11. Η Κίνα στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "11. Η Κίνα στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο"

Transcript

1 11. Η Κίνα στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο Στην Ανατολική Ασία ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ξεκίνησε με την ιαπωνική εισβολή στην κυρίως Κίνα κατά τον Ιούλιο του Οι ρίζες της βρίσκονταν σε αντιλήψεις μερί έλλειψης ζωτικού χώρου της Ιαπωνίας, που ήταν πιο ευρέως διαδεδομένες και πιο βαθιά ριζωμένες από ότι οι αντίστοιχες αντιλήψεις περί Lebensraum στη Γερμανία του μεσοπολέμου. Η Ιαπωνία είναι χώρα ορεινή με περιορισμένη καλλιεργήσιμη γη, ο πληθυσμός της όμως είχε αυξηθεί από 30 εκατομμύρια το 1868 σε 65 εκατομμύρια το Ως εκ τούτου η Ιαπωνία εισήγαγε τροφές οι εισαγωγές ρυζιού τριπλασιάστηκαν μεταξύ 1910 και Οι επιδόσεις της στις εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων, που ήταν ικανοποιητικές κατά τη δεκαετία του 1920, επλήγησαν από τη μεγάλη οικονομική κρίση που ξέσπασε το Ιδιαίτερα άδικη και υποκριτική φάνηκε στην Ιαπωνία η μεγάλη αύξηση των τελωνειακών δασμών στις ΗΠΑ με τον διαβόητο νόμο Smoot-Hawley του 1930, που ακολούθησαν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις αποκλείοντας σε μεγάλο βαθμό τα ιαπωνικά προϊόντα από τις αγορές τους (στα πλαίσια μιας γενικευμένης κατάρρευσης του διεθνούς εμπορίου κατά τη δεκαετία του 1930 οι υψηλοί τελωνειακοί δασμοί δεν αφορούσαν ειδικά τα ιαπωνικά προϊόντα). Πολλοί Ιάπωνες ιδίως σε εθνικιστικούς κύκλους θεωρούσαν, ότι εφόσον η Ιαπωνία δεν είχε τη διέξοδο των βιομηχανικών εξαγωγών, δεν είχε άλλη επιλογή από τον εδαφικό επεκτατισμό για την επιβίωση του ολοένα αυξανόμενου πληθυσμού της. 1 Το ζήτημα του εδαφικού επεκτατισμού δίχαζε την ιαπωνική άρχουσα τάξη. Το 1919 η Ιαπωνία είχε ενταχθεί στην Κοινωνία των Εθνών, που πρέσβευε τον κανόνα του διεθνούς δικαίου περί του απαραβίαστου των συνόρων. Είναι γεγονός ότι η Ιαπωνία βγήκε από την Κοινωνία των Εθνών το 1933 λόγω των ψηφισμάτων της χωρίς ουσιαστικές κυρώσεις ενάντια στις ιαπωνικές επιθέσεις στη Μαντζουρία το 1931 και στη Σαγκάη το Ωστόσο αν η Ιαπωνία παραβίαζε κατά μείζονα τρόπο τη διεθνή τάξη του 1919, θα διακινδύνευε να βρεθεί αντιμέτωπη με τις δυτικές δημοκρατίες. Οι ιάπωνες εθνικιστές θεωρούσαν, ότι παραήταν βολικό και υποκριτικό για τις παλιές μεγάλες δυνάμεις, που είχαν αποκτήσει παλαιότερα μέσω εδαφικού επεκτατισμού είτε τεράστιες αποικιακές αυτοκρατορίες (Βρετανία, Γαλλία, Ολλανδία κλπ) είτε τεράστιες επικράτειες (ΗΠΑ, Ρωσία), να λένε τώρα στις νεότερες μεγάλες δυνάμεις (Ιαπωνία, Γερμανία, Ιταλία) ότι τα σύνορα ήταν πια ιερά και απαραβίαστα, δηλαδή ότι ο κάθε εδαφικός επεκτατισμός ήταν πλέον κολάσιμος. Οι πιο μετριοπαθείς ιάπωνες πολιτικοί, που δίσταζαν να έρθουν σε ρήξη με τις μεγάλες δυνάμεις της Δύσης, απέρριπταν τον εδαφικό επεκτατισμό. Δύο μετριοπαθείς ιάπωνες πρωθυπουργοί και μερικοί άλλοι σημαντικοί πολιτικοί δολοφονήθηκαν από εξτρεμιστές στα πλαίσια αυτής της αντιπαράθεσης. Κατά τον Φεβρουάριο του 1936 το Τόκυο ήταν ανάστατο για τρεις ημέρες, όταν εθνικιστές πραξικοπηματίες σκότωσαν 2 υπουργούς και κατέλαβαν μεταξύ άλλων τα κτήρια του κοινοβουλίου και του υπουργείου άμυνας. 2 Αν και το πραξικόπημα απέτυχε, έσπρωξε την ιαπωνική κυβέρνηση πιο κοντά σε μια πολιτική εδαφικού επεκτατισμού. Η αρχή πάντως έγινε με αφορμή μια μη σχεδιασμένη μικρή συμπλοκή στις 7 Ιουλίου 1937 μεταξύ Κινέζων και Ιαπώνων οπλιτών σε μια γέφυρα λίγο έξω από το Πεκίνο, όπου οι Ιάπωνες έκαναν στρατιωτική άσκηση με βάση τα δικαιώματα που είχε αποκτήσει η Ιαπωνία μετά τον πόλεμο των 1 Chang, Rape of Nanking, σελ. 26. Thorne, Allies of a Kind, σελ Rees, Horror in the East, σελ Thorne, Allies of a Kind, σελ Rees, Horror in the East, σελ

2 μπόξερ. Η ιαπωνική στρατιωτική ηγεσία άδραξε την ευκαιρία να προκαλέσει μεγαλύτερες συμπλοκές, που μέχρι τα τέλη Ιουλίου είχαν κλιμακωθεί σε μια γενική στρατιωτική αναμέτρηση στη βόρεια Κίνα. Σύντομα οι Ιάπωνες ήλεγχαν την περιοχή από το λιμάνι Τιαντζίν ως το Πεκίνο, εν μέρει επειδή οι τοπικοί κινέζοι πολέμαρχοι δεν δέσμευσαν τις δυνάμεις τους για την άμυνα της περιοχής. 3 Για να αποδυναμώσει την ιαπωνική επίθεση στη βόρεια Κίνα, ο Τσιανγκ Καϊσέκ πήρε τη ριψοκίνδυνη απόφαση να επιτεθεί ενάντια στις ιαπωνικές δυνάμεις στην Σαγκάη. Οι καλύτερες μονάδες του κινεζικού στρατού, εκπαιδευμένες από γερμανούς στρατιωτικούς συμβούλους, βρίσκονταν στην περιοχή του Κάτω Γιάνγκτζε, όπου ήταν η πρωτεύουσα Ναντζίνγκ. Όταν ο Τσιανγκ εξαπέλυσε την επίθεσή του περικυκλώνοντας τον ιαπωνικό θύλακα στη Σαγκάη, είχε αριθμητικό πλεονέκτημα 10 προς 1 στις χερσαίες δυνάμεις. Η προσπάθειά του όμως να εξουδετερώσει τις ιαπωνικές ναυτικές δυνάμεις στη Σαγκάη με αεροπορική επίθεση κατέληξε σε τραγική αστοχία, καθώς οι κινεζικές βόμβες αντί να πλήξουν τα ιαπωνικά πλοία έπεσαν στην πόλη προκαλώντας χιλιάδες τραυματισμούς και θανάτους αμάχων. Στην αστοχία αυτή συνέβαλε το γεγονός, ότι οι Ιάπωνες ήταν προετοιμασμένοι έχοντας σπάσει τον κώδικα των κινεζικών στρατιωτικών τηλεπικοινωνιών και γνωρίζοντας έτσι εκ των προτέρων για την αεροπορική επιδρομή. Στη συνέχεια ο ιαπωνικός στόλος υποστήριξε τις ιαπωνικές χερσαίες δυνάμεις με τη μεγάλη δύναμή πυρός του, με αποτέλεσμα να μην κατακτήσουν οι Κινέζοι τον ιαπωνικό θύλακα. 4 Στα τέλη Αυγούστου 1937 άλλαξε η κατάσταση, όταν η άφιξη ισχυρών χερσαίων ιαπωνικών ενισχύσεων επέτρεψε στους Ιάπωνες να περάσουν στην αντεπίθεση. Ο κινεζικός στρατός ωστόσο αντιστάθηκε σθεναρά παρά τους σφοδρούς βομβαρδισμούς του από τον ιαπωνικό στόλο, με αποτέλεσμα η μάχη της Σαγκάης να κρατήσει για τρεις μήνες. Οι Ιάπωνες μπόρεσαν τελικά να κάμψουν την κινεζική άμυνα στις αρχές Νοεμβρίου, όταν υλοποίησαν αποβατική επιχείρηση νότια από τη Σαγκάη, ώστε οι κινεζικές αμυντικές θέσεις στη Σαγκάη να απειληθούν με υπερφαλάγγιση. Όταν άρχισε η κινεζική υποχώρηση στις 11 Νοεμβρίου, οι Κινέζοι είχαν απώλειες οπλιτών σχεδόν το 60% των πιο καλά εκπαιδευμένων κινεζικών μονάδων - και οι Ιάπωνες τουλάχιστον οπλιτών. 5 Η κινεζική υποχώρηση προς τη Ναντζίνγκ ήταν σχετικά άτακτη. Ο Τσιανγκ Καϊσέκ είχε ετοιμάσει μια αμυντική γραμμή μεταξύ Σαγκάης και Ναντζίνγκ με σύστημα μεγάλων φυλακίων. Ωστόσο η γραμμή αυτή δεν κρατήθηκε. Στις αρχές Δεκεμβρίου 1937 ο Τσιανγκ και η κυβέρνησή του μεταφέρθηκαν πιο δυτικά στην τρίπολη Βουχάν. Στις 12 Δεκεμβρίου εγκατέλειψε τη Ναντζίνγκ και ο στρατιωτικός διοικητής της, όταν είδε ιαπωνικά πολεμικά πλοία να την πλησιάζουν στον ποταμό Γιάνγκτζε. Ως εκ τούτου η πόλη έπεσε αμαχητί. 6 Ακολούθησαν έξι εβδομάδες ανεξέλεγκτης βίας από το ιαπωνικό στράτευμα, που έγινε γνωστή ως «ο βιασμός της Ναντζίνγκ» και αποτέλεσε το πρώτο από τα μαζικά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και το χειρότερο στην Ανατολική Ασία. Στα πλαίσια της στρατιωτικής τους εκπαίδευσης οι ιάπωνες οπλίτες είχαν διδαχθεί να βλέπουν τους Κινέζους ως υπάνθρωπους 3 Spence, In Search of Modern China, σελ Roberts, Modern China, σελ Eastman, Nationalist China during the Sino-Japanese War , σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Roberts, Modern China, σελ Chang, Rape of Nanking, σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Roberts, Modern China, σελ Eastman, Nationalist China during the Sino-Japanese War , σελ Chang, Rape of Nanking, σελ Spence, In Search of Modern China, σελ

3 («έπρεπε να φερόμαστε στους Κινέζους σαν ζώα - έτσι μου έμαθαν στον στρατό», δήλωνε ένας Ιάπωνας μεταπολεμικά 7 ). Τον ιαπωνικό ρατσισμό ενάντια στους Κινέζους ενθάρρυναν ιάπωνες αξιωματικοί, που σε εκπαιδεύσεις για τη χρήση της ξυφολόγχης έβαζαν τους οπλίτες τους να σκοτώνουν δεμένους αιχμάλωτους πολέμου. «Όταν κατάλαβα ότι τους σκοτώναμε, άρχισα να τρέμω», δήλωνε μεταπολεμικά ένας ιάπωνας οπλίτης. «Όταν το έκανα, έγινε εύκολο. Δεν σκέφτηκα τίποτα για τον άθρωπο που σκώτωσα.» 8 Πέραν αυτού στη Ναντζίνγκ εκτελέσθηκαν εν ψυχρώ δεκάδες χιλιάδες αφοπλισμένοι αιχμάλωτοι πολέμου. Ένας ιάπωνας αξιωματικός του ναυτικού δήλωνε μεταπολεμικά, ότι έβλεπε κινέζους αιχμάλωτους πολέμου με τα χέρια τους δεμένα πίσω. Ήταν στη σειρά κατά μήκος της όχθης του ποταμού και τους εκτελούσαν με ξυφολόγχες και σπαθιά. Μετά τους έριχναν στο ποτάμι. Αρχικά σοκαρίστηκα, ξαφνιάστηκα. Αλλά λόγω της ατμόσφαιρας σταδιακά συνήθισα.... Ως αξιωματικός του ναυτικού δεν είμουν σε θέση να παρέμβω σε ένα ζήτημα του στρατού. 9 Η ανεξέλεγκτη βία στη Ναντζίνγκ έπληξε τον άμαχο πληθυσμό. Δεκάδες χιλιάδες γυναίκες βιάσθηκαν, σύμφωνα με εκτιμήσεις δυτικών που βρίσκονταν τότε εκεί. Κάποιες βιάσθηκαν μέχρι θανάτου. Πολλές εκτελέσθηκαν μετά τους βιασμούς τους. Τις βιάζαμε με τη σειρά.... Μα πάντοτε τις μαχαιρώναμε και τις σκοτώναμε. Επειδή τα πτώματα δεν μιλούν, δήλωνε ένας Ιάπωνας μεταπολεμικά. 10 (Επισήμως ο ιαπωνικός στρατός απαγόρευε τους βιασμούς). Συγγενείς που προσπαθούσαν να προστατέψουν τις κόρες, τις αδελφές ή τις συζύγους τους θανατώνονταν επί τόπου. Η σφαγή των αμάχων είναι αποκρουστική, δήλωσε δυτικό στέλεχος του Ερυθρού Σταυρού. Απίστευτοι βιασμοί και κτηνωδίες. Ο γερμανός John Rabe έγραψε στο ημερολόγιό του, ότι εμείς οι Ευρωπαίοι έχουμε παραλύσει από τον τρόμο. Γίνονται εκτελέσεις παντού... Ακούς συνέχεια για βιασμούς. Αν επέμβουν σύζυγοι ή αδελφοί, τους πυροβολούν. 11 Οι περισσότερες εκτιμήσεις για το σύνολο των νεκρών από την ανεξέλεγκτη βία και τις εκτελέσεις αιχμαλώτων πολέμου κυμαίνονται μεταξύ και , αν και κάποιοι Ιάπωνες βάζουν τον αριθμό χαμηλότερα και κάποιοι Κινέζοι υψηλότερα. 12 Με πρωτοβουλία του John Rabe, που ως υψηλά ιστάμενο μέλος του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος της Γερμανίας μπορούσε να ασκήσει επιρροή στην ιαπωνική διοίκηση λόγω του ιαπωνο-γερμανικού συμφώνου ενάντια στην Κομιντέρν του 1936, μια ομάδα Ευρωπαίων και Αμερικανών θεσμοθέτησαν τη λεγόμενη Ασφαλή Ζώνη της Ναντζίνγκ σε μια περιοχή της πόλης, όπου οι κινέζοι πρόσφυγες ήταν σχετικά ασφαλείς από τις βιαιότητες των ιαπώνων οπλιτών. Υπολογίζεται ότι λόγω της ζώνης σώθηκαν περίπου Κινέζοι. Παρενθετικά αξίζει να αναφερθεί, ότι ο Rabe συγκέντρωσε ταινίες και άλλο αποδεικτικό υλικό για τις ιαπωνικές βιαιότητες, επέστρεψε τον Απρίλιο του 1938 στη Γερμανία και προσπάθησε να διαφωτήσει το γερμανικό κοινό για τα μαζικά εγκλήματα στη Ναντζίνγκ, στέλνοντας μάλιστα και σχετική αναφορά στον Χίτλερ. Καθώς όμως το εθνικοσοσιαλιστικό καθεστώς είχε συμμαχήσει με την Ιαπωνία και ούτως ή άλλως δεν διακρινόταν για αντιρατσιστικές ευαισθησίες, ο Rabe συνελήφθηκε από τη Γκεστάπο. Η Siemens, η εταιρεία στην οποία εργαζόταν, κατόρθωσε να τον βγάλει από την φυλακή και τον έστειλε στο υποκατάστημά της στο Αφγανιστάν, μακριά από 7 Rees, Horror in the East, σελ Rees, Horror in the East, σελ Rees, Horror in the East, σελ Chang, Rape of Nanking, σελ Rees, Horror in the East, σελ Chang, Rape of Nanking, σελ

4 τη Γερμανία για να είναι ασφαλής. Στο τέλος του πολέμου βρέθηκε με την οικογένειά του στη βρετανική ζώνη του Βερολίνου. Όταν κάποιος τον κατάδωσε ότι κάποτε ανήκε στο εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα, έχασε τη δουλειά του και επιβίωνε με την οικογένειά του μαγειρεύοντας άγρια χόρτα από τα πάρκα της πόλης. Το 1948 μαθεύθηκε η κατάστασή του στη Ναντζίνγκ, οργανώθηκε έρανος και ο δήμαρχός της πήγε στην Ελβετία, αγόρασε μεγάλη ποσότητα τροφήμων και τα μετέφερε στο Βερολίνο, για να επιβιώσει ο Rabe και η οικογένειά του. 13 Μετά τη Ναντζίνγκ ανακόπηκε η ιαπωνική προέλαση προς τα δυτικά, καθώς οι Ιάπωνες ήθελαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους στη βορειοανατολική Κίνα με τα στρατεύματά τους στον Κάτω Γιάνγκτζε. Στην ενδιάμεση επαρχία Σαντόνγκ υπέστησαν σοβαρή ήττα τον Απρίλιο του 1938 χάνοντας οπλίτες σε κινεζική ενέδρα. Τα δύο μέτωπά τους πάντως ενοποιήθηκαν τον Μάιο, ανοίγοντας τον δρόμο για την ιαπωνική προέλαση δυτικά προς τη Βουχάν στην κεντρική Κίνα. 14 Για να ανακόψει ο Τσιανγκ Καϊσέκ την ιαπωνική προέλαση προς τη Βουχάν, πήρε τον Ιούνιο του 1938 την εξαιρετικά αμφιλεγόμενη απόφαση να ανατινάξει τα φράγματα στο κεντρικό μέρος του Κίτρινου Ποταμού. Είναι γεγονός ότι η συνεπαγόμενη πλημμύρα καθυστέρησε την ιαπωνική προέλαση για περίπου τρεις μήνες. Από την πλημμύρα όμως καταστράφηκαν μεταξύ και χωριά καθώς και 11 σημαντικές πόλεις προκαλώντας ανυπολόγιστο αριθμό κινεζικών θανάτων περίπου 2 εκατομμύρια έμειναν πρόσφυγες. Η κίνηση αυτή άλλαξε μόνιμα τη ροή του Κίτρινου Ποταμού κατά δεκάδες χιλιόμετρα. 15 Στη μάχη της Βουχάν οι κινεζικές δυνάμεις δεν πολέμησαν τόσο σθεναρά όσο στη Σαγκάη τον προηγούμενο χρόνο ή στη Σαντόνγκ τον Απρίλιο του Αρκετοί πολέμαρχοι ήθελαν να διαφυλάξουν τις δυνάμεις τους και ενίοτε εγκατέλειπαν τις θέσεις τους. Ωστόσο η κινεζική αντίσταση στη Βουχάν ενισχύθηκε από ρωσικές αεροπορικές δυνάμεις, που έθεσε ο Στάλιν στη διάθεση του Τσιανγκ για να ενισχύσει την εθνικιστική Κίνα ως αντίβαρο στην Ιαπωνία, σε μια εποχή που οι δυτικές δυνάμεις ακολουθούσαν πολιτική κατευνασμού των επεκτατικών δυνάμεων (η μάχη της Βουχάν συνέπεσε με τη διαβόητη διάσκεψη του Μονάχου). Όταν η Βουχάν έπεσε στους Ιάπωνες στα τέλη Οκτωβρίου 1938, ήταν σε μεγάλο βαθμό καταστραμμένη από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η Καντόν στη νότια Κίνα απεναντίας καταλήφθηκε από τους Ιάπωνες λίγες ημέρες νωρίτερα σχεδόν αμαχητί. 16 Μετά τη Βουχάν οι Ιάπωνες ήλεγχαν πλέον όλα τα σημαντικά βιομηχανικά κέντρα καθώς και τις πιο εύφορες αγροτικές περιοχές της Κίνας. Δεν είχαν κατορθώσει ωστόσο να εξουδετερώσουν τις στρατιωτικές δυνάμεις του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ. Ο Τσιανγκ Καϊσέκ υποχώρησε συντεταγμένα στη νοτιοδυτική Κίνα έχοντας την Τσονγκτσίνγκ στην επαρχία Σιτσουάν ως τη νέα έδρα της κυβέρνησής του. Η στρατηγική του βασιζόταν στην αρχή του «να ανταλλάσει κανείς έδαφος για χρόνο». Ήδη από το 1935 είχε δηλώσει σχετικά με τη διαφαινόμενη ιαπωνική απειλή: «Ακόμα και αν χάσουμε 15 από τις 18 επαρχίες της κυρίως Κίνας, με τις επαρχίες Σιτσουάν, Γκουιτζόου και Γιουνάν [νοτιοδυτική Κίνα] υπό τον έλεγχό μας θα νικήσουμε σίγουρα τον εχθρό και θα αποκτήσουμε ξανά όλα τα χαμένα εδάφη» Chang, Rape of Nanking, σελ και Eastman, Nationalist China during the Sino-Japanese War , σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Eastman, Nationalist China during the Sino- Japanese War , σελ Eastman, Nationalist China during the Sino-Japanese War , σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Eastman, Nationalist China during the Sino-Japanese War , σελ 553. Spence, In Search of Modern China, σελ. 450.

5 Οι υπολογισμοί του αποδείχθηκαν σωστοί τουλάχιστον όσον αφορά την επιβίωση του καθεστώτος της Τσονγκτσίνγκ. Οι Ιάπωνες είχαν υποστεί πολύ μεγαλύτερες απώλειες το , από ότι περίμεναν με βάση την εύκολη κατάκτηση της Μαντζουρίας το Ο ιαπωνικός στρατός αντιμετώπιζε αυξανόμενες δυσχέρειες, όσο απομακρυνόταν από τις βάσεις του στα κινεζικά παράλια. Δεν ήταν μόνο οι μεγάλες αποστάσεις για τις γραμμές επικοινωνιών του, αλλά και το γεγονός ότι η βαθειά ενδοχώρα της Κίνας δεν είχε πολλές υποδομές (σχεδόν καθόλου σιδηρόδρομους, σχετικά λίγους δρόμους κ.ο.κ.). Ως εκ τούτου η ιαπωνική επέκταση σταμάτησε στη Βουχάν και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας τερματίστηκαν προσωρινά. Για να ελέγξει η Ιαπωνία τις κατεχόμενες περιοχές της Κίνας, προχώρησε στη δημιουργία καθεστώτων μαριονέτων στα πρότυπα του Μαντσουκουό στη Μαντζουρία. Απώτερος σκοπός της δεν ήταν να προσαρτήσει κινεζικά εδάφη, πλην της Ταϊβάν που είχε προσαρτήσει το Ούτε επιδίωκε μακροπρόθεσμα τον διαμελισμό της Κίνας. Στόχος της ήταν μια ενιαία Κίνα υπό την ιαπωνική ηγεμονία στα πλαίσια μιας περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης με πυρήνα την Ιαπωνία. Προς το παρόν ωστόσο οι Ιάπωνες προώθησαν τη δημιουργία ξεχωριστών καθεστώτων, την «Προσωρινή Κυβέρνηση της Βόρειας Κίνας» στα τέλη του 1937 και την «Ανασχηματισμένη Κυβέρνηση της Ναντζίνγκ» στην πεδιάδα του Γιάνγκτζε τον Μάρτιο του Η ιαπωνική ρητορική αναφερόταν στην απελευθέρωση της Ανατολικής Ασίας από τους ευρωπαίους ιμπεριαλιστές και στη φυλετική αλληλεγγύη μεταξύ των λαών της Ανατολικής Ασίας. Οι ηγεσίες των καθεστώτων μαριονέτων δικαιολογούσαν τη συνεργασία τους με τους κατακτητές ως απαραίτητη για την επιβίωση του κινεζικού έθνους, θεωρώντας ότι η αντίσταση του Γκουόμιντανγκ και του ΚΚΚ κινδύνευαν να οδηγήσουν σε μαζικές απώλειες και εθνικό αφανισμό. Η ιαπωνική προσπάθεια πάντως να αντικατασταθεί το νόμισμα του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ από νέο νόμισμα της Βόρειας Κίνας είχε πολύ περιορισμένη επιτυχία, αναδεικνύοντας την αυξανόμενη ισχύ του κινεζικού εθνικισμού στην κινεζική κοινωνία ενώπιον της ιαπωνικής κατοχής. 18 Αποτραβηγμένος στη νοτιοδυτική Κίνα ο Τσιανγκ Καϊσέκ αντιμετώπιζε οξεία έλλειψη πόρων. Κατά την υποχώρησή τους οι εθνικιστές είχαν μεν αποσυναρμολογήσει και μεταφέρει προς τα δυτικά κάποιες βιομηχανικές μονάδες, που όμως αποτελούσαν σχετικά μικρό μέρος της κινεζικής βιομηχανίας (καμία σύγκριση με την επιτυχημένη σοβιετική μεταφορά βιομηχανιών προς τα ανατολικά το 1941). Έτσι βρέθηκαν σε μια από τις πιο υποανάπτυκτες περιοχές της Κίνας με ισχνή βιομηχανική βάση και με μεγάλο μέρος του πληθυσμού τους σε οριακή κατάσταση επιβίωσης. Χαρακτηριστικά όταν ξέσπασε λιμός στην επαρχία Χενάν τον χειμώνα του , δεν υπήρχαν αρκετά τρόφιμα για να επιβιώσουν τόσο οι χωρικοί όσο και οι στρατιώτες, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν άγριες μάχες μεταξύ τους. 19 Η ικανότητα του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ να αντιστέκεται στους Ιάπωνες εξαρτιόταν επομένως από την εξωτερική βοήθεια που λάμβανε. Αρχικά υποστηρίχθηκε κυρίως από τη Σοβιετική Ένωση, που κατά το παρείχε αεροπλάνα, «εθελοντές» πιλότους, εκατοντάδες στρατιωτικούς συμβούλους, πετρέλαιο και σημαντικές ποσότητες άλλων πολεμοφοδίων συνολικής αξίας 250 εκατομμυρίων δολαρίων. Η Γαλλία παρείχε δάνειο 5 εκατομμυρίων δολαρίων για την κατασκευή σιδηροδρόμου, που συνέδεσε τη γαλλική Ινδοκίνα με 18 Brook, Collaborationist Nationalism in Occupied Wartime China. Spence, In Search of Modern China, σελ Fairbank, China: A New History, σελ Eastman, Nationalist China during the Sino- Japanese War , σελ

6 τις περιοχές του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ. Η σιδηροδρομική αυτή σύνδεση ήταν στρατηγικής σημασίας, καθώς αποτελούσε τη μία από μονάχα δύο χερσαίες γραμμές επικοινωνίας του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ προς κέντρα θαλάσσιων μεταφορών. Η δεύτερη ήταν ο δρόμος της Βιρμανίας μήκους χιλιομέτρων, που ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 1938 και συνέδεσε τη νοτιοδυτική κινεζική πόλη Κουνμίνγκ με τη Μάνταλεϊ της Βιρμανίας. Πέραν αυτών το καθεστώς Γκουόμιντανγκ είχε σημαντικές γραμμές επικοινωνίας με τον υπόλοιπο κόσμο μόνο μέσω των καραβανιών του παλιού δρόμου του μεταξιού στην Κεντρική Ασία και με την αεροπορική σύνδεσή του με το βρετανικό Χονγκ Κονγκ (μέχρι την κατάληψή του από τους Ιάπωνες τον Δεκέμβριο του 1941). 20 Το καθεστώς Γκουόμιντανγκ κατά την περίοδο της Τσονγκτσίνγκ ήταν πιο αποδυναμωμένο σε σχέση με τους περιφερειακούς πολέμαρχους. Πρώτον, ο ισχυρός κεντρικός στρατός γερμανικής εκπαίδευσης είχε σε μεγάλο βαθμό χαθεί στη μάχη της Σαγκάης το 1937 και στις μεταγενέστερες στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ο Τσιανγκ Καϊσέκ αναπλήρωσε σταδιακά τις απώλειες αυτές, αλλά ο νέος κεντρικός στρατός δεν είχε την ίδια καλή στρατιωτική εκπαίδευση όπως ο παλιός. Το 1941 ο κεντρικός στρατός είχε 30 μεραρχίες περίπου οπλίτες ενώ οι πολέμαρχοι είχαν συνολικά 270 μεραρχίες. Αν και οι περισσότερες ήταν υποδεέστερες, η ποσοτική διαφορά δείχνει πόσο περιορισμένη ήταν η ισχύς της κεντρικής κυβέρνησης. Δεύτερον, η έλλειψη πόρων οδήγησε την κεντρική κυβέρνηση σε πρακτικές, που υπονόμευσαν σταδιακά τη δημοτικότητά της. Το το Γκουόμιντανγκ είχε αποθεωθεί από την κινεζική κοινωνία, λόγω της σθεναρής αντίστασης που προέβαλε στις ιαπωνικές επιθέσεις. Στη συνέχεια ωστόσο προσέφυγε σε πληθωριστικές πρακτικές για να καλύψει τις κρατικές δαπάνες. Οι αυξήσεις των φόρων και οι απαλλοτριώσεις τροφίμων για την τροφοδοσία του στρατού βάρυναν πολύ τους ασθενέστερους χωρικούς. Η υποχρεωτική στράτευση μπορούσε να εξαγορασθεί από τους εύπορους, συμβάλλοντας στους κρατικούς πόρους αλλά δημιουργώντας και δικαιολογημένα αισθήματα κοινωνικής αδικίας. Η αρχική εμπειρία των νεοσύλλεκτων πριν ενταχθούν στις μονάδες τους ήταν τόσο σκληρή λόγω μεγάλων πορειών, υποσιτισμού και έλλειψης ιατρικής περίθαλψης, ώστε ενδέχεται κατά τη διάρκεια του πολέμου πάνω από ένα εκατομμύριο νεοσύλλεκτοι να πέθαναν στην αρχή της θητείας τους, πριν προλάβουν να πολεμήσουν. Τέτοιου είδους φαινόμενα, που πήγαζαν από την έλλειψη πόρων, υπονόμευσαν την εικόνα του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ. 21 Πολύ διαφορετική ήταν η εξέλιξη του ΚΚΚ. Έχοντας φτάσει δύο φορές κοντά στην πλήρη συντριβή, το 1927 στη Σαγκάη και το με τις κακουχίες της Μακράς Πορείας, το ΚΚΚ άδραξε την ευκαιρία του πολέμου για να ανασηκωθεί για τρίτη φορά. Στην αρχή του πολέμου ήλεγχε μια φτωχή περιοχή στη βορειοδυτική Κίνα με έδρα τη Γιανάν και συνολικό πληθυσμό 1, 4 εκατομμύρια. Με το ενιαίο μέτωπο κατά της Ιαπωνίας σταμάτησε πλέον να απειλείται από τις στρατιωτικές δυνάμεις του Γκουόμιντανγκ και μπόρεσε να διευρύνει θεαματικά τις περιοχές υπό τον έλεγχό του στα πλαίσια του αντι-ιαπωνικού αγώνα. Στην αρχή του πολέμου η ηγεσία του ΚΚΚ ήταν διχασμένη. Από τη μια πλευρά ήταν ο Ουάνγκ Μινγκ, ο επιφανέστερος από τους «28 μπολσεβίκους», που υποστήριζε την πλήρη υποταγή των δύο κομμουνιστικών στρατιών στη στρατιωτική διοίκηση του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ καθώς και την επικέντρωση των 20 Eastman, Nationalist China during the Sino-Japanese War , σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Eastman, Nationalist China during the Sino-Japanese War , σελ Fairbank, China: A New History, σελ Roberts, Modern China, σελ. 197.

7 στρατιωτικών και πολιτικών ενεργειών του ΚΚΚ στις πόλεις. Η θέση αυτή απηχούσε τις προτεραιότητες του Στάλιν και την επικέντρωση των ευρωπαίων κομουνιστών στο εργατικό προλεταριάτο. Ο Μάο απεναντίας δέχθηκε μεν οι δύο στρατιές του ΚΚΚ να υπαχθούν τυπικά στον κινεζικό στρατό, επέμεινε όμως να διατηρήσουν τη διοικητική και επιχειρησιακή αυτονομία τους. Επιπλέον ήθελε οι πολιτικές και στρατιωτικές ενέργειες του ΚΚΚ να επικεντρωθούν στην επαρχία και στους χωρικούς, ερμηνεύοντας τον μαρξισμό με τρόπο που τον καθιστούσε πιο σχετικό με την κατεξοχήν αγροτική οικονομία της Κίνας. Για να προωθήσει ο Ουάνγκ τη γραμμή του, μετά την πτώση της Ναντζίνγκ πήγε στη Βουχάν σκοπεύοντας να οργανώσει από κοινού με τους εθνικιστές την κομουνιστική αντίσταση στους Ιάπωνες. Η πτώση όμως της Βουχάν τον Οκτώβριο του 1938 χωρίς σθεναρή αντίσταση αποδυνάμωσε αποφασιστικά τη θέση του στο ΚΚΚ, δρομολογώντας την επικράτηση - και σε λίγα χρόνια την απόλυτη κυριαρχία - του Μάο στο κόμμα. 22 Εντωμεταξύ ο Μάο και ο Λιού Σαοτσί διαμόρφωσαν την πολιτική και στρατηγική των «περιοχών-βάσεων», μέσω της οποίας το ΚΚΚ διεύρυνε τις περιοχές υπό τον έλεγχό του. Ως πρώτη «περιοχή-βάση» θεωρήθηκε η αρχική έκταση γύρω από τη Γιανάν, που είχε μια φτωχή αλλά σταθερή αγροτική οικονομία. Το ΚΚΚ δεν προσέφυγε σε αύξηση του φορολογικού βάρους, καθώς κατόρθωσε τουλάχιστον στα πρώτα χρόνια του πολέμου να συγκεντρώνει επαρκείς πόρους από απαλλοτριώσεις γης μεγάλων γαιοκτημόνων, συνεισφορές και την σχετικά σημαντική επιδότηση που του έδινε το καθεστώς Γκουόμιντανγκ. Οι αξιωματούχοι του κομουνιστικού καθεστώτος αποζημιώνονταν κυρίως σε τροφή και έπαιρναν ελάχιστες χρηματικές απολαβές, κρατώντας το κόστος της διοίκησης χαμηλό. Από την αρχική τους βάση στη βόρεια Σααντσί (περιοχή Γιανάν) οι μονάδες της 8 ης στρατιάς, της μεγαλύτερης και αποτελεσματικότερης από της δύο στρατιές του ΚΚΚ, διέσχισαν τον Κίτρινο Ποταμό τον Ιούλιο του όπως ο Λι Ζιτσένγκ τρεις αιώνες νωρίτερα - και εισέβαλαν στη γειτονική επαρχία Σαντσί, για να δημιουργήσουν εκεί τη δεύτερη «περιοχή-βάση». Το ΚΚΚ συνεργάσθηκε με τον ισχυρό πολέμαρχο της Σαντσί στα πλαίσια του ενιαίου μετώπου και επένδυσε πολύ στη σχέση αυτή λόγω της στρατηγικής τοποθεσίας της επαρχίας. Στις περιοχές που διέσχιζαν οι μονάδες της 8 ης στρατιάς στρατολογούνταν τοπικά στελέχη στο κόμμα σε επίπεδο χωριών και κωμοπόλεων, δημιουργώντας σταδιακά ένα γεωγραφικά εκτεταμένο κομουνιστικό δίκτυο. Επίσης η 8 η στρατιά προσεταιρίσθηκε διάφορες ληστρικές συμμορίες, που δημιουργήθηκαν λόγω της διαδεδομένης πείνας, δίνοντάς τους πατριωτική διέξοδο στα βιοποριστικά προβλήματά τους. Σε περιπτώσεις που συνέχιζαν να ληστεύουν, η 8 η στρατιά τις εξουδετέρωνε για να προστατέψει τους τοπικούς πληθυσμούς. Όπως διαπίστωσε ο Λιού Σαοτσί, ήταν πιο δύσκολος ο προσεταιρισμός ενώσεων και μυστικών συνδέσμων τοπικής αυτοάμυνας, που έβλεπαν με μεγάλη καχυποψία κάθε μη τοπικό παράγοντα ισχύος, είτε ήταν η Ιαπωνία, είτε το καθεστώς Γκουόμιντανγκ είτε το ΚΚΚ. Μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου του 1937 η 8 η στρατιά έθεσε υπό τον έλεγχό της μεγάλα τμήματα της επαρχίας Σαντσί. Στη συνέχεια συγκάλεσε τοπικές συνελεύσεις, στις οποίες οι σύνεδροι του ΚΚΚ περιορίσθηκαν στο ένα τρίτο για να προωθηθεί το ενιαίο μέτωπο ο Μάο άλλωστε ορθά υπολόγισε ότι τα άλλα δύο τρίτα θα ήταν πολιτικά άπειρα και ανοργάνωτα και θα κατέληγαν ούτως ή άλλως να ακολουθούν τη γραμμή του ΚΚΚ. Για να ολοκληρωθεί η σύσταση μιας νέας 22 Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ

8 «περιοχής-βάσης», έπρεπε να δημιουργηθούν υποδεέστερες τοπικές στρατιωτικές και παραστρατιωτικές δυνάμεις, που θα δραστηριοποιούνταν μόνο τοπικά. Μέσω αυτών διέθεταν μελλοντικά οι μονάδες της 8 ης στρατιάς ένα τοπικό δίκτυο στρατιωτικής πληροφόρησης και υποστήριξης, όποτε διεξήγαγαν επιχειρήσεις σε μη γνώριμα πεδία. 23 Κατά τη διάρκεια του 1938 η 8 η στρατιά προχώρησε στη σύσταση τρίτης και τέταρτης «περιοχής-βάσης» στα τμήματα της βόρειας Κίνας που ήλεγχαν οι Ιάπωνες και το βόρειο καθεστώς μαριονέτα. Από τη δεύτερη «περιοχή-βάση» στη Σαντσί οι μονάδες της κινήθηκαν πρώτα προς τα βορειοανατολικά και έπειτα προς τα νοτιοανατολικά. Στις νέες αυτές «περιοχές-βάσεις» ο έλεγχος του ΚΚΚ ήταν πιο περιορισμένος. Οι Ιάπωνες ήλεγχαν κυρίως τις μεγάλες πόλεις και το σιδηροδρομικό δίκτυο, κατά μήκος του οποίου έφτιαξαν φυλάκια για την προστασία του από τον ανταρτοπόλεμο της 8 ης στρατιάς. Το ΚΚΚ ήλεγχε κυρίως χωριά και μικρές κωμοπόλεις σε απόμακρες, ορεινές και δύσβατες περιοχές. Όπως διαπιστώνει ο Lyman van Slyke, «η στρατιωτική γεωγραφία ήταν πιο σημαντική για την επιτυχία μιας συγκεκριμένης βάσης από την κοινωνική και οικονομική δομή της». 24 Σε πολλές περιοχές ο έλεγχος της μιας ή της άλλης πλευράς ήταν έννοια σχετική και εφήμερη. Το ΚΚΚ έκανε διάκριση μεταξύ α) περιοχών κλειστών στον έλεγχό του, όπου μπορούσε να υλοποιεί προχωρημένες μεταρρυθμίσεις σε βάρος των μεγάλων γαιοκτημόνων και των πλούσιων χωρικών έπειτα από προσεκτική προετοιμασία στις τοπικές κοινωνίες, β) περιοχών περιορισμένου ελέγχου όπου ήταν πιο συγκρατημένο για να μην ωθήσει τοπικούς παράγοντες στη συνεργασία με τους Ιάπωνες, και γ) των «περιοχών ανταρτοπόλεμου» όπου ο έλεγχός του ήταν εξαιρετικά περιορισμένος. Στην κεντρική Κίνα του ποταμού Γιάνγκτζε βρισκόταν η δεύτερη στρατιά του ΚΚΚ, η λεγόμενη νέα 4η στρατιά στο οργανόγραμμα του κινεζικού στρατού, η οποία συστάθηκε από κομουνιστικές δυνάμεις που δεν ολοκλήρωσαν την Μεγάλη Πορεία το 1935 και έμειναν σε γεωγραφικά δύσκολες περιοχές της κεντρικής Κίνας. Η στρατιά αυτή δημιούργησε «περιοχή-βάση» βόρεια από τον κεντρικό Γιάνγκτζε, με λιγότερη όμως επιτυχία από την 8 η στρατιά στη βόρεια Κίνα. Εν μέρει αυτό οφειλόταν στο γεγονός ότι στην κατεχόμενη κεντρική Κίνα ασκούσε πιο έντονη επιρροή και το καθεστώς Γκουόμιντανγκ, οπότε το ΚΚΚ δεν είχε τόσο ελεύθερο πεδίο. 25 Η επιτυχία της πολιτικής και στρατηγικής των «περιοχών-βάσεων» φαίνεται από τα στοιχεία στον παρακάτω Πίνακα: Πίνακας: το ΚΚΚ, 1937 και 1940 Έτος Μέλη ΚΚΚ Προσωπικό στρατού ΚΚΚ Ο ανταρτοπόλεμος του ΚΚΚ ενάντια στους Ιάπωνες καθώς και οι συνεχιζόμενες κατά τόπους εχθροπραξίες τους ενάντια στις δυνάμεις του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ και των προσκείμενων πολέμαρχων μετέτρεψαν την ιαπωνική εισβολή στην Κίνα σε περιπέτεια χωρίς ορατό τέλος. «Ήταν ανόητο να παρασυρθούμε στην ενδοχώρα», δήλωνε ιάπωνας συνταγματάρχης. «Βουλιάζαμε 23 Fairbank, China: A New History, σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Fairbank, China: A New History, σελ

9 ολοένα βαθύτερα στον ατελείωτο βούρκο της εξουθένωσης». 26 Σε αυτά προστέθηκαν και συνοριακές ιαπωνικές αψιμαχίες με σοβιετικές μονάδες στη Μογγολία το καλοκαίρι του Η ανακοίνωση στις 23 Αυγούστου 1939 του γερμανο-σοβιετικού συμφώνου Ρίμπεντροπ-Μολότοφ, που πήγαινε κάθετα ενάντια στο ιαπωνο-γερμανικό σύμφωνο ενάντια στην Κομιντέρν του 1936, αύξησε κατακόρυφα την ανησυχία της Ιαπωνίας για τις διεθνείς εξελίξεις. 27 Τον Σεπτέμβριο του 1939 οι Ιάπωνες εξαπέλυσαν μεγάλη επίθεση ενάντια στις δυνάμεις του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ με σκοπό την κατάληψη της Τσάνγκσα, πρωτεύουσας της επαρχίας Χουνάν στην κεντρική νότια Κίνα. Οι κινεζικές εθνικιστικές δυνάμεις κατόρθωσαν να αποκρούσουν την ιαπωνική επίθεση και στη συνέχεια να περάσουν στην αντεπίθεση στα τέλη του 1939 και στις αρχές του Παράλληλα από τον Δεκέμβριο του 1939 ως τον Μάρτιο του 1940 έλαβαν χώρες σημαντικές μάχες μεταξύ των εθνικιστικών και των κομουνιστικών δυνάμεων, όπου ενεπλάκησαν κυρίως τοπικοί πολέμαρχοι ενάντια στο ΚΚΚ, αναδεικνύοντας την ανησυχία πολλών εθνικιστών για τις κομουνιστικές επιτυχίες. Το ΚΚΚ πάντως δεν απέδωσε ευθύνες στον Τσιανγκ Καϊσέκ προτιμώντας να διαφυλάξει το ενιαίο μέτωπο. 28 Βλέποντας η Ιαπωνία, ότι θα ήταν πολύ δύσκολο να πείσει το καθεστώς Γκουόμιντανγκ να συνθηκολογήσει μέσω χερσαίων επιθέσεων, καθώς και ότι οι συχνοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί των πόλεών του δεν είχαν κάμψει το κινεζικό ηθικό, στα μέσα του 1940 αποφάσισε να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στον οικονομικό αποκλεισμό του. Όσον αφορά τρόφιμα και άλλα καταναλωτικά είδη, ήταν δύσκολο για την ιαπωνική διοίκηση να αποκλείσει τη διακίνησή τους μεταξύ των κατεχόμενων εδαφών και των περιοχών του Γκουόμιντανγκ τα κάπως ρευστά σύνορα ήταν πολύ μεγάλα και δεν μπορούσε να εμποδιστεί το λαθρεμπόριο, στο οποίο επιδίδονταν ακόμα και Ιάπωνες. Μπορούσαν όμως να αποκλεισθούν οι προσβάσεις της εθνικιστικής Κίνας σε πολεμοφόδια και άλλες στρατηγικές ύλες από τον υπόλοιπο κόσμο, εφόσον αποκόβονταν οι σιδηροδρομικές επικοινωνίες της με την Ινδοκίνα και ο δρόμος της Βιρμανίας. Ως εκ τούτου τον Ιούλιο του 1940 η κυβέρνηση της Ιαπωνίας πήρε την καταρχήν απόφαση να υλοποιήσει ένα πρόγραμμα επέκτασης του ιαπωνικού ελέγχου σε όλη τη νοτιοανατολική Ασία, ώστε αφενός να κάνει πιο σφικτό τον αποκλεισμό της εθνικιστικής Κίνα και αφετέρου να αποκτήσει η ίδια πρόσβαση στις στρατηγικές ύλες της περιφέρειας όπως το πετρέλαιο της Ινδονησίας. 29 Παράλληλα η Ιαπωνία υλοποιούσε μια στρατηγική ενάντια στον κομουνιστικό ανταρτοπόλεμο, που είχε ομοιότητες με την αντίστοιχη στρατηγική του Τσιανγκ Καϊσέκ το Οι Ιάπωνες κατασκεύαζαν κατά μήκος των σιδηροδρομικών σταθμών και σε άλλα στρατηγικά σημεία συστήματα φυλακίων, ώστε να περιορίσουν την κινητικότητα των κομουνιστικών δυνάμεων. Δεδομένων όμως των μεγάλων εκτάσεων των θεάτρων επιχειρήσεων στη βόρεια και την κεντρική Κίνα η υλοποίηση της στρατηγικής αυτής ήθελε χρόνο. 30 Τον Αύγουστο του 1940 εξαπέλυσε το ΚΚΚ τη μεγαλύτερη επίθεσή του σε όλον τον πόλεμο. Επικεφαλής των κουμουνιστικών δυνάμεων στη λεγόμενη «μάχη 26 Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Thorne, Allies of a Kind, σελ. 51. Rees, Horror in the East, σελ Roberts, Modern China, σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Eastman, Nationalist China during the Sino-Japanese War , σελ Thorne, Allies of a Kind, σελ Fairbank, China: A New History, σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ

10 των 100 συνταγμάτων» ήταν ο Πενγκ Ντεχουάι, που έπληξε κάθε σημαντική σιδηροδρομική γραμμή στις κατεχόμενες περιοχές της βόρειας Κίνας. Όταν οι Ιάπωνες αναγκάστηκαν να βγάλουν τα στρατεύματά τους από τα φυλάκια για να προστατέψουν τους σιδηροδρόμους, γέφυρες και άλλες σημαντικές υποδομές, η 8 η στρατιά του ΚΚΚ άρχισε να επιτίθεται στα φυλάκια. Για μερικές εβδομάδες η 8 η στρατιά σημείωσε μεγάλες επιτυχίες προκαλώντας ισχυρό σοκ στην ιαπωνική στρατιωτική διοίκηση της βόρειας Κίνας. Στη συνέχεια ωστόσο οι Ιάπωνες πέρασαν στην αντεπίθεση. Οι δυνάμεις τους κυνήγησαν τις μονάδες της 8 ης στρατιάς μέχρι τις δύσβατες «περιοχές-βάσεις» της, όπου ακολούθησαν την αδίστακτη τακτική των λεγομένων «τριών όλα», δηλαδή να σκοτωθούν όλοι, να καούν όλα και να λεηλατηθούν όλα. Ολόκληρα χωριά εξαφανίστηκαν με κανέναν ζωντανό σε ορεινές περιοχές της βόρειας Κίνας. Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων η 8 η στρατιά μειώθηκε από σε οπλίτες. Πιο βαρυσήμαντη ήταν η μεγάλη υποχώρησή της όσον αφορά τα εδάφη που ήλεγχε. Το ΚΚΚ υπολόγισε ότι ενώ πριν τη «μάχη των 100 συνταγμάτων» ήλεγχε εδάφη με πληθυσμό 44 εκατομμυρίων, μετά την ιαπωνική αντεπίθεση ήλεγχε μονάχα 25 εκατομμύρια. Η εδαφική υποχώρηση του ΚΚΚ στις πεδινές περιοχές υπολογίστηκε σε 90%. Παράλληλα με την αντεπίθεση στις «περιοχές-βάσεις» του ΚΚΚ, οι Ιάπωνες υλοποίησαν ένα έντονο πρόγραμμα κατασκευής φυλακίων και άλλων έργων για τον περιορισμό της κινητικότητας των μονάδων της 8 ης στρατιάς. Ένα χαράκωμα μήκους 500 χιλιομέτρων για παράδειγμα δημιουργήθηκε κατά μήκος μιας ιδιαίτερα σημαντικής σιδηροδρομικής γραμμής, για να διευκολύνει τις ιαπωνικές δυνάμεις στην υπεράσπισή της από τις επιθέσεις της 8 ης στρατιάς. Ως εκ τούτου η «μάχη των 100 συνταγμάτων» κατέληξε μάλλον να είναι στρατηγική αποτυχία για το ΚΚΚ, έστω και αν αύξησε τη νομιμοποίηση του στα μάτια της κινεζικής κοινωνίας ως δύναμη αντίστασης στον ξένο κατακτητή. 31 Ενόσω εξελισσόταν η «μάχη των 100 συνταγμάτων», τον Σεπτέμβριο του 1940 η ιαπωνική κυβέρνηση πήρε αποφάσεις, που σύντομα διεύρυναν θεαματικά τον πόλεμο στην Ανατολική Ασία. Πρώτον, η Ιαπωνία σύναψε με τη Γερμανία και την Ιταλία το Τριμερές Σύμφωνο, με το οποίο οι δύο ευρωπαϊκές δυνάμεις της αναγνώριζαν τη σύσταση μιας νέας τάξης στην ευρύτερη Ανατολική Ασία υπό την ιαπωνική ηγεμονία. Δεύτερον, τον ίδιο μήνα η Ιαπωνία κατέλαβε την επαρχία Τονκίν στη βόρεια Ινδοκίνα, κίνηση στην οποία η αδύναμη γαλλική κυβέρνηση του Βισύ δεν μπορούσε να αντισταθεί. Τρίτον, οι ιαπωνικοί σχεδιασμοί προσέβλεπαν τώρα στην ενδεχόμενη κατάκτηση της υπόλοιπης Ινδοκίνας, της Μαλαισίας, του Σιάμ, της Βιρμανίας, της Σιγκαπούρης, των ολλανδικών Ανατολικών Ινδιών (Ινδονησία), της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας. Η ιαπωνική ηγεσία δεν είχε ακόμα κατανοήσει, ότι ένα τέτοιο σχέδιο επεκτατισμού θα την έφερνε σε σύγκρουση όχι μόνο με τη Μεγάλη Βρετανία, που τότε πάλευε για την επιβίωσή της στη μάχη της Αγγλίας, αλλά και με τις άφθαρτες ΗΠΑ, τον μεγαλύτερο βιομηχανικό κολοσσό της εποχής. 32 Η συμμαχία της Ιαπωνίας με τη Γερμανία και την Ιταλία άλλαξε τη στάση των δυτικών δυνάμεων. Η Μεγάλη Βρετανία, που για να κατευνάσει την Ιαπωνία είχε κλείσει τον δρόμο της Βιρμανίας τον Ιούλιο του 1940 (η Βιρμανία ήταν αποικία της), τον ξανάνοιξε τώρα για να στηρίξει την εθνικιστική Κίνα. Βέβαια συνέχισε να είναι προσεκτική, ώστε να μην προκαλέσει ιαπωνική επίθεση ενάντια στις εκτεταμένες αποικίες της στην νοτιοανατολική Ασία, σε μια συγκυρία που οι ενέργειές της ήταν στραμμένες στον αγώνα κατά των ευρωπαϊκών δυνάμεων του τριμερούς άξονα. 31 Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Fairbank, China: A New History, σελ Thorne, Allies of a Kind, σελ

11 Επιδίωξή του βρετανού πρωθυπουργού Winston Churchill ήταν να εξασφαλίσει δέσμευση από τις ΗΠΑ, ότι θα εισέρχονταν στον πόλεμο σε περίπτωση ιαπωνικής επίθεσης ενάντια στις βρετανικές ή ολλανδικές αποικίες στην Ανατολική Ασία. Ο αμερικανός πρόεδρος Franklin Roosevelt όμως έκανε αυτήν τη δέσμευση μονάχα στις 1 Δεκεμβρίου 1941, λίγες ημέρες πριν το Περλ Χάρμπορ. Μέχρι τότε η Βρετανία έπρεπε να είναι προσεκτική, ώστε να μην προκαλέσει ιαπωνική επίθεση και βρεθεί μόνη χωρίς τις ΗΠΑ. Στα τέλη του 1940 οι ΗΠΑ αντέδρασαν στο Τριμερές Σύμφωνο αυξάνοντας τη βοήθειά τους προς την εθνικιστική Κίνα. Ενώ τον Απρίλιο του 1940 είχαν δώσει βοήθεια $20 εκατομμυρίων, κατά τον Νοέμβριο του 1940 έδωσαν άλλα $100 εκατομμύρια. Και οι ίδιες ωστόσο δεν ήθελαν να προκαλέσουν πόλεμο με την Ιαπωνία. 33 Για να εκμαιεύσει μεγαλύτερη βοήθεια από τις δυτικές δυνάμεις, ο Τσιανγκ Καϊσέκ επέσειε την απειλή, μήπως αναγκασθεί να συνθηκολογήσει με τους Ιάπωνες. Οι δυτικές ανησυχίες σχετικά με ένα τέτοιο ενδεχόμενο αυξήθηκαν, όταν ξέσπασαν συγκρούσεις στην κεντρική Κίνα μεταξύ των εθνικιστικών και των κομουνιστικών κινεζικών δυνάμεων τον Ιανουάριο του Το λεγόμενο «επεισόδιο της νέας 4 ης στρατιάς» πήγαζε από την ανησυχία του Τσιανγκ για την άνοδο της κομουνιστικής επιρροής στην κεντρική Κίνα, που τον οδήγησε να διατάξει τη μετατόπιση της νέας 4 ης στρατιάς βορειότερα. Όταν ένα μέρος της καθυστέρησε, δέχθηκε επίθεση από εθνικιστικές δυνάμεις με αποτέλεσμα να έχει απώλειες της τάξης των οπλιτών. Το δεύτερο αυτό κρούσμα κινεζικού εμφύλιου πολέμου δεν κράτησε πολύ, πάγωσε ωστόσο τις σχέσεις μεταξύ του Γκουόμιντανγκ και του ΚΚΚ. 34 Για να στηρίξει τον Τσιανγκ Καϊσέκ περισσότερο, την άνοιξη του 1941 ο Roosevelt ενέταξε την Κίνα στο νέο πρόγραμμα στρατιωτικής βοήθειας Lend Lease. Αν και η Κίνα πήρε μόλις το 1.7% του συνολικού προγράμματος το 1941 τα υπόλοιπα πήγαν στη Μεγάλη Βρετανία και τη Σοβιετική Ένωση οι ποσότητες ήταν σημαντικές για το καθεστώς Γκουόμιντανγκ. Ωστόσο αμερικανοί αξιωματούχοι που πήγαν στην εθνικιστική Κίνα στα πλαίσια του προγράμματος βοήθειας απογοητεύθηκαν από την εκτεταμένη διαφθορά του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ. Υπολογίσθηκε για παράδειγμα ότι για να παραληφθούν 5 τόνοι πολεμοφοδίων στο κινεζικό τέρμα του δρόμου της Βιρμανίας, έπρεπε να ξεκινήσουν 14 τόνοι στην άλλη άκρη του. Πάντως ο Roosevelt προώθησε τον Απρίλιο του 1941 τη μυστική σύσταση του εθελοντικού αεροπορικού σώματος των «ιπτάμενων τίγρεων» υπό τον αμερικανό συνταγματάρχη Clair Chennault με αρχική βάση τη Βιρμανία, για να παρέχει αεροπορική υποστήριξη στις εθνικιστικές δυνάμεις. Ζήτησε επίσης από τον σινολόγο καθηγητή Owen Lattimore να πάει μόνιμα στην Τσονγκτσίνγκ ως σύμβουλος του Τσιανγκ. 35 Στις 22 Ιουνίου 1941 ο Χίτλερ εισέβαλε στη Σοβιετική Ένωση αλλάζοντας τη δυναμική του πολέμου όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και στην Ασία. Στους κόλπους της ιαπωνικής ηγεσίας ξέσπασε έντονη διαμάχη. Από τη μια μεριά ήταν όσοι υποστήριζαν τη υλοποίηση της σχεδιαζόμενης επέκτασης προς τη νοτιοανατολική Ασία, έχοντας εξασφαλίσει ότι η Σοβιετική Ένωση δεν απειλούσε πια τα νώτα της Ιαπωνίας στη Μαντζουρία. Από την άλλη μεριά ήταν όσοι υποστήριζαν μια εισβολή 33 Thorne, Allies of a Kind, σελ Dallek, Franklin D. Roosevelt and American Foreign Policy, σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Thorne, Allies of a Kind, σελ Thorne, Allies of a Kind, σελ Dallek, Franklin D. Roosevelt and American Foreign Policy, σελ

12 στη Σοβιετική Ένωση στις επαρχίες της στην Άπω Ανατολή, για να αξιοποιήσει η Ιαπωνία τη συγκυριακή αδυναμία της. Μέσα από μια κάπως χαοτική διαδικασία λήψης αποφάσεων επικράτησε τελικά η πρώτη πλευρά. Ως εκ τούτου η Ιαπωνία τον Ιούλιο του 1941 κατέλαβε περιοχές στη νότια Ινδοκίνα κατάλληλες ως βάσεις για περεταίρω επεκτατισμό στη νοτιοανατολική Ασία. Η αντίδραση των ΗΠΑ ήταν να επιβάλουν στην Ιαπωνία πλήρες εμπάργκο πετρελαίου και άλλων στρατηγικών υλών. Δεδομένου ότι η ιαπωνική πολεμική μηχανή εξαρτιόταν από εισαγωγές αμερικανικού πετρελαίου, η Ιαπωνία βρέθηκε μπροστά στο δίλημμα είτε να υποκύψει στην αμερικανική βούληση και να εγκαταλείψει τις κατακτήσεις της είτε να επιδιώξει να καταλάβει τις πετρελαιοπηγές της Ινδονησίας. Δεδομένου ότι ήδη είχε αναπτύξει μια επεκτατική δυναμική προς τη νοτιοανατολική Ασία, η ιαπωνική ηγεσία αποφάσισε να κινηθεί προς την Ινδονησία. Ωστόσο δεν είχε νόημα να καταλάβει μόνο την Ινδονησία και να αφήσει ανέπαφες τις αμερικανικές δυνάμεις στις Φιλιππίνες (πρώην αμερικανική αποικία) και τις βρετανικές θέσεις στη Σιγκαπούρη, τη Μαλαισία και τη Βιρμανία, που θα απειλούσαν τις γραμμές επικοινωνίας μεταξύ Ιαπωνίας και Ινδονησίας. Ως εκ τούτου τον Ιούλιο του 1941 η Ιαπωνία άρχισε να σχεδιάζει μεγάλη επίθεση ενάντια στις ΗΠΑ και τη Βρετανική Αυτοκρατορία, ελπίζοντας ο αμερικανικός γίγαντας να δεχθεί κάποια στιγμή έπειτα από επίπονες πολεμικές επιχειρήσεις έναν συμβιβασμό, που θα έθετε την Ανατολική Ασία υπό την ιαπωνική ηγεμονία. 36 Στις 7 Δεκεμβρίου 1941 οι Ιάπωνες επιτέθηκαν στον αμερικανικό ναύσταθμο στο Περλ Χάρμπορ της Χαβάη ξεκινώντας ένα μεγάλο πρόγραμμα επεκτατισμού στη νοτιοανατολική Ασία και στον Ειρηνικό. Στην Τσονγκτσίνγκ επικράτησε ευφορία. Σύμφωνα με μια κινεζική πηγή, «ο Τσιανγκ ήταν τόσο χαρούμενος, που τραγουδούσε μια παλιά άρια όπερας και έπαιζε το Ave Maria όλη ημέρα». 37 Παρόμοιο κλίμα επικράτησε και σε άλλες πρωτεύουσες. «Κανένας Αμερικανός δεν θα με θεωρήσει λανθασμένο, αν δηλώσω ότι το να έχουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες στη δική μας μεριά ήταν για εμένα η μέγιστη χαρά», γράφει ο Churchill στα απομνημονεύματά του για το Περλ Χάρμπορ. «Ώστε είχαμε νικήσει τελικά!». 38 Αν και κατανοητή, η ευφορία ήταν μάλλον πρόωρη. Μακροπρόθεσμα βέβαια η είσοδος των ΗΠΑ στον πόλεμο άλλαξε αποφασιστικά τους συσχετισμούς ισχύος μεταξύ των δύο πλευρών. Βραχυπρόθεσμα ωστόσο οι εξελίξεις στα τέλη του 1941 και στο πρώτο ήμισυ του 1942 ανέδειξαν την επεκτατική δυναμική της Ιαπωνίας. Στα μέσα Δεκεμβρίου 1941 οι Ιάπωνες κατέκτησαν το Χονγκ Κονγκ έπειτα από εχθροπραξίες μιας εβδομάδας. Τον ίδιο μήνα εισέβαλαν στις Φιλιππίνες και ολοκλήρωσαν την κατάκτησή τους στους επόμενους 6 μήνες. Παράλληλα οι Ιάπωνες αποβίβασαν δυνάμεις στη Μαλαισία και στην Βιρμανία. Η Σιγκαπούρη και η Μαλαισία έπεσαν τον Φεβρουάριο του Στη Βιρμανία οι εχθροπραξίες κράτησαν περισσότερο, καθώς ο Τσιανγκ Καϊσέκ έστειλε 9 κινεζικές μεραρχίες ενάντια στους Ιάπωνες σε μια προσπάθεια να κρατήσει ανοικτό τον δρόμο της Βιρμανίας, την μόνη χερσαία γραμμή επικοινωνίας του προς τις θάλασσες. Τον Μάιο ωστόσο ολοκληρώθηκε η ιαπωνική κατάκτηση της Βιρμανίας. Ήδη οι Ιάπωνες είχαν επίσης κατακτήσει τις σημαντικότερες πετρελαιοπηγές της Ινδονησίας. Αιώνες ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας είχαν τερματισθεί σε λίγους μήνες από μια ασιατική 36 Thorne, Allies of a Kind, σελ Dallek, Franklin D. Roosevelt and American Foreign Policy, σελ Roberts, Modern China, σελ Churchill, The Second World War, Volume III, The Grand Alliance, σελ. 539.

13 χώρα, που είχε ως σύνθημα «η Ασία στους Ασιάτες» (στην πράξη βέβαια αυτό σήμαινε «η Ασία στους Ιάπωνες»). 39 Με την πτώση της Βιρμανίας η μόνη γραμμή επικοινωνίας της εθνικιστικής Κίνας με τις δυτικές δυνάμεις ήταν η δύσκολη αεροπορική γραμμή προς την Ινδία, που περνούσε πάνω από τα Ιμαλάια. Το μόνο ισχυρό χαρτί στα χέρια του Τσιανγκ Καϊσέκ πλέον ήταν, ότι οι ΗΠΑ υποστήριζαν το καθεστώς του. Μετά το Περλ Χάρμπορ οι ΗΠΑ πέρασαν πακέτο βοήθειας προς την Κίνα ύψους $630 εκατομμυρίων και άλλα $500 εκατομμύρια σε δάνειο. Ο Roosevelt διόρισε τον στρατηγό Joseph Stilwell αμερικανό διοικητή του θεάτρου Κίνας-Βιρμανίας-Ινδίας με αποστολή να διαχειριστεί την αμερικανική βοήθεια και να επιφέρει την αναδιοργάνωση του κινεζικού εθνικού στρατού. 40 Οι ΗΠΑ υποστήριζαν την εθνικιστική Κίνα για διάφορους λόγους. Πρώτον, από τη σκοπιά της στρατηγικής θεωρούσαν ότι οι 300 μεραρχίες της εθνικιστικής Κίνας μπορούσαν να παίξουν ρόλο ενάντια στον ιαπωνικό στρατό ανάλογο με τον ρόλο του Ερυθρού Στρατού στην Ευρώπη, όπου σήκωνε το κύριο βάρος των χερσαίων επιχειρήσεων ενάντια στον γερμανικό στρατό. Δεύτερον, από τη σκοπιά της διεθνούς νομιμοποίησης φοβόνταν, ότι τυχόν συμβιβαστική ειρήνη της εθνικιστικής Κίνας με την Ιαπωνία θα καθιστούσε πιο πειστική την προσπάθεια της Ιαπωνίας να παρουσιάσει τις εχθροπραξίες στον Ειρηνικό και την Ανατολική Ασία ως φυλετικό πόλεμο μεταξύ λευκών και Ασιατών. Τρίτον, πολιτικά ο Roosevelt ήθελε να αναδείξει την Κίνα ως μεγάλη δύναμη, για να λειτουργεί στην Ασία μεταπολεμικά ως αντίβαρο τόσο στη Μεγάλη Βρετανία όσο και στη Σοβιετική Ένωση. Ως εκ τούτου, παρά την αντίθεση των Churchill και Στάλιν ο Roosevelt τη συμπεριέλαβε στους «τέσσερις αστυνόμους» (ΗΠΑ, Βρετανία, Σοβιετική Ένωση και Κίνα), που θα καθόριζαν τη μεταπολεμική τάξη. Τέταρτον, στις ΗΠΑ έβλεπαν την Κίνα ως «αδελφή δημοκρατία», παρότι το καθεστώς Γκουόμιντανγκ ήταν εμφανώς αυταρχικό. 41 Το πρόβλημα ήταν, ότι η εθνικιστική Κίνα ήταν αδύναμη και ανίκανη. Από τις 300 μεραρχίες της, μονάχα 40 ελέγχονταν άμεσα από την κεντρική κυβέρνηση. Οι υπόλοιπες ελέγχονταν από κατά τόπους πολέμαρχους και ήταν ακόμα λιγότερο μάχιμες από τις κεντρικά ελεγχόμενες. Το καθεστώς Γκουόμιντανγκ χαρακτηριζόταν από ενδημική διαφθορά και ροπή προς τον υψηλό πληθωρισμό. Αυτά ήταν γνωστά σε αμερικανούς αξιωματούχους τοποθετημένους στην Τσονγκτσίνγκ, όπως ο στρατηγός Stilwell και ο πρέσβης Gauss. Στην Ουάσινγκτον όμως επικρατούσε επίμονα μια υπερεκτιμημένη εικόνα της εθνικιστικής Κίνας. Ο υπουργός άμυνας Henry Stimson για παράδειγμα δήλωνε το 1942 σε αμερικανό στρατηγό, ότι «έχω κουραστεί με το είδος των δηλώσεων που έρχονται σε εμένα από την Κοινή Επιτροπή Πληροφοριών υποτιμώντας τους Κινέζους και προειδοποιώντας να μην πιστεύουμε στις στρατιωτικές ικανότητές τους». 42 Στην προκειμένη περίπτωση η εν λόγω επιτροπή είχε δίκαιο. Ο Τσιανγκ Καϊσέκ απέφευγε όσο μπορούσε να δίνει αιματηρές μάχες ενάντια στους Ιάπωνες, για να διαφυλάξει τις δυνάμεις του για τη διαφαινόμενη μεταπολεμική αναμέτρησή του με το ΚΚΚ. Επιπλέον, δεν ήθελε να φανερωθεί στις ΗΠΑ πόσο χαμηλής μαχητικής αξίας ήταν ο στρατός του. Όταν οι ΗΠΑ τον πίεζαν να ξεκινήσει σημαντικές επιχειρήσεις, τις ανέβαλε με το πρόσχημα ότι οι ΗΠΑ δεν του είχαν στείλει επαρκή πολεμοφόδια για να προετοιμαστεί κατάλληλα. Οι σχέσεις του με τον Stilwell ήταν 39 Murray & Millett, A War to Be Won, σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Thorne, Allies of a Kind, σελ Thorne, Allies of a Kind, σελ. 174.

14 κατά καιρούς πολύ τεταμένες, καθώς ο αμερικανός στρατηγός ήθελε να αναδιοργανώσει τον κεντρικό στρατό του Τσιανγκ και αυτός αρνιόταν, φοβούμενος μην δημιουργηθεί νέος πόλος ισχύος εντός του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ που με την υποστήριξη των ΗΠΑ θα μπορούσε να απειλήσει την εξουσία του. Επιπλέον ο Τσιανγκ ήθελε να ελέγχει ο ίδιος τη διαχείριση της αμερικανικής βοήθειας αντί για τον Stilwell. 43 Στα τέλη του 1942 ξέσπασε διαμάχη στην Τσονγκτσίνγκ μεταξύ του Stilwell και του Chennault περί της στρατιωτικής στρατηγικής στην Κίνα. Ο Stilwell υποστήριζε την εγγενώς χρονοβόρα αναδιοργάνωση του κινεζικού στρατού για τη μελλοντική διεξαγωγή επιθετικών χερσαίων επιχειρήσεων με σκοπό το άνοιγμα του δρόμου της Βιρμανίας. Ο Chennault, που είχε με το μέρος του τον Τσιανγκ Καϊσέκ, υποστήριζε τη διεξαγωγή αμερικανικών αεροπορικών επιχειρήσεων με βάση την εθνικιστική Κίνα και με σκοπό πρώτα την αποδυνάμωση της ιαπωνικής αεροπορίας στην Κίνα ευνοώντας τις χερσαίες κινεζικές δυνάμεις και στη συνέχεια τον αεροπορικό βομβαρδισμό της ίδιας της Ιαπωνίας. Τον Μάιο του 1943 ο Roosevelt επέλεξε να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στη δεύτερη στρατηγική επιλογή, πρώτον επειδή μπορούσε να υλοποιηθεί γρήγορα και δεύτερον γιατί ο ίδιος δεν ήθελε να διαθέσει αμερικανικές δυνάμεις για να συνδράμει στο άνοιγμα του δρόμου της Βιρμανίας δεδομένων των υψηλότερων προτεραιοτήτων του στα άλλα θέατρα του πολέμου (πρώτα η Ευρώπη, μετά ο Ειρηνικός). Ως εκ τούτου πολλοί πόροι της εθνικιστικής Κίνας διοχετεύθηκαν στην κατασκευή σειράς αεροδρομίων στο εσωτερικό της νοτιοανατολικής Κίνας, ώστε να μπορέσει να πραγματοποιηθεί η στρατηγική του Chennault. 44 Στη βορειοδυτική Κίνα κατά την περίοδο το καθεστώς του ΚΚΚ κατόρθωσε να επιβιώσει, παρά έναν δύσκολο συνδυασμό αντίξοων συνθηκών που αντιμετώπιζε. Πρώτον, ήταν εντελώς απομονωμένο, καθώς οι σχέσεις του με το καθεστώς Γκουόμιντανγκ πάγωσαν από την εποχή του «επεισοδίου της νέας 4 ης στρατιάς» στις αρχές του 1941 και η Σοβιετική Ένωση αδυνατούσε να το υποστηρίξει μετά την γερμανική εισβολή. 45 Δεύτερον, συνέχισε να αντιμετωπίζει ιαπωνικές αντεπιθέσεις, που δεν απειλούσαν μεν την περιοχή πυρήνα του στη Γιανάν, οδήγησαν όμως σε υποχωρήσεις στις «περιοχές-βάσεις» πίσω από τις ιαπωνικές πρώτες γραμμές. Εκεί οι κομουνιστές συχνά επιβίωναν μονάχα μέσα σε πολύπλοκα υπόγεια συστήματα τούνελ και σπηλιών. Σε περιπτώσεις που ενσωματώνονταν στις τοπικές κοινωνίες για να αποφύγουν την αιχμαλωσία, διακινδύνευαν να τους καταδώσουν αντικομουνιστές πληροφοριοδότες στους Ιάπωνες και στους συμμάχους τους. 46 Τρίτον, πέρασε από βαθειά οικονομική κρίση, που οφειλόταν στον συνδυασμό α) του τερματισμού της σημαντικής επιδότησης που του έδινε παλαιότερα το καθεστώς Γκουόμιντανγκ, β) του εμπορικού αποκλεισμού του από το καθεστώς Γκουόμιντανγκ και τους Ιάπωνες και γ) μιας σειράς ετών με κακές σοδειές. Ως εκ τούτου η Γιανάν αναγκάστηκε να αυξήσει το φορολογικό βάρος σε χρήματα και σε είδος για όλους πλην των πλέον απόρων. Κατέληξε επίσης ακόμα περισσότερο και από την Τσονγκτσίνγκ να προσφύγει σε πληθωριστικές πρακτικές, όπως φαίνεται από τον παρακάτω Πίνακα: 43 Dallek, Franklin D. Roosevelt and American Foreign Policy, σελ Dallek, Franklin D. Roosevelt and American Foreign Policy, σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ

15 Πίνακας: Δείκτες τιμών στα καθεστώτα Γκουόμιντανγκ και ΚΚΚ 47 Έτος Γκουόμιντανγκ ΚΚΚ Τον Φεβρουάριο του 1942 ο Μάο Ζεντόνγκ εξαπέλυσε τη λεγόμενη «επανορθωτική εκστρατεία», που αφορούσε την ιδεολογική καθαρότητα του κόμματος και είχε ως στόχο κυρίως δύο ομάδες. Η μία ήταν οι εναπομείναντες οπαδοί πρόσφατων εσωκομματικών αντιπάλων του Μάο, όπως ο Ουανγκ Μινγκ, ο επιφανέστερος από τους «28 μπολσεβίκους». Η άλλη ήταν προοδευτικοί διανοούμενοι και φοιτητές, που είχαν καταφθάσει στη βορειοδυτική Κίνα από άλλες περιοχές και είχαν εγγραφεί στο κόμμα πρόσφατα. Στη Σαγκάη και άλλες πόλεις πριν τον πόλεμο τέτοια στοιχεία επιδίδονταν με την υποστήριξη του ΚΚΚ σε κριτική του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ. Όταν με το ίδιο κριτικό και ανεξάρτητο πνεύμα άρχισαν να ασκούν κριτική και στο καθεστώς της Γιανάν, ο Μάο θεώρησε ότι χρειάζονταν μια «επανόρθωση». Σε ομιλίες του στα πλαίσια της «επανορθωτικής εκστρατείας» ο Μάο διευκρίνισε, ότι τρία προβλήματα έπρεπε να επανορθωθούν. Το πρώτο ήταν η υποκειμενικότητα, η τάση δηλαδή είτε για μια υπερβολικά δογματική προσέγγιση, που δεν είχε σχέση με τα πρακτικά προβλήματα του λαού (αυτό αφορούσε μεταξύ άλλων τους «28 μπολσεβίκους»), είτε στον αντίποδα μια υπερβολικά εμπειρική προσέγγιση, που δεν είχε σχέση με τον μαρξισμό-λενινισμό όπως τον ερμήνευε ο Μάο για τις κινεζικές περιστάσεις (αυτό αφορούσε εν μέρει πιο αμόρφωτα κομματικά στελέχη). Το δεύτερο ήταν η ροπή προς φράξιες, που για τον Μάο μπορούσε να σημαίνει οποιονδήποτε διαφωνούσε μαζί του. Το τρίτο ήταν ο κομματικός φορμαλισμός, η τάση δηλαδή να χρησιμοποιούν διάφορα κομματικά στελέχη περίπλοκη ορολογία αντί να λύνουν τα πραγματικά προβλήματα του λαού. 48 Ο John K. Fairbank έχει περιγράψει τη διαδικασία, στην οποία υποβλήθηκαν πολλές χιλιάδες μέλη του ΚΚΚ κατά την περίοδο , ως εξής: Το άτομο, οι σκέψεις του οποίου ήταν να διορθωθούν, έπρεπε πρώτα να διερευνηθεί και να πεισθεί να περιγράψει τον εαυτό του και τις εμπειρίες της ζωής του μέχρις ότου η ομάδα του να μπορεί να του ασκήσει κριτική. Στην κριτική μέσα στις ομάδες μελέτης το άτομο απομονωνόταν αμέσως και υφίστατο τις επικρίσεις ή προειδοποιήσεις όλων των άλλων. Αυτό κλόνιζε την αυτοπεποίθησή του. Ως επόμενο βήμα, σε δημόσιες αγωνιστικές συναντήσεις το άτομο δεχόταν δημόσια καταγγελίες και ταπεινώσεις μπροστά από μεγάλα αποδοκιμαστικά πλήθη, που εκπροσωπούσαν την κοινότητα. Σε αυτό το σημείο λειτουργούσε ένας άλλος παράγοντας, δηλαδή η εξάρτηση ενός Κινέζου από την ομαδικά εκτίμηση και την επιδοκιμασία της εξουσίας. Καθώς 47 Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Fairbank, China: A New History, σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ

16 αυξανόταν η πίεση και το άτομο δεν έβρισκε διαφυγή από την μείωση του παλιού εαυτού του, οδηγούνταν στο να γράψει ομολογίες αναλύοντας την κακή συμπεριφορά του και την επιθυμία του να αλλάξει. Η πίεση αυξανόταν ακόμα περισσότερο, αν μετά φυλακιζόταν είτε στην απομόνωση, είτε σε κελί με άλλους φορώντας χάρτινες χειροπέδες, που αν τις σπούσε θα είχε πολύ δυσάρεστες συνέπειες. Η συνεπαγόμενη εκμηδένιση της προσωπικότητάς του τον προετοίμαζε για το τελικό στάδιο της αναγέννησης και της συμφιλίωσης. Όταν γινόταν τελικά δεκτή η ομολογία του και το κόμμα τον καλωσόριζε πίσω στις τάξεις του, μπορούσε να αισθανθεί μια τρομερή ευφορία και διάθεση αποδοχής της καθοδήγησης του κόμματος. 49 Μέσα από αυτήν τη διαδικασία, που συμπεριέλαβε και πολλές εκτελέσεις ατόμων που ίσως δεν επιδέχονταν «επανόρθωσης», ο Μάο μετέτρεψε το ΚΚΚ σε πειθήνιο όργανό του. Από αυτήν την περίοδο το ΚΚΚ έγινε πραγματικά μαοϊκό κόμμα και η ηγετική θέση του Μάο δεν αμφισβητήθηκε ποτέ. Η «επανορθωτική εκστρατεία» ήταν πρωτότυπη ως σύστημα ολοκληρωτικού ελέγχου, καθώς σε αντίθεση με τον μεγάλο τρόμο του Στάλιν το δεν βασιζόταν σε υπηρεσίες ασφάλειας, αλλά έστρεφε την ίδια την κοινωνία ενάντια στα θύματα του καθεστώτος. Κατά το οι μαοϊκές αυτές μέθοδοι αφορούσαν κυρίως την περιοχή πυρήνα του καθεστώτος του ΚΚΚ γύρω από τη Γιανάν στις πιο έξω «περιοχές-βάσεις» εφαρμόσθηκαν σε περιορισμένο μονάχα βαθμό εκεί όπου τον περιφερειακό έλεγχο ασκούσε ο Λιού Σαοτσί. Στις επόμενες δεκαετίες όμως επρόκειτο να εφαρμοσθούν σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα με ολέθριες συνέπειες. 50 Στα πλαίσια της «επανορθωτικής εκστρατείας» πολλοί διανοούμενοι «στάλθηκαν στα χωριά» εξυπηρετώντας τρεις σκοπούς. Πρώτον, ιδεολογικά έρχονταν σε επαφή με τα πραγματικά προβλήματα των χωρικών. Δεύτερον, οργανωτικά αποτελούσαν εργαλείο διείσδυσης του κόμματος στις τοπικές κοινωνίες. Τρίτον, οικονομικά συνέβαλαν σε μια μάλλον μικρή αύξηση της αγροτικής παραγωγής. 51 Από το 1942 ως τις αρχές του 1944 τόσο το ΚΚΚ όσο και το καθεστώς Γκουόμιντανγκ επιδίωκαν να ελαχιστοποιήσουν τις απώλειές τους στον αγώνα τους κατά της Ιαπωνίας, καθώς έβλεπαν ότι οι Ιάπωνες θα ηττούνταν από τους Αμερικανούς ούτως ή άλλως στο δεύτερο ήμισυ του 1942 είχε ανακοπεί η ιαπωνική προέλαση στον Ειρηνικό και το 1943 είχε αρχίσει η μεγάλη αμερικανική αντεπίθεση. Επομένως και τα δύο κινεζικά καθεστώτα επιδίωκαν να συντηρήσουν τις δυνάμεις τους για τη διαφαινόμενη μεταπολεμική αναμέτρηση μεταξύ τους. Η συμβολή τους στον πόλεμο ήταν παθητική, ότι δηλαδή απλά και μόνο επειδή δεν συνθηκολογούσαν με την Ιαπωνία, την ανάγκαζαν να διατηρεί τα δύο πέμπτα του στρατού της στην Κίνα. Σημαντικά αποτελέσματα ωστόσο είχε η αμερικανική αεροπορική εκστρατεία του Chennault, που είχε ως βάσεις κινεζικά αεροδρόμια στην εσωτερική νοτιοανατολική Κίνα. Από τον Νοέμβριο του 1943 μπόρεσε να πλήξει ιαπωνικές βάσεις στην Κίνα, καθώς και την ιαπωνική ναυτιλία στα κινεζικά ύδατα που μετέφερε πρώτες ύλες από τη νοτιοανατολική Ασία στην Ιαπωνία. Επιπλέον η αμερικανική κυβέρνηση συνέχισε να ελπίζει σε ενεργότερη μελλοντική συμμετοχή της εθνικιστικής Κίνας στις πολεμικές επιχειρήσεις. Ως εκ τούτου τον Δεκέμβριο του 1943 συμμετείχε ο Τσιανγκ Καϊσέκ στη διάσκεψη του Κάιρο μαζί με τον Roosevelt 49 Fairbank, China: A New History, σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Spence, In Search of Modern China, σελ. 472.

17 και τον Churchill με επιμονή του πρώτου και παρά τη δυσφορία του δεύτερου για την αδικαιολόγητη αυτή αναβάθμιση του διεθνούς κύρους της Κίνας. Στο Κάιρο αποφασίσθηκε η επιστροφή του Μαντσουκουό και της Ταϊβάν στην Κίνα. Αξίζει να αναφερθεί εδώ, ότι το 1943 καταργήθηκαν και τα δυτικά δικαιώματα ετεροδικίας στην Κίνα, που για έναν αιώνα αποτελούσαν σύμβολο εθνικής ταπείνωσης για τους Κινέζους. 52 Η διεθνής εικόνα του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ κατάρρευσε κατά τη διάρκεια της ιαπωνικής στρατιωτικής επιχείρησης Ίτσιγκο, που σημαίνει «νούμερο ένα», η οποία ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1944 και κράτησε μέχρι τον Νοέμβριο. Ο πρώτος σκοπός της επιχείρησης ήταν να καταληφθούν από τις ιαπωνικές δυνάμεις οι βάσεις των αεροπορικών επιχειρήσεων του Chennault. Ο δεύτερος σκοπός ήταν να εξασφαλίσουν οι Ιάπωνες έναν συνεχή εδαφικό διάδρομο από την Ινδοκίνα ως την Κορέα, διασχίζοντας τα εδάφη της εθνικιστικής Κίνας και κόβοντάς τη στα δύο, ώστε να μεταφέρουν από ξηράς πρώτες ύλες από τη νοτιοανατολική Ασία ως κοντά στην Ιαπωνία, δεδομένου ότι η ναυτιλία τους υφίστατο μεγάλες απώλειες από τις συμμαχικές επιθέσεις. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη επιχείρηση του ιαπωνικού στρατού στην Κίνα μετά τις αρχικές επιχειρήσεις του Στην επιχείρηση Ίτσιγκο οι Ιάπωνες έπληξαν κατά προτεραιότητα τις καλύτερες μεραρχίες της εθνικιστικής Κίνας, επιφέροντας την αποφασιστική αποδυνάμωσή της. Κατά κανόνα οι εθνικιστικές κινεζικές δυνάμεις στάθηκαν ανίκανες να αντισταθούν σθεναρά στις ιαπωνικές επιθέσεις τον Ιούνιο για παράδειγμα έπεσε με σχετική ευκολία η Τσάνγκσα, όπου το 1939 και ξανά το 1941 οι Κινέζοι είχαν αποκρούσει ιαπωνικές επιθέσεις. Μονάχα στην πόλη και την αεροπορική βάση της Χενγκγιάνγκ υπήρξε σθεναρή κινεζική αντίσταση, που κράτησε έξι εβδομάδες αλλά τελικά κάμφθηκε τον Αύγουστο. Τον Νοέμβριο οι Ιάπωνες έφτασαν ως την Ινδοκίνα ολοκληρώνοντας τον διάδρομό τους. Στη συνέχεια κάποιες δυνάμεις τους κινήθηκαν δυτικά προς την Τσονγκτσίνγκ προκαλώντας πανικό. Η προέλαση αυτή ωστόσο σταμάτησε στα μέσα της διαδρομής, καθώς οι Ιάπωνες δεν είχαν λόγο να σπαταλούν δυνάμεις πλέον στην Κίνα έχοντας εξασφαλίσει τους σκοπούς της επιχείρησής τους. Συνολικά οι κινεζικές στρατιωτικές απώλειες έφτασαν τις Επιπλέον οι Ιάπωνες κατέλαβαν αποθήκες με εξοπλισμούς για 40 μεραρχίες, υλικό που με μεγάλη δυσκολία είχαν μεταφέρει οι Αμερικανοί πετώντας από την Ινδία στην Κίνα πάνω από τα Ιμαλάια. 53 Η μεγάλη κινεζική υποχώρηση έναντι της επίθεσης Ίτσιγκο και η απροθυμία του Τσιανγκ Καϊσέκ να ρίξει τις εφεδρείες του στον αγώνα ενάντια στους Ιάπωνες προκάλεσε κρίση στις σινο-αμερικανικές σχέσεις. Ιδιαίτερη εντύπωση έκανε στην Ουάσινγκτον η ικανότητα των σχετικά λίγων κινεζικών μονάδων που είχαν αναδιοργανωθεί και εκπαιδευτεί από τον Stilwell και που πολεμούσαν επιτυχώς ενάντια στους Ιάπωνες στο μέτωπο της Βιρμανίας, σε αντιδιαστολή με τον υπόλοιπο κινεζικό στρατό που υποχωρούσε συνεχώς. Τον Ιούλιο του 1944 ο Roosevelt πίεσε τον Τσιανγκ να δεχθεί τον Stilwell ως αρχιστράτηγο όλων των κινεζικών δυνάμεων, πρόταση που ο Τσιανγκ δέχθηκε καταρχήν ζητώντας χρόνο για την προετοιμασία της. Επίσης ο Roosevelt ζήτησε από τον Τσιανγκ να επαναφέρει το ενιαίο μέτωπο του Γκουόμιντανγκ με το ΚΚΚ και τον ίδιο μήνα έστειλε αμερικανική στρατιωτική αποστολή στη Γιανάν. Στις αρχές Σεπτεμβρίου ο Roosevelt έστειλε ως εκπρόσωπό του στην Κίνα τον στρατηγό ε.α. Patrick Hurley, ρεπουμπλικανό πρώην υπουργό πολέμου των ΗΠΑ, για να μεσολαβήσει μεταξύ Γκουόμιντανγκ και ΚΚΚ. Καθώς ο 52 Spence, In Search of Modern China, σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Spence, In Search of Modern China, σελ

18 Τσιανγκ χρονοτριβούσε μη θέλοντας να υλοποιήσει ούτε τη μία ούτε την άλλη από τις προτάσεις του Roosevelt, ο αμερικανός πρόεδρος του έστειλε αυστηρό μήνυμα στα μέσα Σεπτεμβρίου από το Κεμπέκ, όπου βρισκόταν σε διάσκεψη με τον Churchill. «Η αμερικανική αυταπάτη για την Κίνα έχει αρχίσει να διαλύεται», διαπίστωνε ο βρετανός πρωθυπουργός. 54 Τελικά παρά την τρομερή εξάρτησή του από την αμερικανική βοήθεια ο Τσιανγκ κατόρθωσε να επιβιώσει πολιτικά χωρίς να υποκύψει στις αμερικανικές πιέσεις. Το αυστηρό μήνυμα του Roosevelt του το μετέφερε αυτοπροσώπως ο Stilwell, για να δει τις αντιδράσεις του («το καμάκι χτύπησε το ανθρωπάκι κατευθείαν στην κοιλιά και τη διαπέρασε», έγραψε στο ημερολόγιό του). Ο Τσιανγκ όμως αντέδρασε ζητώντας από τον Roosevelt να αντικαταστήσει τον Stilwell, θεωρώντας ότι του είχε συμπεριφερθεί ως ανώτερος σε κατώτερο. Για να εξευμενίσει τον Roosevelt, ο Τσιανγκ ήταν διατεθειμένος να δεχθεί τον νέο αμερικανό στρατηγό στην Κίνα ως αρχιστράτηγο των κινεζικών δυνάμεων. Ο Roosevelt όμως δεν ενδιαφερόταν πλέον για κάτι τέτοιο, θεωρώντας ότι η εθνικιστική Κίνα δεν επρόκειτο να προσφέρει ουσιαστική στρατιωτική βοήθεια στον πόλεμο ενάντια στην Ιαπωνία. Από τον Οκτώβριο του 1944 προσανατολίσθηκε στο να πείσει τον Στάλιν να μπει στον πόλεμο ενάντια στην Ιαπωνία μετά το τέλος του πολέμου στην Ευρώπη. Η απόφαση αυτή πήγαινε ενάντια στους μεταπολεμικούς οραματισμούς του για μια ισχυρή Κίνα στην Ανατολική Ασία. Θεωρούσε όμως ότι χρειαζόταν έναν σύμμαχο, που να αναλάβει μεγάλο βάρος στις χερσαίες επιχειρήσεις ενάντια στους Ιάπωνες. Εφόσον η εθνικιστική Κίνα αποδείχθηκε ανίκανη, προσέφυγε στη Σοβιετική Ένωση. Υποστήριξε πάντως με αμερικανικές δυνάμεις τη βρετανική επιχείρηση επανάκτησης της Βιρμανίας στα τέλη του 1944 και στις αρχές του 1945, επειδή ήθελε να ανοίξει ξανά ο δρόμος της Βιρμανίας για να ενισχυθεί η εθνικιστική Κίνα ως παράγοντας στο τέλος του πολέμου και στη μεταπολεμική εποχή. 55 Τον Νοέμβριο του 1944 επισκέφθηκε ο Patrick Hurley τη Γιανάν με σημαντική συνοδεία αμερικανών διπλωματών (που δέχθηκαν ανελέητες επιθέσεις στις αρχές της δεκαετίας του 1950 επί μακαρθισμού). Οι προσπάθειες των Αμερικανών να συμπράξουν στρατιωτικά με το ΚΚΚ ενάντια στους Ιάπωνες δεν υλοποιήθηκαν λόγω της αρνητικής στάσης του καθεστώτος Γκουόμιντανγκ. Ο Hurley διαπραγματεύθηκε με τους κομουνιστές ηγέτες μια συμφωνία πέντε σημείων για την εθνική συμφιλίωση των δύο κινεζικών καθεστώτων. Το ΚΚΚ σε αυτήν τη φάση παρουσίαζε ένα μετριοπαθές πρόσωπο προς τα έξω, επιδιώκοντας να εκμαιεύσει οφέλη από τους Αμερικανούς. Προς απογοήτευση της ηγεσίας του το καθεστώς Γκουόμιντανγκ απέρριψε τη συμφωνία εθνικής συμφιλίωσης, επιμένοντας ότι θα έπρεπε πρώτα το ΚΚΚ να υποταχθεί πολιτικά και στρατιωτικά στην επίσημη κυβέρνηση της Κίνας, θέση που τελικά υιοθέτησε και ο Hurley. Το ΚΚΚ απεναντίας επέμενε να θεωρείται ισότιμο με το καθεστώς Γκουόμιντανγκ, πράγμα που τελικά δεν θέλησαν να αναγνωρίσουν οι ΗΠΑ. 56 Η θέση του ΚΚΚ πάντως αντιστοιχούσε στις κινεζικές πραγματικότητες. Η επίθεση Ίτσιγκο είχε αποδυναμώσει αποφασιστικά την εθνικιστική Κίνα τόσο σε υλικούς συντελεστές ισχύος όσο και από τη σκοπιά της νομιμοποίησής της στην 54 Dallek, Franklin D. Roosevelt and American Foreign Policy, σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Dallek, Franklin D. Roosevelt and American Foreign Policy, σελ Murray & Millett, A War to Be Won, σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Dallek, Franklin D. Roosevelt and American Foreign Policy, σελ

19 κινεζική κοινωνία. Επιπλέον η συγκέντρωση των ιαπωνικών δυνάμεων στη νοτιοανατολική Κίνα έδωσε την ευκαιρία στο ΚΚΚ να διευρύνει τις περιοχές υπό τον έλεγχό του στη βόρεια Κίνα. Ο Μάο Ζεντόνγκ συνέχισε να αποφεύγει αιματηρές μεγάλες μάχες και να περιορίζεται στον ανταρτοπόλεμο, κάνοντας επιθέσεις κυρίως ενάντια στις υποδεέστερες δυνάμεις των κινεζικών καθεστώτων μαριονέτων. Ως εκ τούτου διεύρυνε τις περιοχές που ήλεγχε χωρίς σοβαρό κόστος. Ο στρατός του ΚΚΚ αυξήθηκε από τον Ιούνιο του 1944 σε τον Απρίλιο του 1945, ενώ τα μέλη του ΚΚΚ αυξήθηκαν αντίστοιχα από σε Την άνοιξη του 1945 το ΚΚΚ ήλεγχε περιοχές με πληθυσμό 95 εκατομμυρίων. Ενώ το καθεστώς Γκουόμιντανγκ ήταν σε υποχώρηση και παρακμή, το καθεστώς ΚΚΚ βρισκόταν σε άνοδο. 57 Η παρακμή της εθνικιστικής Κίνας φάνηκε και στη διάσκεψη της Γιάλτας τον Φεβρουάριο του Για να πείσει ο Roosevelt τον Στάλιν να μπει στον πόλεμο ενάντια στην Ιαπωνία τρεις μήνες μετά τη συνθηκολόγηση της Γερμανίας, δεσμεύθηκε να μισθωθεί στη Σοβιετική Ένωση η ναυτική βάση του Πορτ Άρθουρ στη Μαντζουρία, που ήλεγχε τις θαλάσσιες προσβάσεις προς το Πεκίνο, καθώς και να διεθνοποιηθεί το γειτονικό λιμάνι Νταλιάν προς όφελος της Σοβιετικής Ένωσης. Επιπλέον η Σοβιετική Ένωση θα αποκτούσε τον έλεγχο της σιδηροδρομικής γραμμής που διέσχιζε τη Μαντζουρία (μέρος της παλιάς διασιβηριακής σιδηροδρομικής γραμμής). Ουσιαστικά δηλαδή θα επανακτούσε όσα είχε χάσει η Ρωσία προς όφελος της Ιαπωνίας από την εποχή του ρωσο-ιαπωνικού πόλεμου του Οι παραχωρήσεις αυτές έγιναν ερήμην του Τσιανγκ Καϊσέκ και σήμαιναν ότι στη Μαντζουρία η ήττα της Ιαπωνίας δεν θα σήμαινε την πλήρη εθνική απελευθέρωση της Κίνας, αλλά την επαναφορά στα προνόμια που είχε αποσπάσει ο τσαρικός ιμπεριαλισμός σε βάρος της Κίνας. 58 Τον Απρίλιο του 1945 έλαβαν χώρα συνέδρια των δύο κινεζικών κομμάτων αναδεικνύοντας πάλι την παρακμή του ενός και την άνοδο του άλλου. Στο 6 ο συνέδριο του Γκουόμιντανγκ ακούστηκαν πολλά παράπονα για τη διαφθορά και την ανικανότητα του καθεστώτος του, ενώ συγκρούονταν οι διάφορες κλίκες του. Στο 7 ο συνέδριο του ΚΚΚ (το 6 ο συνέδριο ήταν στη Μόσχα το 1928), που κράτησε ως τον Ιούνιο, αποθεώθηκε ο Μάο και η σκέψη του ως θεμέλιο για κάθε κομματική ανάλυση και δράση. Το ΚΚΚ ενωμένο έθετε τις βάσεις για την περαιτέρω ανάπτυξή του. 59 Στα μέσα του 1945 ο Τσιανγκ Καϊσέκ και οι αμερικανοί αξιωματούχοι στην Τσονγκτσίνγκ προετοίμαζαν επιθέσεις στην κατεύθυνση πρώτα της Καντόν και στη συνέχεια της Σαγκάης, σκοπεύοντας να τις υλοποιήσουν στα τέλη του έτους και κατά το Δεν γνώριζαν βέβαια ούτε για την ατομική βόμβα ούτε για τη συμφωνία να εισέλθει η Σοβιετική Ένωση στον πόλεμο ενάντια στην Ιαπωνία. Στις 6 Αυγούστου έπεσε η πρώτη ατομική βόμβα στη Χιροσίμα. Στις 8 Αυγούστου ξεκίνησε η μαζική σοβιετική εισβολή στη Μαντζουρία. Στις 9 Αυγούστου έπεσε η δεύτερη ατομική βόμβα στο Ναγκασάκι. Στις 14 Αυγούστου συνθηκολόγησε η Ιαπωνία. Έτσι απότομα τελείωσε ο πόλεμος, που αιματοκύλισε την Κίνα για μια οκταετία και στοίχισε τη ζωή τουλάχιστον 15 εκατομμυρίων κατοίκων της. 57 Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Dallek, Franklin D. Roosevelt and American Foreign Policy, σελ Slyke, The Chinese Communist Movement, , σελ Spence, In Search of Modern China, σελ Spence, In Search of Modern China, σελ. 483.

20

12. Ο Κινεζικός Εμφύλιος Πόλεμος

12. Ο Κινεζικός Εμφύλιος Πόλεμος 12. Ο Κινεζικός Εμφύλιος Πόλεμος Τον Αύγουστο του 1945 το καθεστώς Γκουόμιντανγκ είχε στρατό περίπου 2,5 εκατομμυρίων, ενώ το ΚΚΚ είχε λιγότερο από ένα εκατομμύριο. Επιπλέον, οι εθνικιστικές μεραρχίες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 2 ο. Το ιστορικό πλαίσιο

Μαθημα 2 ο. Το ιστορικό πλαίσιο Μαθημα 2 ο Το ιστορικό πλαίσιο Πως, μέσα από ποιες δομές, διαδικασίες και συσχετισμούς, τα κράτη και οι άλλοι δρώντες στο παγκόσμιο σύστημα διαχειρίζονται μεγάλα προβλήματα, και επιχειρούν να διασφαλίσουν

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ;

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ; Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2015 της κρίση ; Του Γεωργίου Κ. Φίλη Ph.D.* Τη στιγμή αυτή οι τύχες του πολέμου τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία φαίνεται να έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13 Σελίδα 1 από 13 Εισαγωγικό σημείωμα Στο πλαίσιο των αρχών που διέπουν την ομαδο-συνεργατική προσέγγιση της διδασκαλίας, την εφαρμογή της οποίας ενθαρρύνει και ενισχύει από καιρό η Σχολή Μωραΐτη, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας Ναζισµός Ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος είχε ως αποτέλεσµα την εµφάνιση µιας πολιτικής ιδεολογίας που εφαρµόστηκε στην Γερµανία, αλλά και σε κάποιες άλλες χώρες και ονοµάστηκε Ναζισµός ή Γερµανικός εθνικοσοσιαλισµός

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

13. Οι Απαρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας

13. Οι Απαρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας 13. Οι Απαρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας Όταν το ΚΚΚ κυριάρχησε στην Κίνα το 1949, ήταν ένα κόμμα κατεξοχήν της επαρχίας, που τώρα έπρεπε να κυβερνήσει και τα αστικά και βιομηχανικά κέντρα της χώρας.

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε. ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 4 η εργασία ακαδημαϊκού έτους 2012-13 Θέμα: «Συγκρίνετε τις οικονομικές πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί γίνεται ένας πόλεμος ;

Γιατί γίνεται ένας πόλεμος ; Γιατί γίνεται ένας πόλεμος ; Τα παρασκήνια της αμερικανικής επίθεσης στο Ιράκ το 1991 Μέρος ύλης από το μάθημα Κατασκευή μοντέλων και διαχείριση Φυσικών Πόρων 1, στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου. Τα έξοδα για

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε τόσο άσχημη κατάσταση, όσο τον καιρό αυτόν. Ο λόγος;

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

22 Δεκεμβρίου 2014 1

22 Δεκεμβρίου 2014 1 22 Δεκεμβρίου 2014 1 Επιχειρηματικές αποστολές - Επενδύσεις Αποστολές στο εξωτερικό: 66 αποστολές & επαφές με περισσότερες από 1930 επιχειρήσεις 2012: 21 αποστολές, επαφές με περισσότερες από 980 επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ Χαιρετισμός Του κ. Α/ΓΕΣ, ως Εκπροσώπου του κ. Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Ευάγγελου Βενιζέλου στo Συνέδριο Χειρισμού Κρίσεων«ΑΘΗΝΑ 2011» Θεσσαλονίκη, 03 Ιουν 11 - 1 - Κύριοι πρέσβεις

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου Αθήνα, 2 Ιουλίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 2 Ιουλίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τέταρτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις προβλέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Περιγραφή Η Ελλάδα και η Νορβηγία είναι δύο ευρωπαϊκές χώρες. Η πρώτη είναι μέλος

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info http://, Τηλ:2105226884, 6944165341, FAX: 2105226884, 2310904794 Η πραγματική εικόνα του πολέμου στο Λίβανο με απλά λόγια. Θεόδωρος Λιόλιος Διευθυντής του Ε.Κ.Ε.Ο. Σαλαμίνος 10, Θεσσαλονίκη 54625, email:

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr Ιστορία ζώσα 2 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944 www.axion.edu.gr Όποιος την ιστορία του τόπου του αγνοεί ορφανός νιώθει και ευάλωτος είναι. Επιμέλεια και οργάνωση του projectστ. Λίτσας Μαθηματικός Πρ. Εκπ/κου

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

8. Η Επανάσταση του 1911

8. Η Επανάσταση του 1911 8. Η Επανάσταση του 1911 Για χιλιετίες η Κίνα λειτουργούσε ως μια πολιτισμική αυτοκρατορία αφιερωμένη στις αρχές και τις αξίες του κομφουκιανισμού. Η ήττα της Κίνας στον πόλεμο των Μπόξερ και η νίκη της

Διαβάστε περισσότερα

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτική της Τμηματοποίησης Αν σκοπεύεις να διαπραγματευτείς ένα π.χ. συμβόλαιο τριών ετών, διαπραγματεύσου σκληρά για ένα συμβόλαιο ενός έτους μόνο. Όταν η διαπραγμάτευση

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Αριστείδης Ν. Χατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Τμήμα Μ.Ι.Θ.Ε. 17/3/2014 ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗΣ 20

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΧΩΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ - ΤΟΠΟΣΗΜΑ Η αφετηρία και ο τερματισμός: Στρατόπεδο Χαϊδαρίου (μπλοκ 15) - Σκοπευτήριο Καισαριανής. Μνημεία της Εθνικής μας Αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Με την πρώτη ημέρα από την άναδρη επίθεση της Τουρκίας να έχει περάσει, οι δυο χώρες έχουν εμπλακέι τόσο στην στεριά, όσο στην θάλασσα και στον αέρα. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ Dr. NABIL DMAIDI MINISTER OF TRANSPORTATION, PALESTINE TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business and investment

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΚΡΑΤΩΝ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ (ASEAN)

ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΚΡΑΤΩΝ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ (ASEAN) Γενική Διεύθυνση Εξωτερικών Πολιτικών της Ένωσης ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΚΡΑΤΩΝ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ (ASEAN) NT\790218EL.doc

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Αυξάνονται και πληθύνονται οι χριστιανοί στην Κίνα. Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ο Χάο Τσαν έχει συνηθίσει να προσεύχεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ» Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του ΟΠΣΑ Αξιότιμοι προσκεκλημένοι Κυρίες και κύριοι, Με χαρά δέχθηκα την πρόσκληση του

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σεπτέμβριος 15 Ιανουάριος 15 ΣΥΡΙΖΑ 35,46 36,34 ΝΔ 28,10 27,81 ΧΑ 6,99 6,28 ΠΑΣΟΚ 6,28 4,68 ΚΚΕ 5,55 5,45 ΠΟΤΑΜΙ 4,09 6,05 ΑΝΕΛ 3,69 4,75 ΕΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Weekly Financial Report. Δευτέρα 24-06-2013

Weekly Financial Report. Δευτέρα 24-06-2013 Weekly Financial Report Δευτέρα 24-06-2013 Το ESM σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις των χωρών, θα αναλάβει την ανακεφαλαιοποίηση κάθε συστημικής τράπεζας με τους και τους μετόχους να καλούνται να συμβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45%

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45% Εµπορικό Ισοζύγιο Για το, ο όγκος εµπορίου της Ιταλίας ανήλθε σε 743 δισ. ευρώ, εκ των οποίων οι ιταλικές εξαγωγές ήταν 365 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές 377 δισ. ευρώ. Το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

9. Η δυστοκία της κινεζικής δημοκρατίας

9. Η δυστοκία της κινεζικής δημοκρατίας 9. Η δυστοκία της κινεζικής δημοκρατίας Η Κίνα μετά την Επανάσταση του 1911 αντιμετώπιζε σειρά θεμελιωδών προκλήσεων, που αλληλοσυνδέονταν μεταξύ τους. Πρώτον, έπρεπε να δημιουργήσει νέο πολίτευμα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΜΑΙ Ο ΤΑΣΟΣ ΒΑΜΒΑΚΙΔΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ ΑΕ

ΕΙΜΑΙ Ο ΤΑΣΟΣ ΒΑΜΒΑΚΙΔΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ ΑΕ 1 ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΑ ΛΙΜΑΝΙΑ. ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΜΕΝΑ ΕΙΜΑΙ Ο ΤΑΣΟΣ ΒΑΜΒΑΚΙΔΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ MUSTAFA OSMAN ISMAIL ALAMIN MINISTER OF INVESTMENT, REPUBLIC OF SUDAN TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Κυρίως μέρος

Πρόλογος. Κυρίως μέρος ΘΕΜΑ : Έχετε μελετήσει ως τώρα τα πρώτα τέσσερα κεφάλαια του Εγχειριδίου Μελέτης και του Συνοδευτικού Βιβλίου του Henig. Στη δεύτερη γραπτή Εργασία απαντήστε στα εξής ερωτήματα: Εκτιμώντας τις ιδιαιτερότητες

Διαβάστε περισσότερα

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Ευκλείδης Τσακαλώτος Ειδική Έκδοση Οικονοµία και Κρίση ΑΥΓΗ 28/2/10 Αν, όπως λένε, µια εικόνα ισοδυναµεί µε χίλιες ιστορίες, σκεφτείτε πόσες ιστορίες εµπεριέχονται σε τρία

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

.Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων

.Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων .Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων 1 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ 26/4/2007 Μέρος Α (α) Οι µαθητές του Ναυστάθµου παρουσιάζουν διάφορες εικόνες από τα Χανιά, αξιοθέατα, το κλίµα των Χανίων, παραδοσιακές

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 9.10.2015 COM(2015) 500 final ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την έναρξη διαβουλεύσεων με το Μπουρούντι, σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας εταιρικής

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας.

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. Φωνή δυνατή. Φωνή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5 Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας....5 Page 1Τ Το κυνήγι της φώκιας Λεξιλόγιο Καταλαβαίνεις τις λέξεις; 1. Ολοκληρώνομαι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 Η Εικόνα της Κρίσης όπως την αντιλαμβανόμαστε (λανθασμένα) Όταν σκεπτόμαστε ή μιλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό»

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, Τα γεγονότα που εκτυλίσσονται τούτες τις ημέρες μπροστά στα μάτια μας, με τη θάλασσα της Μεσογείου να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. Δόγμα Τρούμαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Γιατροί Χωρίς Σύνορα. 40 χρόνια. ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση

Γιατροί Χωρίς Σύνορα. 40 χρόνια. ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση Γιατροί Χωρίς Σύνορα 40 χρόνια ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση Η ταυτότητά μας Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα είμαστε μια διεθνής, ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική οργάνωση Προσφέρουμε ανθρωπιστική βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

6. Κατάρρευση και παλινόρθωση της κομφουκιανικής Κίνας

6. Κατάρρευση και παλινόρθωση της κομφουκιανικής Κίνας 6. Κατάρρευση και παλινόρθωση της κομφουκιανικής Κίνας Στα μέσα του 19 ου αιώνα η Κίνα γνώρισε εσωτερική κατάρρευση όμοια σε κλίμακα με την κρίση του 17 ου αιώνα. Όπως τότε έτσι και κατά τις δεκαετίες

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ HORST REICHENBACH HEAD EUROPEAN COMMISSION'S TASK FORCE FOR GREECE 16 th Roundtable with the Government of Greece Transforming uncertainty into stability, wisdom and growth

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Μάος Δημήτρης Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: Peter Paret

Μάος Δημήτρης Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: Peter Paret Μάος Δημήτρης Παρουσίαση του δοκιμίου Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Ο ναυτικός ιστορικός, Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: από τον Μακιαβέλλι στην Πυρηνική Εποχή, Peter Paret Στο πρώτο

Διαβάστε περισσότερα