ιερή Βελανιδιά θα σώσει την Αττική Στην ιστορία πολλών λαών θεωρείται

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιερή Βελανιδιά θα σώσει την Αττική Στην ιστορία πολλών λαών θεωρείται"

Transcript

1 Ο πολύτιμος καρπός της βελανιδιάς. ΕΡΕΥΝΑ Η ιερή Βελανιδιά θα σώσει την Αττική Στην ιστορία πολλών λαών θεωρείται ιερή. Σήμερα η βελανιδιά μπορεί να μην θεωρείται ι- ερή ωστόσο ίσως σταθεί σωτήρια, καθώς έχει αποδειχτεί ότι η αναδάσωση καμένων εκτάσεων με βελανιδιές λειτουργεί ευεργετικά στη βελτίωση του μικροκλίματος μιας περιοχής, περιορίζει την εξάπλωση των πυρκαγιών και κάνει ευκολότερο το έργο της πυρόσβεσης. Ίσως λοιπόν η αναγέννηση καμένων περιοχών με βελανιδιές να δώσει μια ανάσα ζωής στην ελληνική επικράτεια αλλά και σε ο- λόκληρη τη νότια Ευρώπη. Της Δώρας Λαβαζού (κείμενο) Βελανιδιά στην Πελοπόννησο. 24 G 12/09

2 ΒΒελανιδιά vs κωνοφόρων Τα περισσότερα είδη βελανιδιάς, πλην της Κοκκοφόρου Δρυός, γνωστής και ως πουρνάρι, καίγονται πιο δύσκολα α- πό τα πεύκα, που επικρατούν στα δάση της Αττικής. Οι αναδασώσεις με κωνοφόρα και ειδικότερα με πεύκα έχει αποδειχτεί ότι οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην καταστροφή ενός οικοσυστήματος, καθώς είναι εύφλεκτα, σε αντίθεση με τη βελανιδιά που είναι πιο βραδυφλεγής. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της βελανιδιάς είναι ότι μπορεί να φυτρώσει και να αναπτυχτεί ακόμα και σε βραχώδεις περιοχές του ελλαδικού χώρου, όπως για παράδειγμα στις Κυκλάδες. Χάρη στο τεράστιο ριζικό σύστημα που αναπτύσσει, λειτουργεί σαν τεράστια δεξαμενή νερού. Η διαπνοή των φύλλων της αυξάνει την υγρασία του περιβάλλοντος και παράλληλα ψύχει την ατμόσφαιρα. Αν τα περιαστικά δάση που περικλείουν το λεκανοπέδιο της Αττικής αποτελούνταν από βελανιδιές, θα λειτουργούσαν σαν ένα τεράστιο φυσικό κλιματιστικό. Επίσης, η βιοποικιλότητα που δημιουργείται στα οικοσυστήματα των δρυοδασών είναι μοναδική. Πλούσιες ποικιλίες από φυτά και δέντρα όπως σφενδάμια, κουτσουπιές και φράξοι μπορούν να αναπτυχθούν δίπλα στις βελανιδιές. Αντίθετα, οι πευκώνες καταπνίγουν την ανάπτυξη κάθε άλλου φυτού. Επιπλέον, σε περίπτωση πυρκαγιάς, η βελανιδιά χάρη στο βαθύ ριζικό σύστημά της έχει τη δυνατότητα να βγάζει νέους βλαστούς, ελαχιστοποιώντας έτσι τις ανάγκες για τεχνητή αναδάσωση. Η βελανιδιά έχει τη δική της ιστορία Στην αρχαιότητα οι γεωργικές εκτάσεις χρησιμοποιούνταν κυρίως για την παραγωγή τροφής για τον άνθρωπο παρά για τα ζώα, όπως συνηθίζεται στις μέρες μας. Ελλείψει, λοιπόν, τεχνητών ζωοτροφών η βελανιδιά υπήρξε ένας από τους βασικότερους παράγοντες για τη στήριξη της κτηνοτροφίας. Εκτός από τα φρέσκα φυλλώματα, που αποτελούσαν το κύριο μέρος της διατροφής των ζώων το καλοκαίρι, οι κτηνοτρόφοι αποθήκευαν σε θημωνιές τα κλαδιά της και έτρεφαν τα ζώα τους το χειμώνα. Για πολλούς αιώνες η ήμερη βελανιδιά αποτέλεσε συμπληρωματική γεωργική ασχολία. Σε πολλές περιοχές στην Ελλάδα οι α- γρότες συνέλεγαν τα βελανίδια και τα εξήγαγαν στην Ιταλία, όπου χρησιμοποιούνταν στη βυρσοδεψία. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν τα δάση του Ξηρόμερου στην Αιτωλοακαρνανία και της Τζιας, από τα οποία γινόταν συστηματικά εξαγωγή βελανιδιών. Η τανίνη* που υπάρχει στα κύπελλα των βελανιδιών χρησιμοποιούνταν έως το 1970 για την επεξεργασία δερμάτων. Η μεταλλουργία και η υαλουργία στο παρελθόν χρησιμοποιούσαν ως κύρια ύλη καύσης το ξυλοκάρβουνο. Στον ελλαδικό χώρο δεν υπήρχε άλλο μέσο, πλην του ξυλοκάρβουνου, για να τήξουν το χαλκό και μεταγενέστερα το σίδερο και το γυαλί. Ωστόσο δεν είναι κατάλληλες όλες οι ποικιλίες ξύλου για την παραγωγή ξυλοκάρβουνου. H βελανιδιά (quercus) φαίνεται ό- τι υπήρξε το ευρύτερα χρησιμοποιούμενο είδος: σουμεριακά, ακκαδικά και κλασικά κείμενα αναφέρουν ότι το ξυλοκάρβουνο που παράγεται από βελανιδιά είναι το πλέον κατάλληλο για τη χύτευση μεταλλεύματος. Ακόμα και ο χρυσός αιώνας ίσως να μην ήταν τόσο χρυσός, αν δεν υπήρχαν τα δάση βελανιδιάς στην Πάρνηθα. Συγκεκριμένα, εκείνα τα δάση αποτέλεσαν την πρώτη ύλη για την κατασκευή της τριήρους, του πολεμικού πλοίου που έκανε την Αθήνα παγκόσμια δύναμη. *Φυσικό μείγμα με πολύπλοκη σύσταση. Εμπορικά παρασκευάζεται από βελανίδια ή παρασκευάζεται συνθετικά. Κυρίως χρησιμοποιείται ως πρόσθετο γεύσης στο βούτυρο ή σε προϊόντα καρυδιών. Προϊόντα: Αναψυκτικά και προϊόντα ζαχαροπλαστικής. Ευχαριστούμε τον κ. Βαγγέλη Ευθυμίου, σκηνοθέτη ντοκιμαντέρ, για το έναυσμα αυτής της έρευνας και για το φωτογραφικό υλικό που ευγενικά μας παραχώρησε. Ο ίδιος πρωτοστατεί στη διάδοση της ιδέας για αναδασώσεις με βελανιδιές. Βελανιδιά στη Νάξο. Κάτω, ώριμα βελανίδια, πηγή φυσικής τανίνης. προταση του geo μια βιωσιμη λυση για τις καμένες περιοχές Στην Ελλάδα υπάρχουν 13 είδη βελανιδιάς, αν εξαιρέσουμε το πουρνάρι, και αποτελούν λύση ακόμη και στο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής. Η λύση είναι απλή αλλά ταυτόχρονα χρονοβόρα. Η φύτευση βελανιδιών από διάφορα είδη θα βοηθήσει στη γρηγορότερη αποκατάσταση και εδαφοκάλυψη των καμένων εκτάσεων. Αρκεί η φύτευση ενός βελανιδιού σε 2 εκατοστά χώματος, για να έχουμε ένα νέο δέντρο. Ο συνεργάτης του GEO, σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ, Βαγγέλης Ευθυ- Βελανιδιά VS κωνοφόρου. μίου προτείνει τρεις νοητούς άξονες που τέμνονται στην Αττική, με αμιγή δάση βελανιδιάς: ο ένας θα ξεκινάει α- πό την Υλίκη, ο άλλος από το Σούνιο και ο τρίτος από το Λουτράκι, μετατρέποντας τις καμένες και γυμνές εκτάσεις σε δρυοδάση. Ανεξάρτητα από την κατεύθυνση των ανέμων, το λεκανοπέδιο θα εξασφαλίζει χαμηλότερη θερμοκρασία, καθώς οι άνεμοι θα φιλτράρονται σε αυτά τα δάση και συγχρόνως θα ψύχονται πριν εισχωρήσουν στο α- στικό περιβάλλον. Σε βάθος χρόνου τα δρυοδάση μπορούν να αποτελέσουν άξονα ανάπτυξης για τη βιολογική κτηνοτροφία, τη συλλογή μανιταριών, την επιλεκτική υλοτομία. Εξάλλου, πρόσφατες έρευνες έχουν αναδείξει μια ουσία που βρίσκεται κρυμμένη στο βελανίδι, την κερσετίνη, η οποία επεμβαίνει καταλυτικά στη διαδικασία γήρανσης των κυττάρων, υποσχόμενη μια νέα πηγή νεότητας. Μια από τις κυριότερες απειλές για την ανάπτυξη ενός δρυοδάσους είναι η βόσκηση. Για να πετύχει μια αναδάσωση με βάση τη δρυ, απαιτείται απόλυτη προστασία από τα φυτοφάγα θηλαστικά για περίπου μία δεκαετία. Μετά τη δεκαετία, η παρουσία της κτηνοτροφίας σε δάση βελανιδιάς θα είναι ευεργετική, καθώς τα ζώα καθαρίζουν το δάσος από τα χόρτα, μειώνοντας τον κίνδυνο πυρκαγιάς. Ο Νίκος Μπόκαρης, πρόεδρος της Ένωσης Δασολόγων Ελλάδας, μας εξηγεί ότι, για να έχουμε αποτέλεσμα στις αναδασώσεις με βελανιδιά, χρειάζονται στοχευμένες παρεμβάσεις με τη συνεργασία της Διεύθυνσης Αναδασώσεων, σε περιοχές της Αττικής (δήμους και κοινότητες) που εποπτεύονται και ελέγχονται με προσωπικό ειδικευμένο σε θέματα πυρασφάλειας. 26 G 12/09

3 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ συνομιλια με τον καθηγητή Βοτανικής δρ. Erwin Bergmeier σχετικά με το θέμα των πυρκαγιών και της βλάστησης στην Ελλάδα Τα δάση της Αττικής, αλλά και άλλων περιοχών της Ελλάδας, έχουν αλλάξει ριζικά τα τελευταία 150 χρόνια. Κατά τη γνώμη του δρ. Erwin Bergmeier, καθηγητή βοτανικής του Πανεπιστημίου Γκέτινγκεν, ένας ακόμα λόγος για τον οποίο οι πυρκαγιές εξαπλώνονται σε τέτοιο βαθμό σήμερα είναι το είδος των δέντρων που επικρατούν στην περιοχή της Μεσογείου. Ο Γιαν Χούμπελ, αρχισυντάκτης της «Griechenland Zeitung», του έθεσε σχετικά ερωτήματα στη συνέντευξη που ακολουθεί. Δρυοδάση συνθέτουν ένα μαγευτικό τοπίο ύψιστης οικολογικής αξίας και αποτελούν ένα φιλόξενο περιβάλλον για πολλά ζώα και φυτά. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, αλλά κυρίως στη βορειοανατολική Αττική κάηκαν το φετινό καλοκαίρι χιλιάδες στρέμματα δάσους και θαμνότοποι. Πόσο «συνέβαλαν» τα είδη της τοπικής χλωρίδας στις φωτιές; Η Αττική και τα περίχωρα της Αθήνας έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια περισσότερο απ ό,τι μέσα σε χρόνια. Πίνακες του 19ου αιώνα αποτυπώνουν ένα ανοιχτό τοπίο με συστάδες φυλλοβόλων και όχι εκτεταμένα πευκοδάση, τα οποία αναφλέγονται εύκολα εξαιτίας των πολλών χαμόκλαδών τους και του χοντρού στρώματος πευκοβελόνων που σχηματίζουν στο έδαφος. Υπήρχαν πάντα φωτιές στη Μεσόγειο, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι περισσότερες φωτιές οφείλονται σε ανθρώπινες δραστηριότητες, είτε από πρόθεση είτε από αμέλεια. Σήμερα οι φωτιές ξεκινούν συχνότερα από πυκνοκατοικημένες περιοχές και κατά μήκος των δρόμων. Όταν φυτεύονται πεύκα στα περίχωρα της Αθήνας, μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι αργά ή γρήγορα θα γίνουν στάχτη. Γιατί είναι τόσο εξαπλωμένα σήμερα τα πεύκα και τα κυπαρίσσια στην Αττική; Η χαλέπιος πεύκη είναι αυτόχθονο είδος στην Αττική και ως ένα βαθμό προσαρμοσμένη στις πυρκαγιές. Μερικά μεγάλα δέντρα επιβιώνουν χάρη στο χοντρό φλοιό τους. Οι κουκουνάρες τους σκάνε με τη ζέστη και το φύτρωμα των σπόρων ευνοείται από τις φωτιές. Τα φιντάνια επιβιώνουν βέβαια μόνο όταν ακολουθήσει μια σειρά από ασυνήθιστα υγρούς χειμώνες, κάτι που δε συνέβη τα τελευταία χρόνια. Η Pinus Ηalepensis είναι σήμερα τόσο εξαπλωμένη στην Αττική, εν μέρει γιατί φυτεύτηκε και εν μέρει γιατί καταφέρνει από λίγα «μητρικά» δέντρα να εξαπλώνεται εύκολα σε χέρσα μέρη. Βέβαια εκτός από πεύκα φυτεύονται συχνά κυπαρίσσια. Τα κυπαρίσσια δεν ανήκουν στη χλωρίδα της Αττικής, αλλά προέρχονται από τα βουνά της Κρήτης, του Ταύρου και της Βόρειας Αφρικής. Και αυτά καίγονται εύκολα και συνήθως δεν επιβιώνουν από τις φωτιές. Σαν γενικό κανόνα μπορούμε να πούμε ότι τα πεύκα και τα κυπαρίσσια είναι πολύ εύφλεκτα. Ποιες εναλλακτικές μέθοδοι αναδάσωσης υπάρχουν και με ποια πλεονεκτήματα συνδέονται ώστε να αποτρέψουν την πιθανότητα πυρκαγιών; Δεν είναι δυνατό να αποφευχθούν πλήρως οι μελλοντικές πυρκαγιές. Πρέπει ωστόσο να κάνουμε ό,τι είναι δυνατό, για να πολεμήσουμε τις αιτίες των πυρκαγιών και ό- χι να αυξήσουμε τις πιθανότητες κάνοντας ακατάλληλες δεντροφυτεύσεις. Γενικώς τα κωνοφόρα (τα πεύκα και τα κυπαρίσσια) είναι, όπως είπαμε, εύφλεκτα και γι αυτό α- κατάλληλα για αναδασώσεις. Ούτε είναι καλή ιδέα να ε- γκαταλειφθούν οι καμένες εκτάσεις στην τύχη τους, γιατί τότε γεννιούνται από μόνοι τους πυκνοί, χαμηλοί θάμνοι ή πευκάκια, τα οποία σχηματίζουν πάλι μια εύφλεκτη φυτοκοινωνία. Πιο κατάλληλα δέντρα για την Αττική είναι τα φυλλοβόλα, π.χ. οι βελανιδιές, οι οποίες είναι δύσφλεκτες, ενώ αν τύχει και καούν, αναβλασταίνουν από παραφυάδες στη βάση της. Σε έρευνες στη βόρεια Αττική βρήκαμε μια μικρή έκταση με πεύκα και βελανιδιές, η οποία είχε καεί προ μερικών ετών. Όσα πεύκα κάηκαν είχαν πεθάνει, ενώ οι βελανιδιές ξαναφύτρωσαν και είχαν φτάσει ήδη σε ύψος μερικών μέτρων. Από πότε υπάρχει αυτό το είδος βελανιδιών στην Ελλάδα και ποιο ρόλο έπαιζαν στο παρελθόν; Προφανώς στην αρχαιότητα η ήμερη βελανιδιά (Q. Ithaburensis ssp. Macrolepis) είχε πολύ μεγαλύτερη εξάπλωση από ό,τι σήμερα. Ο Θεόφραστος, ο πρώτος συστηματικός βοτανολόγος της αρχαιότητας, τις ανέφερε ως «άγριες» βελανιδιές. Μέχρι και τον 20ό αιώνα προωθήθηκαν σε μερικά μέρη, γιατί παράγουν βελανίδια για την πάχυνση γουρουνιών ελευθέρας βοσκής και τανίνη για τη βυρσοδεψία. Ακόμα και σήμερα υπάρχουν εκτεταμένα δάση ήμερης βελανιδιάς ή μεμονωμένα δέντρα και συστάδες σαν κατάλοιπα τέτοιων δασολίβαδων σε πολλά νησιά του Αιγαίου και στη δυτική και νότια Ελλάδα. Συνήθως είναι πολύ α- ραιά δάση και για αυτόν το λόγο δεν είναι πολύ εύφλεκτα. Την άνοιξη του 2009 ερευνήσαμε την εξάπλωση της ήμερης βελανιδιάς στην Αττική και βρήκαμε σχεδόν μόνο μεμονωμένα δέντρα σε αρκετά μεγάλο αριθμό. Σε κάθε περίπτωση, η ήμερη βελανιδιά είναι ιδανική για περιοχές που απειλούνται από πυρκαγιές. Πού υπάρχουν ακόμα στην Ελλάδα μεγάλες εκτάσεις με βελανιδιές; Η ήμερη βελανιδιά φύεται σε διάφορα εδάφη και πετρώματα. Αποτελεί για τη νότια και κεντρική Ελλάδα ένα ιδανικό είδος δέντρου, ειδικά για πυρόπληκτες περιοχές χαμηλών υψομέτρων. Επιπλέον, χάρη στο ανοιχτοπράσινο φύλλωμα, τη φαρδιά απλωμένη κόμη, το ρυτιδωμένο κορμό αποτελεί ένα πολύ όμορφο δέντρο. Στην Κέα οι κάτοικοι αγωνίζονται εδώ και χρόνια για να προστατεύσουν τα δάση του νησιού, ώστε να εξαπλωθούν και πάλι. Τα δάση ήμερης βελανιδιάς της Κέας, του Ξηρόμερου (Αιτωλοακαρνανία) και της Στροφυλιάς (νοτιοδυτικά της Πάτρας) ανήκουν στα πιο όμορφα δάση των πεδινών περιοχών της Ελλάδας. Οι Έλληνες δίκαια μπορούν να υπερηφανεύονται γι αυτά. Δάση με αιωνόβιες βελανιδιές είναι αποδεδειγμένα βιότοποι με εξαιρετική βιοποικιλότητα, καθώς ζει εκεί μια μεγάλη ποικιλία πουλιών, νυχτερίδων, πεταλούδων, σκαθαριών και άλλων εντόμων, χορταριών, βοτάνων, μανιταριών κ.λπ. Εξάλλου, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, τα υπάρχοντα δάση ήμερης βελανιδιάς είναι προστατευόμενοι βιότοποι. Συνεπώς, αφού η Ελλάδα είναι μια από τις τέσσερις μόνο χώρες με ήμερες βελανιδιές (οι άλλες είναι η Ιταλία, η Αλβανία και η Τουρκία), έχει ιδιαίτερη ευθύνη για τη διατήρησή τους. Το μεγάλο μειονέκτημα της βελανιδιάς είναι ότι πρέπει να τη σπείρουμε. Τα «μητρικά δέντρα», αυτά που φέρνουν το σπόρο δηλαδή, απέχουν πολύ από αναδασωτέες εκτάσεις. Μέχρι τώρα ούτε δασολόγοι ούτε κηποτέχνες έχουν ασχοληθεί με το είδος και έτσι υπάρχουν μόνο λίγες εμπειρίες σχετικά με τις συνθήκες βλάστησης και περιποίησης των δενδρυλλίων. Πρώτα απ ό- λα θα έπρεπε να μαζευτούν κατάλληλα βελανίδια από τα υπάρχοντα δάση στην Κεντρική Ελλάδα και να προετοιμαστούν για σπορά. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι λόγω των πυρκαγιών και την καταστροφή τόσων δέντρων το τοπικό κλίμα γύρω από την Αθήνα θα γίνει ακόμα πιο ζεστό και ξηρό. Θα μπορούσαν οι δραστικές δεντροφυτεύσεις να επιφέρουν γρήγορα λύση στο πρόβλημα; Βραχυπρόθεσμα δεν υπάρχουν κάποια μέτρα που μπορούν να παρθούν εναντίον της πιθανής αύξησης της θερμοκρασίας. Μεσομακροπρόθεσμα η λύση είναι δάση μακρόβιων δέντρων της ήμερης βελανιδιάς, τα οποία κρατάνε και ε- μπλουτίζουν το έδαφος, ενώ σταθεροποιούν τον υδροφόρο ορίζοντα. Συγχρόνως, δεσμεύουν το διοξείδιο του άνθρακα και έτσι συμβάλλουν στην αποτροπή της αλλαγής του κλίματος. Αυτό όμως από μόνο του δε φτάνει. Τα δάση χρειάζονται τη θεσμική προστασία του κράτους. Ποιες περαιτέρω συμβουλές θα δίνατε για να μην καίγονται τα δάση ξανά και ξανά; Από μόνες τους οι αναδασώσεις, ακόμα και με τα πρόσφορα δέντρα της βελανιδιάς, δε θα έχουν αποτέλεσμα, εάν δε βελτιωθεί το θεσμικό πλαίσιο που ορίζει τι είναι δάσος. Αυτό συμπεριλαμβάνει μια σειρά από μέτρα: δασολόγιο, αποτροπή της άναρχης δόμησης, καλά εκπαιδευμένη εθελοντική τοπική δασοπυρόσβεση, περιβαλλοντική συνείδηση των πολιτών, υποστήριξη των ΜΚΟ που ασχολούνται με το περιβάλλον και τη φύση, κονδύλια για την έρευνα της βιοποικιλότητας και της οικολογίας στην Ελλάδα κ.λπ. Όλα αυτά μαζί θα φέρουν αποτέλεσμα. Οι λειχήνες των δρυοδέντρων (ψηλά) δεν είναι παράσιτα και δεν τρέφονται από αυτά, απλά τα χρησιμοποιούν ως σπίτι τους. Ο καρπός της βελανιδιάς (πάνω) είναι πολύ καλή και εύπεπτη τροφή για τα άγρια και οικόσιτα ζώα. Ο καθηγητής δρ Er w i n Be r g m e i e r γεννήθηκε το Από το 2003 είναι καθηγητής Βοτανικής στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν, ειδικός στη φυτοποικιλότητα και οικολογία της βλάστησης της κεντρικής Ευρώπης και της Μεσογείου. Από το 1984 ερευνά τη χλωρίδα της Ελλάδας, ενώ το 2009 ερεύνησε τη βλάστηση σε διάφορα δάση ήμερης βελανιδιάς στη χώρα μας. 28 G 12/09 12/09 O 29

4 Τριήρεις: το σκαρί τους ήταν αριστοτεχνικά κατασκευασμένο από βελανιδιά. Η ιερή Φυγός ή Δρυς, στην αρχαία Δωδώνη. Στη ναυμαχία της Σαλαμίνας με σκαρί από ξυλο βελανιδιάσ... Στην αρχαιότητα τα σκληρά μέρη των πλοίων (τριήρεις,) κατασκευάζονταν κυρίως από βελανιδιές ή βουνοκυπάρισσα. Η σκληρότητα και η ανθεκτικότητα της βελανιδιάς έκαναν το ξύλο της κύριο υλικό και στις κατασκευές σπιτιών (ξυροδεσιές των τοίχων), ξεκινώντας από τη μυκηναϊκή εποχή μέχρι και λίγο πριν από το Β Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν έκανε την εμφάνισή του το τσιμέντο. Τα όρθια μέρη των στεγών, οι εσωτερικές και εξωτερικές κολόνες των σπιτιών, τα περίφημα και ανθεκτικά δρύινα πατώματα, όπως επίσης και τα ξακουστά δρύινα έπιπλα κατασκευάζονταν όλα από βελανιδιές. εναλλακτικεσ χρησεισ Ο κ. Απόστολος Τζογάνης, μέλος του συλλόγου «Φίλοι της Βελανιδιάς-Αμαδρυάδα», αναλύει στο Geo τις ε- ναλλακτικές χρήσεις της βελανιδιάς. «Σήμερα, παρ ότι το εκχύλισμα των κυπέλλων της ήμερης βελανιδιάς στο διεθνές εμπόριο των δεψικών εκχυλισμάτων κατέχει μια εξέχουσα θέση, με κύρια εξαγωγική χώρα την Τουρκία, στη χώρα μας τα κύπελλα αυτά είναι τελείως απαξιωμένα και αφήνονται κάθε φθινόπωρο να σαπίζουν μέσα στο δάσος, εκτός από μια μικρή ποσότητα, δέκα τόνων περίπου, που χρησιμοποιείται σε ένα παραδοσιακό βυρσοδεψείο για παραγωγή δερ- Καρποί χνοώδους βελανιδιάς. μάτων βιβλιοδεσίας και τουριστικών ειδών. Ο σπόρος της βελανιδιάς δια- κινείται επίσης διεθνώς για διάφορες εναλλακτικές χρήσεις. Ενδεικτικά, αναφέρεται ως υποκατάστατο του καφέ, ως άλευρο σε ανάμειξη με σιτάλευρο και άλλα άλευρα για παραγωγή τροφίμων, ως βιολογική ζωοτροφή για πολλά ζώα, ως πρώτη ύλη για παραγωγή πρόσθετων για τα τρόφιμα, ενώ εμείς τον χρησιμοποιούμε μόνο ως τροφή για τους χοίρους. Το βελανιδοδάσος στη σύγχρονη εποχή μπορεί να χαρακτηριστεί κιβωτός άγριων σπόρων, κυρίως της ήμερης βελανιδιάς, που είναι το κυρίαρχο είδος, και της χνοώδους βελανιδιάς, που είναι δευτερεύον είδος κιβωτός γεύσεων και φαρμακευτικών ουσιών, με κορυφαίο προϊόν την άγρια τρούφα πάρκο βιολογικής και καθαρής κτηνοτροφίας για την παραγωγή επώνυμων και ποιοτικών προϊόντων. Μαζί με τις λίμνες Οζερό και Αμβρακία και το βελανιδοδάσος του Πεταλά, όπου διαβιούν ελεύθερα τετρακόσια και πλέον άλογα, είναι κατά την άποψή μου ένα ενιαίο φυσικό πάρκο με τεράστια δυναμική, το οποίο αποκτά πρόσθετη αξία, γιατί γειτονεύει με άλλες οικολογικές περιοχές της Αιτωλοακαρνανίας (Τριχωνίδα, Ακαρνανικά όρη, Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου, Αμβρακικό κ.λπ.) και γιατί είναι εύκολα προσβάσιμο. Ο αγροτουρισμός και ο οικοτουρισμός είναι το φυσικό επακόλουθο όλων όσων περιέγραψα επιγραμματικά, αρκεί να υ- πάρξει πολιτική βούληση». Η ιερή δρυς, οικία τησ γαιασ και του Δία Η ιστορία του περίφημου μαντείου της Δωδώνης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη βελανιδιά. Στους πρώτους χρόνους το μαντείο ήταν υπαίθριο, με μια βελανιδιά γύρω από την οποία υπήρχαν χάλκινοι λέβητες. Οι ήχοι που έκαναν όταν χτυπούσαν μεταξύ τους αλλά και σε συνδυασμό με το θρόισμα των φύλλων του δέντρου και άλλους ήχους (περιστέρια, πηγή κ.λπ.) έδιναν τους χρησμούς, τους οποίους ερμήνευαν οι ιερείς. Οι ιερείς δεν έπλεναν ποτέ τα πόδια τους και σέρνονταν στο χώμα, για να έχουν επαφή με τη γη. Στις ρίζες της βελανιδιάς, αρχικά πίστευαν ότι κατοικούσε η Γαία, αλλά με το Δωδεκάθεο αντικαταστάθηκε από το Δία και τη γυναίκα του, τη Διώνη. Λεγόταν και Νάιος Δίας από το αρχαιοελληνικό «ναίω» (=κατοικώ), γι αυτό και οι αγώνες που διεξάγονταν προς τιμήν του κάθε τέσσερα χρόνια στο κοντινό στάδιο λέγονταν Νάια. Στο τέλος του 5ου αιώνα χτίστηκε ένας μικρός ναός, όπου φυλάγονταν τα αφιερώματα των προσκυνητών. Οι προσκυνητές έδιναν την ερώτησή τους γραμμένη σε ένα έλασμα (φύλλο μαλακού μετάλλου, συνήθως μολύβδου), αλλά η απάντηση συνήθως τους δίνονταν προφορικά. Στα μέσα του 4ου αι. π.χ., ο περίβολος με τους λέβητες αντικαταστάθηκε από έναν πιο ευρύχωρο χαμηλό πέτρινο περίβολο. Εφόσον εκεί κατοικούσε ο Δίας και το σύνολο έμοιαζε με σπίτι, ο χώρος ονομάστηκε Ι- ερά οικία. Στα χρόνια του βασιλιά της Ηπείρου Πύρρου ( π.χ.) χτίστηκαν στοές γύρω-γύρω, εκτός από την πλευρά της βελανιδιάς. Στο ναό και στις στοές φυλάγονταν τα αφιερώματα των πιστών. Εκείνη την εποχή χτίστηκαν και πολλά άλλα κτίρια: βουλευτήριο, πρυτανείο, θέατρο κ.λπ., και η Δωδώνη έγινε για ένα διάστημα πρωτεύουσα των Ηπειρωτών. 30 G 12/09 12/09 O 31

5 1 3 2 SOS εκπεμπει το βελανιδοδάσος στο Εξτρεμαδούρα της δυτικής Ισπανίας είναι μια περιοχή Η που περιλαμβάνει τεράστια δάση από βελανιδιές, τα οποία δημιουργούν ένα απαράμιλλης ομορφιάς βιότοπο. Θεωρείται ένα από τα τελευταία μέρη της Ευρώπης όπου η φύση, τα ζώα και ο άνθρωπος συνυπάρχουν σε απόλυτη αρμονία. Από την άλλη, στην Ελλάδα κάποια βελανιδοδάση, όπως αυτό στο Ξηρόμερο Αιτωλοακαρνανίας, που είναι και το μεγαλύτερο δάσος στην πατρίδα μας, έχουν αφεθεί στο έλεος της παράνομης εκμετάλλευσης και της αδιαφορίας. Βρίσκεται στους νότιους λόφους των Ακαρνανικών Όρεων της δυτικής Ελλάδας, περίπου 30 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Μεσολογγίου. Η περιοχή βρίσκεται μεταξύ της λίμνης Οζερού, του ποταμού Αχελώου και των ακτών του Ιονίου, κοντά στο λιμάνι του Αστακού. Το πυκνό και πανάρχαιο δάσος της βελανιδιάς καλύπτει συνολικά περίπου στρέμματα. Δέκα μικρά χωριά βρίσκονται στην περιοχή του δάσους. Στο παρελθόν η οικονομία των χωριών βασιζόταν στην εξαγωγή φυσικής τανίνης που συλλεγόταν από τα βελανίδια. Από το 1970 η φυσική τανίνη έχει αντικατασταθεί από συνθετικές χημικές ουσίες, ενώ η συλλογή των βελανιδιών έχει σταματήσει και τα χωριά έχουν υποβαθμιστεί. Η παράνομη ξύλευση είναι δύσκολο να σταματήσει κι αυτό έχει δημιουργήσει έντονο τοπικό ενδιαφέρον για την προστασία του εναπομείναντος δάσους στο Ξηρόμερο. Η ομάδα έρευνας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με την υποστήριξη της ομάδας προστασίας της φύσης της περιοχής με την ονομασία «Φίλοι της Βελανιδιάς-Αμαδρυάδα» έχει αρχίσει έρευνα πάνω στο θέμα 1 Σπόρος από τη βασίλισσα των φυτών Παιωνία. 2 Κρόκοι ή σαφράνι στο Ξηρόμερο. 3 «Έκπτωτη» και παράνομα τοποθετημένη ταμπέλα σήμανσης. 4 Άποψη από τη Λίμνη Οζερός στην Αιτωλοακαρνανία. 5 Νάρκισσοι στο δρυοδάσος του Ξηρόμερου. Ξηρόμερο Αιτωλοακαρνανίας της παράνομης ξύλευσης στην περιοχή και τη σπουδαιότητα της αξίας του δάσους. Περίπου 256 γηγενή φυτά, 127 είδη πουλιών, σημαντικός αριθμός δέντρων μεγάλης ηλικίας, θηλαστικά και άλλες μικρές ομάδες ζώων έχουν καταγραφεί στην περιοχή κατά το διάστημα μιας και μόνης έρευνας της χλωρίδας. Το βελανιδοδάσος στο Ξηρόμερο θεωρείται ακόμα terra incognita, όσον αφορά το μέγεθος της βιοποικιλότητας που συντηρεί, ωστόσο δεν περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα Natura 2000! 4 5 Ευχαριστούμε την κα Ίριδα Θεοδωρίδου, βοτανολόγο, και τον κ. Απόστολο Τζογάνη, μέλος του Φυσιολατρικού και Αθλητικού Συλλόγου Παιωνία, για την προσφορά τους στην έρευνα, καθώς επίσης και για το φωτογραφικό υλικό που αφορά στο Βελανιδοδάσος του Ξηρόμερου Αιτωλοακαρνανίας. Κίσσα (Garrulus glandarius), ένα ενδημικό είδος πουλιού με εξαιρετικά α- νεπτυγμένη νοημοσύνη. Κίσσα, η πρώτη εθελόντρια αναδάσωσης με βελανιδιές! Ηκίσσα παίζει σημαντικό ρόλο στην αναδάσωση των βελανιδιών. Ο σπόρος της βελανιδιάς είναι βαρύς και δεν μπορεί να μετακινηθεί από τον αέρα (όπως μετακινείται ο σπόρος των πεύκων). Πέφτοντας, λοιπόν, κάτω από τη σκιά του δέντρου, δεν μπορεί να αναπτυχθεί ε- παρκώς. Εδώ, λοιπόν, έρχεται η φύση να προνοήσει μέσω της κίσσας. Πώς; Το πουλί αυτό δημιουργεί «αποθήκες» με σπόρους για τους χειμερινούς μήνες. Κάθε φορά παίρνει μια «δόση» βελανιδιών και πετάει μέχρι και 4 χιλιόμετρα μακριά, για να βρει ένα μέρος ανοιχτό με μαλακό έ- δαφος, για να θάψει τα βελανίδια. Προτιμά τα ανοιχτά μέρη, για να μπορεί να ε- λέγχει την περιοχή την ώρα που τα θάβει ή όταν τα βγάζει αργότερα, ώστε να μην πέσει στα δόντια κάποιου αρπακτικού, όπως είναι η αλεπού. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι το φθινόπωρο η κίσσα πραγματοποιεί καθημερινά μέχρι και 60 τέτοια «ταξίδια»! Όταν έρθει ο χειμώνας, θυμάται πού τα έχει βάλει και τα βρίσκει ακόμα και κάτω από βαθύ χιόνι. Με αυτόν τον τρόπο, η κίσσα φτιάχνει άπειρες τέτοιες αποθήκες, περισσότερες από όσες τελικά χρησιμοποιεί. Το αποτέλεσμα είναι να «ξεφεύγουν» αρκετοί σπόροι οι οποίοι, καθώς είναι τοποθετημένοι στα ιδανικά για την ανάπτυξή τους μέρη, φυτρώνουν και αναπτύσσονται με ευκολία. 32 G 12/09 12/09 O 33

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ωλενός, Ακράτα Από τα αρχαία χρόνια, η γεωργία συνεχώς «απαλλοτριώνει» περιοχές από την άγρια φύση. τέως λίμνη Αγουλινίτσα Η Γεωργία κατακερματίζει το βιότοπο των ειδών που χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια.

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. ........ Tα δασογεωργικά συστήματα στην Ελλάδα καταλαμβάνουν έκταση 1.044.875 εκτ. που αντιστοιχεί στο 32% της συνολικής γεωργικής γης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου.

ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου. ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου. Ο Όλυµπος Πιθανώς σχηµατίστηκε κατά την διάρκεια της Ηωκαίνου εποχής πριν

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533 LIFE08 NAT/GR/000533 ΑΝΑΦΟΡΑ LAYMAN S Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών Ασφάλεια & Αποδοτικότητα 4 Παρεμβάσεων στην NATURA 2000 της Ρόδου FRAMME Σεπτέμβριος 2013 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά Στάδια Προγράμματος Καθορισμός Θέματος Ομάδων εργασίας Συλλογή υλικού σχετικού με το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση Ο ανθρωπος εξαρτάται από τα δάση. Προμηθεύουν ξύλο και είναι σημαντικά για την αναψυχή του. Επιτελούν όμως και σημαντικές λειτουργίες. Ενισχύουν τη βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1

Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1 Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1 Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ Λαμβάνοντας υπόψη τα κλιματικά δεδομένα της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις

Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις Δρ Ιωάννης Σπανός, Τακτικός Ερευνητής Δρ Παναγιώτης Πλατής, Τακτικός Ερευνητής Γεώργιος Γιακζίδης, Δασολόγος Δρ Θωμάς Παπαχρήστου, Τακτικός

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια

Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια του R. Gucci Πανεπιστήμιο Πίζας, Τομέας καλλιέργειας και προστασίας της δενδροκομίας Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια Η καλλιέργεια της ελιάς, του ελαιόδεντρου συσχετίζεται συνήθως με την παράδοση. Συναντάμε

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικές εξαγωγές στην Γερμανία - Ανάλυση ανά διψήφια δασμολογική κατηγορία

Ελληνικές εξαγωγές στην Γερμανία - Ανάλυση ανά διψήφια δασμολογική κατηγορία Ελληνικές εξαγωγές στην Γερμανία - Ανάλυση ανά διψήφια δασμολογική κατηγορία Μεταβολή Μεταβολή Μερίδιο 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 04/12 11/12 2012 Αξία σε Αξία σε Αξία σε Αξία σε Αξία

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Τα δέντρα που δακρύζουν. Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 4 0 Γυμνάσιο Μυτιλήνης Σχολικό Έτος: 2013-2014

Τα δέντρα που δακρύζουν. Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 4 0 Γυμνάσιο Μυτιλήνης Σχολικό Έτος: 2013-2014 Τα δέντρα που δακρύζουν Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 4 0 Γυμνάσιο Μυτιλήνης Σχολικό Έτος: 2013-2014 H Περιβαλλοντική μας Ομάδα Αποτελείται από 32 μαθητές της Γ γυμνασίου (11 αγόρια και 21 κορίτσια).

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS.

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS. από το 1966 Το Χθες Το πρώτο τυροκομείο της οικογένειας ιδρύθηκε το 1966, από τον παππού της οικογένειας Γρηγόρη στο χωριό Χύδηρα της Λέσβου. Το χωριό Χύδηρα είναι ένα μικρό σχετικά χωριό δυτικά του νησιού,

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Η Λίμνη Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Κείμενο Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση Ελίζα Βαβούρη Γραφιστική επιμέλεια Χριστιάνα Χαραλάμπους Επιμέλεια κειμένου και εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Στο πλαίσιο του έργου «Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα» το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE Περιβαλλοντική Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Ιωάννης Ραυτογιάννης, Susanna Nocentini and Enrico Marchi, Rafael Calama Sainz and Carlos Garcia Guemes, Ivan Pilas and

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α ΑΣΟΓΕΩΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΓΗΣ Θεσσαλονίκη, 4 Φεβρουαρίου 2005 ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE Βασίλειος Π. Παπαναστάσης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Ηλιούπολη 12 Μαρτίου 2012 ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΤΤΙΚΗ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 10 ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης Μυκόνου 34, Ηλιούπολη Οριοθετείται από: Aριστερά από την οδό Πάφου, δεξιά από την οδό Αιγίνης και

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Οι αμμοθίνες ή θίνες, είναι μικροί λόφοι από άμμο που συνήθως βρίσκονται στις παράκτιες περιοχές. Αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γενικά Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα Εγκυκλίους για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Αγροδασοπονία: Μια νέα επιστήμη αλλά πολύ παλιά πρακτική

Αγροδασοπονία: Μια νέα επιστήμη αλλά πολύ παλιά πρακτική Αγροδασοπονία: Μια νέα επιστήμη αλλά πολύ παλιά πρακτική Δρ. Κωνσταντίνος Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Τμήμα Δασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Η Αγροδασοπονία

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Μέριµνα µε ευαισθησία για την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας Η βιοποικιλότητα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Ποσοστό απόδοσης Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Περιεχόμενα Το ποσοστό απόδοσης είναι ένα από τα σημαντικότερα μεγέθη για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας μίας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Γεια σας κάλοι µου φίλοι! Είµαι η χαρουπιά και ζω στο χερσόνησο του Ακάµα. Είµαι 400 χρονών. Πριν δυο εκατοντάδες χρόνια γεννήθηκα από ένα σπόρο που

Γεια σας κάλοι µου φίλοι! Είµαι η χαρουπιά και ζω στο χερσόνησο του Ακάµα. Είµαι 400 χρονών. Πριν δυο εκατοντάδες χρόνια γεννήθηκα από ένα σπόρο που Φαντάζοµαι ότι είµαι ένα δέντρο που µιλά και προσπαθώ να πείσω τους ανθρώπους να προστατέψουν το δάσος Γεια σας καλοί µου φίλοι.το ξέρετε ότι είµαι ένα Πεύκο στο δάσος της Πυκνής;Είµαι 200 χρονών.πριν

Διαβάστε περισσότερα

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά Αγρανάπαυση Αγρανάπαυση ονομάζεται η προσωρινή διακοπή της καλλιέργειας ενός αγρού για να αποκτήσει ξανά την παραγωγικότητα του. Συνήθως διαρκεί ένα χρόνο και εξαρτάται από το είδος του εδάφους και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ)

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) Τα Αρωματικά Φυτά. «Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Τάσεις Προοπτικές. Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) τα ερωτήματα: 1. Τι είναι Αρωματικά-φαρμακευτικά φυτά? 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ E-school by Agronomist.gr ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 2 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΕΩΡΓΙΑ, ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑ 3 Σαλιγκαροτροφία Η αναζήτηση καινοτόμων δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Πώς προσαρμόζονται οι οργανισμοί στις αλλαγές του περιβάλλοντος (τροφή, κλίμα κ. ά.); Κληρονομώντας ευνοϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του πάνω σ αυτή και η επιστροφή του στην ατμόσφαιρα λέγεται υδρολογικός κύκλος. το νερό πέφτει στην επιφάνεια της γης με τα ατμοσφαιρικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας ΕλληνικήΕταιρείαΑξιοποίησης Ανακύκλωσης Α.Ε. Τα σκουπίδια μας... Αυξάνονται χρόνομετοχρόνο!

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φουντουκιού:

Η ιστορία του φουντουκιού: ΤΟ ΦΟΥΝΤΟΥΚΙ : Η ιστορία του φουντουκιού: Σύμφωνα με ιστορικά ευρήματα, τα φουντούκια πρωτοεμφανίστηκαν στις περιοχές της Σουηδίας, Δανίας και Γερμανίας κατά τη Μεσολιθική και Νεολιθική εποχή. Η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ : ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΤΟΠΩΝ

ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ : ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΤΟΠΩΝ 51 ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ : ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΤΟΠΩΝ Kίµων Χατζηµπίρος Φυσικός, Οικολόγος Επίκ. Καθηγητής ΕΜΠ 1. Η ΑΓΡΙΑ ΖΩΗ ΣΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ Ο αστικός χώρος δεν αποτελείται µόνο από κτίρια και ανθρώπινα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία με θέμα: Χρήση φαρμακευτικών φυτών και αποδοχή τους από τους κατοίκους της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα γραμμένο το έτος 2070

Γράμμα γραμμένο το έτος 2070 Γράμμα γραμμένο το έτος 2070 Document paru dans la revue "Crónica de los Tiempos" d avril 2002. WWW.BLACKSTATE.GR Είμαστε το έτος 2070. Είμαι 50 χρονών μα φαίνομαι 85. Έχω πολλά προβλήματα γιατί πίνω πολύ

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Δωρεάν Δωρεάν συμβουλές συμβουλές Βιολογικά προϊόντα κήπου Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Η φύση ως πρότυπο Σε κάθε τετραγωνικό εκατοστό εδάφους, υπάρχουν εκατομμύρια μικροοργανισμοί που

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΕΛΑΜΠΕΣ 9/10/11. Δρ Αλέξανδρος Ε. Στεφανάκης Κτηνίατρος Πρόεδρος ΓΕΩΤΕ.Ε. Π.Κ.

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΕΛΑΜΠΕΣ 9/10/11. Δρ Αλέξανδρος Ε. Στεφανάκης Κτηνίατρος Πρόεδρος ΓΕΩΤΕ.Ε. Π.Κ. ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΕΛΑΜΠΕΣ 9/10/11 Δρ Αλέξανδρος Ε. Στεφανάκης Κτηνίατρος Πρόεδρος ΓΕΩΤΕ.Ε. Π.Κ. Ποιός είναι ο Αγίος Βασιλείος; Πολύ καλούς και μοναδικούς φυσικούς πόρους!

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc25

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Ε. Περουλάκη, Μηχανικός Περιβάλλοντος MSc Α. Μπαρνιάς, Δασολόγος MSc Δρ. Π. Λυμπεράκης, Πρόεδρος ΔΣ ΦΔΕΔΣ Λευκά Όρη Τα Λευκά Όρη καταλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ Κομματά Αικατερίνη (1), Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου (1), Βαρελίδης Κων/νος (2), Ιωαννίδης Κων/νος (2),

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη αιολικού πάρκου 100 MW στη Ν. Γυάρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε.

Ανάπτυξη αιολικού πάρκου 100 MW στη Ν. Γυάρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Ανάπτυξη αιολικού πάρκου 100 MW στη Ν. Γυάρο Δραστηριότητες εταιρείας Ο όμιλος της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗΣ ΤΕΒ έχει δραστηριοποιηθεί έντονα σε όλο το φάσμα των έργων ενέργειας και περιβάλλοντος μέσω της,

Διαβάστε περισσότερα

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας.

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας. Η Κασσιόπη είναι μια από τις πιο δημοφιλείς περιοχές της βορειοανατολικής ακτής της Κέρκυρας. Αυτό το μικρό γραφικό ψαράδικο χωριό έχει πληθυσμό περίπου 1200 κατοίκους. Η Κασσιόπη είναι το μεγαλύτερο χωριό

Διαβάστε περισσότερα

Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 79 Αχαρνές - Τηλ. 210 2445226 & 210 2435333 - Fax: 210 2445226 e-mail:info@parnitha.net - www.parnitha.

Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 79 Αχαρνές - Τηλ. 210 2445226 & 210 2435333 - Fax: 210 2445226 e-mail:info@parnitha.net - www.parnitha. 1 2 Φύλλο εργασίας 1 Σ Λ Σ Λ 3. Σ Λ 4. Σ Λ 5. Σ Λ Βιοτικοί Οργανισμοί: Αλεπού, Βελανιδιά, Δέντρο, Έλατο, Θάμνος, Πεύκο, Πλάτανος, Χελώνα, Σκίουρος Αβιοτικοί Οργανισμοί: Έδαφος, Θερμοκρασία, Κλίμα, Υγρασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ Τίτλος προγρ/τος : «Μελετώ και διερευνώ το χώρο του λιμανιού του Κουφονησίου» Σχ. χρονιά : 2005-06 Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί : Ντέμσια Γεωργία (συντονίστρια) Χριστοδούλου Τριανταφυλλιά

Διαβάστε περισσότερα