ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ 1.1 Σύντομη ιστορική εισαγωγή Η μελέτη και οι πρώτες προσπάθειες για την ερμηνεία των καιρικών φαινομένων βρίσκουν τις ρίζες τους στη Μίλητο ήδη από το 600 π.χ. Εκεί ο Θαλής και η Σχολή του προτείνουν θεωρίες για να ερμηνεύσουν ακραίες καιρικές καταστάσεις όπως τις πλημμύρες του Νείλου, τις αστραπές και το χαλάζι. Από τα «Παραπήγματα» που εκθέτονταν στην αγορά της Αθήνας καθημερινά με «κλιματικά στοιχεία» της ημέρας μέχρι τον Αριστοτέλη (340 π.χ.) παρατηρήθηκε σημαντική εξέλιξη στις μετεωρολογικές θεωρίες της εποχής. Όλη η γνώση των αρχαίων Ελλήνων σχετικά με τις ατμοσφαιρικές επιστήμες βρίσκεται στο μοναδικό σύγγραμμα που διασώθηκε, τα «Μετεωρολογικά» του Αριστοτέλη. Ο Αριστοτέλης επεξηγεί τα μετεωρολογικά φαινόμενα με βάση τα «στοιχεία» της φύσης, δηλαδή τη γη, τον αέρα, το πυρ και το ύδωρ και τις αλληλεπιδράσεις τους. Για παράδειγμα, επεξηγεί τις θερινές καταιγίδες από τη γρήγορη δημιουργία νεφών στα ψυχρά υψηλά στρώματα της ατμόσφαιρας, όπου ο ψυχρός αέρας «απωθείται» από τη θερμή γη. Η Σχολή του Αριστοτέλους επικράτησε περίπου δύο χιλιετηρίδες στην παγκόσμια επιστημονική εκπαίδευση και απέδωσε πολλές και ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις σε ένα μεγάλο εύρος θεμάτων σχετικών με τα ατμοσφαιρικά φαινόμενα, από την εξάτμιση και την ομίχλη μέχρι και το πολικό σέλας! Είναι ενδιαφέρον εδώ να τονίσουμε ότι τα «Μετεωρολογικά» υπήρξαν βασικό εγχειρίδιο για τα Πανεπιστήμια της Αλεξάνδρειας και της Κωνσταντινούπολης. Μάλιστα, ο Κλαύδιος Πτολεμαίος, το 2 μ.χ. αιώνα, είναι ο πρώτος ο οποίος κατασκεύασε κλιματικούς χάρτες, οι οποίοι στηρίζονταν, απ' ό,τι φαίνεται, όχι μόνο στις τότε παρατηρήσεις αλλά και στα "Μετεωρολογικά" του Αριστοτέλη. Ο 17 ος αιώνας αποτελεί σταθμό στην εξέλιξη των ατμοσφαιρικών επιστημών γιατί τότε κατασκευάστηκαν τρία βασικά όργανα παρατήρησης: το θερμόμετρο, το βαρόμετρο και το υγρόμετρο. Μολονότι η πραγματική προέλευση του θερμομέτρου αποδίδεται στο Γαλιλαίο (~1600), ο οποίος χρησιμοποίησε το φαινόμενο της διαστολής του αέρα γι αυτό το σκοπό, είναι πιθανό ότι η απαρχή της ιδέας αυτής έχει τις ρίζες της στους Αλεξανδρινούς. Τα πειράματα του Γαλιλαίου έδωσαν ποιοτικά χαρακτηριστικά

2 2 Εισαγωγικά Μαθήματα στη Φυσική της Ατμόσφαιρας για τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας του αέρα και ακολουθήθηκαν από πειράματα ακριβείας των Fahrenheit, Reaumur και Celsius. Το βαρόμετρο ανακάλυψε ο μαθητής του Γαλιλαίου, Torricelli, ο οποίος με το διάσημο πείραμά του μέτρησε την ατμοσφαιρική πίεση. Τα βαρόμετρα με διάφορα υγρά και με τη χρήση υδραργύρου κατασκευάστηκαν μεταγενέστερα από τους Hook, Huygens και Boyle. Την ίδια περίοδο ο Hook παρατηρεί ότι οργανικά υλικά (όπως π.χ. οι τρίχες της αλογοουράς) εκτείνονται με την υγρασία και έτσι δόθηκε η ιδέα κατασκευής του υγρομέτρου. Μέχρι τον περασμένο αιώνα κατασκευάζονται όργανα ακριβείας για τη μέτρηση των βασικών ατμοσφαιρικών παραμέτρων, συμπεριλαμβανομένου του βροχομέτρου και του ανεμομέτρου. Όλα αυτά τα επιστημονικά όργανα οδήγησαν στην ανακάλυψη και διατύπωση των βασικών νόμων των αερίων με παράδειγμα το ατμοσφαιρικό αέριο. Στο πρώτο ποσοτικό του πείραμα ο Boyle (1662) διαπιστώνει ότι αν η θερμοκρασία του αέρα διατηρηθεί σταθερή τότε διατηρείται σταθερό και το γινόμενο της πίεσης επί τον όγκο του αέρα. Ο 18 ος και ο 19 ος αιώνας ακολουθούν με σημαντικές ανακαλύψεις Νόμων της Φυσικής των αερίων όπως των Charles και Gay-Lussac (~1800) που καθιέρωσαν το Νόμο των αερίων και του Dalton (1805) που ανακάλυψε το Νόμο των «μερικών πιέσεων». Οι πρώτες ιδέες για τις ειδικές θερμότητες των αερίων και η έννοια της λανθάνουσας θερμότητας, δηλαδή της μεταβολής της θερμότητας που ακολουθεί οποιαδήποτε μεταβολή φάσης, βρίσκονται στις εργασίες των Cavendish, Lavoisier και Priestley. Στην ίδια περίοδο εμφανίζεται το κλασικό σύγγραμμα του Bernoulli «Hydrodynamica» (1738), στο οποίο διαπραγματεύεται τους νόμους που καθορίζουν τη στατική και τη δυναμική των ρευστών. Το πεδίο αυτό αναπτύσσεται μαζί με τη θερμοδυναμική ραγδαία στο 19 ο και στον 20 ο αιώνα. Ο Stokes (1842) αναπτύσσει τις εξισώσεις της κίνησης των ρευστών και ο Lord Kelvin (1867) διατυπώνει το Βασικό Θεώρημα Κυκλοφορίας. Σύμφωνα με αυτό το θεώρημα, σε ασυμπίεστο ρευστό και χωρίς τριβή η κυκλοφορία (δηλαδή η συνιστώσα της ταχύτητας σε μία κλειστή καμπύλη, ολοκληρωμένη κατά μήκος της καμπύλης) διατηρείται. Το 1898 ο θεμελιωτής των αρχών της κυκλοφορίας της ατμόσφαιρας και των ωκεανών, Bjerknes, γενικεύει το θεώρημα της κυκλοφορίας του Lord Kelvin. Η γενιά αυτών των θεμελιωτών των ατμοσφαιρικών κινήσεων του 19 ου αιώνα συμπληρώνεται από τους Stokes, Reynolds και Helmholtz. Στον ίδιο αιώνα τα πειράματα του Joule (1843) οδηγούν στον πρώτο Νόμο της Θερμοδυναμικής. Τα ζητήματα ακτινοβολίας και το πρόβλημα του μέλανος σώματος μελετούν οι Kirchoff, Stefan και Boltzmann, που οδήγησαν στον ομώνυμο Νόμο της ακτινοβολίας του μέλανος σώματος (ανάλογη της τέταρτης δύναμης της απόλυτης θερμοκρασίας). Το 1883 ο Langley μελετά τη διαφάνεια και τη διαπερατότητα της ατμόσφαιρας στην ακτινοβολία και αρχίζουν οι πρώτες μελέτες για το ισοζύγιο ακτινοβολίας στην ατμόσφαιρα. Η αλληλεπίδραση της ατμόσφαιρας με την ηλιακή και τη γήινη ακτινοβολία είναι και αυτή επιστημονικό προϊόν κυρίως του 19 ου αιώνα με τις εργασίες των Fabry, Kelvin, Mie και άλλων. Στο τέλος του 19 ου αιώνα καθορίζεται η

3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ομή και σύσταση της ατμόσφαιρας 3 σχέση ανάμεσα στην υδροστατική ισορροπία της ατμόσφαιρας και των θερμοδυναμικών χαρακτηριστικών της, με την ανακάλυψη της τροπόπαυσης το 1899 από τον Teisserenc de Bort. Η εξέλιξη των ατμοσφαιρικών επιστημών τον 20 ο αιώνα είναι ραγδαία, ιδίως μετά το Β Παγκόσμιο πόλεμο και τη διεθνή συνεργασία στην παγκόσμια παρακολούθηση της ατμόσφαιρας, που ξεκίνησε στην αρχή κυρίως για λόγους καθημερινής πρόγνωσης του καιρού. Οι εργασίες ακτινοβολίας των Abbott, Angstrom και Dobson εισάγουν τη σημασία της ανώτερης ατμόσφαιρας στη δομή της αλλά και στην απορρόφηση επικίνδυνων ακτινοβολιών του ήλιου προς τη γη. Ο Chapman ερμηνεύει την ύπαρξη του στρώματος του όζοντος (1932) καθώς και των ιονοσφαιρικών στρωμάτων με μία απλή φυσική θεωρία που στηρίζεται στην αλληλεπίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας με τα αέρια της ατμόσφαιρας. Η θεωρία αυτή τροποποιείται από τον Crutzen (1969) και συμπληρώνεται από τους Molina και Rowland (1973), οι οποίοι πρώτοι πρότειναν τον κίνδυνο κατάρρευσης του στρώματος του όζοντος από ανθρωπογενείς ουσίες. Η περιβαλλοντική αυτή θεωρία επιβεβαιώνεται με την ανακάλυψη της «τρύπας» του όζοντος της Ανταρκτικής από τον Ιάπωνα Chubachi και τους Βρετανούς Farman και Gardiner το και οδηγεί στο Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ το Το 1996 απονέμεται στους Crutzen, Molina και Rowland το βραβείο Nobel Χημείας για τις θεωρίες τους σχετικά με το προστατευτικό στρώμα του όζοντος. Οι εξελίξεις στην ανώτερη ατμόσφαιρα, στους ανέμους της και στις αλληλεπιδράσεις της με τον ήλιο, το μεσοπλανητικό χώρο και την κατώτερη ατμόσφαιρα είναι ραγδαίες τις τελευταίες κυρίως δεκαετίες του 20 ου αιώνα. Οι εργασίες των Humphrey και Abbot ακολουθούνται από σειρά προτάσεων για τις σχέσεις ήλιου-γης (Wilcox, Roberts, Reiter, Crutzen και των συνεργατών τους). Την ίδια περίοδο αναβιώνει το ζήτημα του φαινομένου του θερμοκηπίου και γενικότερα της μελέτης των κύκλων του άνθρακα και άλλων στοιχείων στην ατμόσφαιρα. Οι εργασίες των Bolin, Wigley, Hansen, Dickinson, Wang, Isaksen, Manabe και Houghton, ανάμεσα σε πλειάδα άλλων επιστημόνων, βάζουν τις βάσεις που οδήγησαν στο Πρωτόκολλο του Κυότο το Οι επιπτώσεις των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στο σύνολο του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος περιγράφονται στη δεκαετία του 80 με το όνομα «παγκόσμια μεταβολή». Η δεκαετία του 80 αποτελεί σταθμό στα ζητήματα του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος όχι μόνο λόγω της αναγνώρισης της παγκοσμιότητας των διαφόρων κινδύνων (αραίωση του όζοντος, πυρηνικός χειμώνας, φαινόμενο θερμοκηπίου, παγκόσμια οξίνιση της ατμόσφαιρας), αλλά και διότι οδήγησε σε σημαντικές διεθνείς συμβάσεις (Πρωτόκολλα Μόντρεαλ, Κυότο και ιάσκεψη του Ρίο). Στις αρχές του 21 ου αιώνα, που γράφονται αυτές οι σελίδες, το ατμοσφαιρικό περιβάλλον βρίσκεται σε σημείο καμπής, γιατί ούτε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία του παίρνονται ούτε όλες οι διεθνείς αποφάσεις και συμβάσεις τηρούνται κατά γράμμα, μολονότι η αλλαγή της σύστασης της ατμόσφαιρας είναι δεδομένη, όπως θα φανεί σε επόμενα κεφάλαια.

4 4 Εισαγωγικά Μαθήματα στη Φυσική της Ατμόσφαιρας 1.2 Η κατακόρυφη κατανομή της πίεσης και της θερμοκρασίας του αέρα Ενώ η ατμοσφαιρική πίεση ελαττώνεται συνέχεια με το ύψος από τη μέση στάθμη της θάλασσας, η κατακόρυφη κατανομή της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας είναι διαφορετική σε διάφορες περιοχές υψών. Η πρώτη περιοχή που συναντάμε, γνώριμη σε εμάς γιατί εκεί γίνεται ο καιρός και όλα τα άλλα γνωστά μας καιρικά φαινόμενα, ονομάζεται τροπόσφαιρα. Ο όρος προέρχεται από τη λατινική λέξη «tropo» (αλλάζω) και την ελληνική λέξη «σφαίρα». Η ευμετάβλητη αυτή περιοχή της ατμόσφαιρας είναι εκείνη στην οποία εξελίχτηκε η βιόσφαιρα από τότε που εμφανίστηκε η ζωή στον πλανήτη μας πριν από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια. Και είναι βεβαίως η περιοχή που περιλαμβάνει σχεδόν το σύνολο των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Η τροπόσφαιρα χαρακτηρίζεται από ελάττωση της θερμοκρασίας του αέρα καθώς απομακρυνόμαστε από τη μέση στάθμη της θάλασσας του πλανήτη προς μεγαλύτερα ύψη. Ο ρυθμός ελάττωσης της θερμοκρασίας του αέρα με το ύψος οφείλεται αφενός στη σύσταση του ατμοσφαιρικού αερίου, αφετέρου στην έλξη της γης. Ας δούμε όμως τα πράγματα αναλυτικότερα, αφού πρώτα καθορίσουμε τη μεταβολή της ατμοσφαιρικής πίεσης με το ύψος. Πρώτα απ όλα θα πρέπει να καταλάβουμε τη σημασία της υδροστατικής ισορροπίας στο ατμοσφαιρικό αέριο. Την υδροστατική ισορροπία μπορούμε να δείξουμε με το εξής απλό παράδειγμα: Θεωρούμε στην ατμόσφαιρα κατακόρυφη στήλη εμβαδού Α μέσα στην οποία απομονώνουμε έναν κύλινδρο απειροστού πάχους dz, ο οποίος βρίσκεται σε ύψος z από τη μέση στάθμη της θάλασσας. Είναι προφανές ότι αν η ατμοσφαιρική πίεση στη βάση του κυλίνδρου είναι p τότε μέσα στον κύλινδρο η πίεση θα μεταβάλλεται από p έως p-dp, καθώς το ύψος θα μεταβάλλεται από z έως z+dz [Σχήμα (1.2.1)]. Ο κύλινδρος απειροστού πάχους dz θα ισορροπεί όταν η άνωση (Adp) αντισταθμίζει το βάρος του (ρgadz), όπου ρ η πυκνότητα του αερίου μέσα στον κύλινδρο. Είναι προφανές ότι η άνωση που δημιουργείται από τη διαφορά πίεσης μεταξύ της κάτω βάσης και της άνω βάσης του κυλίνδρου έχει φορά αντίθετη από το βάρος. Η υδροστατική λοιπόν ισορροπία του αέριου κυλινδρικού όγκου με απειροστό πάχος dz οδηγεί στη σχέση: dp = - ρgdz (1.2.1) η οποία είναι γνωστή ως υδροστατική εξίσωση. Το αρνητικό πρόσημο δηλώνει ότι η ατμοσφαιρική πίεση ελαττώνεται με το ύψος. Η υδροστατική εξίσωση είναι το άμεσο αποτέλεσμα της συγκράτησης του ατμοσφαιρικού αερίου από το πεδίο βαρύτητας της γης, χωρίς την έλξη της οποίας θα «σκόρπιζε» στο διάστημα. Η ατμοσφαιρική πίεση στη μέση στάθμη της θάλασσας (όπου εκεί θεωρούμε το ύψος z=0) μπορεί να υπολογιστεί από το ολοκλήρωμα της (1.2.1) μέχρι το άπειρο. υστυχώς, επειδή η θερμοκρασία και επομένως και η πυκνότητα του αέρα μεταβάλλο-

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ομή και σύσταση της ατμόσφαιρας 5 Σχήμα 1.2.1: Απειροστή κυλινδρική στήλη ατμοσφαιρικού αέρα σε υδροστατική ισορροπία. νται με το ύψος z, η ολοκλήρωση της (1.2.1) για την εύρεση της συνολικής πίεσης του ατμοσφαιρικού αερίου δεν είναι ο πιο ενδεδειγμένος τρόπος εύρεσης της ατμοσφαιρικής πίεσης. Αντίθετα, μετρήσεις ακριβείας από πάρα πολλούς σταθμούς της ατμοσφαιρικής πίεσης στη μέση στάθμη της θάλασσας έχουν δώσει ένα μέσο όρο που εί ναι ίσος με x10 2 Νm -2. Αυτή η πίεση είναι γνωστή σαν πίεση μιας ατμόσφαιρας (1 atm) και στις ατμοσφαιρικές επιστήμες δίνεται σε μονάδες hectο Pascal (hpa), όπου x10 2 Νm -2 = hpa. Η μονάδα hpa αντικατέστησε την παλαιότερη μονάδα mbar (millibar), όπου 1hPa = 1mbar μετά την καθιέρωση του διεθνούς συστήματος μονάδων. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η πυκνότητα του αέρα που εμφανίζεται στην εξίσωση (1.2.1) συνδέεται με τη θερμοκρασία του αέρα και την ατμοσφαιρική πίεση με την καταστατική του ατμοσφαιρικού αερίου: p = ρrt (1.2.2) όπου Τ είναι η απόλυτη θερμοκρασία και η σταθερά R είναι ίση με την παγκόσμια σταθερά των αερίων R* διηρημένη με το «μέσο μοριακό βάρος» του ατμοσφαιρικού αερίου. Το ατμοσφαιρικό αέριο είναι ένα μείγμα αερίων, όπως θα δούμε στην παράγραφο της σύστασης, και έχει ένα μέσο μοριακό βάρος Kg/Kmole. Αντίστοιχα η παγκόσμια σταθερά των αερίων είναι R* = J (mole) -1 K -1. Επομένως η σταθερά R, που ονομάζεται σταθερά του ατμοσφαιρικού αερίου ή ειδική σταθερά του αέρα, έχει τιμή 287 J Kg -1 K -1 και αναφέρεται στον ξηρό αέρα. Το σύστημα των εξισώσεων (1.2.1) και (1.2.2) με τρεις αγνώστους p, ρ και Τ μπορεί κάτω από ορισμένες συνθήκες να συμπληρωθεί με τρίτη εξίσωση και να επιλυθεί. Για

6 6 Εισαγωγικά Μαθήματα στη Φυσική της Ατμόσφαιρας παράδειγμα, η τρίτη εξίσωση μπορεί να είναι εκείνη που περιγράφει τον Α Νόμο της Θερμοδυναμικής: dq = c v dt+pdv (1.2.3) στην οποία dq είναι η μεταβολή της θερμότητας και c v η ειδική θερμότητα υπό σταθερό όγκο για τον αέρα (για τον ξηρό αέρα c v = 717 Jdeg -1 kg -1 ). Η (1.2.3) δείχνει ότι η προσφερόμενη ενέργεια ανά μονάδα μάζας στο ατμοσφαιρικό αέριο υπό μορφή θερμότητας dq διατίθεται αφενός για την αύξηση της εσωτερικής του ενέργειας αφετέρου για την παραγωγή του έργου εκτόνωσης pdv. Στην περίπτωση αδιαβατικής μεταβολής (dq=0) και επειδή είναι μοναδιαία η μάζα (ρv=1), το προς επίλυση σύστημα που περιγράφει το ατμοσφαιρικό αέριο έχει τέσσερις εξισώσεις με τέσσερις αγνώστους: c v dt+pdv = 0 (1.2.4) p = ρrt (1.2.5) dp = -ρgdz (1.2.6) ρv = 1 (1.2.7) Στο σημείο αυτό μπορούμε να κάνουμε την ακόλουθη μετατροπή: Αν διαφορίσουμε την καταστατική εξίσωση του ατμοσφαιρικού αερίου, τότε αυτή γίνεται: και επειδή pdv+vdp = RdT (1.2.8) c p c v = R (1.2.9) όπου c ρ είναι η ειδική θερμότητα του ξηρού αέρα υπό σταθερή πίεση (c ρ =1004Jdeg -1 kg -1 ), η αντικατάσταση στην (1.2.4) μας δίνει τη σχέση: c v dt+pdv = c p dt - Vdp (1.2.10) Η εξίσωση (1.2.10) λόγω της αδιαβατικής μεταβολής κατά την οποία η μοναδιαία μάζα που μελετάμε δεν ανταλλάσσει ενέργεια (θερμότητα) με το περιβάλλον βάσει της (1.2.4) γίνεται: 0 = c p dt -Vdp (1.2.11) η οποία λόγω της υδροστατικής εξίσωσης και της (1.2.7) γίνεται: c p dt = - gdz (1.2.12) από την οποία προκύπτει τελικώς ότι: dt g (1.2.13) dz c p

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ομή και σύσταση της ατμόσφαιρας 7 Η σχέση (1.2.13) μας δίνει τη μεταβολή της θερμοκρασίας του αέρα με το ύψος σε ξηρή ατμόσφαιρα. Αυτή η σταθερή βαθμίδα μεταβολής της θερμοκρασίας του αέρα με το ύψος ονομάζεται ξηρή αδιαβατική θερμοβαθμίδα και συμβολίζεται με το γράμμα Γd. Αντικαθιστώντας τις προσεγγιστικές τιμές g=10ms -2 και c p =1000 J (deg) -1 Kg -1, βρίσκουμε ότι η ξηρή αδιαβατική θερμοβαθμίδα στην ξηρή ατμόσφαιρα είναι περίπου ίση με 10 βαθμούς ανά χιλιόμετρο ανόδου μέσα στην ατμόσφαιρα. Θα σημειώσουμε εδώ ότι ανεβαίνοντας σε ένα βουνό σε ύψος ενός χιλιομέτρου δεν έπεται ότι ο αέρας θα είναι στην κορυφή κατά 10 βαθμούς ψυχρότερος απ ό,τι στους πρόποδες. Η πραγματική θερμοβαθμίδα είναι πράγματι μικρότερη, κατά μέσον όρο περίπου ίση με -6.5 βαθμούς ανά χιλιόμετρο, γιατί οι προηγούμενοι υπολογισμοί δεν έλαβαν υπόψη τους την ύπαρξη της υγρασίας στην ατμόσφαιρα. Παρ όλα αυτά βλέπουμε ότι με απλούς φυσικούς συλλογισμούς μπορούμε να προσεγγίσουμε το ατμοσφαιρικό αέριο και να υπολογίσουμε τις απλές φυσικές παραμέτρους του όπως την πίεση και τη θερμοκρασία καθώς και τις μεταβολές τους με το ύψος. 1.3 Ο διαχωρισμός της ατμόσφαιρας σε περιοχές Ο διαχωρισμός της ατμόσφαιρας σε διάφορες περιοχές ανάλογα με τη μεταβολή της θερμοκρασίας του αέρα με το ύψος έγινε ήδη από τα τέλη του περασμένου αιώνα και τις αρχές του 20 ου αιώνα. Η μεταβολή της θερμοκρασίας του αέρα με το ύψος θα ήταν μονότονα ελαττούμενη, αν δε συνέβαιναν αλλαγές στη σύσταση της ατμόσφαιρας και αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στα συστατικά της και στην ηλιακή και γήινη ακτινοβολία. Με βάση τη μεταβολή της θερμοκρασίας με το ύψος, διακρίνουμε τις εξής περιοχές: (1) Τροπόσφαιρα (Troposphere): Είναι η κατώτερη περιοχή της ατμόσφαιρας, γι' αυτό και μερικές φορές ονομάζεται και κατώτερη ατμόσφαιρα και εκτείνεται από το έδαφος μέχρι το ύψος των 12 ± 4 Km, ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος και την εποχή του έτους. Στην τροπόσφαιρα δημιουργείται ο «καιρός» και χαρακτηρίζεται από την ελάττωση της θερμοκρασίας με το ύψος, η οποία κατά μέσο όρο είναι ίση με 6.5 C/Km. Όπως είδαμε, η μεταβολή της θερμοκρασίας με το ύψος ονομάζεται στις ατμοσφαιρικές επιστήμες θερμοβαθμίδα (lapse rate). Η άνω οριακή περιοχή της τροπόσφαιρας ονομάζεται τροπόπαυση (tropopause), όπως φαίνεται και στο Σχήμα (1.3.1). Η πηγή ενέργειας της τροπόσφαιρας είναι βέβαια η ηλιακή ακτινοβολία η οποία απορροφάται από την επιφάνεια της γης και η οποία, με τη σειρά της, θερμαίνει από κάτω την τροπόσφαιρα. Η τροπόσφαιρα θερμαινόμενη από τη βάση της είναι ασταθής (τυρβώδης) και η βασική διεργασία μεταφοράς της θερμότητας στην τροπόσφαιρα είναι η κατακόρυφη μεταφορά (convection), η οποία και είναι υπεύθυνη για την ψύξη της τροπόσφαιρας. Εκτός όμως από την ψύξη από την κατακόρυφη μεταφορά, οι υδρατμοί παίζουν σημαντικό ρόλο στη μεταφορά της θερμότητας μέσα στην τροπόσφαιρα. Πραγματικά, οι υδρατμοί απορροφούν την υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέμπει το έδαφος και βέβαια ξαναεκπέμπουν και στο υπέρυθρο. Μέρος από αυτή την

8 8 Εισαγωγικά Μαθήματα στη Φυσική της Ατμόσφαιρας Σχήμα 1.3.1: Μεταβολή της θερμοκρασίας με το ύψος στο σύνολο της γήινης ατμόσφαιρας εκπεμπόμενη υπέρυθρη ακτινοβολία τους εκπέμπεται προς τα πάνω και, επειδή στην ανώτερη ατμόσφαιρα υπάρχουν μόνο ίχνη υδρατμών, το μεγαλύτερο ποσοστό αυτής της θερμικής ακτινοβολίας χάνεται προς το διάστημα. Βέβαια στο υπέρυθρο απορροφούν και εκπέμπουν και άλλα τριατομικά μόρια (CO 2 και O 3 ), αλλά το όλο σχήμα της διάδοσης των ακτινοβολιών στο υπέρυθρο θα συζητηθεί σε επόμενη παράγραφο. Εν πάση περιπτώσει, η κατακόρυφη μεταφορά εξακολουθεί να είναι ο κυρίαρχος μηχανισμός της ελάττωσης της θερμοκρασίας με το ύψος στην τροπόσφαιρα. (2) Στρατόσφαιρα (Stratosphere): Πάνω από την τροπόπαυση η θερμοκρασία παραμένει σχεδόν σταθερή για λίγα χιλιόμετρα (σχεδόν ανεξάρτητη από το ύψος)

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ομή και σύσταση της ατμόσφαιρας 9 [Σχήμα (1.3.1)] και μετά αυξάνει μέχρι περίπου τα 50 χιλιόμετρα, όπου η περιοχή γίνεται σχεδόν ισόθερμη και ονομάζεται στρατόπαυση (stratopause). Επειδή η θερμοκρασία αυξάνει γενικά με το ύψος στη στρατόσφαιρα, αυτή η περιοχή είναι πολύ πιο ευσταθής από την τροπόσφαιρα. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι αυτή η περιοχή είναι ήρεμη. Αντίθετα, υπάρχουν περιπτώσεις που στα μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη εκδηλώνονται πολύ βίαιες μεταβολές της θερμοκρασίας της στρατόσφαιρας κατά το χειμώνα ή την άνοιξη, αλλά αυτές είναι έξω από την ύλη αυτού του κεφαλαίου. Η αύξηση της θερμοκρασίας της στρατόσφαιρας με το ύψος οφείλεται στο στρώμα του όζοντος το οποίο, όπως θα δούμε σε επόμενο κεφάλαιο, απορροφά την ηλιακή ακτινοβολία στα μήκη κύματος μεταξύ των 200 nm και 300 nm και αυτή η διεργασία είναι εκείνη που αποτελεί τη βασική πηγή θέρμανσης της στρατόσφαιρας. (3) Μεσόσφαιρα (Mesosphere): Χαρακτηρίζεται από τη δραματική πτώση της θερμοκρασίας με το ύψος και εκτείνεται από τη στρατόπαυση μέχρι τα 80 χιλιόμετρα περίπου όπου βρίσκεται η περιοχή της μεσόπαυσης (mesopause), όπως φαίνεται και στο Σχήμα (1.3.1). Η μεσόπαυση είναι η πιο ψυχρή περιοχή της γήινης ατμόσφαιρας. Εξαιτίας της θερμοβαθμίδας της η μεσόσφαιρα ψύχεται τόσο από την κατακόρυφη μεταφορά όσο και από την ακτινοβολία των αερίων CO 2 και O 3. (4) Θερμόσφαιρα (Thermosphere): Πάνω από τη μεσόπαυση εκτείνεται η θερμόσφαιρα στην οποία, εκτός από τη σχεδόν ισόθερμη βάση της, η θερμοκρασία αυξάνει μονότονα με το ύψος και εκτείνεται περίπου μέχρι τα 400 χιλιόμετρα, όπου επικρατεί (κινητική) θερμοκρασία 1000 Κ ή ακόμη και μεγαλύτερη εξαρτώμενη από την ηλιακή δραστηριότητα. Οι παράγοντες στους οποίους οφείλεται αυτή η σημαντική αύξηση της (κινητικής) θερμοκρασίας της θερμόσφαιρας με το ύψος είναι οι εξής: (α) η μεγάλη αραίωση του αέρα σε αυτά τα μεγάλα ύψη, (β) η έλλειψη τριατομικών μορίων, (γ) η ηλιακή ακτινοβολία σε μήκη κύματος μικρότερα των 175 nm και (δ) η ενέργεια που εκλύεται από διάφορες εξώθερμες χημικές αντιδράσεις. Οι μεγάλες αυτές θερμοκρασίες επιβεβαιώνουν την έλλειψη διεργασιών απόψυξης της θερμόσφαιρας και η μόνη σοβαρή διεργασία ψύξης της θερμόσφαιρας γίνεται με αγωγή της θερμότητας προς τα κάτω. (5) Εξώσφαιρα: Το όριο όπου παύει η αύξηση της θερμοκρασίας της θερμόσφαιρας είναι η περιοχή της θερμόπαυσης (thermopause) και από εκεί και πάνω η ατμόσφαιρα είναι ισόθερμη και ονομάζεται εξώσφαιρα. Η μέση ελευθέρα διαδρομή των μορίων στην εξώσφαιρα, δηλαδή η διαδρομή μεταξύ δύο συγκρούσεων ενός μορίου ή ατόμου, είναι πολύ μεγάλη. Η βάση της εξώσφαιρας βρίσκεται στα ύψη μεταξύ των 400 και 500 χιλιομέτρων, εξαρτώμενη από την ηλιακή δραστηριότητα. Σε αυτά τα μεγάλα ύψη με τη σχετικά μεγάλη θερμική αγωγιμότητα, ουδέτερα άτομα μπορούν να διαφύγουν την έλξη του πεδίου βαρύτητας της γης και να ακολουθήσουν γενικά βλητικές τροχιές στο εγγύς διάστημα.

10 10 Εισαγωγικά Μαθήματα στη Φυσική της Ατμόσφαιρας Σε ύψη μεγαλύτερα των χιλιομέτρων βρίσκεται λιγότερο από το ένα δισεκατομμυριοστό της μάζας της ατμόσφαιρας και η μέση ελευθέρα διαδρομή ενός ατμοσφαιρικού σωματίου είναι τόσο μεγάλη (μεγαλύτερη από 100 χιλιόμετρα) ώστε τα διάφορα σωμάτια να ακολουθούν γενικά βαλλιστικές τροχιές (όπως δηλαδή και οι πύραυλοι) και έτσι άλλα σωμάτια χάνονται στο διάστημα και άλλα ξαναγυρίζουν πίσω στη γη. Αγνοώντας τις συγκρούσεις με άλλα σωμάτια, για ένα σωμάτιο που κινείται κάθετα προς τα πάνω με ταχύτητα V μπορούμε να ορίσουμε μονοσήμαντα μία ταχύτητα διαφυγής V δ την οποία πρέπει να έχει αυτό το σωμάτιο για να μπορέσει, καταρχήν, να διαφύγει στο διάστημα. Αυτό βέβαια θα συμβεί όταν η κινητική του ενέργεια ( mv 2 /2) είναι μεγαλύτερη ή το πολύ ίση με τη δυναμική ενέργεια του σωματίου (mgr) μάζας m στην απόσταση r από το κέντρο της γης λόγω του πεδίου βαρύτητας. Η οριακή τιμή για την ταχύτητα διαφυγής V δ είναι: V δ = 2gr (1.3.1) όπου g η επιτάχυνση της βαρύτητας σε απόσταση r από το κέντρο της γης. Στην επιφάνεια της γης V δ = 11.2 Km/s και από την τελευταία εξίσωση προκύπτει ότι η ταχύτητα διαφυγής είναι συνάρτηση μόνο του ύψους. Εξάλλου, η κινητική θεωρία των αερίων αποδεικνύει ότι οι ταχύτητες των σωματίων ενός αερίου που βρίσκεται σε θερμική ισορροπία κατανέμονται κατά Maxwell. Από τη σχετική θεωρία προβλέπεται ότι σε αυτή την κατανομή η πιθανότερη ταχύτητα V π ενός σωματίου μάζας m σε απόλυτη θερμοκρασία Τ δίνεται από τη σχέση: 2kT V π = (1.3.2) m Η (1.3.2) προϋποθέτει ισοκατανομή της κινητικής ενέργειας μεταξύ των διαφόρων σωματίων κατά τέτοιο τρόπο ώστε η μέση ταχύτητα των ελαφρότερων σωματίων να είναι μεγαλύτερη από τη μέση ταχύτητα των βαρύτερων σωματίων. Οι ταχύτητες λοιπόν, των διαφόρων σωματίων θα έχουν σε αυτή την περίπτωση συγκεκριμένη την κατανομή τους γύρω από την πιθανότερη ταχύτητα V π. Ο Πίνακας δείχνει το ποσοστό των σωματίων ενός αερίου που έχουν ταχύτητα ορισμένα πολλαπλάσια της V π σε αυτή την κατανομή (π.χ. μόνο το 2% των σωματίων έχουν ταχύτητα διπλάσια από την πιθανότερη ταχύτητα). 1/2 Πίνακας V/ V π Ποσοστό σωματίων

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία)

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Διάδοση Θερμότητας (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Τρόποι διάδοσης θερμότητας Με αγωγή Με μεταφορά (με τη βοήθεια ρευμάτων) Με ακτινοβολία άλλα ΠΑΝΤΑ από το θερμότερο προς το ψυχρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

(α) 1 000 Kg m 2 sec -1 (γ) 50 000 Kg m 2 sec -1. (δ) 100 000 Kg m 2 sec -1

(α) 1 000 Kg m 2 sec -1 (γ) 50 000 Kg m 2 sec -1. (δ) 100 000 Kg m 2 sec -1 1 Ένα κυβικό µέτρο νερού έχει µάζα 1000 Kg. Σ ένα πληµµυρικό φαινόµενο, που η ροή του νερού φτάνει τα 10 m/sec, ποια θα είναι η κινητική ενέργεια ενός κυβικού µέτρου νερού; 1 000 Kg m 2 sec -1 5 000 Kg

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Μηχανική ενέργεια Εσωτερική ενέργεια:

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Μηχανική ενέργεια Εσωτερική ενέργεια: ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Μηχανική ενέργεια (όπως ορίζεται στη μελέτη της μηχανικής τέτοιων σωμάτων): Η ενέργεια που οφείλεται σε αλληλεπιδράσεις και κινήσεις ολόκληρου του μακροσκοπικού σώματος, όπως η μετατόπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Πέτρος Κατσαφάδος Ηλίας Μαυροματίδης Αθήνα 2010 Περιεχόμενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1... 3 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ... 3 1.2 ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ... 4 1.3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ...

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Φυσική της Ατμόσφαιρας (Β. Δ. Κατσούλης Ν. Χατζηαναστασίου) Ηλεκτρονικές Σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ . ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ 1. Σε µια ισόθερµη µεταβολή : α) Το αέριο µεταβάλλεται µε σταθερή θερµότητα β) Η µεταβολή της εσωτερικής ενέργειας είναι µηδέν V W = PV ln V γ) Το έργο που παράγεται δίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Β Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής

Β Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Β Γυμνασίου /6/05 Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Β Γυμνασίου /6/05 Δείκτες Επιτυχίας (Γνώσεις και υπό έμφαση ικανότητες) Παρεμφερείς Ικανότητες (προϋπάρχουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α)

Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α) Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α) P = σταθ. V P 2) Ισόχωρη µεταβολή β) = σταθ. 3) Ισοβαρής µεταβολή γ) V

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψη Θερμικών με το Τεφίγραμμα

Πρόβλεψη Θερμικών με το Τεφίγραμμα Πρόβλεψη Θερμικών με το Τεφίγραμμα Βαγγέλης Τσούκας Γενικά - Πρόβλεψη Θερμικών Οι ανεμοπόροι συνήθως αφιερώνουν πολύ χρόνο στα δελτία καιρού και στα σχετικά site στο internet προκειμένου να έχουν μια ιδέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Μετρήσεις μήκους Η μέση τιμή. 1. Ποια μεγέθη λέγονται φυσικά μεγέθη; Πως γίνεται η μέτρησή τους; Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται φυσικά μεγέθη. Η μέτρησή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Φυσική Κατεύθυνσης Β Λυκείου ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ κ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β Θέµα ο Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε κάθε µία από τις παρακάτω ερωτήσεις: Σε ισόχωρη αντιστρεπτή θέρµανση ιδανικού αερίου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ 7.1 Mεταφορά θερµότητας H θερµότητα µπορεί να µεταφερθεί από σηµείο του χώρου υψηλότερης θερµοκρασίας T 1 σε άλλο χαµηλότερης T µε αντίστοιχη µεταφορά µάζας. Η µεταφορά είναι

Διαβάστε περισσότερα

2 ο κεφάλαιο. φυσικές έννοιες. κινητήριες μηχανές

2 ο κεφάλαιο. φυσικές έννοιες. κινητήριες μηχανές 2 ο κεφάλαιο φυσικές έννοιες κινητήριες μηχανές 1. Τι μπορεί να προκαλέσει η επίδραση μιας δύναμης, πάνω σ ένα σώμα ; 21 Την μεταβολή της κινητικής του κατάστασης ή την παραμόρφωσή του. 2. Πώς καθορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΙΣ Μ.Ε.Κ. Μ.Ε.Κ. Ι (Θ)

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΙΣ Μ.Ε.Κ. Μ.Ε.Κ. Ι (Θ) ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΙΣ Μ.Ε.Κ. Μ.Ε.Κ. Ι (Θ) Διαλέξεις Μ4, ΤΕΙ Χαλκίδας Επικ. Καθηγ. Δρ. Μηχ. Α. Φατσής ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το «φρεσκάρισμα» των γνώσεων από τη Θερμοδυναμική με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ Η ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΤΩΝ ΤΕΛΕΙΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ Η ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΤΩΝ ΤΕΛΕΙΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ Η ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΤΩΝ ΤΕΛΕΙΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Η εξίσωση αυτή εκφράζει μια σχέση μεταξύ της πίεσης, της θερμοκρασίας και του ειδικού όγκου. P v = R Όπου P = πίεση σε Pascal v = Ο ειδικός

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών.

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. Μ4 Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. 1 Σκοπός Στην άσκηση αυτή προσδιορίζεται πειραματικά η πυκνότητα του υλικού ενός στερεού σώματος. Το στερεό αυτό σώμα βυθίζεται ή επιπλέει σε υγρό γνωστής πυκνότητας

Διαβάστε περισσότερα

2. Ασκήσεις Θερμοδυναμικής. Ομάδα Γ.

2. Ασκήσεις Θερμοδυναμικής. Ομάδα Γ. . σκήσεις ς. Ομάδα..1. Ισοβαρής θέρμανση και έργο. Ένα αέριο θερμαίνεται ισοβαρώς από θερμοκρασία Τ 1 σε θερμοκρασία Τ, είτε κατά την μεταβολή, είτε κατά την μεταβολή Δ. i) Σε ποια μεταβολή παράγεται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Τι λέμε δύναμη, πως συμβολίζεται και ποια η μονάδα μέτρησής της. Δύναμη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων ή την παραμόρφωσή

Διαβάστε περισσότερα

Η λέπτυνση του στρώματος του όζοντος στην Ατμόσφαιρα και οι επιπτώσεις της στον ανθρώπινο οφθαλμό.

Η λέπτυνση του στρώματος του όζοντος στην Ατμόσφαιρα και οι επιπτώσεις της στον ανθρώπινο οφθαλμό. Γιώργος Ασημέλλης, Ph.D. Η λέπτυνση του στρώματος του όζοντος στην Ατμόσφαιρα και οι επιπτώσεις της στον ανθρώπινο οφθαλμό. Πανελλήνια Ένωση Οπτικών Οπτομετρών Athens Plaza Hotel Τρίτη 24 Μαΐου 2010 Ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Πίεση ονομάζουμε το πηλικό της δύναμης που ασκείται κάθετα σε μία επιφάνεια προς το εμβαδόν της επιφάνειας αυτής.

Πίεση ονομάζουμε το πηλικό της δύναμης που ασκείται κάθετα σε μία επιφάνεια προς το εμβαδόν της επιφάνειας αυτής. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΠΙΕΣΗ 4.1 Πίεση Είναι γνωστό ότι οι χιονοδρόμοι φορούν ειδικά φαρδιά χιονοπέδιλα ώστε να μπορούν να βαδίζουν στο χιόνι χωρίς να βουλιάζουν. Θα έχετε επίσης παρατηρήσει ότι τα μεγάλα και βαριά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. και d B οι πυκνότητα του αερίου στις καταστάσεις Α και Β αντίστοιχα, τότε

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. και d B οι πυκνότητα του αερίου στις καταστάσεις Α και Β αντίστοιχα, τότε ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α Θέµα ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση Σύµφωνα µε την κινητική θεωρία των ιδανικών αερίων, η πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Η επιστήμη της Θερμοδυναμικής (Thermodynamics) συσχετίζεται με το ποσό της μεταφερόμενης ενέργειας (έργου ή θερμότητας) από ένα σύστημα προς ένα

Διαβάστε περισσότερα

8 2.ΘΕΜΑ B 2-16138 Β.1

8 2.ΘΕΜΑ B 2-16138 Β.1 1 ΘΕΜΑ B Καταστατική εξίσωση των ιδανικών αερίων 1.ΘΕΜΑ Β 2-16146 Β.1 Μια ποσότητα ιδανικού αερίου βρίσκεται σε κατάσταση θερμοδυναμικής ισορροπίας, καταλαμβάνει όγκο V, έχει απόλυτη θερμοκρασία Τ, ενώ

Διαβάστε περισσότερα

Α Θερμοδυναμικός Νόμος

Α Θερμοδυναμικός Νόμος Α Θερμοδυναμικός Νόμος Θερμότητα Έχουμε ήδη αναφέρει ότι πρόκειται για έναν τρόπο μεταφορά ενέργειας που βασίζεται στη διαφορά θερμοκρασιών μεταξύ των σωμάτων. Ορίζεται από τη σχέση: Έργο dw F dx F dx

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ. U 1 = + 0,4 J. Τα φορτία µετατοπίζονται έτσι ώστε η ηλεκτρική δυναµική ενέργεια

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ. U 1 = + 0,4 J. Τα φορτία µετατοπίζονται έτσι ώστε η ηλεκτρική δυναµική ενέργεια 1 ΘΕΜΑ 1 ο Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ 1. οχείο σταθερού όγκου περιέχει ορισµένη ποσότητα ιδανικού αερίου. Αν θερµάνουµε το αέριο µέχρι να τετραπλασιαστεί η απόλυτη θερµοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/01/2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/01/2014 ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1 Α4 και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΙΝΩΝ

ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΙΝΩΝ ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΙΝΩΝ 2. 1. Διάδοση της θερμότητας Σύμφωνα με τον ορισμό της, θερμότητα είναι η ενέργεια που μεταβιβάζεται από ένα σώμα σε ένα άλλο μόνο λόγω διαφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. 2.1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΟΥΣΙΑΣ. Μια ουσία της οποίας η χημική σύσταση παραμένει σταθερή σε όλη της την έκταση ονομάζεται καθαρή ουσία. Δεν είναι υποχρεωτικό να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΟΡΙΟ-ΥΨΟΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΟΡΙΟ-ΥΨΟΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΟΡΙΟ-ΥΨΟΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Η έρευνα έχει δείξει ότι δεν υπάρχει σαφές και καθορισμένο ανώτατο όριο της ατμόσφαιρας του πλανήτη μας. Τα ανώτατο αυτό όριο θα πρέπει να είναι, φυσικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ 1. Τι εννοούµε λέγοντας θερµοδυναµικό σύστηµα; Είναι ένα κοµµάτι ύλης που αποµονώνουµε νοητά από το περιβάλλον. Περιβάλλον του συστήµατος είναι το σύνολο των

Διαβάστε περισσότερα

: Μιγαδικοί Συναρτήσεις έως και αντίστροφη συνάρτηση. 1. Ποιο από τα παρακάτω διαγράμματα παριστάνει γραφικά το νόμο του Gay-Lussac;

: Μιγαδικοί Συναρτήσεις έως και αντίστροφη συνάρτηση. 1. Ποιο από τα παρακάτω διαγράμματα παριστάνει γραφικά το νόμο του Gay-Lussac; Τάξη : Β ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εξεταστέα Ύλη : Μιγαδικοί Συναρτήσεις έως και αντίστροφη συνάρτηση Καθηγητής : Mάρθα Μπαμπαλιούτα Ημερομηνία : 14/10/2012 ΘΕΜΑ 1 ο 1. Ποιο από τα παρακάτω διαγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ 45 6.1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΦΑΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΦΑΣΕΩΝ Όλα τα σώµατα,στερεά -ά-αέρια, που υπάρχουν στη φύση βρίσκονται σε µια από τις τρεις φάσεις ή σε δύο ή και τις τρεις. Όλα τα σώµατα µπορεί να αλλάξουν φάση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ: ΨΥΧΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΦΥΣΙΚΟΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΓΗΣ 1.1 Σύνθεση της γήινης ατμόσφαιρας Η ατμόσφαιρα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα.

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1 Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. Α2. Για τον προσδιορισμό μιας δύναμης που ασκείται σε ένα σώμα απαιτείται να

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤ-ΤΕΧΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤ-ΤΕΧΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕ-ΕΧΝ ΚΑΕΥΘΥΝΣΗΣ Κινητική θεωρία των ιδανικών αερίων. Νόμος του Boyle (ισόθερμη μεταβή).σταθ. για σταθ.. Νόμος του hales (ισόχωρη μεταβή) p σταθ. για σταθ. 3. Νόμος του Gay-Lussac

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ

ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ Α1) ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΗΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΟΥ Ο ηλιακός τοίχος Trombe και ο ηλιακός τοίχος μάζας αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό Χριστουγέννων Β Λυκείου

Επαναληπτικό Χριστουγέννων Β Λυκείου Επαναληπτικό Χριστουγέννων Β Λυκείου 1.Ποιά από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστή ; Σύµφωνα µε τον 1ο θερµοδυναµικό νόµο το ποσό της θερµότητας που απορροφά η αποβάλει ένα θερµοδυναµικό σύστηµα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Διάκριση των ρευστών

Εισαγωγή Διάκριση των ρευστών ΥΔΡΑΥΛΙΚΗ Εισαγωγή στην Υδραυλική Αντικείμενο Πυκνότητα και ειδικό βάρος σωμάτων Συστήματα μονάδων Ιξώδες ρευστού, επιφανειακή τάση, τριχοειδή φαινόμενα Υδροστατική πίεση Εισαγωγή Ρευστομηχανική = Μηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών

Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΨΥΧΡΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΝΗΣΙΔΑΣ Πηγή: LBNL HEAT ISLAND GROUP Αγροτική Εμπορικό περιοχή κέντρο Περιαστική περιοχή (κατοικίες)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ : ΦΥΣΙΚΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ: ΕΦ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ 17/4/2015

ΘΕΜΑΤΑ : ΦΥΣΙΚΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ: ΕΦ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ 17/4/2015 ΘΕΜΑΤΑ : ΦΥΣΙΚΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ: ΕΦ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΘΕΜΑ 1 ο 17/4/2015 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο φύλλο απαντήσεων τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 13 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 1.1. Εσωτερική ενέργεια Γνωρίζουμε ότι τα μόρια των αερίων κινούνται άτακτα και προς όλες τις διευθύνσεις με ταχύτητες,

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός)

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) 4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) Κυριακή, 5 Απριλίου, 00, Ώρα:.00 4.00 Προτεινόμενες Λύσεις Άσκηση ( 5 μονάδες) Δύο σύγχρονες πηγές, Π και Π, που απέχουν μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

Ν έφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6 Τι πρέπει να γνωρίζεις Θεωρία 6.1 Να αναφέρεις τις τρεις φυσικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα υλικό σώμα. Όπως και

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο : ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ DOPPLER ENOTHT 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Κρούση: Κρούση ονομάζουμε το φαινόμενο κατά το οποίο δύο ή περισσότερα σώματα έρχονται σε επαφή για πολύ μικρό χρονικό διάστημα κατά

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας

Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας αγωγή µεταφορά ύλης ακτινοβολία Μεταφορά θερµότητας µε µεταφορά ύλης (convection) Οδηγός δύναµη: µεταβολές στην πυκνότητα Τα αέρια και τα ρευστά διαστέλλονται όταν Τ Η πυκνότητα

Διαβάστε περισσότερα

είναι η µέση θερµική ταχύτητα ενός µορίου αέρα (m s -1 ).

είναι η µέση θερµική ταχύτητα ενός µορίου αέρα (m s -1 ). Στοιχεία από το Κεφαλαιο 2 : Θερµοκρασια Υγρασια 2.1 Γενικά για την θερµοκρασία Η θερµοκρασία είναι ένα, σχετικά αυθαίρετο, µέτρο της θερµότητας το οποίο αντιπροσωπεύει την µέση κινητική ενέργεια των µορίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση B' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΖΗΤΗΜΑ 1 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και το γράµµα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας ΜΜΚ 312 Μεταφορά Θερμότητας Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής Διάλεξη 1 MMK 312 Μεταφορά Θερμότητας Κεφάλαιο 1 1 Μεταφορά Θερμότητας - Εισαγωγή Η θερμότητα

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

E. ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ. 2. Β2.26 Με ποιόν τρόπο αποβάλλεται θερµότητα κατά τη λειτουργία της µηχανής του αυτοκινήτου;

E. ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ. 2. Β2.26 Με ποιόν τρόπο αποβάλλεται θερµότητα κατά τη λειτουργία της µηχανής του αυτοκινήτου; E. ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ 1. Β2.25 Θερµική µηχανή είναι, α) το τρόλεϊ; β) ο φούρνος; γ) το ποδήλατο; δ) ο κινητήρας του αεροπλάνου; Επιλέξτε τη σωστή απάντηση. 2. Β2.26 Με ποιόν τρόπο αποβάλλεται θερµότητα κατά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8 Διατήρηση της Ενέργειας

Κεφάλαιο 8 Διατήρηση της Ενέργειας Κεφάλαιο 8 Διατήρηση της Ενέργειας ΔΥΝΑΜΗ ΕΡΓΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ µηχανική, χηµική, θερµότητα, βαρυτική, ηλεκτρική, µαγνητική, πυρηνική, ραδιοενέργεια, τριβής, κινητική, δυναµική Περιεχόµενα Κεφαλαίου 8 Συντηρητικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ Η ενέργεια στον Ήλιο (και στα άλλα αστέρια της Κύριας Ακολουθίας ) παράγεταi μέσω αντιδράσεων σύντηξης. Σύντηξη: πυρηνική αντίδραση μέσω της οποίας βαρείς

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης Άσκηση 8 Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης 1.Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι ο πειραματικός προσδιορισμός της πυκνότητας στερεών και υγρών με τη μέθοδο της άνωσης. Βασικές Θεωρητικές

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Ο Ένα κλειστό δοχείο µε ανένδοτα τοιχώµατα περιέχει ποσότητα η=0,4mol ιδανικού αερίου σε θερµοκρασία θ 1 =17 ο C. Να βρεθούν: α) το παραγόµενο έργο, β) η θερµότητα

Διαβάστε περισσότερα

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων

Οι ιδιότητες των αερίων μεροσ 1 Ισορροπία Στο Μέρος 1 του βιβλίου αναπτύσσονται οι έννοιες που είναι απαραίτητες για τη μελέτη της ισορροπίας στη χημεία. Όταν μελετάμε την ισορροπία αναφερόμαστε τόσο σε φυσικές μεταβολές, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο M6. Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα

Κεφάλαιο M6. Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα Κεφάλαιο M6 Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα Κυκλική κίνηση Αναπτύξαµε δύο µοντέλα ανάλυσης στα οποία χρησιµοποιούνται οι νόµοι της κίνησης του Νεύτωνα. Εφαρµόσαµε τα µοντέλα αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 4: Πίεση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ. Φυσική Β Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 4: Πίεση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ. Φυσική Β Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ Φυσική Β Γυμνασίου Δύναμη και Πίεση Κρατάς μία πινέζα μεταξύ του δείκτη και του αντίχειρα σου, με δύναμη 10 Ν. Η μύτη της πινέζας έχει διάμετρο 0,1mm ενώ η κεφαλή της έχει διάμετρο 10mm.

Διαβάστε περισσότερα

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Αυτό το σεμινάριο έχει απλώς ως στόχο να δώσει μερικά από τα βασικά της Θερμοδυναμικής, και πως σχετίζεται με τη μόνωση και με τη μόνωση με κεραμικά επιχρίσματα. Η θερμότητα μεταφέρεται με τους παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Προσομοιώματα του μικροκλίματος του θερμοκηπίου. Θ. Μπαρτζάνας

Προσομοιώματα του μικροκλίματος του θερμοκηπίου. Θ. Μπαρτζάνας Προσομοιώματα του μικροκλίματος του θερμοκηπίου Θ. Μπαρτζάνας 1 Αναγκαιότητα χρήσης προσομοιωμάτων Τα τελευταία χρόνια τα θερμοκήπια γίνονται όλο και περισσότερο αποτελεσματικά στο θέμα της εξοικονόμησης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Έργο-Ισχύς-Ενέργεια

Κεφάλαιο 1: Έργο-Ισχύς-Ενέργεια Κεφάλαιο 1: Έργο-Ισχύς-Ενέργεια Έργο «Έργο δύναμης ονομάζουμε το γινόμενο της δύναμης F επί τη μετατόπιση Δχ του σημείου εφαρμογής της, κατά τη διεύθυνση της. Αυτό εκφράζει την ενέργεια που μεταφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ

ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ Environmental Fluid Mechanics Laboratory University of Cyprus Department Of Civil & Environmental Engineering ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ HM 134 ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ Εγχειρίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο πρώτος νόμος της Θερμοδυναμικής. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Ο πρώτος νόμος της Θερμοδυναμικής. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Ο πρώτος νόμος της Θερμοδυναμικής Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι έννοιες Το θερμοδυναμικό σύστημα ή απλά σύστημα είναι η περιοχή του σύμπαντος που μας

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ Φυσική Β Γυμνασίου Εισαγωγή Τα πάντα γύρω μας κινούνται. Στο διάστημα όλα τα ουράνια σώματα κινούνται. Στο μικρόκοσμο συμβαίνουν κινήσεις που δεν μπορούμε να τις αντιληφθούμε άμεσα.

Διαβάστε περισσότερα

Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων

Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων 21-1. Από τι εξαρτάται η συμπεριφορά των αερίων; Η συμπεριφορά των αερίων είναι περισσότερο απλή και ομοιόμορφη από τη συμπεριφορά των υγρών και των στερεών. Σε αντίθεση

Διαβάστε περισσότερα

EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Ο Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε κάθε μία από τις ερωτήσεις - που ακολουθούν: Η ενεργός ταχύτητα των μορίων ορισμένης ποσότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ψυκτικές Διατάξεις και ο τρόπος λειτουργίας τους

Οι Ψυκτικές Διατάξεις και ο τρόπος λειτουργίας τους ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Οι Ψυκτικές Διατάξεις και ο τρόπος λειτουργίας τους Του φοιτητή Βαλωμένου Ευάγγελου, του Τμήματος Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θες/νίκης 2010 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

m A m B Δ4) Να υπολογιστεί το ποσό θερμικής ενέργειας (θερμότητας) που ελευθερώνεται εξ αιτίας της κρούσης των δύο σωμάτων.

m A m B Δ4) Να υπολογιστεί το ποσό θερμικής ενέργειας (θερμότητας) που ελευθερώνεται εξ αιτίας της κρούσης των δύο σωμάτων. Το σώμα Α μάζας m A = 1 kg κινείται με ταχύτητα u 0 = 8 m/s σε λείο οριζόντιο δάπεδο και συγκρούεται μετωπικά με το σώμα Β, που έχει μάζα m B = 3 kg και βρίσκεται στο άκρο αβαρούς και μη εκτατού (που δεν

Διαβάστε περισσότερα

εάν F x, x οµόρροπα εάν F x, x αντίρροπα B = T W T = W B

εάν F x, x οµόρροπα εάν F x, x αντίρροπα B = T W T = W B 4 Εργο και Ενέργεια 4.1 Εργο σε µία διάσταση Το έργο µιας σταθερής δύναµης F x, η οποία ασκείται σε ένα σώµα που κινείται σε µία διάσταση x, ορίζεται ως W = F x x Εργο ύναµης = ύναµη Μετατόπιση Εχουµε

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο)

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 Πολλαπλασιασμός ανθοκομικών φυτών 2 Στα θερμοκήπια

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Περιεχόμενα Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Κεφαλαιο 1: Eισαγωγή... 1 1. ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ... 1 2. ΜΙΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain)

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) Μηχανικές ιδιότητες υάλων Η ψαθυρότητα των υάλων είναι μια ιδιότητα καλά γνωστή που εύκολα διαπιστώνεται σε σύγκριση με ένα μεταλλικό υλικό. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) E (Young s modulus)=

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Μηχανική ενέργεια Εσωτερική ενέργεια:

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Μηχανική ενέργεια Εσωτερική ενέργεια: Εσωτερική ενέργεια: Το άθροισμα της κινητικής (εσωτερική κινητική ενέργεια ή θερμική ενέργεια τυχαία, μη συλλογική κίνηση) και δυναμικής ενέργειας (δεσμών κλπ) όλων των σωματιδίων (ατόμων ή μορίων) του

Διαβάστε περισσότερα