ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ 1.1 Σύντομη ιστορική εισαγωγή Η μελέτη και οι πρώτες προσπάθειες για την ερμηνεία των καιρικών φαινομένων βρίσκουν τις ρίζες τους στη Μίλητο ήδη από το 600 π.χ. Εκεί ο Θαλής και η Σχολή του προτείνουν θεωρίες για να ερμηνεύσουν ακραίες καιρικές καταστάσεις όπως τις πλημμύρες του Νείλου, τις αστραπές και το χαλάζι. Από τα «Παραπήγματα» που εκθέτονταν στην αγορά της Αθήνας καθημερινά με «κλιματικά στοιχεία» της ημέρας μέχρι τον Αριστοτέλη (340 π.χ.) παρατηρήθηκε σημαντική εξέλιξη στις μετεωρολογικές θεωρίες της εποχής. Όλη η γνώση των αρχαίων Ελλήνων σχετικά με τις ατμοσφαιρικές επιστήμες βρίσκεται στο μοναδικό σύγγραμμα που διασώθηκε, τα «Μετεωρολογικά» του Αριστοτέλη. Ο Αριστοτέλης επεξηγεί τα μετεωρολογικά φαινόμενα με βάση τα «στοιχεία» της φύσης, δηλαδή τη γη, τον αέρα, το πυρ και το ύδωρ και τις αλληλεπιδράσεις τους. Για παράδειγμα, επεξηγεί τις θερινές καταιγίδες από τη γρήγορη δημιουργία νεφών στα ψυχρά υψηλά στρώματα της ατμόσφαιρας, όπου ο ψυχρός αέρας «απωθείται» από τη θερμή γη. Η Σχολή του Αριστοτέλους επικράτησε περίπου δύο χιλιετηρίδες στην παγκόσμια επιστημονική εκπαίδευση και απέδωσε πολλές και ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις σε ένα μεγάλο εύρος θεμάτων σχετικών με τα ατμοσφαιρικά φαινόμενα, από την εξάτμιση και την ομίχλη μέχρι και το πολικό σέλας! Είναι ενδιαφέρον εδώ να τονίσουμε ότι τα «Μετεωρολογικά» υπήρξαν βασικό εγχειρίδιο για τα Πανεπιστήμια της Αλεξάνδρειας και της Κωνσταντινούπολης. Μάλιστα, ο Κλαύδιος Πτολεμαίος, το 2 μ.χ. αιώνα, είναι ο πρώτος ο οποίος κατασκεύασε κλιματικούς χάρτες, οι οποίοι στηρίζονταν, απ' ό,τι φαίνεται, όχι μόνο στις τότε παρατηρήσεις αλλά και στα "Μετεωρολογικά" του Αριστοτέλη. Ο 17 ος αιώνας αποτελεί σταθμό στην εξέλιξη των ατμοσφαιρικών επιστημών γιατί τότε κατασκευάστηκαν τρία βασικά όργανα παρατήρησης: το θερμόμετρο, το βαρόμετρο και το υγρόμετρο. Μολονότι η πραγματική προέλευση του θερμομέτρου αποδίδεται στο Γαλιλαίο (~1600), ο οποίος χρησιμοποίησε το φαινόμενο της διαστολής του αέρα γι αυτό το σκοπό, είναι πιθανό ότι η απαρχή της ιδέας αυτής έχει τις ρίζες της στους Αλεξανδρινούς. Τα πειράματα του Γαλιλαίου έδωσαν ποιοτικά χαρακτηριστικά

2 2 Εισαγωγικά Μαθήματα στη Φυσική της Ατμόσφαιρας για τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας του αέρα και ακολουθήθηκαν από πειράματα ακριβείας των Fahrenheit, Reaumur και Celsius. Το βαρόμετρο ανακάλυψε ο μαθητής του Γαλιλαίου, Torricelli, ο οποίος με το διάσημο πείραμά του μέτρησε την ατμοσφαιρική πίεση. Τα βαρόμετρα με διάφορα υγρά και με τη χρήση υδραργύρου κατασκευάστηκαν μεταγενέστερα από τους Hook, Huygens και Boyle. Την ίδια περίοδο ο Hook παρατηρεί ότι οργανικά υλικά (όπως π.χ. οι τρίχες της αλογοουράς) εκτείνονται με την υγρασία και έτσι δόθηκε η ιδέα κατασκευής του υγρομέτρου. Μέχρι τον περασμένο αιώνα κατασκευάζονται όργανα ακριβείας για τη μέτρηση των βασικών ατμοσφαιρικών παραμέτρων, συμπεριλαμβανομένου του βροχομέτρου και του ανεμομέτρου. Όλα αυτά τα επιστημονικά όργανα οδήγησαν στην ανακάλυψη και διατύπωση των βασικών νόμων των αερίων με παράδειγμα το ατμοσφαιρικό αέριο. Στο πρώτο ποσοτικό του πείραμα ο Boyle (1662) διαπιστώνει ότι αν η θερμοκρασία του αέρα διατηρηθεί σταθερή τότε διατηρείται σταθερό και το γινόμενο της πίεσης επί τον όγκο του αέρα. Ο 18 ος και ο 19 ος αιώνας ακολουθούν με σημαντικές ανακαλύψεις Νόμων της Φυσικής των αερίων όπως των Charles και Gay-Lussac (~1800) που καθιέρωσαν το Νόμο των αερίων και του Dalton (1805) που ανακάλυψε το Νόμο των «μερικών πιέσεων». Οι πρώτες ιδέες για τις ειδικές θερμότητες των αερίων και η έννοια της λανθάνουσας θερμότητας, δηλαδή της μεταβολής της θερμότητας που ακολουθεί οποιαδήποτε μεταβολή φάσης, βρίσκονται στις εργασίες των Cavendish, Lavoisier και Priestley. Στην ίδια περίοδο εμφανίζεται το κλασικό σύγγραμμα του Bernoulli «Hydrodynamica» (1738), στο οποίο διαπραγματεύεται τους νόμους που καθορίζουν τη στατική και τη δυναμική των ρευστών. Το πεδίο αυτό αναπτύσσεται μαζί με τη θερμοδυναμική ραγδαία στο 19 ο και στον 20 ο αιώνα. Ο Stokes (1842) αναπτύσσει τις εξισώσεις της κίνησης των ρευστών και ο Lord Kelvin (1867) διατυπώνει το Βασικό Θεώρημα Κυκλοφορίας. Σύμφωνα με αυτό το θεώρημα, σε ασυμπίεστο ρευστό και χωρίς τριβή η κυκλοφορία (δηλαδή η συνιστώσα της ταχύτητας σε μία κλειστή καμπύλη, ολοκληρωμένη κατά μήκος της καμπύλης) διατηρείται. Το 1898 ο θεμελιωτής των αρχών της κυκλοφορίας της ατμόσφαιρας και των ωκεανών, Bjerknes, γενικεύει το θεώρημα της κυκλοφορίας του Lord Kelvin. Η γενιά αυτών των θεμελιωτών των ατμοσφαιρικών κινήσεων του 19 ου αιώνα συμπληρώνεται από τους Stokes, Reynolds και Helmholtz. Στον ίδιο αιώνα τα πειράματα του Joule (1843) οδηγούν στον πρώτο Νόμο της Θερμοδυναμικής. Τα ζητήματα ακτινοβολίας και το πρόβλημα του μέλανος σώματος μελετούν οι Kirchoff, Stefan και Boltzmann, που οδήγησαν στον ομώνυμο Νόμο της ακτινοβολίας του μέλανος σώματος (ανάλογη της τέταρτης δύναμης της απόλυτης θερμοκρασίας). Το 1883 ο Langley μελετά τη διαφάνεια και τη διαπερατότητα της ατμόσφαιρας στην ακτινοβολία και αρχίζουν οι πρώτες μελέτες για το ισοζύγιο ακτινοβολίας στην ατμόσφαιρα. Η αλληλεπίδραση της ατμόσφαιρας με την ηλιακή και τη γήινη ακτινοβολία είναι και αυτή επιστημονικό προϊόν κυρίως του 19 ου αιώνα με τις εργασίες των Fabry, Kelvin, Mie και άλλων. Στο τέλος του 19 ου αιώνα καθορίζεται η

3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ομή και σύσταση της ατμόσφαιρας 3 σχέση ανάμεσα στην υδροστατική ισορροπία της ατμόσφαιρας και των θερμοδυναμικών χαρακτηριστικών της, με την ανακάλυψη της τροπόπαυσης το 1899 από τον Teisserenc de Bort. Η εξέλιξη των ατμοσφαιρικών επιστημών τον 20 ο αιώνα είναι ραγδαία, ιδίως μετά το Β Παγκόσμιο πόλεμο και τη διεθνή συνεργασία στην παγκόσμια παρακολούθηση της ατμόσφαιρας, που ξεκίνησε στην αρχή κυρίως για λόγους καθημερινής πρόγνωσης του καιρού. Οι εργασίες ακτινοβολίας των Abbott, Angstrom και Dobson εισάγουν τη σημασία της ανώτερης ατμόσφαιρας στη δομή της αλλά και στην απορρόφηση επικίνδυνων ακτινοβολιών του ήλιου προς τη γη. Ο Chapman ερμηνεύει την ύπαρξη του στρώματος του όζοντος (1932) καθώς και των ιονοσφαιρικών στρωμάτων με μία απλή φυσική θεωρία που στηρίζεται στην αλληλεπίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας με τα αέρια της ατμόσφαιρας. Η θεωρία αυτή τροποποιείται από τον Crutzen (1969) και συμπληρώνεται από τους Molina και Rowland (1973), οι οποίοι πρώτοι πρότειναν τον κίνδυνο κατάρρευσης του στρώματος του όζοντος από ανθρωπογενείς ουσίες. Η περιβαλλοντική αυτή θεωρία επιβεβαιώνεται με την ανακάλυψη της «τρύπας» του όζοντος της Ανταρκτικής από τον Ιάπωνα Chubachi και τους Βρετανούς Farman και Gardiner το και οδηγεί στο Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ το Το 1996 απονέμεται στους Crutzen, Molina και Rowland το βραβείο Nobel Χημείας για τις θεωρίες τους σχετικά με το προστατευτικό στρώμα του όζοντος. Οι εξελίξεις στην ανώτερη ατμόσφαιρα, στους ανέμους της και στις αλληλεπιδράσεις της με τον ήλιο, το μεσοπλανητικό χώρο και την κατώτερη ατμόσφαιρα είναι ραγδαίες τις τελευταίες κυρίως δεκαετίες του 20 ου αιώνα. Οι εργασίες των Humphrey και Abbot ακολουθούνται από σειρά προτάσεων για τις σχέσεις ήλιου-γης (Wilcox, Roberts, Reiter, Crutzen και των συνεργατών τους). Την ίδια περίοδο αναβιώνει το ζήτημα του φαινομένου του θερμοκηπίου και γενικότερα της μελέτης των κύκλων του άνθρακα και άλλων στοιχείων στην ατμόσφαιρα. Οι εργασίες των Bolin, Wigley, Hansen, Dickinson, Wang, Isaksen, Manabe και Houghton, ανάμεσα σε πλειάδα άλλων επιστημόνων, βάζουν τις βάσεις που οδήγησαν στο Πρωτόκολλο του Κυότο το Οι επιπτώσεις των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στο σύνολο του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος περιγράφονται στη δεκαετία του 80 με το όνομα «παγκόσμια μεταβολή». Η δεκαετία του 80 αποτελεί σταθμό στα ζητήματα του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος όχι μόνο λόγω της αναγνώρισης της παγκοσμιότητας των διαφόρων κινδύνων (αραίωση του όζοντος, πυρηνικός χειμώνας, φαινόμενο θερμοκηπίου, παγκόσμια οξίνιση της ατμόσφαιρας), αλλά και διότι οδήγησε σε σημαντικές διεθνείς συμβάσεις (Πρωτόκολλα Μόντρεαλ, Κυότο και ιάσκεψη του Ρίο). Στις αρχές του 21 ου αιώνα, που γράφονται αυτές οι σελίδες, το ατμοσφαιρικό περιβάλλον βρίσκεται σε σημείο καμπής, γιατί ούτε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία του παίρνονται ούτε όλες οι διεθνείς αποφάσεις και συμβάσεις τηρούνται κατά γράμμα, μολονότι η αλλαγή της σύστασης της ατμόσφαιρας είναι δεδομένη, όπως θα φανεί σε επόμενα κεφάλαια.

4 4 Εισαγωγικά Μαθήματα στη Φυσική της Ατμόσφαιρας 1.2 Η κατακόρυφη κατανομή της πίεσης και της θερμοκρασίας του αέρα Ενώ η ατμοσφαιρική πίεση ελαττώνεται συνέχεια με το ύψος από τη μέση στάθμη της θάλασσας, η κατακόρυφη κατανομή της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας είναι διαφορετική σε διάφορες περιοχές υψών. Η πρώτη περιοχή που συναντάμε, γνώριμη σε εμάς γιατί εκεί γίνεται ο καιρός και όλα τα άλλα γνωστά μας καιρικά φαινόμενα, ονομάζεται τροπόσφαιρα. Ο όρος προέρχεται από τη λατινική λέξη «tropo» (αλλάζω) και την ελληνική λέξη «σφαίρα». Η ευμετάβλητη αυτή περιοχή της ατμόσφαιρας είναι εκείνη στην οποία εξελίχτηκε η βιόσφαιρα από τότε που εμφανίστηκε η ζωή στον πλανήτη μας πριν από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια. Και είναι βεβαίως η περιοχή που περιλαμβάνει σχεδόν το σύνολο των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Η τροπόσφαιρα χαρακτηρίζεται από ελάττωση της θερμοκρασίας του αέρα καθώς απομακρυνόμαστε από τη μέση στάθμη της θάλασσας του πλανήτη προς μεγαλύτερα ύψη. Ο ρυθμός ελάττωσης της θερμοκρασίας του αέρα με το ύψος οφείλεται αφενός στη σύσταση του ατμοσφαιρικού αερίου, αφετέρου στην έλξη της γης. Ας δούμε όμως τα πράγματα αναλυτικότερα, αφού πρώτα καθορίσουμε τη μεταβολή της ατμοσφαιρικής πίεσης με το ύψος. Πρώτα απ όλα θα πρέπει να καταλάβουμε τη σημασία της υδροστατικής ισορροπίας στο ατμοσφαιρικό αέριο. Την υδροστατική ισορροπία μπορούμε να δείξουμε με το εξής απλό παράδειγμα: Θεωρούμε στην ατμόσφαιρα κατακόρυφη στήλη εμβαδού Α μέσα στην οποία απομονώνουμε έναν κύλινδρο απειροστού πάχους dz, ο οποίος βρίσκεται σε ύψος z από τη μέση στάθμη της θάλασσας. Είναι προφανές ότι αν η ατμοσφαιρική πίεση στη βάση του κυλίνδρου είναι p τότε μέσα στον κύλινδρο η πίεση θα μεταβάλλεται από p έως p-dp, καθώς το ύψος θα μεταβάλλεται από z έως z+dz [Σχήμα (1.2.1)]. Ο κύλινδρος απειροστού πάχους dz θα ισορροπεί όταν η άνωση (Adp) αντισταθμίζει το βάρος του (ρgadz), όπου ρ η πυκνότητα του αερίου μέσα στον κύλινδρο. Είναι προφανές ότι η άνωση που δημιουργείται από τη διαφορά πίεσης μεταξύ της κάτω βάσης και της άνω βάσης του κυλίνδρου έχει φορά αντίθετη από το βάρος. Η υδροστατική λοιπόν ισορροπία του αέριου κυλινδρικού όγκου με απειροστό πάχος dz οδηγεί στη σχέση: dp = - ρgdz (1.2.1) η οποία είναι γνωστή ως υδροστατική εξίσωση. Το αρνητικό πρόσημο δηλώνει ότι η ατμοσφαιρική πίεση ελαττώνεται με το ύψος. Η υδροστατική εξίσωση είναι το άμεσο αποτέλεσμα της συγκράτησης του ατμοσφαιρικού αερίου από το πεδίο βαρύτητας της γης, χωρίς την έλξη της οποίας θα «σκόρπιζε» στο διάστημα. Η ατμοσφαιρική πίεση στη μέση στάθμη της θάλασσας (όπου εκεί θεωρούμε το ύψος z=0) μπορεί να υπολογιστεί από το ολοκλήρωμα της (1.2.1) μέχρι το άπειρο. υστυχώς, επειδή η θερμοκρασία και επομένως και η πυκνότητα του αέρα μεταβάλλο-

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ομή και σύσταση της ατμόσφαιρας 5 Σχήμα 1.2.1: Απειροστή κυλινδρική στήλη ατμοσφαιρικού αέρα σε υδροστατική ισορροπία. νται με το ύψος z, η ολοκλήρωση της (1.2.1) για την εύρεση της συνολικής πίεσης του ατμοσφαιρικού αερίου δεν είναι ο πιο ενδεδειγμένος τρόπος εύρεσης της ατμοσφαιρικής πίεσης. Αντίθετα, μετρήσεις ακριβείας από πάρα πολλούς σταθμούς της ατμοσφαιρικής πίεσης στη μέση στάθμη της θάλασσας έχουν δώσει ένα μέσο όρο που εί ναι ίσος με x10 2 Νm -2. Αυτή η πίεση είναι γνωστή σαν πίεση μιας ατμόσφαιρας (1 atm) και στις ατμοσφαιρικές επιστήμες δίνεται σε μονάδες hectο Pascal (hpa), όπου x10 2 Νm -2 = hpa. Η μονάδα hpa αντικατέστησε την παλαιότερη μονάδα mbar (millibar), όπου 1hPa = 1mbar μετά την καθιέρωση του διεθνούς συστήματος μονάδων. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η πυκνότητα του αέρα που εμφανίζεται στην εξίσωση (1.2.1) συνδέεται με τη θερμοκρασία του αέρα και την ατμοσφαιρική πίεση με την καταστατική του ατμοσφαιρικού αερίου: p = ρrt (1.2.2) όπου Τ είναι η απόλυτη θερμοκρασία και η σταθερά R είναι ίση με την παγκόσμια σταθερά των αερίων R* διηρημένη με το «μέσο μοριακό βάρος» του ατμοσφαιρικού αερίου. Το ατμοσφαιρικό αέριο είναι ένα μείγμα αερίων, όπως θα δούμε στην παράγραφο της σύστασης, και έχει ένα μέσο μοριακό βάρος Kg/Kmole. Αντίστοιχα η παγκόσμια σταθερά των αερίων είναι R* = J (mole) -1 K -1. Επομένως η σταθερά R, που ονομάζεται σταθερά του ατμοσφαιρικού αερίου ή ειδική σταθερά του αέρα, έχει τιμή 287 J Kg -1 K -1 και αναφέρεται στον ξηρό αέρα. Το σύστημα των εξισώσεων (1.2.1) και (1.2.2) με τρεις αγνώστους p, ρ και Τ μπορεί κάτω από ορισμένες συνθήκες να συμπληρωθεί με τρίτη εξίσωση και να επιλυθεί. Για

6 6 Εισαγωγικά Μαθήματα στη Φυσική της Ατμόσφαιρας παράδειγμα, η τρίτη εξίσωση μπορεί να είναι εκείνη που περιγράφει τον Α Νόμο της Θερμοδυναμικής: dq = c v dt+pdv (1.2.3) στην οποία dq είναι η μεταβολή της θερμότητας και c v η ειδική θερμότητα υπό σταθερό όγκο για τον αέρα (για τον ξηρό αέρα c v = 717 Jdeg -1 kg -1 ). Η (1.2.3) δείχνει ότι η προσφερόμενη ενέργεια ανά μονάδα μάζας στο ατμοσφαιρικό αέριο υπό μορφή θερμότητας dq διατίθεται αφενός για την αύξηση της εσωτερικής του ενέργειας αφετέρου για την παραγωγή του έργου εκτόνωσης pdv. Στην περίπτωση αδιαβατικής μεταβολής (dq=0) και επειδή είναι μοναδιαία η μάζα (ρv=1), το προς επίλυση σύστημα που περιγράφει το ατμοσφαιρικό αέριο έχει τέσσερις εξισώσεις με τέσσερις αγνώστους: c v dt+pdv = 0 (1.2.4) p = ρrt (1.2.5) dp = -ρgdz (1.2.6) ρv = 1 (1.2.7) Στο σημείο αυτό μπορούμε να κάνουμε την ακόλουθη μετατροπή: Αν διαφορίσουμε την καταστατική εξίσωση του ατμοσφαιρικού αερίου, τότε αυτή γίνεται: και επειδή pdv+vdp = RdT (1.2.8) c p c v = R (1.2.9) όπου c ρ είναι η ειδική θερμότητα του ξηρού αέρα υπό σταθερή πίεση (c ρ =1004Jdeg -1 kg -1 ), η αντικατάσταση στην (1.2.4) μας δίνει τη σχέση: c v dt+pdv = c p dt - Vdp (1.2.10) Η εξίσωση (1.2.10) λόγω της αδιαβατικής μεταβολής κατά την οποία η μοναδιαία μάζα που μελετάμε δεν ανταλλάσσει ενέργεια (θερμότητα) με το περιβάλλον βάσει της (1.2.4) γίνεται: 0 = c p dt -Vdp (1.2.11) η οποία λόγω της υδροστατικής εξίσωσης και της (1.2.7) γίνεται: c p dt = - gdz (1.2.12) από την οποία προκύπτει τελικώς ότι: dt g (1.2.13) dz c p

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ομή και σύσταση της ατμόσφαιρας 7 Η σχέση (1.2.13) μας δίνει τη μεταβολή της θερμοκρασίας του αέρα με το ύψος σε ξηρή ατμόσφαιρα. Αυτή η σταθερή βαθμίδα μεταβολής της θερμοκρασίας του αέρα με το ύψος ονομάζεται ξηρή αδιαβατική θερμοβαθμίδα και συμβολίζεται με το γράμμα Γd. Αντικαθιστώντας τις προσεγγιστικές τιμές g=10ms -2 και c p =1000 J (deg) -1 Kg -1, βρίσκουμε ότι η ξηρή αδιαβατική θερμοβαθμίδα στην ξηρή ατμόσφαιρα είναι περίπου ίση με 10 βαθμούς ανά χιλιόμετρο ανόδου μέσα στην ατμόσφαιρα. Θα σημειώσουμε εδώ ότι ανεβαίνοντας σε ένα βουνό σε ύψος ενός χιλιομέτρου δεν έπεται ότι ο αέρας θα είναι στην κορυφή κατά 10 βαθμούς ψυχρότερος απ ό,τι στους πρόποδες. Η πραγματική θερμοβαθμίδα είναι πράγματι μικρότερη, κατά μέσον όρο περίπου ίση με -6.5 βαθμούς ανά χιλιόμετρο, γιατί οι προηγούμενοι υπολογισμοί δεν έλαβαν υπόψη τους την ύπαρξη της υγρασίας στην ατμόσφαιρα. Παρ όλα αυτά βλέπουμε ότι με απλούς φυσικούς συλλογισμούς μπορούμε να προσεγγίσουμε το ατμοσφαιρικό αέριο και να υπολογίσουμε τις απλές φυσικές παραμέτρους του όπως την πίεση και τη θερμοκρασία καθώς και τις μεταβολές τους με το ύψος. 1.3 Ο διαχωρισμός της ατμόσφαιρας σε περιοχές Ο διαχωρισμός της ατμόσφαιρας σε διάφορες περιοχές ανάλογα με τη μεταβολή της θερμοκρασίας του αέρα με το ύψος έγινε ήδη από τα τέλη του περασμένου αιώνα και τις αρχές του 20 ου αιώνα. Η μεταβολή της θερμοκρασίας του αέρα με το ύψος θα ήταν μονότονα ελαττούμενη, αν δε συνέβαιναν αλλαγές στη σύσταση της ατμόσφαιρας και αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στα συστατικά της και στην ηλιακή και γήινη ακτινοβολία. Με βάση τη μεταβολή της θερμοκρασίας με το ύψος, διακρίνουμε τις εξής περιοχές: (1) Τροπόσφαιρα (Troposphere): Είναι η κατώτερη περιοχή της ατμόσφαιρας, γι' αυτό και μερικές φορές ονομάζεται και κατώτερη ατμόσφαιρα και εκτείνεται από το έδαφος μέχρι το ύψος των 12 ± 4 Km, ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος και την εποχή του έτους. Στην τροπόσφαιρα δημιουργείται ο «καιρός» και χαρακτηρίζεται από την ελάττωση της θερμοκρασίας με το ύψος, η οποία κατά μέσο όρο είναι ίση με 6.5 C/Km. Όπως είδαμε, η μεταβολή της θερμοκρασίας με το ύψος ονομάζεται στις ατμοσφαιρικές επιστήμες θερμοβαθμίδα (lapse rate). Η άνω οριακή περιοχή της τροπόσφαιρας ονομάζεται τροπόπαυση (tropopause), όπως φαίνεται και στο Σχήμα (1.3.1). Η πηγή ενέργειας της τροπόσφαιρας είναι βέβαια η ηλιακή ακτινοβολία η οποία απορροφάται από την επιφάνεια της γης και η οποία, με τη σειρά της, θερμαίνει από κάτω την τροπόσφαιρα. Η τροπόσφαιρα θερμαινόμενη από τη βάση της είναι ασταθής (τυρβώδης) και η βασική διεργασία μεταφοράς της θερμότητας στην τροπόσφαιρα είναι η κατακόρυφη μεταφορά (convection), η οποία και είναι υπεύθυνη για την ψύξη της τροπόσφαιρας. Εκτός όμως από την ψύξη από την κατακόρυφη μεταφορά, οι υδρατμοί παίζουν σημαντικό ρόλο στη μεταφορά της θερμότητας μέσα στην τροπόσφαιρα. Πραγματικά, οι υδρατμοί απορροφούν την υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέμπει το έδαφος και βέβαια ξαναεκπέμπουν και στο υπέρυθρο. Μέρος από αυτή την

8 8 Εισαγωγικά Μαθήματα στη Φυσική της Ατμόσφαιρας Σχήμα 1.3.1: Μεταβολή της θερμοκρασίας με το ύψος στο σύνολο της γήινης ατμόσφαιρας εκπεμπόμενη υπέρυθρη ακτινοβολία τους εκπέμπεται προς τα πάνω και, επειδή στην ανώτερη ατμόσφαιρα υπάρχουν μόνο ίχνη υδρατμών, το μεγαλύτερο ποσοστό αυτής της θερμικής ακτινοβολίας χάνεται προς το διάστημα. Βέβαια στο υπέρυθρο απορροφούν και εκπέμπουν και άλλα τριατομικά μόρια (CO 2 και O 3 ), αλλά το όλο σχήμα της διάδοσης των ακτινοβολιών στο υπέρυθρο θα συζητηθεί σε επόμενη παράγραφο. Εν πάση περιπτώσει, η κατακόρυφη μεταφορά εξακολουθεί να είναι ο κυρίαρχος μηχανισμός της ελάττωσης της θερμοκρασίας με το ύψος στην τροπόσφαιρα. (2) Στρατόσφαιρα (Stratosphere): Πάνω από την τροπόπαυση η θερμοκρασία παραμένει σχεδόν σταθερή για λίγα χιλιόμετρα (σχεδόν ανεξάρτητη από το ύψος)

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ομή και σύσταση της ατμόσφαιρας 9 [Σχήμα (1.3.1)] και μετά αυξάνει μέχρι περίπου τα 50 χιλιόμετρα, όπου η περιοχή γίνεται σχεδόν ισόθερμη και ονομάζεται στρατόπαυση (stratopause). Επειδή η θερμοκρασία αυξάνει γενικά με το ύψος στη στρατόσφαιρα, αυτή η περιοχή είναι πολύ πιο ευσταθής από την τροπόσφαιρα. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι αυτή η περιοχή είναι ήρεμη. Αντίθετα, υπάρχουν περιπτώσεις που στα μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη εκδηλώνονται πολύ βίαιες μεταβολές της θερμοκρασίας της στρατόσφαιρας κατά το χειμώνα ή την άνοιξη, αλλά αυτές είναι έξω από την ύλη αυτού του κεφαλαίου. Η αύξηση της θερμοκρασίας της στρατόσφαιρας με το ύψος οφείλεται στο στρώμα του όζοντος το οποίο, όπως θα δούμε σε επόμενο κεφάλαιο, απορροφά την ηλιακή ακτινοβολία στα μήκη κύματος μεταξύ των 200 nm και 300 nm και αυτή η διεργασία είναι εκείνη που αποτελεί τη βασική πηγή θέρμανσης της στρατόσφαιρας. (3) Μεσόσφαιρα (Mesosphere): Χαρακτηρίζεται από τη δραματική πτώση της θερμοκρασίας με το ύψος και εκτείνεται από τη στρατόπαυση μέχρι τα 80 χιλιόμετρα περίπου όπου βρίσκεται η περιοχή της μεσόπαυσης (mesopause), όπως φαίνεται και στο Σχήμα (1.3.1). Η μεσόπαυση είναι η πιο ψυχρή περιοχή της γήινης ατμόσφαιρας. Εξαιτίας της θερμοβαθμίδας της η μεσόσφαιρα ψύχεται τόσο από την κατακόρυφη μεταφορά όσο και από την ακτινοβολία των αερίων CO 2 και O 3. (4) Θερμόσφαιρα (Thermosphere): Πάνω από τη μεσόπαυση εκτείνεται η θερμόσφαιρα στην οποία, εκτός από τη σχεδόν ισόθερμη βάση της, η θερμοκρασία αυξάνει μονότονα με το ύψος και εκτείνεται περίπου μέχρι τα 400 χιλιόμετρα, όπου επικρατεί (κινητική) θερμοκρασία 1000 Κ ή ακόμη και μεγαλύτερη εξαρτώμενη από την ηλιακή δραστηριότητα. Οι παράγοντες στους οποίους οφείλεται αυτή η σημαντική αύξηση της (κινητικής) θερμοκρασίας της θερμόσφαιρας με το ύψος είναι οι εξής: (α) η μεγάλη αραίωση του αέρα σε αυτά τα μεγάλα ύψη, (β) η έλλειψη τριατομικών μορίων, (γ) η ηλιακή ακτινοβολία σε μήκη κύματος μικρότερα των 175 nm και (δ) η ενέργεια που εκλύεται από διάφορες εξώθερμες χημικές αντιδράσεις. Οι μεγάλες αυτές θερμοκρασίες επιβεβαιώνουν την έλλειψη διεργασιών απόψυξης της θερμόσφαιρας και η μόνη σοβαρή διεργασία ψύξης της θερμόσφαιρας γίνεται με αγωγή της θερμότητας προς τα κάτω. (5) Εξώσφαιρα: Το όριο όπου παύει η αύξηση της θερμοκρασίας της θερμόσφαιρας είναι η περιοχή της θερμόπαυσης (thermopause) και από εκεί και πάνω η ατμόσφαιρα είναι ισόθερμη και ονομάζεται εξώσφαιρα. Η μέση ελευθέρα διαδρομή των μορίων στην εξώσφαιρα, δηλαδή η διαδρομή μεταξύ δύο συγκρούσεων ενός μορίου ή ατόμου, είναι πολύ μεγάλη. Η βάση της εξώσφαιρας βρίσκεται στα ύψη μεταξύ των 400 και 500 χιλιομέτρων, εξαρτώμενη από την ηλιακή δραστηριότητα. Σε αυτά τα μεγάλα ύψη με τη σχετικά μεγάλη θερμική αγωγιμότητα, ουδέτερα άτομα μπορούν να διαφύγουν την έλξη του πεδίου βαρύτητας της γης και να ακολουθήσουν γενικά βλητικές τροχιές στο εγγύς διάστημα.

10 10 Εισαγωγικά Μαθήματα στη Φυσική της Ατμόσφαιρας Σε ύψη μεγαλύτερα των χιλιομέτρων βρίσκεται λιγότερο από το ένα δισεκατομμυριοστό της μάζας της ατμόσφαιρας και η μέση ελευθέρα διαδρομή ενός ατμοσφαιρικού σωματίου είναι τόσο μεγάλη (μεγαλύτερη από 100 χιλιόμετρα) ώστε τα διάφορα σωμάτια να ακολουθούν γενικά βαλλιστικές τροχιές (όπως δηλαδή και οι πύραυλοι) και έτσι άλλα σωμάτια χάνονται στο διάστημα και άλλα ξαναγυρίζουν πίσω στη γη. Αγνοώντας τις συγκρούσεις με άλλα σωμάτια, για ένα σωμάτιο που κινείται κάθετα προς τα πάνω με ταχύτητα V μπορούμε να ορίσουμε μονοσήμαντα μία ταχύτητα διαφυγής V δ την οποία πρέπει να έχει αυτό το σωμάτιο για να μπορέσει, καταρχήν, να διαφύγει στο διάστημα. Αυτό βέβαια θα συμβεί όταν η κινητική του ενέργεια ( mv 2 /2) είναι μεγαλύτερη ή το πολύ ίση με τη δυναμική ενέργεια του σωματίου (mgr) μάζας m στην απόσταση r από το κέντρο της γης λόγω του πεδίου βαρύτητας. Η οριακή τιμή για την ταχύτητα διαφυγής V δ είναι: V δ = 2gr (1.3.1) όπου g η επιτάχυνση της βαρύτητας σε απόσταση r από το κέντρο της γης. Στην επιφάνεια της γης V δ = 11.2 Km/s και από την τελευταία εξίσωση προκύπτει ότι η ταχύτητα διαφυγής είναι συνάρτηση μόνο του ύψους. Εξάλλου, η κινητική θεωρία των αερίων αποδεικνύει ότι οι ταχύτητες των σωματίων ενός αερίου που βρίσκεται σε θερμική ισορροπία κατανέμονται κατά Maxwell. Από τη σχετική θεωρία προβλέπεται ότι σε αυτή την κατανομή η πιθανότερη ταχύτητα V π ενός σωματίου μάζας m σε απόλυτη θερμοκρασία Τ δίνεται από τη σχέση: 2kT V π = (1.3.2) m Η (1.3.2) προϋποθέτει ισοκατανομή της κινητικής ενέργειας μεταξύ των διαφόρων σωματίων κατά τέτοιο τρόπο ώστε η μέση ταχύτητα των ελαφρότερων σωματίων να είναι μεγαλύτερη από τη μέση ταχύτητα των βαρύτερων σωματίων. Οι ταχύτητες λοιπόν, των διαφόρων σωματίων θα έχουν σε αυτή την περίπτωση συγκεκριμένη την κατανομή τους γύρω από την πιθανότερη ταχύτητα V π. Ο Πίνακας δείχνει το ποσοστό των σωματίων ενός αερίου που έχουν ταχύτητα ορισμένα πολλαπλάσια της V π σε αυτή την κατανομή (π.χ. μόνο το 2% των σωματίων έχουν ταχύτητα διπλάσια από την πιθανότερη ταχύτητα). 1/2 Πίνακας V/ V π Ποσοστό σωματίων

ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ (πραγματική ατμόσφαιρα)

ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ (πραγματική ατμόσφαιρα) ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ (πραγματική ατμόσφαιρα) Υδροστατική εξίσωση: ( ρ = Nm) dp( ) = ρ( ) g( ) d N( ) m( ) g( ) d () Εξίσωση τελείων αερίων: p( ) = kn( ) T( ) (2) dp () + (2) ( )

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Εισαγωγή. Μετεωρολογικός κλωβός

4.1 Εισαγωγή. Μετεωρολογικός κλωβός 4 Θερμοκρασία 4.1 Εισαγωγή Η θερμοκρασία αποτελεί ένα μέτρο της θερμικής κατάστασης ενός σώματος, δηλ. η θερμοκρασία εκφράζει το πόσο ψυχρό ή θερμό είναι το σώμα. Η θερμοκρασία του αέρα μετράται διεθνώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ. Η ατμόσφαιρα συμπεριφέρεται σαν ιδανικό αέριο (ειδικά για z>10 km)

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ. Η ατμόσφαιρα συμπεριφέρεται σαν ιδανικό αέριο (ειδικά για z>10 km) ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ Η ατμόσφαιρα συμπεριφέρεται σαν ιδανικό αέριο (ειδικά για z>1 km) Οι αποστάσεις μεταξύ των μορίων είναι πολύ μεγάλες σχετικά με τον όγκο που κατέχουν Οι συγκρούσεις μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκες ευστάθειας και αστάθειας στην ατμόσφαιρα

Συνθήκες ευστάθειας και αστάθειας στην ατμόσφαιρα Συνθήκες ευστάθειας και αστάθειας στην ατμόσφαιρα Οι κατακόρυφες κινήσεις των αερίων μαζών επηρεάζουν τόσο τον καιρό όσο και τις διαδικασίας ανάμειξης που είναι ιδιαίτερα σημαντικές στη μελέτη της αέριας

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμόσφαιρα και η δομή της

Η ατμόσφαιρα και η δομή της 1 Η ατμόσφαιρα και η δομή της Ατμόσφαιρα λέγεται το αεριώδες στρώμα που περιβάλλει τη γη και το οποίο την ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών της. 1.1 Έκταση της ατμόσφαιρας της γης Το ύψος στο οποίο φθάνει

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 6 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ 1.1. Γενικά 1.2. Στρώματα ή περιοχές της ατμόσφαιρας

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ 2. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ 2. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική Δρίτσα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 2. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικές με το μάθημα

Πληροφορίες σχετικές με το μάθημα Πληροφορίες σχετικές με το μάθημα Διδάσκοντες: Αλκιβιάδης Μπάης, Καθηγητής Δημήτρης Μπαλής, Επίκ. Καθηγητής Γραφείο: 2 ος όρ. ανατολική πτέρυγα Γραφείο: Δώμα ΣΘΕ. Είσοδος από τον 4 ο όροφο δυτική πτέρυγα

Διαβάστε περισσότερα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Το διαφανές στρώµα αέρος που περιβάλλει τη Γη σαν µια τεράστια προστατευτική ασπίδα, δίχως την οποία η ζωή στον πλανήτη µας θα ήταν αδιανόητη, ονοµάζεται ατµόσφαιρα. Η ατµόσφαιρα λοιπόν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Περιβαλλοντικών Μετρήσεων

Τεχνολογία Περιβαλλοντικών Μετρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Τεχνολογία Περιβαλλοντικών Μετρήσεων Ενότητα #8: Η Ατμόσφαιρα της Γης-Το Ατμοσφαιρικό Οριακό Στρώμα Δρ Κ.Π. Μουστρής Τμήμα Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοδυναμική του ατμοσφαιρικού αέρα

Θερμοδυναμική του ατμοσφαιρικού αέρα 6 Θερμοδυναμική του ατμοσφαιρικού αέρα 6. Θερμοδυναμικό σύστημα Κάθε ποσότητα ύλης που περιορίζεται από μια κλειστή (πραγματική ή φανταστική) επιφάνεια. Ανοικτό σύστημα: Αν από την οριακή αυτή επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ - ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ - ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ - ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ υψηλή ατμόσφαιρα Μεσόπαυση Θερμόσφαιρα Θερμοβαθμίδα: Γ=dT/dz (lapse rate) ΟΜΟΙΟΣΦΑΙΡΑ μεσαία ατμόσφαιρα χαμηλή ατμόσφαιρα Υ ψ όμ ετρ ο (K m ) Στρώμα Όζοντος Στρατόπαυση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

39th International Physics Olympiad - Hanoi - Vietnam Theoretical Problem No. 3. Λύση

39th International Physics Olympiad - Hanoi - Vietnam Theoretical Problem No. 3. Λύση 39th International Physics Olymiad - Hanoi - Vietnam - 28 ύση. ια μια στοιχειώδη υψομετρική διαφορά dz, η στοιχειώδης μεταβολή της ατμοσφαιρικής πίεσης είναι: d = ρgdz () όπου g είναι η επιτάχυνση λόγω

Διαβάστε περισσότερα

Lasers και Εφαρµογές τους στη Βιοϊατρική και το Περιβάλλον» ο ΜΕΡΟΣ. Lasers και Εφαρµογές τους στο Περιβάλλον» 9 ο Εξάµηνο

Lasers και Εφαρµογές τους στη Βιοϊατρική και το Περιβάλλον» ο ΜΕΡΟΣ. Lasers και Εφαρµογές τους στο Περιβάλλον» 9 ο Εξάµηνο ΣΕΜΦΕ Ε.Μ.Πολυτεχνείο Lasers και Εφαρµογές τους στη Βιοϊατρική και το Περιβάλλον» 2003-2004 2 ο ΜΕΡΟΣ Lasers και Εφαρµογές τους στο Περιβάλλον» 9 ο Εξάµηνο ιδάσκων: Α. Παπαγιάννης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. οµή και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ & ΨΥΚΤΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΘΕΩΡΙΑ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ & ΨΥΚΤΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΘΕΩΡΙΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Π.Φ. ΜΟΙΡΑ 6932 946778 www.pmoiras.weebly.om ΘΕΡΜΙΚΕΣ & ΨΥΚΤΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΘΕΩΡΙΑ Περιεχόμενα 1. Κυκλικές διαδικασίες 2. O 2ος Θερμοδυναμικός Νόμος- Φυσική Ερμηνεία 2.1 Ισοδυναμία

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Lasers και Εφαρμογές τους στο Περιβάλλον. Αλέξανδρος Δ. Παπαγιάννης

Κεφάλαιο 1. Lasers και Εφαρμογές τους στο Περιβάλλον. Αλέξανδρος Δ. Παπαγιάννης Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Lasers και Εφαρμογές τους στο Περιβάλλον Κεφάλαιο 1 Αλέξανδρος Δ. Παπαγιάννης Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειτα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 20. Θερμότητα

Κεφάλαιο 20. Θερμότητα Κεφάλαιο 20 Θερμότητα Εισαγωγή Για να περιγράψουμε τα θερμικά φαινόμενα, πρέπει να ορίσουμε με προσοχή τις εξής έννοιες: Θερμοκρασία Θερμότητα Θερμοκρασία Συχνά συνδέουμε την έννοια της θερμοκρασίας με

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Όλη η ύλη αποτελείται από άτομα και μόρια που κινούνται συνεχώς. Με το συνδυασμό τους προκύπτουν στερεά, υγρά, αέρια ή πλάσμα, ανάλογα με κίνηση των μορίων. Το πλάσμα είναι η πλέον

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Ατμοσφαιρική Ρύπανση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Ισοζύγιο ενέργειας στο έδαφος Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Ατμοσφαιρική Ρύπανση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Θερμοδυναμική της Ατμόσφαιρας Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Kεφάλαιο 9ο (σελ ) Η ατµόσφαιρα

Kεφάλαιο 9ο (σελ ) Η ατµόσφαιρα 1 Kεφάλαιο 9ο (σελ. 35 38) Η ατµόσφαιρα Στόχοι: - να γνωρίζουµε τι είναι η ατµόσφαιρα - να γνωρίζουµε τη σύσταση της ατµόσφαιρας - να περιγράφουµε τη δοµή της ατµόσφαιρας - να αξιολογούµε το ρόλο της ατµόσφαιρας

Διαβάστε περισσότερα

3η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ

3η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ 3η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ ΤΙ EIΝΑΙ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΥΠΟΒΑΘΡΟ Είναι η πίεση που εξασκεί ο ατμοσφαιρικός αέρας λόγω της δύναμης του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Θερμοκρασία

Κεφάλαιο 7. Θερμοκρασία Κεφάλαιο 7 Θερμοκρασία Θερμοδυναμική Η θερμοδυναμική περιλαμβάνει περιπτώσεις όπου η θερμοκρασία ή η κατάσταση ενός συστήματος μεταβάλλονται λόγω μεταφοράς ενέργειας. Η θερμοδυναμική ερμηνεύει με επιτυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ ΟΡΙΣΜΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ ΟΡΙΣΜΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ ΟΡΙΣΜΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Τα σημαντικότερα στοιχεία της επιστημονικής μεθόδου είναι η παρατήρηση, η υπόθεση, το πείραμα, η γενίκευση και η πρόβλεψη νέων φαινομένων. Για να μελετήσουμε πλήρως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ.. Όλα όσα πρέπει να μάθετε για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, πως δημιουργείται το πρόβλημα και τα συμπεράσματα που βγαίνουν από όλο αυτό. Διαβάστε Και Μάθετε!!! ~ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ευστάθεια αστάθεια στην ατμόσφαιρα Αναστροφή θερμοκρασίας - μελέτη των αναστροφών, τα είδη τους και η ταξινόμηση τους

Ευστάθεια αστάθεια στην ατμόσφαιρα Αναστροφή θερμοκρασίας - μελέτη των αναστροφών, τα είδη τους και η ταξινόμηση τους Ευστάθεια αστάθεια στην ατμόσφαιρα Αναστροφή θερμοκρασίας - μελέτη των αναστροφών, τα είδη τους και η ταξινόμηση τους 1 Η αδιαβατική θερμοβαθμίδα dt dz. g c p d ξηρή ατμόσφαιρα Γ d ξηρή αδιαβατική θερμοβαθμίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Γενικά περί ατµόσφαιρας Τι είναι η ατµόσφαιρα; Ένα λεπτό στρώµα αέρα που περιβάλει τη γη Η ατµόσφαιρα είναι το αποτέλεσµα των διαχρονικών φυσικών, χηµικών και βιολογικών αλληλεπιδράσεων του

Διαβάστε περισσότερα

39th International Physics Olympiad - Hanoi - Vietnam Theoretical Problem No. 3

39th International Physics Olympiad - Hanoi - Vietnam Theoretical Problem No. 3 ΑΛΛΑΓΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΕΡΑ ΜΕ ΤΟ ΥΨΟΣ, ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ KAI ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΑΕΡΑ Στην κατακόρυφη κίνηση του αέρα οφείλονται πολλές ατμοσφαιρικές διαδικασίες, όπως ο σχηματισμός των νεφών και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΡΕΥΣΤΑ ΣΕ ΚΙΝΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΡΕΥΣΤΑ ΣΕ ΚΙΝΗΣΗ 166 Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΡΕΥΣΤΑ ΣΕ ΚΙΝΗΣΗ 1. Να αναφέρεται παραδείγματα φαινομένων που μπορούν να ερμηνευτούν με την μελέτη των ρευστών σε ισορροπία. 2. Ποια σώματα ονομάζονται ρευστά;

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται:

Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται: Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται: την τροπική ζώνη, που περιλαμβάνει τις περιοχές γύρω από τον Ισημερινό. Το κλίμα σε αυτές τις περιοχές είναι θερμό και υγρό, η θερμοκρασία είναι συνήθως πάνω από 20 βαθμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΥΝΑΜΙΚΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΥΝΑΜΙΚΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΥΝΑΜΙΚΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑ Κεφ. 3: ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΘΕΡΜΟΒΑΘΜΙ Α Κεφ. 5: ΣΤΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Θερµές ευχαριστίες στον: Επ. Καθ. Π. Ζάνη ρ. Ιωάννης Πυθαρούλης Τοµέαςοµέας Μετεωρολοίας και Κλιµατολοίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Μερικές συμπληρωματικές σημειώσεις στη ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Ενεργειακό ισοζύγιο της Γης Εισερχόμενη και εξερχόμενη Ακτινοβολία Εισερχόμενη Ηλιακή Ακτινοβολία Εξερχόμενη Γήινη ακτινοβολία Ορατή ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ. Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. 11 Μαΐου 2006

ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ. Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. 11 Μαΐου 2006 ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο 11 Μαΐου 2006 Κλάδοι της Θερμοδυναμικής Χημική Θερμοδυναμική: Μελετά τις μετατροπές ενέργειας που συνοδεύουν φυσικά ή χημικά φαινόμενα Θερμοχημεία: Κλάδος της Χημικής

Διαβάστε περισσότερα

1. Παράρτηµα. Θερµοδυναµικής της ατµόσφαιρας

1. Παράρτηµα. Θερµοδυναµικής της ατµόσφαιρας 1. Παράρτηµα. Θερµοδυναµικής της ατµόσφαιρας Αδιαβατικές µεταβολές στην ατµόσφαιρα Ο ατµοσφαιρικός αέρας µπορεί να θεωρηθεί ως µίγµα δύο αερίων, του ξηρού αέρα ο οποίος αποτελεί ιδανικό αέριο, µε την γνωστή

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Η Επιστήμη της Θερμοδυναμικής ασχολείται με την ποσότητα της θερμότητας που μεταφέρεται σε ένα κλειστό και απομονωμένο σύστημα από μια κατάσταση ισορροπίας σε μια άλλη

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Βασικές Έννοιες Φυσικής. Ενότητα: Αέρια. Διδάσκων: Καθηγητής Κ. Κώτσης. Τμήμα: Παιδαγωγικό, Δημοτικής Εκπαίδευσης

Τίτλος Μαθήματος: Βασικές Έννοιες Φυσικής. Ενότητα: Αέρια. Διδάσκων: Καθηγητής Κ. Κώτσης. Τμήμα: Παιδαγωγικό, Δημοτικής Εκπαίδευσης Τίτλος Μαθήματος: Βασικές Έννοιες Φυσικής Ενότητα: Αέρια Διδάσκων: Καθηγητής Κ. Κώτσης Τμήμα: Παιδαγωγικό, Δημοτικής Εκπαίδευσης 9. Αέρια Τα αέρια, όπως και τα υγρά, έχουν την ιδιότητα να ρέουν, για αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Προσανατολισμού Θερμοδυναμική

Προσανατολισμού Θερμοδυναμική ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ 60 Ον/μο:.. Β Λυκείου Ύλη: Κινητική θεωρία αερίων Προσανατολισμού Θερμοδυναμική 8-2-2015 Θέμα 1 ο : 1. Η απόλυτη θερμοκρασία ορισμένης ποσότητας αερίου διπλασιάζεται υπό σταθερό όγκο.

Διαβάστε περισσότερα

8ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» Φυσικές ιδιότητες θαλασσινού νερού θερμοκρασία

8ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» Φυσικές ιδιότητες θαλασσινού νερού θερμοκρασία 8ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» Φυσικές ιδιότητες θαλασσινού νερού θερμοκρασία Πηγές θέρμανσης του ωκεανού Ηλιακή ακτινοβολία (400cal/cm 2 /day) Ροή θερμότητας από το εσωτερικό της Γης (0,1cal/cm

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Ενότητα 7. Δρ. Πρόδρομος Ζάνης Αναπληρωτής Καθηγητής, Τομέας Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας, Α.Π.Θ.

Μετεωρολογία. Ενότητα 7. Δρ. Πρόδρομος Ζάνης Αναπληρωτής Καθηγητής, Τομέας Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας, Α.Π.Θ. Μετεωρολογία Ενότητα 7 Δρ. Πρόδρομος Ζάνης Αναπληρωτής Καθηγητής, Τομέας Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας, Α.Π.Θ. Ενότητα 7: Η κίνηση των αέριων μαζών Οι δυνάμεις που ρυθμίζουν την κίνηση των αέριων μαζών (δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία)

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Διάδοση Θερμότητας (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Τρόποι διάδοσης θερμότητας Με αγωγή Με μεταφορά (με τη βοήθεια ρευμάτων) Με ακτινοβολία άλλα ΠΑΝΤΑ από το θερμότερο προς το ψυχρότερο

Διαβάστε περισσότερα

«Εποχική μεταβολή του ύψους της τροπόπαυσης και της θερμοβαθμίδας από δεδομένα ραδιοβόλισης»

«Εποχική μεταβολή του ύψους της τροπόπαυσης και της θερμοβαθμίδας από δεδομένα ραδιοβόλισης» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Εποχική μεταβολή του ύψους της τροπόπαυσης και της θερμοβαθμίδας από δεδομένα ραδιοβόλισης»

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Περιβάλλοντος

Φυσική Περιβάλλοντος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φυσική Περιβάλλοντος Διάδοση της ηλιακής ακτινοβολίας Διδάσκοντες: Καθηγητής Π. Κασσωμένος, Λέκτορας Ν. Μπάκας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή Q, W, ΔU Παρατηρήσεις (3) ) Q = nrt ln V 1. W = Q = nrt ln U = 0 (5). Q = nc V T (8) W = 0 (9) U = nc V T (10)

Μεταβολή Q, W, ΔU Παρατηρήσεις (3) ) Q = nrt ln V 1. W = Q = nrt ln U = 0 (5). Q = nc V T (8) W = 0 (9) U = nc V T (10) Θερμοδυναμική 1 1 Θερμοδυναμική 11 Τυπολόγιο Θερμοδυναμικής Πίνακας 1: Οι Μεταβολές Συνοπτικά Μεταβολή Q, W, ΔU Παρατηρήσεις Ισόθερμη Μεταβολή Νόμος oyle = σταθερό (1) 1 1 = 2 2 (2) Q = nrt ln ( 2 W =

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Π.Φ. ΜΟΙΡΑ 693 946778 ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ Περιεχόμενα 1. Θερμοδυναμική Ορισμοί. Έργο 3. Θερμότητα 4. Εσωτερική ενέργεια 5. Ο Πρώτος Θερμοδυναμικός Νόμος 6. Αντιστρεπτή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ - ΚΛΙΜΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ και ΚΛΙΜΑ ΕΛΛΑ ΟΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ - ΚΛΙΜΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ και ΚΛΙΜΑ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ - ΚΛΙΜΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ και ΚΛΙΜΑ ΕΛΛΑ ΟΣ ύο Μέρη Γενική Κλιµατολογία-Κλίµα Μεσογείου Κλίµα Ελλάδος ΓΕΝΙΚΗ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ & ΚΛΙΜΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ιδάσκων Χρήστος Μπαλαφούτης Καθηγητής Τοµέα Μετεωρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΑΔΩΝ (S.I.)

ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΑΔΩΝ (S.I.) ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΜΕΓΕΘΗ Προκύπτουν άμεσα. Δεν ορίζονται με τη βοήθεια άλλων μεγεθών Μήκος: έχει μονάδα μέτρησης το ΜΕΤΡΟ (m) Χρόνος: έχει μονάδα μέτρησης το ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΟ (s ή sec) Μάζα: έχει μονάδα μέτρησης το

Διαβάστε περισσότερα

Τριβή είναι η δύναμη που αναπτύσσεται μεταξύ δύο επιφανειών

Τριβή είναι η δύναμη που αναπτύσσεται μεταξύ δύο επιφανειών Για να περιγράψουμε τις αλληλεπιδράσεις στη φύση «χρησιμοποιούμε» την έννοια της δύναμης. Μέγεθος διανυσματικό, μετρείται σε Νιούτον [N]. (Νεύτωνας ~1700) 1 αλληλεπίδραση 2 δυνάμεις Οι δυνάμεις προκαλούν:

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Ατμοσφαιρική Ρύπανση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Ατμοσφαιρικό οριακό στρώμα. Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ

ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ Με τον όρο ατμοσφαιρική υγρασία περιγράφουμε την ποσότητα των υδρατμών που περιέχονται σε ορισμένο όγκο ατμοσφαιρικού αέρα. Η περιεκτικότητα της ατμόσφαιρας σε υδρατμούς μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Δυνάμεις που καθορίζουν την κίνηση των αέριων μαζών

Δυνάμεις που καθορίζουν την κίνηση των αέριων μαζών Κίνηση αερίων μαζών Πηγές: Fleae and Businer, An introduction to Atmosheric Physics Πρ. Ζάνης, Σημειώσεις, ΑΠΘ Π. Κατσαφάδος και Ηλ. Μαυροματίδης, Αρχές Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας, Χαροκόπειο Παν/μιο.

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΥΣΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ Ρευστά: ρέουν Υγρά Αέρια

ΡΕΥΣΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ Ρευστά: ρέουν Υγρά Αέρια ΡΕΥΣΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ Ρευστά: Υλικά που δεν έχουν καθορισμένο σχήμα (ρέουν), αλλά παίρνουν εκείνο του δοχείου μέσα στο οποίο βρίσκονται. Υγρά (έχουν καθορισμένο όγκο) Αέρια (καταλαμβάνουν ολόκληρο τον όγκο που

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Φυσική της Ατμόσφαιρας (Β. Δ. Κατσούλης Ν. Χατζηαναστασίου) Ηλεκτρονικές Σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εξισώσεις Κίνησης (Equations of Motion)

Εξισώσεις Κίνησης (Equations of Motion) Εξισώσεις Κίνησης (Equations of Motion) Αναλύουμε την απόκριση ενός ρευστού υπό την επίδραση εσωτερικών και εξωτερικών δυνάμεων. Η εφαρμογή της ρευστομηχανικής στην ωκεανογραφία βασίζεται στη Νευτώνεια

Διαβάστε περισσότερα

Δύναμη F F=m*a kgm/s 2. N = W / t 1 J / s = 1 Watt ( W ) 1 HP ~ 76 kp*m / s ~ 746 W. 1 PS ~ 75 kp*m / s ~ 736 W. 1 τεχνική ατμόσφαιρα 1 at

Δύναμη F F=m*a kgm/s 2. N = W / t 1 J / s = 1 Watt ( W ) 1 HP ~ 76 kp*m / s ~ 746 W. 1 PS ~ 75 kp*m / s ~ 736 W. 1 τεχνική ατμόσφαιρα 1 at Δύναμη F F=m*a kgm/s 2 1 kg*m/s 2 ~ 1 N 1 N ~ 10 5 dyn Ισχύς Ν = Έργο / χρόνος W = F*l 1 N*m = 1 Joule ( J ) N = W / t 1 J / s = 1 Watt ( W ) 1 1 kp*m / s 1 HP ~ 76 kp*m / s ~ 746 W 1 PS ~ 75 kp*m / s

Διαβάστε περισσότερα

1. Τα αέρια θερµοκηπίου στην ατµόσφαιρα είναι 2. Η ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας στο εξωτερικό όριο της ατµόσφαιρας Ra σε ένα τόπο εξαρτάται:

1. Τα αέρια θερµοκηπίου στην ατµόσφαιρα είναι 2. Η ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας στο εξωτερικό όριο της ατµόσφαιρας Ra σε ένα τόπο εξαρτάται: 1. Τα αέρια θερµοκηπίου στην ατµόσφαιρα είναι 1. επικίνδυνα για την υγεία. 2. υπεύθυνα για τη διατήρηση της µέσης θερµοκρασίας του πλανήτη σε επίπεδο αρκετά µεγαλύτερο των 0 ο C. 3. υπεύθυνα για την τρύπα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ Ι. Ενότητα 4: Πρώτος Θερμοδυναμικός Νόμος. Σογομών Μπογοσιάν Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών

ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ Ι. Ενότητα 4: Πρώτος Θερμοδυναμικός Νόμος. Σογομών Μπογοσιάν Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ Ι Ενότητα 4: Πρώτος Θερμοδυναμικός Νόμος Σογομών Μπογοσιάν Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας αυτής είναι η περιγραφή των ορισμών και των θεμελιωδών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ 1 ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Προβλήματα μεταφοράς θερμότητας παρουσιάζονται σε κάθε βήμα του μηχανικού της χημικής βιομηχανίας. Ο υπολογισμός των θερμικών απωλειών, η εξοικονόμηση ενέργειας και ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΕΡΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ

ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΕΡΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Π.Φ. ΜΟΙΡΑ 693 946778 ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΕΡΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ Περιεχόμενα 1. Κινητική Θεωρία των Αεριών. Πίεση 3. Κινητική Ερμηνεία της Πίεσης 4. Καταστατική εξίσωση των Ιδανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Μέτρηση θερμοκρασίας, υγρασίας και πίεσης με χρήση διαφορετικών οργάνων.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Μέτρηση θερμοκρασίας, υγρασίας και πίεσης με χρήση διαφορετικών οργάνων. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Μέτρηση θερμοκρασίας, υγρασίας και πίεσης με χρήση διαφορετικών οργάνων. ΟΝΟΜΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ. Ψυχρόμετρο Assmann (+ αποσταγμένο νερό). Ψηφιακό βαρόμετρο ακριβείας DeltaOhm

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τράπεζα θεμάτων. Δ Θέμα ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ

ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τράπεζα θεμάτων. Δ Θέμα ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Τράπεζα θεμάτων Δ Θέμα ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ 15949 Ποσότητα ιδανικού αέριου ίση με /R mol, βρίσκεται αρχικά σε κατάσταση ισορροπίας στην οποία έχει

Διαβάστε περισσότερα

* Επειδή μόνο η μεταφορά θερμότητας έχει νόημα, είτε συμβολίζεται με dq, είτε με Q, είναι το ίδιο.

* Επειδή μόνο η μεταφορά θερμότητας έχει νόημα, είτε συμβολίζεται με dq, είτε με Q, είναι το ίδιο. ΘΕΡΜΙΔΟΜΕΤΡΙΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΜΗΔΕΝΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ Μονάδες - Τάξεις μεγέθους Μονάδες ενέργειας 1 cal = 4,19 J Πυκνότητα νερού 1 g/cm 3 = 1000 Kg/m 3. Ειδική θερμότητα νερού c = 4190 J/Kg.K = 1Kcal/Kg.K = 1 cal/g.k

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ 4: ΑΓΩΓΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΠΙΤΙΟΥ [1] ΑΡΧΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ

ΠΕΙΡΑΜΑ 4: ΑΓΩΓΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΠΙΤΙΟΥ [1] ΑΡΧΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 4: ΑΓΩΓΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΠΙΤΙΟΥ [1] ΑΡΧΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ Χρησιμοποιούμε ένα μοντέλο σπιτιού το οποίο διαθέτει παράθυρα/τοίχους που μπορούν να αντικατασταθούν και προσδιορίζουμε τους συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

5. Κατακόρυφη θερµοϋγροµετρική δοµή και στατική της ατµόσφαιρας

5. Κατακόρυφη θερµοϋγροµετρική δοµή και στατική της ατµόσφαιρας 5. Κατακόρυφη θερµοϋγροµετρική δοµή και στατική της ατµόσφαιρας Ν. Καλτσουνίδης, Ε. Μποσιώλη, Β. Νοταρίδου,. εληγιώργη 5.1. Αδιαβατικές µεταβολές στην ατµόσφαιρα Ο ατµοσφαιρικός αέρας µπορεί να θεωρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει

Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε στο παρακάτω ενδεικτικό γράφημα την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της γης από το 1870 έως

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Θερμοδυναμική της Ατμόσφαιρας Νόμοι των Αερίων

Κεφάλαιο Θερμοδυναμική της Ατμόσφαιρας Νόμοι των Αερίων Κεφάλαιο 2 Σύνοψη Στο συγκεκριμένο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα θερμοδυναμικά χαρακτηριστικά της ατμόσφαιρας και οι θεμελιώδεις νόμοι των αερίων που τη διέπουν. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατακόρυφη ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

Β. ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Α. Μια σύντοµη περιγραφή της εργασίας που εκπονήσατε στο πλαίσιο του µαθήµατος της Αστρονοµίας. Β. ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Για να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν αρκεί να επιλέξεις την ή τις σωστές

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση Περιβαλλοντικές Εφαρμογές. Αθανάσιος Α. Αργυρίου

Τηλεπισκόπηση Περιβαλλοντικές Εφαρμογές. Αθανάσιος Α. Αργυρίου Τηλεπισκόπηση Περιβαλλοντικές Εφαρμογές Αθανάσιος Α. Αργυρίου Ορισμοί Άμεση Μέτρηση Έμμεση Μέτρηση Τηλεπισκόπηση: 3. Οι μετρήσεις γίνονται από απόσταση (από 0 36 000 km) 4. Μετράται η Η/Μ ακτινοβολία Με

Διαβάστε περισσότερα

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτημα 1 0. Επώνυμο... Όνομα... Αγρίνιο 1/3/2015. Επιλέξτε τη σωστή απάντηση

Ζήτημα 1 0. Επώνυμο... Όνομα... Αγρίνιο 1/3/2015. Επιλέξτε τη σωστή απάντηση 1 Επώνυμο... Όνομα... Αγρίνιο 1/3/2015 Ζήτημα 1 0 Επιλέξτε τη σωστή απάντηση 1) Η θερμότητα που ανταλλάσει ένα αέριο με το περιβάλλον θεωρείται θετική : α) όταν προσφέρεται από το αέριο στο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Ενότητα 7. Δρ. Πρόδρομος Ζάνης Αναπληρωτής Καθηγητής, Τομέας Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας, Α.Π.Θ.

Μετεωρολογία. Ενότητα 7. Δρ. Πρόδρομος Ζάνης Αναπληρωτής Καθηγητής, Τομέας Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας, Α.Π.Θ. Μετεωρολογία Ενότητα 7 Δρ. Πρόδρομος Ζάνης Αναπληρωτής Καθηγητής, Τομέας Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας, Α.Π.Θ. Ενότητα 7: Η κίνηση των αέριων μαζών Οι δυνάμεις που ρυθμίζουν την κίνηση των αέριων μαζών (δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία-Κλιματολογία

Μετεωρολογία-Κλιματολογία ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ 70, 176 71 ΑΘΗΝΑ Μετεωρολογία-Κλιματολογία Πέτρος Κατσαφάδος pkatsaf@hua.gr Τμήμα Γεωγραφίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών 2015 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τράπεζα θεμάτων. Β Θέμα ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΕΡΙΩΝ

ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τράπεζα θεμάτων. Β Θέμα ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΕΡΙΩΝ ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Τράπεζα θεμάτων Β Θέμα ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΕΡΙΩΝ 16111 Ένα παιδί κρατάει στο χέρι του ένα μπαλόνι γεμάτο ήλιο που καταλαμβάνει όγκο 4 L (σε πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 2

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 2 Μελετη της κατακόρυφης κατανοµής του όζοντος µε τη µέθοδο της οζοντοβόλισης.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ Οποιαδήποτε αλλοίωση της φυσιολογικής σύστασης του αέρα που μπορεί να έχει βλαβερές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Οι ασκήσεις βρίσκονται στο βιβλίο, ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ του Α. ΦΛΟΚΑ, Εκδόσεις ΖΗΤΗ, 997, σελ. 9-6.. Να υπολογιστεί το μέσο μοριακό

Διαβάστε περισσότερα

(βλ. σελ. 174 του βιβλίου ΚΣ). Το y έχει τεθεί για τη διόρθωση λόγω μη KΕΦΑΛΑΙΟ 12: ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΗ

(βλ. σελ. 174 του βιβλίου ΚΣ). Το y έχει τεθεί για τη διόρθωση λόγω μη KΕΦΑΛΑΙΟ 12: ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΗ KΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΗ Σελ. : 03 έως 16 του βιβλίου ΚΣ 0 ο VIDO, 11013 0λ έως 8:40λ : Σχόλια στα αποτελέσματα της εξέτασης προόδου 8:40λ έως το τέλος: Σε ένα πλανήτη η βαρυτική του αυτοενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Κύκλος διαλέξεων στις επιστήμες του περιβάλλοντος Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Χρήστος Ματσούκας Τμήμα Περιβάλλοντος Τι σχέση έχει η ακτινοβολία με το κλίμα; Ο Ήλιος μας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Σχολικό Έτος 016-017 67 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ 1. Σχετικές Ατομικές και Μοριακές Μάζες Σχετική Ατομική Μάζα (Α r) του ατόμου ενός στοιχείου, ονομάζεται ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΕΡΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΕΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΕΡΙΑ 1) Η αντιστρεπτή θερµοδυναµική µεταβολή ΑΒ που παρουσιάζεται στο διάγραµµα πίεσης όγκου (P V) του σχήµατος περιγράφει: α. ισόθερµη εκτόνωση β. ισόχωρη ψύξη γ. ισοβαρή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Π.Φ. ΜΟΙΡΑ 6932 946778 ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ Περιεχόμενα 1. Όρια καταστατικής εξίσωσης ιδανικού αερίου 2. Αποκλίσεις των Ιδιοτήτων των πραγματικών αερίων από τους Νόμους

Διαβάστε περισσότερα

V P P. [3] (α) Να δειχθεί ότι για ένα υδροστατικό σύστημα ισχύει: P V

V P P. [3] (α) Να δειχθεί ότι για ένα υδροστατικό σύστημα ισχύει: P V ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ (ΦΥΣΙΚΗ I) 1 [1] Θεωρώντας την εσωτερική ενέργεια ενός υδροστατικού συστήματος σα συνάρτηση των Τ και, αποδείξτε τις παρακάτω εξισώσεις: d d dq (1) β () β κ ) ( κ () [] Θεωρώντας την εσωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για τον Ήλιο:

Πληροφορίες για τον Ήλιο: Πληροφορίες για τον Ήλιο: 1) Ηλιακή σταθερά: F ʘ =1.37 kw m -2 =1.37 10 6 erg sec -1 cm -2 2) Απόσταση Γης Ήλιου: 1AU (~150 10 6 km) 3) L ʘ = 3.839 10 26 W = 3.839 10 33 erg sec -1 4) Διαστάσεις: Η διάμετρος

Διαβάστε περισσότερα

Η πραγματική «άβολη» αλήθεια. Φαινόμενο θερμοκηπίου, αύξηση της θερμοκρασίας της Γης

Η πραγματική «άβολη» αλήθεια. Φαινόμενο θερμοκηπίου, αύξηση της θερμοκρασίας της Γης Η πραγματική «άβολη» αλήθεια Φαινόμενο θερμοκηπίου, αύξηση της θερμοκρασίας της Γης 1 Βασικές παρερμηνείες 1.Συμπεριφέρεται η Γη σαν ένα πραγματικό θερμοκήπιο; 2.Είναι το αποκαλούμενο φαινόμενο του θερμοκηπίου

Διαβάστε περισσότερα

- 31 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας.

- 31 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας. Κεφάλαιο 1 ο :ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Επιμέλεια ύλης: Γ.Φ.ΣΙΩΡΗΣ- Φυσικός - 31 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας. 1. Να διατυπώσετε το νόμο του Robert Boyle και να κάνετε το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗ ΡΕΥΣΤΑ ΤΟ ΝΕΡΟ

ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗ ΡΕΥΣΤΑ ΤΟ ΝΕΡΟ ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗ είναι ο επιστημονικός κλάδος γνώσεων της μηχανικής των ρευστών, που εξετάζει τα ρευστά που βρίσκονται σε στατική ισορροπία η μεταφέρονται μετατίθενται κινούμενα ως συμπαγή σώματα, χωρίς λόγου

Διαβάστε περισσότερα

Όξινη βροχή. Όξινη ονομάζεται η βροχή η οποία έχει ph μικρότερο από 5.6.

Όξινη βροχή. Όξινη ονομάζεται η βροχή η οποία έχει ph μικρότερο από 5.6. Όξινη βροχή Οξύτητα είναι η συγκέντρωση ιόντων υδρογόνου σε μια ουσία όπως αυτή ορίζεται από τον αρνητικό λογάριθμο της συγκέντρωσης των ιόντων του υδρογόνου (ph). Το καθαρό νερό έχει ουδέτερο ph ίσο με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ρευστά. Επιμέλεια: ΑΓΚΑΝΑΚΗΣ A.ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, Φυσικός. https://physicscourses.wordpress.com

ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ρευστά. Επιμέλεια: ΑΓΚΑΝΑΚΗΣ A.ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, Φυσικός. https://physicscourses.wordpress.com ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Ρευστά Επιμέλεια: ΑΓΚΑΝΑΚΗΣ A.ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, Φυσικός https://physicscourses.wordpress.com Βασικές έννοιες Πρώτη φορά συναντήσαμε τη φυσική των ρευστών στη Β Γυμνασίου. Εκεί

Διαβάστε περισσότερα

=5L θερμαίνεται υπό σταθερή πίεση

=5L θερμαίνεται υπό σταθερή πίεση 1) Ένας μαθητής γεμίζει τους πνεύμονες του που έχουν όγκο 5,8L, με αέρα σε πίεση 1atm. O μαθητής πιέζει το στέρνο κρατώντας το στόμα του κλειστό και μειώνει την χωρητικότητα των πνευμόνων του κατά 0,8L.

Διαβάστε περισσότερα