Από τα «μοδιστρόνια» και τις «μοδιστρούλες», στις μοδίστρες δασκάλες και πάλι πίσω

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Από τα «μοδιστρόνια» και τις «μοδιστρούλες», στις μοδίστρες δασκάλες και πάλι πίσω"

Transcript

1 Από τα «μοδιστρόνια» και τις «μοδιστρούλες», στις μοδίστρες δασκάλες και πάλι πίσω Μπάδα Κωνσταντίνα Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Το ενδιαφέρον του παρόντος άρθρου 1 επικεντρώνεται στην ανάδειξη της βιωμένης εμπειρίας και της μνήμης της μοδίστρας του οικιακού κυρίως εργαστηρίου, με στόχο να διερευνηθεί, μέσα από τη δική της φωνή, πώς βίωσε η ίδια την ιστορία της εργασίας της και της καθημερινής της ζωής, την έμφυλη αλλά και ταξική εμπειρία της, πως αντέδρασε στις αλλαγές που έφερνε στη ζωή της η διαδικασία μεταβολής των παραγωγικών και ευρύτερα των κοινωνικών σχέσεων. Πώς τέλος διαχειρίστηκε τη θέση της ως εργαζόμενης σε μια εργασία που αξιολογήθηκε ως χαμηλού κύρους, μη κανονική, μη παραγωγική και συνδεδεμένη με το άτυπο και ιδιωτικό, άρα με το αδύναμο του οικιακού χώρου και του γυναικείου επομένως φύλου. Η επικέντρωση του ενδιαφέροντος στα υποκείμενα και στις βιοϊστορίες τους, στο λόγο, στα συναισθήματά τους και στις καθημερινές εργασιακές πρακτικές τους αποτελεί ένα βήμα για την κατανόηση, από τα μέσα, του κόσμου της γυναικείας εργασίας και ένα επίσης βήμα για την ενίσχυση των ποιοτικών μεθόδων ανάλυσής της. Σημειώνεται ότι αν και έχει αναπτυχθεί μια σημαντική κοινωνιολογική, ανθρωπολογική και ιστορική βιβλιογραφία 2 για τη γυναικεία εργασία, εμφανίζεται περιορισμένη η έρευνα που αναδεικνύει τη σκοπιά των ίδιων των εργαζόμενων γυναικών, τη δική τους φωνή 3 και όχι αυτή του ερευνητή ή όχι μόνο αυτή. Η κατανόηση των κοινωνικών πλαισίων που περιβάλλουν την εργασία της μοδίστρας απαιτεί τη χρήση πολλών αναλυτικών κατηγοριών, προσεγγίσεων και μεθοδολογικών εργαλείων. Μεταξύ αυτών οι παραγωγικές δομές και σχέσεις, η τάξη, το φύλο, η οικογένεια και ο έμφυλος καταμερισμός της εργασίας της, ο εσωτερικός κόσμος των υποκειμένων αποτελούν τα απαραίτητα, τα δομικά, αλληλοπλεκόμενα ωστόσο στοιχεία της ανάλυσης, ενώ τα μεθοδολογικά και ερμηνευτικά εργαλεία τα συνιστούν η προφορική ιστορία και η μνήμη. Η επικέντρωση σε αυτά τα εργαλεία αξιώνεται από το ίδιο το θέμα του άρθρου, που είναι η ανάδειξη της ιστορίας και της μνήμης των μοδιστρών. Των αθέατων δηλαδή υποκειμένων και δραστηριοτήτων που προβάλλουν ως ιστορικά και κοινωνικά υποκείμενα ακριβώς χάρη στην προφορική ιστορία. Η τελευταία αναδεικνύει την «από τα κάτω ιστορία» και δίνει φωνή σε πολλά αποσιωπημένα ή υποτιμημένα, ως πρόσφατα, υποκείμενα. Επιτρέπει δε, τη διερεύνηση τόσο της εργατικής συνείδησης και κουλτούρας, όσο και τη διερεύνηση των όρων διαμόρφωσης της υποκειμενικότητάς τους 4 και του ρόλου της τελευταίας στην ιστορία. Για την ανάδειξη του κόσμου της εργασίας των μοδιστρών αξιοποιήθηκαν οι όποιες γραπτές πηγές, πραγματοποιήθηκε επιτόπια έρευνα στο Αγρίνιο, Μεσολόγγι, Γιάννενα και καταγράφτηκε κατά την περίοδο με την πρακτική της ημικατευθυνόμενης συνέντευξης 5, η βιωμένη εμπειρία και 43

2 η μνήμη δεκαοκτώ γυναικών που μαθήτευσαν ως παιδιά για την εκμάθηση της «τέχνης» και εργάστηκαν στη συνέχεια ως μοδίστρες στο οικιακό τους κατά βάση εργαστήριο. Πριν προχωρήσουμε στην ανάλυση του υλικού της επιτόπιας έρευνας και κυρίως του λόγου των ίδιων των γυναικών, κρίνεται σκόπιμο να ανιχνευτεί, όσο οι γραπτές πηγές το επιτρέπουν, η ιστορία της μοδιστρικής εργασίας. Πρόκειται για μια μορφή εργασίας και τεχνικής εμπειρίας που από τις τελευταίες δεκαετίες του 19 ου αιώνα και εξής εγγράφεται ως μια «γυναικεία τέχνη» συνδεδεμένη με τις κοινωνικές δομές, τις όψεις επίσης μιας κοινωνικής ζωής και κουλτούρας που αναπτύσσονται στα πλαίσια των νέων κοινωνικών σχέσεων του βιομηχανικού καπιταλισμού. Στα δεδομένα τους η μοδιστρική, όπως και άλλες παρόμοιες μορφές εργασίας, αποτυπώνει με έντονο τρόπο τόσο την έμφυλη όσο και την ταξική διάσταση της εργασίας. Ως γυναικεία καταρχήν «τέχνη» αρχίζει να αναπτύσσεται με την υιοθέτηση εκ μέρους των Νεοελλήνων των ηγετικών αρχικά στρωμάτων της πρωτεύουσας και των άλλων ελληνικών πόλεων- του δυτικού ενδυματολογικού μοντέλου έναντι του ανατολικού ή παραδοσιακού 6 που επικρατούσε ως τα μέσα περίπου του 19ου αιώνα - και με τη χρήση του βιομηχανικού υφάσματος. Ένα μέρος της ζήτησης των μεσαίων και ανώτερων στρωμάτων την καλύπτει ένας μικρός αριθμός εργαστηρίων/ατελιέ που διατηρούσαν γυναίκες ενημερωμένες μέσω περιοδικών, σχεδίων και συνδέσεων με την Ευρώπη για τις τάσεις της μόδας της και οι οποίες απασχολούσαν έναν αριθμό μαθητευομένων και εργατριών-τεχνιτριών. Τη ζήτηση της πλειονότητας (μικροαστικά και εργατικά στρώματα) την κάλυπτε ένας γυναικείος, νεανικός κατά βάση πληθυσμός, αγροτικής προέλευσης που συνέρρεε στα αστικά κέντρα ήδη, αναζητώντας όρους επιβίωσης, γυναίκες επίσης των φτωχών λαϊκών στρωμάτων των πόλεων που μπορεί να προέρχονταν και από άλλες περιοχές, όπως π.χ. την Κωνσταντινούπολη. Ο αγροτικός κόσμος υποκείμενος στις πιέσεις και στις αποδιαρθρωτικές τάσεις των διαδικασιών ένταξής του στην ευρύτερη εθνική αστική κοινωνία ωθούσε τις κοινωνικές του δυνάμεις στην αγροτική έξοδο και στην αναζήτηση όρων επιβίωσης στις αναπτυσσόμενες πόλεις και στα δεδομένα της εκχρηματισμένης οικονομίας της αγοράς. Στα πλαίσια αυτά η μετανάστευση και των κοριτσιών για εργασία που θα εξασφάλιζε ένα συμπληρωματικό εισόδημα στην οικογένεια ή θα συνέβαλλε στη δημιουργία της προίκας συνιστούσε μια λύση. Στα δεδομένα επομένως της προϊούσας καπιταλιστικής κοινωνίας και οικονομίας οι ταξικές και έμφυλες ανισότητες εντείνονται και εκφράζονται τόσο με τον αποκλεισμό του γυναικείου φύλου από τη δημόσια σφαίρα, τον περιορισμό του «εις τα του οίκου καθήκοντα» και την άεργη, καταναλωτική μόνο παρουσία των γυναικών των αστικών στρωμάτων, όσο και με την ανάπτυξη ενός διαθέσιμου, ανειδίκευτου και κακοπληρωμένου εργατικού δυναμικού που το απάρτιζαν γυναίκες και παιδιά 7 φτωχών αγροτικών και εργατικών στρωμάτων εργαζόμενων ως οικιακές υπηρέτριες, ως εργάτριες στο εργοστάσιο 8, κατά βάση όμως σε μη εκμηχανισμένους τομείς της οικονομίας. Στα τέλη της δεκαετίας του 1880 είναι σημαντικός ο αριθμός των γυναικών που εργάζονταν σε εργαστήρια ραπτικής και γενικότερα στον κλάδο των ενδυμάτων. Ως «γραφικόν θέαμα» χαρακτηρίζει ο Αλέξανδρος Κουρτίδης την παρουσία κάθε πρωί στην οδό Ερμού των μικρών εργατριών, ραπτριών στην πλειοψηφία τους που, προερχόμενες από τις φτωχές συνοικίες της Πλάκας και του Ψυρρή, «παρελαύνουσι καθ ομάδας, ως περδίκια, μεταβαίνουσαι εις το ημερήσιόν των έργον» 9. Από διάφορες πηγές και μελέτες διαπιστώνεται ότι έχει διαμορφωθεί ένας ιεραρχημένος καταμερισμός στο χώρο των επαγγελμάτων της ένδυσης, χωρίς αυτό να σημαίνει και μισθολογική ή άλλη διαφοροποίηση. Οι μοδίστρες, οι ράπτριες και οι εργάτρι- 44

3 ες συνθέτουν, ως εργαζόμενες μια ιεραρχική κλίμακα που στην κορυφή της βρίσκεται η μοδίστρα, γιατί διαθέτει το μέσο παραγωγής, δηλαδή τη ραπτομηχανή και το χώρο του εργαστηρίου, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει και μια διαφοροποίηση στις απολαβές. Οι ράπτριες συνδέονται με το σύστημα του φασόν 10, ράβουν δηλαδή ρούχα που έχουν κοπεί για λογαριασμό εργοστασίων, εμποροραφείων, βιοτεχνιών κατασκευής ενδυμάτων, του στρατού, ενώ οι εργάτριες δεν έχουν καμιά ειδίκευση. Την τεχνική εμπειρία και ειδίκευση οι μοδίστρες την αποκτούσαν ως μαθητευόμενες σε οικιακά εργαστήρια ή σε εργαστήρια 11 που ανέπτυσσαν διάφοροι φιλανθρωπικού και πολιτιστικού χαρακτήρα φορείς, σε σχολές επίσης. Η καταπολέμηση της αμάθειας «των γυναικών και κορασίων του λαού» γίνεται το επίκεντρο της γυναικείας φιλανθρωπικής δραστηριότητας το περιεχόμενο ωστόσο της εκπαίδευσης/μόρφωσης περιορίζεται σταδιακά στην επαγγελματική κατάρτιση 12 και στη διάπλαση ενός χειραγωγημένου, φτηνού και πειθαρχημένου εργατικού δυναμικού που απασχολούνταν στα εργοστάσια του Πειραιά 13, στην εργαστηριακή βιοτεχνία και στο οικιακό εργαστήριο. Ιδρύονται ακόμα και εργαστήρια εκμάθησης σχετικών τεχνών και παραγωγής που συνδέονται με συνθήκες εγκλεισμού (παιδιών δηλαδή που μαθητεύουν σε εργαστήρια φυλακών). Ως το τέλος του 19ου αιώνα λειτουργούσαν πλέον οικιακά και μη εργαστήρια μοδιστρικής σε όλα σχεδόν τα αστικά επαρχιακά κέντρα 14 όπου παρέχονταν μαθητεία και εργασία. Πρόκειται κατά βάση για απασχόληση των γυναικών των λαϊκών κυρίως στρωμάτων, η οποία ωστόσο δεν έχει καταγραφεί και αναγνωρισθεί ως εργασία, όπως δεν έχει καταγραφεί και το μέγεθός της, οι διαφοροποιήσεις της στις διάφορες πόλεις της Ελλάδας και οι διαφορετικές ίσως μορφές της ανάμεσα στην πόλη και στην ύπαιθρο (όπου μάλλον ουδέποτε αυτή η εργασία επαγγελματικοποιήθηκε). Ουσιαστικά το επικάλυμμα της φιλανθρωπικής και κοινωνικής αργότερα πρόνοιας, της τεχνικής εκπαίδευσης η οποία ωστόσο συνδέονταν και με την εργασία και την παραγωγή ειδών, της ενοχοποίησης της φτώχειας 15 και της διάσωσης των αδύνατων μερών της (γυναικών και παιδιών) στάση που εντείνεται από τις αρχές του 20ού αιώνα, απέκρυπτε το μέγεθος της αθέατης εργασίας και της ανταπόκρισης στην αυξημένη ζήτηση γυναικείων ενδυμάτων και ειδών της ατομικής εμφάνισης. Όντας η μοδιστρική γυναικεία εργασία, εργασία επίσης που συνδέθηκε με τα φτωχά κοινωνικά στρώματα, και εργασία που λάμβανε χώρα στον αθέατο, ιδιωτικό χώρο του σπιτιού ή της γειτονιάς, αρκούσε για να αντιμετωπιστεί ως μη εργασία, ως πάρεργο, και οι κοινωνικοί συντελεστές της ως υποτιμημένα υποκείμενα 16. Ενδεικτικό είναι ότι και οι αναφορές των λογίων της εποχής και των λογοτεχνών είναι περιορισμένες ή απαξιωτικές για το πρόσωπο της μοδίστρας. Ως παράδειγμα αναφέρεται ο Ξενόπουλος, ο Μελάς, ακόμα και ο Παλαμάς 17 που χρησιμοποιούν αρνητικά τους όρους «μοδιστρούλα», «μοδιστρόνια», «μοδιστράκι» 18. Η σιωπή ή η απαξίωση γι αυτή τη μορφή γυναικείας εργασίας εγγράφεται και σε άλλους χώρους, όπως π.χ. στο Αρχείο του Κέντρου Ερεύνης των Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων της Ακαδημίας Αθηνών, όπου, υπάρχουν ελάχιστα λήμματα 19 με τον όρο «μοδίστρα» και τα παράγωγά του. Στην πραγματικότητα οι μοδίστρες, οι ράπτριες, οι καπελούδες, οι κεντήστρες κτλ. ήταν ένα μεγάλο σε αριθμό αλλά αθέατο 20 πλήθος που εργάζονταν κατά βάση με το κομμάτι κατόπιν παραγγελίας που έδινε ο διερχόμενος από τα σπίτια τους μεσίτης ή έμπορος είτε με την πρακτική του φασόν είτε με την ανάληψη των παραγγελιών από τις ίδιες τις γυναίκες που δρούσαν ως μικροεπιχειρηματίες. Οι μοδίστρες ειδικότερα, αφού μαθήτευαν οι ίδιες σε κάποιο εργαστήριο και αφού εργάζονταν για ένα 45

4 διάστημα, ράβοντας π.χ. σε άλλα σπίτια ή ως εργαζόμενες σε εργαστήρια άλλων, δοκίμαζαν στη συνέχεια «να εργαστούν διά ίδιον λογαριασμόν ή να διακινδυνεύσουν τις μικρές τους οικονομίες διά τον τίτλον της εργοδοτρίας», της δασκάλας, όπως λένε. Στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα το φαινόμενο των οικιακών εργαστηρίων μοδιστρικής παρουσιάζει αυξητικές τάσεις 21, ειδικότερα από τον Μεσοπόλεμο 22 και εξής ως το 1970 περίπου, συνιστά δε το αποτέλεσμα του έμφυλου και ταξικού καταμερισμού της εργασίας στα δεδομένα του καπιταλιστικού κοινωνικού συστήματος και όχι μιαν επιβίωση των προκαπιταλιστικών δομών. Ο αποκλεισμός του γυναικείου φύλου από τη δημόσια σφαίρα, η θεώρηση του οικιακού ως χώρου μη παραγωγικής, ως μη κανονικής εργασίας, συνιστούν συστατικά χαρακτηριστικά των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής. Ως ενδεικτικό παράδειγμα αναφέρεται η προσπάθεια εκ μέρους του αστικού κράτους να ανακόψει το ρεύμα της επίδοσης των γυναικών «εις τας βιομηχανικάς επιχειρήσεις». Μεταξύ των μέτρων συγκαταλέγεται και η έκδοση νόμου (1912) που περιορίζει 23 την εμπλοκή των γυναικών σε επιχειρηματικές δραστηριότητες και η επιβολή υψηλού φόρου επιτηδεύματος σε όσες την ασκούσαν. Δεν υπάρχουν επαρκείς πηγές που να προέρχονται από τις ίδιες τις μοδίστρες οι οποίες θα μπορούσαν να μας αποκαλύψουν πώς βιωνόταν η εμπειρία της μοδιστρικής εργασίας και καθημερινότητας σε αυτά τα περιοριστικά πλαίσια, πώς νοηματοδοτούσαν οι ίδιες την εργασία τους και πώς αντιδρούσαν, αρκεί όμως η γραπτή μαρτυρία της μοδίστρας Πηγής Κρικοχωρίτη, όπου προβάλλουν πτυχές της βιωμένης εμπειρίας της ως μοδίστρας και οι αξιολογήσεις της εργασίας της. Η Πηγή ήταν ένα από τα τέσσερα παιδιά του Βασίλη Αναστασίου, φούρναρη από την Ήπειρο και της Τσουλούφη Μαρίας από το Αγρίνιο. Η οικογένεια ζούσε στον Γαλατά Μεσολογγίου όπου και γεννήθηκε η Πηγή το Δυόμιση μόλις χρονών την πήρε η γιαγιά της και οι ανύπαντρες θείες της στο Αγρίνιο για να την μεγαλώσουν. Μαζί τους τελικά πέρασε τη ζωή της ως το γάμο της. Πήγε σχολείο ως την Τετάρτη δημοτικού και μετά, 11 χρονών την έστειλαν να μάθει μοδίστρα στη Σχολή, όπως αναφέρει, της Ευτυχίας Κουτρουμπούση. Η Πηγή το 1934 συντάσσει μια επιστολή που απευθύνει προς τον παππού της που την φρόντισε, όπου η ίδια εμφανίζεται ως ένα δυναμικό κοινωνικό υποκείμενο και αυτή η δυναμική φαίνεται να πηγάζει από την εργασία της. Εντολή απαραίτητος: Επιστολή Πηγής Κρικοχωρίτη προς φύλαξιν και μετά θάνατον εμού προς αποφυγήν δικαστικών διατριβών. Αγρίνιο τη 21 Ιανουαρίου Έγγραφος δήλωσις της υποφαινομένης και συνεχομένης επιστολής μου προς τον πάπον μου Γρηγόριον Α. Τσουλούφη. Ενταύθα «Παπούλην μου. Μετά τον θάνατον της μητέρας μου Μαρίας Α. Σούλα ή Αρμαίου εν Γαλατά αναγνωρίζω ότι μικράς ηλικίας μου ήμουν ενταύθα. Ως γνωρίζετε εγεννήθην 10 Ιανουαρίου τους έτους 1913 εις Μεσολόγγιον ως βεβαιοι και η βάβο μου και δι εξόδων σας τα προς του ζην με διατροφή, ενδυμασίαν σχολείον (με ανάθρεψατε κλπ). Εμένα ως κορίτσι με εκπαίδευσες εις μοδίστραν δασκάλαν εις δεσποινίς Β. Κουτρουμπούση, ασχολουμένη εις το επάγγελμά μου. Ομολογώ ότι δεν προσέφερα ουδεμίαν οικιακήν υπηρεσίαν εις τα οικιακά [...] Άρχισα εργαζομένη και απελάμβανα εκ της εργασίας μου. 46

5 Επαντρεύθην δι εξόδων μου, διατροφήν κλπ και διά της εργασίας μου ηγόρασα όλα τα κατωτέρω σημειούμενα είδη, δηλαδή εκ προκοπής μου εργασίας. 1ον Μηχανή Σιγγερ, ένα καθρέπτην κρεμάμενον μετά σκελετού, το σιδηρούν κρεβάτι μου, του ύπνου τα ρούχα, ένα τραπέζι κοπτικής με όλα τα εργαλεία, ένα μπαούλον και όλα εν γένει τα φορέματά μου, παπούτσια. Επίσης και τα παραμικρά ήδη. Επίσης έλαβον και εις μετρητά δραχμάς χιλίας τριακόσιας (1300), ένα κιλίμι αξίας δύο χιλιάδων δραχμών (2000) και μία βελέτζα δραχμάς χιλίας (1000) έναντι εκ των μετρητών άτινα μου εκρατούσες εις χείρας σου, εκ δραχμών επτά χιλιάδας τριακοσίας (7300), από προσωπικήν μου εργασίαν»... Άρχισα εργαζομένη και απελάμβανα της εργασίας μου Στο βιοϊστορικό κατά βάση κείμενο της προαναφερόμενης τρισέλιδης επιστολής της Πηγής Κρικοχωρίτη, όπως επίσης και στην ιστορία της ζωής της, που καταγράφτηκε το 2003, συγκροτούνται πολλές διαβαθμίσεις της κοινωνικής της ταυτότητας, όπως αυτή της μητέρας, της συζύγου 24, της δυναμικής γυναίκας, εκείνη όμως που στις αναπαραστάσεις του εαυτού φαίνεται ότι έχει σημασία είναι αυτή της εργαζόμενης γυναίκας: «Με το βελόνι τα έβγαλα πέρα, και ας ήταν λίγα», τονίζει με έμφαση, της τεχνίτριας επίσης στη δουλειά της όπως και εκείνης που μεταδίδει την εμπειρία της, της δασκάλας. Η Πηγή Κρικοχωρίτη που γεννήθηκε το 1913 και πέθανε σε βαθιά γεράματα το 2005, άσκησε το επάγγελμα της μοδιστρικής συνολικά 55 χρόνια. «Από τα 15 της που τελείωσε με την εκμάθηση της τέχνης άρχισε να ράβει» μόνη της στο σπίτι ή πήγαινε για ράψιμο σε άλλα σπίτια με μεροκάματο 50 δραχμές την ημέρα και ωράριο εργασίας από τις 8 το πρωί έως αργά το βράδυ. Συνήθως η πελάτισσα διέθετε τη ραπτομηχανή, το τραπέζι και τη διατροφή της. Το 1930, σε ηλικία 17 χρονών, άνοιξε το δικό της εργαστήριο στο σπίτι, όπου σιγά-σιγά απέκτησε και δικές της μαθήτριες. Μέσα από τη δική της ιστορία ζωής και άλλων δεκαεπτά που καταγράφτηκαν και αναλύθηκαν 25 προβάλλουν σημαντικά και επαναλαμβανόμενα στερεότυπα που δημιουργούν κοινούς τόπους εμπειριών και μνήμης, συγκροτούν τις ταυτότητές τους και αποκαλύπτουν πολλές όψεις της γυναικείας κουλτούρας, της εργατικής και εργασιακής τους επίσης. Από την ανάλυση προκύπτει καταρχήν ότι αν και ως μορφή εργασίας βρισκόταν πάντα στη σφαίρα του οικιακού, άρα του άτυπου και μη παραγωγικού, δεν βιώνονταν οπωσδήποτε ως τέτοια από τους κοινωνικούς συντελεστές της, τις μοδίστρες. Αναλυτικότερα η βιωμένη εμπειρία και μνήμη των γυναικών καταθέτει διαφοροποιημένες τις συμπεριφορές, τις νοηματοδοτήσεις και τις αξιολογήσεις της εργασίας τους και της ζωής τους ως μοδίστρες. Στις περισσότερες η μνήμη δομεί γυναικείες δυναμικές ταυτότητες που αντιστρατεύονται με ποικίλες πολιτισμικές αναφορές και δράσεις, την ιστορία της άτυπης, υποτιμημένης και σκληρής εργασίας τους. Η βιοϊστορία π.χ της Πηγής Κρικοχωρίτη και άλλων έξι ακόμα μοδιστρών συνθέτουν την ιστορία και τη μνήμη μιας γενιάς που βίωσε με έντονο τρόπο το αυστηρό και έντονα ιεραρχημένο στάδιο της μαθητείας τους 26, που εργάστηκε με λιγότερες τεχνικές διευκολύνσεις και με λιγότερη αμοιβή, που εισέπραξε χαρακτηρισμούς, πράξεις και εικόνες που μείωναν την κοινωνική τους υπόσταση (μοδιστρόνι, μοδιστρούλα), αλλά που σταδιακά πέτυχαν ένα καλό επίπεδο κοινωνικής αποδοχής και αυτοεκτίμησης. Από το λόγο τους φαίνεται ότι τα τελευταία δεν τα εξασφάλιζε τόσο η αμοιβή τους, όσο η πολιτισμική κυρίως αναγνώρισή τους «ως δασκάλες και ως τεχνίτριες» στη δουλειά τους: «Τα ρούχα που έραβα εγώ μίλαγαν πάνω τους Κι ήταν όλα με το χέρ καμωμένα Πήγαινα στην εκκλησία, εδώ στον Αη Δημήτρ και καμάρωνα εγώ που τσ έβλεπα τ πελάτσες μ έτσ καλοντυμένες απ τα χεράκια μ. Δε μ ένοιαζαν και τόσο τα λεπτά, όσο να τα κάνω όλα όμορφα. Και τα παλιά, όλα» (Πόπη Τσουλούφη). 47

6 Η τεχνική δεξιότητα καθεαυτή, η ανάπτυξη μιας σταθερής επαγγελματικής συνείδησης και συμπεριφοράς, η επιδίωξη πελατείας από τα ισχυρά στρώματα της πόλης και η καθιέρωση πολλές φορές υψηλότερων αμοιβών για την παρεχόμενη εργασία τους συνιστούσε ένα σύνολο πρακτικών και συμβολικών που γίνονταν πεδία δράσης για την αναγνώριση και την εξασφάλιση του κοινωνικού κύρους τους. Σε αυτήν την περίπτωση η προσδιορισμένη με πολιτισμικούς όρους εργασία τους εμφανίζεται να συνιστά το κεντρικό στοιχείο στην κατασκευή της ταυτότητας του φύλου τους: «Ολομέταξο, ολομέταξο, φιογκάκ στο χέρ φτιαγμένο ολόγυρα, ήταν λες και ξεπήδαγε από πίνακα ζωγραφικής, απ την Αναγέννησ. Μιλάμε για άλλο πράγμα. Λοιπόν και της είχα κάνει και μια τουαλέτα ροζ μουσελίνα. Της λέω θα πας να πάρεις παπούτσια πράσινα και της έδωσα και δείγμα και της έκανα ένα φιόγκο πράσινο απάνω στο ροζ και ξέρεις μιλάμε για εποχή που δεν έφτιαχνανε οι άλλες. Τα θεωρούσαν αυτά εξωπραγματικά». Η δεύτερη γενιά εμφανίζεται ως αυτή που βίωσε και εκμεταλλεύτηκε τις αλλαγές: Τις μικρές τεχνικές αλλαγές που διευκόλυναν ωστόσο την εργασία αλλά και την καθημερινή ζωή τους, όπως το ηλεκτρικό ρεύμα και το ηλεκτρικό σίδηρο έναντι αυτού με το κάρβουνο 27, τις αλλαγές στο γενικότερο τεχνικό εξοπλισμό, στην εισαγωγή του πατρόν και της γεωμετρικής γνώσης, στην ηλεκτροκίνητη μηχανή, στις τυπικότερες σχέσεις εργασίας με τον πελάτη, στην εδραίωση νέων πρακτικών κατοχύρωσης του κύρους και άρσης της εικόνας της «μοδιστρούλας» («Δεν ήθελα να με δουν σαν το κοριτσάκι»). Με έδρα τον οικιακό τους χώρο (εργαστήριο), επιχειρούν να αναδιαμορφώσουν την υποτιμητική, ως τότε, εικόνα του επαγγέλματος («Δεν πήγαινα ποτέ σε σπίτι να κάνω πρόβα»). Και για τις ίδιες, οι ηθικές απολαβές και οι συμβολικές κατοχυρώσεις της αξίας τους μοιάζουν να είναι πολύ σημαντικότερες από τις υλικές. Οι ιδιαίτερα υψηλές αμοιβές, αποτέλεσαν σε κάποιες περιπτώσεις και ένα μέσο εγκαθίδρυσης του κύρους της στο χώρο, παρά αυτοσκοπό. Κύρια επιδίωξη της ήταν: «Να με σέβονται, να με δέχονται». Σημειώνεται επίσης ότι οι περισσότερες μοδίστρες προβάλλουν, με αναφορές σε βιωμένες εμπειρίες τους και σε μνήμες της περιόδου της Κατοχής, τον εργαστηριακό τους χώρο ως τόπο επικοινωνίας και δράσης των αντιστασιακών γυναικών. Η τρίτη φάση είναι η αποκλειστικά δεμένη με την πρακτική του φασόν. Το επάγγελμα της μοδίστρας με την επικράτηση του έτοιμου ρούχου περιορίζεται και επικρατεί το επάγγελμα της ράπτριας, δηλαδή της εργαζόμενης ως φασονίστριας (που εργάζεται στο σπίτι με το κομμάτι, γαζώνοντας κατά βάση ρούχα που έχουν κοπεί). Υπό αυτό το εργασιακό καθεστώς το πραγματικό και σημασιολογικό περιεχόμενο της άτυπης μορφής εργασίας βρίσκει την πλήρη έκφρασή του. Από την πλευρά των εργαζομένων γυναικών η πολιτισμική αξιολόγηση της εργασίας φασόν είναι συρρικνωμένη, σχεδόν ανύπαρκτη, εφόσον η ραπτική δεξιοτεχνία εξαντλείται εδώ στο επαναλαμβανόμενο γάζωμα στην ηλεκτροκίνητη μηχανή. Οι φασονίστριες εμφανίζονται στην πράξη και στο λόγο τους να έχουν σταδιακά απώλεια ταυτότητας ως εργαζόμενες, όπως επισημαίνουν και οι Ν. Βαΐου και Κ. Χατζημιχάλης 28. Αυτή η απώλεια οφείλεται (α) στην αντιμετώπιση της εργασίας τους από την πλευρά των κρατικών θεσμών ως άτυπης, κατηγοριοποίηση που δημιουργεί μιαν εκκρεμότητα και μιαν ανασφάλεια στην εργαζόμενη. Επισημαίνεται παρεκβατικά εδώ ότι το περιεχόμενο του όρου «άτυπη» περιορίζεται σε θέματα φοροδιαφυγής ή άλλων σχετικών παρανομιών και δεν συμπεριλαμβάνει τα βασικά θέματα και περιεχόμενα που αφορούν στις συνθήκες εργασίας, στις αμοιβές ή στην υποαπασχόληση που πραγματώνεται με τον ίδιο τρόπο στα πλαίσια μιας παγκόσμιας αλυσίδας παραγωγής, (β) στην οικιακή, οικογενειακή 48

7 οργάνωση της εργασίας. Πρόκειται για ένα περιβάλλον εργασίας που περιλαμβάνει διαδικασίες και σχέσεις εργασίας που διαπερνούν το σύνολο της καθημερινής ζωής των γυναικών (ως μητέρων, συζύγων, εργαζόμενων). Σε αυτό το πλαίσιο δεν ισχύουν ταξινομήσεις δυϊστικού χαρακτήρα, όπως π.χ. τώρα δουλεύω / μετά έχω σχόλη, ο χρόνος μου κατανέμεται σε χρόνο εργασίας και χρόνο ανάπαυσης, ο τόπος δουλειάς μου είναι αυτός και ο τόπος κατοικίας μου είναι ο άλλος, ότι κινούμαι τώρα στην «ιδιωτική» σφαίρα ή «δημόσια» άλλοτε, όπως ισχύει στις αποκαλούμενες τυπικές μορφές εργασίας, με αποτέλεσμα να ενισχύεται ο χαρακτήρας ταυτοτήτων του ενδιάμεσου, του ανάμεσα, (γ) στην απογυμνωμένη από πολιτισμικά περιεχόμενα και νοήματα εργασία. Επιχειρώντας αυτή την πρώτη διερεύνηση του πλέγματος των εργασιακών και κοινωνικών σχέσεων, των ιστορικών και κοινωνικοοικονομικών επίσης παραγόντων που ανέπτυξαν και καθόριζαν τη συγκεκριμένη οικιακή/εργαστηριακή εργασία και την εξέλιξή της, τη διερεύνηση επίσης της καθημερινής ζωής των μοδιστρών και των τρόπων με τους οποίους οι γυναίκες τεχνίτριες αντιμετώπιζαν τις αλλαγές που έφερνε στη ζωή τους ο νέος κόσμος της αγοράς και η βιομηχανική παραγωγή των ενδυμάτων, διαπιστώθηκε ότι τα γυναικεία υποκείμενα δεν ήταν παθητικοί δέκτες ενός συστήματος που δίνει συγκεκριμένη θέση σε αυτά, βάσει του έμφυλου και ταξικού καταμερισμού της εργασίας. Αντίθετα, αναδείχθηκαν σε δυναμικά και δρώντα υποκείμενα που διαμόρφωναν ξεχωριστούς τρόπους προσαρμογής στον εκσυγχρονισμό, αποδίδοντας κυρίως στην εργασία τους νοήματα και περιεχόμενα που την καθιστούν όχι τόσο μια οικονομική όσο μια κοινωνική και πολιτισμική έννοια. Αρκετές έρευνες έχουν άλλωστε δείξει ότι η οικονομία δεν συνιστά το μοναδικό ρυθμιστικό παράγοντα των κοινωνικών σχέσεων και της αλλαγής αλλά και οι κοινωνικοί και πολιτισμικοί παράγοντες (οικογένεια, αξίες, νοοτροπίες, εσωτερικευμένο ήθος, κοινωνική συνοχή) παίζουν επίσης ένα ρυθμιστικό ρόλο στις κοινωνικές σχέσεις και στη διαχείριση των αλλαγών και των κρίσεων. Η καθολική ωστόσο επικράτηση της συστήματος του φασόν 29 και των μορφών εργασίας του εμπεριέχει (μερικής απασχόλησης, άτυπης, ανασφάλιστης κλπ.), είχε ως αποτέλεσμα τον περιορισμό των συμβολικών, πολιτισμικών ευρύτερα περιεχομένων και νοημάτων της εργασίας και τη συγκρότηση μετέωρων, ενδιάμεσων ταυτοτήτων. Υποσημειώσεις 1 Το άρθρο αποτέλεσε ανακοίνωση στη Διημερίδα που οργανώθηκε στα Γιάννενα από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων με θέμα: «Άτυπες μορφές εργασίας: Πραγματικότητες, συλλογικές αναπαραστάσεις, πολιτισμικές ταυτότητες (12-13 Νοεμβρίου 2010). 2 Για μια παρουσίαση της σχετικής με τη γυναικεία εργασία ιστορική, κοινωνιολογική και ανθρωπολογική βιβλιογραφία των δεκαετιών 1980 και 1990 βλ. ενδεικτικά Δέσποινα Νάζου, «Γυναίκες και εργασία στην Ελλάδα: Παρουσίαση και σχολιασμός της βιβλιογραφίας με έμφαση στις κοινωνικές επιστήμες» (http://www.sa.aegean.gr/msc/activity/msc-womangender-gr-activity-research-nazou.pdf). 3 Μπουτζουβή Αλέκα (επιμ.), Σκόπελος. Η ιστορικότητα της καθημερινής ζωής. Οι χειροτέχνες αφηγούνται..., Κατάρτι, Αθήνα 1999, Μπάδα Κων. «Οι καπνεργάτριες του Αγρινίου», στο Μπάδα Κωνσταντίνα (επιμ.), Η μνήμη του επαρχιακού αστικού τόπου και τοπίου: Το Αγρίνιο μέχρι τη δεκαετία του 60, Πρακτικά Ημερίδας (23 Σεπτεμβρίου 2001), Μεταίχμιο, Δήμος Αγρινίου, Αθήνα 2003, σσ , Κορρέ-Ζωγράφου Κατερίνα, Ολυμπίτου Ευδοκία, Άνθρωποι και παραδοσιακά επαγγέλματα στο Αιγαίο, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, Αθήνα 2003, Μπάδα Κων., «Ο υλικός πολιτισμός της Λευκάδας: το κέντημα γαρούφαλα ετιμήθη λίτρες ογδοήντα», στο ΙΓ Συμπόσιο της Εταιρείας Λευκαδικών Μελετών με θέμα «Ο λαϊκός πολιτισμός της Λευκάδας και ο Πανταζής Κοντομίχης» (11-13 Αυγούστου 2008), Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, Αθήνα 2009, Χαντζαρούλα Ποθητή, Σμιλεύοντας την υποταγή: οι έμμισθες οικιακές εργάτριες στην Ελλάδα το πρώτο μισό 49

8 του εικοστού αιώνα, Παπαζήσης, Αθήνα 2012, Μπάδα Κωνσταντίνα, Αργυρού Έφη, «Η κοινωνία και ο πολιτισμός της υποτιμημένης εργασίας: Από τη ψυχοθυγατέρα, τη δουλεύτρα, την υπηρέτρια και τη γυναίκα στην αλλοδαπή οικιακή βοηθό», στο Ψημμένος Ιορδάνης (επιμ.), Εργασία και κοινωνικές ανισότητες. Προσωπικές υπηρεσίες και υπηρετικό προσωπικό, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2013, σσ Πασσερίνι Λ., Σπαράγματα του 20ού αιώνα. Η ιστορία ως βιωμένη εμπειρία, μτφρ.: Βαρών-Βασάρ Οντέτ, Λαλιώτου Ιωάννα, Πεντάζου Ιουλία, Nεφέλη, Αθήνα Σημειώνεται ότι η παρούσα έρευνα είναι το αποτέλεσμα της ανάλυσης ιστοριών ζωής ενός «αξιολογημένου δείγματος», όπως εννοεί αυτό ο Μ. Agar στο The professional Stranger: An Informal Introduction to Ethnography, Academic Press, London 1980, σ. 20. Γενικότερα βλ. Chamberlane P., Bornat J., Wengraf T., The Turn to Biographical Methods in Social Science, Taylor and Francis / Routledge, London Τα ενδύματα των Νεοελλήνων κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας αποτελούσαν τα διακριτά στοιχεία διά των οποίων επιδεικνυόταν, κατακτιόταν ή αναγνωριζόταν η κοινωνική θέση και γενικότερα η κοινωνική ταυτότητα των χρηστών τους βάση του φύλου, της κοινωνικής «τάξης», της τοπικής προέλευσης, της ηλικίας, της θρησκείας κλπ.), ενώ παράλληλα εξελίσσονταν σε δυναμικά πεδία που εμπλέκονταν στις κοινωνικές σχέσεις. Το κριτήριο της κοινωνικής διάκρισης διά των ρούχων δέσποζε στις ηγετικές κοινωνικές ομάδες, οι οποίες μάλιστα ντύνονταν με ρούχα που διαμόρφωναν το ενδυματολογικό πρότυπο του κατακτητή και γενικότερα της Ανατολής. Οι ίδιες δυνάμεις από την περίοδο της επανάστασης του 1821 έως τα μέσα περίπου του 19ου αιώνα υιοθέτησαν το χαρακτηριζόμενο ως εθνικό ενδυματολογικό σύνολο (φουστανέλα και ενδυμασία Αμαλίας) και στη συνέχεια την εκάστοτε ευρωπαϊκή ενδυματολο γική μόδα (Μπάδα Κ., «H γλώσσα του ρούχου και της εμφάνισης στην παραδοσιακή κοινω νία», Δωδώνη, τ. KA (1) (1992), Iωάννινα 1995, σσ , Μπάδα Κ., «H παράδοση στη διαδικασία της ιστορικής διαπραγμάτευσης της εθνικής και τοπικής ταυτότητας. H περίπτωση της φουστανέλας», Eθνολογία 4 (1995), σσ Ρηγίνος Μιχάλης, Μορφές παιδικής εργασίας ( ), Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Αθήνα Σαλίμπα Ζιζή, Γυναίκες εργάτριες στην ελληνική βιομηχανία και στη βιοτεχνία ( ), Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών, Αθήνα 2004, Παπαστεφανάκη Λήδα, Εργασία, τεχνολογία και φύλο στην ελληνική βιομηχανία. Η κλωστοϋφαντουργία του Πειραιά, , Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο Αριστοτέλης Κουρτίδης, «Αι εργάτιδες των Αθηνών», Εστία 405 ( ), σ Σαλίμπα Ζιζή, ό.π., σσ Για τις φάσεις της εργασίας φασόν στην Ελλάδα τον 19ο αιώνα ως το μεσοπόλεμο βλ., ό.π., σσ Ήδη από το 1872 λειτουργεί το «Εργαστήριο των απόρων γυναικών», που έχει ως σκοπό του «να παρασκευάζει πόρον εις τας ενδεείς και απροστατεύτους γυναίκας και κοράσια, παρέχον εις αυτάς εργασίαν επ αμοιβή». Σύντομα χειροτεχνικά προϊόντα ραπτικής και υφαντικής που παράγουν «αι οικείαι εις τας γυναίκας τεχνουργίαι», προωθούνται προς πώληση. Οι εργάτριες διακρίνονται σε μαθητευόμενες και επαγγελματίες που εργάζονται είτε στο εσωτερικό του εργαστηρίου είτε στο σπίτι τους με ημερήσια αμοιβή από 0,50 μέχρι 2 δραχμές. Σημειώνεται ότι κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου λειτουργίας του, το εργαστήριο δέχθηκε 200 γυναίκες και κορίτσια ηλικίας 12 μέχρι 50 χρονών, που στο μεγαλύτερο μέρος τους απασχολήθηκαν στο τμήμα ραπτικής (180). Ο αριθμός προσέλευσης φτωχών γυναικών και κοριτσιών στο εργαστήριο προς αναζήτηση πόρων επιβίωσης ήταν μεγάλος και συνιστούσε, για τις κυρίες του συλλόγου, απόδειξη ότι η πρωτοβουλία τους «έτεινεν εις θεραπείαν ουσιώδους τινός κοινωνικής ανάγκης», όπως επισημαίνει η Μ. Κορασίδου στο Οι άθλιοι των Αθηνών και οι θεραπευτές τους, Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, Αθήνα 1995, σσ Η Σχολή της Κυριακής των Απόρων Γυναικών και Κορασίων του Λαού (1890) και η Οικοκυρική και Επαγγελματική Σχολή της Ενώσεως των Ελληνίδων (1897) αποτελούν ενδεικτικά δείγματα αυτής της πρακτικής (Μπακαλάκη Αλ., Ελεγμίτου Ε., Η εκπαίδευση «εις τα του οίκου» και τα οικιακά καθήκοντα ( ), Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, Αθήνα 1987, σ. 430, Φουρναράκη Ελένη, Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών: Ελληνικοί προβληματισμοί ( ), Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Αθήνα 1987, σσ. 59, 383, 467. Σημειώνεται ξεχωριστά ότι η Καλλιρόη Παρέν ήδη από το 1887 αγωνίζεται συστηματικά για την ίδρυση και τη λειτουργία επαγγελματικών, καλλιτεχνικών και πρακτικών σχολών που εξασφαλίζουν εργασία στις Ελληνίδες και διά αυτής την χειραφέτηση, όπως πίστευε η ίδια (Βαρίκα Ελένη, Η εξέγερση των κυριών. Η γένεση μιας φεμινιστικής συνείδησης στην Ελλάδα, , Αθήνα 1987). 13 Παπαστεφανάκη Λήδα, Εργασία, τεχνολογία και φύλο..., ό.π. 14 Στο Αγρίνιο π.χ. ο Σύλλογος Κυριών Εργάνη Αθηνά που ιδρύθηκε το 1896, φαίνεται, από τους σκοπούς του και από τις κατοπινές πράξεις του, ότι προωθούσε την ιδέα της γυναικείας βιοτεχνίας. Καθίσταται ενδεικτικό ότι η πρώτη πανελλήνια έκθεση γυναικείων έργων, χειροτεχνίας, διοργανώθηκε τον Μάιο του 1898 στο Αγρίνιο, εποχή που ο σύλλογος αριθμούσε πάνω από 2000 μέλη και περίπου 70 «αντιπροσωπευτικές επιτροπές». 15 Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο Αριστοτέλης Κουρτίδης, το 1883 «αι πλείσται των ραπτριών είνε πτωχαί - των πλείστων το χαμόγειον πληροί το θλιβερόν εκείνο ψύχος, το μέχρι της καρδίας ψυχραίνον και μαρτυρούν την έλλειψιν ανδρός εν τη οικογενεία -ο πατήρ ή απέθανεν ή είνε ανάπηρος- ο αδελφός ή ευγήκε κακός ή ενυμφεύθη και μεριμνά περί της νέας του οικογενείας εγκαταλείπων εις την τύχην της την παλαιάν» (Κουρτίδης Αριστοτέλης, «Αι εργάτιδες των Αθηνών», ό.π., 50

9 σ. 632). 16 Βαΐου Ν., «Ο τόπος δουλειάς και το σπίτι: Κατά φύλο καταμερισμοί εργασίας στη διαδικασία ανάπτυξης της Αθήνας», Σύγχρονα Θέματα 40 (1989), σσ , Βαΐου Ν., Στρατηγάκη Μ., Χρονάκη Ζ.,«Αμειβόμενη εργασία στο σπίτι: Μια γυναικεία δουλειά και μια ιδεολογία», Σύγχρονα Θέματα, 45 (1991), σσ Αναφερόμενος σε επιφυλλιδικά μεταφράσματα (1916), σαν του Ponson du Terrail, ο Παλαμάς χαρακτηρίζει αυτά «στερούμενα πάσης λογοτεχνικής αξίας, αλλά σαγηνεύοντα το πολυάριθμον κοινόν, το αποτελούμενον από πλύστρες, θυρωρούς, αμαξάδες, μαγείρους, μοδιστρούλες και αμυέλους νεανίσκους». 18 Στα πολιτισμικά ωστόσο παράγωγα των λαϊκών στρωμάτων, όπως π.χ. το τραγούδι, αποτυπώνεται περισσότερο η εικόνα της δυναμικής, έντιμης εργαζόμενης γυναίκας ως μοδίστρας και μοδιστρούλας. Βλ. ενδεικτικά Γ. Παπαιωάννου, Η μοδιστρούλα (1947). Παλιότερα η οπερέτες του Χρ. Χαιρόπουλου, Οι μοδιστρούλες της Αθήνας (1928) ή του Ν. Χατζηαποστόλου Η γυναίκα του δρόμου (1924). 19 Το αντίθετο ισχύει για τη γλωσσική οικογένεια ράφτης/ράφτρια, που ως όρος συνδέεται με τη ραπτική των παραδοσιακών ενδυμάτων, όχι όμως με το νέο περιεχόμενο του όρου που του προσδίδει το σύστημα του φασόν (του γαζώματος σχεδιασμένων και κομμένων ρούχων). Το καταγραμμένο σε δελτία υλικό που εμπεριέχει επίσης τους όρους ράφταινα/ράφτινα, ράφτισσα, τερζίνα (Ιωάννινα) και τους υποκοριστικούς τύπους ραφτοπούλα, ραφτρούλα (το τελευταίο με υποτιμητική σημασία), προέρχεται από προφορικό διαλεκτικό υλικό και όχι και από γραπτές πηγές, όπως συμβαίνει με το όρο μοδίστρα. 20 Η σιωπή βρίσκεται και στην ανθρωπολογική έρευνα η οποία είναι ιδιαίτερα περιορισμένη για τις γυναίκες που ασκούν χειροτεχνικά επαγγέλματα. Στην ουσία η γυναικεία εργασία απασχόλησε την έρευνα μετά την ανάπτυξη των σπουδών του φύλου και την ανάδειξη του φύλου σε αναλυτική κατηγορία για τη διερεύνηση των γυναικείων ζητημάτων που συνδέονται με την κοινωνική ανισότητα, τις σχέσεις εξουσίας που αναπτύσσονται ανάμεσα στα δύο φύλα και εκφράζονται και στο πεδίο της εργασίας κτλ. Ενδεικτική προς αυτή την προβληματική είναι η μελέτη της Μπακαλάκη (Βakalaki A., The history and structure of a feminized profession: hairdressing in Athens and Thessaloniki, Ph.D., Dissertation in Anthropology, State University of New York, Buffalo 1994). 21 Γενικότερα με ερχομό προσφύγων από τη Μ. Ασία (1922) σημειώνεται μια σημαντική αύξηση του εργατικού δυναμικού και μαζική είσοδος των γυναικών στην αγορά εργασίας. Έτσι, το 1928 το ¼ σχεδόν των απασχολουμένων στη βιομηχανία και στη βιοτεχνία ήταν γυναίκες και συγκεκριμένα το 23,2% και το 36,2 % από αυτές ήταν πρόσφυγες, ενώ στους άνδρες το ποσοστό των προσφύγων ήταν 23,8%. Η αύξηση του πληθυσμού ενισχύει επίσης τη ζήτηση σε ρουχισμό, την οποία καλύπτει κατά βάση το οικιακό εργαστήριο της μοδίστρας και άλλων συναφών δραστηριοτήτων. 22 Αβδελά Έφη, «Όψεις της γυναικείας εργασίας», Η Καθημερινή, Επτά Ημέρες ( ), σσ Αντίστοιχη λογική υπηρετεί και η ψήφιση του Νόμου του 1930, ο οποίος απαγόρευε στη γυναίκα να επιδίδεται στο εμπόριο, χωρίς τη συναίνεση του συζύγου της. 24 Παντρεύτηκε το 1934 τον κτηματία και χοροδιδάσκλαλο Θανάση Κρικοχωρίτη και απέκτησε έξι παιδιά. 25 Ο υποκειμενικός χαρακτήρας των προφορικών πηγών μπορεί να μην επιτρέπει την άμεση ανακατασκευή του παρελθόντος αλλά συνδέει το παρελθόν με το παρόν σε μια σχέση φορτισμένη με συμβολική σημασία και ξεχωριστή ιστορική ερμηνεία. 26 «Πήγα στην Ευτυχία Κουτρομπούση. Έμνα τρία χρόνια. Ήταν τρεις εκεί μέσα δασκάλες. Η δασκάλα η δκιμ, η Βασιλική Δεληκωστοπούλου και η Άννα Καψιμάλλη. Στ Δελληκωστοπούλου μάθαιναν καλύτερα για τα ταγιέρ και τα παλτά, στ Καψιμάλ μάθαιναν για τα ασπρόρουχα.. Η δκιμ η δασκάλα ήταν για όλα. Είμασταν 18 κοπέλες. Ούτε στ ν εκκλησία νάμασταν. Θρησκευτική ευλάβεια. Τσιμουδιά. Πηγαίναμε το πρωϊ σταματούσαμε για δυο ώρες το μεσμερ και μετά ως τα 8. Όλα τα μαθαίναμε με τη σειρά. Πρώτα το τρύπωμα, μετά το μπιμπίλωμα, κόψιμο μετά τα δύο χρόνια και ράψιμο μετά τα τρία. Όχι λεφτά δε δίναμε. Έπαιρναν τ δλειά μας για αμοιβή. Ούτε και δίπλωμα παίρναμι» (Κρικοχωρίτη Πηγή). 27 «Εγώ κοίταξα να πάρω αμέσως ηλεκτρικό σίδερο. Το εκτίμησαν αμέσως και οι πελάτισσες. Άλλο να σιδερώνεις το ρούχο τους με το ηλεκτρικό και άλλο με το κάρβουνο. Είχαν καεί με το σίδερο αυτό και κάποια κομάτια. Ε... δεν υπήρχε τότε ηλεκτρικό. Ξέρεις τι σημαίνει αυτό; Ειδικά όταν κάναμε νυχτέρια, το Πάσχα κυρίως και τα Χριστούγεννα για να προλάβουμε, με το σίδηρο είχαμε αναθυμιάσεις, μας ερχόταν λυποθυμιά, ήταν και οι λάμπες που φώτισαν με το πετρέλαιο όλα και 18 αναπνοές... Μας ερχόταν λυποθυμιά.» ( Κ.Κ.). 28 Βαΐου Ν., Χατζημιχάλης Κ., Με τη ραπτομηχανή στην κουζίνα και τους Πολωνούς στους αγρούς: Πόλεις, περιφέρειες και άτυπη εργασία, Εξάντας, Αθήνα 1997, σ Βαΐου Ν., Χατζημιχάλης Κ., ό.π. 51

10 Βιβλιογραφία Αβδελά Έφη, «Όψεις της γυναικείας εργασίας», Η Καθημερινή, Επτά Ημέρες ( ), σσ Agar Μ, The professional Stranger: An Informal Introduction to Ethnography, Academic Press, London Βαΐου, Ν., Χατζημιχάλης Κ., Με τη ραπτομηχανή στην κουζίνα και τους Πολωνούς στους αγρούς: Πόλεις, περιφέρειες και άτυπη εργασία, Εξάντας, Αθήνα Βαΐου Ν., «Ο τόπος δουλειάς και το σπίτι: Κατά φύλο καταμερισμοί εργασίας στη διαδικασία ανάπτυξης της Αθήνας», Σύγχρονα Θέματα 40 (1989), σσ Βαΐου, Ν., Στρατηγάκη Μ., Χρονάκη, Ζ., «Αμειβόμενη εργασία στο σπίτι: Μια γυναικεία δουλειά και μια ιδεολογία», Σύγχρονα Θέματα 45 (1991), σσ Βαρίκα Ελένη, Η εξέγερση των κυριών. Η γένεση μιας φεμινιστικής συνείδησης στην Ελλάδα, , Αθήνα Βakalaki, A., The history and structure of a feminized profession: hairdressing in Athens and Thessaloniki, Ph.D., Dissertation in Anthropology, State University of New York, Buffalo Chamberlane, P., Bornat, J., Wengraf, T., The Turn to Biographical Methods in Social Science, Taylor and Francis / Routledge, London Κορρέ-Ζωγράφου Κατερίνα, Ολυμπίτου Ευδοκία, Άνθρωποι και παραδοσιακά επαγγέλματα στο Αιγαίο, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, Αθήνα Κορασίδου Μ., Οι άθλιοι των Αθηνών και οι θεραπευτές τους, Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, Αθήνα Κουρτίδης Αριστοτέλης, «Αι εργάτιδες των Αθηνών», Εστία 405 ( ). Μπάδα Κωνσταντίνα, «H γλώσσα του ρούχου και της εμφάνισης στην παραδοσιακή κοινωνία», Δωδώνη, τ. KA (1) (1992), Iωάννινα 1995, σσ Μπάδα Κωνσταντίνα, «H παράδοση στη διαδικασία της ιστορικής διαπραγμάτευσης της εθνικής και τοπικής ταυτότητας. H περίπτωση της φουστανέλας», Eθνολογία 4 (1995), σσ Μπάδα Κων. «Οι καπνεργάτριες του Αγρινίου», στο Μπάδα Κωνσταντίνα (επιμ.), Η μνήμη του επαρχιακού αστικού τόπου και τοπίου: Το Αγρίνιο μέχρι τη δεκαετία του 60, Πρακτικά Ημερίδας (23 Σεπτεμβρίου 2001), Μεταίχμιο, Δήμος Αγρινίου, Αθήνα 2003, σσ Μπάδα Κων., «Ο υλικός πολιτισμός της Λευκάδας: το κέντημα γαρούφαλα ετιμήθη λίτρες ογδοήντα» στο ΙΓ Συμπόσιο της Εταιρείας Λευκαδικών Μελετών με θέμα «Ο λαϊκός πολιτισμός της Λευκάδας και ο Πανταζής Κοντομίχης» (11-13 Αυγούστου 2008), Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, Αθήνα 2009, σσ Μπάδα Κωνσταντίνα, Αργυρού Έφη, «Η κοινωνία και ο πολιτισμός της υποτιμημένης εργασίας: Από την ψυχοθυγατέρα, τη δουλεύτρα, την υπηρέτρια και τη γυναίκα στην αλλοδαπή οικιακή βοηθό», στο Ψημμένος Ιορδάνης (επιμ.), Εργασία και κοινωνικές ανισότητες. Προσωπικές υπηρεσίες και υπηρετικό προσωπικό, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2013, σσ Μπακαλάκη Αλ., Ελεγμίτου Ε., Η εκπαίδευση «εις τα του οίκου» και τα οικιακά καθήκοντα ( ), Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, Αθήνα Μπουτζουβή Αλέκα (επιμ.), Σκόπελος. Η ιστορικότητα της καθημερινής ζωής. Οι χειροτέχνες αφηγούνται..., Κατάρτι, Αθήνα Νάζου Δέσποινα, «Γυναίκες και εργασία στην Ελλάδα: Παρουσίαση και σχολιασμός της βιβλιογραφίας με έμφαση στις κοινωνικές επιστήμες». pdf, Παπαστεφανάκη Λήδα, Εργασία, τεχνολογία και φύλο στην ελληνική βιομηχανία. Η κλωστοϋφαντουργία του Πειραιά, , Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο Πασσερίνι, Λ., Σπαράγματα του 20ού αιώνα. Η ιστορία ως βιωμένη εμπειρία, μτφρ.: Βαρών-Βασάρ Οντέτ, Λαλιώτου Ιωάννα, Πεντάζου Ιουλία, Nεφέλη, Αθήνα Ρηγίνος Μιχάλης, Μορφές παιδικής εργασίας ( ), Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Αθήνα

11 Σαλίμπα Ζιζή, Γυναίκες εργάτριες στην Ελληνική Βιομηχανία και στη Βιοτεχνία ( ), Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, Αθήνα 2004, σσ Φουρναράκη Ελένη, Εκπαίδευση και αγωγή των κοριτσιών: Ελληνικοί προβληματισμοί ( ), Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Αθήνα Abstract From the insignificant and little couturiers, to the teachers and one again behind Bada Konstantina University of Ioannina The article focuses in the of the detection of the experience and memory of couturier, mainly of domestic working couturier, and it is investigated, through her own voice, how she experienced the history of her work and her daily life, her gender but also class experience. How also she reacted in the changes that brought in her life the process of change the productive and more widely the social relations. How finally she managed her situation as working in a labour that was evaluated as low prestige, not regular and not productive work. This type of work was connected with informal and private, hence with the weakness of domestic space and consequently of the female gender. Key-words: memory, work and gender, class, identity, domestic space and not productive work. 53

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΘΗΝΑ 2004 1 2 Απασχόληση και ανεργία των γυναικών: το χάσμα

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α.

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. Από το σύνολο των πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 15.05.2014 Αρ. Πρ. 765 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά και προϋποθέσεις αποτελεσματικής μάθησης ενηλίκων εκπαιδευομένων. Θανάσης Καραλής

Χαρακτηριστικά και προϋποθέσεις αποτελεσματικής μάθησης ενηλίκων εκπαιδευομένων. Θανάσης Καραλής Χαρακτηριστικά και προϋποθέσεις αποτελεσματικής μάθησης ενηλίκων εκπαιδευομένων Θανάσης Καραλής Ι. Θεωρητικές προσεγγίσεις Η Εκπαίδευση Ενηλίκων ως διακριτό θεσμικό και επιστημονικό πεδίο Ενήλικος και

Διαβάστε περισσότερα

που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ»

που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ «ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΤΟΠΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑ» που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΘΕΜΑΤΙΚΗ: Η Εργασία στον αγροτικό και αστικό χώρο

Γ ΘΕΜΑΤΙΚΗ: Η Εργασία στον αγροτικό και αστικό χώρο Γ ΘΕΜΑΤΙΚΗ: Η Εργασία στον αγροτικό και αστικό χώρο 1. Αντώνης Μωϋσίδης, Η κοινωνία στον αγροτικό χώρο: από το παρελθόν στο σήμερα. Ο αγροτικός χώρος είναι ο χώρος με το βαθύ ιστορικό παρελθόν στον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση και Οικογένεια

Μετανάστευση και Οικογένεια Μετανάστευση και Οικογένεια ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΛΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΗΜΟΥ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Δρ. Νίκος Ξυπολυτάς Πάντειο Πανεπιστήμιο Μετανάστευση και Οικογένεια Οικογενειακές σχέσεις και χώρα προέλευσης Οικονομική και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 της Μαρίας Καραμεσίνη Λέγαμε στο πρώτο μέρος αυτού του άρθρου, στο προηγούμενο φύλλο της Εποχής, ότι εν όψει του διάλογου για το ασφαλιστικό, που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΜΦΥΛΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ α) η διερεύνηση των απόψεων και στάσεων των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies)

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) Social Media World 26/6/2014 Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) 1.Τι είναι τα STS; Σπουδές Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS) προσεγγίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Η κατηγοριοποίηση των θεμάτων της ΤΡΑΠΕΖΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο μάθημα της ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ έγινε με βάση την τρέχουσα πορεία της ύλης στο μάθημα, αλλά και με βάση τη ροή της ύλης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση της 8 ης ημέρας της γυναίκας.

Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση της 8 ης ημέρας της γυναίκας. Αθήνα Μάρτιος 2011 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ & ΨΥΛΛΑ 2 105 57 ΑΘΗΝΑ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Email: adedy@adedy.gr, adedy1@adedy.gr ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τίτλος πράξης: Κατηγορία Πράξης: Ενέργεια: Μέτρο: Επιστ. Υπεύθυνος: "Επιμόρφωση - Πιστοποίηση Γυναικών Αρχικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΝΝΕΔΙΤΙΣΣΕΣ ΚΑΙ ΟΝΝΕΔΙΤΕΣ, Όλοι όσοι βρισκόμαστε σήμερα εδώ, νιώθουμε ιδιαίτερα περήφανοι για την παράταξή μας. Και αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 4: Κοινωνικές Τάξεις & Κοινωνικές Ανισότητες στην Ύπαιθρο (1/2) 2ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας.

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας. Diversity Διαφορετικότητα Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα του άλλου καθώς και η έμπρακτή αποδοχή της, συμβάλει στην δημιουργία κοινωνιών οι οποίες χαρακτηρίζονται από ιδέες ισότητας, αλληλοσεβασμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ Ορισμός Ελεύθερος χρόνος είναι ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας έξω από το ωράριο της εργασίας και που μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε όπως θέλουμε. Γενικά Ελεύθερος χρόνος υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας

Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης Πέμπτη 21 Νοεμβρίου 2013 Η διαδρομή στον επιχειρηματικό στίβο Αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων «Η Εκπαίδευση είναι ένα από τα πιο σηµαντικά µέσα για Ενδυνάµωση των γυναικών µε τη Γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία.

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Τ α δ ι κ α ι ώ µ α τ α τ ω ν γ υ ν α ι κ ώ ν σ τ η ν κ ο ι ν ω ν ί α. Εισαγωγή Πολλές έρευνες και µελέτες σχετικά µε τη θέση της γυναίκας απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΔΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Φορέας Υλοποίησης Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και επαγγέλματα

Μόδα και επαγγέλματα Μόδα και επαγγέλματα Μπάμπης Ιωάννης 1, Πρώιος Κωνσταντίνος 1, Στρακίδης Γιώργος 1, Τσάπο Θοδωρής 1, Τσολακίδης Σωτήρης 1, Χαριτίδου Ελένη 1 1 Λύκειο Αριστοτελείου Κολλεγίου 1 lykeio@aristotelio.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΘΕΜΑ Α1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ»

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Πύλο σεμινάριο με θέμα «Αειφόρο Σχολείο-Βιωματικές Δράσεις» το οποίο οργάνωσε η Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ

ΠΡΟΣ ΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ Κοινοβουλευτική Ομάδα Λεωφ. Ηρακλείου 145, 14231 ΝΕΑ ΙΩΝΙΑ, τηλ.: 2102592213, 2102592105, 2102592193, 2102592111, fax: 2102592155 e-mail: ko@vouli.κke.gr, http://www.kke.gr Γραφεία Βουλής: 2103708168,

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Στόχος µας η ουσιαστική ισότητα των φύλων ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ 2010-2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ Ο.Π.Α.

2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Ο.Π.Α. Το κύριο θέμα της έρευνας αφορούσε την τρέχουσα επαγγελματική κατάσταση των

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Πανοζάχος, Οικονομολόγος-Msc Ελεγκτικής Λογιστικής ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΕ : «Συνυπάρχοντας μεταξύ Εργασίας, Επιχειρείν και Μονογονεϊκής Οικογένειας

Δημήτρης Πανοζάχος, Οικονομολόγος-Msc Ελεγκτικής Λογιστικής ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΕ : «Συνυπάρχοντας μεταξύ Εργασίας, Επιχειρείν και Μονογονεϊκής Οικογένειας ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΕ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ: ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΈΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Δημήτρης Πανοζάχος, Οικονομολόγος-Msc Ελεγκτικής Λογιστικής ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΕ : «Συνυπάρχοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛOΓlKH ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ των Οινολόγων όπως αυτοί ορίζονται από τον 1697/87, που απασχολούνται σε Επιχειρήσεις όλης της χώρας

ΣΥΛΛOΓlKH ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ των Οινολόγων όπως αυτοί ορίζονται από τον 1697/87, που απασχολούνται σε Επιχειρήσεις όλης της χώρας ΣΥΛΛOΓlKH ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ των Οινολόγων όπως αυτοί ορίζονται από τον 1697/87, που απασχολούνται σε Επιχειρήσεις όλης της χώρας Στην Αθήνα σήµερα την 1η Σεπτεμβρίου 2008 οι υπογράφοντες αφενός Στυλιανός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: «ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ». Φοιτητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Για τους όρους αμοιβής και εργασίας των Γεωπόνων Ανωτάτων Τεχνολογικών Ιδρυμάτων Ιδιωτικών Υπαλλήλων απασχολούμενων στις βιομηχανικές επιχειρήσεις όλης της χώρας Στην Αθήνα σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων. Ενότητα 1: Βασικές Έννοιες και Θεωρίες της Διοικητικής Επιστήμης Πουλιόπουλος Λεωνίδας Τμήμα Διεθνούς Εμπορίου

Διοίκηση Επιχειρήσεων. Ενότητα 1: Βασικές Έννοιες και Θεωρίες της Διοικητικής Επιστήμης Πουλιόπουλος Λεωνίδας Τμήμα Διεθνούς Εμπορίου Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 1: Βασικές Έννοιες και Θεωρίες της Διοικητικής Επιστήμης Πουλιόπουλος Λεωνίδας Τμήμα Διεθνούς Εμπορίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ»

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ» «Κ Α Ν Ε Ι Σ Δ Ε Ν Μ Ε Ν Ε Ι Ε Κ Τ Ο Σ» π ρ ό γ ρ α μ μ α π ρ ό λ η ψ η ς κ α ι π α ρ έ μ β α σ η ς γ ι α ν έ ο υ ς σ ε κ ί ν δ υ ν ο έ λ λ ε ι ψ η ς σ τ έ γ η ς φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς με την

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Ελένη Χριστοπούλου Δημήτριος Ρίγγας Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πληροφορικής Συλλογικές Μνήμες μιας Πόλης στο Χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτότητα της έρευνας

Ταυτότητα της έρευνας GREEK PUBLIC OPINION Ταυτότητα της έρευνας Α Επωνυμία του διενεργήσαντος τη δημοσκόπηση: G.P.O. ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑ 86 ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 21-937419-1, ΦΑΞ: 21-9374192 Email: gpo-ae@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα