Η ανάγνωση / κατανόηση των μύθων στο νηπιαγωγείο μέσω παιγνιώδους διδακτικής παρέμβασης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ανάγνωση / κατανόηση των μύθων στο νηπιαγωγείο μέσω παιγνιώδους διδακτικής παρέμβασης"

Transcript

1 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο Η ανάγνωση / κατανόηση των μύθων στο νηπιαγωγείο μέσω παιγνιώδους διδακτικής παρέμβασης Ειρήνη Σιβροπούλου και Αγγελική Τσαπακίδου Reading and understanding myths through play in pre-school education: The present paper aims at evaluating the contribution of play to the procedure of reading and understanding myths in Greek pre-school education. Specifically, it describes the results of a pilot study that took place in kindergartens of Thessaloniki over a period of three months in Fifty pre-school children were involved in the study, forming two groups: a control-group and a group under experimentation. The research was carried out in two stages separated by a teaching intervention based on a game. In the first stage the two groups were given a pre-test, then the intervention took place and during the second stage both groups were given a meta-test. Statistical analysis of the test results yielded valuable conclusions concerning the extent to which, the aforementioned teaching intervention, contributed to the pre-schoolers reading and understanding of myths. 1. Εισαγωγή Η γλωσσική αγωγή στο ελληνικό νηπιαγωγείο καλλιεργείται σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών (ΦΕΚ 93/τ.β ), μέσω της ανάγνωσης/κατανόησης ενός κειμένου. Πέντε τύποι κειμένων προτείνονται: Τα απαριθμητικά, τα ενημερωτικά, τα λογοτεχνικά, τα κείμενα παρουσίασης, και τα κείμενα με οδηγίες χρήσης. Ο μύθος είναι κείμενο της παιδικής/λαϊκής λογοτεχνίας. Είναι λογοτεχνικό είδος του οποίου δημιουργός θεωρείται ο Αίσωπος, μια ταπεινή, γραφική αλλά ξεχωριστή φιγούρα των Eλληνιστικών χρόνων. Βαθύς παρατηρητής της φύσης και ανατόμος της κοινωνικής ζωής, έγινε διάσημος ως λογοποιός, επινοητής και αφηγητής ιστοριών σε πεζό λόγο. Πρώτος που ασχολήθηκε με τους Αισώπειους μύθους ήταν ο Σωκράτης (Τροβάς, 1987) και αργότερα ο Αριστοφάνης, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης (5ο και 4ο π.χ. αιών.). Οι μύθοι του Αισώπου διατηρήθηκαν με την προφορική παράδοση για παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 501 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

2 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου αρκετούς αιώνες, έως ότου ο μαθητής του Θεόφραστου, Δημήτριος Φαληρεύς (300 π.χ.) έκανε την πρώτη συλλογή Αισώπειων μύθων (Jacobs, 1970 Tροβάς, 1987). Στη συνέχεια ακολούθησαν κι άλλες μεταφράσεις από Έλληνες, Ρωμαίους και αργότερα από Γάλλους (Λαφονταίν), Γερμανούς, Βρετανούς και Ρώσους (Κρυλώφ) συγγραφείς. Κατά συνέπεια υπάρχουν πολλές παραλλαγές των μύθων του Αισώπου δημοσιευμένες που είναι αδύνατο να καθοριστεί ποιοι είναι οι αυθεντικοί. Σύμφωνα μάλιστα με τον Perry (1959) πιθανόν άλλοι συγγραφείς και όχι ο Αίσωπος να επισύναψαν τα ηθικά διδάγματα στο τέλος των μύθων του. Με τον όρο μύθος (λογοτεχνία) εννοούμε τη μικρή αλληγορική διήγηση από τον κόσμο των ζώων ή των ανθρώπων που θέλει να διδάξει κάτι (Κανατσούλη, 1997:59). Πρόκειται για ένα δημιούργημα της λαϊκής σοφίας ή μια πρωτόγονη επιστήμη σύμφωνα με τον Ruthen ή μέρος του ίδιου ψυχισμού, ένα ονειροπόλημα του λαού σύμφωνα με τον Harrison (Σακελλαρίου, 1987:31) ή όχημα ενός αξιακού συστήματος που συγκροτείται από εφαρμοσμένες αρχές δικαιωμάτων και υποχρεώσεων (Αυδίκος, 1998:99 67) ή λόγος ψευδής εικονίζων αλήθειαν, σύμφωνα με το ρήτορα Αφθόνιο (4ος μ.χ. αιών.) (Μερακλής, 1993:208). Ωστόσο, ο μύθος πριν απ όλα είναι μια αφήγηση που εμπερικλείει και χρησιμοποιεί το στοιχείο του επιμυθίου. Χωρίς επιμύθιο, ο μύθος δεν είναι παρά μια αφήγηση ή ένα παραμύθι και δίχως την αφήγηση το επιμύθιο τείνει προς την παροιμία, η οποία μερικές φορές δεν είναι παρά ένας πολύ συμπυκνωμένος μύθος (Σαρίκας, 1993). Η συντομία των μύθων καθώς ο ανιμισμός και ο ανθρωπομορφισμός που τους χαρακτηρίζουν τους καθιστά κατάλληλους για παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ωστόσο το πρόβλημα εστιάζεται στην κατανόηση του αλληγορικού τους νοήματος. Είναι δηλαδή εύκολη η κατανόηση των μύθων από παιδιά προσχολικής ηλικίας; Με τον όρο κατανόηση εννοούμε την ικανότητα του παιδιού να συλλαμβάνει το νόημα μιας μορφής επικοινωνίας που του δίνεται γραπτά ή προφορικά. Στην περίπτωση αυτή το παιδί είναι σε θέση να επαναδιατυπώσει το περιεχόμενό της να δει τις σχέσεις μεταξύ των μερών της και να αχθεί σε συμπεράσματα, προεκτάσεις και γενικεύσεις (Τριλλιανός, 2003:143). Πρόκειται για μια διαδικασία οικοδόμησης μιας νοητικής αναπαράστασης, η οποία αντλεί τα στοιχεία της από το κείμενο (Σφυρόερα, 1998:108) ή είναι μια αλληλεπίδραση ανάμεσα στην ενεργό σκέψη του αναγνώστη και σ αυτό που λέει το κείμενο (Curto κ.ά., 1998:115). Τις ερευνητικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία τριάντα περίπου χρόνια και αναφέρονται στο πώς τα παιδιά μαθαίνουν να κατανοούν τις ιστορίες, μπορούμε να τις κατατάξουμε σε δυο κατηγορίες. Σ αυτές που υποστηρίζουν τη μεγαλόφωνη ανάγνωση ως μέσο κατανόησης της ιστορίας, καθώς και σ εκείνες που θεωρούν ότι όλα τα παιδιά διευκολύνονται στην κατανόηση της ιστορίας μέσα από την αναδόμησή της (Brown, 1975), για παράδειγμα μέσα από το δραματικό παιχνίδι. Πιο αναλυτικά στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι μελέτες εκείνες οι οποίες υποστηρίζουν ότι η μεγαλόφωνη ανάγνωση ιστοριών κατά τη διάρκεια των προσχολικών χρόνων δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να κατανοούν τις ιστορίες, να αναγνωρίζουν παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 502M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

3 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο τα βασικά στοιχεία της λογοτεχνίας και το πώς αυτή λειτουργεί (Hickman, 1981 Cochram-Smith, 1984 Kiefer, 1988 Purcell-Gates, 1988). Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν οι μελέτες εκείνες που υποστηρίζουν το δραματικό παιχνίδι, ως μέσο κατανόησης της δομής της ιστορίας (Sachs et al., 1984). Δηλαδή ο βαθμός συμμετοχής στο δραματικό παιχνίδι, η λεκτική αναδόμηση της ιστορίας και η αλληλεπίδραση με συνομιλήκους μέσα στα πλαίσια της ιστορίας οδηγεί στη βελτίωση της κατανόησής της (Miccinati & Phelps, 1980 Pellegrini & Galda, 1982). Η ανάγνωση/κατανόηση των μύθων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Πίσω από την αφήγηση κρύβεται ένα αλληγορικό νόημα. Η κατανόηση επίσης δεν γίνεται αυθόρμητα, χρειάζεται τα παιδιά να διδαχτούν κατάλληλες στρατηγικές ανάγνωσης. Διατυπώθηκαν επιπλέον αμφισβητήσεις τόσο για τον αόριστο χαρακτήρα της κατανόησης όσο και για τη σχέση της με τη γλώσσα. Αν δηλαδή παίζουν ρόλο μόνο γενικές αρχές που διέπουν την κατανόηση της γλώσσας ανεξάρτητα από το χρησιμοποιούμενο μέσο (Gaonac h & Golder, 2003:80). Από την άλλη μεριά είναι γνωστό ότι οι παιγνιώδεις μέθοδοι ενισχύουν τη χρήση, από πλευράς παιδιού, την ατομική συνειδητότητα και τις οργανωμένες διανοητικές δομές, διατηρώντας παράλληλα το ενδιαφέρον και τον ενθουσιασμό για τη μνήμη και τη μάθηση (Singer & Lythcott, 2004:77). Γενικότερα το παιχνίδι αποτελεί για το παιδί τον φυσικότερο τρόπο μάθησης και έκφρασης και γι αυτό σχεδόν όλες οι δραστηριότητες μπορούν να ενταχτούν σ αυτό (Κιτσαράς, 2004:78). Το γεγονός ότι δεν έχει συνδεθεί επαρκώς η κατανόηση των μύθων με το παιχνίδι, μας οδήγησε στη συγκεκριμένη έρευνα που χρησιμοποιεί ως μέσο το κατευθυνόμενο παιχνίδι προκειμένου να διαπιστώσει αν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας κατανοούν τους μύθους. 2. Μεθοδολογία της έρευνας Η έρευνα διεξήχθη το σε τέσσερις τάξεις δημόσιων νηπιαγωγείων του νομού Θεσσαλονίκης και διήρκεσε 5 μήνες περίπου (από τον Ιανουάριο μέχρι το Μάιο 2007). Συμμετείχαν συνολικά 44 νήπια ηλικίας 4,5 έως 5,5 ετών. Καθεμιά από τις τέσσερις τάξεις χωρίστηκε σε δυο ομάδες. Η μια εκπροσωπούσε την πειραματική ομάδα στην οποία εφαρμόστηκε η παιγνιώδης διδακτική παρέμβαση η οποία ακολουθεί και αποτελούνταν από 22 νήπια, 9 κορίτσια και 13 αγόρια και η άλλη την ομάδα ελέγχου στην οποία απλά διαβάζονταν οι μύθοι από τη νηπιαγωγό και επαναλαμβάνονταν από τα παιδιά. Την ομάδα ελέγχου την αποτελούσαν 12 κορίτσια και 10 αγόρια. Η επιλογή των παιδιών στις ομάδες ήταν τυχαία. Και για τις δυο ομάδες επιλέχτηκαν 24 μύθοι του Αισώπου οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν από τις νηπιαγωγούς, που συμμετείχαν στην έρευνα, με την ίδια σειρά, δύο φορές την εβδομάδα. Τα κριτήρια επιλογής των μύθων ήταν τα εξής: το περιεχόμενό τους να προκαλεί ενδιαφέρον στα παιδιά, να μπορούν εύκολα να παρακολουθήσουν την εξέλιξη και να την αναπαραστήσουν και το λεξιλόγιό τους να είναι προσιτό. Η έρευνα σχεδιάστηκε και πραγματοποιήθηκε σε δυο φάσεις με μία παιγνιώδη διδακτική παρέμβαση και παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 503 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

4 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου κάθε μήνα πραγματοποιούνταν συναντήσεις των νηπιαγωγών με τους υπεύθυνους της έρευνας. Πριν και μετά τη διδακτική παρέμβαση τα νήπια αξιολογήθηκαν ως προς το αρχικό και τελικό τεστ (pre και post tests) (Benett, 1984 Sanders, 1992 Bloom & Quint, 1999 Guba & Lincoln, 1981) Οι φάσεις της έρευνας Πρώτη φάση: Το αρχικό τεστ Η διαγνωστική διαδικασία του αρχικού τεστ (pretest) πραγματοποιήθηκε το Δεκέμβριο του 2006 για όλα τα παιδιά και των δύο ομάδων με ατομικές δομημένες συνεντεύξεις οι οποίες διαρκούσαν δεκαπέντε λεπτά περίπου για κάθε παιδί και γινόταν σ ένα ειδικά διαμορφωμένο χώρο των νηπιαγωγείων της έρευνας. Η νηπιαγωγός διάβαζε αρχικά το μύθο του Αισώπου Η συμβουλή της Αρκούδας 1 σε κάθε παιδί ξεχωριστά, κι έπειτα του υπέβαλε τις παρακάτω ερωτήσεις και κατέγραφε τις απαντήσεις. Αρχικό και τελικό τεστ Ονοματεπώνυμο παιδιού Ημερομηνία Ομάδα Πειραματική ή Ελέγχου 1. Πώς αρχίζει ο μύθος; Απάντηση παιδιού Ποιο είναι το πρόβλημα; Απάντηση παιδιού Πώς τελειώνει ο μύθος; Απάντηση παιδιού Τί θέλει να μας πει ο μύθος (μήνυμα); Απάντηση παιδιού Ποιο τίτλο θα έδινες στο μύθο; Απάντηση παιδιού Ποιοι είναι οι ήρωες σ αυτό το μύθο; Απάντηση παιδιού... Η αρχική μέτρηση μας βοήθησε να προσδιορίσουμε ενδεχόμενες διαφορές και αλληλεπιδράσεις που υφίστανται στον πληθυσμό, οι οποίες θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη κατά την τελική μέτρηση. 1 Ρένα Καρθαίου & Κατερίνα Μάνου-Πασσά (1999). Παρέα με τον Αίσωπο, Αθήνα: Καστανιώτης. Χρησιμοποιήθηκε μόνο αυτός ο μύθος για το αρχικό και τελικό τεστ. παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 504M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

5 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο Παιγνιώδης διδακτική παρέμβαση Η διαδικασία της παιγνιώδους παρέμβασης ακολουθεί τα παρακάτω βήματα: Πρώτο βήμα: Εισαγωγή στο πρόβλημα. Τα παιδιά μαζεύονται στην παρεούλα και η νηπιαγωγός αφηγείται το μύθο. Ακολουθεί ολιγόλεπτη συζήτηση για το περιεχόμενο του μύθου και στη συνέχεια η νηπιαγωγός επιλέγει το κατάλληλο μουσικό κομμάτι και ζητά από τα παιδιά να μεταφερθούν στον ελεύθερο χώρο της τάξης για να αποδώσουν το μύθο με κίνηση και μουσική. Παράλληλα για την καλύτερη κατανόηση του μύθου η νηπιαγωγός υποβάλει ερωτήσεις στα παιδιά με τον εξής τρόπο. Ακίνητη εικόνα (ήρωας του μύθου). Η νηπιαγωγός ανοίγει τη μουσική και τα παιδιά κινούνται ελεύθερα για λίγα λεπτά στο χώρο της τάξης. Με το απότομο σταμάτημα της μουσικής τα παιδιά σταματούν να κινούνται, παγώνουν. Τότε η νηπιαγωγός ζητά από τα παιδιά να δημιουργήσουν μια ακίνητη εικόνα του ήρωα (πρωταγωνιστή) του μύθου. Τα ενθαρρύνει να σκεφτούν πώς θα χρησιμοποιήσουν το σώμα τους για να αποδώσουν τον ήρωα του μύθου πιο ζωντανό (π.χ. δύναμη στα χέρια, σώμα, σχήμα, έκφραση). Έκφραση σκέψης (πώς αρχίζει ο μύθος). Τα παιδιά κινούνται ξανά ελεύθερα στο χώρο με τη μουσική. Όταν σταματήσει η μουσική κάθε παιδί απευθύνεται σ ένα φίλο του για να συζητήσουν πώς ξεκινά ο μύθος. Στη συνέχεια η νηπιαγωγός εξηγεί στα παιδιά ότι εκείνον που θα αγγίξει στον ώμο, θα πρέπει να πει πώς αρχίζει ο μύθος. Συζήτηση με συμπαίκτη (ποιο είναι το πρόβλημα του μύθου). Τα παιδιά με άλλο ηχητικό ερέθισμα κινούνται πάλι ελεύθερα στο χώρο. Μόλις σταματήσει η μουσική, η νηπιαγωγός τους ζητά να βρουν ένα φίλο τους για να συζητήσουν το πρόβλημα που παρουσιάζεται στο μύθο. Τα παιδιά εξετάζουν διάφορες προτάσεις, διατυπώνουν καινούργιες σκέψεις, επιλύουν τυχόν απορίες και αρχίζουν να επινοούν εναλλακτικές απόψεις. Έκφραση σκέψης (πώς τελειώνει ο μύθος). Ακολουθεί μουσική και τα παιδιά κινούνται ελεύθερα στο χώρο. Μόλις σταματήσει η μουσική, η νηπιαγωγός εξηγεί στα παιδιά ότι όποιον αγγίξει στο χέρι θα πρέπει να πει πώς τελειώνει ο μύθος. Ομαδικές συζητήσεις (ποιο είναι το μήνυμα του μύθου). Ακολουθεί και πάλι μουσική και τα παιδιά σέρνονται στο πάτωμα. Με το σταμάτημα της μουσικής χωρίζονται σε δυο ή τρεις ομάδες και συζητούν το μήνυμα του μύθου: Τί δηλαδή κρύβεται πίσω από το μύθο; Τί θέλει να μας πει ο Αίσωπος; Η νηπιαγωγός περνά από τις ομάδες και ενισχύει τις ιδέες των παιδιών. παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 505 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

6 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου Νηπιαγωγός σε ρόλο (τί τίτλο θα έδινες στο μύθο;). Συνεχίζει να παίζει η μουσική και τα παιδιά κινούνται ελεύθερα στο χώρο. Όταν σταματήσει η μουσική η νηπιαγωγός τους ανακοινώνει ότι θα υποδυθεί το ρόλο του δημοσιογράφου. Για το λόγο αυτό θα κρατά ένα ψεύτικο μικρόφωνο και όποιο παιδί πλησιάζει θα πρέπει να είναι έτοιμο να επινοήσει έναν τίτλο για το μύθο. Δεύτερο βήμα: Υλοποίηση του προβλήματος (πραγματοποιείται σε μικρές ομάδες). Αφού τα παιδιά βιώσουν μέσω της κίνησης το μύθο χωρίζονται σε ομάδες, οι οποίες δουλεύουν ταυτόχρονα. Κάθε ομάδα καλείται να ζωγραφίσει και να γράψει το δικό της μύθο. Η νηπιαγωγός ενθαρρύνει τα παιδιά υποβάλλοντας ερωτήσεις σχετικά με το περιεχόμενο του μύθο, προσπαθεί να τους δημιουργήσει αυτοπεποίθηση για το κείμενό τους και επιδιώκει να συσχετίσουν το μήνυμα του μύθου με τη ζωή τους. Τρίτο βήμα: Αξιολόγηση και διερεύνηση του θέματος. Τα παιδιά μετακινούνται στην παρεούλα / ολομέλεια της τάξης. Κάθε ομάδα παρουσιάζει το μύθο που δημιούργησε και οι υπόλοιπες ομάδες τον σχολιάζουν. Στη συνέχεια η νηπιαγωγός εμφανίζει τον μαγικό κύβο της πλοκής όπου στην κάθε πλευρά του είναι γραμμένες οι λέξεις: Αρχή Πρόβλημα Τέλος Μήνυμα Τίτλος Ήρωας και εξηγεί ότι αυτός ο κύβος θα μας βοηθήσει να ξαναθυμηθούμε το μύθο. Τα παιδιά κάθονται στο πάτωμα και ο κύβος περνά μπροστά από κάθε παιδί, το οποίο τον πετά και όταν ο κύβος σταθεί, το παιδί που τον πέταξε προσπαθεί να αναγνωρίσει / διαβάσει τη λέξη που εμφανίστηκε στην πάνω πλευρά του. Για παράδειγμα αναγνωρίζει τη λέξη Ήρωας και στη συνέχεια εξηγεί και περιγράφει τον ήρωα του μύθου. Ο κύβος σταματάει να πετιέται, όταν εμφανιστούν όλες οι λέξεις που είναι γραμμένες στις έξι πλευρές του και γίνουν τα σχετικά σχόλια. Έπειτα ένα παιδί ή περισσότερα παιδιά αφηγούνται το μύθο από την αρχή. Τέλος η νηπιαγωγός διαβάζει το μύθο από το αρχικό βιβλίο τής επιλογής της Δεύτερη φάση (τελικό τεστ) Μετά τη διδακτική παρέμβαση ακολούθησε το τελικό τεστ (post test) (Fitz-Gibbon & Morris, 1987) που έγινε το Μάιο. Ακολουθήθηκε η ίδια διαδικασία με το αρχικό τεστ. To τελικό test μέτρησε τα αποτελέσματα που αναμένονταν να είχαν σημειωθεί στον πληθυσμό και είναι η εξαρτημένη μεταβλητή της ερευνητικής δράσης. Η αρχική και τελική μέτρηση χρησιμοποίησαν τα ίδια εργαλεία και οι δυο μετρήσεις αναφέρονταν στις ίδιες δεξιότητες, ώστε να έχουμε τις καλύτερες δυνατές πληροφορίες για την επίδραση και την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος που θα συγκριθεί παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 506M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

7 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο με κάποιο άλλο. Πολλές φορές είναι δύσκολο να προσδιορίσουμε με ακρίβεια τη μονοσήμαντη επίδραση ενός και μόνο παράγοντα ακριβώς, επειδή ο πληθυσμός της έρευνας είναι κοινωνικά υποκείμενα. Ωστόσο, προσπαθήσαμε να εξασφαλίσουμε τις ικανές και αναγκαίες συνθήκες που θα περιόριζαν τη συνδρομή των τυχαίων κοινωνικών παραγόντων (Stocking, 1999). Η συλλογή των δεδομένων έγινε με τη μέθοδο της συνέντευξης και οι απαντήσεις των παιδιών βαθμολογήθηκαν από τους ερευνητές με βάση την επίτευξη γνωστικών και αντιληπτικών στόχων. Η βαθμολόγηση των απαντήσεων (0,1,2) ελέγχθηκε από δύο κριτές, ώστε να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή αντικειμενικότητα (Benett, 1984 Stocking, 1999). Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του προγράμματος βασίστηκε στις διαφορές που παρουσιάζονται μεταξύ των δύο ομάδων σε σχέση με την αρχική και τελική μέτρηση, που εφόσον έχουν αποκλειστεί άλλοι παράγοντες, οφείλονται στην επίδραση του προγράμματος. 3. Αποτελέσματα της έρευνας Πίνακας 1: Μέσες τιμές και τυπικές αποκλίσεις των βαθμολογιών κάθε ερώτησης και των συνολικών βαθμολογιών για την πειραματική ομάδα και την ομάδα ελέγχου, πριν και μετά τη διδακτική παρέμβαση Ερώτηση Πριν τη διδακτική παρέμβαση Μετά τη διδακτική παρέμβαση Μέσος όρος (Mean) ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Τυπική απόκλιση (S.D.) Μέσος όρος (Mean) Τυπική απόκλιση (S.D.) Μεταβολή μέσης τιμής (Dmean) Ερώτηση 1 1,14 0,774 1,82 0, ,68 Ερώτηση 2 0,91 0,684 1,68 0, ,77 Ερώτηση 3 1,09 0,868 1,91 0, ,82 Ερώτηση 4 0,45 0,800 1,82 0, ,37 Ερώτηση 5 1,41 0,854 2,00 0, ,59 Ερώτηση 6 1,55 0,596 1,95 0, ,40 ΟΜΑΔΑ ΕΛΕΓΧΟΥ Ερώτηση 1 0,41 0,666 1,18 0, ,67 Ερώτηση 2 0,59 0,590 0,73 0, ,14 Ερώτηση 3 0,59 0,734 0,91 0, ,32 Ερώτηση 4 0,23 0,612 0,50 0, ,27 Ερώτηση 5 1,23 0,813 1,86 0, ,63 Ερώτηση 6 1,77 0,429 1,95 0, ,18 Τόσο τα νήπια της πειραματικής ομάδας, όσο κι αυτά της ομάδας ελέγχου πήραν τη χαμηλότερη βαθμολογία στην ερώτηση (4). Ωστόσο, μετά την παιγνιώδη παρέμβαση, παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 507 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

8 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου στην πειραματική ομάδα παρουσιάστηκε βελτίωση (1,37 μονάδες), ενώ στην ομάδα ελέγχου μόνο 0,27 μονάδες. Τα νήπια, τόσο της πειραματικής ομάδας, όσο κι αυτά της ομάδας ελέγχου πήραν την υψηλότερη βαθμολογία στην ερώτηση (6). Ωστόσο, παρατηρούμε ότι στην ομάδα ελέγχου η διδακτική παρέμβαση απέδωσε λιγότερο καθώς παρουσίασε 0,18 μονάδες, ενώ στην πειραματική ομάδα παρουσιάστηκε βελτίωση 0,40 μονάδες. Γενικότερα, σύμφωνα με τον πίνακα 1, είναι προφανές ότι η διδακτική παρέμβαση απέδωσε θετικά αποτελέσματα για κάθε ερώτηση της συνέντευξης. Πίνακας 2: Μέσες τιμές και τυπικές αποκλίσεις των συνολικών βαθμολογιών για την πειραματική ομάδα και την ομάδα ελέγχου Πριν τη διδακτική παρέμβαση Πειραματική ομάδα Μετά τη διδακτική παρέμβαση Mean S.D. Mean S.D. 6,54 3,143 11,18 1,180 Ομάδα ελέγχου 4,81 2,217 7,13 2,188 Σύμφωνα με τον πίνακα 2 είναι φανερό ότι η μέση τιμή (mean) της συνολικής βαθμολογίας της πειραματικής ομάδας αυξήθηκε κατά 4,64 μονάδες, ενώ η μέση τιμή (mean) της ομάδας ελέγχου αυξήθηκε κατά 2,32 μονάδες. Η επίδραση της διδακτικής παρέμβασης είναι σαφώς μεγαλύτερη για την πειραματική ομάδα. Οι έλεγχοι συσχετίσεων επιβεβαίωσαν τις καλύτερες επιδόσεις της πειραματικής ομάδας μετά από τη διδακτική παρέμβαση (F = 3,821, p<0.05 & t = 0,602, p<0.01). Οι συσχετίσεις των συνολικών βαθμολογιών με το φύλο δεν έδειξαν διαφοροποιήσεις μεταξύ των δύο φάσεων των μετρήσεων. 4. Συζήτηση των αποτελεσμάτων της έρευνας Τα παραπάνω δεδομένα μας επιτρέπουν να βγάλουμε ορισμένα συμπεράσματα για τον κύριο σκοπό που θέσαμε πριν από τη διεξαγωγή της έρευνας, δηλαδή να διερευνήσουμε τη συμβολή του κατευθυνόμενου παιχνιδιού στην κατανόηση των μύθων. Η βασική διαπίστωση είναι ότι από τις έξι ερωτήσεις του τεστ τα παιδιά της πειραματικής ομάδας παρουσίασαν σημαντική βελτίωση σ όλες τις ερωτήσεις, γεγονός που το αποδίδουμε στην παιγνιώδη διδακτική παρέμβαση η οποία: Ωθούσε τα παιδιά σε συζητήσεις μέσω ερωτήσεων που απηύθυνε η νηπιαγωγός σ αυτά σχετικά με τα δομικά στοιχεία της ιστορίας, γεγονός που συνέβαλε σημαντικά στην κατανόηση του κειμένου (Durkin, 1978 Dickinson & Smith, 1994 Zavenbergen & Whitehurst, 2003). Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας κατανοούν καλύτερα το κείμενο της ιστορίας, όταν η ανάγνωση συνδυάζεται με ερωτήσεις, επεξηγήσεις και διάλογο και όταν τους δίνεται η δυνατότητα να παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 508M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

9 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο εξάγουν συμπεράσματα, να ερευνούν ή να περιγράφουν τα συναισθήματα των χαρακτήρων (Morrow, 1984 Snow & Ninio, 1986). Διευκόλυνε τη σύνδεση ανάμεσα σε νέες και παλιότερες γνώσεις γιατί τα παιδιά προκειμένου να συνθέσουν το δικό τους μύθο, ενεργοποιούσαν τις προηγούμενες γνώσεις τους, γεγονός που επηρέαζε θετικά την κατανόηση (Morrrow & Gambrell, 2004 Smith, 2006 Πανταζής & Ζάραγκας, 2006). Συγκέντρωσε την προσοχή των παιδιών / αναγνωστών μέσα από την προβολή ορισμένων πληροφοριών, όπως ήταν η ανάγνωση / αναγνώριση συγκεκριμένων λέξεων (πρόβλημα- τέλος- αρχή- μήνυμα- τίτλος- ήρωας) και τα οδηγούσε στην επεξεργασία τους, γεγονός που βελτίωνε την κατανόηση. Παράλληλες είναι και οι απόψεις των Foulin και Mouchon, οι οποίοι σημειώνουν ότι για την κατανόηση οποιουδήποτε κειμένου ο αναγνώστης πρέπει να παροτρύνεται, να προσέχει και να επεξεργάζεται ορισμένα μόνο σημεία του (Foulin & Mouchon, 2002:116). Ωθούσε τα παιδιά στην αναδιήγηση του μύθου γεγονός που επέτρεπε στις νηπιαγωγούς να ελέγξουν σε ποιο βαθμό τα παιδιά κατανοούσαν το περιεχόμενο και την πλοκή του μύθου (Morrow & Gambrell, 2004 Paris & Paris, 2003). Εστίαζε στο ρόλο της νηπιαγωγού, η οποία υποστήριζε καθ όλη τη διάρκεια του παιχνιδιού τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των παιδιών γεγονός που ενίσχυε την ανάπτυξη της κατανόησης (Teale, 1984). Η δεύτερη διαπίστωση εστιάζεται στο γεγονός ότι τα νήπια της πειραματικής ομάδας, όπως και αυτά της ομάδας ελέγχου πήραν τη χαμηλότερη βαθμολογία στην ερώτηση τέσσερα που αναφερόταν στο μήνυμα του μύθου. Τα παιδιά δηλαδή δεν μπορούσαν να κατανοήσουν το αλληγορικό νόημα του μύθου. Παράλληλες είναι και οι απόψεις της Goldman (1985), η οποία σε μια μελέτη της κατανόησης των μύθων του Αισώπου, διαπίστωσε ότι τα παιδιά είχαν δυσκολία στο να συνδέσουν τα εσωτερικά γεγονότα του κειμένου με εξωτερικές γνώσεις για να αντιληφθούν το ηθικό δίδαγμα του μύθου. Επίσης τα παραπάνω αποτελέσματα συνάδουν με τα πρόσφατα ευρήματα της έρευνας του Jose και των συνεργατών του, οι οποίοι διαπίστωσαν ότι τα μικρά παιδιά συγκριτικά με τα μεγαλύτερα δυσκολεύτηκαν στην εξαγωγή ηθικών διδαγμάτων από τους μύθους του Αισώπου (Jose et al., 2005). Παρά το γεγονός ότι τα νήπια καταθέτουν αυθόρμητα στοιχεία από τη μεταφορά και τη μεταφορική γλώσσα (Winner et al., 1980), ωστόσο για να κατανοήσουν την αλληγορία σ ένα επίσημο λογοτεχνικό είδος απαιτεί περισσότερο εφαρμοσμένες διαδοχικά γνωστικές δεξιότητες (Jose et al., 2005). Τα νήπια δηλ. αποτυγχάνουν να συνδέσουν τις πληροφορίες που προέρχονται από τη δράση του ήρωα με τις πληροφορίες έκβασης των γεγονότων για να κρίνουν/βγάλουν συμπεράσματα (Jose & Brewer, 1984), αν και φαίνεται ότι η συσχέτιση δράσης-έκβασης στους περισσότερους μύθους δεν είναι αυθαίρετη αλλά προσαρμόζεται σε ένα δίκαιο κόσμο στον οποίο οι καλοί άνθρωποι παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 509 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

10 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου ανταμείβονται και οι κακοί τιμωρούνται. Παράλληλα ο Piaget (1932/1965) έδειξε ότι τα μικρά παιδιά κατασκευάζουν εύκολα τους ηθικούς συνδέσμους μεταξύ των αφηγηματικών ενεργειών και των εκβάσεων. Αργότερα άλλοι ερευνητές έδειξαν ότι τα παιδιά όχι μόνο αναμένουν μια σύνδεση μεταξύ των κακών ενεργειών και των αρνητικών εκβάσεων, αλλά και μεταξύ των καλών ενεργειών και των θετικών εκβάσεων (Fein & Stein, 1977 Jose, 1990). Ωστόσο τα παιδιά χρειάζονται να έχουν ένα μεγάλο σώμα γνώσης για τον εντοπισμό της σκοπιμότητας της ανθρώπινης συμπεριφοράς και του κοινωνικού πλαισίου μέσα στο οποίο αυτά τα γεγονότα εμφανίζονται και πρέπει επίσης να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν αυτή τη γνώση για να συμπεράνουν υπονοούμενες πτυχές που περιγράφονται στο μύθο (Stein & Trabasso, 1982:184). Τα παιδιά όμως αδυνατούν να προβούν σε τέτοιους συσχετισμούς ίσως γιατί υπάρχουν όρια στη διαδικασία συλλογισμών των νηπίων (Bredekamp & Copple, 1998:160) ή γιατί ο αναλογικός συλλογισμός είναι μια διεισδυτική και ισχυρή διαδικασία, μοιάζει μ αυτήν του αιτιώδους συμπερασμού και η γκάμα των αναλογιών που καταλαβαίνουν και δημιουργούν τα παιδιά αυξάνεται με την ηλικία (Siegler, 2002:441). Άλλωστε σύμφωνα με τον Stern η λογική σκέψη του παιδιού προσχολικής ηλικίας βρίσκεται υπό συνεχή μεταβολή, κινείται από το συγκεκριμένο στο συγκεκριμένο αποφεύγοντας τις γενικεύσεις. Ωστόσο, άλλοι ερευνητές διαπιστώνουν ότι ακόμη και τα παιδιά προσχολικής ηλικίας σε ορισμένες συνθήκες παρουσιάζουν μορφή λογικής σκέψης που περιλαμβάνουν μια κίνηση της σκέψης από το μερικό στο γενικό, καθώς και στοιχεία αφαίρεσης (Zaporozhets et al., 1994:80). Η τρίτη διαπίστωση είναι ότι τα νήπια της πειραματικής ομάδας, όπως και της ομάδας ελέγχου πήραν την υψηλότερη βαθμολογία στην ερώτηση έξι που αναφέρονταν στην αναγνώριση των ηρώων των μύθων. Ίσως επειδή οι ήρωες των μύθων ενσαρκώνουν τύπους της καθημερινής ζωής ή αντιπροσωπεύουν ζώα, τα οποία είναι οικεία και γνωστά στα παιδιά και αυτή η γνώση του περιεχομένου βοηθά στη μνήμη (Siegler, 2002). Επιπρόσθετα γιατί τα παιδιά προσχολικής ηλικίας προτιμούν τους χαρακτήρες που παρουσιάζονται με λίγα και ξεκάθαρα χαρακτηριστικά (Καρπόζηλου, 1994:185) όπως είναι οι ήρωες των μύθων γι αυτό και τους θυμόταν. Από την άλλη μεριά, αναφορικά με τις ποιοτικές παρατηρήσεις διαπιστώσαμε ότι τα παιδιά της πειραματικής ομάδας επεδείκνυαν γλωσσική δημιουργικότητα προκειμένου να συνθέσουν τον τίτλο του μύθου. Για παράδειγμα στο γνωστό μύθο Η χελώνα και ο λαγός τα παιδιά έδωσαν τους εξής τίτλους: Η υπομονετική χελώνα Ο λαγός που έκανε τον μάγκα Το πάθημα του λαγού Η χελώνα που ήταν καλή και κέρδισε με την υπομονή της Γενικά η έρευνα αυτή πρέπει να θεωρηθεί μια πρώτη μικρής έκτασης διερεύνηση της άποψης ότι η συγκεκριμένη παιγνιώδης διδακτική παρέμβαση συνέβαλε στην κατα- παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 510M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

11 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο νόηση των μύθων από παιδιά προσχολικής ηλικίας. Χρήσιμο θα ήταν να επαναληφθεί σε μεγαλύτερο δείγμα, να διερευνηθούν και άλλες παράμετροι που επηρεάζουν την κατανόηση των μύθων όπως, χρονική περίοδος, μέγεθος ομάδας, συμβολή της οικογένειας. Επιπρόσθετα να διερευνηθεί αν το καθοδηγούμενο παιχνίδι βοηθά στην κατανόηση των εννοιών και των συμβάσεων του γραπτού λόγου και τέλος πώς και ποιες πληροφορίες αποθηκεύουν τα παιδιά από την ανάγνωση του μύθου στην μακροπρόθεσμη μνήμη. 2 Βιβλιογραφία Αυδίκος, E. Aυδίκος, Αφηγηματικά μοντέλα στον Αίσωπο και το λαϊκό μύθο: Το παράδειγμα της Aλεπούς. Επιθεώρηση Παιδικής Λογοτεχνίας, 13, Bennett, 1984 D. B. Bennett, Evaluating environmental education in school. Unesco and Environmental Education Series, no 12. Bloom & Quint, 1999 H. S. Bloom & J. Quint, Assessing program impacts and implementation. U.S. Department of Education. Brown, 1975 A. L. Brown, Recognition, reconstruction and recall of narrative sequences by preoperational children. Child Development, 46, Bredekamp & Copple, 1998 S. Bredekamp & L. Copple, Καινοτομία στην προσχολική εκπαίδευση: Αναπτυξιακά κατάλληλες πρακτικές στα προσχολικά προγράμματα, Ε. Ντολιοπούλου (Επιμ.). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Cochram Smith, 1984 M. Cochram Smith, The making of a reader. Norwood, NJ: Ablex. Curto, Morillo & Teixido, 1998 L. Curto, M. Morillo & M. Teixido, Γραφή και Ανάγνωση: Βοηθήματα για τη διδασκαλία και την εκμάθηση του γραπτού λόγου σε παιδιά ηλικίας τριών έως οκτώ ετών, Τ. Βαρνάβα Σκούρα (Eπιμ.), Β τόμος. Αθήνα: Ο.Ε.Δ.Β. 2 Από τη θέση αυτή θέλουμε να ευχαριστήσουμε τις νηπιαγωγούς: Σοφία Γιασκουλίδου, Βάσω Κραγιοπούλου, Ειρήνη Πετακάκη, Φούλα Σταυρίδου, Ζουμπουλιά Τοζακίδου και Γεωργία Τσακπινίδου, οι οποίες εφάρμοσαν με προθυμία και συνέπεια τη διδακτική παρέμβαση. Είναι αυτονόητο ότι χωρίς την εθελοντική τους συμμετοχή η έρευνα δεν θα ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθεί. παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 511 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

12 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου Dickinson & Smith, 1994 D. K. Dickinson & M. W. Smith, Long term effects of preschool teacher s book readings on low-income children s vocabulary and story comprehension. Reading Research Quarterly, April May June, Durkin, 1978 D. Durkin, What classroom observations reveal about reading comprehension instruction. Reading Research Quarterly, 14, Fein & Stein, 1977 D. Fein & G. Stein, Immanent punishment and reward in six and nine year old children. The Journal of Genetic Psychology, 131, Fitz Gibbon & Morris, 1987 C. T. Fitz Gibbon & L. L. Morris, How to design a program evaluation. Newbury Park, CA: Sage. Foulin & Mouchon, 2002 J. Foulin & S. Mouchon, Εκπαιδευτική Ψυχολογία, M. Φανιουδάκη (μετφρ.). Αθήνα: Μεταίχμιο. Gaonac h & Colder, 2003 D. Gaonac h & C. Colder, Εγχειρίδιο Ψυχολογίας για την Εκπαίδευση, Ι. Θεοφανοπούλου (μτφρ.). Αθήνα: Πατάκης. Goldman, 1985 S. H. Goldman, Inferential reasoning in and about narrative texts. In A. C. Graesser & J. B. Blank (Eds), The Psychology of Questions, Hillsdale, NJ: Erlbaum. Guba & Lincoln, 1981 E. G. Guba & Y. S. Lincoln, Effective evaluation. San Francisco: Jossey Bass. Hickman, 1981 J. Hickman, A new perspective on response to literature: Research in an elementary school setting. Research in the Teaching of English, 15, 4, Jacobs, 1970 J. Jacobs, The fables of Aesop. New York: Burt Franklin. (Original work published 1889.) Jose, D Anna & Krieg, 2005 P. E. Jose, C. A. D Anna & D. B. Krieg, Development of the comprehension and appreciation of fables. Genetic, Social and General Psychology Monographs, 131, 1, Jose & Brewer, 1984 P. E. Jose & W. F. Brewer, Development of story liking: Character identification, suspense, and outcome resolution. Development Psychology, 20, Jose, 1990 P. E. Iose, Just world reasoning in children s immanent justice judgments. Child Development 61, Κανατσούλη, 1997 Μ. Κανατσούλη, Εισαγωγή στη θεωρία και κριτική της παιδικής λογοτεχνίας. Θεσσαλονίκη: University Studio Press. Καρπόζηλου, 1994 Μ. Καρπόζηλου, Το παιδί στη χώρα των βιβλίων. Αθήνα: Καστανιώτης. Kiefer, 1988 B. Kiefer, Picture books as contexts for literary aesthetic, and real world Understandings. Language Arts, 65, 3, παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 512M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

13 Η αναγνωση / κατανοηση των μυθων στο νηπιαγωγειο Κιτσαράς, 2004 Γ. Κιτσαράς, Προγράμματα: Διδακτική μεθοδολογία προσχολικής αγωγής με σχέδια εργασίας. Αθήνα: Συγγραφέας. Μερακλής, 1993 Μ. Μερακλής, Έντεχνος λαϊκός λόγος: Κείμενα και κριτική νεοελληνικού λόγου. Αθήνα: Καρδαμίτσα. Miccinati & Phelps, 1980 J. L. Miccinati & S. Phelps, Classroom drama from children s reading: From the page to the stage. The Reading Teacher, 34, Morrow, 1984 L. M. Morrow, Reading stories to young children: Effects of story structure and traditional questioning strategies on comprehension. Journal of Reading Behavior, XVI, 4, Morrow & Gambrell, 2004 L. Morrow & L. Gambrell, Using children s literature in preschool: Comprehending and enjoying books. Newark, DE, USA: International Reading Association. Πανταζής και Ζάραγκας, 2006 Σ. Πανταζής και Χ. Ζάραγκας, Ανάγνωση και νοητικές εικόνες: Ψυχοπαιδαγωγική προσέγγιση. Αθήνα: Μεταίχμιο. Paris & Paris, 2003 A. H. Paris & S. G. Paris, Assessing narrative comprehension in young children. Reading research Quarterly, 38, 1, Perry, 1959 B. E. Perry, Fable. Studium Generale, 12, Pellegrini & Galda, 1982 A. D. Pellegrini & L. Galda, The effects of thematic fantasy play training on the development children s story comprehension. American Educational Research Journal, 19, Piaget, 1965 J. Piaget, The moral judgment of the child. New York: The Press. (Original work published 1932.) Purcell Gates, 1988 V. Purcell Gates, Lexical and syntactic Knowledge of written, narrative held by well-readto Kindergartens and second grades. Research in the Teaching of English, 22, Sachs, Goldman & Chaille, 1984 J. Sachs, J. Goldman & C. Chaille, Planning in pretend play: Using language to coordinate narrative development. In A. D. Pellegrini & T. D. Yaw Key (Eds), The development of oral written language in social contexts. Norwood, NJ: Ablex. Σακελλαρίου, 1987 Χ. Σακελλαρίου, Οι κοινωνικές δομές του αρχαίου ελληνικού κόσμου μεσ απ τη ζωή και τους μύθους του Αισώπου. Διαβάζω, 167, Sanders, 1992 J. R. Sanders, Evaluating school programs. An educator s guide. Newbury Park, CA: Corwin Press. Σαρίκας, 1993 Ζ. Σαρίκας (Επιμ.), Αίσωπος, μύθοι, Α. Λιάπα (μτφρ.). Αθήνα: Εξάντας. Siegler, 2002 R. Siegler, Πώς σκέφτονται τα παιδιά, Σ. Βοσνιάδου (Επιμ.). Αθήνα: Gutenberg. παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, 513 and M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

14 Ειρηνη Σιβροπουλου/ Αγγελικη Τσαπακιδου Singel & Lythcott, 2004 J. Singel & M. Lythcott, Fostering school achievement and creativity through socio-dramatic play in the classroom. In E. Zigler, D. Singer & S. Bishop Josef (Eds), Children s Play: The Roots of reading, Washington, DC: Zero the three Press. Smith, 2006 F. Smith, Κατανοώντας την ανάγνωση: Μια ψυχογλωσσική ανάλυση της ανάγνωσης και της μάθησης της ανάγνωσης, Α. Αϊδίνης (Επιμ.). Αθήνα: Επίκεντρο. Snow & Ninio, 1986 C. E. Snow & A. Ninio, The contracts of literacy: what children learn from learning to read books. In W. H. Teale & E. Sulzby (Eds). Emergent literacy. Norwood NJ: Ablex. Stein & Trabasso, 1982 N. L. Stein & T. Trabasso, Children s understanding of stories: A basis for moral judgment and dilemma resolution. In C. J. Brainerd & M. Pressley (Eds). Verbal processes in children, New York: Springer Yerlag. Stocking, 1999 K. M. Stocking, Evaluating Environmental Education. (Translation by Rosemary martin.) Cambridge: Commission on Education and Communication. Σφυρόερα, 1998 Μ. Σφυρόερα, Η μελέτη των γνωστικών σχημάτων κατάτμησης και αναπλαισίωσης πληροφοριών κατά την κατανόηση μακροσκελών αφηγηματικών κειμένων: Συστημική προσέγγιση και διδακτική προέκταση. Στο Λ. Μπεζέ (Επιμ.), Γνωστική Ψυχολογία και Εκπαίδευση, Ελληνικά Γράμματα. Τeale, 1984 W. Τeale, Reading to young children: Its significance for literacy development. In F. Smith (Ed.), Awakening to literacy. London: Heinemann. Τριλλιανός, 2003 Θ. Τριλλιανός, Μεθοδολογία της σύγχρονης διδασκαλίας. Α τόμος. Αθήνα: Συγγραφέας. Τροβάς, 1987 Δ. Τροβάς, Οι μύθοι του Αισώπου και οι συλλογείς, μεταφραστές και διασκευές τους. Διαβάζω, 167, Winner, McCarthy & Gardner, 1980 E. Winner, M. McCarthy & H. Gardner, The ontogenesis of metaphor. In R. P. Honeck & R. R. Hoffman (Eds), Cognition and figurative language, 341. Hillsdale, NJ: Erlbaum. Ζaporozhets, Zinchenkο & Elkonin, 1994 A. V. Ζaporozhets, V. P. Zinchenkο & D. B. Elkonin, Η ανάπτυξη της λογικής σκέψης των παιδιών της προσχολικής ηλικίας. Στο Σ. Βοσνιάδου (Επιμ.). Κείμενα εξελικτικής Ψυχολογίας: Σκέψη, Β τόμος, Αθήνα: Gutenberg. Zavenbergen & Whitehurst, 2003 A. A. Zavenbergen & G. J. Whitehurst, Dialogic reading: a shared picture book reading intervention for preschoolers. In A. V. Kleek, S. A. Stahl & E. B. Bauer (Eds). On reading books to children: parents and teachers. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates. παρέμβασης. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou, and 514M. Tsianikas (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Θεματικές ενότητες για τις εισαγωγικές εξετάσεις του Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Ελένη Γκανά Λέκτορας, Π.Τ.Ε.Α., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας egana@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ραγδαία και συνεχής εξέλιξη των υπολογιστών και της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία των Κειμενικών Ειδών

Θεωρία των Κειμενικών Ειδών Θεωρία των Κειμενικών Ειδών Μαρία Ποιμενίδου Δρ. Νηπιαγωγός, Κοινωνιολόγος mpoimenidou@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση Κειμενικό είδος Γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr

Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Οικογένεια και γραμματισμός (family literacy) Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την ψηφιακή πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση Τι είναι ο «οικογενειακός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ) Κατερίνα Μάσχα Λέκτορας Αναπτυξιακής Ψυχολογίας Τμήμα Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης kmascha@psy.soc.uoc.gr ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Απασχόληση:

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Απασχόληση: ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Επώνυμο: ΣΥΝΩΔΗ Όνομα: ΕΥΑΝΘΙΑ Θέση: ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Διεύθυνση: Πανεπιστήμιο Κρήτης Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

δομητική προσέγγιση της Γραφής

δομητική προσέγγιση της Γραφής Η δομητική προσέγγιση της Γραφής Μαρία Θεοδωρακάκου Νηπιαγωγός, ΜΤΕΕΑ maria.theodorakakou@gmail.com Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση Εισαγωγή Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σύμφωνα με τη διεθνώς επικρατούσα ακαδημαϊκή πρακτική, παρατίθενται οι παρακάτω συνοπτικές οδηγίες για τη συγγραφή πτυχιακής ή διπλωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy 2004-2006 CARDET 1 Απόψεις Γιατί οι ορισμοί ενός κλάδου είναι σημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε

Διαβάστε περισσότερα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Τα μικρά παιδιά είναι χρήστες της φυσικής τους γλώσσας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Προβλήματα με πρόσθεση και αφαίρεση κλασμάτων (Κεφάλαιο 23 ο ) Σχολείο: 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου Ημερίδες Επιμόρφωσης/Ενημέρωσης για τα επιλεγέντα Στελέχη Εκπαίδευσης του ΥΠΕΠΘ στα πλαίσια του Έργου με τίτλο: «Παραγωγή βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού για την εισαγωγή θεμάτων σχετικά με τα φύλα στην

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch»

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Εργαστηριακή Εισήγηση «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Σαρημπαλίδης Ιωάννης Καθηγητής Πληροφορικής, Γενικό Λύκειο Πεντάπολης johnsaribalidis@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ To προτεινόμενο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές. xcvbnmqwertyuiopaβsdfghjklzxcεr. στα πειραματικά σχολεία.

Ερευνητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές. xcvbnmqwertyuiopaβsdfghjklzxcεr. στα πειραματικά σχολεία. qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmη qσwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvb nmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγι mλιqπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλs dfghςjklzxcvλοπbnαmqwertyuiopa sdfghjklzxcvbnmσγqwφertyuioσδφ pγρaηsόρωυdfghjργklαzxcvbnβφδ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου!

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Extra&Friends iebook leaflet_extra&friends iebook leaflet 09/12/2010 4:48 ΜΜ Page 1 Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Extra&Friends iebook leaflet_extra&friends iebook leaflet 09/12/2010 4:48 ΜΜ Page

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΙΟΥ Κωδικός μαθήματος: ΒΠΟ815 (3Ω/Υ) Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών Γ Οµάδα Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης Λέκτορας 11ο Μάθηµα Διερεύνηση Προϋποθέσεων Διδασκαλίας - Α : Η θεωρία του Jean Piaget για τη νοητική ανάπτυξη του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνης Βεντούρης. Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αντώνης Βεντούρης. Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αντώνης Βεντούρης Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δυσκολία κειμένων Δυσκολία ερωτημάτων (items) Ίση βαρύτητα πιστοποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι Όχι Ναι αλλά όχι μόνο x

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι Όχι Ναι αλλά όχι μόνο x www.lifelongreaders.org Περιγραφή της Δραστηριότητας για Προώθηση Ανάγνωσης / Δράση ΤΕΥΧΟΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ Η περιγραφή δηµιουργήθηκε από τον εταίρο στο πρόγραµµα LiRe: CARDET Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πόπη Κασσωτάκη-Ψαρουδάκη, Νηπιαγωγός με ειδίκευση (Μs) στη μάθηση και τη διδασκαλία του γραπτού λόγου, Υποψήφια διδάκτωρ του Π.Κ/ΠΤΔΕ.

Πόπη Κασσωτάκη-Ψαρουδάκη, Νηπιαγωγός με ειδίκευση (Μs) στη μάθηση και τη διδασκαλία του γραπτού λόγου, Υποψήφια διδάκτωρ του Π.Κ/ΠΤΔΕ. ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ: ΤΑ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ Πόπη Κασσωτάκη-Ψαρουδάκη, Νηπιαγωγός με ειδίκευση (Μs) στη μάθηση και τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014. Γ -Δ εξάμηνο

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014. Γ -Δ εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Ημερομηνία 1-9-2014 2-9-2014 3-9-2014 4-9-2014 5-9-2014 Κινητική αγωγή και μάθηση ΠΕΥ 200

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Υπεύθυνη Συντονισµού Διδακτικού Μαθησιακού Αντικειµένου της Γεωγραφίας: Αικατερίνη Κλωνάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η μεθοδολογία της έρευνας αυτής στηρίζεται στο Νατουραλιστικό υπόδειγμα (Naturalistic Paradigm) (Guba, Lincoln,

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η μεθοδολογία της έρευνας αυτής στηρίζεται στο Νατουραλιστικό υπόδειγμα (Naturalistic Paradigm) (Guba, Lincoln, Χιονίδου-Μοσκοφόγλου, Μ. (1999). Τι γνωρίζουν οι δάσκαλοι και οι δασκάλες για τα Προβλήματα Πρόσθεσης και Αφαίρεσης. Στο: A. Gagatsis,et. al (Ed.) Proceedings of the 2 nd Mediterranean Conference on Mathematics

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου!

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! FAIRYLAND iebook leaflet_fairyland iebook leaflet 02/12/2010 5:18 ΜΜ Page 1 Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Τι είναι το iebook; Το iebook είναι το ηλεκτρονικό βιβλίο των αγγλικών μου, το οποίο με

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint 20 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1139 Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint Μ. Μπέση1, Λ. Παππά2 1Σχολική Σύμβουλος Νηπιαγωγών, 43η εκπ. Περιφέρεια Άρτας, marinabesi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Οι μύθοι του Αισώπου: Δημιουργία πολυμεσικών παραμυθιών για τη διδασκαλία μίας εφαρμογής παρουσιάσεων

Οι μύθοι του Αισώπου: Δημιουργία πολυμεσικών παραμυθιών για τη διδασκαλία μίας εφαρμογής παρουσιάσεων 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ Οι μύθοι του Αισώπου: Δημιουργία πολυμεσικών παραμυθιών για τη διδασκαλία μίας εφαρμογής παρουσιάσεων Κουκουρίκος Παναγιώτης Καθηγητής Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή γωνιά βιβλιοθήκης έναντι παραδοσιακής: στάσεις και απόψεις των νηπιαγωγών

Ψηφιακή γωνιά βιβλιοθήκης έναντι παραδοσιακής: στάσεις και απόψεις των νηπιαγωγών Ψηφιακή γωνιά βιβλιοθήκης έναντι παραδοσιακής: στάσεις και απόψεις των νηπιαγωγών Αντωνάτου Σπυριδούλα gadonatou@gmail.com Νηπιαγωγός 3 ου Νηπιαγωγείου Νέας Κυδωνίας Χανίων ΜΑ, Υποψήφια διδάκτορας Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 13 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 13 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 13 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο, 5-7 Οκτωβρίου 2012

Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο, 5-7 Οκτωβρίου 2012 H διδασκαλία του λεξιλογίου κατά την ανάγνωση των ιστοριών και η επίδρασή της στην ανάπτυξη του λεξιλογίου ελληνόφωνων και αλλοδαπών παιδιών προσχολικής ηλικίας Χλαπάνα Ελισσάβετ, ρ. στις Επιστήµες της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι www.lifelongreaders.org Περιγραφή της Δραστηριότητας για Προώθηση Ανάγνωσης / Δράση ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ Η περιγραφή δημιουργήθηκε από τον εταίρο στο πρόγραμμα LiRe: CARDET Απευθύνεται σε μειονεκτούντες

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Μεταλλίδου, Π., & Πλατσίδου, Μ. (2004). Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Στο: Ν. Μακρής & εσλή,. (Επιµ.Εκδ.), Η γνωστική ψυχολογία σήµερα: Γέφυρες για τη µελέτη της νόησης

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ασκήσεις Το Σχέδιο Εργασίας (project)

Πρακτικές Ασκήσεις Το Σχέδιο Εργασίας (project) Πρακτικές Ασκήσεις Το Σχέδιο Εργασίας (project) Η βαθμολογία των πρακτικών ασκήσεων του 8ου εξαμήνου βασίζεται σε δύο παράγοντες: στις πρακτικές ασκήσεις (διδασκαλία στα σχολεία, σχέδια μαθήματος [πλάνα]

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ Ακαδημαϊκή Θέση Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. email: fbonoti@uth.gr Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα