Η ανάγνωση / κατανόηση των μύθων στο νηπιαγωγείο μέσω παιγνιώδους διδακτικής παρέμβασης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ανάγνωση / κατανόηση των μύθων στο νηπιαγωγείο μέσω παιγνιώδους διδακτικής παρέμβασης"

Transcript

1 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο Η ανάγνωση / κατανόηση των μύθων στο νηπιαγωγείο μέσω παιγνιώδους διδακτικής παρέμβασης Ειρήνη Σιβροπούλου και Αγγελική Τσαπακίδου Reading and understanding myths through play in pre-school education: The present paper aims at evaluating the contribution of play to the procedure of reading and understanding myths in Greek pre-school education. Specifically, it describes the results of a pilot study that took place in kindergartens of Thessaloniki over a period of three months in Fifty pre-school children were involved in the study, forming two groups: a control-group and a group under experimentation. The research was carried out in two stages separated by a teaching intervention based on a game. In the first stage the two groups were given a pre-test, then the intervention took place and during the second stage both groups were given a meta-test. Statistical analysis of the test results yielded valuable conclusions concerning the extent to which, the aforementioned teaching intervention, contributed to the pre-schoolers reading and understanding of myths. 1. Εισαγωγή Η γλωσσική αγωγή στο ελληνικό νηπιαγωγείο καλλιεργείται σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών (ΦΕΚ 93/τ.β ), μέσω της ανάγνωσης/κατανόησης ενός κειμένου. Πέντε τύποι κειμένων προτείνονται: Τα απαριθμητικά, τα ενημερωτικά, τα λογοτεχνικά, τα κείμενα παρουσίασης, και τα κείμενα με οδηγίες χρήσης. Ο μύθος είναι κείμενο της παιδικής/λαϊκής λογοτεχνίας. Είναι λογοτεχνικό είδος του οποίου δημιουργός θεωρείται ο Αίσωπος, μια ταπεινή, γραφική αλλά ξεχωριστή φιγούρα των Eλληνιστικών χρόνων. Βαθύς παρατηρητής της φύσης και ανατόμος της κοινωνικής ζωής, έγινε διάσημος ως λογοποιός, επινοητής και αφηγητής ιστοριών σε πεζό λόγο. Πρώτος που ασχολήθηκε με τους Αισώπειους μύθους ήταν ο Σωκράτης (Τροβάς, 1987) και αργότερα ο Αριστοφάνης, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης (5ο και 4ο π.χ. αιών.). Οι μύθοι του Αισώπου διατηρήθηκαν με την προφορική παράδοση για παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 501 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

2 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου αρκετούς αιώνες, έως ότου ο μαθητής του Θεόφραστου, Δημήτριος Φαληρεύς (300 π.χ.) έκανε την πρώτη συλλογή Αισώπειων μύθων (Jacobs, 1970 Tροβάς, 1987). Στη συνέχεια ακολούθησαν κι άλλες μεταφράσεις από Έλληνες, Ρωμαίους και αργότερα από Γάλλους (Λαφονταίν), Γερμανούς, Βρετανούς και Ρώσους (Κρυλώφ) συγγραφείς. Κατά συνέπεια υπάρχουν πολλές παραλλαγές των μύθων του Αισώπου δημοσιευμένες που είναι αδύνατο να καθοριστεί ποιοι είναι οι αυθεντικοί. Σύμφωνα μάλιστα με τον Perry (1959) πιθανόν άλλοι συγγραφείς και όχι ο Αίσωπος να επισύναψαν τα ηθικά διδάγματα στο τέλος των μύθων του. Με τον όρο μύθος (λογοτεχνία) εννοούμε τη μικρή αλληγορική διήγηση από τον κόσμο των ζώων ή των ανθρώπων που θέλει να διδάξει κάτι (Κανατσούλη, 1997:59). Πρόκειται για ένα δημιούργημα της λαϊκής σοφίας ή μια πρωτόγονη επιστήμη σύμφωνα με τον Ruthen ή μέρος του ίδιου ψυχισμού, ένα ονειροπόλημα του λαού σύμφωνα με τον Harrison (Σακελλαρίου, 1987:31) ή όχημα ενός αξιακού συστήματος που συγκροτείται από εφαρμοσμένες αρχές δικαιωμάτων και υποχρεώσεων (Αυδίκος, 1998:99 67) ή λόγος ψευδής εικονίζων αλήθειαν, σύμφωνα με το ρήτορα Αφθόνιο (4ος μ.χ. αιών.) (Μερακλής, 1993:208). Ωστόσο, ο μύθος πριν απ όλα είναι μια αφήγηση που εμπερικλείει και χρησιμοποιεί το στοιχείο του επιμυθίου. Χωρίς επιμύθιο, ο μύθος δεν είναι παρά μια αφήγηση ή ένα παραμύθι και δίχως την αφήγηση το επιμύθιο τείνει προς την παροιμία, η οποία μερικές φορές δεν είναι παρά ένας πολύ συμπυκνωμένος μύθος (Σαρίκας, 1993). Η συντομία των μύθων καθώς ο ανιμισμός και ο ανθρωπομορφισμός που τους χαρακτηρίζουν τους καθιστά κατάλληλους για παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ωστόσο το πρόβλημα εστιάζεται στην κατανόηση του αλληγορικού τους νοήματος. Είναι δηλαδή εύκολη η κατανόηση των μύθων από παιδιά προσχολικής ηλικίας; Με τον όρο κατανόηση εννοούμε την ικανότητα του παιδιού να συλλαμβάνει το νόημα μιας μορφής επικοινωνίας που του δίνεται γραπτά ή προφορικά. Στην περίπτωση αυτή το παιδί είναι σε θέση να επαναδιατυπώσει το περιεχόμενό της να δει τις σχέσεις μεταξύ των μερών της και να αχθεί σε συμπεράσματα, προεκτάσεις και γενικεύσεις (Τριλλιανός, 2003:143). Πρόκειται για μια διαδικασία οικοδόμησης μιας νοητικής αναπαράστασης, η οποία αντλεί τα στοιχεία της από το κείμενο (Σφυρόερα, 1998:108) ή είναι μια αλληλεπίδραση ανάμεσα στην ενεργό σκέψη του αναγνώστη και σ αυτό που λέει το κείμενο (Curto κ.ά., 1998:115). Τις ερευνητικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία τριάντα περίπου χρόνια και αναφέρονται στο πώς τα παιδιά μαθαίνουν να κατανοούν τις ιστορίες, μπορούμε να τις κατατάξουμε σε δυο κατηγορίες. Σ αυτές που υποστηρίζουν τη μεγαλόφωνη ανάγνωση ως μέσο κατανόησης της ιστορίας, καθώς και σ εκείνες που θεωρούν ότι όλα τα παιδιά διευκολύνονται στην κατανόηση της ιστορίας μέσα από την αναδόμησή της (Brown, 1975), για παράδειγμα μέσα από το δραματικό παιχνίδι. Πιο αναλυτικά στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι μελέτες εκείνες οι οποίες υποστηρίζουν ότι η μεγαλόφωνη ανάγνωση ιστοριών κατά τη διάρκεια των προσχολικών χρόνων δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να κατανοούν τις ιστορίες, να αναγνωρίζουν παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 502M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

3 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο τα βασικά στοιχεία της λογοτεχνίας και το πώς αυτή λειτουργεί (Hickman, 1981 Cochram-Smith, 1984 Kiefer, 1988 Purcell-Gates, 1988). Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν οι μελέτες εκείνες που υποστηρίζουν το δραματικό παιχνίδι, ως μέσο κατανόησης της δομής της ιστορίας (Sachs et al., 1984). Δηλαδή ο βαθμός συμμετοχής στο δραματικό παιχνίδι, η λεκτική αναδόμηση της ιστορίας και η αλληλεπίδραση με συνομιλήκους μέσα στα πλαίσια της ιστορίας οδηγεί στη βελτίωση της κατανόησής της (Miccinati & Phelps, 1980 Pellegrini & Galda, 1982). Η ανάγνωση/κατανόηση των μύθων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Πίσω από την αφήγηση κρύβεται ένα αλληγορικό νόημα. Η κατανόηση επίσης δεν γίνεται αυθόρμητα, χρειάζεται τα παιδιά να διδαχτούν κατάλληλες στρατηγικές ανάγνωσης. Διατυπώθηκαν επιπλέον αμφισβητήσεις τόσο για τον αόριστο χαρακτήρα της κατανόησης όσο και για τη σχέση της με τη γλώσσα. Αν δηλαδή παίζουν ρόλο μόνο γενικές αρχές που διέπουν την κατανόηση της γλώσσας ανεξάρτητα από το χρησιμοποιούμενο μέσο (Gaonac h & Golder, 2003:80). Από την άλλη μεριά είναι γνωστό ότι οι παιγνιώδεις μέθοδοι ενισχύουν τη χρήση, από πλευράς παιδιού, την ατομική συνειδητότητα και τις οργανωμένες διανοητικές δομές, διατηρώντας παράλληλα το ενδιαφέρον και τον ενθουσιασμό για τη μνήμη και τη μάθηση (Singer & Lythcott, 2004:77). Γενικότερα το παιχνίδι αποτελεί για το παιδί τον φυσικότερο τρόπο μάθησης και έκφρασης και γι αυτό σχεδόν όλες οι δραστηριότητες μπορούν να ενταχτούν σ αυτό (Κιτσαράς, 2004:78). Το γεγονός ότι δεν έχει συνδεθεί επαρκώς η κατανόηση των μύθων με το παιχνίδι, μας οδήγησε στη συγκεκριμένη έρευνα που χρησιμοποιεί ως μέσο το κατευθυνόμενο παιχνίδι προκειμένου να διαπιστώσει αν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας κατανοούν τους μύθους. 2. Μεθοδολογία της έρευνας Η έρευνα διεξήχθη το σε τέσσερις τάξεις δημόσιων νηπιαγωγείων του νομού Θεσσαλονίκης και διήρκεσε 5 μήνες περίπου (από τον Ιανουάριο μέχρι το Μάιο 2007). Συμμετείχαν συνολικά 44 νήπια ηλικίας 4,5 έως 5,5 ετών. Καθεμιά από τις τέσσερις τάξεις χωρίστηκε σε δυο ομάδες. Η μια εκπροσωπούσε την πειραματική ομάδα στην οποία εφαρμόστηκε η παιγνιώδης διδακτική παρέμβαση η οποία ακολουθεί και αποτελούνταν από 22 νήπια, 9 κορίτσια και 13 αγόρια και η άλλη την ομάδα ελέγχου στην οποία απλά διαβάζονταν οι μύθοι από τη νηπιαγωγό και επαναλαμβάνονταν από τα παιδιά. Την ομάδα ελέγχου την αποτελούσαν 12 κορίτσια και 10 αγόρια. Η επιλογή των παιδιών στις ομάδες ήταν τυχαία. Και για τις δυο ομάδες επιλέχτηκαν 24 μύθοι του Αισώπου οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν από τις νηπιαγωγούς, που συμμετείχαν στην έρευνα, με την ίδια σειρά, δύο φορές την εβδομάδα. Τα κριτήρια επιλογής των μύθων ήταν τα εξής: το περιεχόμενό τους να προκαλεί ενδιαφέρον στα παιδιά, να μπορούν εύκολα να παρακολουθήσουν την εξέλιξη και να την αναπαραστήσουν και το λεξιλόγιό τους να είναι προσιτό. Η έρευνα σχεδιάστηκε και πραγματοποιήθηκε σε δυο φάσεις με μία παιγνιώδη διδακτική παρέμβαση και παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 503 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

4 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου κάθε μήνα πραγματοποιούνταν συναντήσεις των νηπιαγωγών με τους υπεύθυνους της έρευνας. Πριν και μετά τη διδακτική παρέμβαση τα νήπια αξιολογήθηκαν ως προς το αρχικό και τελικό τεστ (pre και post tests) (Benett, 1984 Sanders, 1992 Bloom & Quint, 1999 Guba & Lincoln, 1981) Οι φάσεις της έρευνας Πρώτη φάση: Το αρχικό τεστ Η διαγνωστική διαδικασία του αρχικού τεστ (pretest) πραγματοποιήθηκε το Δεκέμβριο του 2006 για όλα τα παιδιά και των δύο ομάδων με ατομικές δομημένες συνεντεύξεις οι οποίες διαρκούσαν δεκαπέντε λεπτά περίπου για κάθε παιδί και γινόταν σ ένα ειδικά διαμορφωμένο χώρο των νηπιαγωγείων της έρευνας. Η νηπιαγωγός διάβαζε αρχικά το μύθο του Αισώπου Η συμβουλή της Αρκούδας 1 σε κάθε παιδί ξεχωριστά, κι έπειτα του υπέβαλε τις παρακάτω ερωτήσεις και κατέγραφε τις απαντήσεις. Αρχικό και τελικό τεστ Ονοματεπώνυμο παιδιού Ημερομηνία Ομάδα Πειραματική ή Ελέγχου 1. Πώς αρχίζει ο μύθος; Απάντηση παιδιού Ποιο είναι το πρόβλημα; Απάντηση παιδιού Πώς τελειώνει ο μύθος; Απάντηση παιδιού Τί θέλει να μας πει ο μύθος (μήνυμα); Απάντηση παιδιού Ποιο τίτλο θα έδινες στο μύθο; Απάντηση παιδιού Ποιοι είναι οι ήρωες σ αυτό το μύθο; Απάντηση παιδιού... Η αρχική μέτρηση μας βοήθησε να προσδιορίσουμε ενδεχόμενες διαφορές και αλληλεπιδράσεις που υφίστανται στον πληθυσμό, οι οποίες θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη κατά την τελική μέτρηση. 1 Ρένα Καρθαίου & Κατερίνα Μάνου-Πασσά (1999). Παρέα με τον Αίσωπο, Αθήνα: Καστανιώτης. Χρησιμοποιήθηκε μόνο αυτός ο μύθος για το αρχικό και τελικό τεστ. παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 504M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

5 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο Παιγνιώδης διδακτική παρέμβαση Η διαδικασία της παιγνιώδους παρέμβασης ακολουθεί τα παρακάτω βήματα: Πρώτο βήμα: Εισαγωγή στο πρόβλημα. Τα παιδιά μαζεύονται στην παρεούλα και η νηπιαγωγός αφηγείται το μύθο. Ακολουθεί ολιγόλεπτη συζήτηση για το περιεχόμενο του μύθου και στη συνέχεια η νηπιαγωγός επιλέγει το κατάλληλο μουσικό κομμάτι και ζητά από τα παιδιά να μεταφερθούν στον ελεύθερο χώρο της τάξης για να αποδώσουν το μύθο με κίνηση και μουσική. Παράλληλα για την καλύτερη κατανόηση του μύθου η νηπιαγωγός υποβάλει ερωτήσεις στα παιδιά με τον εξής τρόπο. Ακίνητη εικόνα (ήρωας του μύθου). Η νηπιαγωγός ανοίγει τη μουσική και τα παιδιά κινούνται ελεύθερα για λίγα λεπτά στο χώρο της τάξης. Με το απότομο σταμάτημα της μουσικής τα παιδιά σταματούν να κινούνται, παγώνουν. Τότε η νηπιαγωγός ζητά από τα παιδιά να δημιουργήσουν μια ακίνητη εικόνα του ήρωα (πρωταγωνιστή) του μύθου. Τα ενθαρρύνει να σκεφτούν πώς θα χρησιμοποιήσουν το σώμα τους για να αποδώσουν τον ήρωα του μύθου πιο ζωντανό (π.χ. δύναμη στα χέρια, σώμα, σχήμα, έκφραση). Έκφραση σκέψης (πώς αρχίζει ο μύθος). Τα παιδιά κινούνται ξανά ελεύθερα στο χώρο με τη μουσική. Όταν σταματήσει η μουσική κάθε παιδί απευθύνεται σ ένα φίλο του για να συζητήσουν πώς ξεκινά ο μύθος. Στη συνέχεια η νηπιαγωγός εξηγεί στα παιδιά ότι εκείνον που θα αγγίξει στον ώμο, θα πρέπει να πει πώς αρχίζει ο μύθος. Συζήτηση με συμπαίκτη (ποιο είναι το πρόβλημα του μύθου). Τα παιδιά με άλλο ηχητικό ερέθισμα κινούνται πάλι ελεύθερα στο χώρο. Μόλις σταματήσει η μουσική, η νηπιαγωγός τους ζητά να βρουν ένα φίλο τους για να συζητήσουν το πρόβλημα που παρουσιάζεται στο μύθο. Τα παιδιά εξετάζουν διάφορες προτάσεις, διατυπώνουν καινούργιες σκέψεις, επιλύουν τυχόν απορίες και αρχίζουν να επινοούν εναλλακτικές απόψεις. Έκφραση σκέψης (πώς τελειώνει ο μύθος). Ακολουθεί μουσική και τα παιδιά κινούνται ελεύθερα στο χώρο. Μόλις σταματήσει η μουσική, η νηπιαγωγός εξηγεί στα παιδιά ότι όποιον αγγίξει στο χέρι θα πρέπει να πει πώς τελειώνει ο μύθος. Ομαδικές συζητήσεις (ποιο είναι το μήνυμα του μύθου). Ακολουθεί και πάλι μουσική και τα παιδιά σέρνονται στο πάτωμα. Με το σταμάτημα της μουσικής χωρίζονται σε δυο ή τρεις ομάδες και συζητούν το μήνυμα του μύθου: Τί δηλαδή κρύβεται πίσω από το μύθο; Τί θέλει να μας πει ο Αίσωπος; Η νηπιαγωγός περνά από τις ομάδες και ενισχύει τις ιδέες των παιδιών. παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 505 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

6 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου Νηπιαγωγός σε ρόλο (τί τίτλο θα έδινες στο μύθο;). Συνεχίζει να παίζει η μουσική και τα παιδιά κινούνται ελεύθερα στο χώρο. Όταν σταματήσει η μουσική η νηπιαγωγός τους ανακοινώνει ότι θα υποδυθεί το ρόλο του δημοσιογράφου. Για το λόγο αυτό θα κρατά ένα ψεύτικο μικρόφωνο και όποιο παιδί πλησιάζει θα πρέπει να είναι έτοιμο να επινοήσει έναν τίτλο για το μύθο. Δεύτερο βήμα: Υλοποίηση του προβλήματος (πραγματοποιείται σε μικρές ομάδες). Αφού τα παιδιά βιώσουν μέσω της κίνησης το μύθο χωρίζονται σε ομάδες, οι οποίες δουλεύουν ταυτόχρονα. Κάθε ομάδα καλείται να ζωγραφίσει και να γράψει το δικό της μύθο. Η νηπιαγωγός ενθαρρύνει τα παιδιά υποβάλλοντας ερωτήσεις σχετικά με το περιεχόμενο του μύθο, προσπαθεί να τους δημιουργήσει αυτοπεποίθηση για το κείμενό τους και επιδιώκει να συσχετίσουν το μήνυμα του μύθου με τη ζωή τους. Τρίτο βήμα: Αξιολόγηση και διερεύνηση του θέματος. Τα παιδιά μετακινούνται στην παρεούλα / ολομέλεια της τάξης. Κάθε ομάδα παρουσιάζει το μύθο που δημιούργησε και οι υπόλοιπες ομάδες τον σχολιάζουν. Στη συνέχεια η νηπιαγωγός εμφανίζει τον μαγικό κύβο της πλοκής όπου στην κάθε πλευρά του είναι γραμμένες οι λέξεις: Αρχή Πρόβλημα Τέλος Μήνυμα Τίτλος Ήρωας και εξηγεί ότι αυτός ο κύβος θα μας βοηθήσει να ξαναθυμηθούμε το μύθο. Τα παιδιά κάθονται στο πάτωμα και ο κύβος περνά μπροστά από κάθε παιδί, το οποίο τον πετά και όταν ο κύβος σταθεί, το παιδί που τον πέταξε προσπαθεί να αναγνωρίσει / διαβάσει τη λέξη που εμφανίστηκε στην πάνω πλευρά του. Για παράδειγμα αναγνωρίζει τη λέξη Ήρωας και στη συνέχεια εξηγεί και περιγράφει τον ήρωα του μύθου. Ο κύβος σταματάει να πετιέται, όταν εμφανιστούν όλες οι λέξεις που είναι γραμμένες στις έξι πλευρές του και γίνουν τα σχετικά σχόλια. Έπειτα ένα παιδί ή περισσότερα παιδιά αφηγούνται το μύθο από την αρχή. Τέλος η νηπιαγωγός διαβάζει το μύθο από το αρχικό βιβλίο τής επιλογής της Δεύτερη φάση (τελικό τεστ) Μετά τη διδακτική παρέμβαση ακολούθησε το τελικό τεστ (post test) (Fitz-Gibbon & Morris, 1987) που έγινε το Μάιο. Ακολουθήθηκε η ίδια διαδικασία με το αρχικό τεστ. To τελικό test μέτρησε τα αποτελέσματα που αναμένονταν να είχαν σημειωθεί στον πληθυσμό και είναι η εξαρτημένη μεταβλητή της ερευνητικής δράσης. Η αρχική και τελική μέτρηση χρησιμοποίησαν τα ίδια εργαλεία και οι δυο μετρήσεις αναφέρονταν στις ίδιες δεξιότητες, ώστε να έχουμε τις καλύτερες δυνατές πληροφορίες για την επίδραση και την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος που θα συγκριθεί παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 506M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

7 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο με κάποιο άλλο. Πολλές φορές είναι δύσκολο να προσδιορίσουμε με ακρίβεια τη μονοσήμαντη επίδραση ενός και μόνο παράγοντα ακριβώς, επειδή ο πληθυσμός της έρευνας είναι κοινωνικά υποκείμενα. Ωστόσο, προσπαθήσαμε να εξασφαλίσουμε τις ικανές και αναγκαίες συνθήκες που θα περιόριζαν τη συνδρομή των τυχαίων κοινωνικών παραγόντων (Stocking, 1999). Η συλλογή των δεδομένων έγινε με τη μέθοδο της συνέντευξης και οι απαντήσεις των παιδιών βαθμολογήθηκαν από τους ερευνητές με βάση την επίτευξη γνωστικών και αντιληπτικών στόχων. Η βαθμολόγηση των απαντήσεων (0,1,2) ελέγχθηκε από δύο κριτές, ώστε να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή αντικειμενικότητα (Benett, 1984 Stocking, 1999). Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του προγράμματος βασίστηκε στις διαφορές που παρουσιάζονται μεταξύ των δύο ομάδων σε σχέση με την αρχική και τελική μέτρηση, που εφόσον έχουν αποκλειστεί άλλοι παράγοντες, οφείλονται στην επίδραση του προγράμματος. 3. Αποτελέσματα της έρευνας Πίνακας 1: Μέσες τιμές και τυπικές αποκλίσεις των βαθμολογιών κάθε ερώτησης και των συνολικών βαθμολογιών για την πειραματική ομάδα και την ομάδα ελέγχου, πριν και μετά τη διδακτική παρέμβαση Ερώτηση Πριν τη διδακτική παρέμβαση Μετά τη διδακτική παρέμβαση Μέσος όρος (Mean) ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Τυπική απόκλιση (S.D.) Μέσος όρος (Mean) Τυπική απόκλιση (S.D.) Μεταβολή μέσης τιμής (Dmean) Ερώτηση 1 1,14 0,774 1,82 0, ,68 Ερώτηση 2 0,91 0,684 1,68 0, ,77 Ερώτηση 3 1,09 0,868 1,91 0, ,82 Ερώτηση 4 0,45 0,800 1,82 0, ,37 Ερώτηση 5 1,41 0,854 2,00 0, ,59 Ερώτηση 6 1,55 0,596 1,95 0, ,40 ΟΜΑΔΑ ΕΛΕΓΧΟΥ Ερώτηση 1 0,41 0,666 1,18 0, ,67 Ερώτηση 2 0,59 0,590 0,73 0, ,14 Ερώτηση 3 0,59 0,734 0,91 0, ,32 Ερώτηση 4 0,23 0,612 0,50 0, ,27 Ερώτηση 5 1,23 0,813 1,86 0, ,63 Ερώτηση 6 1,77 0,429 1,95 0, ,18 Τόσο τα νήπια της πειραματικής ομάδας, όσο κι αυτά της ομάδας ελέγχου πήραν τη χαμηλότερη βαθμολογία στην ερώτηση (4). Ωστόσο, μετά την παιγνιώδη παρέμβαση, παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 507 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

8 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου στην πειραματική ομάδα παρουσιάστηκε βελτίωση (1,37 μονάδες), ενώ στην ομάδα ελέγχου μόνο 0,27 μονάδες. Τα νήπια, τόσο της πειραματικής ομάδας, όσο κι αυτά της ομάδας ελέγχου πήραν την υψηλότερη βαθμολογία στην ερώτηση (6). Ωστόσο, παρατηρούμε ότι στην ομάδα ελέγχου η διδακτική παρέμβαση απέδωσε λιγότερο καθώς παρουσίασε 0,18 μονάδες, ενώ στην πειραματική ομάδα παρουσιάστηκε βελτίωση 0,40 μονάδες. Γενικότερα, σύμφωνα με τον πίνακα 1, είναι προφανές ότι η διδακτική παρέμβαση απέδωσε θετικά αποτελέσματα για κάθε ερώτηση της συνέντευξης. Πίνακας 2: Μέσες τιμές και τυπικές αποκλίσεις των συνολικών βαθμολογιών για την πειραματική ομάδα και την ομάδα ελέγχου Πριν τη διδακτική παρέμβαση Πειραματική ομάδα Μετά τη διδακτική παρέμβαση Mean S.D. Mean S.D. 6,54 3,143 11,18 1,180 Ομάδα ελέγχου 4,81 2,217 7,13 2,188 Σύμφωνα με τον πίνακα 2 είναι φανερό ότι η μέση τιμή (mean) της συνολικής βαθμολογίας της πειραματικής ομάδας αυξήθηκε κατά 4,64 μονάδες, ενώ η μέση τιμή (mean) της ομάδας ελέγχου αυξήθηκε κατά 2,32 μονάδες. Η επίδραση της διδακτικής παρέμβασης είναι σαφώς μεγαλύτερη για την πειραματική ομάδα. Οι έλεγχοι συσχετίσεων επιβεβαίωσαν τις καλύτερες επιδόσεις της πειραματικής ομάδας μετά από τη διδακτική παρέμβαση (F = 3,821, p<0.05 & t = 0,602, p<0.01). Οι συσχετίσεις των συνολικών βαθμολογιών με το φύλο δεν έδειξαν διαφοροποιήσεις μεταξύ των δύο φάσεων των μετρήσεων. 4. Συζήτηση των αποτελεσμάτων της έρευνας Τα παραπάνω δεδομένα μας επιτρέπουν να βγάλουμε ορισμένα συμπεράσματα για τον κύριο σκοπό που θέσαμε πριν από τη διεξαγωγή της έρευνας, δηλαδή να διερευνήσουμε τη συμβολή του κατευθυνόμενου παιχνιδιού στην κατανόηση των μύθων. Η βασική διαπίστωση είναι ότι από τις έξι ερωτήσεις του τεστ τα παιδιά της πειραματικής ομάδας παρουσίασαν σημαντική βελτίωση σ όλες τις ερωτήσεις, γεγονός που το αποδίδουμε στην παιγνιώδη διδακτική παρέμβαση η οποία: Ωθούσε τα παιδιά σε συζητήσεις μέσω ερωτήσεων που απηύθυνε η νηπιαγωγός σ αυτά σχετικά με τα δομικά στοιχεία της ιστορίας, γεγονός που συνέβαλε σημαντικά στην κατανόηση του κειμένου (Durkin, 1978 Dickinson & Smith, 1994 Zavenbergen & Whitehurst, 2003). Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας κατανοούν καλύτερα το κείμενο της ιστορίας, όταν η ανάγνωση συνδυάζεται με ερωτήσεις, επεξηγήσεις και διάλογο και όταν τους δίνεται η δυνατότητα να παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 508M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

9 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο εξάγουν συμπεράσματα, να ερευνούν ή να περιγράφουν τα συναισθήματα των χαρακτήρων (Morrow, 1984 Snow & Ninio, 1986). Διευκόλυνε τη σύνδεση ανάμεσα σε νέες και παλιότερες γνώσεις γιατί τα παιδιά προκειμένου να συνθέσουν το δικό τους μύθο, ενεργοποιούσαν τις προηγούμενες γνώσεις τους, γεγονός που επηρέαζε θετικά την κατανόηση (Morrrow & Gambrell, 2004 Smith, 2006 Πανταζής & Ζάραγκας, 2006). Συγκέντρωσε την προσοχή των παιδιών / αναγνωστών μέσα από την προβολή ορισμένων πληροφοριών, όπως ήταν η ανάγνωση / αναγνώριση συγκεκριμένων λέξεων (πρόβλημα- τέλος- αρχή- μήνυμα- τίτλος- ήρωας) και τα οδηγούσε στην επεξεργασία τους, γεγονός που βελτίωνε την κατανόηση. Παράλληλες είναι και οι απόψεις των Foulin και Mouchon, οι οποίοι σημειώνουν ότι για την κατανόηση οποιουδήποτε κειμένου ο αναγνώστης πρέπει να παροτρύνεται, να προσέχει και να επεξεργάζεται ορισμένα μόνο σημεία του (Foulin & Mouchon, 2002:116). Ωθούσε τα παιδιά στην αναδιήγηση του μύθου γεγονός που επέτρεπε στις νηπιαγωγούς να ελέγξουν σε ποιο βαθμό τα παιδιά κατανοούσαν το περιεχόμενο και την πλοκή του μύθου (Morrow & Gambrell, 2004 Paris & Paris, 2003). Εστίαζε στο ρόλο της νηπιαγωγού, η οποία υποστήριζε καθ όλη τη διάρκεια του παιχνιδιού τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των παιδιών γεγονός που ενίσχυε την ανάπτυξη της κατανόησης (Teale, 1984). Η δεύτερη διαπίστωση εστιάζεται στο γεγονός ότι τα νήπια της πειραματικής ομάδας, όπως και αυτά της ομάδας ελέγχου πήραν τη χαμηλότερη βαθμολογία στην ερώτηση τέσσερα που αναφερόταν στο μήνυμα του μύθου. Τα παιδιά δηλαδή δεν μπορούσαν να κατανοήσουν το αλληγορικό νόημα του μύθου. Παράλληλες είναι και οι απόψεις της Goldman (1985), η οποία σε μια μελέτη της κατανόησης των μύθων του Αισώπου, διαπίστωσε ότι τα παιδιά είχαν δυσκολία στο να συνδέσουν τα εσωτερικά γεγονότα του κειμένου με εξωτερικές γνώσεις για να αντιληφθούν το ηθικό δίδαγμα του μύθου. Επίσης τα παραπάνω αποτελέσματα συνάδουν με τα πρόσφατα ευρήματα της έρευνας του Jose και των συνεργατών του, οι οποίοι διαπίστωσαν ότι τα μικρά παιδιά συγκριτικά με τα μεγαλύτερα δυσκολεύτηκαν στην εξαγωγή ηθικών διδαγμάτων από τους μύθους του Αισώπου (Jose et al., 2005). Παρά το γεγονός ότι τα νήπια καταθέτουν αυθόρμητα στοιχεία από τη μεταφορά και τη μεταφορική γλώσσα (Winner et al., 1980), ωστόσο για να κατανοήσουν την αλληγορία σ ένα επίσημο λογοτεχνικό είδος απαιτεί περισσότερο εφαρμοσμένες διαδοχικά γνωστικές δεξιότητες (Jose et al., 2005). Τα νήπια δηλ. αποτυγχάνουν να συνδέσουν τις πληροφορίες που προέρχονται από τη δράση του ήρωα με τις πληροφορίες έκβασης των γεγονότων για να κρίνουν/βγάλουν συμπεράσματα (Jose & Brewer, 1984), αν και φαίνεται ότι η συσχέτιση δράσης-έκβασης στους περισσότερους μύθους δεν είναι αυθαίρετη αλλά προσαρμόζεται σε ένα δίκαιο κόσμο στον οποίο οι καλοί άνθρωποι παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 509 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

10 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου ανταμείβονται και οι κακοί τιμωρούνται. Παράλληλα ο Piaget (1932/1965) έδειξε ότι τα μικρά παιδιά κατασκευάζουν εύκολα τους ηθικούς συνδέσμους μεταξύ των αφηγηματικών ενεργειών και των εκβάσεων. Αργότερα άλλοι ερευνητές έδειξαν ότι τα παιδιά όχι μόνο αναμένουν μια σύνδεση μεταξύ των κακών ενεργειών και των αρνητικών εκβάσεων, αλλά και μεταξύ των καλών ενεργειών και των θετικών εκβάσεων (Fein & Stein, 1977 Jose, 1990). Ωστόσο τα παιδιά χρειάζονται να έχουν ένα μεγάλο σώμα γνώσης για τον εντοπισμό της σκοπιμότητας της ανθρώπινης συμπεριφοράς και του κοινωνικού πλαισίου μέσα στο οποίο αυτά τα γεγονότα εμφανίζονται και πρέπει επίσης να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν αυτή τη γνώση για να συμπεράνουν υπονοούμενες πτυχές που περιγράφονται στο μύθο (Stein & Trabasso, 1982:184). Τα παιδιά όμως αδυνατούν να προβούν σε τέτοιους συσχετισμούς ίσως γιατί υπάρχουν όρια στη διαδικασία συλλογισμών των νηπίων (Bredekamp & Copple, 1998:160) ή γιατί ο αναλογικός συλλογισμός είναι μια διεισδυτική και ισχυρή διαδικασία, μοιάζει μ αυτήν του αιτιώδους συμπερασμού και η γκάμα των αναλογιών που καταλαβαίνουν και δημιουργούν τα παιδιά αυξάνεται με την ηλικία (Siegler, 2002:441). Άλλωστε σύμφωνα με τον Stern η λογική σκέψη του παιδιού προσχολικής ηλικίας βρίσκεται υπό συνεχή μεταβολή, κινείται από το συγκεκριμένο στο συγκεκριμένο αποφεύγοντας τις γενικεύσεις. Ωστόσο, άλλοι ερευνητές διαπιστώνουν ότι ακόμη και τα παιδιά προσχολικής ηλικίας σε ορισμένες συνθήκες παρουσιάζουν μορφή λογικής σκέψης που περιλαμβάνουν μια κίνηση της σκέψης από το μερικό στο γενικό, καθώς και στοιχεία αφαίρεσης (Zaporozhets et al., 1994:80). Η τρίτη διαπίστωση είναι ότι τα νήπια της πειραματικής ομάδας, όπως και της ομάδας ελέγχου πήραν την υψηλότερη βαθμολογία στην ερώτηση έξι που αναφέρονταν στην αναγνώριση των ηρώων των μύθων. Ίσως επειδή οι ήρωες των μύθων ενσαρκώνουν τύπους της καθημερινής ζωής ή αντιπροσωπεύουν ζώα, τα οποία είναι οικεία και γνωστά στα παιδιά και αυτή η γνώση του περιεχομένου βοηθά στη μνήμη (Siegler, 2002). Επιπρόσθετα γιατί τα παιδιά προσχολικής ηλικίας προτιμούν τους χαρακτήρες που παρουσιάζονται με λίγα και ξεκάθαρα χαρακτηριστικά (Καρπόζηλου, 1994:185) όπως είναι οι ήρωες των μύθων γι αυτό και τους θυμόταν. Από την άλλη μεριά, αναφορικά με τις ποιοτικές παρατηρήσεις διαπιστώσαμε ότι τα παιδιά της πειραματικής ομάδας επεδείκνυαν γλωσσική δημιουργικότητα προκειμένου να συνθέσουν τον τίτλο του μύθου. Για παράδειγμα στο γνωστό μύθο Η χελώνα και ο λαγός τα παιδιά έδωσαν τους εξής τίτλους: Η υπομονετική χελώνα Ο λαγός που έκανε τον μάγκα Το πάθημα του λαγού Η χελώνα που ήταν καλή και κέρδισε με την υπομονή της Γενικά η έρευνα αυτή πρέπει να θεωρηθεί μια πρώτη μικρής έκτασης διερεύνηση της άποψης ότι η συγκεκριμένη παιγνιώδης διδακτική παρέμβαση συνέβαλε στην κατα- παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 510M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

11 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο νόηση των μύθων από παιδιά προσχολικής ηλικίας. Χρήσιμο θα ήταν να επαναληφθεί σε μεγαλύτερο δείγμα, να διερευνηθούν και άλλες παράμετροι που επηρεάζουν την κατανόηση των μύθων όπως, χρονική περίοδος, μέγεθος ομάδας, συμβολή της οικογένειας. Επιπρόσθετα να διερευνηθεί αν το καθοδηγούμενο παιχνίδι βοηθά στην κατανόηση των εννοιών και των συμβάσεων του γραπτού λόγου και τέλος πώς και ποιες πληροφορίες αποθηκεύουν τα παιδιά από την ανάγνωση του μύθου στην μακροπρόθεσμη μνήμη. 2 Βιβλιογραφία Αυδίκος, E. Aυδίκος, Αφηγηματικά μοντέλα στον Αίσωπο και το λαϊκό μύθο: Το παράδειγμα της Aλεπούς. Επιθεώρηση Παιδικής Λογοτεχνίας, 13, Bennett, 1984 D. B. Bennett, Evaluating environmental education in school. Unesco and Environmental Education Series, no 12. Bloom & Quint, 1999 H. S. Bloom & J. Quint, Assessing program impacts and implementation. U.S. Department of Education. Brown, 1975 A. L. Brown, Recognition, reconstruction and recall of narrative sequences by preoperational children. Child Development, 46, Bredekamp & Copple, 1998 S. Bredekamp & L. Copple, Καινοτομία στην προσχολική εκπαίδευση: Αναπτυξιακά κατάλληλες πρακτικές στα προσχολικά προγράμματα, Ε. Ντολιοπούλου (Επιμ.). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Cochram Smith, 1984 M. Cochram Smith, The making of a reader. Norwood, NJ: Ablex. Curto, Morillo & Teixido, 1998 L. Curto, M. Morillo & M. Teixido, Γραφή και Ανάγνωση: Βοηθήματα για τη διδασκαλία και την εκμάθηση του γραπτού λόγου σε παιδιά ηλικίας τριών έως οκτώ ετών, Τ. Βαρνάβα Σκούρα (Eπιμ.), Β τόμος. Αθήνα: Ο.Ε.Δ.Β. 2 Από τη θέση αυτή θέλουμε να ευχαριστήσουμε τις νηπιαγωγούς: Σοφία Γιασκουλίδου, Βάσω Κραγιοπούλου, Ειρήνη Πετακάκη, Φούλα Σταυρίδου, Ζουμπουλιά Τοζακίδου και Γεωργία Τσακπινίδου, οι οποίες εφάρμοσαν με προθυμία και συνέπεια τη διδακτική παρέμβαση. Είναι αυτονόητο ότι χωρίς την εθελοντική τους συμμετοχή η έρευνα δεν θα ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθεί. παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 511 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

12 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου Dickinson & Smith, 1994 D. K. Dickinson & M. W. Smith, Long term effects of preschool teacher s book readings on low-income children s vocabulary and story comprehension. Reading Research Quarterly, April May June, Durkin, 1978 D. Durkin, What classroom observations reveal about reading comprehension instruction. Reading Research Quarterly, 14, Fein & Stein, 1977 D. Fein & G. Stein, Immanent punishment and reward in six and nine year old children. The Journal of Genetic Psychology, 131, Fitz Gibbon & Morris, 1987 C. T. Fitz Gibbon & L. L. Morris, How to design a program evaluation. Newbury Park, CA: Sage. Foulin & Mouchon, 2002 J. Foulin & S. Mouchon, Εκπαιδευτική Ψυχολογία, M. Φανιουδάκη (μετφρ.). Αθήνα: Μεταίχμιο. Gaonac h & Colder, 2003 D. Gaonac h & C. Colder, Εγχειρίδιο Ψυχολογίας για την Εκπαίδευση, Ι. Θεοφανοπούλου (μτφρ.). Αθήνα: Πατάκης. Goldman, 1985 S. H. Goldman, Inferential reasoning in and about narrative texts. In A. C. Graesser & J. B. Blank (Eds), The Psychology of Questions, Hillsdale, NJ: Erlbaum. Guba & Lincoln, 1981 E. G. Guba & Y. S. Lincoln, Effective evaluation. San Francisco: Jossey Bass. Hickman, 1981 J. Hickman, A new perspective on response to literature: Research in an elementary school setting. Research in the Teaching of English, 15, 4, Jacobs, 1970 J. Jacobs, The fables of Aesop. New York: Burt Franklin. (Original work published 1889.) Jose, D Anna & Krieg, 2005 P. E. Jose, C. A. D Anna & D. B. Krieg, Development of the comprehension and appreciation of fables. Genetic, Social and General Psychology Monographs, 131, 1, Jose & Brewer, 1984 P. E. Jose & W. F. Brewer, Development of story liking: Character identification, suspense, and outcome resolution. Development Psychology, 20, Jose, 1990 P. E. Iose, Just world reasoning in children s immanent justice judgments. Child Development 61, Κανατσούλη, 1997 Μ. Κανατσούλη, Εισαγωγή στη θεωρία και κριτική της παιδικής λογοτεχνίας. Θεσσαλονίκη: University Studio Press. Καρπόζηλου, 1994 Μ. Καρπόζηλου, Το παιδί στη χώρα των βιβλίων. Αθήνα: Καστανιώτης. Kiefer, 1988 B. Kiefer, Picture books as contexts for literary aesthetic, and real world Understandings. Language Arts, 65, 3, παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 512M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

13 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο Κιτσαράς, 2004 Γ. Κιτσαράς, Προγράμματα: Διδακτική μεθοδολογία προσχολικής αγωγής με σχέδια εργασίας. Αθήνα: Συγγραφέας. Μερακλής, 1993 Μ. Μερακλής, Έντεχνος λαϊκός λόγος: Κείμενα και κριτική νεοελληνικού λόγου. Αθήνα: Καρδαμίτσα. Miccinati & Phelps, 1980 J. L. Miccinati & S. Phelps, Classroom drama from children s reading: From the page to the stage. The Reading Teacher, 34, Morrow, 1984 L. M. Morrow, Reading stories to young children: Effects of story structure and traditional questioning strategies on comprehension. Journal of Reading Behavior, XVI, 4, Morrow & Gambrell, 2004 L. Morrow & L. Gambrell, Using children s literature in preschool: Comprehending and enjoying books. Newark, DE, USA: International Reading Association. Πανταζής και Ζάραγκας, 2006 Σ. Πανταζής και Χ. Ζάραγκας, Ανάγνωση και νοητικές εικόνες: Ψυχοπαιδαγωγική προσέγγιση. Αθήνα: Μεταίχμιο. Paris & Paris, 2003 A. H. Paris & S. G. Paris, Assessing narrative comprehension in young children. Reading research Quarterly, 38, 1, Perry, 1959 B. E. Perry, Fable. Studium Generale, 12, Pellegrini & Galda, 1982 A. D. Pellegrini & L. Galda, The effects of thematic fantasy play training on the development children s story comprehension. American Educational Research Journal, 19, Piaget, 1965 J. Piaget, The moral judgment of the child. New York: The Press. (Original work published 1932.) Purcell Gates, 1988 V. Purcell Gates, Lexical and syntactic Knowledge of written, narrative held by well-readto Kindergartens and second grades. Research in the Teaching of English, 22, Sachs, Goldman & Chaille, 1984 J. Sachs, J. Goldman & C. Chaille, Planning in pretend play: Using language to coordinate narrative development. In A. D. Pellegrini & T. D. Yaw Key (Eds), The development of oral written language in social contexts. Norwood, NJ: Ablex. Σακελλαρίου, 1987 Χ. Σακελλαρίου, Οι κοινωνικές δομές του αρχαίου ελληνικού κόσμου μεσ απ τη ζωή και τους μύθους του Αισώπου. Διαβάζω, 167, Sanders, 1992 J. R. Sanders, Evaluating school programs. An educator s guide. Newbury Park, CA: Corwin Press. Σαρίκας, 1993 Ζ. Σαρίκας (Επιμ.), Αίσωπος, μύθοι, Α. Λιάπα (μτφρ.). Αθήνα: Εξάντας. Siegler, 2002 R. Siegler, Πώς σκέφτονται τα παιδιά, Σ. Βοσνιάδου (Επιμ.). Αθήνα: Gutenberg. παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 513 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

14 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου Singel & Lythcott, 2004 J. Singel & M. Lythcott, Fostering school achievement and creativity through socio-dramatic play in the classroom. In E. Zigler, D. Singer & S. Bishop Josef (Eds), Children s Play: The Roots of reading, Washington, DC: Zero the three Press. Smith, 2006 F. Smith, Κατανοώντας την ανάγνωση: Μια ψυχογλωσσική ανάλυση της ανάγνωσης και της μάθησης της ανάγνωσης, Α. Αϊδίνης (Επιμ.). Αθήνα: Επίκεντρο. Snow & Ninio, 1986 C. E. Snow & A. Ninio, The contracts of literacy: what children learn from learning to read books. In W. H. Teale & E. Sulzby (Eds). Emergent literacy. Norwood NJ: Ablex. Stein & Trabasso, 1982 N. L. Stein & T. Trabasso, Children s understanding of stories: A basis for moral judgment and dilemma resolution. In C. J. Brainerd & M. Pressley (Eds). Verbal processes in children, New York: Springer Yerlag. Stocking, 1999 K. M. Stocking, Evaluating Environmental Education. (Translation by Rosemary martin.) Cambridge: Commission on Education and Communication. Σφυρόερα, 1998 Μ. Σφυρόερα, Η μελέτη των γνωστικών σχημάτων κατάτμησης και αναπλαισίωσης πληροφοριών κατά την κατανόηση μακροσκελών αφηγηματικών κειμένων: Συστημική προσέγγιση και διδακτική προέκταση. Στο Λ. Μπεζέ (Επιμ.), Γνωστική Ψυχολογία και Εκπαίδευση, Ελληνικά Γράμματα. Τeale, 1984 W. Τeale, Reading to young children: Its significance for literacy development. In F. Smith (Ed.), Awakening to literacy. London: Heinemann. Τριλλιανός, 2003 Θ. Τριλλιανός, Μεθοδολογία της σύγχρονης διδασκαλίας. Α τόμος. Αθήνα: Συγγραφέας. Τροβάς, 1987 Δ. Τροβάς, Οι μύθοι του Αισώπου και οι συλλογείς, μεταφραστές και διασκευές τους. Διαβάζω, 167, Winner, McCarthy & Gardner, 1980 E. Winner, M. McCarthy & H. Gardner, The ontogenesis of metaphor. In R. P. Honeck & R. R. Hoffman (Eds), Cognition and figurative language, 341. Hillsdale, NJ: Erlbaum. Ζaporozhets, Zinchenkο & Elkonin, 1994 A. V. Ζaporozhets, V. P. Zinchenkο & D. B. Elkonin, Η ανάπτυξη της λογικής σκέψης των παιδιών της προσχολικής ηλικίας. Στο Σ. Βοσνιάδου (Επιμ.). Κείμενα εξελικτικής Ψυχολογίας: Σκέψη, Β τόμος, Αθήνα: Gutenberg. Zavenbergen & Whitehurst, 2003 A. A. Zavenbergen & G. J. Whitehurst, Dialogic reading: a shared picture book reading intervention for preschoolers. In A. V. Kleek, S. A. Stahl & E. B. Bauer (Eds). On reading books to children: parents and teachers. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates. παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 514M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Δημιουργικής Ανάγνωσης

1ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Δημιουργικής Ανάγνωσης 1ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Δημιουργικής Ανάγνωσης Στόχοι: να ενισχύσουμε στα παιδιά την καλή σχέση με την ανάγνωση η οποία είναι καθοριστικής σημασίας στην βελτίωση της γλωσσικής έκφρασης να καλλιεργήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας Νοημοσύνη Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας S Αμφισβήτηση S Αξιολόγηση της νοημοσύνης (Νασιάκου, (1980): Νοημοσύνη είναι ό,τι μετρούν τα τεστ νοημοσύνης) S Τρόπος αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Θεματικές ενότητες για τις εισαγωγικές εξετάσεις του Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ (REFLECTION BY USING MOVIES) Σκοπός Ο σκοπός αυτού του αναστοχαστικού εργαλείου είναι να υποκινήσει τον αναστοχασμό στον τρόπο που

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 25 Απριλίου 2015 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ- ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ-ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio 1 Σελίδα 1. Portfolio Vs Κλασικός φάκελος εργασιών.. 4 2. Βασικά χαρακτηριστικά του portfolio... 5 3. Ο ρόλος του/της

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Ελένη Γκανά Λέκτορας, Π.Τ.Ε.Α., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας egana@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$

()#µ*&+,-./ (0)1#2345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ !"µ#$%&#' ()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ 8"4&%2#' (&91-#5$!.µ"#5-"#/ (0)1#2":4: (;7$.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ραγδαία και συνεχής εξέλιξη των υπολογιστών και της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ2 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ι ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Σκοπός και στόχοι: Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τις διαδικασίες ανάπτυξης του γραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο: Διαθεματικές Δραστηριότητες και Παιχνίδια για το Πάσχα με έμφαση στην Εφαρμογή των Νέων Τεχνολογιών

Εκπαιδευτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο: Διαθεματικές Δραστηριότητες και Παιχνίδια για το Πάσχα με έμφαση στην Εφαρμογή των Νέων Τεχνολογιών Εκπαιδευτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο: Διαθεματικές Δραστηριότητες και Παιχνίδια για το Πάσχα με έμφαση στην Εφαρμογή των Νέων Τεχνολογιών Σ. Μάνεση 1 1 Νηπιαγωγός, Med, taniakourou@gmail.com Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 27-1-2007

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ 2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Η Ειδική Αγωγή ΑΦΕΤΗΡΙΑ εξελίξεων στην Επιστήμη και στην Πράξη ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή: Γλωσσική ανάπτυξη και διδασκαλία Τι είναι γλωσσική ανάπτυξη: τι μαθαίνει το

Διαβάστε περισσότερα

( ) ( ) China Academic Journal Electronic Publishing House. All rights reserved.

( ) ( ) China Academic Journal Electronic Publishing House. All rights reserved. 2001 2 :1001-4918(2001) - 02-0045 - 49 :B844. 1 :A Ξ ( 250014) ( 100875) : : ; 1978 Premack Woodruff Wellman (theory of mind) Perner : Maxi A, 20 Maxi 1999 A (false belief) B Maxi 77,177 591 Maxi [1 ]?,3

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου 1 Ορισμός Μπορεί να οριστεί ως η χρήση δύο ή περισσοτέρων μεθόδων συλλογής δεδομένων Ονομάζεται και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE)

ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE) ΕΛΛΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ ΚΑΠΟΛΟΥ ΔΡ. ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-16

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-16 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-1 Υπενθυμίζουμε στους φοιτητές ότι οι Πρωτοετείς και Δευτεροετείς φοιτητές (εισακτέοι από το ακ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΣΤ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ WPPSI-III UK

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΣΤ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ WPPSI-III UK ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΣΤ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ WPPSI-III UK ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κος ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

«Για δέντρα και φυτά μαθαίνω χίλια μυστικά»

«Για δέντρα και φυτά μαθαίνω χίλια μυστικά» «Για δέντρα και φυτά μαθαίνω χίλια μυστικά» Μ. Παντελέων Εκπαιδευτικός ΠΕ60, επιμορφώτρια Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών: «Μοντέλα Σχεδιασμού και Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016 08:15-11:00 ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα