Οδοντιατρικό management

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οδοντιατρικό management"

Transcript

1 SPECIAL ARTICLE ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(2): Οδοντιατρικό management Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2015, 32(2): Κ. Κατσαλιάκη, 1 Μ. Δόβρος 2 Η σύγχρονη οδοντιατρική αγορά χαρακτηρίζεται τόσο από τις δυσμενείς επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, όσο και από τον έντονο ανταγωνισμό. Η υιοθέτηση αρχών διοίκησης και marketing, με αποδεδειγμένο όφελος στο χώρο των επιχειρήσεων, μπορούν να βοηθήσει τους οδοντιάτρους στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης, του πληθωρισμού και του ανταγωνισμού, αναγνωρίζοντας και αξιοποιώντας τις υπάρχουσες ευκαιρίες. Το παρόν άρθρο αποσκοπεί στην αποτύπωση λειτουργιών του management και εργαλείων του marketing με εφαρμογή στις οδοντιατρικές υπηρεσίες και καταγραφή των αναμενόμενων ωφελειών. Επιπρόσθετα, αναλύονται βασικά χαρακτηριστικά των οδοντιατρικών υπηρεσιών στην Ελλάδα και προτάσεις υιοθέτησης των πρακτικών management και marketing. 1 Σχολή Οικονομίας, Διοίκησης και Νομικών Επιστημών, Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας, Θεσσαλονίκη 2 Οδοντιατρικός Σύλλογος Δράμας, Δράμα Dental management Λέξεις ευρετηρίου Ζήτηση υπηρεσιών Management Marketing Οδοντίατροι Υπηρεσίες υγείας Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι σύγχρονες συνθήκες, που διαμορφώνονται με τον αυξημένο ανταγωνισμό, την ενδυνάμωση του καταναλωτή, αλλά και την ύφεση, εξ αιτίας της οικονομικής κρίσης, δυσχεραίνουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων, τόσο στον τομέα των προϊόντων, όσο και στον τομέα των υπηρεσιών. Ειδικότερα, στην αγορά υπηρεσιών υγείας υπάρχουν πολλές αποδείξεις από χώρες ότι η οικονομική κρίση οδήγησε σε περικοπές δαπανών για την υγεία, σε μείωση των ατομικών δαπανών (out of pocket) για ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας και σε στροφή της ζήτησης προς το δημόσιο τομέα. 1,2 Η οικονομική ύφεση οδηγεί σε σημαντικές προκλήσεις στην Οδοντιατρική, αφού η οδοντιατρική φροντίδα είναι τομέας που βρίσκεται σε στενή επαφή με την οικονομία 3 και επηρεάζεται από τις επιπτώσεις της κρίσης μέσα από τη διαφοροποίηση της συμπεριφοράς του ατόμου στη ζήτηση υπηρεσιών, λόγω μείωσης του εισοδήματός του. 4 Στις ΗΠΑ, η μειωμένη ζήτηση οδοντιατρικών υπηρεσιών, λόγω της κρίσης, αποτέλεσε το βασικότερο παράγοντα μείωσης των εσόδων των οδοντιάτρων. 5 Η American Dental Association (ADA) αναφέρει ότι κατά την περίοδο της οικονομικής ύφεσης παρατηρήθηκε αύξηση στις ακυρώσεις των ραντεβού και μείωση των ποσοστών αποδοχής από τους ασθενείς των σχεδίων θεραπείας που πρότειναν οι οδοντίατροι, 6 με τη μείωση ζήτησης οδοντιατρικών υπηρεσιών να είναι εντονότερη για άτομα με απώλεια εισοδήματος της τάξης του 50%. 7 Υποστηρίζεται, επίσης, ότι η οικονομική κρίση και η ανεργία επιδρούν και σε ψυχολογικό επίπεδο, εκτός από το οικονομικό. Κατά τη διάρκεια στρεσογόνων περιόδων, τα άτομα τείνουν να αδιαφορούν για πράγματα τα οποία θεωρούν ότι δεν είναι άμεσης προτεραιότητας, ακόμη και όσον αφορά στη στοματική τους υγεία. 8 Ωστόσο, εκτός από την οικονομική ύφεση, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες οι οποίοι παρεμβαίνουν και έχουν τροποποιήσει την αντίληψη και τη φύση της παροχής της οδοντιατρικής φροντίδας. Για παράδειγμα, οι νέες κλινικές τεχνικές, η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και η ευελιξία των ασθενών σε θέματα υγείας, καθώς και η ανάγκη διά βίου μάθησης, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει την απομάκρυνση από την παραδοσιακή μορφή της οδοντιατρικής περίθαλψης. 9 Ένα ακόμη βασικό χαρακτηριστικό της οδοντιατρικής αγοράς είναι ο ανταγωνισμός. Ο οδοντίατρος έχει να ανταγωνιστεί με τους συναδέλφους του για κάθε έναν ασθενή, αλλά και άλλες ιατρικές ειδικότητες ή και καταναλωτικά αγαθά και είδη πολυτελείας, για να κερδίσει μερίδιο από το εισόδημα των ασθενών. 10 Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη μια μετατόπιση προς μια περισσότερο ασθενοκεντρική προσέγγιση, όπου η ικανοποίηση του ασθενούς αποτελεί τμήμα του καθορισμού της

2 ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ MANAGEMENT 237 παρεχόμενης ποιότητας και η επίτευξή της έχει καταστεί σημαντικό ζήτημα για τον οδοντίατρο. 11 Πλέον, οι ικανότητες και τα χαρακτηριστικά που πρέπει να πληρoί ο οδοντίατρος έχουν διαφοροποιηθεί σημαντικά. Οι οδοντίατροι αντιλαμβάνονται ότι η λειτουργία του οδοντιατρείου, εκτός από το κλινικό τμήμα, περιλαμβάνει και άλλα σημαντικά ζητήματα διοικητικής φύσης, όπως τήρηση βιβλίων, οικονομικές προβλέψεις, ανθρώπινους πόρους, ασφαλιστικά θέματα, αγορά εξοπλισμού, διατήρηση αποθεμάτων, διαφήμιση, άριστες επικοινωνιακές δεξιότητες, προκειμένου να διαχειριστούν σωστά το οδοντιατρείο ως μια επιτυχή επιχείρηση. 12 Η εμπορευματοποίηση της υγείας φαίνεται να καθίσταται προοδευτικά μια σημαντική κινητήρια δύναμη για την επιλογή θεραπευτικών επιλογών, 13 με τον οδοντίατρο να πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από ένας εξειδικευμένος επιστήμονας, αναπτύσσοντας επιχειρηματικές ικανότητες, γνώσεις οικονομικής διαχείρισης και υψηλή αντίληψη marketing. Σήμερα, η επιτυχία ορίζεται με ποικίλους τρόπους και είναι σημαντικό για τους οδοντιάτρους να δουν πέρα από την παραδοσιακή έννοια της φήμης, αντιμετωπίζοντας το οδοντιατρείο ως επιχείρηση. Εάν το ιατρείο αποτύχει ως επιχείρηση, ο οδοντίατρος αποτυγχάνει ως ιατρός. 14 Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, αν αναλογιστεί κάποιος ότι οι επαγγελματίες υγείας δεν αντιμετωπίζουν το ιατρείο ως επιχείρηση και διαφοροποιούν τους εαυτούς τους από το χώρο των επιχειρήσεων. 15 Όπως προκύπτει, η επιτυχής λειτουργία ενός ιατρείου, σήμερα, εξαρτάται τόσο από την παροχή κλινικών υπηρεσιών όσο και από το αποτελεσματικό management και marketing του ιατρείου MANAGEMENT ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Το management μιας επιχείρησης περιλαμβάνει την εφαρμογή τεσσάρων βασικών λειτουργιών, οι οποίες είναι ο σχεδιασμός, η οργάνωση, η καθοδήγηση και ο έλεγχος όλων των δραστηριοτήτων, με έναν αποτελεσματικό και αποδοτικό τρόπο, χρησιμοποιώντας ανθρώπινους και λοιπούς πόρους στον καλύτερο δυνατό βαθμό. 17 Η εφαρμογή αρχών επιχειρηματικού management μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη μιας λογικής και συστηματικής προσέγγισης στη διαχείριση του οδοντιατρείου, ως επιχείρησης παροχής υπηρεσιών, αναπτύσσοντας ένα όραμα, παρέχοντας ποιοτικές υπηρεσίες, 18 βελτιώνοντας το εισόδημα, 12 την παραγωγικότητα, την επαγγελματική ικανοποίηση και μειώνοντας το stress. 19 Το πρώτο στάδιο της διαδικασίας του management αφορά στο σχεδιασμό. Ένα σημαντικό βήμα στον καθορισμό των στόχων είναι να αξιολογηθεί πρώτα το παρόν επίπεδο του οδοντιατρείου 14 και να ληφθούν υπ όψη εξωτερικοί παράγοντες που δεν ελέγχονται από τον οδοντίατρο, όπως οικονομικές αλλαγές ή κυβερνητικές ρυθμίσεις. 20 Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τον καθορισμό τόσο των μακροπρόθεσμων όσο και των βραχυπρόθεσμων στόχων του οδοντιατρείου. Παραδείγματα βραχυπρόθεσμων στόχων, που μπορούν να βελτιώσουν τις επιδόσεις του οδοντιατρείου, είναι π.χ. η μείωση αναβολών των ραντεβού σε <1%, η αύξηση της παραγωγικότητας του οδοντιάτρου κατά 25% και η αύξηση αποδοχής της προτεινόμενης θεραπείας από τον ασθενή στο 90% για τις παρεχόμενες υπηρεσίες. 21 Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο σχεδιασμός που απαιτείται για την αγορά πάγιων περιουσιακών στοιχείων και τεχνολογίας στο οδοντιατρείο. Η αποτελεσματική λειτουργία και επίτευξη των στόχων του οδοντιατρείου εξαρτάται από τη σωστή οργάνωση και τη διαχείριση των διαδικασιών που περιλαμβάνει η παροχή οδοντιατρικής φροντίδας. Η λειτουργία των οδοντιατρείων περιλαμβάνει δραστηριότητες και διαδικασίες που αναφέρονται στην υποδοχή του ασθενούς στην αίθουσα αναμονής, την ετοιμασία της αίθουσας του οδοντιατρείου, τη διαδικασία της οδοντιατρικής επέμβασης, τη χρέωση, τον προγραμματισμό των ραντεβού. Η βελτίωση των διαδικασιών περιλαμβάνει θέματα, όπως εξοπλισμού και προμηθειών (π.χ. συντήρηση μηχανημάτων, εξυπηρετική θέση εξοπλισμού, καταγραφή και οργάνωση υλικών, ταχεία πρόσβαση σε υλικά και εργαλεία), χώρου (π.χ. τοποθέτηση οδοντιατρικής έδρας, τετραγωνικά οδοντιατρείου, ύπαρξη αποθηκευτικών χώρων), προσωπικού (π.χ. αριθμός προσωπικού, σωστή θέση και χρήση του), θέματα πολιτικής (π.χ. έλεγχος αποστείρωσης, συνέπεια ιατρείου). Η καλή οργάνωση και η βελτίωση των διαδικασιών καλυτερεύει την εργονομία, αυξάνει την αποδοτικότητα, μειώνει τα κλινικά λάθη και τις καθυστερήσεις, πληθαίνει τη ροή ασθενών, εξοικονομεί χρόνο. 22 Η εξοικονόμηση χρόνου αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα για την αύξηση της παραγωγικότητας και της κερδοφορίας του οδοντιατρείου. Σε αντίστοιχη έρευνα, το 44% των οδοντιάτρων δήλωσε το πρόβλημα του χρόνου ως μια σημαντική αιτία δυσχέρειας στο να παρέχει ποιοτικές υπηρεσίες και, παράλληλα, στο να λειτουργεί κερδοφόρα και αποδοτικά το οδοντιατρείο. 23 Ιδιαίτερη βοήθεια στην οργάνωση και τη διαχείριση του οδοντιατρείου μπορεί να προσφέρει η εφαρμογή των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Μηχανογραφημένα συστήματα οργάνωσης των ραντεβού, λογισμικά (software) για διαχείριση οδοντιατρείου, προγράμματα καταγραφής δεδομένων των ασθενών και προγράμματα για την οικονομική διαχείριση του οδοντιατρείου έχουν προταθεί ως εργαλεία που βελτιώνουν τη διάγνωση και το σχεδιασμό της θεραπείας, μειώνουν τα έξοδα του οδοντιατρείου και αυξάνουν την ικανοποίηση

3 238 Κ. ΚΑΤΣΑΛΙΑΚΗ και Μ. ΔΟΒΡΟΣ των ασθενών, την ποιότητα των υπηρεσιών, την αποδοτικότητα και την παραγωγικότητα. 24 Επίσης, εκτός από τη μηχανοργάνωση, τεχνικές όπως η Οδοντιατρική τεσσάρων χεριών μπορούν να συμβάλλουν στον εξορθολογισμό και την απλούστευση των κλινικών διαδικασιών. 25 Παράλληλα, η καθοδήγηση της ομάδας του οδοντιατρείου είναι μια σημαντική λειτουργία του management, η οποία επιτυγχάνεται μέσω αποτελεσματικής ηγεσίας και ανάπτυξης ομαδικότητας. Η διαχείριση του προσωπικού του οδοντιατρείου θα πρέπει να καθορίζει στόχους σχετικά με την εργασία του κάθε μέλους του προσωπικού (π.χ. βοηθός οδοντιάτρου, υγιεινολόγος, διοικητικό προσωπικό). Ο οδοντίατρος θα πρέπει (α) να καθορίσει με σαφήνεια και λεπτομέρεια τα καθήκοντα της θέσης κάθε εργαζόμενου, που μπορεί π.χ. να περιλαμβάνει την ετοιμασία του χώρου του ιατρείου για τον ασθενή, την παρακολούθηση συναντήσεων με οδοντίατρο, την τηλεφωνική επικοινωνία με ασθενείς μετά από τη θεραπεία κ.ά., (β) να δημιουργήσει το κατάλληλο περιβάλλον εργασίας στο προσωπικό για επιτυχή διεκπεραίωση των καθηκόντων, με παροχή απαραίτητου εξοπλισμού, παροχή εκπαίδευσης σε σχέση με τα καθήκοντα, εξήγηση αναφορικά με τον τρόπο αξιολόγησης της απόδοσης του εργαζομένου και (γ) να ελέγχει την απόδοση του προσωπικού, αξιολογώντας για παράδειγμα την ικανότητα του εργαζομένου να ακολουθεί εντολές, την προθυμία του να βοηθά και να συνεργάζεται με άλλους, τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει, τη δέσμευση και την καινοτομία κατά την άσκηση των καθηκόντων του, την επαγγελματική του στάση, τη συμπεριφορά και την παραγωγικότητά του. 26 Η διαδικασία του management δεν σταματά στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των σχεδίων, αλλά ολοκληρώνεται με τον έλεγχο και την παρακολούθηση της προόδου επίτευξης των στόχων και τη λήψη διορθωτικών μέτρων, όταν υπάρχουν ενδείξεις απόκλισης. Απαραίτητη προϋπόθεση για την άσκηση ελέγχου είναι να πραγματοποιούνται κατά δεδομένα χρονικά περιθώρια μετρήσεις, όπου στην περίπτωση του οδοντιατρείου αφορούν στις εισροές (χρόνος, κόστος, αξιολόγηση απόδοσης) και τις εκροές (κέρδος και εισόδημα, αριθμός σταθερών ασθενών, αριθμός παραπομπών των υπαρχόντων ασθενών του ιατρείου, σταθερότητα στην ικανοποίηση των ασθενών, ακρίβεια, π.χ., παράπονα, επανάληψη θεραπειών). 27 Βέβαια, πολλές φορές στην καθημερινή πρακτική η αξιοποίηση όλων των παραπάνω δεδομένων είναι δύσκολη λόγω έλλειψης χρόνου του οδοντιάτρου. Οι δείκτες απόδοσης KPI (key performance indicators) αποτελούν αριθμούς και στατιστικά στοιχεία, τα οποία μειώνουν τον όγκο δεδομένων που πρέπει να αξιολογεί ο οδοντίατρος, βοηθώντας στην ανάπτυξη μιας ταχείας εικόνας (snapshot) της απόδοσης του οδοντιατρείου. Για παράδειγμα, οι δείκτες αυτοί αποκαλύπτουν αν ο αριθμός νέων ασθενών και οι χρηματικές απολαβές ανά ασθενή μειώνονται ή αυξάνονται, προσφέρουν πληροφορίες για τις προμήθειες, τα έσοδα, τα γενικά έξοδα, το συνολικό κέρδος κ.λπ MARKETING ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Το marketing αποτελεί μια σημαντική λειτουργία που συνδράμει στην επίτευξη των στόχων μιας επιχείρησης, η οποία είναι, πλέον, τόσο σημαντική όσο και οι κλινικές δεξιότητες των οδοντιάτρων. 28 Η κεντρική ιδέα του marketing στην οδοντιατρική πράξη είναι ο συνδυασμός των ικανοτήτων της πράξης με τα «θέλω» του ασθενούς, ώστε να επιτύχει την ικανοποίηση και των δύο πλευρών, πάντα με σεβασμό στις αρχές της ιατρικής δεοντολογίας. 29 Οι λειτουργίες του marketing καθίστανται απαραίτητες όταν υπάρχει πρόβλημα διάθεσης, στοχεύοντας στη διεύρυνση της ζήτησης των υπηρεσιών. Επομένως, σε περιόδους κρίσης είναι λάθος πολλά οδοντιατρεία να μειώνουν το marketing ως απάντηση στη μείωση των εσόδων τους. Αντίθετα, το σωστό είναι να αυξήσουν τις ενέργειες marketing. 6 Ο σωστός σχεδιασμός είναι βασικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων του οδοντιατρικού marketing. Αρχικά, θα πρέπει να γίνει διερεύνηση του εσωτερικού και του εξωτερικού περιβάλλοντος της επιχείρησης με το να αξιολογηθούν οι αδυναμίες, τα προτερήματα, οι ευκαιρίες και οι απειλές μέσω της ανάλυσης SWOT. Η εν λόγω ανάλυση έχει στόχο να αξιολογήσει το μέγεθος της αγοράς, το μερίδιο της αγοράς που αντιστοιχεί στο οδοντιατρείο, τη θέση του σε σχέση με τους ανταγωνιστές. Στη συνέχεια, για να υπάρχει μια πιο σαφής εικόνα των αδυναμιών και των δυνατών σημείων του οδοντιατρείου, μπορεί να διεξαχθεί μια απλή έρευνα μεταξύ των υπαρχόντων ασθενών. Μπορεί να έχει τη μορφή ενός ερωτηματολογίου και να παρέχει πληροφορίες σε θέματα, όπως είναι το κόστος των υπηρεσιών, η ποιότητά τους, η διαθεσιμότητά τους. Έτσι, θα υπάρχει μια σαφέστερη εικόνα για το ποιες ενέργειες marketing απαιτείται να γίνουν. Με βάση τις πληροφορίες της SWOT ανάλυσης και του ερωτηματολογίου μπορεί να διαμορφωθεί το σχέδιο marketing, το οποίο θα πρέπει να εναρμονίζεται με τους γενικότερους στόχους που θέλει να επιτύχει το οδοντιατρείο. 30 Ο σχεδιασμός αυτός περιλαμβάνει τα εξής βήματα: (α) Τον καθορισμό των στόχων, ο οποίος οφείλει να λάβει υπ όψη την οικονομική κατάσταση του οδοντιατρείου, τη βάση των ασθενών του, τα δεδομένα επικοινωνίας, τις διαδικασίες που ακολουθεί το ιατρείο, (β) τον καθορισμό του προϋπολογισμού marketing, ο οποίος εξαρτάται από το οδοντιατρείο, αλλά προτείνεται σε γενικές γραμμές να κυμαίνεται στο 3 7% των ετήσιων εσόδων,

4 ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ MANAGEMENT 239 (γ) τον καθορισμό συγκεκριμένων στρατηγικών που θα χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη των στόχων και (δ) την παρακολούθηση και τον έλεγχο των αποτελεσμάτων, 31 π.χ. με ερωτηματολόγιο στην αίθουσα αναμονής, που μπορεί να αποκαλύψει τις αντιλήψεις των ασθενών για τα μηνύματα τα οποία λαμβάνουν από το οδοντιατρείο. 32 Η επιτυχία του οδοντιατρικού marketing απαιτεί την ανάπτυξη ενός τμήματος της αγοράς για το οδοντιατρείο, τη δημιουργία ενός συγκεκριμένου και σαφούς μηνύματος marketing που να περιγράφει πώς θα ικανοποιηθεί αυτό το τμήμα της αγοράς, και τη διάδοση του μηνύματος με τρόπο που να διαφοροποιεί το ιατρείο από τους ανταγωνιστές. 10 Ειδικότερα, η τμηματοποίηση της αγοράς στηρίζεται στο γεγονός ότι όλοι οι ασθενείς δεν αποφασίζουν με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι μπορεί να θεωρούν βασικό κριτήριο το θέμα του πόνου και άλλοι το χρόνο διάρκειας της θεραπείας, τις τιμές κ.λπ. Επομένως, το marketing υποστηρίζει ότι ο οδοντίατρος θα πρέπει να αναγνωρίσει ένα συγκεκριμένο τμήμα της αγοράς και να καλύψει τις εν λόγω ανάγκες καλύτερα από τους ανταγωνιστές. 33 Η σχετική ομάδα-στόχος μπορεί να περιλαμβάνει ασθενείς μιας ορισμένης ηλικίας, φύλου, τοποθεσίας-διαμονής, τρόπου πληρωμής, συγκεκριμένων αναγκών. Ο γιατρός θα πρέπει να λάβει υπ όψη ότι η ομάδα-στόχος δεν περιλαμβάνει μόνο τους ασθενείς, που επιθυμεί να προσελκύσει, αλλά και τα άτομα τα οποία ασκούν επιρροή σε αυτή την ομάδα ασθενών. 34 Το οδοντιατρείο δεν χρειάζεται να υπερτερεί σε όλους τους τομείς. Αρκεί μόνο ένας τομέας, στον οποίο όμως οι ασθενείς να γνωρίζουν ότι παρέχει τις καλύτερες υπηρεσίες από όλους τους άλλους. Στο οδοντιατρικό marketing, οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μια από τις μεγαλύτερες εξειδικευμένες αγορές. Στην Αμερική, οι γυναίκες είναι υπεύθυνες για το 75% των αποφάσεων στην επιλογή προμηθευτών υγείας και, επομένως, οι ενέργειες του marketing θα πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτής της αγοράς. Επίσης, εκτός από τις γυναίκες, άλλες περιπτώσεις εξειδικευμένων αγορών είναι τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι, που ζητούν αισθητικές βελτιώσεις, 10 αλλά και η παροχή υπηρεσιών σε ειδικές ομάδες ασθενών, π.χ. διαβητικούς. 20 Από τη στιγμή που έχει επιλεγεί η αγορά-στόχος, το οδοντιατρείο θα πρέπει να δημιουργήσει και να διανέμει αξία (value) στους ασθενείς, συμβάλλοντας στην τοποθέτηση (positioning) του οδοντιατρείου στο μυαλό των ασθενών ως βασική τους επιλογή. Η σχετική αξία ορίζεται ως ο λόγος μεταξύ του οφέλους το οποίο εισπράττει ο καταναλωτής και του κόστους που αναλαμβάνει, 35 ενώ καθίσταται αντιληπτή από τους ασθενείς με όρους, όπως απόδοση της επένδυσης, εξοικονόμηση χρόνου, μείωση κίνδυνου από τη θεραπεία, χρήση υψηλής ποιότητας υλικών και εργαλείων, εικόνας/όνομα οδοντιατρείου. 14 Βασικό βήμα στην τοποθέτηση του οδοντιατρείου συνιστά η διαμόρφωση ενός καθαρού μηνύματος marketing, που να απαντά σε τέσσερις βασικές ερωτήσεις (στο μυαλό τον ασθενών): (α) Με ποιους συναλλάσσεται το οδοντιατρείο, (β) ποιους τύπους οδοντιατρικών προβλημάτων μπορεί να αντιμετωπίσει το οδοντιατρείο, (γ) τι λύσεις προτείνει γι αυτά τα προβλήματα και (δ) ποια είναι τα πλεονεκτήματα από την επιλογή του συγκεκριμένου οδοντιάτρου, σε σχέση με τους ανταγωνιστές του. Η δημιουργία του εν λόγω μηνύματος αρχίζει με μια σαφή επικοινωνία σχετικά με το πρόβλημα που έχει ο υποψήφιος μελλοντικός ασθενής και με την παρουσίαση της λύσης που προσφέρει το οδοντιατρείο. Αυτό το πλαίσιο «πρόβλημα-λύση» είναι ο πυρήνας του μηνύματος marketing. Χωρίς αυτό, ο υποψήφιος ασθενής δεν έχει λόγο να δώσει προσοχή. 10 Βασικό ρόλο διαδραματίζει και το μίγμα marketing που θα υιοθετήσει το οδοντιατρείο. Το μίγμα marketing αποτελεί το σύνολο των εργαλείων marketing τα οποία χρησιμοποιεί η επιχείρηση με σκοπό να εφαρμόσει τη στρατηγική marketing που έχει αποφασίσει, επιδιώκοντας μια θετική απόκριση από την αγορά-στόχο. Tα εργαλεία του μίγματος marketing 7Ps (product, place, price, promotion, people, process, physical evidence) εφαρμόζονται ευρέως στον τομέα παροχής υπηρεσιών. Στην περίπτωση της παροχής οδοντιατρικής φροντίδας μεταφράζονται ως εξής: 3.1. Υπηρεσία Οι παρεχόμενες υπηρεσίες (product) του οδοντιατρείου θα πρέπει να πληρούν και να καλύπτουν όχι μόνο θέματα λειτουργίας, αλλά και δομής, βιολογίας και αισθητικής. Ιδιαίτερα, η αισθητική Οδοντιατρική έχει αναπτυχθεί σημαντικά, σε βαθμό που να αποτελεί βασική προσδοκία των περισσότερων ασθενών και να αποτελεί πρότυπο φροντίδας για την πλειονότητα της οδοντιατρικής περίθαλψης. 36 Ως εκ τούτου, ο οδοντίατρος θα πρέπει να εκτιμά τους παράγοντες που σχετίζονται με την οδοντιατρική αισθητική, όπως οι ατομικές προτιμήσεις, οι πολιτισμικοί και οι κοινωνικο-δημογραφικοί παράγοντες, οι οποίοι και συνδέονται με την ικανοποίηση του ασθενούς για το αισθητικό αποτέλεσμα της θεραπείας. 37 Επίσης, θετικά αποτελέσματα μπορεί να έχει η παροχή διευκολύνσεων με την παροχή της υπηρεσίας, ιδίως όσον αφορά οικονομικά θέματα. Ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικής κρίσης, για αντιστάθμισμα της μείωσης του εισοδήματος των ασθενών, υπάρχει τρόπος να προστεθεί αξία στις υπηρεσίες του οδοντιάτρου, π.χ. με παροχή δωρεάν εξέτασης, λεύκανσης ή άλλων διευκολύνσεων ή πληρωμή με δόσεις. 38

5 240 Κ. ΚΑΤΣΑΛΙΑΚΗ και Μ. ΔΟΒΡΟΣ 3.2. Διανομή Ο χώρος διανομής (place) των υπηρεσιών, η διακόσμηση και η ατμόσφαιρα που επικρατεί αποτελούν χαρακτηριστικά που, μεταξύ άλλων, αξιολογούν οι ασθενείς όσον αφορά στο επίπεδο και την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών. 39 Σε δυσχερείς οικονομικές περιόδους, η αναβάθμιση της διακόσμησης, π.χ. η ανανέωση των επίπλων, των χρωμάτων του οδοντιατρείου, η βελτίωση της αισθητικής, μπορεί να επιδράσει θετικά στην ψυχολογία του ασθενούς, αλλά και του οδοντιάτρου. 6 Εκτός από την εμφάνιση, η εύκολα προσβάσιμη τοποθεσία του οδοντιατρείου φαίνεται ότι αποτελεί κριτήριο επιλογής οδοντιάτρου από τους ασθενείς, 28,40 ιδίως για ασθενείς που δεν έχουν επισκεφθεί στο παρελθόν το συγκεκριμένο οδοντίατρο Τιμή Η πλειοψηφία των οδοντιάτρων καθορίζει το ύψος της αμοιβής (price) με βάση τις αντίστοιχες χρεώσεις άλλων συναδέλφων, με βασικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την τελική απόφαση να είναι ο δαπανώμενος χρόνος, τα εργαστηριακά έξοδα και τα γενικά έξοδα του οδοντιατρείου. 42 Ο σωστός καθορισμός της αμοιβής είναι πολύ σημαντικός σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, όπου θα πρέπει να διατηρείται ένα πρόγραμμα αμοιβών σχετικό με την αγορά. Ωστόσο, η μεγάλη μείωση των τιμών με το σκεπτικό ότι κάτι τέτοιο θα αυξήσει τα ποσοστά αποδοχής περίπτωσης δεν ενδείκνυται, αφού μια τέτοια μέθοδος δεν είναι επιτυχής, οδηγεί σε αρνητικά αποτελέσματα, 6 ενώ εγκυμονεί τον κίνδυνο προσέλκυσης λάθος πελατών, αυτών, δηλαδή, που αλλάζουν εύκολα υπηρεσίες προκειμένου να εξοικονομήσουν χρήματα Προώθηση Στην περίπτωση της Οδοντιατρικής, η μεγαλύτερη προσπάθεια στις δραστηριότητες του marketing επικεντρώνεται στην προώθηση (promotion) και την επικοινωνία. Το μήνυμα το οποίο προωθεί το οδοντιατρείο θα πρέπει να προάγει τις λύσεις που προσφέρει το οδοντιατρείο στο πρόβλημα του ασθενούς, 44 δεδομένου ότι η αντίληψη του αναμενόμενου οφέλους αυξάνει την πιθανότητα του ατόμου να πληρώσει περισσότερα χρήματα για οδοντιατρικές υπηρεσίες. 45 Επίσης, μια σημαντική παράμετρος που πρέπει να έχουν υπ όψη οι οδοντίατροι αναφέρεται στο γεγονός ότι η επικοινωνία του μηνύματος πρέπει να γίνεται σε συνεχή βάση και με ποικίλους τρόπους. Έρευνες δείχνουν ότι απαιτούνται τουλάχιστον 7 9 επαφές του οδοντιάτρου πριν αποφασίσει ο ασθενής να ζητήσει παροχή υπηρεσιών από το οδοντιατρείο του. 10 Τα εργαλεία προώθησης μπορούν να εντάσσονται στο πλαίσιο ενός σχεδίου εξωτερικού ή εσωτερικού marketing. Στην πρώτη περίπτωση ανήκουν η διαφήμιση και η προβολή σε περιοδικά, εφημερίδες, χρυσό οδηγό, τηλεόραση, ραδιόφωνο, Internet ή δημόσιες διαλέξεις, ομιλίες. Το εσωτερικό marketing περιλαμβάνει μέσα, όπως η βελτίωση της εικόνας του οδοντιατρείου, το καλωσόρισμα του ασθενούς, τα ενημερωτικά φυλλάδια, οι κάρτες που θα εξηγούν τις προσφερόμενες υπηρεσίες, η ιστοσελίδα στο Internet, η αποστολή μηνυμάτων με συμβατικό ταχυδρομείο ή , οι ευχετήριες κάρτες γενεθλίων, η αποστολή ευχαριστήριων επιστολών σε ασθενείς που παρέπεμψαν άλλους ασθενείς στο οδοντιατρείο (patients who refer patients; thank you strategy). Επίσης, η follow-up τηλεφωνική επικοινωνία αποτελεί μια απλή και αποτελεσματική λύση επαφής του οδοντιάτρου με τον ασθενή, για να εκφράσει τις ευχαριστίες του, να ρωτήσει για την πορεία της θεραπείας και την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών. 6 Το marketing σχέσεων αποτελεί βασικό παράγοντα για την επίτευξη της αφοσίωσης (loyalty) των πελατών. 46 Σημαντική βοήθεια μπορεί να προσφέρει η αξιοποίηση του digital (e) marketing, το οποίο περιλαμβάνει τη δραστηριοποίηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την ανάπτυξη ιστοσελίδας, παρέχοντας τη δυνατότητα για online κλείσιμο ραντεβού, ενημέρωση τιμών και πληρωμές, 47 ενημέρωση για θέματα Οδοντιατρικής, 48 αλλά και παρουσίαση της γενικότερης φιλοσοφίας του οδοντιατρείου. 49 Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό, σε σχέση με το κόστος του, μέσο, το οποίο, σε αντίθεση με τα τυπωμένα φυλλάδια πληροφόρησης, ενημερώνεται πιο εύκολα και παρέχει τη δυνατότητα διαδραστικής επικοινωνίας με τους ασθενείς. 50 Γενικά, οι τακτικές εσωτερικού marketing είναι ενδεχομένως οι πλέον οικονομικές και αποτελεσματικές, αλλά και οι ευρύτερα χρησιμοποιούμενες μέθοδοι marketing στην οδοντιατρική πρακτική Διαδικασία Process (διαδικασία): Σημαντικό ρόλο στην επιτυχία του marketing διαδραματίζουν ο χρόνος αναμονής του ασθενούς και ο σωστός προγραμματισμός των ραντεβού για την παροχή της οδοντιατρικής φροντίδας. Ο οδοντίατρος δεν θα πρέπει να προγραμματίζει ραντεβού για >3 εβδομάδες, αφού κάτι τέτοιο γεμίζει το πρόγραμμα του οδοντιατρείου για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς όμως να εγγυάται ότι ο ασθενής δεν θα εγκαταλείψει στο μέσο της θεραπείας. 26 Ιδιαίτερα όσον αφορά στην ανταπόκριση σε νέους ασθενείς, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσα σε μία εβδομάδα από τη χρονική στιγμή της επαφής, δεδομένου ότι αυτή η στρατηγική συμβάλλει στην αύξηση του αριθμού νέων ασθενών του οδοντιατρείου έως και 50%. Η

6 ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ MANAGEMENT 241 συστηματική, επομένως, διατήρηση κάποιου κενού χρόνου για την αντιμετώπιση των νέων ασθενών αποτελεί μια πολύ καλή επιχειρηματική στρατηγική. 52 Η επιβεβαίωση του ραντεβού του ασθενούς πρέπει να πραγματοποιείται το αργότερο 2 ημέρες πριν από την προγραμματισμένη ημέρα, ενώ θα πρέπει γενικά να παρακολουθείται η ματαίωση των ραντεβού. Επίσης, ένα καλά οργανωμένο σύστημα ραντεβού αντιμετωπίζει και το πρόβλημα του μεγάλου χρόνου αναμονής των ασθενών στο οδοντιατρείο, ο οποίος αποτελεί παράγοντα δυσαρέσκειας για τον ασθενή. 33, Άνθρωποι Η διανομή της οδοντιατρικής φροντίδας, όπως και στις υπόλοιπες υπηρεσίες, βασίζεται στον ανθρώπινο (people) παράγοντα, αφού περιλαμβάνει την αλληλεπίδραση του ασθενούς με τον οδοντίατρο, αλλά και με το υπόλοιπο προσωπικό του οδοντιατρείου. Ο οδοντίατρος θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στις επικοινωνιακές του ικανότητες, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις σχέσεις που αναπτύσσονται με τους ασθενείς κατά την άσκηση του επαγγέλματος. Ως τέτοιες ικανότητες αναφέρονται η ενσυναίσθηση, η συνεργασία, η ενεργητική ακρόαση κ.λπ. 54 Ζητώντας από τον ασθενή να μιλήσει για τον εαυτό του, την οικογένειά του, τα χόμπι του, ο οδοντίατρος μπορεί να βελτιώσει το επίπεδο της διαπροσωπικής σχέσης με τον ασθενή. 55 Επίσης, η επαρκής και σωστή ενημέρωση, καθώς και η συνειδητή συγκατάθεση (informed consent) του ασθενούς συμβάλλουν στην ανάπτυξη εμπιστοσύνης, 10 π.χ. το κόστος θα πρέπει να συζητείται πάντα πριν από την έναρξη της θεραπείας, έτσι ώστε ο ασθενής να μη βρεθεί προ εκπλήξεως μετά το πέρας της θεραπείας. Η σχέση οδοντιάτρου-ασθενούς, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, αποτελεί βασικό παράγοντα ικανοποίησης του ασθενούς. 56 Εκτός από τη συμπεριφορά του προς τον ασθενή, η προσεγμένη εμφάνιση του οδοντιάτρου αποτελεί βασικό συστατικό για την ανάπτυξη μιας επιτυχημένης σχέσης με τον ασθενή. Η φυσική εμφάνιση και το παρουσιαστικό του οδοντιάτρου αποτελούν στοιχεία επαγγελματισμού και σχετίζονται με την προθυμία του ασθενούς να αποκαλύψει συμπτώματα της νόσου στον ιατρό. 57 Το καλωσόρισμα του ασθενούς, η σωστή συμπεριφορά και η δημιουργία ευχάριστης ατμόσφαιρας στο οδοντιατρείο επιδρούν θετικά στη σχέση με τον ασθενή, 58 αποτελώντας ένα από τα κριτήρια των ασθενών για την επιλογή οδοντιατρείου. 59 Η καθιέρωση καλών σχέσεων με τον ασθενή οδηγεί και στη σύσταση του οδοντιατρείου από αυτόν τον ίδιο τον ασθενή σε άλλα άτομα, γεγονός που συνεπάγεται μεγάλα και μακροπρόθεσμα οφέλη. 58 Η ADA (Αμερικανική Ένωση Οδοντιάτρων) αναφέρει ότι το 70 80% των νέων ασθενών σε ένα τυπικό οδοντιατρείο προέρχεται κατόπιν σύστασης από τους ήδη υπάρχοντες ασθενείς του οδοντιατρείου Υποδομή Η τεχνολογική υποδομή (physical evidence) του οδοντιατρείου μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βοήθημα στην επιτυχία του οδοντιατρικού marketing. Όταν η τεχνολογία χρησιμοποιείται σωστά, μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική αυξάνοντας την ταχύτητα και το εύρος των παρεχομένων υπηρεσιών. 61 Η προηγμένη τεχνολογία έχει ισχυρή και θετική σχέση με την εταιρική εικόνα, 62 προσφέρει τη δυνατότητα προσέλκυσης περισσότερων ασθενών, αφού οι ασθενείς αξιολογούν θετικά τον εκσυγχρονισμό του οδοντιατρείου, 63 ενώ βοηθά πολύ στην παρουσίαση του προβλήματος στον ασθενή και στην αποδοχή της προτεινόμενης θεραπευτικής λύσης Η ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Η πρωτοβάθμια οδοντιατρική περίθαλψη, που αποτελεί το 90% της οδοντιατρικής φροντίδας, εξασφαλίζεται στην Ελλάδα από τον ιδιωτικό τομέα κατά 90% περίπου του πληθυσμού. 65 Από τους βασικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τόσο τη συχνότητα όσο και το ποσοστό χρήσης των οδοντιατρικών υπηρεσιών είναι το εισόδημα. 66 Στη σημερινή περίοδο της οικονομικής κρίσης παρατηρείται μια σημαντική αύξηση των ανικανοποίητων οδοντιατρικών αναγκών, 67 με το Υπουργείο Υγείας να εκτιμά μια μείωση της τάξης του 15% στη χρήση ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας, μεταξύ των οποίων και των οδοντιατρικών υπηρεσιών. Σχετικά με τους λόγους επίσκεψης στον οδοντίατρο, αυτοί αφορούσαν κατά 35,5% στην αντιμετώπιση επείγοντος περιστατικού, κατά 32,2% στη θεραπεία και κατά 31% στον τακτικό έλεγχο. 68 Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό του ελληνικού ιδιωτικού οδοντιατρικού τομέα είναι οι πολλοί οδοντίατροι αναλογικά με τον πληθυσμό (1,27 οδοντίατροι/1.000 κατοίκους), που αποτελεί την υψηλότερη αναλογία μεταξύ των χωρών του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) 69 και με συγκέντρωση στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα. 70,71 Αυτός ο μεγάλος αριθμός οδοντιάτρων έχει άμεσες επιπτώσεις, με τα οδοντιατρεία να έρχονται αντιμέτωπα με πολλές αλλαγές στον τρόπο σκέψης και λειτουργίας τους, κυρίως λόγω αύξησης του ανταγωνισμού. 72 Όσον αφορά στην αποζημίωση, οι οδοντίατροι του ιδιωτικού τομέα αποζημιώνονται απ ευθείας από τον ασθενή, με τη μέθοδο κατά πράξη (fee for service). 70 Από το 2005, σύμφωνα με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, καταργήθηκαν οι κατώτερες τιμές των οδοντιατρικών πράξεων. 73 Σε θέματα

7 242 Κ. ΚΑΤΣΑΛΙΑΚΗ και Μ. ΔΟΒΡΟΣ ειδικοτήτων υπάρχουν μόνο δύο επίσημα αναγνωρισμένες ειδικότητες, η Ορθοδοντική και η Γναθοχειρουργική. Επίσης, μόνο ένα μικρό ποσοστό οδοντιάτρων εργάζεται με βοηθό, ενώ δεν υπάρχουν υγιεινολόγοι. 70 Η παροχή της ιδιωτικής οδοντιατρικής φροντίδας στη χώρα μας υπόκειται σε κανόνες βάσει του οδοντιατρικού δεοντολογικού κανονισμού. Ιδιαίτερα σε θέματα διαφήμισης υπάρχουν πολλοί νομικοί περιορισμοί, με κάθε άμεση και έμμεση διαφήμιση ή δημοσιότητα να απαγορεύεται. Ειδικότερα, απαγορεύεται η διαφήμιση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης (ΜΜΕ), στο χρυσό οδηγό, στο διαδίκτυο, καθώς και η διανομή διαφημιστικών φυλλαδίων για τις υπηρεσίες του οδοντιατρείου. Παρ όλα αυτά, επιτρέπεται η διατήρηση ιστοσελίδας (ΦΕΚ 55/τΑ / ). Τέλος, ένα σημαντικό στοιχείο στην αγορά της οδοντιατρικής φροντίδας είναι ο οδοντιατρικός τουρισμός. Ιδιαίτερα στις περιοχές της βόρειας Ελλάδας, μεγάλος αριθμός ασθενών μεταβαίνουν στις γειτονικές βαλκανικές χώρες για ζήτηση οδοντιατρικών υπηρεσιών λόγω του χαμηλού κόστους, με αποτέλεσμα να παρατηρείται πτώση, ιδίως στις προσθετικές εργασίας, η οποία για τους οδοντιάτρους της βόρειας Ελλάδας κυμαίνεται σε ποσοστό 60 70%. 74 Σε αυτά τα νέα δεδομένα και υπό το πρίσμα της τρέχουσας οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, οι αντιλήψεις των οδοντιάτρων για τις αρχές του management και του marketing, καθώς και την εφαρμογή τους στα ιδιωτικά οδοντιατρεία, πρέπει να αναπροσαρμοστούν και να ενισχυθούν. Σημαντικές παράμετροι τις οποίες θα πρέπει να αναβαθμίσουν οι οδοντίατροι είναι η βελτίωση του επιπέδου γνώσεων του management και του marketing, μέσα από παρακολουθήσεις εκπαιδευτικών σεμιναρίων, αλλά και με προετοιμασία των φοιτητών Οδοντιατρικής σε προπτυχιακό επίπεδο με σχετικά μαθήματα διοίκησης και marketing στις πανεπιστημιακές σχολές. Επίσης, σημαντικός κρίνεται και ο καθορισμός συγκεκριμένων στόχων με χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, η τήρηση του χρονοδιαγράμματος και η εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος ελέγχου. Παράλληλα, η προώθηση του κατάλληλου μηνύματος αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο του μίγματος marketing, όπου πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη σημασία. Οι Έλληνες οδοντίατροι θα πρέπει να επαναξιολογήσουν τη σημασία των δημόσιων σχέσεων και του διαδικτυακού marketing, υιοθετώντας σύγχρονες πρακτικές, όπως η ιστοσελίδα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η επικοινωνία μέσω , ή, προχωρώντας ακόμη περισσότερο, η ανάπτυξη μιας βάσης δεδομένων των ασθενών τους και η εξατομίκευση των μηνυμάτων σύμφωνα με το marketing βάσης δεδομένων (database marketing). Επίσης, ίσως θα πρέπει να αναθεωρηθεί από την οδοντιατρική ομοσπονδία και το υφιστάμενο καθεστώς για την οδοντιατρική διαφήμιση, προσφέροντας μια μεγαλύτερη ελευθερία για τους οδοντιάτρους στον εν λόγω τομέα. Η υιοθέτηση αρχών διοίκησης και marketing, με αποδεδειγμένο όφελος στο χώρο των επιχειρήσεων, μπορεί να βοηθήσει τους οδοντιάτρους στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης, του πληθωρισμού και του ανταγωνισμού, αναγνωρίζοντας και αξιοποιώντας τις υπάρχουσες ευκαιρίες. Άλλωστε, σε περιόδους κρίσης και αβεβαιότητας μπορεί να προκύψουν ευκαιρίες, αλλά και να αναδειχθεί η δημιουργικότητα, προκειμένου να ανακτηθεί η ευημερία. 75 Μελλοντική έρευνα στο θέμα του οδοντιατρικού management και marketing στην Ελλάδα θα μπορούσε να καταγράψει τις απόψεις μεγάλων και αντιπροσωπευτικών δειγμάτων, τόσο οδοντιάτρων όσο και ασθενών τους, στα συγκεκριμένα ζητήματα, με σκοπό την εύρεση ενδεχόμενου χάσματος αντιλήψεων και την παρουσίαση προτάσεων για σύγκλιση διαφορών. ABSTRACT Dental management K. KATSALIAKI, 1 M. DOVROS 2 1 School of Economics, Business Administration and Legal Studies, International Hellenic University, Thessaloniki, 2 Dental Association, Drama, Greece Archives of Hellenic Medicine 2015, 32(2): The present dental market is characterized by the adverse effects of the economic crisis, and intense competition. Dentists could address the impact of the economic crisis, inflation and competition by adopting principles of management and marketing with proven benefit in business, recognizing and exploiting current opportunities. This paper applies management techniques and marketing tools to dental services and identifies the expected benefits. The key characteristics of the dental services in Greece are analyzed and suggestions are made for the adoption of management and marketing practices. Key words: Health services, Demand for services, Dental, Management, Marketing

8 ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ MANAGEMENT 243 Βιβλιογραφία 1. KIRIGIA JM, NGANDA BM, MWIKISA CN, CARDOSO B. Effects of global financial crisis on funding for health development in nineteen countries of the WHO African Region. BMC Int Health Hum Rights 2011, 11:4 2. PARRY J, HUMPHREYS G. Health amid a financial crisis: A complex diagnosis. Bull World Health Organ 2009, 87: O KEEFE J. Real communication leads to real trust. J Can Dent Assoc 2012, 78:c22 4. CHANG NH, HUANG CL, YANG YO. The effects of economic crises on health care. Hu Li Za Zhi 2010, 57: VUJICIC M, LAZAR V, WALL TP, MUNSON B. An analysis of dentists incomes, J Am Dent Assoc 2012, 143: CREAMER B. The Slight Edge to success. Catalyst Magazine 2009, 4: MANSKI RJ, MOELLER JF, CHEN H, SCHIMMEL J, ST CLAIR PA, PEPPER JV. Dental usage under changing economic conditions. J Public Health Dent 2014, 74: ZIMMERMANN D. Economic fears in the US affect dental care. Dental Tribune Middle East and Africa Edition 2008:3 9. NEWSOME PR. Current issues in dental practice management. Part 1. The importance of shared values. Prim Dent Care 2003, 10: DIAZ-LUNDSTEDT F, ESHAGHIAN R. Essential marketing skills for dentists: Discover the new basics for attracting first-rate patients to your office. Dental Marketing Center, Chatswort, CA, 2002: DEWI FD, SUDJANA G, OESMAN YM. Patient satisfaction analysis on service quality of dental health care based on empathy and responsiveness. Dent Res J (Isfahan) 2011, 8: BARBER M, WIESEN R, ARNOLD S, TAICHMAN RS, TAICHMAN LS. Perceptions of business skill development by graduates of the University of Michigan Dental School. J Dent Educ 2011, 75: UMESAN UK, LAY CK, BALAKRISHNAN P. Are we victims of aggressive marketing? Am J Orthod Dentofacial Orthop 2012, 141: McGUIGAN PJ, EISNER AB. Marketing the dental practice: Eight steps toward success. J Am Dent Assoc 2006, 137: SAMA FF. Marketing your medical practice part I. S Afr Med J 2004, 94: ANONYMOUS. Marketing your medical practice part II. S Afr Med J 2004, 94:618, DRUCKER P. Management. Routledge, London, PAQUETTE JM, SHEETS CG. The second D.D.S. degree: A formula for practice success. J Am Dent Assoc 2004, 135: LEVIN RP. The business of dentistry. J Am Dent Assoc 2003, 134: LEVIN RP. Dental business management. J Am Dent Assoc 2003, 134: LEVIN RP. Practice production Get back to basics... and practice growth. Dent Econ 2011, 101: PATSIS J. Process, elements and the dental practice. Delivering clinical effectiveness and efficiency. DMC Conference, Florida, LUND AE. Do you see any conflict between the desire to provide high-quality dental care and the desire to run an efficient, profitable business? J Am Dent Assoc 2004, 135: FLORES-MIR C, PALMER NG, NORTHCOTT HC, KHURSHED F, MAJOR PW. Perceptions and attitudes of Canadian dentists toward digital and electronic technologies. J Can Dent Assoc 2006, 72: GEORGE RJ. Improving productivity in the dental practice: A starting point. N Z Dent J 1996, 92: McKENZIE S. Traveling in circles? Take the direct route to practice success. Dental Tribune Middle East & Africa Edition 2006, 1: MEDIA CME. Quality and standardization in the dental office. Dental Tribune Middle East & Africa Edition 2008, 3: EDWARDS DT, SHROFF B, LINDAUER SJ, FOWLER CE, TUFEKCI E. Media advertising effects on consumer perception of orthodontic treatment quality. Angle Orthod 2008, 78: ΒΛΑΣΙΑΔΗΣ Κ, ΚΟΥΤΣΑΜΑΝΗ Μ, ΣΚΟΥΤΈΡΗΣ Χ. Βασικές αρχές οδοντιατρικού μάρκετινγκ. Ελλ Στοματολ Χρονικά 2008, 52: DELANEY N. The benefits of marketing in orthodontics. Br J Orthod 1998, 25: CREAMER JB. Need more patients? Develop a strategic marketing plan. Catalyst Magazine 2010, 2: ASHFORD R, BLINKHORN AS. Marketing dental care to the reluctant patient. Br Dent J 1999, 186: CAPON N. Institutional change in delivery of dental services: A marketing perspective. Am J Public Health 1982, 72: ANWAR R, CAPKO J. 9 steps to a strategic marketing plan. Fam Pract Manag 2001, 8: KOTLER P. Marketing management: The millennium edition. International ed. Prentice Hill, New York, SHAH P. Optimizing esthetics and function through interdisciplinary dentistry. Gen Dent 2008, 56: AKARSLAN ZZ, SADIK B, ERTEN H, KARABULUT E. Dental esthetic satisfaction, received and desired dental treatments for improvement of esthetics. Indian J Dent Res 2009, 20: ESFANDIARI S, LUND JP, PENROD JR, SAVARD A, THOMASON JM, FEINE JS. Implant overdentures for edentulous elders: study of patient preference. Gerodontology 2009, 26: GIOVINO JM. You should see my doctor : Cost-effective marketing ideas for your practice. Fam Pract Manag 2002, 9: TAMAKI Y, NOMURA Y, TERAOKA K, NISHIKAHARA F, MOTEGI M, TSU- RUMOTO A ET AL. Characteristics and willingness of patients to pay for regular dental check-ups in Japan. J Oral Sci 2004, 46: LIPSCOMB J, DOUGLASS CW. A political economic theory of the dental care market. Am J Public Health 1982, 72: KABIR J, MELLOR AC. Factors affecting fee setting for private treatment in general dental practice. Br Dent J 2004, 197: KOTLER P. Marketing insights from A to Z: 80 concepts every manager needs to know. John Wiley & Sons, New York, DOBRACKI W. Easy, breezy, beautiful marketing campaigns. The Profitable Dentist 2012, 4: WIDSTRÖM E, SEPPÄLÄ T. Willingness and ability to pay for un-

9 244 Κ. ΚΑΤΣΑΛΙΑΚΗ και Μ. ΔΟΒΡΟΣ expected dental expenses by Finnish adults. BMC Oral Health 2012, 12: GRÖNROOS C. Defining marketing: A market-oriented approach. Eur J Marketing 1989, 23: SAVAGE R. Taking your marketing digital. Dent Econ 2012, 102:7 48. DOWNES PK. Putting it all together; dentistry and the Internet. Br Dent J 2007, 203: MILLER SA, FORREST JL. Dental practice websites: Creating a Web presence. Dent Clin North Am 2002, 46: LIN JY, LEE J, DAVIDSON B, FARQUHARSON K, SHAUL C, KIM S. A review of pediatric dentistry program websites: What are applicants learning about our programs? J Dent Educ 2010, 74: SMITH RN, SMITH ME. Marketing the cosmetic practice via television. Curr Opin Cosmet Dent 1995: RUNKLE K. The business of dentistry. Dent Econ 2011, 101:1 53. LUZZI L, SPENCER AJ. Factors influencing the use of public dental services: An application of the Theory of Planned Behaviour. BMC Health Serv Res 2008, 8: ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ. Οι επικοινωνιακές δεξιότητες στη φροντίδα υγείας και η σημασία τους στην οδοντιατρική φροντίδα. Ελλ Στοματολ Χρονικά 2007, 51: ΒΛΑΣΙΑΔΗΣ Κ, ΚΟΥΤΣΑΜΑΝΗ Μ. Οδηγός επικοινωνίας για οδοντιατρεία. Ελλ Στοματολ Χρονικά 2011, 55: SBARAINI A, CARTER SM, EVANS RW, BLINKHORN A. Experiences of dental care: What do patients value? BMC Health Serv Res 2012, 12: BROSKY ME, KEEFER OA, HODGES JS, PESUN IJ, COOK G. Patient perceptions of professionalism in dentistry. J Dent Educ 2003, 67: DABLE RA, PRASANTH M, SINGH SB, NAZIRKAR GS. Is advertising ethical for dentists? An insight into the Indian scenario. Drug Healthc Patient Saf 2011, 3: KIM MJ, DAMIANO PC, HAND J, DENEHY GE, COBB DS, QIAN F. Consumers choice of dentists: how and why people choose dental school faculty members as their oral health care providers. J Dent Educ 2012, 76: SCHIFF A. Dental office marketing budget review. Dent Econ 2009, 99:4 61. LEVIN RP. Technology in dentistry. Compend Contin Educ Dent 2002, 23: LAOHASIRICHAIKUL B, CHAIPOOPIRUTANA S, COMBS H. Effective customer relationship management of health care: A study of the perceptions of service quality, corporate image, satisfaction, and loyalty of Thai outpatients of private hospitals in Thailand. American Society of Business and Behavioral Sciences 2010, 17: LAND T. What patients think of dental services. Br Dent J 2000, 189: LEVIN RP. Smaller practices can be profitable. Dent Econ 1997, 87:6 65. ΟΥΛΗΣ Κ, ΥΦΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Ι. Πρόγραμμα προαγωγής και καταγραφής της στοματικής υγείας του ελληνικού πληθυσμού. Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία, Αθήνα, 2011: ZAVRAS D, ECONOMOU C, KYRIOPOULOS J. Factors influencing dental utilisation in Greece. Community Dent Health 2004, 21: KARATZANIS AD, SYMVOULAKIS EK, NIKOLAOU V, VELEGRAKIS GA. Potential impact of the financial crisis on outpatient hospital visits due to otorhinolaryngologic disorders in Crete, Greece. Int J Med Sci 2012, 9: ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ. Πανελλαδική έρευνα κοινής γνώμης: Διερεύνηση του επιπέδου υγείας και αξιολόγηση των υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα. Μέρος 2ο: Χρήση υπηρεσιών υγείας. ΕΣΔΥ, Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Αθήνα, ORGANISATION FOR ECONOMIC CO-OPERATION AND DEVELOP- MENT. OECD health data. OECD, Paris, DAMASKINOS P, ECONOMOU C. Systems for the provision of oral health care in the Black Sea countries. Part 10: Greece. Oral Health Dent Manag 2012, 11: KOLETSI-KOUNARI H, PAPAIOANNOU W, STEFANIOTIS T. Greece s high dentist to population ratio: Comparisons, causes, and effects. J Dent Educ 2011, 75: ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ Π. Marketing: Οι εφαρμογές στο οδοντιατρείο. Ελλ Στοματολ Χρονικά 2002, 46: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ. Απόφαση Επιτροπής Ανταγωνισμού. ΕΟΟ, Αθήνα, ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ Λ. Στη Βουλγαρία για οδοντίατρο. Εφημερίδα Καθημερινή, Αθήνα, 2014 ( ) 75. CHISHOLM-BURNS MA. A crisis is a really terrible thing to waste. Am J Pharm Educ 2010, 74:19 Corresponding author: K. Katsaliaki, School of Economics, Business Administration & Legal Studies, International Hellenic University, 14th km Thessaloniki-N. Moudania, GR Thermi, Thessaloniki, Greece

Η προβολή πολυτελών υπηρεσιών μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης

Η προβολή πολυτελών υπηρεσιών μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης Η προβολή πολυτελών υπηρεσιών μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης Δομή έρευνας Εισαγωγή Βασικές Έννοιες και Εργαλεία Έρευνας Σχεδιασμός Έρευνας Σκοπός Έρευνας Στρατηγική Έρευνας και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών

Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών 1 Ορίζοντας το Μάρκετινγκ Το marketing είναι η επιστήμη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ενότητα 2: Μάρκετινγκ Στόχοι Αποφάσεις Ιδεολογία Ανάλυση Στρατηγικής Βλαχοπούλου Μάρω Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ. 3 Ο ΜΑΘΗΜΑ:

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ. 3 Ο ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ. 3 Ο ΜΑΘΗΜΑ: - ΆΛΛΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΠΗΓΕΣ: Sandhusen, R., (1994) ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ, Εκδόσεις Κλειδάριθμος Dayan,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ E-school by Agronomist.gr 2 ΙΟΥΝΙΟΣ 2012 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 3 Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων Η σύγχρονη αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα στο Κοινό του Money Show 2013 στην Αθήνα. ή ς 42-44, 161 21 ή.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh.

Ποσοτική Έρευνα στο Κοινό του Money Show 2013 στην Αθήνα. ή ς 42-44, 161 21 ή.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh. Ποσοτική Έρευνα στο Κοινό του Money Show 2013 στην Αθήνα ή ς 42-44, 161 21 ή.210-7455900, Fax 210-7488713 E-mail: hrh@otenet.gr, http://www.hrh.gr Εισαγωγή / Στόχος της Έρευνας Στα πλαίσια της μεγαλύτερης

Διαβάστε περισσότερα

τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος

τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος τι σημαίνει ΚΑΡΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ; Έλια Λιατάκη Διευθύνουσα Σύμβουλος Η αποστολή των Δημοσίων Σχέσεων είναι να επηρεάζουν αντιλήψεις και συμπεριφορές. influence Για την Porter Novelli είναι κάτι

Διαβάστε περισσότερα

BUSINESS PLAN (Επιχειρηματικό σχέδιο)

BUSINESS PLAN (Επιχειρηματικό σχέδιο) Καλωσήλθατε στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη του epiheirimatikotita.gr. Εδώ μπορείτε να βρείτε άφθονο BUSINESS PLAN (Επιχειρηματικό σχέδιο) Seven Steps To A Successfull pdf Business Plan Writing an effective

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Σ' ένα περιβάλλον όπου ο ανταγωνισμός γίνεται σκληρότερος καθημερινά, τα τραπεζικά ιδρύματα θα πρέπει να έχουν πλήρη εικόνα της κατάστασης που διαγράφεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT Αρχιτεκτονικές και διακοσμητικές μελέτες, με λειτουργικό και σύγχρονο σχέδιασμό, βασισμένες στην μοναδικότητα του πελάτη. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ανάλυση των χαρακτηριστικών των προϊόντων και ένταξη του τρόπου

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ψήφισμα Συμβουλίου Ευρωπαίων Οδοντιάτρων (CED) Mάιος 2013 Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το κείμενο που ακολουθεί είναι η ελληνική μετάφραση του ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Albert Humphrey. καθηγητής την δεκαετία του 60 και 70 στο Stanford University.

Albert Humphrey. καθηγητής την δεκαετία του 60 και 70 στο Stanford University. Ε.Δημητριάδου ΕΕΔΙΠ Albert Humphrey καθηγητής την δεκαετία του 60 και 70 στο Stanford University. .Ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την εκμετάλλευση των ευκαιριών που υπάρχουν στο περιβάλλον που δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

w w w. e m p h a s i s. c o m. g r

w w w. e m p h a s i s. c o m. g r w w w. e m p h a s i s. c o m. g r Η emphasis είναι μέλος του ομίλου εταιρειών ARTION και έχει σαν αντικείμενο την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών marketing. Κύριο συστατικό της emphasis αποτελεί η βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ & ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ & ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Υπεύθυνος: Δρ. Ιωάννης Παπαδόπουλος e-mail: papad@teilar.gr ΜΑΘΗΜΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ: «ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΕΠΙΠΛΟΥ» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ & ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΜΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΜΙΓΜΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΙΓΜΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμο: Αντωνοπούλου- Δεληγιώργη Ελισσάβετ Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Πανηγυράκης Γεώργιος Ιούνιος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΟΣ INTERNET MARKETING PLAN

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΟΣ INTERNET MARKETING PLAN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΑΛΑΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΟΣ INTERNET MARKETING PLAN Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: κα Μάρω Βλαχοπούλου Εξεταστής:

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικότητα Σημαντικές Διαπιστώσεις & Τάσεις

Επιχειρηματικότητα Σημαντικές Διαπιστώσεις & Τάσεις Επιχειρηματικότητα Σημαντικές Διαπιστώσεις & Τάσεις Το επιχειρηματικό περιβάλλον γίνεται πιο πολύπλοκο & υψηλού ρίσκου Παγκοσμιοποίηση, Διαδίκτυο, Social Media είναι καταλύτες εξελίξεων Κλειδί της επιχειρηματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Ενότητα 2: Χαρακτηριστικά των υπηρεσιών Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Έρευνα αγοράς θεωρείται κάθε οργανωμένη προσπάθεια συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης πληροφοριών σχετικών με την αγορά που δραστηριοποιείται μια επιχείρηση. Αυτές οι πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¼ ½ ±Â : ÁÌ» Â Ä Å ÃÄ ²µ þÿä Å ÃÇ»¹º Í Á³ Å

þÿ¼ ½ ±Â : ÁÌ» Â Ä Å ÃÄ ²µ þÿä Å ÃÇ»¹º Í Á³ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ½»Åà Äɽ µ½½ ¹Î½ Ä Â þÿ±¾¹»ì³ à  º±¹ Ä Â þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹ºÌÄ Ä±Â

Διαβάστε περισσότερα

9. Κάθε στρατηγική επιχειρηματική μονάδα αποφασίζει για την εταιρική στρατηγική που θα εφαρμόσει. α. Λάθος. β. Σωστό.

9. Κάθε στρατηγική επιχειρηματική μονάδα αποφασίζει για την εταιρική στρατηγική που θα εφαρμόσει. α. Λάθος. β. Σωστό. 1. Με ποιους τρόπους επωφελούνται οι καταναλωτές από τις οικονομίες κλίμακας; (πολλαπλής επιλογής / δύο σωστές απαντήσεις) α. Αυξάνονται τα κέρδη των επιχειρήσεων. β. Οι τιμές, αρκετές φορές, μειώνονται.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΝΟ Μέσω του σχεδιασμού και, ειδικά μέσω του επιχειρηματικού (υπό δημιουργία επιχείρηση) ή επιχειρησιακού (υφιστάμενη επιχείρηση) σχεδίου (business plan): διατυπώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 13: Η κοινωνική προσέγγιση του Μάρκετινγκ Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Επιχειρείν & Νέες Τεχνολογίες για Επιχειρηματικότητα ΔΕΟ45

Ηλεκτρονικό Επιχειρείν & Νέες Τεχνολογίες για Επιχειρηματικότητα ΔΕΟ45 Ηλεκτρονικό Επιχειρείν & Νέες Τεχνολογίες για Επιχειρηματικότητα ΔΕΟ45 ΤΟΜΟΣ Α «Ηλεκτρονικό Επιχειρείν» πηγή: ibm.com Ηλεκτρονικό Επιχειρείν Η εφαρμογή τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας (ΤΠΕ) για

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Υπηρεσιών Ενότητα 3η: Βασικές Προσεγγίσεις Μέτρησης Ποιότητας της Υπηρεσίας

Μάρκετινγκ Υπηρεσιών Ενότητα 3η: Βασικές Προσεγγίσεις Μέτρησης Ποιότητας της Υπηρεσίας Μάρκετινγκ Υπηρεσιών Ενότητα 3η: Βασικές Προσεγγίσεις Μέτρησης Ποιότητας της Υπηρεσίας Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων &

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

«Σχεδιασμός, Οργάνωση, Εκτέλεση, Ηγεσία, Επικοινωνία, και Αξιολόγηση Δράσεων που αναλαμβάνουν τα στελέχη»

«Σχεδιασμός, Οργάνωση, Εκτέλεση, Ηγεσία, Επικοινωνία, και Αξιολόγηση Δράσεων που αναλαμβάνουν τα στελέχη» 1 ο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ «Σχεδιασμός, Οργάνωση, Εκτέλεση, Ηγεσία, Επικοινωνία, και Αξιολόγηση Δράσεων που αναλαμβάνουν τα στελέχη» Thanos Kriemadis, Ph.D., M.B.A. Professor

Διαβάστε περισσότερα

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος.

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 2. Ποια από τις παρακάτω επιλογές δεν περιλαμβάνεται στην ανάλυση του μάκρο-περιβάλλοντος;

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Λήμνος, 10 14 Μαΐου 2014

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Λήμνος, 10 14 Μαΐου 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ για τον ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ. και την ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ για τον ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ. και την ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ για τον ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ και την ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Εισαγωγικός Οδηγός Μάϊος 2016 Doc. Ref.: HBIO- ED2016-1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Υπόβαθρο και Σκοπός 3 2. Κοινό Στόχος 3 3. SWOT Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ Picture from McKinsey&Company ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ Απόστολος Λέτσιος BSc, MSc Οικονομική Πραγματικότητα Πραγματικότητα της Υγείας Από το 1997, η βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας έγινε θεμελιώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ενότητα 10

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ενότητα 10 Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ενότητα 10: Το Περιβάλλον της Επιχείρησης Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητικός Τουρισμός. Μάρκετινγκ αθλητικού τουρισμού Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Σερρών, Α.Π.Θ.

Αθλητικός Τουρισμός. Μάρκετινγκ αθλητικού τουρισμού Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Σερρών, Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ αθλητικού τουρισμού Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής, Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων

Αρχές Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Αρχές Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Ενότητα 4: Σχεδιασμός Μάρκετινγκ και Στρατηγικές Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της Ποιότητας και Περιστολή της Δαπάνης Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Χειρόγραφος Ιατρικός

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Startup Basics. Workshop 30 Μαρτίου 2016 μέρος 2ο. Από το Βusiness Model Canvas στο Business Plan

Σεμινάριο Startup Basics. Workshop 30 Μαρτίου 2016 μέρος 2ο. Από το Βusiness Model Canvas στο Business Plan Σεμινάριο Startup Basics Workshop 30 Μαρτίου 2016 μέρος 2ο Από το Βusiness Model Canvas στο Business Plan Τι παρουσιάσαμε μέχρι τώρα : Τα βασικά της Επιχειρηματικότητας (16/3) Τον Καμβά του Επιχειρηματικού

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων

Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων Ενότητα 4 Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης ΙI Νίκος Καρακαπιλίδης 4-1 Μαθησιακοί στόχοι Κατανόηση των διαδικασιών προσδιορισμού και επιλογής έργων ανάπτυξης ΠΣ Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Επιβίωσης των Κυπριακών Επιχειρήσεων. Επανεξετάζοντας την στρατηγική της επιχείρησης

Συνέδριο Επιβίωσης των Κυπριακών Επιχειρήσεων. Επανεξετάζοντας την στρατηγική της επιχείρησης www.pwc.com Συνέδριο Επιβίωσης των Κυπριακών Επιχειρήσεων Επανεξετάζοντας την στρατηγική της επιχείρησης 2 Στρατηγική Οικονομική διαχείριση Επιβιώνοντας στην κρίση Αναδιοργάνωση / αναδόμηση Ανθρώπινο Δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

CASE STUDY ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ INTERNET MARKETING: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ SAN FRANCISCO (USF)

CASE STUDY ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ INTERNET MARKETING: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ SAN FRANCISCO (USF) CASE STUDY ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ INTERNET MARKETING: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ SAN FRANCISCO (USF) Αλεξανδρής Χρήστος Πιάκης Θεόδωρος Σπυρίδης Θεόδωρος 1 University of San Francisco Ιδρύθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2 : Αγορά και Περιβάλλον Μάρκετινγκ του Οργανισμού Χριστίνα Μπουτσούκη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

-ΣΧΕΔΙΑΖΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΘΟΡΙΖΩ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ - ΣΥΧΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ.

-ΣΧΕΔΙΑΖΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΘΟΡΙΖΩ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ - ΣΥΧΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ. Σχεδιασμός -ΣΧΕΔΙΑΖΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΘΟΡΙΖΩ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ - ΣΥΧΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ.Δύσκολη εργασία.χρονοβόρος-δαπανηρός. Δεν ασκεί έλξη -ΜΥΘΟΙ.Σπατάλη

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Υποστηριζόμενη Απασχόληση (εφεξής ΥπΑπ) έχει αναπτύξει έναν Κώδικα Δεοντολογίας, που περιλαμβάνει την αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τον έλεγχο και την αξιολόγηση

ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τον έλεγχο και την αξιολόγηση ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τον έλεγχο και την αξιολόγηση PLAN DO CHECK ΣΥΝΕΧΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ACT (ή adjust) ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τη ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Plan: Σχεδιασμός / οργάνωση προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ 1. Διαχείριση έργων Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται σημαντική αξιοποίηση της διαχείρισης έργων σαν ένα εργαλείο με το οποίο οι διάφορες επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η κάρτα Dental Card

Τι είναι η κάρτα Dental Card Τι είναι η κάρτα Dental Card Στα πλαίσια της παροχής υπηρεσιών που εξυπηρετούν την αρχή του υγιούς ανταγωνισμού, η οποία σήμερα είναι ιδιαίτερα σημαντική λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά και της αυξημένης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Νικόλαος Α. Παναγιώτου Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ 11 Ιανουαρίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Ενότητα 6: Το μίγμα μάρκετινγκ στις τράπεζες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

29/1/2016. Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες. Ορισμός

29/1/2016. Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες. Ορισμός Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες Σοφία Καζαντζίδου Υπεύθυνη Έρευνας ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ research@kethea-ithaki.gr 7-8 Δεκεμβρίου 2015 Ορισμός Μία συστηματική τεχνική διαδικασία με σαφή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Μαρίνος Θεμιστοκλέους Email: mthemist@unipi.gr Ανδρούτσου 150 Γραφείο 206 Τηλ. 210 414 2723 Ώρες Γραφείου: Δευτέρα 11-12 AM Πληροφοριακά Συστήματα (ΠΣ) Information Systems (IS) Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 30 ΜΕΡΟΣ 1ο 39 ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Syllabus Certified Customer Service Executive (CCSE) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις. Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις. Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σκοπός της διάλεξης Σ-1: Να αναφερθεί στους παράγοντες που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στη Διοίκηση Υπηρεσιών

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στη Διοίκηση Υπηρεσιών ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στη Διοίκηση Υπηρεσιών ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Το ζήτημα της αναβάθμισης της ποιότητας της ιδιωτικής εκπαίδευσης υπό

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force

Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force Αθήνα, 26 Σεπτεμβρίου, 2009 Πάρις Μποσκόπουλος Governmental Affairs & Access Director Pfizer Hellas Δημήτρης Γκότσης

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Ονοματεπώνυμο: Φανή Φιλίππου Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Παρασκευάς Αργουσλίδης Δεκέμβριος 2012 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίστε καλύτερα τους πελάτες σας

Γνωρίστε καλύτερα τους πελάτες σας Γνωρίστε καλύτερα τους πελάτες σας Οι πελάτες στο κέντρο της προσοχής Η αποτελεσματική διαχείριση των σχέσεων με τους πελάτες βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε λειτουργίας της επιχείρησης σας, ανεξάρτητα από

Διαβάστε περισσότερα

Διαφήμιση Ενότητα 13: Σχεδιασμός για την επιλογή Μ.Μ.Ε.

Διαφήμιση Ενότητα 13: Σχεδιασμός για την επιλογή Μ.Μ.Ε. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 13: Σχεδιασμός για την επιλογή Μ.Μ.Ε. Χριστίνα Μπουτσούκη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Roche Management Trainee Program

Roche Management Trainee Program HR Trainee Υποστήριξη στις διαδικασίες επιλογής, εκπαίδευσης και ανάπτυξης. Συμμετοχή σε διαδικασίες Αμοιβών και Παροχών. Υπεύθυνος/η διαχείρισης των συστημάτων HR του τμήματος. Απαραίτητα προσόντα Πτυχίο

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ και Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα μέσω Διαδικτύου στο Κλάδο της Πληροφορικής: εμπειρική έρευνα. Ρούλα Δημοτροπούλου

Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ και Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα μέσω Διαδικτύου στο Κλάδο της Πληροφορικής: εμπειρική έρευνα. Ρούλα Δημοτροπούλου Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ και Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα μέσω Διαδικτύου στο Κλάδο της Πληροφορικής: εμπειρική έρευνα Ρούλα Δημοτροπούλου Στόχος της μελέτης Στόχος της συγκεκριμένης μελέτης είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Υιοθετήθηκε ομόφωνα από την Ολομέλεια του ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΩΝ στις 30 Νοεμβρίου 2007, με τροποποιήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ηλεκτρονικό Εμπόριο Αναπτύσσοντας ένα Ηλεκτρονικό Κατάστημα Ηλεκτρονικό Εμπόριο Θέματα Προσδιορισμός επιχειρηματικού μοντέλου

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακές Επικοινωνίες

Επιχειρησιακές Επικοινωνίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Επιχειρησιακές Επικοινωνίες Ενότητα # 1: Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Επικοινωνία Πρόδρομος Γιαννάς Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Marketing Υπηρεσιών Υγείας. Γεωργία Ζάχου ΜΒΑ

Marketing Υπηρεσιών Υγείας. Γεωργία Ζάχου ΜΒΑ Marketing Υπηρεσιών Υγείας Γεωργία Ζάχου ΜΒΑ 2016-2017 Ιδιαιτερότητες των υπηρεσιών o Αϋλότητα o Ετερογένεια o Φθαρτότητα o Αδυναμία διαχωρισμού Οι επιπρόσθετες ιδιαιτερότητες των υπηρεσιών υγείας Η προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Είναι η υπόθεση ότι μια ομάδα ανθρώπων έχει τη δυνατότητα να παράγει ένα αγαθό ή μια υπηρεσία, με τρόπο τέτοιο που: Να υπάρχουν αρκετοί καταναλωτές,

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική. (Dental Surgery, BDS)

Οδοντιατρική. (Dental Surgery, BDS) Οδοντιατρική (Dental Surgery, BDS) Οδοντιατρική στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Η Ιατρική Σχολή του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου ανακοινώνει την έναρξη προγράμματος στην Οδοντιατρική (Bachelor of

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Επι Mένοντας Διεθνώς. Λίζα Μάγιερ. Managing Director, Fortis Venustas

Επι Mένοντας Διεθνώς. Λίζα Μάγιερ. Managing Director, Fortis Venustas Επι Mένοντας Διεθνώς Λίζα Μάγιερ Managing Director, Fortis Venustas Reinventing your Business Διαγράφοντας το παρελθόν και χαράζοντας το μέλλον Υπάρχει μέλλον μετά την κρίση; Ηκρίσηοδηγεί στην αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα # 4: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα # 4: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα # 4: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Διδάσκων: Γεώργιος Πανηγυράκης Τμήμα: Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Μάρκετινγκ επιχειρήσεων τροφίμων Ενότητα 1: Εισαγωγή στην Στρατηγική Μάρκετινγκ

Στρατηγική Μάρκετινγκ επιχειρήσεων τροφίμων Ενότητα 1: Εισαγωγή στην Στρατηγική Μάρκετινγκ Στρατηγική Μάρκετινγκ επιχειρήσεων τροφίμων Ενότητα 1: Εισαγωγή στην Στρατηγική Μάρκετινγκ Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

To σύνολο των εργαλείων που χρησιμοποιoύνται κατά την επιδίωξη των στόχων του marketing στις αγορές στόχους.

To σύνολο των εργαλείων που χρησιμοποιoύνται κατά την επιδίωξη των στόχων του marketing στις αγορές στόχους. ΤΑ 4P ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝG To σύνολο των εργαλείων που χρησιμοποιoύνται κατά την επιδίωξη των στόχων του marketing στις αγορές στόχους. Ταξινόμηση σε 4 ομάδες : τα 4 P Product : ποικιλία, ποιότητα, συσκευασία,

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τα 4P Προϊόντων Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Νοέμβριος 2004 Περιεχόμενα ιαδικασία Βασικά Στοιχεία ς ιαφήμιση 2 ιαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Ενότητα 13: Οργάνωση του μάρκετινγκ στις τράπεζες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Πωλήσεις. Μπίτης Αθανάσιος 2017

Πωλήσεις. Μπίτης Αθανάσιος 2017 Πωλήσεις Μπίτης Αθανάσιος 2017 Τι είναι πώληση; Πώληση είναι η μεταξύ δύο προσώπων σύμβαση με την οποία ο ένας (πωλητής) αναλαμβάνει την υποχρέωση να μεταβιβάσει την κυριότητα και να παραδώσει, αντί συμφωνημένου

Διαβάστε περισσότερα

Liveschool Marketing Services

Liveschool Marketing Services Liveschool Marketing Services Περιεχόμενα Βελτιστοποίηση website SEO... 3 Social media design & creation... 4 Social media management... 4 Διαγωνισμοί Facebook... 5 Google Adwords... 5 Facebook Ads...

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Προσανατολισμός στο Μάρκετινγκ στην Ποντοπόρο Ναυτιλία. Επιμέλεια-Παρουσίαση: Φανταζία Βασιλική

Προσανατολισμός στο Μάρκετινγκ στην Ποντοπόρο Ναυτιλία. Επιμέλεια-Παρουσίαση: Φανταζία Βασιλική Προσανατολισμός στο Μάρκετινγκ στην Ποντοπόρο Ναυτιλία Επιμέλεια-Παρουσίαση: Φανταζία Βασιλική Εισαγωγή Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να διερευνήσει τον προσανατολισμό στο μάρκετινγκ των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Το Επιχειρηματικό Σχέδιο - Ι

Το Επιχειρηματικό Σχέδιο - Ι Το Επιχειρηματικό Σχέδιο - Ι Εκπαίδευση για Δημιουργικότητα και Ανάπτυξη στη Σύγχρονη Ελληνική Κοινωνία (ΤΕΑΠΗ) Εκπαίδευση και Περιφερειακή Ανάπτυξη: Ευρωπαϊκές Πολιτικές και η Ελληνική Εμπειρία (ΠΤΔΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Πληροφοριακά Συστήματα και Άνθρωποι

Ενότητα 1: Πληροφοριακά Συστήματα και Άνθρωποι Ενότητα 1: Πληροφοριακά Συστήματα και Άνθρωποι Google «Αποστολή της Google είναι να οργανώσει τις παγκοσμίως διαθέσιμες πληροφορίες». Η πρόσβαση στις πληροφορίες έχει μεταμορφώσει τον τρόπο εργασίας και

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης σε Επιχειρήσεις

Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης σε Επιχειρήσεις Σύνταξη Μελέτης & Έρευνας για την ΕΚΕ Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας Εταιρικής ς ς σε Επιχειρήσεις Για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, η Διεύθυνση Οικονομικών Κλαδικών Μελετών της ICAP Group πραγματοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

shaping the world of life sciences life sciences good to know you

shaping the world of life sciences life sciences good to know you shaping the world of life sciences good to know you life sciences Best Workplaces 2013 Greece profile H Randstad είναι ένας από τους μεγαλύτερως παρόχους στελέχωσης και υπηρεσίων Ανθρώπινου Δυναμικού παγκοσμίως

Διαβάστε περισσότερα