ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΕΝΔΡΩΝ ΣΤΟΝ ΑΣΤΙΚΟ ΧΩΡΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΕΝΔΡΩΝ ΣΤΟΝ ΑΣΤΙΚΟ ΧΩΡΟ"

Transcript

1 ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΑ ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΕΝΔΡΩΝ ΣΤΟΝ ΑΣΤΙΚΟ ΧΩΡΟ Περίληψη Θ.Α Σαμαρά, Θ.Κ. Τσιτσώνη Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τ.Κ Θεσσαλονίκη Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να προταθεί ένας ολοκληρωμένος τρόπος για τον ποιοτικό έλεγχο των δένδρων και κατάλληλα μέτρα περιποίησης τους στον αστικό χώρο. Κατά τον ποιοτικό έλεγχο εξετάζονται όλα τα μέρη του δένδρου και παίρνεται ένα ολοκληρωμένο ιστορικό τους ώστε να διαγνωστούν τυχόν προβλήματα των δένδρων και να αντιμετωπιστούν έγκαιρα. Τα ιδιαίτερα προβλήματα που μελετήθηκαν στην εργασία αυτή αφορούσαν την κατάλληλη επιλογή είδους και θέσης φύτευσης, τα μέτρα περιποίησης των δένδρων μετά την φύτευση, τη λίπανση και την κλάδευση των δένδρων στον αστικό χώρο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη φυσική λίπανση (κομπόστα) και στους τρόπους κλάδευσης των δένδρων κυρίως κάτω από εναέρια δίκτυα μεταφοράς ενέργειας. Το κατάλληλο κλάδεμα είναι ουσιώδες για τη διατήρηση της ζωτικότητας, του σχήματος και της μορφής των φυτών για μια επιθυμητή και μακροπρόθεσμη επίδραση στο τοπίο. Έντονη ή μη σωστή κλάδευση μπορεί να αυξήσει την ευπάθεια των φυτών σε προσβολές εντόμων, ασθένειες και περιβαλλοντική ρύπανση, με αποτέλεσμα να μειωθούν η ανθοφορία και η καρποφορία τους, Ο χρόνος που πραγματοποιείται η κλάδευση κατά την διάρκεια της βλαστητικής περιόδου έχει διαφορετικές επιδράσεις στα δένδρα. Λέξεις κλειδιά: Δασοκομία πόλεων, ποιοτικός έλεγχος, μέτρα περιποίησης, φύτευση, κλάδευση, λίπανση. 1. Εισαγωγή Τα δένδρα συντελούν σημαντικά στη βελτίωση της ανθρώπινης ζωής στον αστικό χώρο. Παρέχουν σκιά και ομορφιά γύρω από σπίτια, σχολεία, αγορές, πολυκαταστήματα και χώρους εργασίας, αλλά και κατά μήκος δρόμων, σε πάρκα και σε άλλες περιοχές. Επίσης βοηθούν στην εξοικονόμηση ενέργειας και στη βελτίωσης της ποιότητας του αέρα, του νερού και του εδάφους. Το αστικό και το περιαστικό πράσινο επηρεάζονται πολύ από τον άνθρωπο και τις ενέργειες του (Γεωργιάδου 1995, Παπαδήμας 1995, Hatzistathis et al. 1999). Το αστικό πράσινο προσφέρει στους κατοίκους μια επαφή με τη φύση και το συναίσθημα της ευχαρίστησης. Μολονότι υπάρχουν λίγα παραδείγματα, τα καλλωπιστικά δένδρα μπορούν να προσθέσουν επί πλέον αξία σε μια ακίνητη περιουσία (Harris, 1976, Tsitsoni and Zagas, 2001). Η αξία του αστικού πρασίνου είναι δύσκολο να αποτιμηθεί με οικονομικούς όρους αλλά μερικά από τα πλεονεκτήματα του είναι: - δημιουργεί ποικιλία χρωμάτων, μορφών και υφής - απαλύνει τις τραχιές αρχιτεκτονικές γραμμές - σχηματίζει τον ορίζοντα, πλαισιώνει θέες και ορίζει τους χώρους 1

2 - βελτιώνει το κλίμα της πόλης, προσφέρει σκιά, ευχάριστες μορφές και ήχους με το θρόισμα των φύλλων. Οι οικολογικές ιδιαιτερότητες του αστικού και περιαστικού περιβάλλοντος δημιουργούν συνθήκες δυσμενείς για τα δένδρα που μεγαλώνουν μέσα σε αυτό. Αυτές δημιουργούνται κυρίως από τη ρύπανση, τις μεταβολές των κλιματικών παραγόντων, την έλλειψη κατάλληλου αυξητικού χώρου και τις ανθρώπινες επεμβάσεις (Kozlowski 1986, Treshow και Franklin 1989, Ντάφης 2001, Τσιτσώνη και Σαμαρά, 2002). Για τον λόγο αυτόν οι φυτεύσεις μέσα στον αστικό χώρο θα πρέπει να βασίζονται στη σωστή εκλογή της θέσης φύτευσης μετά από λεπτομερή αποτίμηση των περιβαλλοντικών συνθηκών που επικρατούν, στην ικανοποιητική προετοιμασία της, στις κατάλληλες τεχνικές φύτευσης, στην προσεκτική επιλογή των ειδών και στη συντήρησή τους. Ακολουθώντας τα παραπάνω, εξασφαλίζεται μεγαλύτερη επιτυχία στην εγκατάσταση και διατήρηση του αστικού πρασίνου παρά τους περιορισμούς που επιβάλλονται από το οικιστικό περιβάλλον και τις ανθρώπινες ενέργειες γύρω από αυτό. Τα δένδρα άρχισαν να χρησιμοποιούνται, από πολύ παλιά, για καλλωπιστικούς σκοπούς. Πριν από 4000 χρόνια, οι Αιγύπτιοι χρησιμοποίησαν δένδρα με ριζόχωμα τα οποία είχαν μεταφυτευτεί και μερικά απ αυτά μεταφέρθηκαν με πλοίο πάνω από 2400 km. Στην Ελλάδα, ο πρώτος που έδωσε οδηγίες για το πως θα πρέπει να γίνεται η φύτευση και η περιποίηση των δένδρων και των θάμνων, ήταν ο Θεόφραστος ( π.χ) (Harris, 1976). Η διαχείριση όμως των αστικών οικοσυστημάτων ξεκίνησε από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο το 1965 (Jorgensen, 1970) και εξελίχθηκε σε έναν ξεχωριστό κλάδο της Δασολογικής επιστήμης, τη Δασοκομία Πόλεων. Η Δασοκομία Πόλεων αφορά τις περιοχές αναψυχής που εξυπηρετούν τον αστικό πληθυσμό, τους υγρότοπους που βρίσκονται μέσα στις πόλεις καθώς και τις περιοχές που είναι σχεδιασμένες για την εξυπηρέτηση των πολιτών (Τζώρτζη, 2000). Για την αξιολόγηση της ποιότητας ζωής των κατοίκων στις πόλεις, σημαντικά κριτήρια αποτελούν η παρουσία των πράσινων χώρων, η έκταση που καταλαμβάνουν, η λειτουργία τους και η αποτελεσματικότητά τους (Ζάγκας, 1998, Γκανάτσας και συν., 2002). Η παρούσα εργασία ασχολείται πρώτον με τον τρόπο που πρέπει να γίνεται ο ποιοτικός έλεγχος των δένδρων στον αστικό χώρο ώστε να διαγνωστούν τυχόν προβλήματα των δένδρων και να αντιμετωπιστούν έγκαιρα και δεύτερον δίδονται οι γενικές κατευθυντήριες γραμμές για το πώς θα πρέπει να γίνονται οι φυτεύσεις, η λίπανση και οι κλαδεύσεις των δένδρων αυτών. 2. Υλικά και μέθοδοι Για τον ποιοτικό έλεγχο των δένδρων ο οποίος στηρίζεται στην εκτίμηση της κατάστασης τους δίνονται συγκεκριμένα ερωτηματολόγια που αφορούν την κατάσταση των φύλλων, του κορμού και των κλαδιών και ριζών, και αναφέρεται ο τρόπος που θα πρέπει να παίρνεται ένα πλήρες ιστορικό των δένδρων σχετικά με το είδος, την ηλικία και τα προβλήματα που παρουσιάζουν. Όταν συγκεντρωθούν τα παραπάνω στοιχεία, μετά την εξέταση του δένδρου, μπορεί να γίνει διάγνωση, με μεγάλη προσέγγιση, των τυχόν προβλημάτων και επομένως έγκαιρη αντιμετώπισή τους. Σχετικά με τα μέτρα περιποίησης των δένδρων στον αστικό χώρο δίδονται οι 2

3 προδιαγραφές φύτευσης, το είδος της λίπανσης και ο ρυθμός εφαρμογής της και τέλος οι προδιαγραφές για τη σωστή κλάδευση τους. 3. Ποιοτικός έλεγχος των δένδρων στον αστικό χώρο Τα δένδρα είναι ένα πολύτιμο στοιχείο του περιβάλλοντός μας. Δυστυχώς, πολλοί παράγοντες (περιβαλλοντική καταπόνηση, προβλήματα της θέσης φύτευσης, προσβολές από έντομα και πληγώσεις) μπορούν να προκαλέσουν ασθένειες στα δένδρα, με αποτέλεσμα την απώλεια της αισθητικής τους αξίας ή και το θάνατό τους. Ο ποιοτικός έλεγχος των δένδρων στηρίζεται στη σωστή διάγνωση της συνολικής κατάστασης τους η οποία είναι το πρώτο βήμα στην προσπάθειά μας να σώσουμε το δένδρο. Σε πολλές περιπτώσεις εμπλέκονται περισσότεροι του ενός παράγοντες. Θα πρέπει να γίνει μια συστηματική προσέγγιση για πιθανά προβλήματα, να εξεταστεί όλο το δένδρο (φύλλωμα, κλαδιά, κορμό και ρίζες) και όχι μόνο η περιοχή που δείχνει να έχει πρόβλημα. Παρατίθενται τρία ερωτηματολόγια, που αφορούν την κατάσταση των φύλλων, του κορμού, των κλαδιών και των ριζών, των οποίων οι απαντήσεις θα βοηθήσουν στη σωστή διάγνωση των τυχόν προβλημάτων και στην έγκαιρη αντιμετώπισή τους (Flynn and Vitosh, 1998). 1 o. Εξέταση του φυλλώματος - Έχουν τα φύλλα τρύπες ή ακανόνιστες άκρες; - Είναι οι άκρες του φύλλου καφέ; - Έχουν τα φύλλα αφύσικα αποχρωματιστεί; - Υπάρχουν στίγματα ή προεξοχές στα φύλλα; - Έχουμε πρώιμη ολική ή μερική πτώση των φύλλων; - Υπάρχει δυσμορφία στα φύλλα; - Υπάρχουν έντομα ή ακάρεα στα φύλλα; 2 o. Εξέταση του κορμού και των κλαδιών - Έχει πληγωθεί ο κορμός; - Υπάρχει ένδειξη για την παρουσία εντόμων; - Υπάρχει ρωγμή ή σπάσιμο στον κορμό, και αν ναι από ποια πλευρά του; - Έχει πληγωθεί το δένδρο από παγωνιά, χαλάζι ή τον άνεμο; - Είναι το δένδρο εκτεθειμένο σε ανεμόπληκτη θέση; - Υπάρχει κάποιο γλοιώδες υγρό να στάζει από τον κορμό; - Υπάρχει απόδειξη για ασθένεια ή δημιουργία κουφάλας; - Έχει ο ιστός κάτω από το φλοιό αποχρωματιστεί; 3 o. Εξέταση των ριζών - Μήπως έχει φυτευτεί βαθιά; - Έχουν υπάρξει φυσικές πληγώσεις, όπως κατά τη διάρκεια κατασκευών; - Υπάρχουν υπόγεια δίκτυα εταιρειών κοινής ωφέλειας; - Έχει γίνει αλλαγή του εδάφους; - Έχει το έδαφος συμπιεστεί ισχυρά; - Υπάρχουν πόες, θάμνοι, ή δένδρα φυτεμένα κάτω ή δίπλα στο δένδρο; - Χρησιμοποιήθηκε πλαστικό ή ύφασμα γύρω από το δένδρο; - Είναι το έδαφος υπερβολικά υγρό ή ξηρό; - Υπήρξε καμιά αλλαγή στο ισοζύγιο νερού; - Είναι η θέση επαρκώς αποστραγγιζόμενη; Παραμένει το νερό μετά τη βροχή; 3

4 - Εφαρμόστηκαν χημικά στο έδαφος; - Εφαρμόζεται αλάτι αποπάγωσης στους διπλανούς δρόμους και πεζοδρόμια; - Υπάρχουν αποδείξεις ότι οι ρίζες ασφυκτιούν; - Αναπτύσσεται υγιής χλοοτάπητας κάτω από το δένδρο; Για έναν πλήρη όμως ποιοτικό έλεγχο θα πρέπει να συλλεγούν και άλλες πληροφορίες όπως να δοθούν απαντήσεις και στα παρακάτω ερωτήματα: Τι είδους δένδρο είναι; Κάθε είδος έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και προσβάλλεται από διαφορετικά έντομα και ασθένειες. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να βρούμε την συγκεκριμένη ποικιλία του δένδρου, αυτό θα μας βοηθήσει να αποφασίσουμε αν το δένδρο είναι κατάλληλο για τη συγκεκριμένη θέση. Δένδρα έξω από τη ζώνη εξάπλωσής τους συχνά έχουν μικρή ανάπτυξη και ακμαιότητα. Επίσης δένδρα υπό καταπόνηση είναι πιο πιθανό να προσβληθούν από έντομα και ασθένειες. Ποια είναι περίπου η ηλικία και το μέγεθος του δένδρου; Το να γνωρίζουμε την ηλικία του δένδρου μπορεί να είναι χρήσιμο. Συχνά, συγκεκριμένα προβλήματα συνδέονται με συγκεκριμένο στάδιο της ζωής του δένδρου. Επίσης είναι καλό να γνωρίζουμε το χρονικό διάστημα που βρίσκεται το δένδρο στη συγκεκριμένη θέση. Δένδρα που έχουν μόλις μεταφυτευθεί, για παράδειγμα, παρουσιάζουν συμπτώματα καταπόνησης. Τι είδους φροντίδα δέχεται το δένδρο; Έχει το δένδρο αρδευτεί και λιπανθεί; Πόσο συχνά και σε τι ποσότητες; Έχουν χρησιμοποιηθεί χημικά στο δένδρο ή κοντά σε αυτό; Έχει κλαδευτεί ισχυρά τα τελευταία χρόνια; Υπάρχουν αποδείξεις για ζημιές στα γύρω φυτά; Η παρουσία ζημιών σε διαφορετικά είδη υποδηλώνει ένα γενικό περιβαλλοντικό ή χημικό παράγοντα που τα επηρεάζει. Υπάρχουν ζημιές από παγετούς; Παγετοί αργά την άνοιξη και ξαφνική έκθεση σε πολύ μικρές θερμοκρασίες έχουν ως αποτέλεσμα το μαρασμό, το μαύρισμα και το θάνατο των καινούργιων και τρυφερών τμημάτων του φυτού. Χαμηλές θερμοκρασίες νωρίς την άνοιξη μπορούν να προκαλέσουν ζημιές στους οφθαλμούς και τους νεαρούς κλαδίσκους που δεν έχουν προλάβει να αποξυλωθούν. Πότε εμφανίστηκαν τα πρώτα συμπτώματα της προσβολής; Πόσο γρήγορα αναπτύχθηκε το πρόβλημα; Υπήρχε και τα προηγούμενα χρόνια; Ορισμένα προβλήματα από έντομα και ασθένειες εμφανίζονται συγκεκριμένη στιγμή του έτους. Σε ποιο μέρος του δένδρου εντοπίζεται το πρόβλημα; Το πρόβλημα εντοπίζεται σε όλο το δένδρο, στα πάνω κλαδιά, σε ένα μεγάλο κλαδί, στον κορμό κ.τ.λ; Ποιος είναι ο τύπος του εδάφους; Συγκεκριμένα είδη προτιμούν συγκεκριμένο τύπο εδάφους 4

5 4. Μέτρα περιποίησης των δένδρων στον αστικό χώρο 4.1. Προδιαγραφές φύτευσης - Σωστή εκλογή φυτών και θέσης Είδη μη οικολογικά προσαρμοσμένα στην περιοχή είναι καταδικασμένα ακόμα και αν εφαρμόσουμε τις καλύτερες τεχνικές φύτευσης και περιποίησης. Καλό είναι να εξετάζουμε την αποστράγγιση του εδάφους σκάβοντας ένα λάκκο δοκιμής με βάθος όσο το βάθος του λάκκου φύτευσης. Γεμίζουμε το λάκκο με νερό και αν ο ρυθμός αποστράγγισης είναι μικρότερος από 2,54 cm/h, θα πρέπει να τοποθετήσουμε κάποιο μηχανισμό αποστράγγισης ή να μεταφέρουμε αλλού τη θέση φύτευσης. Αν η αποστράγγιση είναι πρόβλημα, καλό θα ήταν να χρησιμοποιήσουμε είδη ανθεκτικά στο νερό. Επίσης πρέπει να εξετάζουμε τη συμπίεση του εδάφους πριν τη φύτευση. Αν το έδαφος είναι συμπιεσμένο, θα πρέπει να μελετήσουμε τη δυνατότητα αντικατάστασης του εδάφους με ένα παχύ στρώμα υγρού πηλού ή την ενσωμάτωση αρκετών εκατοστών οργανικού υλικού όπως κομπόστα σε ένα βάθος τουλάχιστον 20 cm σε όλο το λάκκο φύτευσης. Δεν θα πρέπει να προστεθούν μικρές ποσότητες άμμου γιατί πρώτον η συμπίεση του εδάφους θα αυξηθεί και δεύτερον η αποστράγγιση θα μειωθεί. - Προετοιμασία της θέσης φύτευσης Πρώτα πρέπει να σκάψουμε ρηχούς λάκκους 3 με 4 φορές πιο ευρείς από το ριζόχωμα. Ευρείς και ρηχοί λάκκοι βοηθούν την οριζόντια εξάπλωση των ριζών, που είναι η πιο κοινή στα δένδρα και στους θάμνους. Σε καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη, καλό είναι να σκάβουμε λάκκο ίσο σε βάθος με το ριζόχωμα του φυτού, ενώ σε ανεπαρκώς αποστραγγιζόμενα εδάφη ο λάκκος πρέπει να είναι 5 cm ρηχότερος από το ριζόχωμα του φυτού. Σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να σκάβουμε λάκκους βαθύτερους από το ριζόχωμα των φυτών ή να τοποθετήσουμε χαλαρό έδαφος κάτω από τις ρίζες επειδή το χαλαρό έδαφος θα συμπιεστεί και τα δένδρα και οι θάμνοι θα βρεθούν να είναι φυτεμένοι πολύ βαθιά. Ο λάκκος θα πρέπει να ξαναγεμίζει με το έδαφος που προϋπήρχε, χωρίς να αναμειγνύουμε το έδαφος με οργανική ύλη όπως τύρφη γιατί οι διαφορές στο μέγεθος των πόρων θα προκαλέσουν προβλήματα στην κίνηση του νερού και την ανάπτυξη του ριζικού συστήματος ανάμεσα στο ριζόχωμα, το λάκκο φύτευσης και το έδαφος Appleton & French (2001). Πιο συγκεκριμένα αφού γεμίσουμε το λάκκο με το μισό έδαφος είναι αναγκαίο να ποτίσουμε προσεκτικά και αρκετά ώστε να απομακρυνθούν τυχόν θύλακες αέρα. Μετά τοποθετούμε το υπόλοιπο έδαφος και ξαναποτίζουμε. Καλό θα ήταν να σκεπάσουμε όλη την περιοχή με ένα ειδικό κάλυμμα για την προστασία των ριζών. Κατά το γέμισμα του λάκκου με το έδαφος μπορούμε να προσθέσουμε λίπασμα σε κοκκώδη μορφή, όχι όμως λίπασμα που απελευθερώνει γρήγορα τα στοιχεία του γιατί μπορεί να προκληθεί αφυδάτωση των ριζών (Appleton & French 2001). - Προετοιμασία των δένδρων και θάμνων για φύτευση Αρχικά θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά την τοποθέτηση του υφάσματος (π.χ λινάτσα) γύρω από τις ρίζες. Οι καλλιεργητές χρησιμοποιούν τα υλικά αυτά για να εμποδίσουν κυρίως την αφυδάτωση των ριζών. Για να εξασφαλίσουμε την 5

6 ανάπτυξη των ριζών μέσα στο έδαφος, κατά τη φύτευση απομακρύνουμε τυχόν σύρματα και σκοινιά που υπάρχουν και μετά είτε απομακρύνουμε είτε ρίχνουμε το ύφασμα στο κάτω μέρος του λάκκου και τον γεμίζουμε με το έδαφος που είχαμε αφαιρέσει. - Φροντίδα των δένδρων μετά την φύτευση Πρέπει να απομακρύνουμε τυχόν σκοινιά ή ταμπελίτσες ώστε να μη δημιουργηθεί ασφυξία των κλαδιών ή του κορμού. Αν αποφασιστεί η τοποθέτηση ειδικού καλύμματος στην επιφάνεια του εδάφους δεν θα πρέπει να γίνονται υπερβολές. Συνήθως 5-7,5 cm πάχος είναι το άριστο, ενώ χρησιμοποιείται μικρότερη ποσότητα αν το υλικό είναι λεπτόκοκκο και μεγαλύτερη αν είναι χονδρόκοκκο. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν οργανικά υλικά όπως φλοιός δένδρων, ψάθα, κομπόστα, είτε ανόργανα όπως πέτρες από ηφαιστιογενείς ή παραποτάμιες περιοχές. Το ειδικό αυτό κάλυμμα δεν πρέπει να ακουμπάει τον κορμό των δένδρων ή τα κλαδιά των θάμνων για να αποφευχθούν ασθένειες. Πασσάλωση χρειάζονται μόνα τα δένδρα με μεγάλες κόμες, σε ανεμόπληκτες θέσεις ή εκεί που είναι πιθανό να τα ξεριζώσουν άνθρωποι Λίπανση - Χημική λίπανση Για να κατανοήσουμε πως λειτουργεί ένα λίπασμα, πρώτα πρέπει να κατανοήσουμε τις φυσικές διεργασίες που παίρνουν μέρος. Το έδαφος είναι ένας συνδυασμός οργανικών και ανόργανων συστατικών. Τα θρεπτικά στοιχεία απελευθερώνονται από εδαφικούς οργανισμούς ή από βακτήρια, τα οποία τα διασπούν και τα απελευθερώνουν στο έδαφος. Πολλοί απορούν γιατί είναι απαραίτητη η χρήση λιπασμάτων αφού θρεπτικά στοιχεία υπάρχουν στο έδαφος. Η απάντηση είναι απλή. Ακόμα και όταν τα επίπεδα των θρεπτικών στοιχείων είναι υψηλά, δυστυχώς είναι σε μορφή που δεν είναι προσλήψιμη από τα φυτά. Τα τρία κύρια στοιχεία που είναι απαραίτητα για τα φυτά είναι ο άνθρακας, το υδρογόνο και το οξυγόνο που το φυτό τα προσλαμβάνει μέσω του αέρα και του νερού. Όλα τα άλλα στοιχεία που προάγουν την ανάπτυξη προσλαμβάνονται από το έδαφος διαμέσου του ριζικού συστήματος. Υπάρχουν 13 στοιχεία που χωρίζονται σε τρεις ομάδες, και αποτελούν όλα τα θρεπτικά στοιχεία που είναι απαραίτητα στα φυτά. Από όλα αυτά μόνο μια ομάδα είναι βασική για τα φυτά, η οποία αποτελείται από το άζωτο, το φώσφορο και το κάλιο. - Εφαρμογή της χημικής λίπανσης Στόχος της λίπανσης είναι η διατήρηση της ζωτικότητας του δένδρου, η βελτίωση των συνθηκών αύξησης και η υπερνίκηση τυχόν προβλημάτων από έντομα, ασθένειες ή πληγώσεις. Μικρά, κιτρινοπράσινα φύλλα, αραιό φύλλωμα, ή φυλλόπτωση νωρίτερα από το κανονικό μπορεί να είναι κάποια σημάδια που δείχνουν ότι το δένδρο χρειάζεται λίπανση. Η λίπανση θα πρέπει να εφαρμόζεται σε υγρό έδαφος για να είναι πιο εύκολη η πρόσληψη του λιπάσματος και να αποφεύγονται ζημιές στις ρίζες. Αν το έδαφος είναι ξηρό τότε θα πρέπει να προηγείται άρδευση. 6

7 Η ιδανική περίοδος για να γίνει η άρδευση είναι αργά το χειμώνα ή νωρίς την άνοιξη πριν την έκπτυξη των φύλλων. Η λίπανση μπορεί να συνεχιστεί μέχρι τα μέσα Ιουλίου. Θα πρέπει να αποφεύγεται η λίπανση μετά τα τέλη Ιουλίου γιατί η νέα αύξηση δεν θα μπορεί να αποξυλωθεί εγκαίρως και είναι πολύ πιθανό να καταστραφεί από έναν πρώιμο παγετό (South Carolina Forestry Commission, 2003). - Ρυθμός εφαρμογής της λίπανσης Για να καθοριστεί η ποσότητα του λιπάσματος που θα πρέπει να εφαρμοστεί πρέπει να ακολουθηθούν τα παρακάτω βήματα: Βήμα 1 ο Μετράμε την απόσταση από τον κορμό μέχρι την άκρη του μακρύτερου κλαδιού για να υπολογίσουμε την ακτίνα της κόμης. Βήμα 2 ο Χρησιμοποιούμε τον πίνακα που ακολουθεί για να καθορίσουμε την ποσότητα του λιπάσματος που θα εφαρμοστεί. Πρώτα βρίσκουμε στην αριστερή στήλη την ακτίνα της κόμης, μετά κοιτάμε την αντίστοιχη στήλη ανάλογα με τον τύπο λιπάσματος που χρησιμοποιούμε. Ο ( ) τύπος λιπάσματος θεωρείται ότι έχει την καλύτερη αναλογία Αζώτου-Φωσφόρου-Καλίου, ο (16-4-8) θεωρείται καλός, ενώ ο (12-6-6) αποδεκτός. Αν η περιοχή κάτω από τα κλαδιά περιορίζεται από δρόμο ή πεζοδρόμιο ή το ριζικό σύστημα έχει καταστραφεί κατά τη διάρκεια εργασιών κατασκευής θα πρέπει η ποσότητα του λιπάσματος να περιορίζεται σε ανάλογο βαθμό για να αποφευχθούν ζημιές στο δένδρο. Πίνακας 1. Ποσότητα λιπάσματος που θα εφαρμοστεί ανάλογα με την ακτίνα κόμης (South Carolina Forestry Commission, 2003). Table 1. Quantity fertilizer application (South Carolina Forestry Commission, 2003). Ποσότητα λιπάσματος σε Kgr Ακτίνα κόμης σε cm Τύπος λιπάσματος Τύπος λιπάσματος ,45 0,68 0, ,26 2,72 3, ,44 5,89 8, ,52 10,88 14, ,96 12,24 22, ,31 24,04 32, ,02 32,65 43, ,10 42,63 57, ,08 53,97 70, ,42 66,67 88, ,66 80,73 107, ,27 96,16 128,36 Τύπος λιπάσματος

8 Βήμα 3 ο Εφαρμόζουμε το λίπασμα στην επιφάνεια του εδάφους σε απόσταση 60-90cm από τον κορμό και σε απόσταση αρκετών εκατοστών μακρύτερα από το ίχνος του τελευταίου κλαδιού. Αν το έδαφος είναι συμπιεσμένο ή υπάρχει χλοοτάπητας θα πρέπει να ανοιχτούν τρύπες σε σύνδεσμο 60x60cm ξεκινώντας σε απόσταση 60-90cm από τον κορμό. Οι τρύπες θα πρέπει να έχουν βάθος 20-30cm και διάμετρο 2,5-5cm. Η ποσότητα του λιπάσματος θα πρέπει να κατανεμηθεί ισόποσα στις τρύπες που ανοίχτηκαν. - Φυσική λίπανση Πολλά φυτά απαιτούν μεγάλη ποσότητα οργανικής ύλης στο έδαφος. Κάνοντας κομπόστα από οργανικά υπολείμματα των φυτών, πρώτον προσφέρουμε φυσική λίπανση στα φυτά χωρίς να ρυπαίνουμε το περιβάλλον και δεύτερον χρησιμοποιούνται οι μεγάλες ποσότητες φυσικών υπολειμμάτων που παράγονται κάθε χρόνο. Η οργανική ύλη που προσφέρεται από την κομπόστα είναι πολύτιμη γιατί βελτιώνει τη γονιμότητα και τη δομή του εδάφους. Η κομπόστα εφοδιάζει ενέργεια και θρεπτικά στοιχεία το έδαφος ενώ βελτιώνει τις φυσικές συνθήκες του, κάνοντας τα βαριά αργιλώδη εδάφη ευκολότερα στην κατεργασία τους και αυξάνοντας την κατακράτηση νερού στα αμμώδη εδάφη. Σχεδόν κάθε οργανικό υλικό που συσσωρεύεται στην επιφάνεια του εδάφους μπορεί να γίνει κομπόστα π.χ φύλλα και βελόνες, τα υπολείμματα μετά από το κόψιμο του χλοοτάπητα ή το κλάδεμα του φράκτη, τα φρούτα και τα λαχανικά που πετάμε στα σκουπίδια, πριονίδια κ.α. Ξυλώδη υπολείμματα όπως κλαδιά δεν θα πρέπει να παίρνουν μέρος στην παρασκευή κομπόστας εκτός αν προηγουμένως έχουν λεπτοτεμαχιστεί. Επίσης τα ξυλώδη υπολείμματα αργούν να αποσυντεθούν, εκτός αν προστεθεί άζωτο. Ο λεπτοτεμαχισμός των φύλλων και η προσθήκη αζώτου θα ελαττώσει σημαντικά το χρόνο που απαιτείται για την αποσύνθεση. Φυτικό υλικό που είναι προσβεβλημένο από κάποια ασθένεια και σπόροι ζιζανίων θα πρέπει να εξαιρούνται κατά την παραγωγή της κομπόστας. - Παρασκευή της κομπόστας Δεν υπάρχει ειδική συνταγή για την παρασκευή της κομπόστας. Οι διαδικασίες θα διαφέρουν ανάλογα με το αρχικό υλικό που υπάρχει. Όμως, υπάρχουν συγκεκριμένες απαιτήσεις για τη διαδικασία παρασκευής της κομπόστας ώστε να γίνει χωρίς προβλήματα και σε σύντομο χρονικό διάστημα. Ιδανικά, ο σωρός του υλικού που θα γίνει κομπόστα θα πρέπει να τοποθετείται σε μερική σκιά και κοντά σε παροχή νερού. Για να εξασφαλίσουμε επαρκή και γρήγορη αποσύνθεση ο σωρός θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 91x91x122 cm. Περίπου 730 lit ακατέργαστου υλικού μας δίνει lit κομπόστας. Ξεκινάμε το σωρό με 15-25,4 cm στρώση χαλαρού οργανικού υλικού. Το επόμενο βήμα είναι να μουσκευτεί επιμελώς (δεν πρέπει να μουσκευτεί μέχρι κορεσμού) και έπειτα διασκορπίζουμε ένα φλιτζάνι πλήρους ( , κ.τ.λ) λιπάσματος πάνω από κάθε 0,023 m 3 της επιφάνειας. Μετά σκεπάζουμε με 2,54 cm στρώση εδάφους. Συνεχίζουμε κάνοντας στρώσεις μέχρι το σχηματισμό σωρού cm σε ύψος. Το πάνω μέρος του σωρού πρέπει να είναι κοίλο ώστε να κατακρατεί νερό και να αποφεύγεται η απορροή του. Δεν είναι απαραίτητο να προσθέσουμε 8

9 λίπασμα, αλλά αν προστεθεί η προσθήκη αζώτου επιταχύνει τη διαδικασία και ο φώσφορος δίνει στο τελικό προϊόν ένα πιο εξισορροπημένο θρεπτικό ισοζύγιο. Ο τύπος του υλικού που χρησιμοποιήθηκε, η εποχή του χρόνου και η συχνότητα ανάμειξης του υλικού θα επιδράσουν στο χρόνο που απαιτείται για να πάρουμε το τελικό χρήσιμο προϊόν. Το διάστημα αυτό υπολογίζεται από 3 μήνες ως 1 χρόνο. Είναι σημαντικό να κρατάμε το σωρό καλά μουσκεμένο καθόλη τη διάρκεια και να τον ανακατεύουμε τουλάχιστον κάθε 30 ημέρες για να αερίζεται και να εξασφαλίσουμε την αποσύνθεση του υλικού. Με το να παρακολουθούμε τη θερμοκρασία στο εσωτερικό του σωρού, μπορούμε να βρούμε τον άριστο χρόνο για να γυρίσουμε το σωρό. Η θερμοκρασία στο εσωτερικό του σωρού θα φτάσει τους ο C αν η διαδικασία λαμβάνει χώρα κανονικά. Όταν το εσωτερικό του σωρού αποκτήσει τη θερμοκρασία του εξωτερικού του, τότε είναι η ώρα να γυρίσουμε τον σωρό. Εκείνη τη στιγμή ελέγχουμε αν ο σωρός είναι βρεγμένος, αν όχι τον καταβρέχουμε. Η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί όταν το υλικό γίνεται σχεδόν μαύρο και τα περισσότερα από τα αρχικά υλικά δεν είναι πλέον αναγνωρίσιμα (Duffy & Barker, 2001). -Χρήση της κομπόστας Η κομπόστα μερικές φορές αναφέρεται ως συνθετική κοπριά και είναι ένα άριστο υποκατάστατο όπου η κοπριά των ζώων είναι μη διαθέσιμη. Δεν είναι υποκατάστατο της χημικής λίπανσης γιατί στερείται φωσφόρου. Η κομπόστα δουλεύεται εύκολα στο έδαφος και μπορεί να εφαρμοστεί πριν την φύτευση ή και μετά από αυτή. Ένας μέτριος ρυθμός εφαρμογής είναι lit ανά 93 m 3 εδάφους. Με αυτόν το ρυθμό, η κομπόστα θα προσθέσει μια σημαντική ποσότητα οργανικής ύλης στο έδαφος και, αν προετοιμαστεί όπως αναφέρθηκε παραπάνω θα εφοδιάσει με 225 gr από κάθε κύριο συστατικό ενός λιπάσματος (άζωτο, φωσφόρο και κάλιο) (Duffy & Barker, 2001) Προδιαγραφές κλάδευσης - Γενικά Όσο υγιέστερο είναι ένα δένδρο τόσο πληρέστερη είναι η κόμη του και αντιστρόφως. Η κόμη με το φύλλωμά της είναι το εργοστάσιο του δένδρου και πηγή όλων των ευεργετικών επιδράσεων στον άνθρωπο. Συνεπώς οποιαδήποτε μείωση της κόμης είναι σφάλμα (Grey and Deneke 1986, Grey 1996, Ντάφης, 2001). Κάθε δένδρο πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν μια ιδιαίτερη περίπτωση. Είναι αναγκαίο οι ενέργειές μας να απορρέουν από την προσεκτική μελέτη των παρακάτω παραγόντων όπως: η ηλικία του δένδρου, το μέγεθός του, η κατάσταση της υγείας του, το σύνολο των κατασκευαστικών προβλημάτων του περιβάλλοντα χώρου, ο προϋπολογισμός και άλλοι παράγοντες. - Αρχές της κλάδευσης Υπάρχουν μερικές αρχές που πρέπει να τηρούνται κατά τις κλαδεύσεις όταν αυτές είναι απαραίτητες. Πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί να μη ζημιώσουμε τον άνω επάκριο οφθαλμό. 9

10 Οι κλαδεύσεις θα πρέπει να γίνονται ώστε να απομακρυνθούν τυχόν σπασμένα, αδύναμα, άρρωστα ή νεκρά κλαδιά. Μετά την κλάδευση είναι αναγκαίο να διατηρείται το κατάλληλο σχήμα, που είναι χαρακτηριστικό για κάθε είδος. Επίσης με τις κλαδεύσεις μπορούμε να καθορίσουμε το ύψος και το σχήμα του δένδρου. Η σωστή κλάδευση θα επιτρέψει επαρκή ποσότητα φωτός και αέρα να φτάσουν στο εσωτερικό της κόμης. Τα δένδρα, για οποιοδήποτε λόγο, δεν θα πρέπει να κλαδεύονται σε σχήμα τετραγώνου ή τριγώνου. Η κλάδευση είναι αναγκαίο να δρα προληπτικά πριν το δένδρο αρρωστήσει και όχι μετά. Όμως αν το δένδρο είναι άρρωστο, καλό είναι να γίνει πρώτα η διάγνωση και μετά να αρχίζουμε να κλαδεύουμε. Ο χρόνος που πραγματοποιείται μια κλάδευση κατά την διάρκεια της βλαστητικής περιόδου έχει διαφορετικές επιδράσεις στα δένδρα. Γενικά, δένδρα που ανθίζουν την άνοιξη θα πρέπει να κλαδεύονται μετά την περίοδο της ανθοφορίας τους. Ο χρόνος που πραγματοποιείται μια κλάδευση κατά την διάρκεια της βλαστητικής περιόδου έχει διαφορετικές επιδράσεις στα δένδρα. Για παράδειγμα, τα δένδρα στα οποία απαιτούνται μεγάλες τομές ή που εκρέει υγρό από τις πληγές τους θα πρέπει να κλαδεύονται αργά το χειμώνα ή νωρίς την άνοιξη. Αυτό θα επιτρέψει στο δένδρο να επουλώσει τις πληγές πριν προσβληθεί από έντομα και ασθένειες. Γενικά, δένδρα που ανθίζουν την άνοιξη θα πρέπει να κλαδεύονται μετά την περίοδο της ανθοφορίας τους όπως για παράδειγμα τα γένη: Celtis sp., Forsythia sp., Magnolia sp., Rhododendron sp., Syringa sp κ.ά (Zondag, 2001) Κλάδευση ώριμων δένδρων Σκοπός της κλάδευσης Εφόσον κάθε κλάδευση θα επιφέρει ενδεχομένως αλλαγή στην ανάπτυξη του δένδρου, κανένα κλαδί δεν θα πρέπει να απομακρύνεται χωρίς λόγο. Κοινοί λόγοι που συνηγορούν στην κλάδευση είναι η απομάκρυνση νεκρών κλαδιών, αραίωση των κλαδιών και μείωση της πιθανότητας ζημιών. Επίσης τα δένδρα μπορεί να κλαδεύονται για να αυξηθεί το φως και η διείσδυση του αέρα μέσα στην κόμη του δένδρου αλλά και κάτω από αυτή. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ώριμα δένδρα κλαδεύονται για διορθωτικούς ή προληπτικούς λόγους. Το αστικό περιβάλλον διαφέρει πολύ από το φυσικό δασικό περιβάλλον. Δεν θα πρέπει να μιμούμαστε τις τεχνικές που εφαρμόζουμε στο δάσος, μέσα στην πόλη. Η ασφάλεια των δένδρων πρέπει να είναι η πρώτη έγνοια μας. Επίσης θέλουμε τα δένδρα να συμπληρώνουν το υπόλοιπο τοπίο. Σωστό κλάδεμα, με σεβασμό στη βιολογία του δένδρου, μπορεί να διατηρήσει την καλή υγεία και δομή του και να προάγει την αισθητική και οικονομική αξία του τοπίου (I.S.A., 1997). 10

11 Ο χρόνος της κλάδευσης Οι περισσότερες κλαδεύσεις γίνονται για την απομάκρυνση νεκρού ξύλου. Οι κλαδεύσεις αυτές μπορούν να γίνουν οποιαδήποτε χρονική στιγμή του έτους, με μικρές επιπτώσεις στο δένδρο. Σε περίπτωση κλάδευσης ζωντανών κλαδιών η επούλωση των πληγών είναι γρηγορότερη, όταν η κλάδευση γίνεται πριν την άνοιξη. Σε μερικά δένδρα όπως τα Acer sp. και Betula sp. οι πληγές βγάζουν υγρό αν κλαδευτούν νωρίς την άνοιξη. Αυτό μπορεί να είναι αισθητικά άσχημο αλλά έχει μικρές επιπτώσεις για το δένδρο. Ισχυρή κλάδευση ακριβώς μετά την ανοιξιάτικη αύξηση θα πρέπει να αποφεύγεται γιατί τα δένδρα έχουν μόλις καταναλώσει μεγάλη ενέργεια για την παραγωγή του φυλλώματος και των ετήσιων βλαστών. Απομάκρυνση μεγάλου ποσοστού του φυλλώματος αυτή τη χρονική στιγμή θέτει το δένδρο σε καταπόνηση. Πόσο θα πρέπει να κλαδεύουμε Η ποσότητα των κλαδιών που πρέπει κάθε φορά να απομακρύνουμε εξαρτάται από το μέγεθος του δένδρου, την ηλικία του και το σκοπό της κλάδευσης. Τα νεαρά άτομα ανέχονται την απομάκρυνση μεγαλύτερου ποσοστού ζωντανών κλαδιών από ότι τα ώριμα. Μια σημαντική αρχή είναι ότι το δένδρο μπορεί να ανακάμψει γρηγορότερα από πολλές μικρές πληγές παρά από μία μεγάλη. Ένα σύνηθες λάθος που γίνεται είναι η απομάκρυνση μεγάλου ποσοστού του εσωτερικού φυλλώματος και των μικρών κλαδίσκων. Είναι σημαντικό να διατηρήσουμε την εξάπλωση του φυλλώματος στα μεγάλα κλαδιά και στο κάτω μέρος της κόμης. Η υπεραραίωση μειώνει την ικανότητα παραγωγής σακχάρων. Ένας κανόνας ευρείας αποδοχής είναι να μην απομακρύνουμε ποτέ πάνω από το ¼ της κόμης (I.S.A., 1997) Κλάδευση νεαρών δένδρων Γενικά Μια από τις καλύτερες επενδύσεις είναι η κλάδευση νεαρών δένδρων για τη βελτίωση της δομής τους. Κλαδεύοντας σωστά νωρίς στη ζωή του δένδρου, μπορούμε να διορθώσουμε πολλά προβλήματα που μπορεί να προκαλέσουν την πτώση των δένδρων στην ωριμότητα. Επίσης σε αυτή την ηλικία εξοικονομούμε χρόνο και χρήμα αφού κλαδεύουμε από το έδαφος. Πρώτη κλάδευση Πριν αρχίσουμε να κλαδεύουμε πρέπει να αναρωτηθούμε το λόγο για τον οποίο κλαδεύουμε. Οι κύριοι στόχοι μας θα πρέπει να είναι: - Η δημιουργία της βασικής δομής του δένδρου. - Η απομάκρυνση νεκρών, άρρωστων κλαδιών. - Η απομάκρυνση των παραβλαστημάτων. Θα πρέπει να κλαδεύουμε το δένδρο για πρώτη φορά όταν το μεταφυτεύουμε. Αυτή τη χρονική στιγμή απομακρύνουμε μόνο τα προσβεβλημένα μέλη, δηλαδή τα νεκρά, τα ασθενή και τα σπασμένα μέλη. Η κλάδευση της κόμης για να έρθει σε ισορροπία με το ριζόχωμα είναι μια πρακτική που γίνεται συχνά. Η έρευνα όμως έδειξε ότι είναι μια μη αποδεκτή πρακτική. Αν απομακρύνουμε το 15% της κόμης κατά τη φύτευση, μειώνουμε την ανάπτυξη του δένδρου για τα επόμενα χρόνια ή οδηγούμε σε 11

12 πλήρη αποτυχία την εγκατάσταση. Επειδή τα φύλλα παράγουν την τροφή του δένδρου (σάκχαρα), όσα περισσότερα φύλλα έχει το δένδρο, τόσο μεγαλύτερες ποσότητες σακχάρων παράγονται. Το δένδρο χρησιμοποιεί τα σάκχαρα για την παραγωγή νέων βλαστών και ριζών και αποθηκεύει ένα μέρος τους στα μέλη του. Κατά τη μεταφύτευση θα πρέπει να ελέγχουμε αν υπάρχουν σκοινιά, σύρματα κ.ά στον κορμό και να τα απομακρύνουμε για να μην προκαλέσουν αργότερα το στραγγαλισμό του δένδρου (Smiley et al, 1996 ; I.S.A., 1997). Δεύτερη κλάδευση Η δεύτερη κλάδευση γίνεται σε νεαρά δένδρα 2 με 4 χρόνια μετά την φύτευση. Σε αυτό το διάστημα βλέπουμε ποιο δένδρο επιζεί της καταπόνησης της μεταφύτευσης, έτσι δεν ξοδεύουμε χρόνο και χρήμα να περιποιούμαστε ένα δένδρο που πρόκειται να πεθάνει. Με αυτήν την κλάδευση δημιουργούμε την βασική δομή του δένδρου, αρχικά απομακρύνοντας τα μέλη του δένδρου που αναφέρθηκαν παραπάνω. Μετά απομακρύνουμε περίπου τα μισά από τα καινούργια κλαδιά. Δεν θα πρέπει να απομακρύνουμε πολλά από τα καινούργια κλαδιά που βρίσκονται χαμηλά σε μία φορά. Το πόσο χαμηλά θα είναι τα κατώτερα κλαδιά εξαρτάται από την χρήση του δένδρου. Για την δημιουργία ενός ισχυρού κορμού είναι απαραίτητο τουλάχιστον το μισό της κόμης να είναι στα κάτω των 2/3 του κορμού. Αυτή η εξάπλωση του φυλλώματος έχει ως αποτέλεσμα την αντοχή του δένδρου στους ισχυρούς ανέμους. Κατά την δεύτερη κλάδευση απομακρύνουμε τυχόν κλαδιά που αναπτύσσονται έξω από την γενική εξωτερική γραμμή του δένδρου. Μετά ελέγχουμε τα κλαδιά που μεγαλώνουν σχεδόν οριζόντια και έχουν απόσταση μεταξύ τους τουλάχιστον 30,5-46cm και απομακρύνουμε όσα αναπτύσσονται πυκνά και με κατεύθυνση προς τα πάνω (Smiley et al, 1996 ; I.S.A., 1997). Τρίτη κλάδευση Σχεδιάζουμε την τρίτη κλάδευση 5-7 χρόνια μετά τη μεταφύτευση. Αν οι προηγούμενες κλαδεύσεις έγιναν σωστά, η δουλειά σ αυτό το στάδιο είναι ελάχιστη. Ξανά σ αυτό το στάδιο απομακρύνουμε τυχόν νεκρά, ασθενή κλαδιά και ριζοβλαστήματα. Κοιτώντας μπροστά, ο λίγος χρόνος που θα απαιτηθεί τώρα για την κλάδευση μικρών δένδρων θα μας εξοικονομήσει πολλαπλάσιο χρόνο αργότερα (Smiley et al, 1996 ; I.S.A., 1997) Κλάδευση καλλωπιστικών θάμνων Γενικά Το κατάλληλο κλάδεμα είναι ουσιώδες για τη διατήρηση της ζωτικότητας, του σχήματος και της μορφής των θάμνων για ένα αποτέλεσμα αισθητικά άψογο και για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι περισσότεροι θάμνοι που είναι ήδη εγκατεστημένοι θα πρέπει να επιβλέπονται και να κλαδεύονται ελαφρά σε ετήσια βάση. Αν κλαδεύονται πιο συχνά οι θάμνοι αναπτύσσονται υπερβολικά και είναι αδύναμοι. Στην περίπτωση αυτή οι θάμνοι χρειάζονται δραστικό κλάδεμα που θα μειώσει το μέγεθός του, αλλά θα έχουμε καταστροφή του επιθυμητού σχήματος και μείωση της ζωτικότητάς του. Επίσης ισχυρή ή λάθος κλάδευση των θάμνων θα τους κάνει πιο επιρρεπείς στις προσβολές εντόμων, τις ασθένειες και στις περιβαλλοντικές αντιξοότητες. Κλαδεύουμε 12

13 συνήθως τους θάμνους για να διατηρήσουμε ή να βελτιώσουμε την εμφάνισή τους ή τη ζωτικότητάς τους. Η απομάκρυνση τυχόν παραβλαστημάτων και κλαδιών που αναπτύσσονται πολύ κοντά το ένα στο άλλο θα διοχετεύσει την ενέργεια του θάμνου στα παραμένοντα κλαδιά, ενθαρρύνοντας τη μεγαλύτερη αύξησή τους. Περιοδική αραίωση της κόμης επιτρέπει περισσότερο φως και αέρα να διέρχεται μέσα από την κόμη, ελαττώνοντας έτσι την πιθανότητα προσβολών. Επίσης η διατήρηση μιας λογικής πυκνότητας κόμης ελαττώνει τις απαιτήσεις για νερό και θρεπτικά στοιχεία. Απομάκρυνση νεκρών, ασθενών ή σπασμένων κλαδιών βελτιώνει την εμφάνισή του θάμνου. Ο σωστός χρόνος της κλάδευσης είναι ουσιώδης ώστε να ενθαρρύνουμε την άνθηση και να μην έχουμε όψιμη ανάπτυξη του θάμνου. Θάμνοι και δένδρα που ανθίζουν πριν το τέλος Ιουνίου θα πρέπει να κλαδεύονται αμέσως μετά την άνθησή τους. Οι ανθοφόροι οφθαλμοί σε αυτούς τους θάμνους είχαν αναπτυχθεί την προηγούμενη βλαστητική περίοδο. Οι θάμνοι που ανθίζουν μετά το τέλος του Ιουνίου πρέπει να κλαδεύονται το χειμώνα ή νωρίς την άνοιξη πριν την καινούργια ανάπτυξη. Αυτοί οι θάμνοι αναπτύσσουν τους ανθοφόρους οφθαλμούς τους την τρέχουσα βλαστητική περίοδο. Συγκεκριμένοι θάμνοι μπορούν να κλαδεύονται ελαφρά πριν και μετά την άνθηση. Αυτό συχνά αυξάνει την παραγωγή ανθέων και καρπών και ενθαρρύνει τη δεύτερη άνθηση μέσα στην ίδια βλαστητική περίοδο. Είναι απαραίτητο να αποφεύγουμε την κλάδευση αργά το καλοκαίρι γιατί ευνοείται καινούργια αύξηση που δεν προλαβαίνει να αποξυλωθεί μέχρι το χειμώνα. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα ζημιών το χειμώνα (Zondag, 2001). Κλάδευση πλατύφυλλων, φυλλοβόλων θάμνων Πάντα πρέπει να επιτρέπουμε να αναπτύσσονται οι θάμνοι στο φυσικό τους μέγεθος εκτός αν επιθυμούμε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όπως για τους φράκτες.. Καλό είναι να κόβουμε τα κλαδιά σε διαφορετικό ύψος (0,15cm πάνω από τον ενεργό οφθαλμό). Οι τομές θα πρέπει να γίνονται με γωνία 45 μοιρών. Αυτό εξασφαλίζει την ανάπτυξη καινούργιου βλαστού από τον οφθαλμό. Επίσης μπορεί να γίνει επιλεκτική απομάκρυνση κλαδιών που αναπτύσσονται είτε πολύ πυκνά για να βελτιώσουμε την εμφάνισή του, είτε κάποιων κοντά στο έδαφος. Η μείωση του μήκους των βλαστών από το 1/3, από το ελεύθερο άκρο του βλαστού, στο μισό θα προάγει την ανάπτυξή τους στο πλάι. Όταν απομακρύνουμε ολόκληρα κλαδιά, οι τομές θα πρέπει να γίνονται ακριβώς μπροστά από τον κόμβο του κλαδιού (Goldberger, 2001). Κλάδευση αειθαλών θάμνων Θα πρέπει να ενθαρρύνουμε το φυσικό σχήμα των θάμνων και να αποφεύγουμε το κλάδεμά τους σε τετράγωνα, τρίγωνα και άλλα σχήματα. Οι περισσότεροι αειθαλείς θάμνοι δεν αναπτύσσουν νέους βλαστούς σε παλιό ξύλο. Οι αειθαλείς θάμνοι ανταποκρίνονται καλύτερα στο φως, όταν πραγματοποιείται ετήσια αραίωση της κόμης τους αντί έντονης κλάδευσης κατά ακανόνιστα χρονικά διαστήματα. Όταν απομακρύνουμε ολόκληρα κλαδιά θα πρέπει να ακολουθούμε την ίδια διαδικασία όπως και στους φυλλοβόλους θάμνους (Goldberger, 2001). 13

14 Κλάδευση δένδρων που βρίσκονται κάτω από εναέρια δίκτυα Η κοπή της κορυφής των δένδρων είναι συχνό φαινόμενο για δένδρα που βρίσκονται κάτω από ηλεκτροφόρα καλώδια. Δυστυχώς ο αποκεφαλισμός του δένδρου, το κάνει να χάσει τη ζωτικότητά του και να γίνει πιο επιρρεπές στα έντομα και τις ασθένειες. Τα δένδρα που τους έχουν κόψει την κορυφή είναι πολύ δύσκολο και οικονομικά ασύμφορο να μπουν ξανά σε μια σωστή διαδικασία κλαδέματος. Η σωστή διαδικασία κλαδέματος είναι 18% φθηνότερη από την κοπή της κορυφής του δένδρου αλλά κοστίζει 30% περισσότερο αν αρχίσουμε το κλάδεμα μετά την απομάκρυνση της κορυφής του δένδρου. Τα κλαδιά των δένδρων μπορούν να αποτελούν κίνδυνο για τα ηλεκτροφόρα καλώδια. Το 70% των μηχανικών ζημιών στο δίκτυο οφείλεται σε πτώση νεκρού ξύλου. Το 55% αυτού του ποσοστού οφείλονταν σε πτώση δένδρων και το 15% σε κλαδιά. Για να κλαδεύσουμε σωστά αυτά τα δένδρα θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας το ρυθμό ανάπτυξης του δένδρου, την προσαρμοστικότητά τους, την αντοχή του ξύλου τους και την τάση των ηλεκτροφόρων καλωδίων. Όταν κλαδεύουμε την κορυφή του δένδρου πρέπει να απομακρύνουμε τα κλαδιά σε απόσταση 2,5 m, ενώ τα πλάγια σε απόσταση 1,8-2,5 m από τις γραμμές. Κλάδευση σε σχήμα V του δένδρου είναι αναγκαίο να γίνει όταν τα ηλεκτροφόρα καλώδια περνάνε από τη μέση του δένδρου. Η κλάδευση αυτή έχει το μειονέκτημα ότι κάνει τα δένδρα λιγότερο ανθεκτικά στους μεγάλης έντασης ανέμους. Μετά από πολλές φορές που έχουμε απομακρύνει την κορυφή του δένδρου, το δένδρο έχει εξασθενήσει τόσο πολύ που καλό θα ήταν να το απομακρύνουμε (Ball, 1996 ; Ham, 1998 ; Asplundh, 1999) - Πληγώσεις από μη σωστή κλάδευση Η κλάδευση είναι ένα μέτρο που θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, αλλά σήμερα αποτελεί γενικό κανόνα. Παράλληλα δεν εφαρμόζονται οι κατάλληλες τεχνικές. Όσο πιο έντονες είναι οι κλαδεύσεις και όσο πιο συχνά γίνονται, τόσο περισσότερες πληγές δημιουργούνται με αποτέλεσμα να δίνεται η ευκαιρία σε χιλιάδες μύκητες και βακτήρια να προσβάλλουν τα δένδρα. Όσο μικρότερες είναι οι επεμβάσεις μας κατά την διάρκεια του κλαδέματος τόσο μεγαλύτερο είναι το χρονικό διάστημα που διατηρούνται τα δένδρα υγιή. Θα πρέπει να τονιστεί με έμφαση η κακοποίηση που υφίστανται τα δένδρα στις πόλεις και ιδιαίτερα τα δένδρα των πεζοδρομίων από τις βάρβαρες όσο και αλόγιστες πολλές φορές κλαδεύσεις (Ντάφης, 2001). TREE QUALITY CONTROL AND CARE MEASURES IN AN URBAN ENVIRONMENT T. A. Samara, T. K. Tsitsoni Aristotle University of Thessaloniki Department of Forestry & Natural Environment, Laboratory of Silviculture P.O. Box 262, Thessaloniki, GREECE 14

15 ABSTRACT The purpose of this study is to suggest an integrated method for tree quality control and appropriate care measures as well. During the quality control it is necessary to examine all parts of a tree and to record an integrated history of it, in order to diagnose and solve any problems promptly. The specific problems investigated by this study concern the species and the planting site selection, the tree care after planting, the fertilization and the pruning. Special reference was made to natural fertilization (organic composts) and to the way of tree pruning mainly in the shadow of overhead public facility networks. The organic matter supplied by compost is valuable in improving the fertility and structure of soil. Compost supplies energy and nutrients the soils and eventually makes them available to plants. Proper pruning is essential in maintaining the vigour, shape and form of plants for a desirable and long lasting landscape effect. Drastic or incorrect pruning also may increase plant susceptibility to insects, diseases and environmental adversities and may reduce flowering and fruiting. The time of pruning during the growth period has different effects on trees because it is critical in order to encourage flowering and avoid stimulating late growth. The pruning should be done prior to any disease attack and not after. In the case of a tree, which has already been attacked, a disease diagnosis should be done before pruning. A correct diagnosis of the problem is the important first step in trying to save an unhealthy tree. In many cases, more than one factor may be involved. A systematic approach is needed when examining a tree for possible problems. The entire tree (foliage, trunk, branches) should be examined and not just areas that seem to show a problem. Root problems should be considered as a possible source of symptoms. Finally this study suggests appropriate questionnaires for the tree quality inventory and the way in which a complete tree history should be recorded. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Appleton, L. and French, S., Tree and Shrub Planting Guidelines. City Trees, Vol. 37, No. 4. Asplundh, T., Why Directional Pruning? City Trees. Vol. 35, No. 4. Ball, J., Utility Tree Pruning. Arboriculture, South Dakota State University, Brookings. Duffy, K. and Barker, A.V., Compost. City Trees. Vol. 37, No4. Flynn, P. and Vitosh M., Diagnosing Tree Problems. Plant Disease Clinic, Iowa State University. Gilman, E., Writing Pruning Specifications. Environmental Horticulture University of Florida, Gainesville. Goldberger, A.E., Pruning Ornamental Shrubs. City Trees. Vol 37, No5. Grey, W.G. and Deneke F.J., Urban Forestry. Second edition. Krieger Publishing Company. Malabar, Florida, pp Grey, W.G The urban forest John Wiley & Sons, Inc. New York, pp

16 Γεωργιάδου, Θ., Αστικός χώρος και πράσινο. Πρακτικά Συμποσίου «Πράσινο στις πόλεις και Τοπική Αυτοδιοίκηση», Επιστημονική Έκδοση ΓΕΩΤΕΕ, σελ Γκανάτσας, Π., Τσιτσώνη, Θ., Ζάγκας, Θ., Τσακαλδήμη, Μ., Αξιολόγηση του αστικού πρασίνου στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης. Πρακτικά 10 ου Πανελληνίου Συνεδρίου. Έρευνα, προστασία και διαχείριση χερσαίων οικοσυστημάτων περιαστικών δασών και αστικού πρασίνου. Ελληνική Δασολογική Εταιρεία. Τρίπολη Μαΐου Hatzistathis, A., Zagas, D., Trakolis, D., Ganatsas, P. and Malamidis, G., Report on the state of art of Greece In: Research and development in Urban Forestry in Europe. Report of COST Action E12 Urban forests and trees on the state og art of urban forest research and development in Europe, (eds. M. Forrest, C.C. Konijendijk and T.B. Randrup) European Communities, pp Ham, D.L., Trees and Overhead Electric Wires. Clemson University. International Society of Arboriculture (I.S.A.), 2003a. New Tree Planting. International Society of Arboriculture (I.S.A.), 2003b. Avoid Tree and Utility Conflicts. International Society of Arboriculture (I.S.A.), 2003c. Pruning young trees. International Society of Arboriculture (I.S.A.), 2003d. Pruning mature trees. Jorgensen, E., Urban Forestry in Canada. In: Proceedings of the 46 th International Shade Tree Conference, 46a-51a. Jorgensen, E Urban Forestry in the rear-view mirror. Arboricultural Journal, Vol. 10, pp Kozlowski, T.T., The impact of enviromantal pollution on shade trees. Journal of Arboriculture, Vol. 12(2): Ντάφης, Σ Δασοκομία Πόλεων. Art of Text. Θεσ/νικη, σελ Παπαδήμας, Δ., Προοπτικές ανάπτυξης του πρασίνου στις ελληνικές Πόλεις και χρησιμότητά του. Πρακτικά Συμποσίου «Πράσινο στις Πόλεις και Τοπική Αυτοδιοίκηση». Επιστημονική Έκδοση ΓΕΩΤΕΕ, σελ Smiley, T.; Fraedrich, B.; Booth, D Pruning Young Trees. Bartlett Tree Research Laboratories. South Carolina Forestry Commission How to Grow Healthy, Beautiful Trees. (www.state.sc.us) Treshow, T. and Franklin K.A., Plant Stress from Air Pollution John Wiley & Sons, Chichester/ New York/ Brisbane/ Toronto/ Singapore. Tsitsoni, T. and Zagas. T Silvicultural measures for improved adaptability of tree species to the Urban Enviroment. Proc. of International Conference Ecological Protection of the Planet Earth. June Xanthi, Greece, Vol. 1: Τσιτσώνη, Θ. και Σαμαρά, Θ Υπάρχουσα κατάσταση και διαχείριση του αστικού και περιαστικού πρασίνου στη Δ. Μακεδονία. Πρακτικά 10 ου Πανελληνίου Συνεδρίου. Έρευνα, προστασία και διαχείριση χερσαίων οικοσυστημάτων περιαστικών δασών και αστικού πρασίνου. Ελληνική Δασολογική Εταιρεία. Τρίπολη Μαΐου U.S Department of Agriculture, Forest Service., Woody-plant seed manual. Miscellaneous Publication 654. Washington, D.C., USA. 16

17 U.S Department of Agriculture, Forest Service., Agriculture Information Bulletin, No339: Windbreaks for Conservation. U.S Department of Agriculture, Forest Service., Agriculture Information Bulletin, No372. Issued September. Zondag, R.H., Principles of Pruning. Ohio State University Extension. Ζάγκας, Θ Συμβολή του αστικού και περιαστικού πρασίνου στην ποιότητα ζωής μας. Πρακτικά Ημερίδας Πράσινο και Τοπική Αυτοδιοίκηση. ΓΕΩΤΕΕ, Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας, Καβάλα, σελ

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα Για την αύξηση και την ανάπτυξη των φυτών απαιτείται νερό και χώμα πλούσιο σε θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη φύτευση

Οδηγίες για τη φύτευση Οδηγίες για τη φύτευση Πότε; Η εποχή φύτευσης παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των αναδασώσεων. Η καλύτερη είναι εκείνη κατά την οποία εξασφαλίζεται 1. η άμεση και δραστήρια ανάπτυξη του ριζικού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της μηλιάς

Ασθένειες της μηλιάς Ασθένειες της μηλιάς Οι ασθένειες μηλιάς με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από δενδροκομικής και οικονομικής πλευράς είναι: το φουζικλάδιο, το ωίδιο, το βακτηριακό κάψιμο και οι σηψιριζίες (σημαντικότερη η Φυτόφθορα).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία βάσης δεδομένων για αστικό πράσινο

Δημιουργία βάσης δεδομένων για αστικό πράσινο Δημιουργία βάσης δεδομένων για αστικό πράσινο Σ. Ντίνα 1, Ζ. Ανδρεοπούλου 2, Θ. Τσιτσώνη 3, Π. Λεφάκης 2 1 Κρήτης 37, Τ.Κ. 54645, Θεσσαλονίκη, email: ntina.sofia@hotmail.com, 2 Εργ. Δασικης Πληροφορικης,

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της Κερασιάς

Ασθένειες της Κερασιάς Ασθένειες της Κερασιάς ΚΟΡΥΝΕΟ Stigmina carpophila ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΝΕΟΥ Συνθήκες αναπτύξεως: Ο υγρός και βροχερός καιρός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη της ασθένειας. Οι μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Δρ. Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Κήπων Δήμου Θεσσαλονίκης Το έδαφος είναι το δημιούργημα της ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΑ Ξελάκκωμα (λεκάνη βάθους 10 cm) Σκάψιμο (σε βάθος 15-20 cm μετά το κλάδεμα) Σκάλισμα (σε βάθος 5-8 cm μετά την καρπόδεση) ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ Δίυνα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού. Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση

Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού. Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση Αύξηση: από την έκπτυξη των οφθαλμών (θ>10 0 C) μέχρι την ωρίμανση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά προϊόντα κήπου. του γκαζόν

Βιολογικά προϊόντα κήπου. του γκαζόν Δωρεάν Δωρεάν συμβουλές συμβουλές Βιολογικά προϊόντα κήπου Το σύστημα περιποίησης του γκαζόν Ο χλοοτάπητας το "πράσινο σαλόνι"! Το μυστικό......κρύβεται σε ένα σύστημα περιποίησης γκαζόν που καλύπτει τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου Αχλάδι Έχει πάρα πολλές ποικιλίες και υποποικιλίες. Είναι φυλλοβόλο δέντρο και ευδοκιμεί σε μέρη που δεν χαρακτηρίζονται ούτε από την υπερβολική ζέστη ούτε από το υπερβολικό κρύο. Καλλιεργείται σε όλη

Διαβάστε περισσότερα

Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς

Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς Κωνσταντίνος Καζαντζής 1 και Πασχάλης Αποστόλου 2 1 ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων, Τ.Θ. 122, 592 00 Νάουσα 2 «Φυτώρια Αποστόλου», 592 00

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του αστικού πρασίνου και προτάσεις αναβάθμισής του στο Δήμο Θεσσαλονίκης. Περιβάλλοντος, Εργαστήριο Δασοκομίας, Τ.Θ. 262,54124-Θεσσαλονίκη.

Διαχείριση του αστικού πρασίνου και προτάσεις αναβάθμισής του στο Δήμο Θεσσαλονίκης. Περιβάλλοντος, Εργαστήριο Δασοκομίας, Τ.Θ. 262,54124-Θεσσαλονίκη. Διαχείριση του αστικού πρασίνου και προτάσεις αναβάθμισής του στο Δήμο Θεσσαλονίκης ΤΣΙΤΣΩΝΗ ΘΕΚΛΑ 1, ΜΠΑΤΑΛΑ ΕΛΕΝΗ 1 και ΖΑΓΚΑΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ 1 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Δασολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΣΤΗ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΣΤΗ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΣΤΗ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Θ. Κ. Τσιτσώνη 1, Θ. Α. Σαμαρά 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,.

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΛΑΔΙΣΚΩΝ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ Χειμώνας / Ανοιξη Άνθηση Ανάπτυξη καρπών ΦΟΥΖΙΚΟΚΚΟ ΜΟΝΙΛΙΑ ΠΤΩΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΜΑΤΙΩΝ ΡΟΔΙΝΗ ΚΟΡΥΦΗ ΑΝΘΗΣΗ-ΠΤΩΣΗ ΠΕΤΑΛΩΝ ΠΤΩΣΗ ΚΑΛΥΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Δωρεάν Δωρεάν συμβουλές συμβουλές Βιολογικά προϊόντα κήπου Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Η φύση ως πρότυπο Σε κάθε τετραγωνικό εκατοστό εδάφους, υπάρχουν εκατομμύρια μικροοργανισμοί που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων: ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ - βλάπτει την υγεία των & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Advance mix 1. ΓΙΑ ΦΥΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Advance mix 2

ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Advance mix 1. ΓΙΑ ΦΥΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Advance mix 2 Η Εταιρεία Η Plants Βase είναι μια εταιρεία νεοσύστατη που εμπορεύεται φυτοχώματα και κομπόστ - εδαφοβελτιωτικά. Διαθέτει ευρεία και πάμπληθη γκάμα προϊόντων δικών της, ενώ παράλληλα με την άγαστη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Το κόστος του κλαδέματος, αν βάλλουμε μέσα και την λειψή παραγωγή που προκύπτει από τα λαθεμένα κλαδέματα, μπορεί να φράσει το κόστος της συλλογής.

Το κόστος του κλαδέματος, αν βάλλουμε μέσα και την λειψή παραγωγή που προκύπτει από τα λαθεμένα κλαδέματα, μπορεί να φράσει το κόστος της συλλογής. Το κλάδεμα της ελιάς Tο κλάδεμα είναι ίσως η σπουδαιότερη σε σχέση με όλες τις άλλες ελαιοκαλλιεργιτικές εργασίες. Απ αυτό εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό η καρποφορία και η μακροζωία των ελαιοδέντρων.

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Απότηνστιγμήπουοάνθρωποςαπέκτησε μόνιμη κατοικία άρχισε την κατοικιδιοποίηση τωνζώωνκαιτωνφυτών. Τα πρώτα καλλιεργούμενα φυτά προήλθαν πιθανώς τυχαία από σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε;

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε; Θρέψη φυτού Θρέψη αζώτου: τον Χειμώνα όχι πρόσληψη Ν, Άνοιξη έως και άνθιση έδαφος ψυχρό και απαιτήσεις μηδαμινές άρα ελάχιστη πρόσληψη Ν, με εκβλάστηση μεγάλες απαιτήσεις από αποθηκευμένο Ν και από το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαλλιέργεια αμπελιού

Βιοκαλλιέργεια αμπελιού Βιοκαλλιέργεια αμπελιού E. Καμπουράκης Εργαστήριο Συστημάτων Οικολογικής Παραγωγής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ. 281 0 302300, Fax. 2810 245873

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Actual Size. 4An affordable, first step in measuring light 4With a push of the button, the meter runs for

Actual Size. 4An affordable, first step in measuring light 4With a push of the button, the meter runs for Light is the Energy for Plant Growth Spectrum To Measure Is To Know LIGHT DLI 100 Light Meter Displays DLI after 24 hours Why is Daily Light Integral (DLI) important? DLI is directly correlated with plant

Διαβάστε περισσότερα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Ο Ευκάλυπτος ο torquata όπως όλοι σχεδόν οι ευκάλυπτοι κατάγεται και αυτός από την μακρινή Αυστραλία, και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη Ψηφιακού Μητρώου Δένδρων για την Αξιολόγηση του Αστικού Πρασίνου

Σύνταξη Ψηφιακού Μητρώου Δένδρων για την Αξιολόγηση του Αστικού Πρασίνου Σύνταξη Ψηφιακού Μητρώου Δένδρων για την Αξιολόγηση του Αστικού Πρασίνου ΤΣΙΤΣΩΝΗ ΘΕΚΛΑ 1, ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΜΙΛΙΑ 1, ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙΜΙΛΙΑ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Φυτοπροστασία της Ελιάς ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Η ασθένεια του κυκλοκόνιου Γνωστή και ως μαύρισμα ή μουτζούρωμα ευρύτατα διαδεδομένη ασθένεια Συμπτώματα: Καφέ - Σταχτί κηλίδες στα φύλλα Φυλλόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η δυναμική της κίνησης του Καλίου στο έδαφος

Η δυναμική της κίνησης του Καλίου στο έδαφος Η δυναμική της του στο κίνησης Καλίου έδαφος 1. Δείκτες διαθέσιμου καλίου στο έδαφος Πρόσληψη Κ από τα φυτά (kg/ha) Πρόσληψη Κ από τα φυτά (kg/ha) Εναλλάξιμο Κ (mg/100g εδάφους) Συγκέντρωση Κ (me/l εδαφ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα)

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) Α. Η άργιλος (ηλεκτρικό φορτίο) συγκρατεί κατιόντα (+) και τα ανταλλάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας. Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc

Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας. Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc Ποιότητα Σταφυλιών Στάδια Ανάπτυξης της Ράγας Δυνατότητα Επίτευξης Βέλτιστης Τεχνολογικής Ωριμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία Καταγωγή: Ασία ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus amygdalus (Prunus communis, Amygdalus communis). Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή, οδοντωτά,

Διαβάστε περισσότερα

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua.

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua. χαρτί χαρτόνι γυαλί πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα υπόλοιπα απόβλητα ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! «Ανάπτυξη και εφαρμογή πιλοτικού συστήματος για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Στερεών

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 10-07-01-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε.

ΠΕΤΕΠ 10-07-01-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 10-07-01-00 10 Φυτοτεχνικά Έργα 07 ιάφορες Εργασίες 01 Κοπή Εκρίζωση δέντρων και θάµνων 00 - Έκδοση 1.0 - Μάιος 2006 Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρεία. Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη. Formula-patent Vitalia Mix. 2 3 www.vitalia.com.

Η εταιρεία. Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη. Formula-patent Vitalia Mix. 2 3 www.vitalia.com. Η εταιρεία Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη Formula-patent Vitalia Mix Στην Vitalia, μία σύγχρονη Ελληνική επιχείρηση, είμαστε υπερήφανοι που παράγουμε γόνιμα

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία Καταγωγή: Κασπία ΚΕΡΑΣΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus avium Prunus mahaleb(µαχαλέπιος κερασιά) Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Άσκηση1: ΑΣΚΗΣΕΙΣ Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Στις παρακάτω προτάσεις υπογραμμίστε με μια γραμμή την ανεξάρτητη και με δύο την εξαρτημένη μεταβλητή:

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 10-06-01-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε.

ΠΕΤΕΠ 10-06-01-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 10-06-01-00 10 Φυτοτεχνικά Έργα 06 Συντήρηση Πρασίνου 01 Ανασχηµατισµός λεκανών άρδευσης φυτών 00 - Έκδοση 1.0 - Μάιος 2006

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Αρδεύσεις Στραγγίσεις. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων

Αρδεύσεις Στραγγίσεις. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Αρδεύσεις Στραγγίσεις Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Μηχανική Σύσταση Εδάφους Χονδρή άμμος: 2 έως 0,2 mm Λεπτή άμμος: 0,2 έως 0,05 mm Ιλύς: 0,05 έως 0,02

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών 1. Τα φυτά δεσμεύουν την ηλιακή ενέργεια E H 2 O CO 2 χλωροφύλλη σάκχαρα Ηηλιακήενέργεια μετατρέπεται σε χημική ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης. Αν και όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο

Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο I. Τι είναι η επιστήμη; A. Ο στόχος της επιστήμης είναι να διερευνήσει και να κατανοήσει τον φυσικό κόσμο, για να εξηγήσει τα γεγονότα στο φυσικό κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 10-06-04-02 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε.

ΠΕΤΕΠ 10-06-04-02 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 10-06-04-02 10 Φυτοτεχνικά Εργα 06 Συντήρηση Πρασίνου 04 Κλαδέµατα - Κουρέµατα 02 Κλάδεµα θάµνων Έκδοση 1.0 - Μάιος 2006 Το

Διαβάστε περισσότερα

FAX: 210-92 12 090. ουσία), GIBBERELLIC ACID - Έχοντας υπόψη:

FAX: 210-92 12 090. ουσία), GIBBERELLIC ACID - Έχοντας υπόψη: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 6 7-2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. Πρωτ.: 20928 /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση: Λ. Συγγρού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Κεφάλαιο 5 ο : Οικοσυστήµατα ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Η µελέτη των αλληλεπιδράσεων µεταξύ των µορφών ζωής και του περιβάλλοντός τους είναι η επιστήµη της οικολογίας. Το οικολογικό σύστηµα των οργανισµών και

Διαβάστε περισσότερα

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα συστήματα χρήσης γης Βοσκήσιμη ύλη Κτηνοτροφικά προϊόντα Δασικά προϊόντα Μακροπρόθεσμο κέρδος από δένδρα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ Βιολογική γεωργία είναι ένα σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες δηλαδή στη µη χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες καλής πρακτικής για τη βέλτιστη χρήση των πόρων που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα της χλωρίδας

Οδηγίες καλής πρακτικής για τη βέλτιστη χρήση των πόρων που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα της χλωρίδας Οδηγίες καλής πρακτικής για τη βέλτιστη χρήση των πόρων που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα της χλωρίδας ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Η παρούσα έκδοση εκπονήθηκε από το ΓΠΑ στο πλαίσιο του έργου LIFE09

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια

Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια του R. Gucci Πανεπιστήμιο Πίζας, Τομέας καλλιέργειας και προστασίας της δενδροκομίας Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια Η καλλιέργεια της ελιάς, του ελαιόδεντρου συσχετίζεται συνήθως με την παράδοση. Συναντάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΣΤΙΚΙΑ. Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp.

ΦΙΣΤΙΚΙΑ. Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp. ΦΙΣΤΙΚΙΑ Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο, δίοικο, πρωτανδρικό Μεγάλο μέγεθος Μακρόβιο Φύλλα Σύνθετα - περιττόληκτα, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΥ «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη. Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη. Τα τελευταία χρόνια όμως, το αγαθό αυτό βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα