ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΣ: ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟ ΕΙ ΟΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΣ: ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟ ΕΙ ΟΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ;"

Transcript

1 Φεµινισµός: Ένα Νέο Είδος Κριτικής Σκέψης; ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΣ: ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟ ΕΙ ΟΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ; ήµητρα Χαραλάµπους Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Βασικός σκοπός της εισήγησης είναι να παρουσιάσει µε συντοµία την εξέλιξη του φεµινιστικού κινήµατος, καθώς και τις επιδράσεις που αυτό είχε στην εκπαιδευτική πρακτική. Γίνεται επίσης προσπάθεια να ειδωθεί ο φεµινισµός µέσα από µια καινούρια προοπτική, ως ένα ανανεωµένο είδος κριτικής σκέψης, µε ερµηνευτικό εργαλείο το έργο του Paulo Freire. Ο φεµινισµός σήµερα Πορεία διαµόρφωσης και προκλήσεις Το σύγχρονο φεµινιστικό κίνηµα χαρακτηρίζεται από ιδεολογικές αντιπαραθέσεις και πολιτικά διλήµµατα που ερµηνεύονται καλύτερα µέσα από το φως της ιστορικής του πορείας. Για το λόγο αυτό θα γίνει µια συνοπτική αναφορά στα κυριότερα στοιχεία της ιστορικής εξέλιξης του φεµινισµού, ώστε να διαφανούν σαφέστερα και να ενταχθούν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο οι σηµερινές αντιδράσεις εναντίον του. Στη φεµινιστική βιβλιογραφία υπάρχει η τάση το γυναικείο κίνηµα να διαχωρίζεται σε δύο σηµαντικές περιόδους: τον πρώτο κύκλο των γυναικείων αιτηµάτων και το δεύτερο κύκλο της φεµινιστικής συνείδησης. Ο πρώτος κύκλος αναφέρεται στο γυναικείο κίνηµα του 19 ου αιώνα και των αρχών του 20 ου, το οποίο διεκδίκησε τη νοµοθετική κατοχύρωση των αστικών, πολιτικών, κοινωνικών και οικονοµικών δικαιωµάτων των γυναικών, επικαλούµενος την αρχή της ισότητας. Ο δεύτερος κύκλος αναφέρεται στη ριζοσπαστικοποίηση του γυναικείου κινήµατος, όπως αυτή εκφράστηκε στο τέλος της δεκαετίας του 1960 µέχρι και τη δεκαετία του Ο δεύτερος κύκλος αµφισβήτησε συνολικά τα θεµέλια της σύγχρονης πατριαρχικής κοινωνίας, όπως για παράδειγµα τη σύγχρονη ιστορία, την επιστηµονική παράδοση των ανθρωπιστικών επιστηµών και τις οικουµενικές αρχές, κι έτσι η ισότητα υποχώρησε µπροστά στη διεκδίκηση της ιστορικής καταγραφής της διαφορετικότητας των γυναικών (Crowley & Himmelweit, 1992). Όπως φαίνεται, λοιπόν, πιο πάνω το πρώτο φεµινιστικό κίνηµα ταυτίστηκε µε το φεµινισµό της ισότητας στον οποίο υποκείµενο των ανθρωπίνων δικαιωµάτων δεν ήταν ένα έµφυλο υποκείµενο, αλλά ένας φυλετικά ουδέτερος πολίτης, ένα ανδρογύναιο. Αντίθετα, το δεύτερο φεµινιστικό κίνηµα πρότεινε το φεµινισµό της διαφοράς, στον οποίο τα δύο φύλα δεν µπορεί να ενοποιηθούν µέσα από την κοινή ιδιότητα του «ανθρώπινου υποκειµένου» ή του «πολίτη» κι άρα στόχος είναι η διαµόρφωση µιας νέας φεµινιστικής συνείδησης που θα έδινε στις γυναίκες τη δυνατότητα να 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 957

2 . Χαραλάµπους απελευθερωθούν από τα ανδροκρατούµενα πρότυπα της πατριαρχικής κοινωνίας (Σηµίτη, 1998). Είναι, λοιπόν, φανερό ότι στην εξέλιξη του το φεµινιστικό κίνηµα ενοχοποιεί την πατριαρχική κοινωνία και την καθιστά υπεύθυνη για την αντιπαλότητα των φύλων και την υποταγή της γυναίκας. Κοινό σηµείο αναφοράς για τις φεµινίστριες του δεύτερου κινήµατος αποτελεί η αντιµετώπιση του φύλου ως µιας κοινωνικά κατασκευασµένης κατηγορίας. Η γυναίκα που ασχολείται µόνο µε το σύζυγο, τα παιδιά και το σπίτι της υπήρξε πάντα το ιδεώδες στην πατριαρχική κοινωνία και την αστική τάξη, ως σύµβολο καλής τύχης και κοινωνικής ανόδου. Οι οικονοµικές σχέσεις που επικράτησαν στην πορεία της ιστορικής εξέλιξης του ανθρώπου, είχαν ως αποτέλεσµα τον παραδοσιακό καταµερισµό των ρόλων των συζύγων στην οικογένεια και οδήγησαν τη γυναίκα σε «οικιακές» αποκλειστικά εργασίες. Στα χρόνια που ακολούθησαν η γυναίκα εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων- περιορίζεται κοινωνικά και απουσιάζει από κάθε δηµόσια ενασχόληση, ενώ παράλληλα γίνεται θύµα της αντρικής σκληρότητας που άλλοτε την υποχρεώνει να θάβεται µε το νεκρό σύζυγό της κι άλλοτε την κακοποιεί βάναυσα (Cockburn, 1990). Με τη βιοµηχανική επανάσταση ο τρόπος ζωής της γυναίκας αρχίζει να αλλάζει, αφού οι ασφυχτικές βιοτικές ανάγκες έδωσαν µια ισχυρή ώθηση στη γυναίκα και την έριξαν στην αγορά της αµειβόµενης εργασίας. Η εµπειρία αυτή ήταν για τη γυναίκα µια µορφή απελευθέρωσης από την καταπίεση, την κοινωνική αποξένωση και την εξάρτηση που υπέφερε µέχρι τότε. Με το πέρασµα των χρόνων η οικονοµική ανάγκη σπρώχνει τις γυναίκες ολοένα και πιο πολύ στο χώρο της εργασίας, χωρίς όµως να επιτρέπει σε αυτές κατάκτηση ανώτερων θέσεων στη δηµόσια ή ιδιωτική ζωή. Το ανδροκρατούµενο καπιταλιστικό σύστηµα εµποδίζει την πρόσβαση των γυναικών σε κέντρα άσκησης και ελέγχου εξουσίας και περιορίζει τη γυναικεία εργασία σε ρόλο συµπληρωµατικό και εφεδρικό. Όπως εύστοχα διατυπώνει η αράκη (1995) η οικονοµική ανεξαρτησία έβγαλε τη γυναίκα από την παρανοϊκή πραγµατικότητα του Μεσαίωνα, αλλά την έριξε στην παγίδα της στενής εκµετάλλευσης από τον καπιταλισµό. Προς το τέλος της δεκαετίας του 1980 το φεµινιστικό κίνηµα αντιµετώπισε µια σηµαντική κρίση όσον αφορά την παρουσία του ως µαζικού κινήµατος, αφού η εντεινόµενη ακαδηµαϊκή απασχόληση µε τη φεµινιστική θεωρία συνοδεύτηκε από την αποκλιµάκωση της πολιτικής δράσης του φεµινιστικού κινήµατος. Στη συνέχεια, η δεκαετία του 1990 έµοιαζε να ενισχύει την παρουσία του φεµινισµού ως ενός ακαδηµαϊκού προβληµατισµού και παράλληλα να υπονοµεύει την παρουσία του ως ενός συλλογικού κινήµατος. Στα πλαίσια του ακαδηµαϊκού αυτού λόγου η φεµινιστική σκέψη επέφερε τη σταδιακή αναγνώριση της πολλαπλότητας των γυναικείων εµπειριών και ταυτοτήτων, κάνοντας τον εθνοτικό, φυλετικό, εθνικό, ταξικό ή σεξουαλικό προσδιορισµό να θεωρείται πλέον αναπόσπαστο και αναφαίρετο στοιχείο της γυναικείας ταυτότητας. Με αυτό τον τρόπο η κατάκτηση του δικαιώµατος έκφρασης της γυναικείας διαφορετικότητας έναντι των αντρών επεκτείνεται σταδιακά και στο δικαίωµα έκφρασης της διαφορετικότητας µεταξύ των γυναικών, και το φεµινιστικό 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 958

3 Φεµινισµός: Ένα Νέο Είδος Κριτικής Σκέψης; κίνηµα αποκτά µια ποικιλοµορφία που απαρνιέται τη διπολικότητα ισότητα ή διαφορά; Η ισότητα εκφράζει πλέον τη διαφορά και το πέρασµα της φεµινιστικής θεωρίας σε µια νέα σύνθεση καθιστά το φεµινιστικό λόγο πιο αντιπροσωπευτικό των σύγχρονων κοινωνικών αντιθέσεων (Σηµίτη, 1998). Το σύγχρονο φεµινιστικό κίνηµα µπήκε, λοιπόν, σε καινούριες συνθήκες και ο φεµινισµός σε όλο τον κόσµο τείνει να αποβάλει ολοένα και περισσότερο την παλιά του µορφή αναφορικά µε κάποιες ακρότητες που άλλοτε προκαλούσαν τη γενική ειρωνεία. Παρόλα αυτά η σύγχρονη άποψη για το φεµινισµό είναι ιδιαίτερα απαξιωτική, αφού οι ίδιες οι γυναίκες τον απαρνιούνται, συχνά τον χλευάζουν και θεωρούν αχρείαστη τώρα πια την ύπαρξή του. Με βάση µια έρευνα της βρετανικής Επιτροπής Ίσων Ευκαιριών (1999) η οποία δόθηκε στη δηµοσιότητα, ο φεµινισµός κερδίζει αρνητικούς χαρακτηρισµούς που εκτείνονται από το «ξεπερασµένος» ως το «αδιάφορος». Οι ερωτηθέντες στην έρευνα απάντησαν ότι οι γυναίκες σήµερα έχουν ίσα δικαιώµατα µε τους άντρες και πως προβλήµατα όπως ότι επιφορτίζονται περισσότερο απ ότι οι άντρες µε τις δουλειές του σπιτιού ή ότι οι περισσότερες γυναίκες απασχολούνται σε δουλειές µε χαµηλές αµοιβές, είναι αποτέλεσµα προσωπικών επιλογών και φυσικής διαφοράς µεταξύ των φύλων, κι άρα πρέπει να αντιµετωπιστούν σε ατοµική βάση κι όχι σε συλλογική, όπως υποστηρίζει το γυναικείο κίνηµα Ο σύγχρονος φεµινισµός έχει να αντιµετωπίσει, λοιπόν, πολυπρόσωπες προκλήσεις, ξεκινώντας από την επικρατούσα αντίληψη ότι ο καθένας πρέπει να αναλάβει µόνος του τις προσωπικές του ευθύνες απέναντι στα προβλήµατά του και καταλήγοντας στο ότι τα µαζικά κινήµατα -όπως ο φεµινισµός- που είχαν σκοπό να αλλάξουν τον κόσµο έχουν αποτύχει, απογοητεύοντας έτσι τους ανθρώπους και αποµακρύνοντάς τους από τις πολιτικές ιδεολογίες και διαδικασίες. Συνεπώς, η πρόκληση που αντιµετωπίζουν σήµερα όσοι προωθούν το ζήτηµα της ισότητας είναι ότι πρέπει να χρησιµοποιήσουν περισσότερα επικοινωνιακά µέσα για να πετύχουν το σκοπό τους. Θεωρητικές προσεγγίσεις για φεµινιστική προσέγγιση στην εκπαίδευση Η σχέση της εκπαίδευσης µε το φύλο είναι ενδεικτική της καταλυτικής χρήσης του εκπαιδευτικού θεσµού για τη δηµιουργία µιας συγκεκριµένης στάσης για την κοινωνία και τη ζωή γενικά. Παραδοσιακά, η παιδεία είχε ως στόχο τη διαστρωµάτωση και διαιώνιση των ταξικών διαφορών, αποβλέποντας κυρίως στην κοινωνική συνέχεια κι όχι στην κοινωνική αλλαγή. Κατά αναλογία το κοινωνικό φύλο χρησιµοποιήθηκε ως ένας τρόπος διαχωρισµού και κατηγοριοποίησης των µαθητών, µε τρόπο που τα αγόρια να ευνοούνται και τα κορίτσια να περιθωριοποιούνται, αντανακλώντας έτσι τους µελλοντικούς τους ρόλους στην κοινωνία (Παπαγεωργίου, 2004). Βέβαια, η σεξιστική διαπαιδαγώγηση ξεκινά τις περισσότερες φορές από το σπίτι και προετοιµάζει τα παιδιά να αποδεχτούν ως φυσιολογικά και αναµενόµενα όσα ισχύουν και στο σχολείο. Έτσι, πολλές αδυναµίες και µειονεκτικότητες της γυναίκας ξεκινούν από µια λανθασµένη οικογενειακή αγωγή, που περιορίζει και υποτιµά από τα παιδικά 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 959

4 . Χαραλάµπους ήδη χρόνια το κορίτσι, µεταφέροντάς του όλες τις κοινωνικές προκαταλήψεις. Η κυρίαρχη πατριαρχική ιδεολογία, λοιπόν, ως ένας συνδυασµός ιδεών που υποστηρίζουν την κατωτερότητα της γυναίκας και την κάνουν να φαίνεται φυσική, επηρεάζει και τη σχολική πραγµατικότητα. Στην ψυχολογία, οι έρευνες έδειξαν ότι τα παιδιά προετοιµάζονται να εκπληρώσουν τις προσδοκίες του φύλου τους, αφού η κοινωνικοποίησή τους τα µυεί στους αντίστοιχους ρόλους. Αργότερα στην κοινωνία σχηµατίζεται µια κυρίαρχη οµάδα, αυτή των αντρών, που καθορίζει ποια χαρακτηριστικά είναι αποδεχτά για την κατώτερη οµάδα, αυτή των γυναικών, πείθοντάς την ότι είναι ανίκανη να επιτελέσει άλλο ρόλο πέρα από τον καθορισµένο και δοκιµασµένο. Η κοινωνικοποίηση, προετοιµάζει τη γυναίκα µόνο για το ρόλο που έχει να διαδραµατίσει σύµφωνα µε τα στερεότυπα και δεν της επιτρέπει να κρίνει, να αµφισβητεί και όπου χρειάζεται να ανατρέπει το ρόλο αυτό. Με αυτό τον τρόπο, η θεωρία της κοινωνικοποίησης µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να εξηγήσει πώς οι ίδιες οι γυναίκες συναινούν µε την ίδιά τους την καταπίεση, αφαιρώντας από τον εαυτό τους το δικαίωµα να διεκδικήσουν ίσες ευκαιρίες και πιο δίκαιο τρόπο ζωής (Crowley & Himmelweit, 1992). Η εκπαίδευση υπήρξε ένας τρόπος καλλιέργειας, αλλά κι επιβεβαίωσης αυτής της κοινωνικοποίησης, αφού η οργάνωση του σχολείου, το αναλυτικό πρόγραµµα, τα σχολικά εγχειρίδια, οι απόψεις των εκπαιδευτικών, αλλά και η αξιολόγηση των µαθητών ανέκαθεν ευνοούσαν το αντρικό φύλο, αναπαράγοντας τις ανισότητες ανάµεσα σε αγόρια και κορίτσια. Ο διαχωρισµός στον κατάλογο, σε οµάδες και σε δραστηριότητες υπενθύµιζε συνεχώς στα παιδιά ότι ανήκουν στη µια από τις δύο κατηγορίες, ενώ άντρες και γυναίκες παρουσιάζονταν σε στερεοτυπικούς ρόλους και άνιση, ποιοτικά και ποσοτικά, κατανοµή στα σχολικά εγχειρίδια. Γενικά, το υλικό που παρουσιαζόταν στο αναλυτικό πρόγραµµα ενίσχυε τα σεξιστικά στερεότυπα, αφού οι αντρικοί χαρακτήρες υπερίσχυαν στις ιστορίες, στις εικόνες, στη γλώσσα και στις θρησκευτικές πρακτικές (Weiner, 1985). Η κατάσταση που για πολλές δεκαετίες επικρατούσε στο χώρο της εκπαίδευσης σχετικά µε το φύλο, εντάσσεται στα πλαίσια της ηγεµονικής διατήρησης της εξουσίας από την καπιταλιστική τάξη. Το εκπαιδευτικό σύστηµα αποτέλεσε τον καταλληλότερο ιδεολογικό µηχανισµό του κράτους προκειµένου να διατηρήσει την πολιτική και οικονοµική του δύναµη, πείθοντας τη µάζα ότι η ισχύουσα τάξη πραγµάτων είναι «φυσική». Παράλληλα µε τον τεχνικό διαχωρισµό της γνώσης, το σχολείο φρόντισε να δηµιουργήσει και προσδοκίες για το ρόλο του καθενός µέσα στην κοινωνία, διδάσκοντας κανόνες καλής συµπεριφοράς και υποβάλλοντας στο κάθε φύλο πόσο και πώς θα µπορούσε να προχωρήσει επαγγελµατικά. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια έκανε τα κορίτσια πειθήνια να αποδεχτούν ότι ο δικός τους ρόλος βρισκόταν µακριά από θέσεις ισχύος, στη φτηνή εργατική τάξη και στη διατήρηση του νοικοκυριού (Παπαγεωργίου, 2004). Το γυναικείο κίνηµα, λοιπόν, αντιλαµβανόµενο την καταπίεση του γυναικείου φύλου ως κοµµάτι της καπιταλιστικής κουλτούρας που καλλιεργούνταν στο σχολείο, επεδίωξε 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 960

5 Φεµινισµός: Ένα Νέο Είδος Κριτικής Σκέψης; µε τους κοινωνικούς του αγώνες τον εκσυγχρονισµό του εκπαιδευτικού συστήµατος, έτσι ώστε να απαλλάξει τις γυναίκες, αλλά και τους ίδιους τους άντρες, από τις προκαταλήψεις και την καπιταλιστική εκµετάλλευση. Οραµατίστηκε ένα σχολείο που θα προετοίµαζε τα δύο φύλα να µοιράζονται ευθύνες και χαρές, να αναπτύσσουν εγκάρδιες ανθρώπινες σχέσεις και να έχουν τις ίδιες δυνατότητες για πνευµατική και πολιτιστική ζωή. Τόνισε, όµως, και την ανάγκη οι ίδιες οι γυναίκες να δώσουν τη δική τους µάχη µε τον εαυτό τους, ώστε να πεισθούν για την ισότιµη φύση τους µε τους άντρες, να εσωτερικεύσουν το µέγεθος της κοινωνικής αδικίας σε βάρος τους και να αντιδράσουν (Weiner, 1985). Η εκπαίδευση θεωρήθηκε από το γυναικείο κίνηµα ως ένα εργαλείο για µεγαλύτερη διεκδίκηση των δικαιωµάτων της γυναίκας, αφού θα µπορούσε να µετατραπεί από πεδίο εφαρµογής της ανισότητας σε χώρο άσκησης πιέσεων για αλλαγή. Αυτό επιδιώχθηκε µέσω αλλαγών στο επίσηµο αναλυτικό πρόγραµµα, αλλά και µέσω αλλαγών στην ανεπίσηµη αλληλεπίδραση αγοριών και κοριτσιών, µέσα και έξω από την τάξη. Η συναναστροφή για παράδειγµα σε αθλητικές δραστηριότητες, υπήρξε για πολλά χρόνια ιδιαίτερα διαχωριστική, αφού τα αγόρια προσπαθούσαν να καθιερώσουν την ταυτότητα του φύλου τους αποφεύγοντας την επαφή µε τα κορίτσια ή την εµπλοκή σε δραστηριότητες που θεωρούνταν καθαρά κοριτσίστικες. Αυτού του είδους ο διαχωρισµός θα µπορούσε να παραλληλιστεί και µε άλλους διαχωρισµούς που συµβαίνουν µέχρι σήµερα στο σχολικό χώρο, όπως είναι η εκπαίδευση πλούσιων και φτωχών, λευκών και µαύρων, ντόπιων και µεταναστών κτλ ( εληγιάννη Κουϊµτζή, 1999). Αργά, λοιπόν, και µε πολλές δυσκολίες ξεκίνησαν σε πολλές χώρες προσπάθειες εφαρµογής εκπαιδευτικών προγραµµάτων που να καλλιεργούν την ισότητα των φύλων, ανατρέποντας την µέχρι τότε ισχύουσα κατάσταση. Τη δεκαετία του 1980, συστάθηκαν στην Αγγλία διάφορες οµάδες που έθεσαν ως κυρίαρχο στόχο τους την παροχή στους µαθητές εναλλακτικών εικόνων και εργαλείων που να τους κάνουν πιο κριτικούς απέναντι στην κοινωνική πραγµατικότητα και πιο ικανούς να αναγνωρίζουν τα σχήµατα φυλετικής ανισότητας που υπήρχαν. Η παράταξη των εργαζόµενων ενάντια στις διακρίσεις φύλου γυναικών (Anti-sexist Working Party, 1985) έθεσε τότε ως κυριότερο στόχο να κάνουν την εκπαίδευση προσβάσιµη στα κορίτσια κι όχι τα κορίτσια προσβάσιµα στην εκπαίδευση. Σήµερα, µια εικοσαετία αργότερα, χρειάζεται ίσως να µετακινηθούµε ένα βήµα παραπέρα και να µεταβάλουµε το στόχο, προσαρµόζοντάς τον στις σύγχρονες απαιτήσεις της συµπερίληψης: η εκπαίδευση χρειάζεται να γίνει προσβάσιµη σε όλους, το σχολείο πρέπει να διευρυνθεί ώστε να χωρέσει κάθε ταυτότητα. Σε ένα εκπαιδευτικό σύστηµα που θέλει να παρέχει ίσες ευκαιρίες σε αγόρια και κορίτσια είναι σηµαντικό να λαµβάνονται αντισταθµιστικά µέτρα που να ανατρέπουν την σεξιστική εικόνα των Μέσων Μαζικής Ενηµέρωσης. Είναι επίσης σηµαντικό, οι γυναίκες που εµπλέκονται µε την εκπαίδευση, είτε είναι µαθήτριες, είτε εκπαιδευτικοί σε οποιαδήποτε βαθµίδα, να έχουν κατά νου πως το γυναικείο φύλο εξακολουθεί να 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 961

6 . Χαραλάµπους καταπιέζεται µε πολλούς τρόπους, φανερούς και κρυφούς, ανατρέποντας την σύγχρονη αντίληψη ότι δεν υπάρχει πια κανένας λόγος διεκδίκησης. Το φύλο αποτελεί πεδίο πρακτικής κι όχι ένα αποµονωµένο και περιφερειακό πρόβληµα, γι αυτό και πρέπει να αντιµετωπίζεται ως ένα εκπαιδευτικό ζήτηµα κι όχι ως µειονοτική ανησυχία (Ord και Quigley, 1985). Ένα βασικό ερώτηµα που τίθεται σήµερα είναι γιατί οι γυναίκες, αν και παρουσιάζουν καλύτερη επίδοση και λιγότερα προβλήµατα κατά τη διάρκεια της σχολικής τους ζωής, έχουν λιγότερες δυνατότητες πρόσβασης σε θέσεις γοήτρου και δύναµης στην επαγγελµατική τους καριέρα; Κατά τη Stockard (1990) αυτό συµβαίνει γιατί η αντρική κυριαρχία εξακολουθεί να υπάρχει τόσο στο πολιτιστικό και συµβολικό σύστηµα, όσο και στις ανεπίσηµες αλληλεπιδράσεις της καθηµερινής ζωής και στους κοινωνικούς θεσµούς και ρόλους. Τα αγόρια κοινωνικοποιούνται µαθαίνοντας να υποτιµούν τις γυναίκες και να τους αποδίδουν συγκεκριµένους ρόλους µέσα στην οικογένεια. Μια ανατροπή της ισχύουσας κατάστασης θα ήταν η εφαρµογή ενός προγράµµατος στο οποίο όλοι οι µαθητές αγόρια και κορίτσια- θα ενδυναµώνονταν να απορρίψουν το φυλετικό και καταπιεστικό καθεστώς που αντιµετωπίζουν. Για να γίνει κάτι τέτοιο ο Davies (2004), προτείνει ως πρώτο βήµα, να µάθουν τα παιδιά να αναγνωρίζουν τη φύση του αντρικού και γυναικείου δυϊσµού, ως δεύτερο βήµα, να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τους πολλαπλούς και αντιθετικούς τρόπους µε τους οποίους τοποθετούνται, αλλά και τοποθετούν τον εαυτό τους στο κοινωνικό σύστηµα, ως τρίτο βήµα να αναγνωρίσουν τους συµβολικούς τρόπους µέσω των οποίων τους επιβάλλεται το κοινωνικό τους φύλο και να έχουν τη δυνατότητα απόρριψης των πρακτικών και των δοµών εκείνων που τους αποδυναµώνουν ή που δεν τους αντιπροσωπεύουν. Τα επόµενα βήµατα, που θα είναι και τα πιο κριτικά, θα είναι η ανάπτυξη εναλλακτικών τρόπων σκέψης και δράσης για τους µαθητές και η δυνατότητα άρνησης των προηγούµενων. Το βέβαιο είναι ότι η εκπαίδευση έχει κάνει βήµατα προόδου στον τοµέα της ισότητας των δύο φύλων, παρόλο που πολλά προβλήµατα εξακολουθούν να υφίστανται, ειδικά σε ό,τι αφορά το κρυφό αναλυτικό. Το ζητούµενο είναι πώς η κοινωνία µεταχειρίζεται τους µαθητές που προετοιµάζει το εκπαιδευτικό σύστηµα και πόσο διατεθειµένη είναι να επιβραβεύσει ισότιµα τα δύο φύλα; Η Παπαγεωργίου (2004) εισηγείται ότι για να αλλάξουν οι ιεραρχικές αξίες, δηλαδή η κοινωνικά επιβεβληµένη ανωτερότητα, η εκπαίδευση αλλά και η κοινωνική γνώση πρέπει να επανακοινωνικοποιήσουν το άτοµο και να το οδηγήσουν σε προσπάθεια επανασυνειδητοποίησης της θέσης του. Πρέπει, όµως, να υπάρξει παράλληλα και αλλαγή στην κοινωνική συνείδηση, ώστε η εκπαιδευτική προσπάθεια να βρει πρόσφορο έδαφος εφαρµογής. Φεµινισµός Προτάσεις για ένα καινούριο είδος κριτικής σκέψης Λαµβάνοντας υπόψη την ανάλυση που προηγήθηκε προκύπτει το συµπέρασµα ότι ο φεµινισµός έχει φτάσει σήµερα σε ένα κοµβικό σηµείο. Οι περισσότερες γυναίκες 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 962

7 Φεµινισµός: Ένα Νέο Είδος Κριτικής Σκέψης; φαίνεται να τον απορρίπτουν, οι άντρες τείνουν να γελούν ειρωνικά στο άκουσµά του, ενώ τα στατιστικά επιβεβαιώνουν µοιραία την ύπαρξη ανισότητας εις βάρος των γυναικών. Αυτό που ζητείται είναι ίσως ένα τρίτο φεµινιστικό κίνηµα που θα εγκαινιάσει ένα καινούριο διάλογο µεταξύ ανδρών και γυναικών, µετατρέποντας το φεµινισµό σε ένα νέο είδος κριτικής σκέψης. Ένα θέµα που αποδεικνύει ότι η φεµινιστική θεωρία χρειάζεται επανεξέταση είναι η διαφορετικότητα στη διεκδίκηση δικαιωµάτων, ανάλογα µε τη φυλή στην οποία ανήκει κάθε γυναίκα. Κατά τους Anthias και Yuval-Davis (1990), πολύ συχνά οι ίδιες οι γυναίκες συµµετέχουν σε µια διαδικασία καταπίεσης και εκµετάλλευσης άλλων γυναικών, αφού οι φεµινιστικοί αγώνες στη ύση ασχολήθηκαν µε ζητήµατα που αφορούσαν τον αστικό τρόπο ζωής, αγνοώντας όχι µόνο τις εµπειρίες των γυναικών του Τρίτου Κόσµου, αλλά ακόµα και τις ταξικά και εθνικά διαφοροποιηµένες οµάδες που προσπαθούν να διεισδύσουν στο δυτικό κόσµο. Αυτό που αρχικά απαιτείται είναι, λοιπόν, ο επανακαθορισµός του τι, πώς και για ποιους θα διεκδικηθεί, ώστε οι γυναίκες να αποκτήσουν καθολική θέα της καλά καµουφλαρισµένης σήµερα καταπίεσής τους. Ένα σηµείο που χρειάζεται να καθοριστεί µέσα στα πλαίσια της νέας φεµινιστικής σκέψης είναι το πολιτικοοικονοµικό πεδίο στο οποίο θα απευθυνθεί το καινούριο αυτό είδος σκέψης. Η Iveković (1999) υποστηρίζει ότι ο αποκλεισµός των γυναικών ανέκαθεν βρισκόταν στη ρίζα των άδικων και µη δηµοκρατικών κοινωνιών, στις οποίες το διαφορετικό πρέπει να ελέγχεται ή να απαλείφεται. Συνεπώς, η µάχη για τη συµπερίληψη των γυναικών µέσα από την αλλαγή της συµβολικής και αντιπροσωπευτικής προϋπόθεσης των κοινωνιών σε κάθε επίπεδο, δε σηµαίνει µάχη για προνόµια ή για τις γυναίκες µόνο, αλλά µάχη για µια δίκαιη, δηµοκρατική και σωστή κοινωνία. Η κοινωνικά έµφυλη διαφορά κωδικοποιεί όλες τις διαφορές στο σχηµατισµό ιεραρχιών και σχηµάτων κυριαρχίας, κι έτσι η πατριαρχία δεν αφορά µόνο τις γυναίκες, αλλά διαµορφώνει όλη την κοινωνική οργάνωση κι όλα τα είδη αποκλεισµού. Συχνά στις µέρες µας, οι γυναίκες και οι άντρες πέφτουν σε αντιφάσεις εκφράζοντας τις απόψεις τους για την ισότητα των φύλων. Οι µεν άντρες διατείνονται ότι η τυπική ισότητα και οι νοµοθετικές ρυθµίσεις ανατρέπουν τις πατριαρχικές σχέσεις στην οικογένεια και την αγορά εργασίας, χωρίς να λαµβάνουν υπόψη τους το γεγονός ότι µε τις πατριαρχικές αντιλήψεις τους αποκλείουν από την ιδιότητα του πολίτη το γυναικείο φύλο. Οι δε γυναίκες, ενοχοποιώντας τους εαυτούς τους για την κατάσταση την οποία βιώνουν, αρνούνται να συλλάβουν το πρόβληµα στις νέες του διαστάσεις. Συνεπώς, οι διεκδικήσεις µιας καινούριας φεµινιστικής σκέψης θα πρέπει να στοχεύουν στην επαναδιαπραγµάτευση της έννοιας της δηµοκρατίας, ώστε να συµπεριλάβει αυτονόητα και την ισότητα των φύλων σε όλους τους τοµείς της ζωής και µάλιστα στην ιδιωτική σφαίρα. Κάτι τέτοιο θα καταστεί δυνατό µόνο αν άντρες και γυναίκες αντιµετωπίσουν την αλλαγή στις σχέσεις των φύλων ως κοινό πρόβληµα, ώστε οι µεν γυναίκες να µην θεωρούνται υποδεέστερες στους κοινωνικούς τους ρόλους και οι δε άντρες να µην αντιµετωπίζονται ως αντίπαλοι και µοναδικοί φταίχτες για όλες τις αδικίες που βαραίνουν τη γυναίκα ( εληγιάννη Κουϊµτζή, 1999). 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 963

8 . Χαραλάµπους Μια χαρακτηριστική αλλαγή στη φιλοσοφία ενός νέου φεµινιστικού κινήµατος θα είναι και η στροφή από την πολιτική της ισότητας στην πολιτική της αυτονοµίας. Η ισότητα προϋποθέτει µετρήσεις σύµφωνα µε ένα προκαθορισµένο είδος που αποτελεί τη νόρµα, το αδιαµφισβήτητο µοντέλο, ενώ η αυτονοµία υπαινίσσεται το δικαίωµα της αποδοχής ή της απόρριψης ενός τέτοιου µοντέλου ανάλογα µε την καταλληλότητά του για τον προσδιορισµό του ατόµου. Ο αγώνας για ισότητα φανερώνει συµβιβασµό µε τις προσδοκίες και απαιτήσεις ενός δοσµένου µοντέλου, ενώ ο αγώνας για αυτονοµία φανερώνει το δικαίωµα απόρριψης ενός προκαθορισµένου µοντέλου και την προσπάθεια για δηµιουργία ενός καινούριου. Ο αγώνας για ισότητα φαίνεται να έχει περατωθεί, αφού η φεµινιστική θεωρία είναι ικανή να τοποθετείται ιστορικά και πολιτικά σε σχέση µε το πατριαρχικό σύστηµα που αποτελούσε τον κυριότερο µοχλό καταπίεσης και υποβιβασµού της γυναίκας. Τώρα πια η φεµινιστική θεωρία βρίσκεται στη διαδικασία επαναξιολόγησης και αντικατάστασης της θεωρητικής της κληρονοµιάς, ώστε να διεκδικεί ένα διαφορετικό µέλλον για τον εαυτό της. Αυτό το µέλλον θα αποτελεί την αρχή µιας νέας θεωρητικής εποχής που θα αναγνωρίσει και θα αποδεχτεί τις διαφορές του κοινωνικού φύλου. Η θεωρία θα αντιµετωπίζεται τώρα πια ως φυλετική, φιλολογική, πολιτική και ιστορική παραγωγή που θα εγκαινιάσει ανεξερεύνητα πεδία, πηγές και εργαλεία, προτείνοντας για πρώτη φορά µια αυτόνοµη θηλυκότητα. Μια θηλυκότητα ικανή να συνοµιλεί µε τη φωνή της γυναίκας, να πολλαπλασιάζει τα ενδιαφέροντα και τις προοπτικές της, να της επιτρέπει αυτόνοµα να κρίνει ποια µέθοδος, ποια γνώση, ποια ερµηνεία θα την οδηγήσει στη δική της αλήθεια (Gross, 1992). Μια άλλη διαπίστωση που διαγράφει την αγωνία των σύγχρονων γυναικών είναι πως στη ζωή τους το βίωµα και η θεωρία, η υποκειµενική θέση και η αντικειµενική άποψη χρειάζεται να συµπλέουν. Η κλασική φεµινιστική θέση ότι η ανισότητα αντρών και γυναικών µπορεί αποκλειστικά να λυθεί µε την εξασφάλιση ίσων δικαιωµάτων, φαίνεται να αφήνει ακάλυπτο ένα µεγάλο κοµµάτι της ιδιωτικής τους ζωής, αφού ο χώρος των προσωπικών σχέσεων µπορεί να συζητιέται µόνο µε όρους επάρκειας, καταλληλότητας, αντοχής και καλλιέργειας, κι όχι µε όρους δικαιωµάτων και υποχρεώσεων. Η εµπειρία έχει δείξει ότι η είσοδος των γυναικών στη δηµόσια σφαίρα δε σηµαίνει την αυτόµατη απεµπλοκή τους από τον ιστορικά καταγραµµένο σε αυτές ιδιωτικό χώρο. Αντίθετα, ο ιδιωτικός αυτός χώρος που ύποπτα και ένοχα αποκαλούνταν «γυναικείος» αποτελούσε αντικείµενο περιθωριοποίησης, στιγµατισµού και ακύρωσης. Κι όµως, το ιδιωτικό είναι δικαίωµα του ανθρώπου, κι ως τέτοιο δε θα έπρεπε να έχει φύλο. Το «γυναικείο» είναι εξίσου ανθρώπινο µε το «ανδρικό» κι αυτό που απαιτείται είναι η ανάπτυξη ενός άλλου λόγου που να το εκφράζει και να του επιτρέπει να εξωτερικεύεται, να διαχέεται και να µοιράζεται. Το κυριότερο πρόβληµα της φυλετικής διχοτοµίας είναι ότι προσπαθεί να κάνει τις γυναίκες να χωρέσουν σε προκατασκευασµένες δοµές και διαδικασίες που προϋποθέτουν τον αποκλεισµό τους. Οι διάφορες «ειδικές» ρυθµίσεις που 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 964

9 Φεµινισµός: Ένα Νέο Είδος Κριτικής Σκέψης; εξασφαλίζουν για τις γυναίκες «ειδικά» δικαιώµατα, στην ουσία τις υποβιβάζουν και νοµιµοποιούν την υποτέλειά τους, γιατί µέσα από τη λογική αυτή δικαιολογούν το φύλο ως σύµφυτο της µειονεξίας τους. Συνεπώς, κεντρική και καθοριστική κατεύθυνση αλλαγής είναι ακριβώς η απαλλαγή από τον ανδροκεντρισµό και ειδικότερα από τις διπολικότητες που γεννούν διχοτοµίες του τύπου ανώτερο κατώτερο. Μόνο τότε η ισότητα δε θα προϋποθέτει την οµοιότητα και µόνο έτσι η αποδοχή της όποιας διαφοράς δε θα παραπέµπει στην ανοχή, αλλά στο αυτονόητο. Αυτό σηµαίνει ότι ο καθένας έχει πολλαπλές και απόλυτα υποκειµενικές ταυτότητες, κι όχι µία κυρίαρχη ταυτότητα που τον εντάσσει αµετάκλητα σε µια οµάδα, διακρίνοντας και οριοθετώντας τον (Παντελίδου Μαλούντα, 1999). Λαµβάνοντας, λοιπόν, υπόψη τις απαιτήσεις ενός νέου φεµινιστικού κινήµατος όπως αυτού που περιγράφηκε πιο πάνω, ένα χρήσιµο ερµηνευτικό εργαλείο θα µπορούσε να αποτελέσει το έργο και η σκέψη του Paulo Freire. Τοποθετώντας τις γυναίκες στη θέση του καταπιεζόµενου, οι αντιστοιχίες που µπορούν να γίνουν είναι χρήσιµες τόσο σε επίπεδο ανάλυσης όσο και σε επίπεδο δράσης. Η κυριότερη αρχή από το έργο του Freire (1977) που φαίνεται να έχει απόλυτη εφαρµογή στην περίπτωση της καταπίεσης των γυναικών είναι ότι η απολύτρωση έρχεται όταν οι καταπιεζόµενοι αντιληφθούν πως πρέπει να παλέψουν γι αυτή. Οι γυναίκες λοιπόν χρειάζεται να ξεπεράσουν το «φόβο της ελευθερίας» που χαρακτηρίζει κάθε καταπιεζόµενο, για να µπορέσουν να λειτουργήσουν πέρα από την εντολή του καταπιεστή, που στη συγκεκριµένη περίπτωση είναι η κοινωνική κατασκευή της κατωτερότητάς τους. Είναι ευθύνη του καταπιεζόµενου να διδάξει στον καταπιεστή τα λάθη του, αφού ο καταπιεστής διατηρεί τις θέσεις του και αποφεύγει µε επιδεξιότητα την ευθύνη των δικών του πράξεων. Η ενέργεια του καταπιεζόµενου είναι καλύτερα να διοχετεύεται στον επαναπροσδιορισµό του εαυτού του και στην εφεύρεση ρεαλιστικών σεναρίων που θα αλλάξουν το παρόν και θα προετοιµάσουν το µέλλον. Ένας καινούριος τρόπος αντίληψης του φεµινισµού θα βοηθήσει τις γυναίκες να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι οι διαφορές τους από τους άντρες που τις διαχωρίζουν από αυτούς, αλλά η απροθυµία τους να αναγνωρίσουν αυτές τις διαφορές και να τις διαχειριστούν αποτελεσµατικά. Είναι απαραίτητη η αποβολή εσωτερικευµένων προτύπων καταπίεσης, ώστε να είναι δυνατή η µετακίνηση από την επιφανειακή στην ουσιαστική κοινωνική αλλαγή. Όπως εισηγείται και ο Freire (1977) η πραγµατική εστίαση µιας πραγµατικά επαναστατικής αλλαγής δεν είναι η αποφυγή µιας καταπιεστικής κατάστασης που βιώνεται έντονα, αλλά η ανακάλυψη του καταπιεστή που όλοι οι άνθρωποι κρύβουν βαθιά µέσα τους και που λειτουργεί µονάχα µε κυριαρχικές σχέσεις και τακτικές. Αυτό που µέχρι σήµερα ισχύει στις σχέσεις των δύο φύλων είναι αυτό που ο Freire (1977) ονόµασε κουλτούρα της σιωπής. Αυτή η κουλτούρα είναι το αποτέλεσµα της σχέσης των καταπιεστών και των καταπιεζόµενων ή-στην περίπτωση των φύλων- των αντρών και των γυναικών. Η κουλτούρα της σιωπής αποδεικνύει ότι υπάρχει µια κοινωνία εξάρτησης που δεν επιτρέπει στους ανθρώπους να έχουν λόγο για τη ζωή 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 965

10 . Χαραλάµπους τους, να διαλέγονται µεταξύ τους, να βάζουν τον εαυτό τους στη θέση του άλλου και να είναι αυθεντικά γενναιόψυχοι. Αυτό οδηγεί τους ανθρώπους σε έλλειψη κριτικής συνείδησης και τους ωθεί να αιτιώνται τους εαυτούς τους ή τις φυσικές τους ικανότητες για την καταπίεσή τους. Αυτό, όπως φάνηκε και στην ανάλυση που προηγήθηκε, είναι κάτι που συµβαίνει και στην περίπτωση της εσωτερίκευσης από τις γυναίκες του περιοριστικού τους ρόλου ως καλές νοικοκυρές, σύζυγοι και µητέρες. Ένα άλλο σηµείο στο οποίο αναφέρεται ο Freire (1977) είναι η ανάγκη να εξεταστεί µε ανακριτική διάθεση ο ιδεολογικός κόσµος της επιστήµης, ώστε να δοθεί πρόσφορο έδαφος στην πολιτιστική δράση για ελευθερία. Η επιστήµη, η τεχνολογία και τα Μέσα Μαζικής Ενηµέρωσης πολλές φορές χρησιµοποιούνται για τη διαιώνιση της κουλτούρας της σιωπής και λειτουργούν ανασταλτικά ως προς την αλλαγή, γιατί οδηγούν στην αίσθηση ανικανότητας. Αυτό φαίνεται να ισχύει και στη περίπτωση των γυναικών, αφού η επιστηµονική σκέψη φαίνεται να λειτούργησε διαχρονικά και σκόπιµα εναντίον τους, διαστρεβλώνοντας την εικόνα τους και αναλύοντάς την ως προϊόν της ανδροκρατούµενης επιστηµολογίας, µεθοδολογίας και κουλτούρας. Παρόµοιο ρόλο φαίνεται να διαδραµατίζουν και τα Μέσα Μαζικής Ενηµέρωσης που τείνουν να παρουσιάζουν τη γυναίκα ως ερωτικό αντικείµενο πόθου, έτοιµη να παραπλανηθεί από τη µόδα και τη διαφήµιση, έρµαιο της ανάγκης να δείχνει πάντα τυποποιηµένα όµορφη, προβάλλοντας µια διαστρεβλωµένη µορφή θηλυκότητας ( αράκη, 1995). Η πρόταση του Freire (1977) για αγωγή του καταπιεζόµενου επικεντρώνεται στην προώθηση µιας παιδείας που να δηµιουργεί κατάλληλες συνθήκες ώστε οι καταπιεζόµενοι ως διχασµένες και µη αυθεντικές υπάρξεις να συµµετέχουν στην ανάπτυξη της αγωγής για την απελευθέρωσή τους. Μεταφράζοντας την πρόταση αυτή στον προβληµατισµό για τη δηµιουργία µιας καινούριας φεµινιστικής σκέψης, µπορούµε να πούµε ότι αυτό που σήµερα απαιτείται είναι η αφύπνιση των γυναικών, ώστε να ξεσκεπάσουν τον κόσµο της καταπίεσης τους και να αναλάβουν δράση για να τον αλλάξουν. Το πρώτο βήµα, λοιπόν, προϋποθέτει την συνειδητοποίηση από µέρους των γυναικών του προβλήµατος ανισότητας που όντως υπάρχει και την αποδέσµευσή τους από την ασφάλεια της συµµόρφωσης στο ανδροκρατούµενο καθεστώς. Επίσης σηµαντική είναι όµως και η αγωγή προς τους άντρες-καταπιεστές, ώστε να αντιληφθούν τη βία που προκαλείται στις γυναίκες-καταπιεζόµενες και να πάψουν να τις θεωρούν υπεύθυνες για τη θέση και τους ρόλους τους στην κοινωνία. Σηµαντικό µέρος του προβλήµατος είναι να αντιµετωπιστούν οι γυναίκες ως άτοµα κι όχι ως κατηγορία, ως προσωπικότητες συναισθηµατικά απελευθερωµένες από τα κατασκευασµένα κοινωνικά πρότυπα, που µπορούν να απαλλαγούν την κτητική διάθεση που το σύστηµα έχει απέναντί τους. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 966

11 Φεµινισµός: Ένα Νέο Είδος Κριτικής Σκέψης; ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Anthias, F. & Yuval Davis, N. (1990). Contextualizing Feminism Gender, Ethnic and Class Divisions. In T. Lovell (Ed.). British Feminist Thought (pp ). Oxford: Basil Blackwell. Anti-sexist Working Party. (1985). Loon, Jane, Look : Anti-sexist initiatives in primary schools. In G. Weiner (Ed.). Just a bunch of girls (pp ). Bristol: Open University Press. Crowley, C. & Himmelweit, S. (Eds.). (1992). Knowing women (pp ). Davies, B. (2004). The discursive production of the male/ female dualism in school settings. In S. J. Ball (Ed.). The RoutledgeFalmer Reader in Sociology of Education (pp ). London: RoutledgeFalmer. Equal Opportunities Commission (1999). Facts about women and men in Britain 1999 (Manchester, EOC). Freire, P. (1977). Η αγωγή του καταπιεζοµένου. (Γ. Κρητικός, µετάφραση). Αθήνα: Εκδόσεις Ράππα. Gross, Ε. (1992). What is feminist theory? In H. Crowley & S. Himmelweit (Eds). Knowing women (pp ). UK: The Open University. Iveković, R. (1999). Γυναίκες, ιδιότητα του πολίτη και δηµοκρατία. Κέντρο Γυναικείων Μελετών και Ερευνών ιότιµα (Επιµ. Έκδ.). Το φύλο των δικαιωµάτων (σελ ). Αθήνα: Νεφέλη. Ord, F. & Quigley, J. (1985). Anti-sexism as Good Educational Practice: What can feminists realistically achieve? In G. Weiner (Ed.). Just a bunch of girls (pp ). Bristol: Open University Press. Stockard, J. (1990). Education and gender Equality: A Critical View. In K. Dougherty & F. M. Hammach (Eds.). Education and Society: A Reader (pp ). Florida: Harcourt Brace Jovanovich. Weiner, G. (1985). Equal Opportunities, Feminism and Girl s Education: Introduction. In G. Weiner (Ed.). Just a bunch of girls (pp. 1-13). Bristol: Open University Press. αράκη, Π. (1995). Το όραµα της ισοτιµίας της γυναίκας. Αθήνα: Καστανιώτης. εληγιάννη Κουϊµτζή, Β. (1999). «Εµείς φταίµε...»: Ο «λόγος» των σχέσεων των φύλων στο πλαίσιο της προβληµατικής για την ιδιότητα του πολίτη. Κέντρο Γυναικείων Μελετών και Ερευνών ιότιµα (Επιµ. Έκδ.). Το φύλο των δικαιωµάτων (σελ ). Αθήνα: Νεφέλη. Πανταλίδου Μαλούτα, Μ. (1999). Αναζητώντας το φύλο του πολίτη. Έµφυλη οικουµενικότητα και πολλαπλότητα των φύλων. Κέντρο Γυναικείων Μελετών και 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 967

12 . Χαραλάµπους Ερευνών ιότιµα (Επιµ. Έκδ.). Το φύλο των δικαιωµάτων (σελ ). Αθήνα: Νεφέλη. Παπαγεωργίου, Γ. (2004). Ηγεµονία και φεµινισµός. Αθήνα: Τυπωθήτω. Σηµίτη, Μ. (1998). Ιδεολογικές Αντιπαραθέσεις και Πολιτικά ιλήµµατα στο σύγχρονο Φεµινιστικό Κίνηµα. Retrieved November 26, 2005, from 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 968

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων «Η Εκπαίδευση είναι ένα από τα πιο σηµαντικά µέσα για Ενδυνάµωση των γυναικών µε τη Γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή.

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Οι λόγοι άνισης παρουσίας της γυναίκας στην πολιτική ζωή Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΦΥΛΟ Μυστήριο αποτελεί τα τελευταία 20 χρόνια η συνεχής µείωση της συµµετοχής του γυναικείου φύλου στην επιστήµη των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΡΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική Κυρίες και κύριοι, Καταρχήν να συγχαρώ την Ένωση Περιφερειών για την πρωτοβουλία της οργάνωσης της σημερινής εκδήλωσης ενόψει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/01/2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Περίληψη Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική κυβέρνηση έχει υποσχεθεί

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 «Ευαισθητοποίηση των μαθητών κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και προώθηση της ισότητας και του σεβασμού, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Υ...Τ. 18.3.09.35 Χαιρετισµός Υπουργού ικαιοσύνης και ηµοσίας Τάξεως Κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους Στην παρουσίαση των Αποτελεσµάτων της Έρευνας µε θέµα: «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Φύλου των Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η ειδική εκπαίδευση(special education) ειναι η παιδεία η οποία επικεντρώνονται σε άτομα με ειδικές ανάγκες όπως

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Kantzara, V. (2006) Patriarchy στο Fitzpatrick T., et al. (eds.) International Encyclopedia of Social Policy, London: Routledge (σελ.

Kantzara, V. (2006) Patriarchy στο Fitzpatrick T., et al. (eds.) International Encyclopedia of Social Policy, London: Routledge (σελ. Kantzara, V. (2006) Patriarchy στο Fitzpatrick T., et al. (eds.) International Encyclopedia of Social Policy, London: Routledge (σελ. 6) Πατριαρχία 1 Η λέξη πατριαρχία, προέρχεται από την ελληνική γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων.

Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων. Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων. Σε διαφορετικούς πολιτισµούς παρατηρούνται σηµαντικές διαφορές στη συµπεριφορά των δύο φύλων. Στα αγγλικά υπάρχουν δύο διαφορετική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία Μαρία Ρεντετζή Συγκεκριμένες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στις αρχές της δεκαετίας του 1970 παρακίνησαν φεμινίστριες σε πολλά από τα πανεπιστήμια των Ηνωμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: GI_V_NEG_0_17443 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11 / 12 / 2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΡΕΝΤΖΟΥ ΕΛΙΝΑ ΖΗΣΗ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου 2014 Περιεχόμενα: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κεφάλαιο πρώτο: 1.1. Η αντιπροσώπευση των φύλων στην πολιτική ζωή της Κύπρου 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια Ελένη Μαραγκουδάκη Επίκ. Καθηγήτρια Τµήµα ΦΠΨ, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Tα κορίτσια φοιτούν σε ίσο ή και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στην εκπαίδευση

Αξιολόγηση στην εκπαίδευση Αξιολόγηση στην εκπαίδευση Έννοια και ορισμοί Έννοια Διαδικασία κρίσης ή μέτρησης μια αξίας Ορισμοί Δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των θεωρητικών όσον αφορά την έννοια και το περιεχόμενο του όρου «αξιολόγηση».

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Στόχος µας η ουσιαστική ισότητα των φύλων ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ 2010-2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

δομή και λειτουργία βιβλία αναλυτικό πρόγραμμα ΥΠΟΔΟΜΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ κτήρια βιβλιοθήκες τεχνολογικός εξοπλισμός STATUS ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

δομή και λειτουργία βιβλία αναλυτικό πρόγραμμα ΥΠΟΔΟΜΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ κτήρια βιβλιοθήκες τεχνολογικός εξοπλισμός STATUS ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΙΑΣ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Γεωργία Παπουτσή, Εκπαιδευτικός Υπ.Διδάκτωρ Φιλοσοφικής Σχολής Π.Αθηνών ΕΙΣΗΓΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Επ. fcoiv. Ερ., Gr. R. So. Re. 1983 Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Λάουρα Μαράτου-Αλιπράντη* Το πρώτο διεθνές συνέδριο για την «Έρευνα και εκπαίδευση γύρω από τη

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Πηγή: http://www.rc.auth.gr/analekta/articles/4.4.doc Ο παράγοντας φύλο επιδρά στο επάγγελµα που ονειρεύονται αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ «Πας μη Έλλην βάρβαρος» Αυτή η αντίθεση παρόλο που προβάλει ως προαιώνια, εμφανίζεται κατά τον 5 ο αιώνα και παγιώνεται μόνο μετά τη νίκη των Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΘΗΝΑ 2004 1 2 Απασχόληση και ανεργία των γυναικών: το χάσμα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός Ενότητα 2 Λειτουργισμός και θεωρίες κοινωνικής σύγκρουσης Δομολειτουργισμός ΗΠΑ, δεκαετία του 50 και μετά Επιρροές: λειτουργισμός, και ιδίως το έργο του Durkheim, και οργανικισμός Μελέτη μακρο- επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Μάθηµα 6 Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία v Οι ειδικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

και ρατσιστές και εθνικιστές;

και ρατσιστές και εθνικιστές; και ρατσιστές και εθνικιστές; 1 Και ρατσιστές και εθνικιστές; Πως αντιµετωπίζουµε οι Έλληνες τη διαφορετικότητα των ανθρώπων και των φυλών; Θα προτιµούσαµε να µην δεχόταν η Ελλάδα οικονοµικούς µετανάστες;

Διαβάστε περισσότερα

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία.

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Τ α δ ι κ α ι ώ µ α τ α τ ω ν γ υ ν α ι κ ώ ν σ τ η ν κ ο ι ν ω ν ί α. Εισαγωγή Πολλές έρευνες και µελέτες σχετικά µε τη θέση της γυναίκας απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙςΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙςΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙςΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Γκασούκα Μαρία Επίκουρη Καθηγήτρια Φύλου και Λαογραφίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Παράγοντες που συντελούν

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Α. Κείμενο Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας Στην αρχή τα μέσα ενημέρωσης αντικατέστησαν τον τελάλη που ενημέρωνε μια μικρή κοινότητα για το τι είχε συμβεί ή για αυτά που θα γίνονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσµατα Έρευνας για τη µισθοδοσία αντρών και γυναικών στον κλάδο του ωροµίσθιου κυβερνητικού προσωπικού.

Αποτελέσµατα Έρευνας για τη µισθοδοσία αντρών και γυναικών στον κλάδο του ωροµίσθιου κυβερνητικού προσωπικού. Αποτελέσµατα Έρευνας για τη µισθοδοσία αντρών και γυναικών στον κλάδο του ωροµίσθιου κυβερνητικού προσωπικού. Η έρευνα βασίστηκε σε στοιχεία του Υπουργείου Οικονοµικών,τα οποία όµως συµπεριλαµβάνουν και

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ & ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΟΜΑΔΑ 6 η : Μηλάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΜΦΥΛΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ α) η διερεύνηση των απόψεων και στάσεων των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης H ActionAid είναι ένας διεθνής αναπτυξιακός οργανισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ: Κοινωνικές ταυτότητες Οι κοινωνικές ταυτότητες είναι πολλές, είναι ιεραρχημένες και άνισες. Τις ταυτότητες τις αποκτάει ο άνθρωπος μέσα στην κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση»

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι κλασσικές φεµινιστικές θεωρίες της ανισότητας.

1. Οι κλασσικές φεµινιστικές θεωρίες της ανισότητας. Απόσπασµα από τη διδακτορική διατριβή «Νέες γυναίκες µε πανεπιστηµιακή µόρφωση και η συµφιλίωση της ιδιωτικής και της δηµόσιας σφαίρας στο σχεδιασµό της ενήλικης ζωής», Χριστίνα Αθανασιάδου, Τµήµα Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΟΜΑΔΑ Α PROJECT 3 Οι Γυναίκες Στον Ισλάμ Και Στον Χριστιανισμό ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα»

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών «Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Ι Βασικό πρόβληµα της χώρας υπήρξε εδώ και καιρό η ποιότητα της δηµοκρατίας και της λειτουργίας των δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α. Στο κείµενο αυτό η συγγραφέας πραγµατεύεται την αρχαία ελληνική τέχνη και την προσφορά της στον άνθρωπο. Αρχικά επισηµαίνει την ιδιαιτερότητά

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα