ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΠΗΝΟΡΑ ΣΤΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ * Περικλής Τσιτσάνης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΠΗΝΟΡΑ ΣΤΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ * Περικλής Τσιτσάνης"

Transcript

1 ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΠΗΝΟΡΑ ΣΤΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ * Περικλής Τσιτσάνης Στην ραψωδία λ της Οδύσσειας, τη «Νέκυια», ο Οδυσσέας κατεβαίνει στον Άδη με εντολή της Κιρκης για να πάρει χρησμό από τον Τειρεσία και να μάθει το τέλος του νόστου του. Δεν είναι η πρώτη κάθοδος ζωντανού στον Άδη έχουν προηγηθεί ο Ηρακλής,ο Ορφέας και ο Θησέας. Ο σκοπός όμως είναι διαφορετικός. Η επίσκεψη του Οδυσσέα αφορά το μέλλον του πάνω στη γη: για να γυρίσει στην Ιθάκη πρέπει πρώτα να πεθάνει ζωντανός, να γίνει δισθανής, όπως λέει η Κίρκη. Είναι το τίμημα που πρέπει να πληρώσει στη δαιμονική αυτή γυναίκα επειδή δεν κατόρθωσε να τον μεταμορφώσει σε χοίρο όπως τους συντρόφους του, αλλά ταυτόχρονα και η ανταπόδοση της ηδονικής γυναίκας στην ηδονή που της προσέφερε επί ένα χρόνο ο Οδυσσέας. Φτάνοντας στον κάτω κόσμο ο Οδυσσέας τελεί τις απαραίτητες σπονδές και θυσίες και αμέσως οι ψυχές των πεθαμένων, σαν σκιές, ξεπροβάλλουν και τρέχουν προς το αίμα. Πρώτη η ψυχή του συντρόφου του Ελπήνορα και ακολουθούν της Αντίκλειας, μητέρας του Οδυσσέα, του Τειρεσία, του Αγαμέμνονα, του Αχιλλέα, του Αίαντα, της Αλκμήνης κ.α. Ο Ελπήνωρ είναι ο πιο νέος σύντροφος του Οδυσσέα. Με σαλεμένο νου και μεθυσμένος έχει γκρεμιστεί από το δώμα της Κίρκης και έχει βρεί οικτρό θάνατο.το σώμα χωρίζει από * Κείμενο ομιλίας στο ΕΙΚΨ, 22/03/2006 Ευχαριστώ τον ποιητή Νάσο Βαγενά για την ευγενική βοήθειά του.

2 την ψυχή το σώμα παραμένει άταφο, η ψυχή βυθίζεται στον κάτω κόσμο. Πρέπει να ταφεί το γρηγορότερο για να ησυχάσει η ψυχή του στον Άδη. Μόλις τον είδα δάκρυσα και τον συμπόνεσε η καρδιά μου, αμέσως τον προσφώνησα, κι όπως του μίλησα, τα λόγια μου πέταξαν σαν πουλιά: «Ελπήνορα, πως έφτασες εδώ, κάτω στο ζοφερό σκοτάδι; με πρόλαβες πεζοπορώντας, εμένα με το μαύρο μου καράβι». Στα λόγια μου βογκώντας εκείνος αποκρίθηκε: «Γέννημα του Διός, γιέ του Λαέρτη, πολυμήχανε Οδυσσέα, με σύντριψε ενός δαίμονα μοίρα κακή και το άμετρο κρασί στης Κίρκης το παλάτι, στον ύπνο βυθισμένος πλάγιασα στο δώμα κι ο νους μου σκοτισμένος δεν μ άφησε να κατεβώ την ίδια σκάλα την ψηλή που ανέβηκα γκρεμοτσακίστηκα με το κεφάλι από τη στέγη έτσι συντρίφτηκαν οι αστράγαλοι στον σβέρκο μου, κι ευθύς στον Άδη κατέβηκε η ψυχή μου. Μα τώρα σε ξορκίζω, στο όνομα εκείνων που σου λείπουν, για τη γυναίκα σου μιλώ, για τον πατέρα που μικρόν σ ανάθρεψε, για τον Τηλέμαχο που μόνον του, μοναχογιό τον άφησες στο σπίτι. Το ξέρω, μόλις αναχωρήσεις από τους δόμους του Άδη, θα πιάσεις 2

3 πάλι στο νησί της Αίας με το καλόχτιστο καράβι σου. Εκεί λοιπόν σαν φτάσεις, παρακαλώ σε, άρχοντα μου, να με θυμηθείς μη φύγεις και μ αφήσεις άταφον, άκλαυτο, κι έτσι με χωριστείς, μήπως σου γίνω η αφορμή και πέσει πάνω σου οργή θεού πρώτα κάψε το σώμα μου, μαζί και τ άρματα μου, τα δικά μου ύστερα σήμα ανύψωσε για χάρη μου στο περιγιάλι της θαλάσσης-ενός που η δυστυχία τον τσάκισε, να βλέπουν οι μελλούμενοι και να με μνημονεύουν. Κι όταν μ αυτά τελειώσεις, στήριξε το κουπί στον τύμβο μου, αυτό που είχα ζωντανός, όσο κωπηλατούσα με τους άλλους μου συντρόφους». Μου μίλησε, κι εγώ στον λόγο του αποκρίθηκα: «Ώ δύστυχε, όσα ζητάς θα γίνουν, δεν θα σου λείψει τίποτε». (Οδύσσεια, ραψ.λ, στ.51-80) 1 Ο Οδυσσέας τήρησε την υπόσχεσή του και με το χάραμα της άλλης μέρας το σώμα του Ελπήνορα τάφηκε και η ψυχή του στον Άδη ησύχασε. Κι αν η ταφή του έγινε με καθυστέρηση μιάς περίπου μέρας, η ανάσταση του Ελπήνορα συντελέστηκε 28 αιώνες αργότερα, όταν το 1917 διακόπηκε η λογοτεχνική του νάρκη από τον Ezra Pound. Εν τω μεταξύ, είκοσι χρόνια νωρίτερα, το 1897, ο Freud είχε ήδη ξεκινήσει τη δική του κάθοδο στον κάτω κόσμο της ανθρώπινης ψυχής, όταν 3

4 αποκήρυξε την θεωρία της αποπλάνησης και άρχισε να ξεθάβει τις υποκείμενες φαντασιώσεις των ασθενών του. Από το 1917 λοιπόν αρχίζει η δεύτερη ζωή του Ελπήνορα που γίνεται γνωστή στην Ελλάδα μόλις το 1939, όταν ο Σεφέρης μεταφράζει τα Cantos I, XIII και XXX του Ezra Pound 2. Στο σημείο αυτό όμως προκύπτει το εύλογο ερώτημα: Γιατί από όλους τους ενοίκους του Άδη που συναντά ο Οδυσσέας ανασταίνεται μόνον ο Ελπήνορας; Γιατί δεν έχουν την ίδια τύχη η Αντίκλεια, με την σπαρακτική σκηνή της συνάντησής της με τον γιό της, ή ο Αχιλλέας με τον μεστό νοημάτων διάλογό του με τον Οδυσσέα; Με άλλα λόγια: γιατί ανασταίνεται ένας αντιήρωας; Κι ακόμα: γιατί οι συγκεκριμένοι ποιητές ανασταίνουν στο έργο τους τον Ελπήνορα; Γιατι ο Ezra Pound και όχι ο T.S. Elliot; Γιατί ο Σεφέρης και ο Σινόπουλος και όχι ο Ελύτης ή ο Εγγονόπουλος; Κρατάμε τις απαντήσεις ανοικτές, έχοντας βέβαια στον νου μας ότι υπάρχουν τόσοι Ελπήνορες όσοι και οι δημιουργοί τους, αλλά και το ότι όταν εμφανίζεται ο Ελπήνωρ πολλές φορές στο έργο του ίδιου ποιητή είναι πάντα λιγότερο ή περισσότερο διαφορετικός. Η μοίρα του Ομηρικού Ελπήνορα στον 20 αιώνα είναι οι διαρκείς μεταμορφώσεις του. Στο Canto I ο Pound, παραφράζοντας τον Όμηρο, περιγράφει την σκηνή της συνάντησης του Οδυσσέα με τον Ελπήνορα, ο οποίος χαρακτηρίζεται: «Ένας άμοιρος άνθρωπος και μ όνομα μελλούμενο». Η λέξη «άμοιρος» που χρησιμοποιεί ο Σεφέρης στη μετάφρασή του σηματοδοτεί την εικόνα του δικού του Ελπήνορα όπως θα εμφανιστεί στη συνέχεια στην ποίησή του. 4

5 Για πρώτη φορά ο Ελπήνωρ ζωντανεύει στο Σεφερικό ποιητικό σύμπαν στο ποίημα «Ο Στρατής Θαλασσινός ανάμεσα στους αγάπανθους» που γράφει σε καιρό πολέμου (1942) και στην ξενιτιά (Νότιος Αφρική). «Κι οι σύντροφοι μένουν στα παλάτια της Κίρκης ακριβέ μου Ελπήνωρ! Ηλίθιε, φτωχέ μου Ελπήνωρ!» 3 Στην ελεύθερη πλέον Ελλάδα, όπου όμως μαίνεται ο εμφύλιος πόλεμος, ο Ελπήνωρ κάνει την δεύτερη και πιο έντονη εμφάνισή του. Είναι το 1946 και η περίφημη ΚΙΧΛΗ. Το δεύτερο από τα τρία μέρη της επιγράφεται: Ο ΗΔΟΝΙΚΟΣ ΕΛΠΗΝΩΡ. Στο κέντρο του ποιήματος η συνομιλία ενός άνδρα με μία γυναίκα, ενός άνδρα που: «Είχε το φέρσιμο του Ελπήνορα, λίγο πριν πέσει να τσακιστεί, κι όμως δεν ήταν μεθυσμένος». Το κλίμα του ποιήματος είναι άκρως ηδυπαθές και μελαγχολικό. Νοσηρό. Η ερωτική επιθυμία καταπνίγεται και ο χωρισμός μοιάζει αναπόφευκτος. Η αναγγελία του θανάτου από την φωνή του ψυχαμοιβού ακούγεται ίσως και ανακουφιστικά: «...υπερτερεί συντριπτικώς, Ο πόλεμος...». 4 Τρία χρόνια αργότερα ο Σεφέρης στο δοκίμιό του «Μιά σκηνοθεσία για την Κίχλη» επισημαίνει αναδρομικά την «τύχη» του Ελπήνορα στην ποίησή του και εκφράζει τα προσωπικά του συναισθήματα γι αυτόν. Τονίζει ότι ο Ελπήνωρ «εμφανίζεται είτε σαν ατομικός είτε σαν ομαδικός χαραχτήρας. Όσο μπορώ να θυμηθώ θα άρχιζα από τη Στροφή. Οι «ανίδεοι και χορτάτοι» που φάγανε τα γελάδια του Ήλιου, είναι Ελπήνορες το ίδιο θα έλεγα για τους 5

6 υπομονετικούς της «Άρνησης». Στο Μυθιστόρημα, οι «Αργοναύτες», υποταγμένοι και σιωπηλοί, το ίδιο χωρίς αμφιβολία». 5 Για τον Σεφέρη λοιπόν οι Ελπήνορες είναι: ηλίθιοι, φτωχοί, ανίδεοι, χορτάτοι, υποταγμένοι, υπομονετικοί, άμοιροι, σιωπηλοί. Η τύχη τους ανάλογη: «Και είναι σωστό να μην τους θυμάται κανείς: δεν είναι ήρωες, είναι Ελπήνορες». Και συνεχίζει με τόνο εξομολογητικό: «Ίσως ρωτήσεις γιατί γράφω με συμπάθεια γι αυτούς. Μα γιατί οι άνθρωποι που ανήκουν σ αυτή την κατηγορία, ανάμεσα στους ήρωες και στους Θερσίτες, είναι οι πιο συμπαθητικοί...δε λέω: αγαπητοί ή αξιοθαύμαστοι λέω: συμπαθητικοί, αισθηματικοί, μέσοι, και σπαταλημένοι... Έχω ακόμη την εντύπωση πως μερικοί αφήνουνται να πιστέψουν πώς ο Ελπήνορας είμαι εγώ...ο Ελπήνορας είμαι εγώ, όπως ο Bouvard ή ο Pecuchet είναι ο Flaubert Ο Ελπήνωρ μου ανήκει όσο το χρώμα που δείχνει ανήκει στο χαμαιλέοντα. Κάποτε έχω συμπόνια για δαύτον, όμως πιο συχνά έχω μεγάλη αντιδικία για τα μαλακά πράγματα που αντιπροσωπεύει και που νιώθουμε γύρω μας σαν τα στεκάμενα νερά». 5 Ο προβληματισμός του για τη συνεχή παρουσία του Ελπήνορα στην ποίησή του, ήδη από τα τέλη του 1929, αποτυπώνεται και σε μια ημερολογιακή καταγραφή στις 20 Ιουνίου Αντιγράφει από δημοσίευμα της εφημερίδας Καθημερινή: «...ο καθηγητής Logre περιέγραψε μίαν νόσον χαρακτηριζομένην "από την ατελή έγερσιν εκ του ύπνου με διαταραχάς παροδικάς της μνήμης" και οδηγούσαν εις ατυχήματα ερμηνευόμενα κακώς μέχρι σήμερον και από το περιβάλλον του ασθενούς και από τα δικαστήρια και από τους ιατρούς ακόμη έδωσε εις την νόσον αυτήν το όνομα Le syndrome d Elpenor, διότι ήδη ο... Όμηρος περιγράφει με καταπληκτικήν ακρίβειαν παρατηρήσεως περιστατικόν της νόσου εις την Οδύσσειαν, 6

7 όπου ο Οδυσσεύς διηγείται το θανατηφόρον ατύχημα το επισυμβάν εις ένα σύντροφόν του, τον Ελπήνορα, κατά την διαμονήν του πλησίον της Κίρκης». Και σχολιάζει ο Σεφέρης: «Το σύνδρομο του Ελπήνορα. Λοιπόν πρέπει να προσέχουμε τι γράφουμε μπορεί, ποιός ξέρει, να γίνει κάποτε επίσημη αρρώστεια». 6 Μερικές δεκαετίες αργότερα, ο βιογράφος του Roderick Beaton, θα μιλήσει για την ταύτιση του Σεφέρη με τον Ελπήνορα χωρίς διστακτικότητα: «Η κληρονομιά του εσωστρεφούς, ηδονικού Ελπήνορα, είναι μια παραλλαγή του παλαιότερου εαυτού του ίδιου του Γιώργου». 7 Στα μέσα της δεκαετίας του 60 ο Ρίτσος γράφει ένδεκα σύντομα ποιήματα με βάση την Οδύσσεια 8. Τρία από αυτά: «Ευρύλοχος», «Συγγνώμη» και «Μη ήρωας» συνδιαλέγονται με την σχετική ποίηση του Σεφέρη. Επί πλέον, στο «Μη ήρωας», ο Ρίτσος κάνει ανοικτή ερωτική εξομολόγηση στον Ελπήνορα, αν και κρύβει και τον εαυτό του και τον ήρωά του και χρησιμοποιεί ως άλλοθι τον Όμηρο: ΜΗ-ΗΡΩΑΣ Αυτός, που, ακούγοντας το βήμα των συντρόφων του να ξεμακραίνει πάνω στα χαλίκια, μες στη μέθη του, αντί να κατεβεί τη σκάλα που χε ανέβει, πήδησε ίσα τον τράχηλό του κόβοντας, έφτασε πρώτος μπροστά στο μαύρο στόμιο. Κι ούτε του χρειαστήκαν εκείνες οι μαντείες του Τειρεσία. Κι ούτε που άγγιξε το αίμα του μαύρου κριαριού. Το μόνο που ζήτησε ήταν μια πήχη τόπος στ ακρογιάλι της Αιαίας 7

8 κ εκεί να στήσουν το κουπί του-εκείνο που λαμνε πλάι στους συντρόφους του. Τιμή, λοιπόν, και δόξα στ όμορφο παλικάρι. Αλαφρόμυαλο το παν. Ωστόσο μήπως δε βοήθησε κ εκείνο κατά δύναμη στο μεγάλο ταξίδι τους; Για τούτο, κιόλας, ο Ποιητής το μνημονεύει χώρια, αν και με κάποια περιφρόνηση, κ ίσως γι αυτό ακριβώς με πιότερο έρωτα. Παρά τη δυναμική της εμφάνιση στο ποίημα αυτό, η μορφή του Ελπήνορα έχει ισχνή παρουσία στο συνολικό έργο του Ρίτσου, σε αντίθεση με ότι συμβαίνει στο έργο του Σεφέρη και κυρίως του Σινόπουλου. Ολόκληρο το έργο του Τάκη Σινόπουλου έχει χαρακτηριστεί «συνεχής μελέτη θανάτου, Νέκυια εν προόδω» 9.Ο Ελπήνωρ και κυρίως η «εμπειρία του Ελπήνορα», συνιστούν τον πυρήνα της ποίησής του, η πορεία της οποίας εγκαινιάζεται το 1944 με το ποίημα ΕΛΠΗΝΩΡ. Χαρακτηριστικές οι δύο πρώτες λέξεις: Τοπίο θανάτου. Από τότε το φάσμα του Ελπήνορα, με διάφορες μορφές, στοιχειώνει την ποιητική του παραγωγή και όχι μόνο. Γιατί αν οι νεκροί του εμφυλίου ζωντανεύουν διαρκώς στο ποιητικό του έργο, ο θάνατος στην προσωπική του ζωή είναι επίσης διαρκώς παρών. Ώς συνοικιακός παθολόγος γιατρός για χρόνια στον Περισσό, ο Σινόπουλος συναναστρέφεται και περιθάλπει ανθρώπους του καθημερινού μόχθου και περορισμένης μόρφωσης. Δεν είναι ο απόμακρος γιατρός, δένεται με τους ασθενείς του, συμμετέχει στις χαρές και στις λύπες τους. «Κάθε άρρωστος που μου πεθαίνει, λαβαίνω ένα τραύμα. Έπειτα από 8

9 τόσα χρόνια δουλειάς το κορμί μου είναι γιομάτο παλιές και πρόσφατες πληγές». 10 Δεν χρειάζεται κανείς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός αναγνώστης, για να διακρίνει τις πληγές του Σινόπουλου στην ποίηση του, που σε μεγάλο τμήμα της είναι ξεκάθαρα αυτοβιογραφική. Άλλωστε ο ίδιος δεν το έκρυψε: «Πρέπει να το ξεκαθαρίσω οριστικά. Τα πρόσωπα που ζωντανεύουν και κρατάνε την αφήγηση, χρόνια με κατοικούν μονίμως. Δεν είναι επινοήσεις, πρόχειρες κατασκευές. Δεν είναι ανεύθυνες φανταστικές φιγούρες». Κι ακόμα: «Σε τούτο το έργο, αν καλοκοιτάξεις, υπάρχει αυτή η υπόγεια συνέχεια, κρυφή αλυσίδα, κάτι αφανέρωτες ανταποκρίσεις, δίχτυ πολύπλοκο ή αθόρυβος μηχανισμός. Στο πάνω πάτωμα κινούνται ρυθμικά τα επιπολής στοιχεία, λέξεις, δεσίματα κι αναφορές, στοιβάδες, στρώματα της γλώσσας. Στο κάτω πάτωμα χωνεύει ο μύθος. Μην προσπαθήσεις να τον βγάλεις από τη φωλιά του, δεν εξαγοράζεται. Είναι ένα ζώο ογκώδες και κακό, δε θέλει φώς, δαγκώνει τη σιωπή του». 11 Στην τόσο γλαφυρή και οξεία εξομολόγησή του ο Σινόπουλος, χωρίς να το επιδιώκει και να το καταλαβαίνει, σκιαγραφεί την πρώτη τοπική, τη συμπύκνωση, τη μετάθεση, την πρωτογενή και δευτερογενή διαδικασία, τους ελεύθερους συνειρμούς, τις άμυνες, την αρνητική θεραπευτική αντίδραση, τον ρόλο του αναλυτή, τον Έρωτα και τον Θάνατο, δηλ. τη ψυχανάλυση. Το 1965 προλογίζοντας την ανάγνωση ποιημάτων του στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, αναφέρθηκε στην παρουσία του 9

10 Ελπήνορα στη ποίησή του : «Θα μου επιτρέψετε να σας αφηγηθώ τη μικρή ιστορία του δικού μας Ελπήνορα. Ένα μεσημέρι, καλοκαίρι 1944, με φοβερό ήλιο και ζέστη, περνώντας μέσα από το πεδίο του Άρεως, κάθησα εξαντλημένος από την πείνα και την κούραση της κατοχής σ ένα παγκάκι. Πρέπει να με είχε ζαλίσει πολύ ο ήλιος και η εξάντληση. Ξαφνικά στον άσπρο μικρό δρόμο, μες στο φως, πέρασε από μπροστά μου η φιγούρα ενός φίλου μου ποιητή που τον σκότωσαν οι Γερμανοί έπειτα από φριχτά βασανιστήρια στην Πάτρα το Ήταν ο Φώτης Πασχαλινός. Γυρίζοντας στο σπίτι μου έγραψα τον «Ελπήνορα». Αλλά εκείνο που για μένα ειχε σημασία είναι πως το όραμα αυτό σφράγισε αποφασιστικά ένα μεγάλο μέρος, το μεγαλύτερο μέρος της ποίησής μου». 12 Ο Ελπήνωρ σημάδεψε κυριολεκτικά και το τέλος του Σινόπουλου, καθώς πέθανε ξαφνικά την ημέρα της Ανάστασης, ανήμερα του Πάσχα, εν μέσω φίλων και συγγενών, το Εκτός από τους τρείς προαναφερθέντες και πολλοί άλλοι Νεοέλληνες ποιητές, έστω και στοιχειωδώς, ασχολήθηκαν με τον Ελπήνορα. Ενδεικτικά ονόματα: Δημήτρης Χριστοδούλου, Ηλίας Λάγιος, Θανάσης Κωσταβάρας, Αλέξης Τραϊανός.¹³ Δύο από αυτούς είχαν τέλος ανάλογο με του Ελπήνορα. Σημαντικό ρόλο παίζει ο Ελπήνωρ και σε τέσσερα νεοελληνικά θεατρικά έργα: «Το κάτω πάτωμα του Ζήση Οικονόμου» (1947), «Οδύσσεια» του Μανώλη Σκουλούδη (1961), «Οδυσσέα, γύρισε σπίτι» του 10

11 Ιάκωβου Καμπανέλλη (1966) και «Ξενοδοχείον Η Κίρκη» του Δημήτρη Χριστοδούλου (1966). 13 Έξω από τα ελλαδικά σύνορα, η παρουσια του Ελπήνορα, μετά τον Pound, ανιχνεύεται : 1. στον Οδυσσέα του James Joyce (π.1920), όπου περιγράφεται η ταφή ενός σύγχρονου Ελπήνορα, στο επεισόδιο του Άδη. Πρόκειται για τον ταλαίπωρο Paddy Dignam που πεθαίνει από το πολύ πιοτό. 2. στην ομώνυμη νουβέλα του Giraudoux (1919). 3. στο ποίημα ΕΛΠΗΝΩΡ 1933 του ΜcLeish. 4. στην ομώνυμη νουβέλα του Σουηδού Βίλλυ Σύρκλουντ (1986) και 5. στη θεατρική κωμωδία ΑΡΙΑΔΝΗ του Γάλλου Michel Deon (1992). 13,14 Και επειδή, όπως λέγεται, η τέχνη αντιγράφει τη ζωή, οι μεταμορφώσεις του Ελπήνορα δεν ξέφυγαν από αυτόν τον κανόνα. Ο Ελπήνωρ έγινε λογοτεχνικό ψευδώνυμο, όνομα εκδοτικού οίκου, όνομα βιβλιοπωλείου και μεζεδοπωλείου. Στην τελευταία περίπτωση το ενδιαφέρον είναι ότι ο ιδιοκτήτης του, λόγιος εστιάτωρ και πρώην ναυτικός, Οδυσσέας Λεοντιάδης (πραγματικό όνομα), σκοτώθηκε οδηγώντας μεθυσμένος. 13 Στη δεκαετία του 60 συναντάμε έναν άνδρα με τα μυαλά του Ελπήνορα σε λαϊκό τραγούδι. Με τη φωνή του Μανώλη 11

12 Αγγελόπουλου τον ακούμε να απευθύνεται στη γυναίκα του και να δικαιολογείται για την απουσία του την προηγούμενη νύχτα : Χθες το βράδυ είχα μπλέξει σ ένα γλέντι φιλικό είχε όμορφες γυναίκες και ξεχάστηκα ναρθώ. Στο πιοτό, στην παραζάλη με ξελόγιασαν τα κάλλη. Όμορφες που ήταν όλες μ έβαλαν κρασί να πιώ μ έστρωσαν κι ένα ντιβάνι κι έπεσα να κοιμηθώ. Συχώρα με μουρμούρα μου Χτυπούσε η καρδούλα μου. Η χαριτωμένη επιπολαιότητα αυτού του άνδρα, φαίνεται από το όλο συναισθηματικό κλίμα του τραγουδιού, τελικά να συγχωρείται. Αντιθέτως, στην περίπτωση του ήρωα στη ταινία Match point του Woody Allen, που εμφανίζει την ίδια ανώριμη και αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, η κατάληξη είναι τραγική καθώς οι Ερινύες έχουν τον πρώτο λόγο. Με βάση τα παραπάνω θα περίμενε κανείς την ενεργό παρουσία του Ελπήνορα και στην ψυχαναλυτική σκέψη, ιδίως κατά την προπολεμική περίοδο. Ο μύθος, βέβαια, είναι χωνευμένος στο κάτω 12

13 πάτωμα, όπως θα λεγε ο Σινόπουλος, της ψυχαναλυτικής θεωρίας και αναγνωρίζεται εύκολα στη καθημερινή κλινική πράξη. Στην ψυχαναλυτική βιβλιογραφία όμως, απ όσο γνωρίζω, σαφής αναφορά στο μυθικό πρόσωπο του Ελπήνορα γίνεται μόνον άπαξ. Στο περιοδικό THE PSYCHOANALYTIC QUARTERLY, το 1958, υπάρχει καταχωρημένη περιληπτική αναφορά άρθρου, που είχε δημοσιευτεί την προηγούμενη χρονιά στο περιοδικό Psychosomatic Medicine. Συγγραφέας ο Hans Kleinschmidt και τίτλος Ο θάνατος του Ελπήνορα. Η περίληψη έχει ως εξής: «Ο θάνατος του Ελπήνορα στην Οδύσσεια προσφέρει ένα ψυχοδυναμικό μοντέλο αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς σε έφηβους άνδρες. Ο Οδυσσέας, ο πρωταρχικός πατέρας, έχει μεταξύ άλλων στη συντροφιά του τον Ελπήνορα, έναν νεαρό λίγο μεγαλύτερο από τον γιό του Τηλέμαχο, τον οποίον έχει αφήσει πίσω στο σπίτι. Η σιωπηρή αγάπη του Ελπήνορα προς τον Οδυσσέα, αποτυχαίνει στην αμυντική της λειτουργία απέναντι στις απωθημένες του αιμομικτικές ενορμήσεις, όταν νιώθει ότι τον απορρίπτει. Η αναβίωση αυτών των αιμομικτικών επιθυμιών γίνεται μετά την σαγήνη που ασκεί στον Οδυσσέα η ξελογιάστρα Κίρκη. Η επιθετικότητα του Ελπήνορα προς τον Οδυσσέα, η αρνητική συνιστώσα του δεσμού συμπάθειας, στρέφεται προς τον εαυτό του. Η αυτοκτονία του εμπεριέχει συμβολικά την τιμωρία για τις επιθυμίες του και την εκπλήρωση της επιθυμίας: επανενώνεται με την μητέρα. Επί πλέον ο θάνατός του συνιστά κατηγορία εναντίον του Οδυσσέα»

14 Εκτός από αυτήν την άμεση ψυχοδυναμική προσέγγιση στην εμπειρία του Ελπήνορα, η κάθοδός του Οδυσσέα στον Άδη και η συνάντησή του με τις σκιές ψυχές των νεκρών, χρησιμοποιήθηκε από τον Freud για να αναπτύξει, κατά καιρούς, θεωρητικές του απόψεις. Σε μια σημείωση στην «Ερμηνευτική των Ονείρων», που παρεμπιπτόντως ο Didier Anzieu την συγκρίνει με την Οδύσσεια 16, καθώς η πρώτη της έκδοση έχει 24 κεφάλαια, όσες δηλ. και οι ραψωδίες, ο Freud μιλώντας για τις ασυνείδητες επιθυμίες και την συμμετοχή τους στην δημιουργία του ονείρου τις παρομοιάζει με τις σκιές στον Άδη: «Θεωρώ ότι η συνειδητή επιθυμία μπορεί να γίνει υποκινητής ονείρου μόνον αν καταφέρει να αφυπνίσει μια ταυτόσημη ασυνείδητη επιθυμία προς ενίσχυσή της... όπως και οι σκιές στον κάτω κόσμο της Οδύσσειας που επιστρέφουν στη ζωή μόλις πιούν αίμα... Η επιθυμία που εκφράζεται στο όνειρο είναι παιδική». 17 Οδυσσέας και Ελπήνωρ λοιπόν ταυτόσημοι, ή με άλλα λόγια μια πλευρά του Οδυσσέα είναι Ελπήνωρ, είναι Τηλέμαχος, είναι δηλ. ο παιδικός του εαυτός, το ασυνείδητό του. Όποτε ο Οδυσσέας δεν ήταν σε πλήρη επαφή με τον εαυτό του, επήλθε καταστροφή. Όταν οι σύντροφοι του άνοιξαν τον ασκό μέσα στον οποίον ο Αίολος είχε κλείσει όλους τους αγέρηδες, εκτός από τον Ζέφυρο, ο Οδυσσέας κοιμότανε. Όταν στο νησί του Ήλιου οι σύντροφοί του έσφαξαν και έφαγαν τα βόδια του Ήλιου, επίσης. Και στις δύο περιπτώσεις ο Οδυσσέας ταυτίζεται απόλυτα με τον Ελπήνορα που γκρεμοτσακίζεται. Το τίμημα, βέβαια, είναι διαφορετικό. Ο Ελπήνωρ χάνει τη ζωή του, ο Οδυσσέας τους συντρόφους του. 14

15 Το 1915 στο δοκίμιό του «Επίκαιρες σκέψεις για τον πόλεμο και τον θάνατο», σχολιάζοντας τις φιλοσοφικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις περί θανάτου κατά την εξέλιξη της ανθρωπότητας και ειδικότερα την πίστη στη μετά θάνατο ζωή, ο Freud παραθέτει ένα απόσπασμα της συνομιλίας του Οδυσσέα με τον Αχιλλέα στον Άδη: «Εσένα όμως, Αχιλλέα, κρίνω πως δεν υπάρχει άλλος σου ευτυχέστερος, ούτε από όσους έζησαν στο παρελθόν, μήτε από εκείνους που θα ρθούν στο μέλλον. Αφού, και ενόσω ζούσες, όλοι μας σε τιμούσαμε σαν νά σουνα θεός, οι Αργείοι, αλλά κι εδώ που βρίσκεσαι με τους νεκρούς, μένει μεγάλη η δύναμή σου γι αυτό, Αχιλλέα, μη θλίβεσαι και μην πικραίνεσαι πολύ στον θάνατό σου». Σ αυτά τα λόγια μου εκείνος αμέσως ανταπάντησε μιλώντας: «Μη θες να με παρηγορήσεις για τον θάνατό μου, Οδυσσέα γενναίε θα προτιμούσα πάνω στη γη να ζούσα, κι ας ξενοδούλευα σε κάποιον, άκληρο πια που να μην έχει και μεγάλο βιός, παρά να είμαι ο άρχοντας στον κάτω κόσμο των νεκρών...» (Οδύσσεια, ραψ. λ, στ ) 18 15

16 Οι μονοθεϊστικές θρησκείες δεν είχαν εμφανιστεί ακόμη κι ο Αχιλλέας διαλέγει την μαχητική θέση. Προτιμότερο δηλ. Ελπήνωρ και ζωντανός, παρά Αχιλλέας και νεκρός. Στην αναλυτική διαδικασία θα μιλούσαμε για την αμυντική λειτουργία μιας ανάλογης φαντασίωσης. Στο σημείο αυτό μπορούμε να σκεφτούμε τις ομοιότητες και διαφορές μεταξύ Freud και Οδυσσέα, αφ ενός, και των συντρόφων τους αφ ετέρου. Σήμερα μάλιστα που έχει εκδοθεί μεγάλο μέρος της αλληλογραφίας του Freud, το να χαρακτηρίσουμε την ζωή του Οδύσσεια, δεν είναι υπερβολή. Όλη του η ζωή, επιστημονική και προσωπική, υπήρξε ένας αγώνας. Αγώνας για να μην σβήσει η φλόγα της ψυχανάλυσης από τις ποικίλες και διαρκείς επιθέσεις, αλλά και αγώνας για να υπάρχει φλόγα κυριολεκτικά στη θερμάστρα του σπιτιού του 19.Κι αν στη δεύτερη περίπτωση η αρωγή του Eitingon στη δύσκολη εποχή μετα τον Πρώτο παγκόσμιο πόλεμο ήταν πολύτιμη και καθοριστική, στον αγώνα του για την υπεράσπιση της ψυχανάλυσης ήταν κατά βάση μόνος. Το ότι βγήκε νικητής οφείλεται στο ότι, σε αντίθεση, με τον Οδυσσέα δεν τον λύγισε ποτέ η διάθεση για «ύπνο». Αντίθετα, όποτε αντιλαμβανότανε αυτόν τον γλυκό πειρασμό, τότε ήταν που άνοιγαν τα μάτια του περισσότερο και προχωρούσε σε νέες ανακαλύψεις. Βέβαια κι ο Οδυσσέας έφτασε τελικά στην Ιθάκη, στην περίπτωση όμως του Freud δεν διακυβευόταν μόνον η προσωπική του τύχη, αλλά και η τύχη του ψυχαναλυτικού κινήματος. Το ότι είχε πλήρη επίγνωση της Οδυσσεϊκής του μοίρας, αποδεικνύεται από το motto που θέτει στο έργο του «Για την ιστορία του ψυχαναλυτικού 16

17 κινήματος» 20. «Fluctuat nec mergitur», δηλ. «κλυδωνίζεται, αλλά δεν βυθίζεται». Προέρχεται από τον θυρεό της πόλης των Παρισίων όπου εικονίζεται ένα καράβι. Την ρήση αυτή ο Freud είχε χρησιμοποιήσει ήδη το 1899, σε επιστολή του στον Fliess, για αυτοχαρακτηρισμό 21. Όσον αφορά στις ομοιότητες του Ελπήνορα με πολλούς από τους συντρόφους του Freud, νομίζω ότι αβίαστα μπορουμε να τις επισημάνουμε στους Adler, Jung, Tausk και πιο ξεκάθαρα στον Ferenczi, λόγω της έντονης προσωπικής τους σχέσης. Ο «αρχικά τόσο άξιος και αργότερα τόσο παραστρατημένος» 22, κατά τον χαρακτηρισμό του Freud,Wilhelm Stekel, ταυτίζεται επίσης με τον Ελπήνορα, το πνεύμα του οποίου ήταν παρόν στο Μόναχο το 1913, στο τέταρτο ψυχαναλυτικό συνέδριο, δικαιώνοντας, όπως ευθαρσώς δέχεται ο Freud, τον καθηγητή Ψυχιατρικής Alfred Hoche που παλιότερα είχε μιλήσει απαξιωτικά για τους ψυχαναλυτές, σε μια εκδήλωση βέβαια της γνωστής επιθετικότητας της ακαδημαϊκής ιατρικής κοινότητας, αλλά και του φόβου απέναντι στα καινά δαιμόνια που εισήγαγε η Ψυχανάλυση 23. Εκατό χρόνια αργότερα τα καινά αυτά δαιμόνια εξακολουθούν να φοβίζουν και δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Σημαντική μερίδα των σύγχρονων ψυχαναλυτών, και όχι μόνο στις ΗΠΑ, δεν θεωρεί χρήσιμες την σεξουαλικότητα και την μεταψυχολογία. Βέβαια η απόρριψη της σεξουαλικότητας εκδηλώθηκε ήδη στα χρόνια του Freud, όχι όμως με τον γενικευμένο χαρακτήρα των τριών τελευταίων δεκαετιών. Ο Andre Green με το, κατά τη γνώμη μου, κλασσικό και εμβληματικό άρθρο του: Has sexuality anything to do with psychoanalysis 24, αλλά και με το συνολικό του έργο, αποτελεί 17

18 παράδειγμα, ευτυχώς όχι μοναδικό, Οδυσσεϊκής στάσης στη σύγχρονη ψυχαναλυτική σκέψη. Αντίθετα τη στάση του Ελπήνορα διαλέγουν ουκ ολίγοι, που μακάριοι σαν τον σύντροφο του Οδυσσέα, επινοούν ερωτήματα και απαντήσεις του είδους Ενόρμηση ή επιθυμία; (Holt 1976). Kαι η απάντηση: Η ενόρμηση είναι νεκρή, ζήτω η επιθυμία. Μεταψυχολογία - ποιός τη χρειάζεται;. Απάντηση: Κανείς (Meissner 1981). Τέλος: Υπάρχει ακόμα μεταψυχολογία; με την υπονοούμενη, βέβαια, αρνητική απάντηση (Modell 1981). Ο τελευταίος διακηρύσσει το 1990 με απόλυτη σιγουριά: Ο όρος ένστικτο ή ενόρμηση δεν υφίσταται πλέον 25. Τα παραδείγματα, βέβαια, είναι ενδεικτικά. Αρκεί κανείς να ξεφυλλίσει τα σύγχρονα ψυχαναλυτικά περιοδικά για να διαπιστώσει, όπως τονίζει ο Green, την απουσία της σεξουαλικότητας από τα άρθρα με κλινικές παρουσιάσεις. Κατά τη γνώμη του, αυτό είναι αποτέλεσμα της τρέχουσας επικέντρωσης στις αντικειμενοτρόπους σχέσεις, στις προγεννητικές καθηλώσεις, στη μεθοριακή παθολογία και σε τεχνικές που προέρχονται από την παρατήρηση της ανάπτυξης του παιδιού. Αν η σταθερή ρότα για την οποία πάλεψε ο Freud βασίζεται στη σεξουαλικότητα, ο κλυδωνισμός σήμερα του καραβιού είναι μεγαλύτερος, γιατί η άρνησή της είναι καθολικότερη. Η σκιά του Ελπήνορα πέφτει πιο βαριά και η πρόκληση για την αντιμετώπισή της καθίσταται επιτακτικότερη. Κατ ουσίαν όμως, το φαινόμενο αυτό δεν είναι καινούργιο, αλλά σύγχρονη μεταμόρφωση ενός και μοναδικού: των αντιστάσεων που προβάλλουν οι άνθρωποι στην ψυχανάλυση. Αυτός είναι ο κανόνας και δεν θα μπορούσαν να αποτελούν εξαίρεση οι ψυχαναλυτές... 18

19 Η πτώση και ο θάνατος του Ελπήνορα συνιστούν μια μορφή της φαντασίωσης ευνουχισμού. Είναι ο τρόπος που διαλέγει ο Ελπήνωρ προκειμένου να κλέψει τον Οδυσσέα από την Κίρκη, ταυτιζόμενος με αυτήν. Η ναρκισσιστική επένδυση του πέους, υπερισχύει της λιβιδινικής επένδυσης της πατρικής φιγούρας. Η αποφυγή της απειλής ευνουχισμού, που σφραγίζει την απαγόρευση της αιμομιξίας, οδηγεί στην κατάλυση του Νόμου, πάνω στον οποίο στηρίζεται η ανθρώπινη τάξη. Κι εκεί, βέβαια, παραμονεύει ο θάνατος. Στη καθημερινή κλινική πράξη ο θάνατος ή καλύτερα η ενόρμηση θανάτου εκδηλώνεται συνεχώς και με διάφορες μορφές.η επιθετικότητα προς τον αναλυτή, η αντιδραστικότητα, σε μερικές περιπτώσεις συνεχής και αμείωτη, το acting out, ο αρνητισμός, η επίθεση στο setting, η άρνηση του βασικού κανόνα, η παλινδρόμηση που ακολουθεί την βελτίωση από την πρόοδο της ανάλυσης, με δύο λόγια η αρνητική θεραπευτική αντίδραση. «Οι περισσότεροι άνθρωποι», έλεγε ο Freud, «δεν θέλουν, στη πραγματικότητα, την ελευθερία, γιατί η ελευθερία απαιτεί υπευθυνότητα που τη φοβούνται». Κι ακόμη: «Η ψυχαναλυτική εμπειρία μας έχει διδάξει ότι το καλύτερο είναι πάντοτε εχθρός του καλού και ότι σε κάθε φάση της ανάρρωσης του ασθενούς έχουμε να παλέψουμε με την αδράνειά του, που πρόθυμα ικανοποιείται με μια ατελή τακτοποίηση...οι αμυντικοί μηχανισμοί εναντίον παλαιών κινδύνων, επανέρχονται στη θεραπεία ως αντιστάσεις προς την ίαση. Το εγώ αντιμετωπίζει την ίαση ως νέο κίνδυνο» 26. Μία από τις μεταμορφώσεις της στάσης του Ελπήνορα στην αναλυτική διαδικασία είναι ο ύπνος κατά την διάρκεια της συνεδρίας. 19

20 Τα λόγια ενός ασθενούς είναι χαρακτηριστικά. Όταν σε μια συνεδρία ξύπνησε μετά από 30 ύπνου μου είπε: «Πάλι δεν μπορώ να κρατήσω τα μάτια μου ανοικτά. Ντρέπομαι γι αυτό...νιώθω ότι δεν κάνω κάτι που όφειλα να κάνω». Στις φράσεις αυτές, που εμπεριέχουν και την διάσταση της παλινδρόμησης και την διάσταση της επιθετικότητας, αναγνωρίζονται εύκολα οι ρίζες της ενδοψυχικής σύγκρουσης που ο Freud ανέδειξε την παγκοσμιότητά της, μέσω του Οιδιποδείου συμπλέγματος, και οι ποιητές, ως ευαίσθητοι δέκτες και εκφραστές των ανθρώπινων παθών, αποτυπώνουν στο έργο τους. Κι ο Ελπήνωρ δεν μπορούσε να λείψει από αυτό. Γιατί υπήρχαν ο Οδυσσέας και η Κίρκη, γιατί εν αρχή ην η σεξουαλικότητα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Οδύσσεια, Νέκυια. Μτφρ Δ.Ν. Μαρωνίτη, σελ στιγμή Γιώργος Σεφέρης. ΑΝΤΙΓΡΑΦΕΣ, σελ ικαρος, Γιώργος Σεφέρης. Ποιήματα, σελ.196. Ίκαρος Γιώργος Σεφέρης. Ποιήματα, σελ.221. Ίκαρος Γιώργος Σεφέρης. "Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη». ΔΟΚΙΜΕΣ Β'. σελ. 30. Ίκαρος Γιώργος Σεφέρης. Μέρες Ε', σελ.123. Ίκαρος Ρόντρικ Μπήτον. Γιώργος Σεφέρης-Περιμένοντας τον Άγγελο, σελ.410. Ωκεανίδα Μαρτυρίες, σειρά δεύτερη, Γ.Π. Σαββίδης. Μεταμορφώσεις του Ελπήνορα (Από τον Πάουντ στον Σινόπουλο), σελ. 31. Ερμής Τάκης Σινόπουλος. Νυχτολόγιο, σελ. 30. Κέδρος Τάκης Σινόπουλος. Ο Χάρτης, σελ.15. Κέδρος Δημήτρης Κοσμόπουλος. Έθνεα νεκρών. Η Λέξη, τχ.185, σελ. 316, Ιούλ.-Σεπτ Νάσος Βαγενάς. Ο Ελπήνωρ μεταμοντέρνος. Στο "Σημειώσεις από το τέλος του αιώνα", σελ.248. Κέδρος

21 14. Νάσος Βαγενάς. Ο Ποιητής και ο Χορευτής, σελ.271. Κέδρος THE PSYCHOANALYTIC QUARTERLY 27:609, Psychosomatic Medicine.XIX, The death of Elpenor. Hans Kleinschmidt 16. Didier Anzieu. Freud s Self Analysis, σελ.460. I.U.P Sigmund Freud. The Interpretation of Dreams (1900), S.E.5, σελ Sigmund Freud. Thoughts for the Times on War and Death (1915), S.E.14, σελ Ilse Grubrich-Simitis. "How Are You Managing with Heating and Lighting, Herr Professor?" On the Publication of the Freud-Eitingon Correspondence. Psychoanalytic Quarterly,74: , Sigmund Freud. On the History of the Psychoanalytic Movement (1914), S.E.14, σελ Sigmund Freud. The Complete Letters of Sigmund Freud to Wilhelm Fliess Trans. and ed. J.M. Masson. Harvard University Press 1985, σελ Sigmund Freud. On the History of the Psychoanalytic Movement (1914), S.E.14, σελ Sigmund Freud. On the History of the Psychoanalytic Movement(1914), S.E. 14, σελ Andre Green. «Has Sexuality anything to do with Psychoanalysis? "IJPA(1996), 76: Cordelia Schmidt-Hellerau."We are Driven". Psychoanalytic Quarterly,74: , Sigmund Freud. Analysis Terminable and Interminable(1937), S.E.23, σελ.231, 238 Περικλής Τσιτσάνης Γούναρη 96 - Μαρούσι 21

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Άντα Κατσίκη - Γκίβαλου. Ο Ελπήνορας του Γιάννη Ρίτσου

Άντα Κατσίκη - Γκίβαλου. Ο Ελπήνορας του Γιάννη Ρίτσου Άντα Κατσίκη - Γκίβαλου Ο Ελπήνορας του Γιάννη Ρίτσου Η ποίηση του Γιάννη Ρίτσου, ποίηση πολύτροπη και «πρωτεική», εκτός από την ιστορία, τη βιωμένη πραγματικότητα, την αυτοβιογραφία και τη σημαντική των

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΕΛΕΝΗ: Ικέτισσα, ω! παρθένα, σου προσπέφτω και σε παρακαλώ απ της δυστυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ Πέρος Ζαχαρίας Ζαχαρίας Πέρος ψευδώνυμο, του σπουδαστή της Αντιρύπανσης Ζαχαρία Περογαμβράκη. Στην Κοζάνη ασχολήθηκε με το Θέατρο σαν ερασιτέχνης ηθοποιός σε αρκετές παραστάσεις, συμμετείχε σε μία ταινία

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 μάθημα έβδομο: δίας 82 μάθημα ογδοο: κρονοσ

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελία Μισραχή - ΚΙΡΚΗ συνθήκες τις θυσίες. Είναι ένας πόνος τόσο αβάστακτος το να ζεις με άλλη και η καρδιά σου ν' ανήκει αλλού. Κι ο χρόνος αντί να αμβλύνει και να επουλώνει την πληγή, να επιμένει

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες Συμμετοχή στην εκδήλωση «Ο πλούτος της διαφορετικότητας» Στις 20-4-2013 μαθητές του γ/σίου Ν. Αλικαρνασσού πραγματοποίησαν στην πλατεία Ελευθερίας διάφορες δράσεις στα πλαίσια του προγράμματος με θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426 Διδακτικό σενάριο Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος Λειτουργός Γραφείου Αναλυτικών Προγραμμάτων Λευκωσία 2012 Δυο λόγια για το διδακτικό σενάριο Η ακόλουθη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα Φερδινάνδο Πεσσόα Ποιήματα ALVARO DE CAMPOS Απόσπασμα από την ποιητική σύνθεση του Φερνάντο Πεσσόα: Θαλασσινή ωδή του Άλβαρο ντε Κάμπος, μτφρ.-επιμ.: Μαρία Παπαδήμα, Εκδόσεις Νεφέλη 2012... Πόσες εθνικότητες

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ

Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ Σε γέννησε η σιωπή και σ έθρεψε η δίψα, μα βρέθηκες γυμνός, γερτός και πονεμένος στα δίχτυα τού «γιατί». Ρυάκι ήταν ο λόγος σου τραγούδι στην ψυχή σαν βάλσαμο κυλούσε

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάληψη. Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία.

Η Ανάληψη. Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία. Η Ανάληψη Όπως αποκαλύφθηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 16 Απριλίου 2011 στο Μπόλντερ, Κολοράντο ΗΠΑ Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία. Η Ανώτερη Εξουσία σου μιλά τώρα, μιλώντας μέσω

Διαβάστε περισσότερα

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου Με αφορµή το εκαπενθήµερο Οδικής Ασφάλειας που διοργανώθηκε στο σχολείο µας µε θέµα «Μαθαίνω να περπατώ µε ασφάλεια στο δρόµο», τα παιδιά της Β 2 αποφάσισαν να

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας χωριάτης κι ήτανε φτωχός. Είχε ένα γάιδαρο και λίγα τάλαρα. Εσκέφτηκε τότε να βάλει τα τάλαρα στην ουρά του γαϊδάρου και να πάει να τον πουλήσει στο παζάρι στην πόλη. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ;

Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ; «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» ΤΟΥ ΣΟΦΟΚΛΗ Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ; ΑΝΤΙΓΟΝΗ: Και ομολογώ ότι τα έκανα

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη Ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος διαφέρουν χημικά και θυμικά, με αποτέλεσμα οι άνδρες και οι γυναίκες να βλέπουν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία. Τα διαφορετικά συναισθήματα των δύο φύλων

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της  Μη βίας Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας" Στις 25-2-2013 οι ομάδα των Έμπιστων Διαμεσολαβητών του σχολείου μας πραγματοποίησε επίσκεψη στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα