξηθεί κατά πολύ και η δυνατότητα εύρεσης εργασίας από τα άτομα που ανήκουν σε ενεργό πληθυσμό παραμένει αρκετά σοβαρό πρόβλημα. Οι περισσότεροι από τους αποφοίτους των ιδρυμάτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για μεγάλο χρονικό διάστημα είτε δεν μπορούν να βρουν δουλειά λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού στην αγορά εργασίας, είτε δεν απασχολούνται στον τομέα τους. Η αύξηση των τιμών συνεχίζεται, όπως αποδεικνύεται από τις υψηλότερες τιμές για τα αγαθά και τις υπηρεσίες (ΚηίοΜίπ, 2002). Κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης στη Ρωσία και στον κόσμο, η εξέταση των μακροοικονομικών δεικτών, όπως ο πληθωρισμός και η ανεργία, είναι πολύ σημαντική, διότι μία ορθή οικονομική πολιτική είναι το κλειδί για την ευημερία μιας χώρας. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να μελετηθούν τα είδη της ανεργίας και του πληθωρισμού, που εμφανίζονται στη Ρωσία, να εξεταστεί η φύση της αλληλεξάρτησης και της αλληλεπίδρασής τους και να παρουσιαστούν οι τρόποι της αντιμετώπισής τους από την ρωσική κυβέρνηση. Η μελέτη αυτών των στοιχείων παρουσιάζει μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον λόγω της μεγάλης γεωγραφικής έκτασης της χώρας και των ταχέων ρυθμών ανάπτυξής της τα τελευταία δέκα χρόνια. Εξετάζοντας τα μακροοικονομικά φαινόμενα διαχρονικά, μπορούμε να σχηματίσουμε μία πλήρης εικόνα για τις ιδιαιτερότητες της ρωσικής οικονομίας, και συνεπώς, να προσδιορίσουμε τις πηγές των προβλημάτων που αντιμετωπίζει, καθώς και να βρούμε τις κατάλληλες πολιτικές για την καταπολέμησή τους. Οι βασικότεροι στόχοι της παρούσας εργασίας είναι: > Να εξεταστούν οι έννοιες της ανεργίας και του πληθωρισμού και ο ρόλος τους στη σύγχρονη οικονομία της Ρωσίας > Να εντοπιστούν οι ιδιαιτερότητες της αγοράς εργασίας στη Ρωσία και οι παράγοντες που ρυθμίζουν τα θέματα της απασχόλησης στην ρωσική οικονομία > Να παρουσιαστούν το επίπεδο και η διάρθρωση της ανεργίας και του πληθωρισμού στη Ρωσία > Να αναλυθούν τα αίτια της ανεργίας και του πληθωρισμού στη Ρωσία, καθώς και οι επιπτώσεις τους > Να εξεταστεί η σχέση της αλληλεπίδρασης των δεικτών μεταξύ τους 5

9 > Να γίνει η θεωρητική αιτιολόγηση των στόχων και της εφαρμογής της μακροοικονομικής πολιτικής από την ρωσική κυβέρνηση. Οι παραπάνω στόχοι της εργασίας υλοποιούνται μέσα από την παρουσίαση των τριών κεφαλαίων της. Το πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται στο φαινόμενο της ανεργίας. Αρχικά παρουσιάζεται συνοπτικά η έννοια της ανεργίας και το πώς γίνεται η μέτρησή της, κατόπιν ακολουθεί μια ιστορική αναδρομή για την απασχόληση στη Ρωσία από το έτος 2000 έως και το 2010 μέσω της οποίας αποσαφηνίζεται η διαφορά μεταξύ ανεργίας και απασχόλησης. Κατόπιν, εξετάζονται οι συνέπειες της ανεργίας στη ρωσική κοινωνία και παρατίθενται οι διάφορες μορφές της που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου σε μια προσπάθεια να εντοπιστούν τα κύρια αίτια δημιουργίας της. Επίσης, στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται και το πώς επηρεάζεται η απασχόληση στη Ρωσία από την παγκοσμιοποίηση. Το δεύτερο κεφάλαιο ασχολείται με τον πληθωρισμό. Αφού οριστεί η έννοια του πληθωρισμού και παρατεθούν μερικοί δείκτες που χρησιμοποιούνται για την μέτρησή του, αναφέρονται οι μορφές του πληθωρισμού, που συναντάμε στη ρωσική οικονομία, μέσω των οποίων αναλύονται τα αίτια της δημιουργίας του, ενώ ακολουθούν οι δυσμενείς οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις του βλαβερού πληθωρισμού. Στη συνέχεια, παρατίθενται μέτρα καταπολέμησης του πληθωρισμού που διεξάγονται στη Ρωσία. Στο τέλος του δεύτερου κεφαλαίου εξετάζονται οι σχέσεις μεταξύ των δεικτών, δηλαδή η αλληλεπίδραση του πληθωρισμού και της ανεργίας, η οποία αναλύεται μέσω της καμπύλης PhiΠips που δείχνει την αντίστροφη σχέση μεταξύ τους (όταν μειώνεται ο πληθωρισμός αυξάνεται η ανεργία και αντίστροφα), λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ρωσικής οικονομίας. Τέλος, το τρίτο κεφάλαιο περιλαμβάνει ορισμένα συμπεράσματα που αποτελούν σύνοψη και κριτική θεώρηση αυτών που προηγήθηκαν. 6

10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΕΡΓΙΑ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ 1.1. Η έννοια της ανεργίας και οι μορφές της Η έννοια και ο ορισμός της ανεργίας Η ανεργία είναι ένα περίπλοκο και πολυλειτουργικό οικονομικό φαινόμενο, χαρακτηριστικό για κοινωνίες που εφαρμόζουν οικονομίες της αγοράς, όταν ένα μέρος του ενεργού πληθυσμού δεν απασχολείται στην παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, δεν μπορεί να ενταχθεί στην αγορά εργασίας λόγω ανεπάρκειας (απόλυτης ή σχετικής έλλειψης) κατάλληλων θέσεων εργασίας, με αποτέλεσμα την απώλεια του μισθού του ως κύριας πηγής εισοδήματος για τη ζωή του (Σκουτέλης, 1996). Σε μακροοικονομικό επίπεδο η ανεργία σημαίνει πάντα την υποεκμετάλλευση του εργατικού δυναμικού της χώρας ως συντελεστή παραγωγής. Με αυτή την έννοια, η ανεργία ισοδυναμεί με περίσσιες παραγωγικές δυνάμεις (εγκαταστάσεις) ή ανεκμετάλλευτα εδάφη, αλλά, σε αντίθεση με το πλεόνασμα άλλων συντελεστών παραγωγής, η «περίσσια» εργατική δύναμη είναι ένα μόνιμο φαινόμενο σε μία οικονομία της αγοράς (Πετράκη-Κώττη και Κώττης, 2000). Στην οικονομική πραγματικότητα, η ανεργία είναι το πλεόνασμα του εργατικού δυναμικού μιας χώρας επί της ζήτησής του (Kamaeva, 1999). Σε κοινωνικό επίπεδο, η ανεργία, που συνδέεται με την αδυναμία πραγματοποίησης ενός από τα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου - δικαιώματος στην εργασία, εκτιμάται σαφώς αρνητικά. Ακριβώς αυτή τη στάση κρατάει και η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ), η οποία, προκειμένου να επιτευχθεί μία σχεδόν πλήρη απασχόληση, διακηρύττει τις αρχές για μία ενεργή πολιτική στην αγορά εργασίας και συμβάλλει στην αποτελεσματική τους εφαρμογή σε όλο τον κόσμο (Κατσανέβας, 1997). Η πλήρης απασχόληση είναι ο σκοπός, που πρέπει να επιδιώκεται από όλες τις οικονομίες. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί όταν η ζήτηση του εργατικού δυναμικού συμπίπτει με την προσφορά του. Αυτό όμως είναι βραχυχρόνιο φαινόμενο, που συνεχώς διαταράσσεται λόγω αλλαγών στις ανάγκες της κοινωνίας και στη διάρθρωση της παραγωγής (Κορλίρας, 1999). Ένα ορισμένο επίπεδο ανεργίας θεωρείται κανονικό, δικαιολογημένο και ονομάζεται «φυσικό επίπεδο ανεργίας». 7

11 Κριτήρια για την αναγνώριση κάποιου ως ανέργου συνήθως καθορίζονται από το νόμο ή τα κυβερνητικά διατάγματα και μπορεί να διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνεται από τους διεθνείς οργανισμούς (ΔΟΕ και Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης), άνεργοι θεωρούνται τα άτομα, που δεν εργάζονται, είναι διαθέσιμοι να εργαστούν, και βρίσκονται σε αναζήτηση εργασίας κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων εβδομάδων, ή που έχουν ήδη βρει θέση εργασίας, αλλά ακόμη δεν έχουν ξεκινήσει να εργάζονται. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ σύμφωνα με τον νόμο, άνεργοι θεωρούνται τα άτομα, τα οποία: δεν είχαν απασχόληση την τελευταία εβδομάδα έχουν καταβάλει προσπάθειες για να βρουν εργασία τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες (είτε είχαν έρθει απευθείας σε επαφή με τον εργοδότη ή με την Κρατική Υπηρεσία Απασχόλησης, είτε είχαν απευθυνθεί σε φίλους) είχαν την δυνατότητα να εργάζονται κατά την τελευταία εβδομάδα τα άτομα, που έχουν απολυθεί και βρίσκονται σε προσωρινή παύση, ή τα άτομα, που έχουν προσληφθεί στην καινούργια τους δουλειά και θα πρέπει να αρχίσουν να εργάζονται εντός 30 ημερών (Branson and Litvack, 1998). Στην Ιαπωνία, άνεργος θεωρείται κάποιος, που δεν εργάστηκε ούτε μια ώρα κατά τη διάρκεια της τελευταίας εβδομάδας, στη Αγγλία - κάποιος, που δεν έχει εργασία κατά την εβδομάδα της έρευνας, αναζητά εργασία κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας ή δεν μπορεί να βρει εργασία λόγω ασθένειας ή όποιος περιμένει τα αποτελέσματα από τις συνεντεύξεις για πρόσληψη σε κάποια θέση εργασίας (Mankiw, 2000). Η ρωσική νομοθεσία στον τομέα της απασχόλησης ορίζει πως ως άνεργοι αναγνωρίζονται οι ικανοί να εργαστούν πολίτες, στην ηλικία 16 ετών και άνω, οι οποίοι κατά την εξεταζόμενη περίοδο: ^ δεν είχαν εργασία (δηλαδή απασχόληση ως πηγή εισοδήματος) ^ βρίσκονταν σε αναζήτηση εργασίας, π. χ. είχαν έλθει σε επαφή με την κρατική ή ιδιωτική υπηρεσία απασχόλησης, χρησιμοποιούσαν ή είχαν βάλει αγγελίες στον Τύπο, είχαν έρθει απευθείας σε επαφή με τη διοίκηση της επιχείρησης (εργοδότη), χρησιμοποιούσαν τις προσωπικές τους γνωριμίες και άλλα μέσα, είχαν επιχειρήσει να οργανώσουν μία δική τους δουλειά ^ ήταν έτοιμοι να ξεκινήσουν να εργάζονται. Για να θεωρηθεί κάποιος άνεργος στη Ρωσία, θα πρέπει να πληρούνται και οι τρεις από τις παραπάνω υποθέσεις (Plaksa, 2005). 8

12 Στους ανέργους, που είναι καταχωρημένοι στην Κρατική Υπηρεσία Απασχόλησης, ανήκουν τα άτομα, τα οποία δεν έχουν θέση εργασίας, αναζητούν εργασία και ακολουθώντας τις καθορισμένες διαδικασίες έχουν αναγνωριστεί ως άνεργοι στα όργανα της Κρατικής Υπηρεσίας Απασχόλησης (Ostapenko, 2006). Θα πρέπει να τονιστεί, ότι στους ανέργους περιλαμβάνονται όχι μόνο αυτοί που απολύθηκαν για διάφορους λόγους, αλλά και τα πρόσωπα που αποχώρησαν οικιοθελώς από την προηγούμενη θέση εργασίας τους και προσπαθούν να βρουν καινούργια. Η διάρθρωση της ανεργίας ανάλογα με τις αιτίες της περιλαμβάνει τέσσερις κύριες κατηγορίες των εργαζομένων: - αυτοί, που έχασαν την εργασία τους λόγω απόλυσης - αυτοί, που αποχώρησαν οικιοθελώς από την εργασία - αυτοί, που προσήλθαν στην αγορά εργασίας μετά από διακοπή - αυτοί, που προσήλθαν στην αγορά εργασίας για πρώτη φορά. Η ισορροπία ανάμεσα σε αυτές τις κατηγορίες εξαρτάται, πρώτον και κύριον, από την φάση της τρέχουσας οικονομικής περιόδου (Roschin and Razumova, 2000). Αύξηση ή μείωση των οικονομικών δραστηριοτήτων αποτελούν τον κύριο λόγο της αύξησης ή μείωσης της απασχόλησης και της ανεργίας στη χώρα. Η κυκλική ανάπτυξη της οικονομίας, οι άνοδοι και οι πτώσεις της οικονομικής δραστηριότητας, που εναλλάσσονται μεταξύ τους μέσα σε λίγα χρόνια ή δεκάδες χρόνια, οδηγούν σε ορισμένες διακυμάνσεις του αριθμού απασχολουμένων και ανέργων (Σκουτέλης, 1996) Τα είδη της ανεργίας και η εμφάνισή τους στη ρωσική οικονομία Τα είδη της ανεργίας Οι σύγχρονοι οικονομολόγοι εξετάζουν την ανεργία ως φυσικό και αναπόσπαστο μέρος της οικονομίας της αγοράς. Για αυτό το λόγο δίνεται μεγάλη προσοχή στην ανάλυση των ειδών ανεργίας. Γραφικά αυτό μπορεί να απεικονιστεί με τον εξής τρόπο (Θεοχαράκης, 2005): 9

13 Σχήμα 1.1.: Οι μορφές της ανεργίας (Πηγή: Θεοχαράκης, 2005, σελ. 82) Ο βαθμός της ανεργίας χαρακτηρίζεται από δύο δείκτες, οι οποίοι αλληλοσυμπληρώνονται. Οι δείκτες αυτοί είναι το ποσοστό της ανεργίας και η διάρκειά της. Ο δείκτης του ποσοστού της ανεργίας χρησιμοποιείται για τη καταμέτρηση της στην χώρα και υπολογίζεται ως το ποσοστό των επίσημα καταγεγραμμένων ανέργων προς τον αριθμό των απασχολουμένων στην παραγωγή (Πουρναράκης και Κιντής, 1995). 1998). Η διάρκεια της ανεργίας χαρακτηρίζει τον μέσο χρόνο διακοπής εργασίας (Χολέβας, 10

14 Διάρκεια ανεργίας Βραχυχρόνια Διαρκής Μακροχρόνια Συνεχής Μέχρι 4 μήνες 4-8 μήνες 8-18 μήνες Πάνω από 18 μήνες Όλες οι μορφές της ανεργίας μπορούν να καταταχθούν σε δύο ομάδες - κανονική ανεργία (φυσικό ποσοστό ανεργίας) και ακούσια (μη εθελοντική). Η κανονική ανεργία περιλαμβάνει εκείνες τις μορφές, οι οποίες είναι ανεξάλειπτες και μακροπρόθεσμα συμβάλουν στην ισορροπία στην αγορά εργασίας η μη εθελοντική ανεργία περιλαμβάνει τις υπόλοιπες μορφές της και αυξάνει το συνολικό επίπεδο της ανεργίας (Borisov, 2005). Το φυσικό ποσοστό ανεργίας - είναι το ποσοστό, που, με ορισμένη δομή της ζήτησης και της προσφοράς στην οικονομία, διατηρεί στο ίδιο επίπεδο τον πραγματικό μισθό και στις συνθήκες αναιμικής έως μηδενικής αύξησης παραγωγικότητας, κρατά αμετάβλητο το γενικό επίπεδο των τιμών (Αγαπητός, 2002). Η κανονική ανεργία διαχωρίζεται σε διάφορες μορφές: ανεργία τριβής, εθελοντική και θεσμική ανεργία. Η ανεργία τριβής είναι η μορφή της ανεργίας, που προκαλείται από επανειλημμένες αλλαγές στην κατανομή του εργατικού δυναμικού μεταξύ των τομέων και των κλάδων παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών. Οι αλλαγές αυτές διαφοροποιούν τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας για συγκεκριμένα προσόντα, γνώσεις, δεξιότητες. Ως συνέπεια, ο εργοδότης δεν βρίσκει τον κατάλληλο εργαζόμενο, και ο εργαζόμενος τον εργοδότη, μολονότι ο εργαζόμενος παραμένει εξειδικευμένος και με επαρκή προσόντα, τα οποία όμως δεν απαιτούνται πλέον στην αγορά εργασίας. Την ανεργία τριβής σήμερα την θεωρούν εκείνη την τιμή, που πληρώνει η κοινωνία για τη διατήρηση της οικονομικής αποτελεσματικότητας και τη συνεχή ανανέωση της παραγωγής, ώστε να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των καταναλωτών. Το βασικό στοιχείο αυτής της μορφής ανεργίας είναι η μικρή της διάρκεια. Και για αυτό η ανεργία τριβής είναι ένα φαινόμενο, το οποίο όχι μόνο δεν είναι δυνατόν να εξαλειφτεί, αλλά και κάτι τέτοιο θα ήταν άσκοπο (Σκουτέλης, 1996). Η επόμενη μορφή της κανονικής ανεργίας είναι η εθελοντική. Με την καθαρά σημασιολογική έννοια αυτού του όρου, η ανεργία τριβής έχει και αυτή, κατά κανόνα, εθελοντικό χαρακτήρα. Ωστόσο, όταν μιλάμε για εθελοντική ανεργία ως μια μορφή του φυσικού ποσοστού ανεργίας, εννοούμε εκείνη την κατηγορία ανέργων, ικανών να εργαστούν ατόμων, που λόγω της ψυχολογικής τους αντίληψης ή για άλλους λόγους δεν θέλουν να 11

15 εργάζονται. Η εθελοντική ανεργία δημιουργείται ως αποτέλεσμα των οικιοθελών αποχωρήσεων των εργαζομένων από την εργασία, κυρίως για προσωπικούς λόγους. Μπορεί να είναι οι εργαζόμενοι που δεν είναι ικανοποιημένοι από το ύψος της αμοιβής τους, τις συνθήκες εργασίας ή να έχουν άλλους λόγους, για τους οποίους ο εργαζόμενος αποχωρεί από την εργασία ακόμα και όταν ο εργοδότης του δεν συμφωνεί με αυτό (Inshakovskij, 2002). Μια άλλη μορφή της κανονικής ανεργίας είναι η θεσμική. Η ανεργία αυτή προκαλείται από την λειτουργία των υποδομών της αγοράς εργασίας, καθώς και από τους παράγοντες που διαμορφώνουν την προσφορά και την ζήτηση στην αγορά αυτή. Ένα σχετικά υψηλό επίδομα ανεργίας μπορεί να προκαλέσει την μεγαλύτερη παράταση του διαστήματος αναζήτησης εργασίας, κάτι που προκαλεί αισθητές επιπτώσεις στην προσφορά εργασίας. Αργότερα αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ως αποτέλεσμα προσαρμογής στην ανεργία, όταν οι άνθρωποι, που έχουν «γευτεί» την αργοσχολία, συνοδευόμενη από τις παροχές του επιδόματος ανεργίας, στο μέλλον συχνά από καιρού εις καιρόν καταφεύγουν σε αυτή τη πηγή του εισοδήματος (Agapova, 1999). Ορισμένες επιπτώσεις στην ανεργία έχει και το σύστημα εξασφάλισης του εγγυημένου ελαχίστου μισθού, το οποίο έχει αρνητικά αντίκτυπα στην ευελιξία της αγοράς εργασίας. Από τη μία πλευρά, το εγγυημένο ελάχιστο ύψος των μισθών αποτρέπει την απασχόληση με χαμηλότερη αμοιβή, κάτι που συμβάλλει στην αύξηση της ανεργίας. Από την άλλη πλευρά, το ελάχιστο αυτό έχει θετικό αντίκτυπο στον περιορισμό των επισφαλών επιχειρήσεων, καθώς και, καθορίζοντας την ελάχιστη επιτρεπόμενη τιμή για εργασία, το κράτος καθορίζει με έμμεσο τρόπο το κατώτατο όριο της αποδοτικότητας των επιχειρήσεων, οι οποίες δεν πρέπει να πραγματοποιούν κέρδη μειώνοντας το κόστος ενός από τους συντελεστές παραγωγής - το κόστος της εργασίας. Προς την κατεύθυνση της μείωσης της προσφοράς εργασίας ενεργούν και τα υψηλά ποσοστά του φόρου εισοδήματος, ο οποίος μειώνει σημαντικά το ύψος του εισοδήματος που απομένει στον εργαζόμενο. Αυτό με την σειρά του μειώνει το ενδιαφέρον των μισθωτών να προσφέρουν τις εργασίες τους. Η θεσμική ανεργία περιλαμβάνει και τη λεγόμενη μηαπασχόληση του εργατικού δυναμικού, που συνδέεται με την ελαττωματική λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων, τα οποία ασχολούνται με την επιτήρηση του ποσοστού και τη διάρθρωση των διαθέσιμων θέσεων εργασίας, καθώς και του ελεύθερου εργατικού δυναμικού (Bulatov, 2003). Ένα άλλο είδος ανεργίας είναι η λεγόμενη ακούσια ανεργία, που επιβάλλεται ή καθορίζεται από τις μεταβολές στη βιομηχανική δραστηριότητα, συνδεόμενες με την 12

16 τεχνολογική επανάσταση, τις εξελίξεις στην κλαδική δομή της εθνικής παραγωγής, τις αλλαγές στην γεωγραφική εξάπλωση παραγωγικών δυνάμεων. Ανάλογα με αυτές τις διαδικασίες διαχωρίζουν τρεις μορφές μη εθελοντικής ανεργίας: τεχνολογική, διαρθρωτική και περιφερειακή ^ί^ούυν, 2005). Η τεχνολογική ανεργία είναι ιδιαίτερα αισθητή στις χώρες όπου η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος συνδυάζεται με υψηλά εισοδήματα. Η ανεργία αυτή συνεπάγεται με τους τεχνολογικούς κανόνες λειτουργίας παραγωγής, που έρχονται να αντικαταστήσουν ο ένας τον άλλον, και οι κυριότεροι των οποίων είναι η μηχανοργάνωση, η εκμηχάνιση και η αυτοματοποίηση. Αυτή η μορφή της ανεργίας ανήκει στις πιο σύγχρονες μορφές μείωσης απασχόλησης εργατικού δυναμικού και συνδέεται με την εισαγωγή των τεχνολογιών που χρησιμοποιούν ελάχιστους ανθρώπους ή που δεν τους χρησιμοποιούν καθόλου, βασιζόμενες στον ηλεκτρονικό εξοπλισμό και σε τεχνικά μέσα. Οι τεχνολογικές καινοτομίες καθιστούν αναξιόπιστες ακόμη και τις θέσεις εργασίας, που είναι επικεντρωμένες στους πιο σύγχρονους τομείς της οικονομίας. Οι πληροφοριακές τεχνολογίες αλλάζουν ριζικά και την ίδια την έννοια «θέση εργασίας». Για παράδειγμα, η εξάπλωση των προσωπικών υπολογιστών, συνδεδεμένων σε ολοκληρωμένα συστήματα επικοινωνιών, οδηγεί σε αύξηση της κατ οίκον απασχόλησης. Είναι σαφές ότι μειώνεται αισθητά το κόστος, που συνδέεται με τη δημιουργία μιας θέσης εργασίας, ενώ αυξάνεται η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων καταπολέμησης της μη-εθελοντικής ανεργίας. Δεν αποκλείεται η μηχανοργάνωση αφενός να συμβάλει στην τεχνολογική μετατροπή της οικονομίας, αφετέρου να βοηθήσει να αυξηθεί ο αριθμός των κενών και των ξαναδημιουργημένων θέσεων εργασίας. Επιπλέον, οι σύγχρονες τεχνολογίες συμβάλουν στην αναβάθμιση των υπηρεσιών απασχόλησης, βελτιώνοντας την ποιότητα των πληροφοριών σχετικά με τις κενές θέσεις εργασίας, που επίσης οδηγεί στην μείωση της διάρκειας και του βαθμού της ανεργίας (Πετράκη-Κώττη και Κώττης, 2000). Η διαρθρωτική ανεργία είναι η ανεργία που προκαλείται από σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές στην οικονομία, όταν η κοινωνία ξεφορτώνεται τις απαρχαιωμένες επιχειρήσεις, τομείς, μερικές φορές ακόμη και ολόκληρους κλάδους, φαινόμενο το οποίο συνεπάγεται την εξαφάνιση του μεγάλου αριθμού θέσεων απασχόλησης για τους ανθρώπους, που εργάζονταν σε αυτές. Η διαρθρωτική ανεργία είναι αναπόφευκτη. Αυτή η μορφή της ανεργίας συνοδεύεται από σκληρή αντίσταση των συνδικάτων, που προσπαθούν να διασώσουν τις θέσεις εργασίας, να παρατείνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τις συλλογικές συμβάσεις κ.ο.κ. Οι ενέργειες αυτές των συνδικαλιστικών οργανώσεων μεγαλώνουν την αδράνεια στην αγορά εργασίας, αλλά 13

17 δεν επιλύουν το πρόβλημα. Η κοινωνική προστασία των ατόμων που έχουν επηρεαστεί από τη διαρθρωτική ανεργία, η μέγιστη δυνατή μείωση της διάρκειάς της βρίσκονται συνήθως στο επίκεντρο της δημόσιας πολιτικής απασχόλησης (Πουρναράκης και Κιντής, 1995). Η διάκριση ανάμεσα σε διαρθρωτική ανεργία και ανεργία τριβής είναι αρκετά απροσδιόριστη. Η σημαντική διαφορά είναι ότι οι εργαζόμενοι που έχουν χάσει τη δουλεία τους λόγω της ανεργίας τριβής έχουν τις δεξιότητες, που μπορούν να τις «πουλήσουν», ενώ στην διαρθρωτική ανεργία οι άνεργοι δεν μπορούν αρχίσουν να εργάζονται χωρίς επανεκπαίδευση. Η ανεργία τριβής έχει περισσότερο βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα, ενώ η διαρθρωτική ανεργία είναι περισσότερο μακροπρόθεσμη και, επομένως, θεωρείται ότι αποτελεί ένα πιο σοβαρό πρόβλημα. Η σύνθεση των ανέργων στην διαρθρωτική ανεργία είναι πιο σταθερή, κάτι που μπορεί να επιφέρει τον σχηματισμό ομάδων σύγκρουσης, οι οποίες επιδεινώνουν την κοινωνικο -πολιτική κατάσταση στη χώρα, αντιθέτως με την εθελοντική ανεργία τριβής, η διαρθρωτική ανεργία πάντα έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα (Chepurin, 2005). H περιφερειακή ανεργία σχετίζεται με ένα ευρύ φάσμα παραγόντων ιστορικής, δημογραφικής, πολιτιστικο-εθνικής και κοινωνικο-ψυχολογικής φύσεως. Για το λόγο αυτό, για την αντιμετώπισή της θα πρέπει να υπάρχει στενή συνεργασία των τοπικών διοικητικών, εθνικών και κρατικών αρχών με τις κεντρικές, ομοσπονδιακές αρχές, χωρίς να αποκλείεται η συνεργασία με τις κυβερνήσεις γειτονικών κρατών (Mikloshevskaya and Holopov, 2000). Μια ιδιαίτερη θέση στη δομή της μη-εθελοντικής ανεργίας κατέχει η συγκαλυμμένη ανεργία, που χαρακτηρίζεται από την ημιαπασχόληση κατά τη διάρκεια της εργάσιμης ημέρας, εβδομάδας, μήνα, έτους εργασίας. Η ανεργία αυτή περιλαμβάνει εκείνο το μέρος του απασχολούμενου εργατικού δυναμικού, που πραγματοποιεί έναν εμφανώς μειωμένο όγκο εργασιών (Iochin, 2004). Ένα άλλο είδος ανεργίας είναι η εποχιακή ανεργία. Το είδος αυτό της ανεργίας προέρχεται από τους φυσικούς παράγοντες, εύκολα προβλέπεται και αναμένεται λόγω της κυκλικής του φύσεως. Η ανεργία αυτή είναι συνδεδεμένη με διαφορετικούς όγκους παραγωγής, που εκτελούνται από ορισμένες βιομηχανίες σε διάφορες χρονικές περιόδους, δηλαδή τους μερικούς μήνες η ζήτηση για εργατικό δυναμικό στους τομείς αυτούς αυξάνεται (και, κατά συνέπεια, μειώνεται η ανεργία), τους άλλους μήνες η ζήτηση μειώνεται (και η ανεργία αυξάνεται) (Δεδουσόπουλος, 2000). Ίσως, μόνο η εποχιακή ανεργία θεωρείται φυσική και κανονική, τόσο στις αναπτυγμένες χώρες, όσο και στη Ρωσία. Αυτό το είδος της ανεργίας είναι χαρακτηριστικό για 14

18 τουριστικές επιχειρήσεις, γεωργία, ορισμένες χειροτεχνίες (συλλογή καρπών, κυνήγι, αλιεία, ξυλεμπόριο), κατασκευαστικές επιχειρήσεις. Στην περίπτωση αυτής της ανεργίας, ορισμένοι εργαζόμενοι, αλλά ακόμη και ολόκληρες επιχειρήσεις συμβαίνει να εργάζονται εντατικά αρκετές εβδομάδες ή μήνες τον χρόνο, μειώνοντας σημαντικά τις δραστηριότητές τους τον υπόλοιπο χρόνο. Την περίοδο της εντατικής εργασίας γίνονται οι μαζικές προσλήψεις, και κατά τη διάρκεια της περιόδου αδράνειας - οι μαζικές απολύσεις. Αυτό το είδος της ανεργίας σε κάποια ορισμένα χαρακτηριστικά μοιάζει στην κυκλική ανεργία, σε κάποια άλλα στην ανεργία τριβής, γιατί όπως και η τελευταία η εποχιακή ανεργία είναι εθελοντική. Η εποχιακή ανεργία αποτελεί πραγματικό πρόβλημα μόνο σε εκείνες τις περιφέρειες, όπου επικρατούν τα παραπάνω είδη της οικονομικής δραστηριότητας. Οι προβλέψεις για τους δείκτες εποχιακής ανεργίας μπορούν να μετρηθούν με μεγάλη ακρίβεια, δεδομένου ότι η ανεργία αυτή επαναλαμβάνεται από έτος σε έτος, και, συνεπώς, υπάρχει δυνατότητα οι εργαζόμενοι και το κράτος να προετοιμαστούν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αυτή προκαλεί ^ ί^ Λ υ ν, 2005). Μία από τις μορφές της ανεργίας αποτελεί και η μερική απασχόληση, που είναι ένα αποτέλεσμα της μειωμένης ζήτησης για προϊόντα της επιχείρησης. Στην περίπτωση αυτή υπάρχουν δύο πιθανές επιλογές για την συμπεριφορά του επιχειρηματία: είτε θα κρατήσει μόνο ένα μέρος του προσωπικού του με πλήρη απασχόληση, και το άλλο μέρος θα απολυθεί, είτε χωρίς να πραγματοποιεί απολύσεις δίνει την ευκαιρία να εργάζονται όλοι οι απασχολούμενοι, αλλά λιγότερες εργάσιμες ώρες, κάτι που οδηγεί σε μία μερική ανεργία (ΙοοΜη, 2004). Η συνεχής μακροχρόνια ανεργία περιλαμβάνει εκείνο το μέρος του ενεργού πληθυσμού, που έχει χάσει εργασία, έχει χάσει το δικαίωμα να λαμβάνει το επίδομα ανεργίας, έχει απελπιστεί από τις αποτυχημένες προσπάθειες να βρουν μία θέση εργασίας, έχουν ήδη προσαρμοστεί στην συγκεκριμένη κατάσταση και έχει χάσει κάθε ενδιαφέρον στην ενεργή εργασιακή δραστηριότητα. Η ανεργία αυτή μπορεί να χαρακτηριστεί και από την έλλειψη της δυνατότητας να βρουν εργασία οι άνεργοι στις περιφέρειες, που πλήττονται από την οικονομική ύφεση, όταν ακόμη και ο συνολικός αριθμός των κενών θέσεων εργασίας είναι μικρότερος από τον αριθμό των ανέργων (Ο^ΗοοΜνοή 2005). Μία ξεχωριστή σημασία έχει η κυκλική ανεργία, η οποία είναι προκαθορισμένη από την κυκλική φύση της δημόσιας αναπαραγωγής και εμφανίζεται σε φάση ύφεσης της παραγωγή ή σε περίοδο οικονομικής κρίσης. Οι διακυμάνσεις του επιπέδου της απασχόλησης εξαρτώνται από εκείνη τη φάση που περνά η οικονομία: σε φάση ανάπτυξης η απασχόληση αυξάνεται, σε 15

19 φάση πτώσης της οικονομικής δραστηριότητας - μειώνεται απότομα, σε φάση ύφεσης διατηρείται σε χαμηλό επίπεδο και σε φάση ανάκαμψης αρχίζει η εντατική της «απορρόφηση». Το επίπεδο της κυκλικής ανεργίας στη χώρα καθορίζει το φυσικό ποσοστό της ανεργίας. Η ύπαρξη ή μη της κυκλικής ανεργίας στη χώρα ορίζει το φυσικό ποσοστό ανεργίας, όταν δεν υπάρχει η κυκλική ανεργία η απασχόληση ορίζεται ως πλήρης (Δεδουσόπουλος, 2000). Η πλήρης απασχόληση του ενεργού πληθυσμού είναι το αντίθετο της ανεργίας. Μία τέτοια απασχόληση σημαίνει την εκπλήρωση κάποιων ορισμένων δραστηριοτήτων ή άλλων καθηκόντων από τον πληθυσμό, που του επιτρέπουν να βρίσκει πόρους για να καλύψει τις ανάγκες του. Από θεωρητική άποψη, η πλήρης απασχόληση δεν είναι δυνατή, γιατί η εξάλειψη της ανεργίας τριβής και της διαρθρωτικής ανεργίας ισοδυναμεί με το τέλος της ανάπτυξης και γενικά την διακοπή της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας. Για το λόγο αυτό, το συνολικό επίπεδο αυτών των δύο ειδών ανεργίας θεωρείται φόντο του φυσικού ποσοστού ανεργίας. Σχεδόν σε όλες τις παγκόσμιες οικονομίες η απασχόληση θεωρείται πλήρης, αν οι άνεργοι αποτελούν μέχρι 4-5% του συνολικού αριθμού ενεργού πληθυσμού. Στην περίπτωση αυτή, ένα τέτοιο επίπεδο ανεργίας σημαίνει, πως η κυκλική ανεργία επιφέρει σημαντικές οικονομικές απώλειες για την κοινωνία (ΌΗορυτίπ, 2005) Οι μορφές της ανεργίας στην ρωσική οικονομία Η ανεργία στη Ρωσία εμφανίζεται με τις μορφές της τεχνολογικής, διαρθρωτικής και περιφερειακής ανεργίας. Σχετικά με τη διαρθρωτική ανεργία, η ιδιαιτερότητα της ρωσικής οικονομίας εντοπίζεται στο ότι οι διαρθρωτικές αλλαγές στην οικονομία σπάνια συνδέονται με τις τεχνολογικές αλλαγές (με εξαίρεση την καθολική μηχανοργάνωση πολλών διαχειριστικών και τραπεζικών συστημάτων, που απαιτεί, κατά κανόνα, όχι την επανεκπαίδευση, αλλά μόλις κάποιες επιπλέον δεξιότητες). Οι διαρθρωτικές μεταβολές στη Ρωσία είναι μία αντικατάσταση των οικονομικά αναποτελεσματικών, ή «μη εμπορικών», τομέων δραστηριότητας με άλλους, ιδιαίτερα κερδοφόρους ή αποδοτικούς. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο πυρήνας της διαρθρωτικής ανεργίας αποτελείται από τους ανθρώπους όχι με τα ξεπερασμένα επαγγέλματα, αλλά με τις απαρχαιωμένες μεθόδους εργασίας και τον τρόπο σκέψης. Όταν μιλάμε για διαρθρωτικές αλλαγές στη ρωσική οικονομία και τη διαρθρωτική ανεργία, αναφέρεται συχνά η μετατροπή του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος Ρωσίας. Είναι αλήθεια ότι το ΣΒΣ είναι ένας από τους μεγαλύτερους «προμηθευτές» ανέργων στην ρωσική αγορά εργασίας. Αλλά μπορούμε να θεωρούμε αυτή την ανεργία διαρθρωτική, και, κατά συνέπεια, «φυσική» για τη ρωσική 16

20 οικονομία; Από την μία πλευρά, η ύπαρξη των πολλών βιομηχανιών άμυνας δεν συμβαδίζουν με το σύστημα της οικονομίας της αγοράς, αποσπώντας ένα τεράστιο μέρος του εθνικού εισοδήματος και χωρίς να παράγουν κάποια προϊόντα, που θα μπορούσαν αργότερα να χρησιμοποιηθούν για την προσωπική ή βιομηχανική κατανάλωση. Υπό αυτή την έννοια, η μετατροπή του ΣΒΣ είναι πράγματι μία διαρθρωτική αλλαγή. Από την άλλη πλευρά, παρά τις προσπάθειες της πραγματικής μετατροπής (μεταστροφή στην παραγωγή καταναλωτικών προϊόντων), το παλαιό ΣΒΣ δεν μπόρεσε ποτέ να ανταποκριθεί στις ανάγκες ανάπτυξης της οικονομίας, χάνοντας σταδιακά τις στάσεις του (με εξαίρεση την παραγωγή των παγκοσμίως ανταγωνιστικών στρατιωτικών προϊόντων). Από αυτή την άποψη, η μετατροπή του ΣΒΣ δεν είναι διαρθρωτική αλλαγή, αλλά στασιμότητα, ύφεση, «σήψη» ενός ολόκληρου κλάδου παραγωγής (Breev 2005, Plaksa 2005). Η ανεργία τριβής εμφανίζεται επίσης στη Ρωσία, αλλά σε ειδικές μορφές, οι οποίες τονίζουν πως είναι αναγκαστική, και όχι προαιρετική. Πρώτον, η πολύ γνωστή διατύπωση «αποχώρησε οικιοθελώς» στη Ρωσία πολύ συχνά δεν προκύπτει ως αποτέλεσμα ελεύθερης επιλογής, αλλά κρύβει έναν εξαναγκασμό. Δεύτερον, αυτοί που αποφασίζουν να αλλάξουν θέση εργασίας, κατά κανόνα, δεν παραιτούνται από την παλιά τους εργασία, χωρίς να ανιχνεύσουν άλλες επιλογές και χωρίς την προκαταβολική συμφωνία με το νέο εργοδότη μόνο εκείνα τα άτομα, που για κάποιο λόγο δεν έχουν προσληφθεί σε άλλη θέση εργασίας, αποτελούν στη Ρωσία τον πυρήνα της ανεργίας τριβής, επειδή επιστρέφουν συχνά στον προηγούμενο τόπο εργασίας. Τρίτον, η ανεργία τριβής συχνά δεν καταγράφεται στη Ρωσία, γιατί μία διακοπή διάρκειας 1-2 μήνες δεν εκλαμβάνεται από τους εργαζομένους ως λόγος να καταφύγουν στην υπηρεσία απασχόλησης. Έτσι, σε ό,τι αφορά την ρωσική ανεργία τριβής, μπορούμε να μιλάμε μόνο για την αναγκαστική ανεργία, που προκαλείται όχι τόσο από την επιθυμία των εργαζομένων, όσο από τις οικονομικές συνθήκες (Vechkanov and Vechkanova, 2006). Η ανεργία τριβής καταγράφεται από την Κρατική Στατιστική Υπηρεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας από το 1992 με τη μορφή των δεικτών του μέσου χρόνου αναζήτησης εργασίας, του αριθμού αποχωρήσεων προσωπικού, του συνολικού χρόνου ανανέωσης εργατικού δυναμικού (Rajsberg and Starodubtseva, 2000). 17

21 Κατάσταση της αγοράς εργασίας στη σύγχρονη Ρωσία Η αγορά εργασίας είναι ένα σύστημα των κοινωνικών σχέσεων με συμφερόντων των εργοδοτών και των μισθωτών. συμβιβασμό Η αγορά εργασίας αποτελεί ένα από τα πιο περίπλοκα στοιχεία στην οικονομία της αγοράς. Η ύφανση των ενδιαφερόντων του εργαζομένου και εργοδότη κατά την πρόσληψη και απόλυση, οι κυκλικές αλλαγές της οικονομίας, το επίπεδο της επενδυτικής δραστηριότητας, το ύψος των εργατικών εισοδημάτων του πληθυσμού, οι καθιερωμένες παραδόσεις στον τομέα της απασχόλησης, η ιδιαιτερότητα της εθνικής συμπεριφοράς και άλλοι παράγοντες έχουν σημαντικές επιπτώσεις στον όγκο και στην διάρθρωση της προσφοράς και της ζήτησης στην αγορά εργασίας. Για αυτό οι αγορές εργασίας έχουν έντονα εθνικά χαρακτηριστικά. Η αγορά εργασίας μπορεί να οριστεί ως κοινωνικο-οικονομικό σύστημα σχέσεων μεταξύ των «ιδιοκτητών» εργατικής δύναμης, που χρειάζονται την μισθωμένη εργασία, και των ιδιοκτητών εργαλείων παραγωγής, που αναζητούν μισθωμένο εργατικό δυναμικό, για να το χρησιμοποιήσουν στην παραγωγή, την λειτουργία της και αναπαραγωγή, καθώς επίσης και στην διανομή και την αναδιανομή, παροχή θέσεων εργασίας (Κατσανέβας, 1997). Μία ανεπτυγμένη αγορά εργασίας επιτρέπει την όσο δυνατόν πλήρη και αποτελεσματική χρήση του υλικού, επιστημονικού και ανθρώπινου δυναμικού της χώρας, βοηθάει να ξεπεραστούν οι επικρατούσες διαμορφώσεις στον τομέα της απασχόλησης, να ρυθμίζονται τα προβλήματα της ανεργίας (Πατσουράτης, 2002). Η αγορά εργασίας στη Ρωσία χαρακτηρίζεται σήμερα από τα ακόλουθα φαινόμενα (Κα^ύΠη, 2010): > μεταβολές στην δομή της απασχόλησης, την ανακατανομή της στον τομέα υπηρεσιών, όπου εργάζονται πάνω από τους μισούς απασχολούμενους, και τον ιδιωτικό τομέα - 37% απασχολούμενων. Εκτός του δημόσιου τομέα εργάζεται 63% απασχολούμενων > υψηλή συγκέντρωση απασχολούμενων στις μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις (67% όλων των απασχολούμενων) > υψηλή κινητικότητα του εργατικού δυναμικού (η αναλογία του συνόλου των αποχωρήσεων και των προσλήψεων στην εργασία προς το μέσο ετήσιο αριθμό απασχολούμενων υπερβαίνει το 30%, ωστόσο η κινητικότητα για εργασιακούς λόγους είναι σχετικά χαμηλή - 20% από όλους τους μετανάστες) 18

22 > διαφορά μεταξύ της αύξησης και της διαφοροποίησης των πραγματικά δεδουλευμένων μισθών και της διαφοροποίησης της παραγωγικότητας > επικράτηση των συγκαλυμμένων διαδικασιών πάνω από τις ανοικτές (άδειες άνευ αποδοχών ή εν μέρει άδειες μετ'αποδοχών, αναγκαστικές μεταφορές σε μερική απασχόληση, καθυστερήσεις στην καταβολή των μισθών, υποαπασχόληση εις βάρος του κανονικού ωραρίου) > ενεργοποίηση αποχωρήσεων λόγω της μείωσης του αριθμού των εργαζομένων (μέχρι σήμερα λιγότερο από 10% των αιτιών ανεργίας) > αύξηση της μέσης διάρκειας ανεργίας. Η ρωσική αγορά εργασίας έχει μία σειρά από ορισμένες σημαντικές ιδιαιτερότητες. Πρώτον, την χαρακτηρίζει η εξαιρετικά άνιση τοποθέτηση εργατικού δυναμικού. Η Βόρεια Ρωσία, που καλύπτει τα 2/3 της επικράτειάς της, είναι μια ζώνη ξεχωριστών οικισμών. Εδώ είναι συγκεντρωμένο μόνο το 1/5 του ρωσικού πληθυσμού, που διαμένουν σε κατοικήσιμες περιοχές, απομακρυσμένες η μία από την άλλη και που βρίσκονται διάσπαρτα σε όλη την τεράστια έκταση εδάφους. Το ευρωπαϊκό μέρος της Ρωσίας είναι μία πυκνοκατοικημένη ζώνη, όπου είναι συγκεντρωμένο το 93% του πληθυσμού. Δεύτερον, η ρωσική αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από πολύ χαμηλή κινητικότητα του εργατικού δυναμικού. Αφενός, αυτό εξηγείται από τις σημαντικές αποστάσεις μεταξύ των κέντρων οικονομικής ζωής, αφετέρου, από τη φτώχεια των ανθρώπων. Επιπλέον, δεν υπάρχουν κατάλληλες συνθήκες για τις μετακινήσεις του ενεργού πληθυσμού (για παράδειγμα, δεν έχει αναπτυχθεί ακόμα μια ολοκληρωμένη αγορά ακινήτων, δεν έχουνε ξεπεραστεί οι διοικητικοί περιορισμοί για την μετακίνηση και τα λοιπά). Τρίτον, πολύ ιδιόμορφη είναι η ποιοτική σύνθεση του εργατικού δυναμικού της χώρας. Από τη μία πλευρά, την χαρακτηρίζει ένα πολύ χαμηλό επίπεδο εργατικής πειθαρχίας και οι αρνητικές στάσεις, από την άλλη - ένα πολύ υψηλό επίπεδο μόρφωσης. Το ποσοστό των μορφωμένων ενηλίκων στη Ρωσία αποτελεί 99,6% και είναι ένα από τα υψηλότερα στον κόσμο, πτυχίο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έχει το 95% του πληθυσμού. Συγκριτικά, το ποσοστό αυτό για την Γερμανία, χώρα με το υψηλότερο επίπεδο μόρφωσης στην ΕΕ, είναι 78%, για την Βρετανία - 76%, την Ισπανία - 30%, την Πορτογαλία - λιγότερο από 20% (Λ8ίαπίπα, 2010). Σήμερα η αγορά εργασίας στη Ρωσία δεν είναι ισορροπημένη. Οι περισσότερες περιοχές της χώρας έχουν «περίσσιες» κενές θέσεις εργασίας. Σε ορισμένες περιοχές και περιφέρειες της Ρωσίας η προσφορά εργασίας είναι πολύ μεγαλύτερη από τη ζήτησή της 19

23 (Ιβάνοβο, Τούλα, Αρχάνγκελσκ, Ταμπόβ, Ουντμουρτία, Μπουράτια, Καλμίκια, Νταγκεστάν). Την ίδια στιγμή όμως, στις περιοχές της βόρειας Ρωσίας εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη εργατικού δυναμικού, ειδικά του εξειδικευμένου. Υπάρχει επίσης ανικανοποίητη ζήτηση για κάποια ορισμένα επαγγέλματα ταυτόχρονα με την αυξανόμενη ανεργία στις περισσότερες επαγγελματικές κατηγορίες εργατικού δυναμικού (Breev, 2005). Μετά το 2005, όταν στο εργατικό δυναμικό προστέθηκαν άτομα, που είχαν γεννηθεί στην περίοδο χαμηλής γεννησιμότητας της δεκαετίας του 90, σημειώνεται όχι μόνο ποσοτική μείωση της απασχόλησης, αλλά και η ποιοτική της αλλοίωση, που προέκυψε ως αποτέλεσμα γήρανσης του οικονομικά ενεργού πληθυσμού. Σύμφωνα με το κριτήριο του ΟΗΕ, ένας πληθυσμός θεωρείται δημογραφικά γερασμένος, εάν το ποσοστό των ατόμων στην ηλικία 60 ετών και άνω είναι 12%. Το ποσοστό αυτό για τη Ρωσία είναι σχεδόν 17%. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, ήδη τα επόμενα χρόνια στη Ρωσία αναμένεται έλλειμμα εργατικού δυναμικού από 5 έως 7 εκατομμύρια άτομα (Solovej, 2011). Η δημογραφική κατάσταση στη Ρωσία σήμερα εκτιμάται ως δυσμενής: παρατηρείται σταδιακή απώλεια πληθυσμού, υφίσταται η διαδικασία της γήρανσής του, μειώνεται η μέση διάρκεια ζωής. Η υπογεννητικότητα στη Ρωσία παρουσιάστηκε το 1992 και συνεχίζεται μέχρι και σήμερα. Η μέση διάρκεια ζωής των ρώσων σήμερα είναι 65 έτη. Στις τριτοκοσμικές χώρες ο δείκτης αυτός είναι 62 έτη, στις ανεπτυγμένες Η προβλεπόμενη διάρκεια ζωής για τους άνδρες είναι κατά 12 χρόνια μικρότερη από αυτή της γυναίκας. Με βάσει τα στοιχεία που δίνονται από τον ΟΗΕ, μία τόσο μεγάλη διαφορά δεν υπάρχει σε καμία από τις ανεπτυγμένες χώρες (στην Ιαπωνία είναι 6 χρόνια, στις ΗΠΑ και την Ισπανία - 7, στην Αγγλία, Σουηδία και Ελλάδα - μόλις 5 χρόνια) (Kovalyov, 2009). Παρόλα αυτά, ο αριθμός του οικονομικά ενεργού πληθυσμού τα τελευταία χρόνια αυξάνεται συνεχώς. Από τα 72,7 εκ. το έτος 2000 έχει φτάσει στα 75,4 εκ. ή περίπου 50% του συνολικού πληθυσμού της χώρας για το έτος

24 Πίνακας 1.1. Οικονομικά ενεργός πληθυσμός στην Ρωσική Ομοσπονδία ΕΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ (χιλ. άτομα) , , , , , , , , , , ,9 (Πηγή: Ρωσική Στατιστική Υπηρεσία) Ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός αποτελείται από 51,8% των ανδρών και 48,2% των γυναικών. Ο αριθμός των απασχολούμενων το 2010 ανήλθε σε 69,8 εκατ. άτομα (93% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού), ενώ το 2000 ήταν μόλις 65.1 εκ. άτομα. Πίνακας 1.2. Αριθμός απασχολουμένων στην παραγωγή στην Ρωσική Ομοσπονδία ΕΤΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ (χιλ. άτομα) , , , , , , , , , , ,6 (Πηγή: Ρωσική Στατιστική Υπηρεσία) 21

25 1.2. Οι ιδιαιτερότητες της ανεργίας στη Ρωσία, τα αίτια και οι συνέπειες της Τα αίτια της ανεργίας στη Ρωσία1 Η αποτελεσματικότητα καταπολέμησης της ανεργίας εξαρτάται άμεσα από την αντιμετώπιση των αιτιών της. Υπάρχουν ορισμένες βασικές θεωρητικές κατευθύνσεις, που εξηγούν το φαινόμενο της ανεργίας: κλασική θεωρία (κυριαρχούσε μεταξύ των οικονομολόγων την δεκαετία του 30 μέχρι την εμφάνιση της κεϋνσιανής θεωρίας), μαρξιστική, κεϋνσιανή και σύγχρονη θεωρία. Αλλά μέχρι στιγμής κανένα οικονομικό δόγμα δεν θεωρείται αναμφισβήτητο από την άποψη της εξήγησης που δίνουνε για τα αίτια της ανεργίας και της απασχόλησης. Όμως όλες οι υπάρχουσες απόψεις μπορούν να συνοψιστούν με τον παρακάτω τρόπο. 1) την ανεργία μπορεί να την προκαλέσει ένας σχετικά μεγάλος αριθμός κατοίκων μίας χώρας, με τον λεγόμενο «πλεονάζοντα» πληθυσμό σε σύγκριση με το επίπεδο εθνικής παραγωγής και ανάπτυξης. Αυτός ο παράγοντας της ανεργίας επηρεάζει ιδιαίτερα τις αναπτυσσόμενες χώρες. 2) η ανεργία μπορεί να προκύψει ως αποτέλεσμα των αλλαγών στην δομή της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων και αυτών στον τομέα της τεχνολογίας (διαρθρωτική ανεργία). Η ανεργία αυτή είναι προσωρινή, επειδή οι παλιές βιομηχανίες και τεχνολογίες αντικαθιστώνται με καινούριες. 3) η ανεργία μπορεί να αυξάνεται προσωρινά λόγω φυσικών επιθυμιών των ανθρώπων να βρουν μία εργασία, που να τους ενδιαφέρει περισσότερο και με καλύτερες συνθήκες εργασίας και αμοιβής (ανεργία τριβής). 4) ιδιαίτερα έντονη αύξηση του ποσοστού της ανεργίας προκύπτει ως αποτέλεσμα κυκλικής ύφεσης στην οικονομία (κυκλική ανεργία). Αυτό το είδος της ανεργίας είναι το πιο επικίνδυνο, επειδή δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: μείωση παραγωγής - ανεργία - μείωση του συνολικού επιπέδου εισοδημάτων - ελάττωση της συνολικής ζήτησης - πτώση της παραγωγής - ανεργία, κλπ. 5) σε ορισμένες περιπτώσεις παραγωγός της ανεργίας μπορεί να γίνει η ενεργή παρέμβαση του κράτους και των συνδικαλιστικών οργανώσεων στις σχέσεις μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη, που οδηγεί στην δυσκαμψία της αγοράς σε σχέση με τον καθορισμό των μισθών και αναγκάζει τους επιχειρηματίες να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα επίτευξης μέγιστου κέρδους με μείωση του απασχολούμενου προσωπικού. 1Σκουτέλης 1996, Kovalyov 2009, Κοίο

26 Συχνά τα αίτια της ανεργίας εξηγούνται από την ανισορροπία της αγοράς εργασίας ή τις δυσμενείς μετατροπές στην αγορά αυτή. Όλες αυτές οι αιτίες της ανεργίας παρουσιάζουν περισσότερο τους παράγοντες, που επηρεάζουν το μέγεθος και την δυναμική της ανεργίας. Οι κύριες πηγές ανεργίας δεν είναι οι αναλογίες της αγοράς και οι συνθήκες, που δημιουργούνται στην αγορά εργασίας, γιατί η αγορά εργασίας αντανακλά μόνο τις υπάρχουσες την δεδομένη στιγμή αναλογίες μεταξύ ζήτησης και προσφοράς εργασίας, αλλά δεν συμμετέχει απευθείας στην διαμόρφωσή τους. Οι αναλογίες αυτές εξαρτώνται από τις διαδικασίες, που βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας. Η αγορά αυτή απλά τους αποκαλύπτει, αναδεικνύει την ανεργία, την καθιστά εμφανή για την κοινωνία. Σύμφωνα με την ήδη αποκτηθείσα από την Υπηρεσία Απασχόλησης εμπειρία και την άποψη των εμπειρογνωμόνων, στην αύξηση του αριθμού των ανέργων στην Ρωσική Ομοσπονδία την τελευταία δεκαετία συνέβαλαν οι ακόλουθοι παράγοντες: - καταστολή ανεργίας (πρόωρη συνταξιοδότηση των ανδρών στα 58 χρόνια, των γυναίκες - στα 53) - μερική ακούσια ανεργία (μείωση του ωραρίου εργασίας, μειωμένη εργάσιμη εβδομάδα, παρατεταμένες άδειες) - υποθετική ανεργία (μη σταθερή απασχόληση) - προσωρινή ανεργία (άδεια μητρότητας, φροντίδα των παιδιών, των παιδιών με ειδικές ανάγκες, σοβαρά άρρωστων και των ηλικιωμένων, άδεια άνευ αποδοχές) - δυνητική ανεργία (συνταξιοδότηση για λόγους αναπηρίας) - ανεργία λόγω απαλλαγής των γυναικών από την εργασία σε επιβλαβείς και επικίνδυνες συνθήκες - διαρθρωτική ανεργία (αναπροσανατολισμός, εκκαθάριση, πτώχευση) - ακούσια ανεργία (έλλειψη πρώτων υλών, ενέργειας, εξαρτημάτων, που οδήγησε σε παύση εργασιών) - ανεργία λόγω αύξησης παραγωγικότητας και εντατικοποίησης εργασίας - ανεργία λόγω αποστράτευσης, απόλυσης και διαρθρωτικής προσαρμογής των στρατευμάτων - ανεργία μελών οικογενειών των στρατιωτικών και των στρατιωτικών συμβούλων, που έχουν επιστρέψει στην Ρωσική Ομοσπονδία από το εξωτερικό - ανεργία στις κλειστές πόλεις λόγω μετατροπής και στις πόλεις-εργοστάσια λόγω εκκαθάρισης επιχειρήσεων - πρωτογενής ανεργία (απόφοιτοι λυκείου, σχολών επαγγελματικής κατάρτισης, πανεπιστημίων) 23

27 - ανεργία ανάμεσα στους νέους, που είχαν διαγραφεί από εκπαιδευτικά ιδρύματα ή είχαν διακόψει τις σπουδές τους με τη δική τους θέληση - ανεργία λόγω της ανεπαρκούς επαγγελματικής κατάρτισης - υποκειμενική ανεργία ως αποτέλεσμα της απροθυμίας ή ανικανότητας επανεκπαίδευσης και κατάρτισης καινούργιου επαγγέλματος - ανεργία λόγω αναγκαστικής μετανάστευσης (πρόσφυγες) - ανεργία ανάμεσα σε ειδικούς που εργάζονταν με μακροπρόθεσμες συμβάσεις στο εξωτερικό - ανεργία ανάμεσα στους αποφυλακισμένους - ανεργία εκείνων που μετά από μακρά παύση εργασίας θέλουν να ξαναρχίσουν να εργάζονται - ανεργία λόγω φυσικών καταστροφών και ακραίων καταστάσεων (ατυχήματα, σεισμοί, πλημμύρες, καταστροφές επιχειρήσεων και υπηρεσιών λόγω βομβιστικών επιθέσεων ή στρατιωτικής δράσης) - ανεργία λόγω αδυναμίας μετακίνησης χωρίς να παραβιάζεται ο νόμος περί διαβατηρίων και χωρίς την απώλεια στέγης, από περιοχές με υπερβολική ανεργία σε περιοχές που υπάρχουν πολλές κενές θέσεις εργασίας. Το πρόβλημα της ανεργίας επιδεινώνεται από τη δύσκολη οικονομική κατάσταση, που ωθεί στην αναζήτηση εργασίας τις νοικοκυρές, συνταξιούχους και φοιτητές. Παραπάνω δεν περιλαμβάνονται όλοι οι πραγματικοί τρόποι αύξησης του συνολικού αριθμού των ανέργων. Σε αυτούς που δεν έχουν αναφερθεί ανήκουν μερικές ορισμένες κοινωνικές ομάδες. Όπως σε κάθε κράτος, έτσι και στη Ρωσία υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι οι ποίοι δεν επιθυμούν να εργάζονται, τα λεγόμενα «λούμπεν» στοιχεία της κοινωνίας. Αυτή η ομάδα εξαρτάται μόνιμα από το κράτος, δεν καταφεύγει ποτέ στις υπηρεσίες απασχόλησης και για αυτό δεν εγγράφονται ποτέ στα μητρώα ανέργων. Ωστόσο, αυτή η ομάδα ανθρώπων, που σύμφωνα με μερικές πηγές φτάνει μερικά εκατομμύρια, χωρίς να ασκεί πίεση στην αγορά εργασίας, παρόλα αυτά συνεχώς ασκεί πίεση στον κρατικό προϋπολογισμό. Η δεύτερη ομάδα είναι οι άμεσα ή έμμεσα συνδεδεμένοι με τον κόσμο του εγκλήματος. Όσο το κράτος καταπολεμά την εγκληματικότητα, τα πρώην μέλη των εγκληματικών ομάδων θα μπαίνουν στις «στρατιές» των ανέργων. Μια τρίτη ομάδα είναι οι ευκατάστατοι πολίτες, που επίσημα δεν εργάζονται πουθενά, και τυπικά θεωρούνται και αυτοί άνεργοι Δομή και επίπεδο ανεργίας στη Ρωσία Στις κοινωνιολογικές και οικονομικές μελέτες ανεργίας πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η διάρθρωσή της, στην οποία διακρίνουν: 24

28 > ανοικτή ανεργία, που αποτελείται από τους «εγγεγραμμένους ανέργους», καταχωρημένους δηλαδή στις υπηρεσίες απασχόλησης στον τόπο κατοικίας τους. Το 2009 ο αριθμός τους ήταν άτομα > κρυφή ανεργία, που καλύπτει τους «μη εγγεγραμμένους» ανέργους, δηλαδή τα άτομα που είναι χωρίς εργασία ή την αναζητούν, αλλά δεν είναι καταχωρημένοι στα κέντρα απασχόλησης ή στην Κρατική Υπηρεσία Απασχόλησης. Ο αριθμός τους το 2009 αποτελούσε άτομα (Breev 2005, Ρωσική Στατιστική Υπηρεσία). Η μορφή της ανεργίας καθορίζει την οικονομική συμπεριφορά ατόμων και την κοινωνική τους υπόσταση, το επίπεδο της προσωπικής και της κοινωνικής κινητικότητας στην αγορά εργασίας, της απασχόλησης και των επαγγελμάτων (Καμινιώτη, 1996). Η ανεργία στη Ρωσία μπορεί να χαρακτηριστεί από τα εξής στοιχεία2: - η ανεργία παραμένει σε υψηλό επίπεδο - στην κοινωνικο-επαγγελματική δομή της ανεργίας το ποσοστό των φοιτητών, μαθητών και συνταξιούχων από το 1992 μειώθηκε σημαντικά, αλλά το 2009 υπήρχε μια τάση της αύξησής του - ο αριθμός των ανέργων στις αγροτικές περιοχές έχει αυξηθεί σημαντικά, από το 16, 8% το 1992 στο 32,4% το η ανεργία ανάμεσα σε γυναίκες είχε αλλάξει την πορεία της. Μεταξύ «εγγεγραμμένων» ανέργων οι γυναίκες αποτελούν πλειοψηφία, μεταξύ «μη εγγεγραμμένων» περισσότεροι είναι οι άνδρες. Η χρηματοδοτική και οικονομική κρίση οδήγησε στον αυξημένο ανταγωνισμό στην αγορά εργασίας και μεγαλύτερες διακρίσεις μεταξύ των ανδρών και των γυναικών. Το ποσοστό των γυναικών ανάμεσα στους καταχωρημένους ανέργους το 2008 ανήλθε σε 65%, και σε πολλές βόρειες περιφέρειες - σε 70-80%.3 Ανάλογα με τις περιφέρειες η καταχωρημένη ανεργία είναι άνισα κατανεμημένη. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην πραγματική αναδιάρθρωση των παραγωγικών διαδικασιών ή τις διαφορές στις τακτικές διατήρησης εργατικού δυναμικού, που εφαρμόζονται από τους διευθυντές βιομηχανικών και γεωργικών οικονομικών μονάδων. Παρόλα αυτά μεγαλύτερη σημασία έχουνε άλλοι παράγοντες, μεταξύ των οποίων είναι η αποτελεσματικότητα των τοπικών υπηρεσιών απασχόλησης και η συγκαλυμμένη ανεργία. Το κύριο χαρακτηριστικό της 2 3 Βλ. παράρτημα 1. 25

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (DEA) και διδακτορικό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας

Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας Κεφάλαιο 26 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Διαχωρισμός ειδών ανεργίας Τοπρόβληματηςανεργίαςσυνήθως χωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες των Οικονομικών της Εργασίας οικονομικά της εργασίας αγορά αγορά εργασίας μισθός

Βασικές Έννοιες των Οικονομικών της Εργασίας οικονομικά της εργασίας αγορά αγορά εργασίας μισθός Βασικές Έννοιες των Οικονομικών της Εργασίας - Τα οικονομικά της εργασίας μελετούν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η αγορά εργασίας. - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 2 0 0 0 2 0 0 4 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ 2005 Υπεύθυνοι Λειτουργοί Κυριάκος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α.

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. Από το σύνολο των πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΝΕΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ Το µέσο ποσοστό ανεργίας γύρω από το οποίο η οικονοµία κυµαίνεται καλείται Φυσιολογικό Ποσοστό Ανεργίας. Το φυσιολογικό ποσοστό είναι το ποσοστό ανεργίας προς το οποίο η οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέες μορφές απασχόλησης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ποιες είναι οι νέες μορφές απασχόλησης; Σύμβαση ορισμένου χρόνου Μερική απασχόληση Προσωρινή απασχόληση Σύμβαση έργου Υπεργολαβία Εκ

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ενότητα 11: Ανεργία και καταπολέμηση της Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ Ο.Π.Α.

2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Ο.Π.Α. Το κύριο θέμα της έρευνας αφορούσε την τρέχουσα επαγγελματική κατάσταση των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Χημικοί Τμήμα Χημικών Μηχανικών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μικροοικονομία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

2. Ορισμός, μέτρηση και ετερογένεια του φαινομένου της ανεργίας

2. Ορισμός, μέτρηση και ετερογένεια του φαινομένου της ανεργίας 2. Ορισμός, μέτρηση και ετερογένεια του φαινομένου της ανεργίας Ενώ σ όλα τα κοινωνικά συστήματα που έχουν υπάρξει ιστορικά έχει παρατηρηθεί υπόαξιοποίηση των εργασιακών δυνατοτήτων των μελών της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Ημερίδα TEE "Η Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα και ο ρόλος των Ελλήνων Μηχανικών" Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 10: Το πρόβλημα της ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 10: Το πρόβλημα της ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Ενότητα 10: Το πρόβλημα της ανεργίας Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις από Α1 μέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 2004 ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΕΩΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1997 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Η παρακολούθηση των εξελίξεων στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2014-2015, Εαρινό Εξάµηνο Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων Μάθηµα 2ο Το Περιβάλλον της

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 18/11/2014

Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Ο ΟΑΕΔ / EURES και η BBi Communication ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Φινλανδίας για απασχόληση στον τομέα της δημόσιας υγείας και περίθαλψης - Έλληνες γιατροί και νοσηλευτές

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE

Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE Για δεύτερη χρονιά η ICAP Group εκπόνησε αναλυτική Μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τι είναι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις; Διαπραγματεύσεις μεταξύ εκπροσώπων εργοδοτών και εργαζομένων που στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΤΑΝΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΥΖ ΑΝΑΛΙΖΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Ανάλυση λογιστικών καταστάσεων Ένας από τους σκοπούς της χρηματοοικονομικής επιστήμης αποτελεί η αξιολόγηση και αξιοποίηση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων Υπερπροσφορά ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ «υπερπροσφορά» (Investopedia) Η υπερβολική ποσότητα ενός αγαθού ή µιας υπηρεσίας. Η Υπερπροσφορά προκύπτει,

Διαβάστε περισσότερα