Οδοντιατρικό management

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οδοντιατρικό management"

Transcript

1 SPECIAL ARTICLE ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(2): Οδοντιατρικό management Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2015, 32(2): Κ. Κατσαλιάκη, 1 Μ. Δόβρος 2 Η σύγχρονη οδοντιατρική αγορά χαρακτηρίζεται τόσο από τις δυσμενείς επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, όσο και από τον έντονο ανταγωνισμό. Η υιοθέτηση αρχών διοίκησης και marketing, με αποδεδειγμένο όφελος στο χώρο των επιχειρήσεων, μπορούν να βοηθήσει τους οδοντιάτρους στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης, του πληθωρισμού και του ανταγωνισμού, αναγνωρίζοντας και αξιοποιώντας τις υπάρχουσες ευκαιρίες. Το παρόν άρθρο αποσκοπεί στην αποτύπωση λειτουργιών του management και εργαλείων του marketing με εφαρμογή στις οδοντιατρικές υπηρεσίες και καταγραφή των αναμενόμενων ωφελειών. Επιπρόσθετα, αναλύονται βασικά χαρακτηριστικά των οδοντιατρικών υπηρεσιών στην Ελλάδα και προτάσεις υιοθέτησης των πρακτικών management και marketing. 1 Σχολή Οικονομίας, Διοίκησης και Νομικών Επιστημών, Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας, Θεσσαλονίκη 2 Οδοντιατρικός Σύλλογος Δράμας, Δράμα Dental management Λέξεις ευρετηρίου Ζήτηση υπηρεσιών Management Marketing Οδοντίατροι Υπηρεσίες υγείας Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι σύγχρονες συνθήκες, που διαμορφώνονται με τον αυξημένο ανταγωνισμό, την ενδυνάμωση του καταναλωτή, αλλά και την ύφεση, εξ αιτίας της οικονομικής κρίσης, δυσχεραίνουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων, τόσο στον τομέα των προϊόντων, όσο και στον τομέα των υπηρεσιών. Ειδικότερα, στην αγορά υπηρεσιών υγείας υπάρχουν πολλές αποδείξεις από χώρες ότι η οικονομική κρίση οδήγησε σε περικοπές δαπανών για την υγεία, σε μείωση των ατομικών δαπανών (out of pocket) για ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας και σε στροφή της ζήτησης προς το δημόσιο τομέα. 1,2 Η οικονομική ύφεση οδηγεί σε σημαντικές προκλήσεις στην Οδοντιατρική, αφού η οδοντιατρική φροντίδα είναι τομέας που βρίσκεται σε στενή επαφή με την οικονομία 3 και επηρεάζεται από τις επιπτώσεις της κρίσης μέσα από τη διαφοροποίηση της συμπεριφοράς του ατόμου στη ζήτηση υπηρεσιών, λόγω μείωσης του εισοδήματός του. 4 Στις ΗΠΑ, η μειωμένη ζήτηση οδοντιατρικών υπηρεσιών, λόγω της κρίσης, αποτέλεσε το βασικότερο παράγοντα μείωσης των εσόδων των οδοντιάτρων. 5 Η American Dental Association (ADA) αναφέρει ότι κατά την περίοδο της οικονομικής ύφεσης παρατηρήθηκε αύξηση στις ακυρώσεις των ραντεβού και μείωση των ποσοστών αποδοχής από τους ασθενείς των σχεδίων θεραπείας που πρότειναν οι οδοντίατροι, 6 με τη μείωση ζήτησης οδοντιατρικών υπηρεσιών να είναι εντονότερη για άτομα με απώλεια εισοδήματος της τάξης του 50%. 7 Υποστηρίζεται, επίσης, ότι η οικονομική κρίση και η ανεργία επιδρούν και σε ψυχολογικό επίπεδο, εκτός από το οικονομικό. Κατά τη διάρκεια στρεσογόνων περιόδων, τα άτομα τείνουν να αδιαφορούν για πράγματα τα οποία θεωρούν ότι δεν είναι άμεσης προτεραιότητας, ακόμη και όσον αφορά στη στοματική τους υγεία. 8 Ωστόσο, εκτός από την οικονομική ύφεση, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες οι οποίοι παρεμβαίνουν και έχουν τροποποιήσει την αντίληψη και τη φύση της παροχής της οδοντιατρικής φροντίδας. Για παράδειγμα, οι νέες κλινικές τεχνικές, η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και η ευελιξία των ασθενών σε θέματα υγείας, καθώς και η ανάγκη διά βίου μάθησης, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει την απομάκρυνση από την παραδοσιακή μορφή της οδοντιατρικής περίθαλψης. 9 Ένα ακόμη βασικό χαρακτηριστικό της οδοντιατρικής αγοράς είναι ο ανταγωνισμός. Ο οδοντίατρος έχει να ανταγωνιστεί με τους συναδέλφους του για κάθε έναν ασθενή, αλλά και άλλες ιατρικές ειδικότητες ή και καταναλωτικά αγαθά και είδη πολυτελείας, για να κερδίσει μερίδιο από το εισόδημα των ασθενών. 10 Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη μια μετατόπιση προς μια περισσότερο ασθενοκεντρική προσέγγιση, όπου η ικανοποίηση του ασθενούς αποτελεί τμήμα του καθορισμού της

2 ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ MANAGEMENT 237 παρεχόμενης ποιότητας και η επίτευξή της έχει καταστεί σημαντικό ζήτημα για τον οδοντίατρο. 11 Πλέον, οι ικανότητες και τα χαρακτηριστικά που πρέπει να πληρoί ο οδοντίατρος έχουν διαφοροποιηθεί σημαντικά. Οι οδοντίατροι αντιλαμβάνονται ότι η λειτουργία του οδοντιατρείου, εκτός από το κλινικό τμήμα, περιλαμβάνει και άλλα σημαντικά ζητήματα διοικητικής φύσης, όπως τήρηση βιβλίων, οικονομικές προβλέψεις, ανθρώπινους πόρους, ασφαλιστικά θέματα, αγορά εξοπλισμού, διατήρηση αποθεμάτων, διαφήμιση, άριστες επικοινωνιακές δεξιότητες, προκειμένου να διαχειριστούν σωστά το οδοντιατρείο ως μια επιτυχή επιχείρηση. 12 Η εμπορευματοποίηση της υγείας φαίνεται να καθίσταται προοδευτικά μια σημαντική κινητήρια δύναμη για την επιλογή θεραπευτικών επιλογών, 13 με τον οδοντίατρο να πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από ένας εξειδικευμένος επιστήμονας, αναπτύσσοντας επιχειρηματικές ικανότητες, γνώσεις οικονομικής διαχείρισης και υψηλή αντίληψη marketing. Σήμερα, η επιτυχία ορίζεται με ποικίλους τρόπους και είναι σημαντικό για τους οδοντιάτρους να δουν πέρα από την παραδοσιακή έννοια της φήμης, αντιμετωπίζοντας το οδοντιατρείο ως επιχείρηση. Εάν το ιατρείο αποτύχει ως επιχείρηση, ο οδοντίατρος αποτυγχάνει ως ιατρός. 14 Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, αν αναλογιστεί κάποιος ότι οι επαγγελματίες υγείας δεν αντιμετωπίζουν το ιατρείο ως επιχείρηση και διαφοροποιούν τους εαυτούς τους από το χώρο των επιχειρήσεων. 15 Όπως προκύπτει, η επιτυχής λειτουργία ενός ιατρείου, σήμερα, εξαρτάται τόσο από την παροχή κλινικών υπηρεσιών όσο και από το αποτελεσματικό management και marketing του ιατρείου MANAGEMENT ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Το management μιας επιχείρησης περιλαμβάνει την εφαρμογή τεσσάρων βασικών λειτουργιών, οι οποίες είναι ο σχεδιασμός, η οργάνωση, η καθοδήγηση και ο έλεγχος όλων των δραστηριοτήτων, με έναν αποτελεσματικό και αποδοτικό τρόπο, χρησιμοποιώντας ανθρώπινους και λοιπούς πόρους στον καλύτερο δυνατό βαθμό. 17 Η εφαρμογή αρχών επιχειρηματικού management μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη μιας λογικής και συστηματικής προσέγγισης στη διαχείριση του οδοντιατρείου, ως επιχείρησης παροχής υπηρεσιών, αναπτύσσοντας ένα όραμα, παρέχοντας ποιοτικές υπηρεσίες, 18 βελτιώνοντας το εισόδημα, 12 την παραγωγικότητα, την επαγγελματική ικανοποίηση και μειώνοντας το stress. 19 Το πρώτο στάδιο της διαδικασίας του management αφορά στο σχεδιασμό. Ένα σημαντικό βήμα στον καθορισμό των στόχων είναι να αξιολογηθεί πρώτα το παρόν επίπεδο του οδοντιατρείου 14 και να ληφθούν υπ όψη εξωτερικοί παράγοντες που δεν ελέγχονται από τον οδοντίατρο, όπως οικονομικές αλλαγές ή κυβερνητικές ρυθμίσεις. 20 Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τον καθορισμό τόσο των μακροπρόθεσμων όσο και των βραχυπρόθεσμων στόχων του οδοντιατρείου. Παραδείγματα βραχυπρόθεσμων στόχων, που μπορούν να βελτιώσουν τις επιδόσεις του οδοντιατρείου, είναι π.χ. η μείωση αναβολών των ραντεβού σε <1%, η αύξηση της παραγωγικότητας του οδοντιάτρου κατά 25% και η αύξηση αποδοχής της προτεινόμενης θεραπείας από τον ασθενή στο 90% για τις παρεχόμενες υπηρεσίες. 21 Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο σχεδιασμός που απαιτείται για την αγορά πάγιων περιουσιακών στοιχείων και τεχνολογίας στο οδοντιατρείο. Η αποτελεσματική λειτουργία και επίτευξη των στόχων του οδοντιατρείου εξαρτάται από τη σωστή οργάνωση και τη διαχείριση των διαδικασιών που περιλαμβάνει η παροχή οδοντιατρικής φροντίδας. Η λειτουργία των οδοντιατρείων περιλαμβάνει δραστηριότητες και διαδικασίες που αναφέρονται στην υποδοχή του ασθενούς στην αίθουσα αναμονής, την ετοιμασία της αίθουσας του οδοντιατρείου, τη διαδικασία της οδοντιατρικής επέμβασης, τη χρέωση, τον προγραμματισμό των ραντεβού. Η βελτίωση των διαδικασιών περιλαμβάνει θέματα, όπως εξοπλισμού και προμηθειών (π.χ. συντήρηση μηχανημάτων, εξυπηρετική θέση εξοπλισμού, καταγραφή και οργάνωση υλικών, ταχεία πρόσβαση σε υλικά και εργαλεία), χώρου (π.χ. τοποθέτηση οδοντιατρικής έδρας, τετραγωνικά οδοντιατρείου, ύπαρξη αποθηκευτικών χώρων), προσωπικού (π.χ. αριθμός προσωπικού, σωστή θέση και χρήση του), θέματα πολιτικής (π.χ. έλεγχος αποστείρωσης, συνέπεια ιατρείου). Η καλή οργάνωση και η βελτίωση των διαδικασιών καλυτερεύει την εργονομία, αυξάνει την αποδοτικότητα, μειώνει τα κλινικά λάθη και τις καθυστερήσεις, πληθαίνει τη ροή ασθενών, εξοικονομεί χρόνο. 22 Η εξοικονόμηση χρόνου αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα για την αύξηση της παραγωγικότητας και της κερδοφορίας του οδοντιατρείου. Σε αντίστοιχη έρευνα, το 44% των οδοντιάτρων δήλωσε το πρόβλημα του χρόνου ως μια σημαντική αιτία δυσχέρειας στο να παρέχει ποιοτικές υπηρεσίες και, παράλληλα, στο να λειτουργεί κερδοφόρα και αποδοτικά το οδοντιατρείο. 23 Ιδιαίτερη βοήθεια στην οργάνωση και τη διαχείριση του οδοντιατρείου μπορεί να προσφέρει η εφαρμογή των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Μηχανογραφημένα συστήματα οργάνωσης των ραντεβού, λογισμικά (software) για διαχείριση οδοντιατρείου, προγράμματα καταγραφής δεδομένων των ασθενών και προγράμματα για την οικονομική διαχείριση του οδοντιατρείου έχουν προταθεί ως εργαλεία που βελτιώνουν τη διάγνωση και το σχεδιασμό της θεραπείας, μειώνουν τα έξοδα του οδοντιατρείου και αυξάνουν την ικανοποίηση

3 238 Κ. ΚΑΤΣΑΛΙΑΚΗ και Μ. ΔΟΒΡΟΣ των ασθενών, την ποιότητα των υπηρεσιών, την αποδοτικότητα και την παραγωγικότητα. 24 Επίσης, εκτός από τη μηχανοργάνωση, τεχνικές όπως η Οδοντιατρική τεσσάρων χεριών μπορούν να συμβάλλουν στον εξορθολογισμό και την απλούστευση των κλινικών διαδικασιών. 25 Παράλληλα, η καθοδήγηση της ομάδας του οδοντιατρείου είναι μια σημαντική λειτουργία του management, η οποία επιτυγχάνεται μέσω αποτελεσματικής ηγεσίας και ανάπτυξης ομαδικότητας. Η διαχείριση του προσωπικού του οδοντιατρείου θα πρέπει να καθορίζει στόχους σχετικά με την εργασία του κάθε μέλους του προσωπικού (π.χ. βοηθός οδοντιάτρου, υγιεινολόγος, διοικητικό προσωπικό). Ο οδοντίατρος θα πρέπει (α) να καθορίσει με σαφήνεια και λεπτομέρεια τα καθήκοντα της θέσης κάθε εργαζόμενου, που μπορεί π.χ. να περιλαμβάνει την ετοιμασία του χώρου του ιατρείου για τον ασθενή, την παρακολούθηση συναντήσεων με οδοντίατρο, την τηλεφωνική επικοινωνία με ασθενείς μετά από τη θεραπεία κ.ά., (β) να δημιουργήσει το κατάλληλο περιβάλλον εργασίας στο προσωπικό για επιτυχή διεκπεραίωση των καθηκόντων, με παροχή απαραίτητου εξοπλισμού, παροχή εκπαίδευσης σε σχέση με τα καθήκοντα, εξήγηση αναφορικά με τον τρόπο αξιολόγησης της απόδοσης του εργαζομένου και (γ) να ελέγχει την απόδοση του προσωπικού, αξιολογώντας για παράδειγμα την ικανότητα του εργαζομένου να ακολουθεί εντολές, την προθυμία του να βοηθά και να συνεργάζεται με άλλους, τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει, τη δέσμευση και την καινοτομία κατά την άσκηση των καθηκόντων του, την επαγγελματική του στάση, τη συμπεριφορά και την παραγωγικότητά του. 26 Η διαδικασία του management δεν σταματά στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των σχεδίων, αλλά ολοκληρώνεται με τον έλεγχο και την παρακολούθηση της προόδου επίτευξης των στόχων και τη λήψη διορθωτικών μέτρων, όταν υπάρχουν ενδείξεις απόκλισης. Απαραίτητη προϋπόθεση για την άσκηση ελέγχου είναι να πραγματοποιούνται κατά δεδομένα χρονικά περιθώρια μετρήσεις, όπου στην περίπτωση του οδοντιατρείου αφορούν στις εισροές (χρόνος, κόστος, αξιολόγηση απόδοσης) και τις εκροές (κέρδος και εισόδημα, αριθμός σταθερών ασθενών, αριθμός παραπομπών των υπαρχόντων ασθενών του ιατρείου, σταθερότητα στην ικανοποίηση των ασθενών, ακρίβεια, π.χ., παράπονα, επανάληψη θεραπειών). 27 Βέβαια, πολλές φορές στην καθημερινή πρακτική η αξιοποίηση όλων των παραπάνω δεδομένων είναι δύσκολη λόγω έλλειψης χρόνου του οδοντιάτρου. Οι δείκτες απόδοσης KPI (key performance indicators) αποτελούν αριθμούς και στατιστικά στοιχεία, τα οποία μειώνουν τον όγκο δεδομένων που πρέπει να αξιολογεί ο οδοντίατρος, βοηθώντας στην ανάπτυξη μιας ταχείας εικόνας (snapshot) της απόδοσης του οδοντιατρείου. Για παράδειγμα, οι δείκτες αυτοί αποκαλύπτουν αν ο αριθμός νέων ασθενών και οι χρηματικές απολαβές ανά ασθενή μειώνονται ή αυξάνονται, προσφέρουν πληροφορίες για τις προμήθειες, τα έσοδα, τα γενικά έξοδα, το συνολικό κέρδος κ.λπ MARKETING ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Το marketing αποτελεί μια σημαντική λειτουργία που συνδράμει στην επίτευξη των στόχων μιας επιχείρησης, η οποία είναι, πλέον, τόσο σημαντική όσο και οι κλινικές δεξιότητες των οδοντιάτρων. 28 Η κεντρική ιδέα του marketing στην οδοντιατρική πράξη είναι ο συνδυασμός των ικανοτήτων της πράξης με τα «θέλω» του ασθενούς, ώστε να επιτύχει την ικανοποίηση και των δύο πλευρών, πάντα με σεβασμό στις αρχές της ιατρικής δεοντολογίας. 29 Οι λειτουργίες του marketing καθίστανται απαραίτητες όταν υπάρχει πρόβλημα διάθεσης, στοχεύοντας στη διεύρυνση της ζήτησης των υπηρεσιών. Επομένως, σε περιόδους κρίσης είναι λάθος πολλά οδοντιατρεία να μειώνουν το marketing ως απάντηση στη μείωση των εσόδων τους. Αντίθετα, το σωστό είναι να αυξήσουν τις ενέργειες marketing. 6 Ο σωστός σχεδιασμός είναι βασικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων του οδοντιατρικού marketing. Αρχικά, θα πρέπει να γίνει διερεύνηση του εσωτερικού και του εξωτερικού περιβάλλοντος της επιχείρησης με το να αξιολογηθούν οι αδυναμίες, τα προτερήματα, οι ευκαιρίες και οι απειλές μέσω της ανάλυσης SWOT. Η εν λόγω ανάλυση έχει στόχο να αξιολογήσει το μέγεθος της αγοράς, το μερίδιο της αγοράς που αντιστοιχεί στο οδοντιατρείο, τη θέση του σε σχέση με τους ανταγωνιστές. Στη συνέχεια, για να υπάρχει μια πιο σαφής εικόνα των αδυναμιών και των δυνατών σημείων του οδοντιατρείου, μπορεί να διεξαχθεί μια απλή έρευνα μεταξύ των υπαρχόντων ασθενών. Μπορεί να έχει τη μορφή ενός ερωτηματολογίου και να παρέχει πληροφορίες σε θέματα, όπως είναι το κόστος των υπηρεσιών, η ποιότητά τους, η διαθεσιμότητά τους. Έτσι, θα υπάρχει μια σαφέστερη εικόνα για το ποιες ενέργειες marketing απαιτείται να γίνουν. Με βάση τις πληροφορίες της SWOT ανάλυσης και του ερωτηματολογίου μπορεί να διαμορφωθεί το σχέδιο marketing, το οποίο θα πρέπει να εναρμονίζεται με τους γενικότερους στόχους που θέλει να επιτύχει το οδοντιατρείο. 30 Ο σχεδιασμός αυτός περιλαμβάνει τα εξής βήματα: (α) Τον καθορισμό των στόχων, ο οποίος οφείλει να λάβει υπ όψη την οικονομική κατάσταση του οδοντιατρείου, τη βάση των ασθενών του, τα δεδομένα επικοινωνίας, τις διαδικασίες που ακολουθεί το ιατρείο, (β) τον καθορισμό του προϋπολογισμού marketing, ο οποίος εξαρτάται από το οδοντιατρείο, αλλά προτείνεται σε γενικές γραμμές να κυμαίνεται στο 3 7% των ετήσιων εσόδων,

4 ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ MANAGEMENT 239 (γ) τον καθορισμό συγκεκριμένων στρατηγικών που θα χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη των στόχων και (δ) την παρακολούθηση και τον έλεγχο των αποτελεσμάτων, 31 π.χ. με ερωτηματολόγιο στην αίθουσα αναμονής, που μπορεί να αποκαλύψει τις αντιλήψεις των ασθενών για τα μηνύματα τα οποία λαμβάνουν από το οδοντιατρείο. 32 Η επιτυχία του οδοντιατρικού marketing απαιτεί την ανάπτυξη ενός τμήματος της αγοράς για το οδοντιατρείο, τη δημιουργία ενός συγκεκριμένου και σαφούς μηνύματος marketing που να περιγράφει πώς θα ικανοποιηθεί αυτό το τμήμα της αγοράς, και τη διάδοση του μηνύματος με τρόπο που να διαφοροποιεί το ιατρείο από τους ανταγωνιστές. 10 Ειδικότερα, η τμηματοποίηση της αγοράς στηρίζεται στο γεγονός ότι όλοι οι ασθενείς δεν αποφασίζουν με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι μπορεί να θεωρούν βασικό κριτήριο το θέμα του πόνου και άλλοι το χρόνο διάρκειας της θεραπείας, τις τιμές κ.λπ. Επομένως, το marketing υποστηρίζει ότι ο οδοντίατρος θα πρέπει να αναγνωρίσει ένα συγκεκριμένο τμήμα της αγοράς και να καλύψει τις εν λόγω ανάγκες καλύτερα από τους ανταγωνιστές. 33 Η σχετική ομάδα-στόχος μπορεί να περιλαμβάνει ασθενείς μιας ορισμένης ηλικίας, φύλου, τοποθεσίας-διαμονής, τρόπου πληρωμής, συγκεκριμένων αναγκών. Ο γιατρός θα πρέπει να λάβει υπ όψη ότι η ομάδα-στόχος δεν περιλαμβάνει μόνο τους ασθενείς, που επιθυμεί να προσελκύσει, αλλά και τα άτομα τα οποία ασκούν επιρροή σε αυτή την ομάδα ασθενών. 34 Το οδοντιατρείο δεν χρειάζεται να υπερτερεί σε όλους τους τομείς. Αρκεί μόνο ένας τομέας, στον οποίο όμως οι ασθενείς να γνωρίζουν ότι παρέχει τις καλύτερες υπηρεσίες από όλους τους άλλους. Στο οδοντιατρικό marketing, οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μια από τις μεγαλύτερες εξειδικευμένες αγορές. Στην Αμερική, οι γυναίκες είναι υπεύθυνες για το 75% των αποφάσεων στην επιλογή προμηθευτών υγείας και, επομένως, οι ενέργειες του marketing θα πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτής της αγοράς. Επίσης, εκτός από τις γυναίκες, άλλες περιπτώσεις εξειδικευμένων αγορών είναι τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι, που ζητούν αισθητικές βελτιώσεις, 10 αλλά και η παροχή υπηρεσιών σε ειδικές ομάδες ασθενών, π.χ. διαβητικούς. 20 Από τη στιγμή που έχει επιλεγεί η αγορά-στόχος, το οδοντιατρείο θα πρέπει να δημιουργήσει και να διανέμει αξία (value) στους ασθενείς, συμβάλλοντας στην τοποθέτηση (positioning) του οδοντιατρείου στο μυαλό των ασθενών ως βασική τους επιλογή. Η σχετική αξία ορίζεται ως ο λόγος μεταξύ του οφέλους το οποίο εισπράττει ο καταναλωτής και του κόστους που αναλαμβάνει, 35 ενώ καθίσταται αντιληπτή από τους ασθενείς με όρους, όπως απόδοση της επένδυσης, εξοικονόμηση χρόνου, μείωση κίνδυνου από τη θεραπεία, χρήση υψηλής ποιότητας υλικών και εργαλείων, εικόνας/όνομα οδοντιατρείου. 14 Βασικό βήμα στην τοποθέτηση του οδοντιατρείου συνιστά η διαμόρφωση ενός καθαρού μηνύματος marketing, που να απαντά σε τέσσερις βασικές ερωτήσεις (στο μυαλό τον ασθενών): (α) Με ποιους συναλλάσσεται το οδοντιατρείο, (β) ποιους τύπους οδοντιατρικών προβλημάτων μπορεί να αντιμετωπίσει το οδοντιατρείο, (γ) τι λύσεις προτείνει γι αυτά τα προβλήματα και (δ) ποια είναι τα πλεονεκτήματα από την επιλογή του συγκεκριμένου οδοντιάτρου, σε σχέση με τους ανταγωνιστές του. Η δημιουργία του εν λόγω μηνύματος αρχίζει με μια σαφή επικοινωνία σχετικά με το πρόβλημα που έχει ο υποψήφιος μελλοντικός ασθενής και με την παρουσίαση της λύσης που προσφέρει το οδοντιατρείο. Αυτό το πλαίσιο «πρόβλημα-λύση» είναι ο πυρήνας του μηνύματος marketing. Χωρίς αυτό, ο υποψήφιος ασθενής δεν έχει λόγο να δώσει προσοχή. 10 Βασικό ρόλο διαδραματίζει και το μίγμα marketing που θα υιοθετήσει το οδοντιατρείο. Το μίγμα marketing αποτελεί το σύνολο των εργαλείων marketing τα οποία χρησιμοποιεί η επιχείρηση με σκοπό να εφαρμόσει τη στρατηγική marketing που έχει αποφασίσει, επιδιώκοντας μια θετική απόκριση από την αγορά-στόχο. Tα εργαλεία του μίγματος marketing 7Ps (product, place, price, promotion, people, process, physical evidence) εφαρμόζονται ευρέως στον τομέα παροχής υπηρεσιών. Στην περίπτωση της παροχής οδοντιατρικής φροντίδας μεταφράζονται ως εξής: 3.1. Υπηρεσία Οι παρεχόμενες υπηρεσίες (product) του οδοντιατρείου θα πρέπει να πληρούν και να καλύπτουν όχι μόνο θέματα λειτουργίας, αλλά και δομής, βιολογίας και αισθητικής. Ιδιαίτερα, η αισθητική Οδοντιατρική έχει αναπτυχθεί σημαντικά, σε βαθμό που να αποτελεί βασική προσδοκία των περισσότερων ασθενών και να αποτελεί πρότυπο φροντίδας για την πλειονότητα της οδοντιατρικής περίθαλψης. 36 Ως εκ τούτου, ο οδοντίατρος θα πρέπει να εκτιμά τους παράγοντες που σχετίζονται με την οδοντιατρική αισθητική, όπως οι ατομικές προτιμήσεις, οι πολιτισμικοί και οι κοινωνικο-δημογραφικοί παράγοντες, οι οποίοι και συνδέονται με την ικανοποίηση του ασθενούς για το αισθητικό αποτέλεσμα της θεραπείας. 37 Επίσης, θετικά αποτελέσματα μπορεί να έχει η παροχή διευκολύνσεων με την παροχή της υπηρεσίας, ιδίως όσον αφορά οικονομικά θέματα. Ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικής κρίσης, για αντιστάθμισμα της μείωσης του εισοδήματος των ασθενών, υπάρχει τρόπος να προστεθεί αξία στις υπηρεσίες του οδοντιάτρου, π.χ. με παροχή δωρεάν εξέτασης, λεύκανσης ή άλλων διευκολύνσεων ή πληρωμή με δόσεις. 38

5 240 Κ. ΚΑΤΣΑΛΙΑΚΗ και Μ. ΔΟΒΡΟΣ 3.2. Διανομή Ο χώρος διανομής (place) των υπηρεσιών, η διακόσμηση και η ατμόσφαιρα που επικρατεί αποτελούν χαρακτηριστικά που, μεταξύ άλλων, αξιολογούν οι ασθενείς όσον αφορά στο επίπεδο και την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών. 39 Σε δυσχερείς οικονομικές περιόδους, η αναβάθμιση της διακόσμησης, π.χ. η ανανέωση των επίπλων, των χρωμάτων του οδοντιατρείου, η βελτίωση της αισθητικής, μπορεί να επιδράσει θετικά στην ψυχολογία του ασθενούς, αλλά και του οδοντιάτρου. 6 Εκτός από την εμφάνιση, η εύκολα προσβάσιμη τοποθεσία του οδοντιατρείου φαίνεται ότι αποτελεί κριτήριο επιλογής οδοντιάτρου από τους ασθενείς, 28,40 ιδίως για ασθενείς που δεν έχουν επισκεφθεί στο παρελθόν το συγκεκριμένο οδοντίατρο Τιμή Η πλειοψηφία των οδοντιάτρων καθορίζει το ύψος της αμοιβής (price) με βάση τις αντίστοιχες χρεώσεις άλλων συναδέλφων, με βασικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την τελική απόφαση να είναι ο δαπανώμενος χρόνος, τα εργαστηριακά έξοδα και τα γενικά έξοδα του οδοντιατρείου. 42 Ο σωστός καθορισμός της αμοιβής είναι πολύ σημαντικός σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, όπου θα πρέπει να διατηρείται ένα πρόγραμμα αμοιβών σχετικό με την αγορά. Ωστόσο, η μεγάλη μείωση των τιμών με το σκεπτικό ότι κάτι τέτοιο θα αυξήσει τα ποσοστά αποδοχής περίπτωσης δεν ενδείκνυται, αφού μια τέτοια μέθοδος δεν είναι επιτυχής, οδηγεί σε αρνητικά αποτελέσματα, 6 ενώ εγκυμονεί τον κίνδυνο προσέλκυσης λάθος πελατών, αυτών, δηλαδή, που αλλάζουν εύκολα υπηρεσίες προκειμένου να εξοικονομήσουν χρήματα Προώθηση Στην περίπτωση της Οδοντιατρικής, η μεγαλύτερη προσπάθεια στις δραστηριότητες του marketing επικεντρώνεται στην προώθηση (promotion) και την επικοινωνία. Το μήνυμα το οποίο προωθεί το οδοντιατρείο θα πρέπει να προάγει τις λύσεις που προσφέρει το οδοντιατρείο στο πρόβλημα του ασθενούς, 44 δεδομένου ότι η αντίληψη του αναμενόμενου οφέλους αυξάνει την πιθανότητα του ατόμου να πληρώσει περισσότερα χρήματα για οδοντιατρικές υπηρεσίες. 45 Επίσης, μια σημαντική παράμετρος που πρέπει να έχουν υπ όψη οι οδοντίατροι αναφέρεται στο γεγονός ότι η επικοινωνία του μηνύματος πρέπει να γίνεται σε συνεχή βάση και με ποικίλους τρόπους. Έρευνες δείχνουν ότι απαιτούνται τουλάχιστον 7 9 επαφές του οδοντιάτρου πριν αποφασίσει ο ασθενής να ζητήσει παροχή υπηρεσιών από το οδοντιατρείο του. 10 Τα εργαλεία προώθησης μπορούν να εντάσσονται στο πλαίσιο ενός σχεδίου εξωτερικού ή εσωτερικού marketing. Στην πρώτη περίπτωση ανήκουν η διαφήμιση και η προβολή σε περιοδικά, εφημερίδες, χρυσό οδηγό, τηλεόραση, ραδιόφωνο, Internet ή δημόσιες διαλέξεις, ομιλίες. Το εσωτερικό marketing περιλαμβάνει μέσα, όπως η βελτίωση της εικόνας του οδοντιατρείου, το καλωσόρισμα του ασθενούς, τα ενημερωτικά φυλλάδια, οι κάρτες που θα εξηγούν τις προσφερόμενες υπηρεσίες, η ιστοσελίδα στο Internet, η αποστολή μηνυμάτων με συμβατικό ταχυδρομείο ή , οι ευχετήριες κάρτες γενεθλίων, η αποστολή ευχαριστήριων επιστολών σε ασθενείς που παρέπεμψαν άλλους ασθενείς στο οδοντιατρείο (patients who refer patients; thank you strategy). Επίσης, η follow-up τηλεφωνική επικοινωνία αποτελεί μια απλή και αποτελεσματική λύση επαφής του οδοντιάτρου με τον ασθενή, για να εκφράσει τις ευχαριστίες του, να ρωτήσει για την πορεία της θεραπείας και την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών. 6 Το marketing σχέσεων αποτελεί βασικό παράγοντα για την επίτευξη της αφοσίωσης (loyalty) των πελατών. 46 Σημαντική βοήθεια μπορεί να προσφέρει η αξιοποίηση του digital (e) marketing, το οποίο περιλαμβάνει τη δραστηριοποίηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την ανάπτυξη ιστοσελίδας, παρέχοντας τη δυνατότητα για online κλείσιμο ραντεβού, ενημέρωση τιμών και πληρωμές, 47 ενημέρωση για θέματα Οδοντιατρικής, 48 αλλά και παρουσίαση της γενικότερης φιλοσοφίας του οδοντιατρείου. 49 Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό, σε σχέση με το κόστος του, μέσο, το οποίο, σε αντίθεση με τα τυπωμένα φυλλάδια πληροφόρησης, ενημερώνεται πιο εύκολα και παρέχει τη δυνατότητα διαδραστικής επικοινωνίας με τους ασθενείς. 50 Γενικά, οι τακτικές εσωτερικού marketing είναι ενδεχομένως οι πλέον οικονομικές και αποτελεσματικές, αλλά και οι ευρύτερα χρησιμοποιούμενες μέθοδοι marketing στην οδοντιατρική πρακτική Διαδικασία Process (διαδικασία): Σημαντικό ρόλο στην επιτυχία του marketing διαδραματίζουν ο χρόνος αναμονής του ασθενούς και ο σωστός προγραμματισμός των ραντεβού για την παροχή της οδοντιατρικής φροντίδας. Ο οδοντίατρος δεν θα πρέπει να προγραμματίζει ραντεβού για >3 εβδομάδες, αφού κάτι τέτοιο γεμίζει το πρόγραμμα του οδοντιατρείου για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς όμως να εγγυάται ότι ο ασθενής δεν θα εγκαταλείψει στο μέσο της θεραπείας. 26 Ιδιαίτερα όσον αφορά στην ανταπόκριση σε νέους ασθενείς, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσα σε μία εβδομάδα από τη χρονική στιγμή της επαφής, δεδομένου ότι αυτή η στρατηγική συμβάλλει στην αύξηση του αριθμού νέων ασθενών του οδοντιατρείου έως και 50%. Η

6 ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ MANAGEMENT 241 συστηματική, επομένως, διατήρηση κάποιου κενού χρόνου για την αντιμετώπιση των νέων ασθενών αποτελεί μια πολύ καλή επιχειρηματική στρατηγική. 52 Η επιβεβαίωση του ραντεβού του ασθενούς πρέπει να πραγματοποιείται το αργότερο 2 ημέρες πριν από την προγραμματισμένη ημέρα, ενώ θα πρέπει γενικά να παρακολουθείται η ματαίωση των ραντεβού. Επίσης, ένα καλά οργανωμένο σύστημα ραντεβού αντιμετωπίζει και το πρόβλημα του μεγάλου χρόνου αναμονής των ασθενών στο οδοντιατρείο, ο οποίος αποτελεί παράγοντα δυσαρέσκειας για τον ασθενή. 33, Άνθρωποι Η διανομή της οδοντιατρικής φροντίδας, όπως και στις υπόλοιπες υπηρεσίες, βασίζεται στον ανθρώπινο (people) παράγοντα, αφού περιλαμβάνει την αλληλεπίδραση του ασθενούς με τον οδοντίατρο, αλλά και με το υπόλοιπο προσωπικό του οδοντιατρείου. Ο οδοντίατρος θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στις επικοινωνιακές του ικανότητες, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις σχέσεις που αναπτύσσονται με τους ασθενείς κατά την άσκηση του επαγγέλματος. Ως τέτοιες ικανότητες αναφέρονται η ενσυναίσθηση, η συνεργασία, η ενεργητική ακρόαση κ.λπ. 54 Ζητώντας από τον ασθενή να μιλήσει για τον εαυτό του, την οικογένειά του, τα χόμπι του, ο οδοντίατρος μπορεί να βελτιώσει το επίπεδο της διαπροσωπικής σχέσης με τον ασθενή. 55 Επίσης, η επαρκής και σωστή ενημέρωση, καθώς και η συνειδητή συγκατάθεση (informed consent) του ασθενούς συμβάλλουν στην ανάπτυξη εμπιστοσύνης, 10 π.χ. το κόστος θα πρέπει να συζητείται πάντα πριν από την έναρξη της θεραπείας, έτσι ώστε ο ασθενής να μη βρεθεί προ εκπλήξεως μετά το πέρας της θεραπείας. Η σχέση οδοντιάτρου-ασθενούς, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, αποτελεί βασικό παράγοντα ικανοποίησης του ασθενούς. 56 Εκτός από τη συμπεριφορά του προς τον ασθενή, η προσεγμένη εμφάνιση του οδοντιάτρου αποτελεί βασικό συστατικό για την ανάπτυξη μιας επιτυχημένης σχέσης με τον ασθενή. Η φυσική εμφάνιση και το παρουσιαστικό του οδοντιάτρου αποτελούν στοιχεία επαγγελματισμού και σχετίζονται με την προθυμία του ασθενούς να αποκαλύψει συμπτώματα της νόσου στον ιατρό. 57 Το καλωσόρισμα του ασθενούς, η σωστή συμπεριφορά και η δημιουργία ευχάριστης ατμόσφαιρας στο οδοντιατρείο επιδρούν θετικά στη σχέση με τον ασθενή, 58 αποτελώντας ένα από τα κριτήρια των ασθενών για την επιλογή οδοντιατρείου. 59 Η καθιέρωση καλών σχέσεων με τον ασθενή οδηγεί και στη σύσταση του οδοντιατρείου από αυτόν τον ίδιο τον ασθενή σε άλλα άτομα, γεγονός που συνεπάγεται μεγάλα και μακροπρόθεσμα οφέλη. 58 Η ADA (Αμερικανική Ένωση Οδοντιάτρων) αναφέρει ότι το 70 80% των νέων ασθενών σε ένα τυπικό οδοντιατρείο προέρχεται κατόπιν σύστασης από τους ήδη υπάρχοντες ασθενείς του οδοντιατρείου Υποδομή Η τεχνολογική υποδομή (physical evidence) του οδοντιατρείου μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βοήθημα στην επιτυχία του οδοντιατρικού marketing. Όταν η τεχνολογία χρησιμοποιείται σωστά, μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική αυξάνοντας την ταχύτητα και το εύρος των παρεχομένων υπηρεσιών. 61 Η προηγμένη τεχνολογία έχει ισχυρή και θετική σχέση με την εταιρική εικόνα, 62 προσφέρει τη δυνατότητα προσέλκυσης περισσότερων ασθενών, αφού οι ασθενείς αξιολογούν θετικά τον εκσυγχρονισμό του οδοντιατρείου, 63 ενώ βοηθά πολύ στην παρουσίαση του προβλήματος στον ασθενή και στην αποδοχή της προτεινόμενης θεραπευτικής λύσης Η ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Η πρωτοβάθμια οδοντιατρική περίθαλψη, που αποτελεί το 90% της οδοντιατρικής φροντίδας, εξασφαλίζεται στην Ελλάδα από τον ιδιωτικό τομέα κατά 90% περίπου του πληθυσμού. 65 Από τους βασικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τόσο τη συχνότητα όσο και το ποσοστό χρήσης των οδοντιατρικών υπηρεσιών είναι το εισόδημα. 66 Στη σημερινή περίοδο της οικονομικής κρίσης παρατηρείται μια σημαντική αύξηση των ανικανοποίητων οδοντιατρικών αναγκών, 67 με το Υπουργείο Υγείας να εκτιμά μια μείωση της τάξης του 15% στη χρήση ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας, μεταξύ των οποίων και των οδοντιατρικών υπηρεσιών. Σχετικά με τους λόγους επίσκεψης στον οδοντίατρο, αυτοί αφορούσαν κατά 35,5% στην αντιμετώπιση επείγοντος περιστατικού, κατά 32,2% στη θεραπεία και κατά 31% στον τακτικό έλεγχο. 68 Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό του ελληνικού ιδιωτικού οδοντιατρικού τομέα είναι οι πολλοί οδοντίατροι αναλογικά με τον πληθυσμό (1,27 οδοντίατροι/1.000 κατοίκους), που αποτελεί την υψηλότερη αναλογία μεταξύ των χωρών του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) 69 και με συγκέντρωση στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα. 70,71 Αυτός ο μεγάλος αριθμός οδοντιάτρων έχει άμεσες επιπτώσεις, με τα οδοντιατρεία να έρχονται αντιμέτωπα με πολλές αλλαγές στον τρόπο σκέψης και λειτουργίας τους, κυρίως λόγω αύξησης του ανταγωνισμού. 72 Όσον αφορά στην αποζημίωση, οι οδοντίατροι του ιδιωτικού τομέα αποζημιώνονται απ ευθείας από τον ασθενή, με τη μέθοδο κατά πράξη (fee for service). 70 Από το 2005, σύμφωνα με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, καταργήθηκαν οι κατώτερες τιμές των οδοντιατρικών πράξεων. 73 Σε θέματα

7 242 Κ. ΚΑΤΣΑΛΙΑΚΗ και Μ. ΔΟΒΡΟΣ ειδικοτήτων υπάρχουν μόνο δύο επίσημα αναγνωρισμένες ειδικότητες, η Ορθοδοντική και η Γναθοχειρουργική. Επίσης, μόνο ένα μικρό ποσοστό οδοντιάτρων εργάζεται με βοηθό, ενώ δεν υπάρχουν υγιεινολόγοι. 70 Η παροχή της ιδιωτικής οδοντιατρικής φροντίδας στη χώρα μας υπόκειται σε κανόνες βάσει του οδοντιατρικού δεοντολογικού κανονισμού. Ιδιαίτερα σε θέματα διαφήμισης υπάρχουν πολλοί νομικοί περιορισμοί, με κάθε άμεση και έμμεση διαφήμιση ή δημοσιότητα να απαγορεύεται. Ειδικότερα, απαγορεύεται η διαφήμιση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης (ΜΜΕ), στο χρυσό οδηγό, στο διαδίκτυο, καθώς και η διανομή διαφημιστικών φυλλαδίων για τις υπηρεσίες του οδοντιατρείου. Παρ όλα αυτά, επιτρέπεται η διατήρηση ιστοσελίδας (ΦΕΚ 55/τΑ / ). Τέλος, ένα σημαντικό στοιχείο στην αγορά της οδοντιατρικής φροντίδας είναι ο οδοντιατρικός τουρισμός. Ιδιαίτερα στις περιοχές της βόρειας Ελλάδας, μεγάλος αριθμός ασθενών μεταβαίνουν στις γειτονικές βαλκανικές χώρες για ζήτηση οδοντιατρικών υπηρεσιών λόγω του χαμηλού κόστους, με αποτέλεσμα να παρατηρείται πτώση, ιδίως στις προσθετικές εργασίας, η οποία για τους οδοντιάτρους της βόρειας Ελλάδας κυμαίνεται σε ποσοστό 60 70%. 74 Σε αυτά τα νέα δεδομένα και υπό το πρίσμα της τρέχουσας οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, οι αντιλήψεις των οδοντιάτρων για τις αρχές του management και του marketing, καθώς και την εφαρμογή τους στα ιδιωτικά οδοντιατρεία, πρέπει να αναπροσαρμοστούν και να ενισχυθούν. Σημαντικές παράμετροι τις οποίες θα πρέπει να αναβαθμίσουν οι οδοντίατροι είναι η βελτίωση του επιπέδου γνώσεων του management και του marketing, μέσα από παρακολουθήσεις εκπαιδευτικών σεμιναρίων, αλλά και με προετοιμασία των φοιτητών Οδοντιατρικής σε προπτυχιακό επίπεδο με σχετικά μαθήματα διοίκησης και marketing στις πανεπιστημιακές σχολές. Επίσης, σημαντικός κρίνεται και ο καθορισμός συγκεκριμένων στόχων με χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, η τήρηση του χρονοδιαγράμματος και η εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος ελέγχου. Παράλληλα, η προώθηση του κατάλληλου μηνύματος αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο του μίγματος marketing, όπου πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη σημασία. Οι Έλληνες οδοντίατροι θα πρέπει να επαναξιολογήσουν τη σημασία των δημόσιων σχέσεων και του διαδικτυακού marketing, υιοθετώντας σύγχρονες πρακτικές, όπως η ιστοσελίδα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η επικοινωνία μέσω , ή, προχωρώντας ακόμη περισσότερο, η ανάπτυξη μιας βάσης δεδομένων των ασθενών τους και η εξατομίκευση των μηνυμάτων σύμφωνα με το marketing βάσης δεδομένων (database marketing). Επίσης, ίσως θα πρέπει να αναθεωρηθεί από την οδοντιατρική ομοσπονδία και το υφιστάμενο καθεστώς για την οδοντιατρική διαφήμιση, προσφέροντας μια μεγαλύτερη ελευθερία για τους οδοντιάτρους στον εν λόγω τομέα. Η υιοθέτηση αρχών διοίκησης και marketing, με αποδεδειγμένο όφελος στο χώρο των επιχειρήσεων, μπορεί να βοηθήσει τους οδοντιάτρους στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης, του πληθωρισμού και του ανταγωνισμού, αναγνωρίζοντας και αξιοποιώντας τις υπάρχουσες ευκαιρίες. Άλλωστε, σε περιόδους κρίσης και αβεβαιότητας μπορεί να προκύψουν ευκαιρίες, αλλά και να αναδειχθεί η δημιουργικότητα, προκειμένου να ανακτηθεί η ευημερία. 75 Μελλοντική έρευνα στο θέμα του οδοντιατρικού management και marketing στην Ελλάδα θα μπορούσε να καταγράψει τις απόψεις μεγάλων και αντιπροσωπευτικών δειγμάτων, τόσο οδοντιάτρων όσο και ασθενών τους, στα συγκεκριμένα ζητήματα, με σκοπό την εύρεση ενδεχόμενου χάσματος αντιλήψεων και την παρουσίαση προτάσεων για σύγκλιση διαφορών. ABSTRACT Dental management K. KATSALIAKI, 1 M. DOVROS 2 1 School of Economics, Business Administration and Legal Studies, International Hellenic University, Thessaloniki, 2 Dental Association, Drama, Greece Archives of Hellenic Medicine 2015, 32(2): The present dental market is characterized by the adverse effects of the economic crisis, and intense competition. Dentists could address the impact of the economic crisis, inflation and competition by adopting principles of management and marketing with proven benefit in business, recognizing and exploiting current opportunities. This paper applies management techniques and marketing tools to dental services and identifies the expected benefits. The key characteristics of the dental services in Greece are analyzed and suggestions are made for the adoption of management and marketing practices. Key words: Health services, Demand for services, Dental, Management, Marketing

8 ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ MANAGEMENT 243 Βιβλιογραφία 1. KIRIGIA JM, NGANDA BM, MWIKISA CN, CARDOSO B. Effects of global financial crisis on funding for health development in nineteen countries of the WHO African Region. BMC Int Health Hum Rights 2011, 11:4 2. PARRY J, HUMPHREYS G. Health amid a financial crisis: A complex diagnosis. Bull World Health Organ 2009, 87: O KEEFE J. Real communication leads to real trust. J Can Dent Assoc 2012, 78:c22 4. CHANG NH, HUANG CL, YANG YO. The effects of economic crises on health care. Hu Li Za Zhi 2010, 57: VUJICIC M, LAZAR V, WALL TP, MUNSON B. An analysis of dentists incomes, J Am Dent Assoc 2012, 143: CREAMER B. The Slight Edge to success. Catalyst Magazine 2009, 4: MANSKI RJ, MOELLER JF, CHEN H, SCHIMMEL J, ST CLAIR PA, PEPPER JV. Dental usage under changing economic conditions. J Public Health Dent 2014, 74: ZIMMERMANN D. Economic fears in the US affect dental care. Dental Tribune Middle East and Africa Edition 2008:3 9. NEWSOME PR. Current issues in dental practice management. Part 1. The importance of shared values. Prim Dent Care 2003, 10: DIAZ-LUNDSTEDT F, ESHAGHIAN R. Essential marketing skills for dentists: Discover the new basics for attracting first-rate patients to your office. Dental Marketing Center, Chatswort, CA, 2002: DEWI FD, SUDJANA G, OESMAN YM. Patient satisfaction analysis on service quality of dental health care based on empathy and responsiveness. Dent Res J (Isfahan) 2011, 8: BARBER M, WIESEN R, ARNOLD S, TAICHMAN RS, TAICHMAN LS. Perceptions of business skill development by graduates of the University of Michigan Dental School. J Dent Educ 2011, 75: UMESAN UK, LAY CK, BALAKRISHNAN P. Are we victims of aggressive marketing? Am J Orthod Dentofacial Orthop 2012, 141: McGUIGAN PJ, EISNER AB. Marketing the dental practice: Eight steps toward success. J Am Dent Assoc 2006, 137: SAMA FF. Marketing your medical practice part I. S Afr Med J 2004, 94: ANONYMOUS. Marketing your medical practice part II. S Afr Med J 2004, 94:618, DRUCKER P. Management. Routledge, London, PAQUETTE JM, SHEETS CG. The second D.D.S. degree: A formula for practice success. J Am Dent Assoc 2004, 135: LEVIN RP. The business of dentistry. J Am Dent Assoc 2003, 134: LEVIN RP. Dental business management. J Am Dent Assoc 2003, 134: LEVIN RP. Practice production Get back to basics... and practice growth. Dent Econ 2011, 101: PATSIS J. Process, elements and the dental practice. Delivering clinical effectiveness and efficiency. DMC Conference, Florida, LUND AE. Do you see any conflict between the desire to provide high-quality dental care and the desire to run an efficient, profitable business? J Am Dent Assoc 2004, 135: FLORES-MIR C, PALMER NG, NORTHCOTT HC, KHURSHED F, MAJOR PW. Perceptions and attitudes of Canadian dentists toward digital and electronic technologies. J Can Dent Assoc 2006, 72: GEORGE RJ. Improving productivity in the dental practice: A starting point. N Z Dent J 1996, 92: McKENZIE S. Traveling in circles? Take the direct route to practice success. Dental Tribune Middle East & Africa Edition 2006, 1: MEDIA CME. Quality and standardization in the dental office. Dental Tribune Middle East & Africa Edition 2008, 3: EDWARDS DT, SHROFF B, LINDAUER SJ, FOWLER CE, TUFEKCI E. Media advertising effects on consumer perception of orthodontic treatment quality. Angle Orthod 2008, 78: ΒΛΑΣΙΑΔΗΣ Κ, ΚΟΥΤΣΑΜΑΝΗ Μ, ΣΚΟΥΤΈΡΗΣ Χ. Βασικές αρχές οδοντιατρικού μάρκετινγκ. Ελλ Στοματολ Χρονικά 2008, 52: DELANEY N. The benefits of marketing in orthodontics. Br J Orthod 1998, 25: CREAMER JB. Need more patients? Develop a strategic marketing plan. Catalyst Magazine 2010, 2: ASHFORD R, BLINKHORN AS. Marketing dental care to the reluctant patient. Br Dent J 1999, 186: CAPON N. Institutional change in delivery of dental services: A marketing perspective. Am J Public Health 1982, 72: ANWAR R, CAPKO J. 9 steps to a strategic marketing plan. Fam Pract Manag 2001, 8: KOTLER P. Marketing management: The millennium edition. International ed. Prentice Hill, New York, SHAH P. Optimizing esthetics and function through interdisciplinary dentistry. Gen Dent 2008, 56: AKARSLAN ZZ, SADIK B, ERTEN H, KARABULUT E. Dental esthetic satisfaction, received and desired dental treatments for improvement of esthetics. Indian J Dent Res 2009, 20: ESFANDIARI S, LUND JP, PENROD JR, SAVARD A, THOMASON JM, FEINE JS. Implant overdentures for edentulous elders: study of patient preference. Gerodontology 2009, 26: GIOVINO JM. You should see my doctor : Cost-effective marketing ideas for your practice. Fam Pract Manag 2002, 9: TAMAKI Y, NOMURA Y, TERAOKA K, NISHIKAHARA F, MOTEGI M, TSU- RUMOTO A ET AL. Characteristics and willingness of patients to pay for regular dental check-ups in Japan. J Oral Sci 2004, 46: LIPSCOMB J, DOUGLASS CW. A political economic theory of the dental care market. Am J Public Health 1982, 72: KABIR J, MELLOR AC. Factors affecting fee setting for private treatment in general dental practice. Br Dent J 2004, 197: KOTLER P. Marketing insights from A to Z: 80 concepts every manager needs to know. John Wiley & Sons, New York, DOBRACKI W. Easy, breezy, beautiful marketing campaigns. The Profitable Dentist 2012, 4: WIDSTRÖM E, SEPPÄLÄ T. Willingness and ability to pay for un-

9 244 Κ. ΚΑΤΣΑΛΙΑΚΗ και Μ. ΔΟΒΡΟΣ expected dental expenses by Finnish adults. BMC Oral Health 2012, 12: GRÖNROOS C. Defining marketing: A market-oriented approach. Eur J Marketing 1989, 23: SAVAGE R. Taking your marketing digital. Dent Econ 2012, 102:7 48. DOWNES PK. Putting it all together; dentistry and the Internet. Br Dent J 2007, 203: MILLER SA, FORREST JL. Dental practice websites: Creating a Web presence. Dent Clin North Am 2002, 46: LIN JY, LEE J, DAVIDSON B, FARQUHARSON K, SHAUL C, KIM S. A review of pediatric dentistry program websites: What are applicants learning about our programs? J Dent Educ 2010, 74: SMITH RN, SMITH ME. Marketing the cosmetic practice via television. Curr Opin Cosmet Dent 1995: RUNKLE K. The business of dentistry. Dent Econ 2011, 101:1 53. LUZZI L, SPENCER AJ. Factors influencing the use of public dental services: An application of the Theory of Planned Behaviour. BMC Health Serv Res 2008, 8: ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ. Οι επικοινωνιακές δεξιότητες στη φροντίδα υγείας και η σημασία τους στην οδοντιατρική φροντίδα. Ελλ Στοματολ Χρονικά 2007, 51: ΒΛΑΣΙΑΔΗΣ Κ, ΚΟΥΤΣΑΜΑΝΗ Μ. Οδηγός επικοινωνίας για οδοντιατρεία. Ελλ Στοματολ Χρονικά 2011, 55: SBARAINI A, CARTER SM, EVANS RW, BLINKHORN A. Experiences of dental care: What do patients value? BMC Health Serv Res 2012, 12: BROSKY ME, KEEFER OA, HODGES JS, PESUN IJ, COOK G. Patient perceptions of professionalism in dentistry. J Dent Educ 2003, 67: DABLE RA, PRASANTH M, SINGH SB, NAZIRKAR GS. Is advertising ethical for dentists? An insight into the Indian scenario. Drug Healthc Patient Saf 2011, 3: KIM MJ, DAMIANO PC, HAND J, DENEHY GE, COBB DS, QIAN F. Consumers choice of dentists: how and why people choose dental school faculty members as their oral health care providers. J Dent Educ 2012, 76: SCHIFF A. Dental office marketing budget review. Dent Econ 2009, 99:4 61. LEVIN RP. Technology in dentistry. Compend Contin Educ Dent 2002, 23: LAOHASIRICHAIKUL B, CHAIPOOPIRUTANA S, COMBS H. Effective customer relationship management of health care: A study of the perceptions of service quality, corporate image, satisfaction, and loyalty of Thai outpatients of private hospitals in Thailand. American Society of Business and Behavioral Sciences 2010, 17: LAND T. What patients think of dental services. Br Dent J 2000, 189: LEVIN RP. Smaller practices can be profitable. Dent Econ 1997, 87:6 65. ΟΥΛΗΣ Κ, ΥΦΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Ι. Πρόγραμμα προαγωγής και καταγραφής της στοματικής υγείας του ελληνικού πληθυσμού. Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία, Αθήνα, 2011: ZAVRAS D, ECONOMOU C, KYRIOPOULOS J. Factors influencing dental utilisation in Greece. Community Dent Health 2004, 21: KARATZANIS AD, SYMVOULAKIS EK, NIKOLAOU V, VELEGRAKIS GA. Potential impact of the financial crisis on outpatient hospital visits due to otorhinolaryngologic disorders in Crete, Greece. Int J Med Sci 2012, 9: ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ. Πανελλαδική έρευνα κοινής γνώμης: Διερεύνηση του επιπέδου υγείας και αξιολόγηση των υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα. Μέρος 2ο: Χρήση υπηρεσιών υγείας. ΕΣΔΥ, Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Αθήνα, ORGANISATION FOR ECONOMIC CO-OPERATION AND DEVELOP- MENT. OECD health data. OECD, Paris, DAMASKINOS P, ECONOMOU C. Systems for the provision of oral health care in the Black Sea countries. Part 10: Greece. Oral Health Dent Manag 2012, 11: KOLETSI-KOUNARI H, PAPAIOANNOU W, STEFANIOTIS T. Greece s high dentist to population ratio: Comparisons, causes, and effects. J Dent Educ 2011, 75: ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ Π. Marketing: Οι εφαρμογές στο οδοντιατρείο. Ελλ Στοματολ Χρονικά 2002, 46: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ. Απόφαση Επιτροπής Ανταγωνισμού. ΕΟΟ, Αθήνα, ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ Λ. Στη Βουλγαρία για οδοντίατρο. Εφημερίδα Καθημερινή, Αθήνα, 2014 ( ) 75. CHISHOLM-BURNS MA. A crisis is a really terrible thing to waste. Am J Pharm Educ 2010, 74:19 Corresponding author: K. Katsaliaki, School of Economics, Business Administration & Legal Studies, International Hellenic University, 14th km Thessaloniki-N. Moudania, GR Thermi, Thessaloniki, Greece

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ E-school by Agronomist.gr 2 ΙΟΥΝΙΟΣ 2012 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 3 Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων Η σύγχρονη αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος

τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος Η αποστολή των Δημοσίων Σχέσεων είναι να επηρεάζουν αντιλήψεις και συμπεριφορές. influence Για την Porter Novelli είναι κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα στο Κοινό του Money Show 2013 στην Αθήνα. ή ς 42-44, 161 21 ή.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh.

Ποσοτική Έρευνα στο Κοινό του Money Show 2013 στην Αθήνα. ή ς 42-44, 161 21 ή.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh. Ποσοτική Έρευνα στο Κοινό του Money Show 2013 στην Αθήνα ή ς 42-44, 161 21 ή.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh.gr Εισαγωγή / Στόχος της Έρευνας Στα πλαίσια της μεγαλύτερης

Διαβάστε περισσότερα

BUSINESS PLAN (Επιχειρηματικό σχέδιο)

BUSINESS PLAN (Επιχειρηματικό σχέδιο) Καλωσήλθατε στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη του epiheirimatikotita.gr. Εδώ μπορείτε να βρείτε άφθονο BUSINESS PLAN (Επιχειρηματικό σχέδιο) Seven Steps To A Successfull pdf Business Plan Writing an effective

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT Αρχιτεκτονικές και διακοσμητικές μελέτες, με λειτουργικό και σύγχρονο σχέδιασμό, βασισμένες στην μοναδικότητα του πελάτη. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ανάλυση των χαρακτηριστικών των προϊόντων και ένταξη του τρόπου

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ψήφισμα Συμβουλίου Ευρωπαίων Οδοντιάτρων (CED) Mάιος 2013 Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το κείμενο που ακολουθεί είναι η ελληνική μετάφραση του ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Ενότητα 2: Χαρακτηριστικά των υπηρεσιών Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα

w w w. e m p h a s i s. c o m. g r

w w w. e m p h a s i s. c o m. g r w w w. e m p h a s i s. c o m. g r Η emphasis είναι μέλος του ομίλου εταιρειών ARTION και έχει σαν αντικείμενο την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών marketing. Κύριο συστατικό της emphasis αποτελεί η βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Λήμνος, 10 14 Μαΐου 2014

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Λήμνος, 10 14 Μαΐου 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακές Επικοινωνίες

Επιχειρησιακές Επικοινωνίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Επιχειρησιακές Επικοινωνίες Ενότητα # 1: Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Επικοινωνία Πρόδρομος Γιαννάς Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της Ποιότητας και Περιστολή της Δαπάνης Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Χειρόγραφος Ιατρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα # 4: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα # 4: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα # 4: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Επιβίωσης των Κυπριακών Επιχειρήσεων. Επανεξετάζοντας την στρατηγική της επιχείρησης

Συνέδριο Επιβίωσης των Κυπριακών Επιχειρήσεων. Επανεξετάζοντας την στρατηγική της επιχείρησης www.pwc.com Συνέδριο Επιβίωσης των Κυπριακών Επιχειρήσεων Επανεξετάζοντας την στρατηγική της επιχείρησης 2 Στρατηγική Οικονομική διαχείριση Επιβιώνοντας στην κρίση Αναδιοργάνωση / αναδόμηση Ανθρώπινο Δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τα 4P Προϊόντων Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Νοέμβριος 2004 Περιεχόμενα ιαδικασία Βασικά Στοιχεία ς ιαφήμιση 2 ιαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

CASE STUDY ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ INTERNET MARKETING: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ SAN FRANCISCO (USF)

CASE STUDY ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ INTERNET MARKETING: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ SAN FRANCISCO (USF) CASE STUDY ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ INTERNET MARKETING: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ SAN FRANCISCO (USF) Αλεξανδρής Χρήστος Πιάκης Θεόδωρος Σπυρίδης Θεόδωρος 1 University of San Francisco Ιδρύθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 30 ΜΕΡΟΣ 1ο 39 ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Syllabus Certified Customer Service Executive (CCSE) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η κάρτα Dental Card

Τι είναι η κάρτα Dental Card Τι είναι η κάρτα Dental Card Στα πλαίσια της παροχής υπηρεσιών που εξυπηρετούν την αρχή του υγιούς ανταγωνισμού, η οποία σήμερα είναι ιδιαίτερα σημαντική λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά και της αυξημένης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Νικόλαος Α. Παναγιώτου Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ 11 Ιανουαρίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Liveschool Marketing Services

Liveschool Marketing Services Liveschool Marketing Services Περιεχόμενα Βελτιστοποίηση website SEO... 3 Social media design & creation... 4 Social media management... 4 Διαγωνισμοί Facebook... 5 Google Adwords... 5 Facebook Ads...

Διαβάστε περισσότερα

Cluster Οδοντιατρικού Τουρισμού Excellence in Dental Art

Cluster Οδοντιατρικού Τουρισμού Excellence in Dental Art Cluster Οδοντιατρικού Τουρισμού Excellence in Dental Art ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ είναι το φαινόμενο όπου άνθρωποι από όλο τον κόσμο ταξιδεύουν εκτός συνόρων, για να επωφεληθούν υψηλού επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ και Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα μέσω Διαδικτύου στο Κλάδο της Πληροφορικής: εμπειρική έρευνα. Ρούλα Δημοτροπούλου

Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ και Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα μέσω Διαδικτύου στο Κλάδο της Πληροφορικής: εμπειρική έρευνα. Ρούλα Δημοτροπούλου Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ και Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα μέσω Διαδικτύου στο Κλάδο της Πληροφορικής: εμπειρική έρευνα Ρούλα Δημοτροπούλου Στόχος της μελέτης Στόχος της συγκεκριμένης μελέτης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Επι Mένοντας Διεθνώς. Λίζα Μάγιερ. Managing Director, Fortis Venustas

Επι Mένοντας Διεθνώς. Λίζα Μάγιερ. Managing Director, Fortis Venustas Επι Mένοντας Διεθνώς Λίζα Μάγιερ Managing Director, Fortis Venustas Reinventing your Business Διαγράφοντας το παρελθόν και χαράζοντας το μέλλον Υπάρχει μέλλον μετά την κρίση; Ηκρίσηοδηγεί στην αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

shaping the world of life sciences life sciences good to know you

shaping the world of life sciences life sciences good to know you shaping the world of life sciences good to know you life sciences Best Workplaces 2013 Greece profile H Randstad είναι ένας από τους μεγαλύτερως παρόχους στελέχωσης και υπηρεσίων Ανθρώπινου Δυναμικού παγκοσμίως

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες. Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες. Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ, ΔΙΟΊΚΗΣΗ, ΥΛΟΠΟΊΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΔΙΑΦΉΜΙΣΗΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΊΑΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΆΣ. Planning and managing Advertising

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force

Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force Αθήνα, 26 Σεπτεμβρίου, 2009 Πάρις Μποσκόπουλος Governmental Affairs & Access Director Pfizer Hellas Δημήτρης Γκότσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ηλεκτρονικό Εμπόριο Αναπτύσσοντας ένα Ηλεκτρονικό Κατάστημα Ηλεκτρονικό Εμπόριο Θέματα Προσδιορισμός επιχειρηματικού μοντέλου

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Ονοματεπώνυμο: Φανή Φιλίππου Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Παρασκευάς Αργουσλίδης Δεκέμβριος 2012 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ. Μάρκετινγκ και Πωλήσεις. Μ. Σουρέλη - Τμήμα Οινολογίας & Τεχνολογίας Ποτών - 2009

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ. Μάρκετινγκ και Πωλήσεις. Μ. Σουρέλη - Τμήμα Οινολογίας & Τεχνολογίας Ποτών - 2009 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΟΙΝΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ Μάθημα 1: Εισαγωγή Μάρκετινγκ και Πωλήσεις ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ; ουάου ΙΑΦΗΜΙΣΗ; ΠΩΛΗΣΕΙΣ; ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ; ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ; Αναγνωρίζει και αναλύει τις επιθυμίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στη Διοίκηση Υπηρεσιών

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στη Διοίκηση Υπηρεσιών ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στη Διοίκηση Υπηρεσιών ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Το ζήτημα της αναβάθμισης της ποιότητας της ιδιωτικής εκπαίδευσης υπό

Διαβάστε περισσότερα

Μισθοδοσία Ιατρών ΕΣΥ και Ιδιωτικού Τομέα. Σύγκριση με άλλα Συστήματα

Μισθοδοσία Ιατρών ΕΣΥ και Ιδιωτικού Τομέα. Σύγκριση με άλλα Συστήματα Μισθοδοσία Ιατρών ΕΣΥ και Ιδιωτικού Τομέα. Σύγκριση με άλλα Συστήματα Φωτεινή Γιαλαμά Επιστημονικός Συνεργάτης Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας Υποψήφια Διδάκτωρ, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τεχνικές Αποζημίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Σχεδίου Μάρκετινγκ

Ανάπτυξη Σχεδίου Μάρκετινγκ Ανάπτυξη Σχεδίου Μάρκετινγκ Επίπεδα σχεδίου µάρκετινγκ Στρατηγικό Επιλογή Αγοράς στόχου Καθορισµός Πρότασης αξίας Ανάλυση των ευκαιριών της αγοράς Τακτικό Χαρακτηριστικά προϊόντος Προώθηση Προβολή Εξυπηρέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικότητα. Κωνσταντίνα Ματαλιωτάκη Επιχειρηματική Σύμβουλος Επιμελητηρίου Χανίων

Επιχειρηματικότητα. Κωνσταντίνα Ματαλιωτάκη Επιχειρηματική Σύμβουλος Επιμελητηρίου Χανίων Επιχειρηματικότητα Κωνσταντίνα Ματαλιωτάκη Επιχειρηματική Σύμβουλος Επιμελητηρίου Χανίων Γραφείο Επιχειρηματικής Υποστήριξης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων ΟΡΙΣΜΟΣ Επιχειρηματικότητα είναι η ιδιότητα ενός ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας Νοµική Σύµβουλος Ι.Σ.Α. ΙΣΧΥΟΝ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Ήδη από το έτος 1939 ισχύει γενική απαγόρευση κάθε διαφήµισης που σχετίζεται µε την άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Υιοθετήθηκε ομόφωνα από την Ολομέλεια του ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΩΝ στις 30 Νοεμβρίου 2007, με τροποποιήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Τιμολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Need for Professional Tourism Education Η Ανάγκη για Επαγγελματική Τουριστική Εκπαίδευση Tourism:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Creating my own company Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα με τίτλο «Δημιουργώντας την Δική μου Επιχείρηση» είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής

Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Το πεπρωµένο δεν είναι θέµα τύχης, είναι θέµα επιλογής. W.J. Bryan. Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Σε έντονα διαφοροποιηµένους οµίλους ή οργανισµούς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ DRIVING TO... SUCCESS Γνωρίστε τα νέα πακέτα συμβουλευτικών υπηρεσιών της Analysis Business Cnsulting, προσαρμοσμένες απόλυτα στις ανάγκες της επιχείρησης σας, πάντα με σταθερή

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

Online(?) Communities Management...σε ανοιχτή επικοινωνία με τους fans...

Online(?) Communities Management...σε ανοιχτή επικοινωνία με τους fans... Online(?) Communities Management...σε ανοιχτή επικοινωνία με τους fans... Γιάννης Π. Τριανταφύλλου διευθυντής μάρκετινγκ Online? Ή... Community What? Τι σημαίνει κοινότητα για σας;...ας κάνουμε την άσκηση...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας. Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Marketing

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας. Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Marketing ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Marketing Νικόλαος Α. Παναγιώτου Αθήνα, 2013 Περιεχόμενα Παρουσίασης 1. Τα 4P και τα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Ψηφιακό Περιεχόμενο & Ηλεκτρονικό Εμπόριο (Δ εξάμηνο) Διάλεξη # 8η: Έρευνα αγοράς στο Διαδίκτυο Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Ενότητα 11: Τα επιπλέον στοιχεία του μίγματος μάρκετινγκ υπηρεσιών Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση ως Αφετηρία του ehealth στη χώρα. M.G.Koutras,MD.

Η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση ως Αφετηρία του ehealth στη χώρα. M.G.Koutras,MD. Η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση ως Αφετηρία του ehealth στη χώρα M.G.Koutras,MD. Τι είναι το ehealth? What Is ehealth (3): A Systematic Review of Published Definitions. Hans Oh et al, J Med Internet Res 2005;7(1).

Διαβάστε περισσότερα

Η αποκωδικοποίηση του STAKEHOLDER ENGAGEMENT μέσω της ONLINE έρευνας αγοράς

Η αποκωδικοποίηση του STAKEHOLDER ENGAGEMENT μέσω της ONLINE έρευνας αγοράς Η αποκωδικοποίηση του STAKEHOLDER ENGAGEMENT μέσω της ONLINE έρευνας αγοράς page...2 Ποια είναι η Global Link? Γιατί ONLINE έρευνα αγοράς? Αποτελέσματα έρευνας Global Sustain Stakeholders Engagement page...3

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος............................................. 13 Εισαγωγή Τρεις πραγματικές ιστορίες............................17 Πρώτη ιστορία....................................17 Δεύτερη ιστορία..................................

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Στρατηγικά Εργαλεία Marketing Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα ιατύπωση Οράματος Ανάλυση Αλυσίδας Αξίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Σύγχρονη Μεθοδολογία Δυναμικής Αύξησης Πωλήσεων σε Επιλεγμένους Πελάτες Target Sales

Η Σύγχρονη Μεθοδολογία Δυναμικής Αύξησης Πωλήσεων σε Επιλεγμένους Πελάτες Target Sales Πρόγραμμα Ανάπτυξης Το πρόγραμμα Ανάπτυξης αποτελείται από μια σειρά συμπυκνωμένων πρακτικών σεμιναρίων εργαστηρίων σχεδιασμένα να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα σε βασικές εργασίες - κλειδιά των σημερινών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ 1. Ορισμός- Marketing Concept 2. Προσανατολισμοί της επιχείρησης 3. Βασικές έννοιες του Μάρκετινγκ 4. Ο ρόλος της Έρευνας Αγοράς 1 Ορισμός- Marketing Concept Διάφοροι ορισμοί «η

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Προσανατολισµός στην Αγορά ή την Επιχειρηµατικότητα;

Προσανατολισµός στην Αγορά ή την Επιχειρηµατικότητα; Προσανατολισµός στην Αγορά ή την Επιχειρηµατικότητα; Βασίλης Θεοχαράκης Assistant Professor of Marketing & Entrepreneurship Ποια είναι τα ερωτήµατα; Είναι η ελληνική αγορά πραγµατικά τόσο διαφορετική;

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ «ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ Διεξαγωγή: CMR Cypronetwork και CIIM Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομικών Ταυτότητα έρευνας Μέγεθος δείγματος: Ημερομηνία διεξαγωγής: Κάλυψη:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΧΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΥΠΑΤΕ»

ΠΑΡΟΧΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΥΠΑΤΕ» I. Ιατρικές Επισκέψεις ΠΑΡΟΧΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΥΠΑΤΕ» 1. Σε ιατρούς όλων των ειδικοτήτων του δικτύου Χωρίς χρέωση του ασφαλισμένου 2. Σε ιατρούς εκτός δικτύου σε περιοχές όπου στο δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Γυμναστηρίων. Ονοματεπώνυμο: Μαστρογιάννης Παύλος Σειρά: 7 η Επιβλέπων Καθηγητής: Κριεμάδης Θάνος

Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Γυμναστηρίων. Ονοματεπώνυμο: Μαστρογιάννης Παύλος Σειρά: 7 η Επιβλέπων Καθηγητής: Κριεμάδης Θάνος Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Γυμναστηρίων Ονοματεπώνυμο: Μαστρογιάννης Παύλος Σειρά: 7 η Επιβλέπων Καθηγητής: Κριεμάδης Θάνος Δεκέμβριος 2011 Εισαγωγή Σκοπός έρευνας: αν τα γυμναστήρια στην Αττική εφαρμόζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.: 09/061. Υπεύθυνος Καθηγητής: Σάββας Μακρίδης

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.: 09/061. Υπεύθυνος Καθηγητής: Σάββας Μακρίδης Α.Τ.Ε.Ι. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η διαμόρφωση επικοινωνιακής στρατηγικής (και των τακτικών ενεργειών) για την ενδυνάμωση της εταιρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διαφήμιση και Επιχειρησιακή Επικοινωνία. Ενότητα # 7: Δημοσιότητα Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαφήμιση και Επιχειρησιακή Επικοινωνία. Ενότητα # 7: Δημοσιότητα Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαφήμιση και Επιχειρησιακή Επικοινωνία Ενότητα # 7: Δημοσιότητα Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 3 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Συστήµατα προγραµµατισµού, ελέγχου και διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΥΦΕΣΗΣ Ο Δεκάλογος των Προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Φαρμακείο 1. Μεγάλος αριθμός φαρμακείων 3. Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία 2. 4. 5. 6. 7. 8.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ενότητα 7β: Ανάλυση καταναλωτών Χρήστος Βασιλειάδης Τμήμα Οργάνωσης & Διοίκησης Επιχειρήσεων ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΧΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2010-2012 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ - ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

CRM. Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης. Customer Relationship Management

CRM. Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης. Customer Relationship Management CRM Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης Customer Relationship Management Το Customer Relationship Management ή Marketing είναι µια συνολική πελατοκεντρική προσέγγιση που επιτρέπει τον εντοπισµό,

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ονοματεπώνυμο: Μαγδαληνή Βασιλάκη Σειρά: MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Σκοπός Έρευνας και Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

«Η Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί σε μία χώρα start up»

«Η Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί σε μία χώρα start up» «Η Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί σε μία χώρα start up» Σπύρος Ιγνατιάδης Γ. Διευθυντής Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής Βορείου Ελλάδος Ο ΣΕΠΒΕ ιστορικό Ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1994. Έχει έδρα στην Θεσσαλονίκη.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σε όλα τα φιλοξενούμενα παιδιά και έφηβους παρέχονται υπηρεσίες: o Στέγασης, σίτισης και ολοκληρωμένης καθημερινής φροντίδας o Φροντίδας της Υγείας o Κοινωνικής συμβουλευτικής, ψυχολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Προώθηση. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Προώθηση. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 9: Προώθηση Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΔΛΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΔΛΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Ε ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΜΗΜΑ ΓΔΝΙΚΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΣΔΛΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Θέκα: Η Γηνίθεζε Αιιαγώλ (Change Management) ζην Γεκόζην Σνκέα: Η πεξίπησζε ηεο εθαξκνγήο ηνπ ύγρξνλνπ Γεκνζηνλνκηθνύ

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Κατάρτισης από την ITMC A.E.

Προγράμματα Κατάρτισης από την ITMC A.E. Ι Τ Μ C Α. Ε. Σ Υ Μ Β Ο Υ Λ Ο Ι Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Ν INNOVATION, TECHNOLOGY & MAΝAGEMENT CONSULTANTS «Στόχος μας είναι ο μετασχηματισμός των εταιρικών πελατών μας σε δυναμικούς, αποτελεσματικούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Ημερομηνία Εκπαιδευτική ενότητα Τίτλος μαθήματος Διάρκεια

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Ημερομηνία Εκπαιδευτική ενότητα Τίτλος μαθήματος Διάρκεια 1 ΧΡΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ Υπολογιστικά φύλλα 2 ΧΡΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ Internet και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Tο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα