ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ΑΞΙΖΕΙ ΧΙΛΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ...ΠΟΙΟ ΕΙ ΟΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΟΜΩΣ ΒΟΗΘΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ; Αθανάσιος Γαγάτσης.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ΑΞΙΖΕΙ ΧΙΛΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ...ΠΟΙΟ ΕΙ ΟΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΟΜΩΣ ΒΟΗΘΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ; Αθανάσιος Γαγάτσης. gagatsis@ucy.ac."

Transcript

1 ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ΑΞΙΖΕΙ ΧΙΛΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ...ΠΟΙΟ ΕΙ ΟΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΟΜΩΣ ΒΟΗΘΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ; Ριάνα Θεοδούλου Πανεπιστήµιο Κύπρου Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής Αθανάσιος Γαγάτσης Πανεπιστήµιο Κύπρου Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η έρευνα αυτή προσπάθησε να εξετάσει το ρόλο της εικόνας στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος από µαθητές Β δηµοτικού. Ειδικότερα, εξετάστηκε ο ρόλος τεσσάρων ειδών εικόνας που προτείνονται από την παρούσα εργασία µε βάση τη λειτουργία τους στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος: διακοσµητική, βοηθητική-αναπαραστατική, βοηθητική-οργανωτική, πληροφοριακή. Οι διακοσµητικές εικόνες δεν παρέχουν πληροφορίες στους µαθητές για τη λύση του προβλήµατος, αλλά πρόκειται για καθαρά διακοσµητικά στοιχεία, οι βοηθητικέςαναπαραστατικές εικόνες αναπαριστούν ολόκληρο ή µέρος του περιεχοµένου του προβλήµατος, αλλά δεν είναι απαραίτητο να χρησιµοποιηθούν για να λυθεί το πρόβληµα, οι βοηθητικέςοργανωτικές βοηθούν τους µαθητές να λύσουν το πρόβληµα καθοδηγώντας τους να σχεδιάσουν κάτι, χωρίς να είναι απαραίτητο να χρησιµοποιηθούν στη λύση του προβλήµατος και οι πληροφοριακές δίνουν πληροφορίες που είναι απαραίτητες για τη λύση του προβλήµατος. Ογδόντα πέντε µαθητές κλήθηκαν να συµπληρώσουν δύο δοκίµια από τα οποία το πρώτο περιλάµβανε οκτώ συνηθισµένα λεκτικά προβλήµατα χωρίς την παρουσία εικόνας και το δεύτερο τα ίδια προβλήµατα µε την παρουσία εικόνας. Τα αποτελέσµατα της έρευνας έδειξαν ότι η παρουσία της διακοσµητικής και της πληροφοριακής εικόνας δεν επηρέασαν σηµαντικά την επίδοση των µαθητών, σε αντίθεση µε τις βοηθητικές-οργανωτικές εικόνες οι οποίες είχαν στατιστικά σηµαντική επίδραση. Οι βοηθητικές-αναπαραστατικές εικόνες άλλοτε είχαν σηµαντική επίδραση και άλλοτε όχι, ανάλογα µε το είδος της πράξης που περιλαµβανόταν στο πρόβληµα. Από τα αποτελέσµατα φάνηκε ότι ο χαρακτήρας του µετασχηµατισµού, δηλαδή το είδος της πράξης (π.χ. πρόσθεση, αφαίρεση), υπερισχύει του είδους της εικόνας. Τα αποτελέσµατα της έρευνας έδειξαν επίσης ότι η χρήση της εικόνας από τα παιδιά γινόταν ασυνείδητα, καθώς πολλά παιδιά, ενώ χρησιµοποιούσαν την εικόνα για να λύσουν τα προβλήµατα, αµφισβητούσαν τη χρησιµότητα της εικόνας δηλώνοντας ότι δεν τους βοήθησε στη λύση του προβλήµατος. 1. Εισαγωγή Οι εικόνες, και γενικότερα οι αναπαραστάσεις, διαδραµατίζουν ένα σηµαντικό ρόλο στον τοµέα της διδασκαλίας και της µάθησης των µαθηµατικών, καθώς τα σύγχρονα βιβλία και διδακτικά υλικά περιλαµβάνουν περισσότερες εικόνες, διαγράµµατα και γραφικές παραστάσεις, παρά ποτέ προηγουµένως (Schnotz, 2002; Carney & Levin, 2002). Η ιδέα της χρήσης εικονικών αναπαραστάσεων στην πρακτική των µαθηµατικών δεν είναι βέβαια καινούρια, καθώς οι οπτικές αναπαραστάσεις, όπως τα διαγράµµατα, οι γραφικές παραστάσεις και τα σχέδια θεωρούνταν ανέκαθεν απαραίτητα εργαλεία στο έργο των

2 µαθηµατικών (Rival, 1987). Μεγάλοι µαθηµατικοί παιδαγωγοί, όπως οι Hadamard (1945) και Poincare (1963), εισηγήθηκαν ότι η χρήση εικονικών αναπαραστάσεων αποτελεί απαραίτητο στοιχείο στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος και υποστήριξαν τη χρήση οπτικών αναπαραστάσεων από τους µαθητές στην επίλυση δικών τους προβληµάτων. Επιπρόσθετα, ο Polya (1945) εισηγήθηκε την στρατηγική «κάνε ένα σχέδιο» στο πλαίσιο των ευρηµατικών στρατηγικών που πρότεινε για την επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος. Η χρήση των εικονικών αναπαραστάσεων στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος υποστηρίζεται τα τελευταία χρόνια και από τη µαθηµατική εκπαιδευτική κοινότητα. Το NCTM (2000) στα Principles and Evaluation Standards for School Mathematics ενθαρρύνει τη χρήση τέτοιων αναπαραστάσεων στην επίλυση προβλήµατος στο δηµοτικό και στο γυµνάσιο. Επιχειρήµατα για τη χρήση των εικόνων προβάλλονται και από γνωστικούς ψυχολόγους (π.χ. Larkin & Simon, 1987), οι οποίοι υποστήριξαν ότι η χρήση εικονικών αναπαραστάσεων µπορεί να διευκολύνει την επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος σε όλες τις φάσεις της συγκεκριµένης διαδικασίας. Πού οφείλεται όµως η τόσο έντονη παρουσία αυτών των εικονικών αναπαραστάσεων; ύο υποθέσεις µπορούν να γίνουν σε σχέση µε το ερώτηµα αυτό. Η πρώτη έχει να κάνει µε θεωρίες µάθησης οι οποίες εµπλέκουν την έννοια των νοερών αναπαραστάσεων (Gagatsis et al, 1999; Gagatsis & Michaelidou, 2002). Σύµφωνα µε τις θεωρίες αυτές, άτοµα που διακρίνονται για την ποικιλία και τον πλούτο των νοερών αναπαραστάσεών τους έχουν αυξηµένη ικανότητα κατανόησης και µάθησης των µαθηµατικών και εποµένως της επίλυσης µαθηµατικού προβλήµατος. Η δεύτερη, την οποία ερµηνεύουµε ως µια πρόχειρη ερµηνεία της προηγούµενης, δηλαδή των θεωριών µάθησης, είναι ότι κάθε εικόνα ή αναπαράσταση βοηθάει την κατανόηση. Εποµένως, χρησιµοποιούµε συνεχώς εικόνες στα βιβλία των µαθηµατικών γιατί σίγουρα αυξάνουν την «αναγνωσιµότητα» των µαθηµατικών κειµένων, δηλαδή την ικανότητα άντλησης πληροφοριών από ένα µαθηµατικό κείµενο ενός αναγνώστη. Η εργασία µας τοποθετείται στο γενικότερο πλαίσιο της σχέσης των αναπαραστάσεων και της µάθησης των µαθηµατικών. Όµως, ενώ η πρώτη παραπάνω άποψη µας βρίσκει σύµφωνους, διαφωνούµε µε τη δεύτερη πιθανή υπόθεση της ανεξέλεγκτης χρήσης των εικόνων στα βιβλία των µαθηµατικών. Μια εικόνα είναι πιθανόν µερικές φορές να επιβαρύνει τη διαδικασία επεξεργασίας πληροφοριών σ ένα νεαρό αναγνώστη και άρα να δηµιουργήσει εµπόδια στην κατανόηση και µάθηση των µαθηµατικών.

3 Ο ρόλος των αναπαραστάσεων στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος είναι ένα από τα πιο σηµαντικά θέµατα έρευνας στη µαθηµατική παιδεία. Παρά το γεγονός ότι στο ρόλο των αναπαραστάσεων γενικώς στη µάθηση έχουν γίνει πάρα πολλές έρευνες (Behr, Lesh, Post, & Silver, 1983; Confrey, & Smith, 1991; Gagatsis, & Christou, 2002; Dienes, 1964; Janvier, 1987; Lesh, Post, & Behr, 1987; Even, 1998), ειδικά για το ρόλο της εικόνας στη µάθηση των µαθηµατικών δεν έχουν βρεθεί σηµαντικά αποτελέσµατα. Προηγούµενες έρευνες στην κατανόηση κειµένων και εικόνων επικεντρώθηκαν κυρίως στη µνηµονική λειτουργία των εικόνων στα κείµενα (Schnotz, 2002). Το κύριο εύρηµα αυτών των ερευνών είναι ότι ένας αναγνώστης θυµάται τις πληροφορίες ενός κειµένου καλύτερα όταν αυτό συνοδεύεται από εικόνες, παρά όταν δεν υπάρχουν καθόλου εικόνες (Carney & Levin, 2002). Ωστόσο, οι έρευνες αυτές επικεντρώθηκαν στα λογοτεχνικά κείµενα και δεν επεκτάθηκαν στα µαθηµατικά κείµενα. Έτσι, παραµένει ακόµα ασαφές πώς οι εικονικές αναπαραστάσεις χρησιµοποιούνται στην επίλυση προβλήµατος (Eisenberg & Dreyfus, 1991). Η εργασία µας στοχεύει στο να δώσει µερικές πρώτες πληροφορίες στο θέµα αυτό, δηλαδή ποιο είδος εικόνας µπορεί να βοηθήσει στη επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος. Η έρευνα αυτή αφορά όλα τα σχολικά επίπεδα από το δηµοτικό σχολείο έως το πανεπιστήµιο και αφορά διάφορα είδη εικονικών αναπαραστάσεων. Πράγµατι, για να εξεταστεί η ικανότητα επίλυσης µαθηµατικού προβλήµατος µαθητών γυµνασίου, πρέπει να έχουµε πληροφορίες γι αυτή την ικανότητα των µαθητών πριν έρθουν στο γυµνάσιο. Για το λόγο αυτό, αυτή η εργασία θεωρείται ένα πρώτο βήµα εξερεύνησης των ικανοτήτων των µαθητών στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος και το ρόλο της εικόνας σ αυτήν την επίλυση πριν από το πέρασµα από το δηµοτικό στο γυµνάσιο. Με άλλα λόγια, οι µαθητές δηµοτικού σχολείου χρησιµοποιούν συνειδητά ή ασυνείδητα την εικόνα στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος και µε ποιους τρόπους; 2. Θεωρητικό πλαίσιο 2.1. Η λειτουργία της εικόνας στη διδασκαλία και µάθηση των µαθηµατικών Οι εικόνες, όπως και τα µαθηµατικά κείµενα, είναι από τα πιο συνηθισµένα είδη εξωτερικών αναπαραστάσεων που χρησιµοποιούνται στη διδασκαλία των µαθηµατικών. Ο όρος εξωτερικές αναπαραστάσεις αναφέρεται σε όλους τους εξωτερικούς συµβολικούς φορείς (σύµβολα, σχήµατα, διαγράµµατα), οι οποίοι έχουν στόχο να αναπαραστήσουν µια

4 συγκεκριµένη µαθηµατική πραγµατικότητα, ενώ ο όρος εσωτερικές αναπαραστάσεις αναφέρεται σε νοητικές εικόνες που κατασκευάζουν τα υποκείµενα για να αναπαραστήσουν την εξωτερική πραγµατικότητα (Dufour-Janvier et al., 1987). Η χρήση ποικίλων εξωτερικών αναπαραστάσεων, όπως οι εικόνες σε συνδυασµό µε τα κείµενα, χρησιµοποιείται στη διδασκαλία των µαθηµατικών για την προώθηση της κατανόησης και της µάθησης µαθηµατικών ιδεών. Σύµφωνα µε τον Janvier (1987), τα περισσότερα σχολικά βιβλία σήµερα περιλαµβάνουν µια ποικιλία αναπαραστάσεων µε σκοπό να προωθήσουν την κατανόηση. Η κατανόηση από λεκτικές και εικονικές πληροφορίες έχει θεωρηθεί ως πιθανώς ευεργετική για τη µάθηση (Schnotz, 2002; Carney & Levin, 2002). Για παράδειγµα, οι Ainsworth, Wood & Bibby (1997) εισηγούνται ότι η χρήση πολλαπλών αναπαραστάσεων µπορεί να βοηθήσει τους µαθητές να αναπτύξουν διαφορετικές ιδέες και διαδικασίες και να προάγουν βαθύτερη κατανόηση. Επιπλέον, µια δεύτερη αναπαράσταση µπορεί να ενισχύσει τη µετάφραση µιας πιο πολύπλοκης ή λιγότερο γνώριµης αναπαράστασης (Gagatsis & Michaelidou, 2002). Σύµφωνα µε τους Ainsworth et al. (1997), συνδυάζοντας τις διάφορες αναπαραστάσεις οι µαθητές δεν περιορίζονται από τις αδυναµίες µιας συγκεκριµένης αναπαράστασης Η λειτουργία της εικόνας στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος Παρόλο που η χρήση της εικόνας στη διδασκαλία και µάθηση των µαθηµατικών θεωρείται σηµαντική, δεν έχει παρατηρηθεί µέχρι σήµερα σηµαντική ενασχόληση των ερευνητών µε τη λειτουργία της εικόνας στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος. Μια προσπάθεια για µελέτη του ρόλου της εικόνας στην επεξεργασία των κειµένων γενικότερα έγινε από τους Carney και Levin (2002), οι οποίοι πρότειναν πέντε λειτουργίες της εικόνας στην επεξεργασία ενός κειµένου διακοσµητική, αναπαραστατική, οργανωτική, µεταφραστική και µετασχηµατιστική. Οι διακοσµητικές εικόνες απλά διακοσµούν τη σελίδα, έχοντας µικρή ή καθόλου σχέση µε το περιεχόµενο του κειµένου. Οι αναπαραστατικές εικόνες αναπαριστούν µέρος ή ολόκληρο το περιεχόµενο του κειµένου και αποτελούν το πιο συνηθισµένο είδος εικονογράφησης ενώ οι οργανωτικές εικόνες παρέχουν ένα χρήσιµο δοµικό πλαίσιο για την ανάκληση του περιεχοµένου του κειµένου. Οι µεταφραστικές εικόνες βοηθούν τους αναγνώστες να ξεδιαλύνουν το νόηµα σε δύσκολα κείµενα και, τέλος, οι µετασχηµατιστικές εικόνες περιλαµβάνουν «µνηµονικά

5 συστατικά» τα οποία είναι σχεδιασµένα για να ενισχύουν την αποµνηµόνευση των πληροφοριών του κειµένου. Με βάση την ταξινόµηση των Carney και Levin (2002) για τη λειτουργία των εικόνων στα λογοτεχνικά κείµενα, στην παρούσα εργασία προτείνουµε µια αντίστοιχη ταξινόµηση για τη λειτουργία των εικόνων στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος. Συγκεκριµένα, εισηγούµαστε ότι οι εικόνες έχουν τις εξής τέσσερις λειτουργίες στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος: (α) διακοσµητικές, (β) βοηθητικές-αναπαραστατικές, (γ) βοηθητικές-οργανωτικές και (δ) πληροφοριακές. Οι διακοσµητικές εικόνες δεν παρέχουν οποιεσδήποτε πληροφορίες στους µαθητές για τη λύση του προβλήµατος, αλλά αποτελούν καθαρά διακοσµητικό στοιχείο. Για παράδειγµα, µια εικόνα ενός λεωφορείου σε ένα πρόβληµα που αφορά στον αριθµό των επιβατών που ανέβηκαν ή κατέβηκαν από το λεωφορείο σε διάφορες στάσεις έχει διακοσµητική λειτουργία, καθώς δε σχετίζεται µε την επίλυση του προβλήµατος. Οι βοηθητικές-αναπαραστατικές εικόνες αναπαριστούν ολόκληρο ή µέρος του περιεχοµένου του προβλήµατος, αλλά δεν είναι απαραίτητες για την επίλυσή του. Οι µαθητές µπορούν να βοηθηθούν από την εικόνα για να αντιληφθούν τη δοµή του προβλήµατος, αλλά µπορούν και να την αγνοήσουν και να λύσουν το πρόβληµα µε δική τους στρατηγική. Οι βοηθητικές-οργανωτικές εικόνες βοηθούν τους µαθητές να λύσουν το πρόβληµα καθοδηγώντας τους να σχεδιάσουν ή να γράψουν κάτι. Όπως και στην περίπτωση των βοηθητικών-αναπαραστατικών εικόνων, έτσι και οι βοηθητικές-οργανωτικές εικόνες δεν είναι απαραίτητο να χρησιµοποιηθούν για να λυθεί το πρόβληµα. Ένα παράδειγµα βοηθητικής-οργανωτικής εικόνας που συνοδεύει το πρόβληµα «Έχω 12 µήλα και θέλω να τα µοιράσω εξίσου σε 4 πιάτα. Πόσα µήλα θα βάλω σε κάθε πιάτο;» είναι µια εικόνα µε πιάτα που καθοδηγεί τους µαθητές να σχεδιάσουν τα µήλα στα πιάτα αυτά. Οι πληροφοριακές εικόνες δίνουν πληροφορίες που είναι απαραίτητες για να λυθεί ένα πρόβληµα. Το πρόβληµα δηλαδή στηρίζεται στην εικόνα η οποία είναι αναγκαίο στοιχείο για την επίλυσή του. Για παράδειγµα, η εικόνα της βιτρίνας ενός καταστήµατος που παρουσιάζει τις τιµές των προϊόντων είναι απαραίτητη για να λυθεί ένα πρόβληµα σχετικά µε την αγορά προϊόντων από το συγκεκριµένο κατάστηµα Έρευνες για το ρόλο της εικόνας στην επίλυση προβλήµατος Πρόσφατες έρευνες προσπάθησαν να εξετάσουν το ρόλο συγκεκριµένων ειδών εικόνων στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος. Μια πρώτη έρευνα από τους Γαγάτση

6 και Μάρκου (2002), προσπάθησε να εξετάσει κατά πόσο η ενσωµάτωση διακοσµητικών εικονικών αναπαραστάσεων σε ασυνήθιστα λεκτικά µαθηµατικά προβλήµατα θα µπορούσε να οδηγήσει στην αλλαγή της συµπεριφοράς των µαθητών απέναντι στα προβλήµατα αυτά. Τα αποτελέσµατα της έρευνας έδειξαν ότι η χρήση των διακοσµητικών εικονικών αναπαραστάσεων δεν έδειξε οποιαδήποτε αλλαγή στη συµπεριφορά των µαθητών απέναντι στα ασυνήθιστα λεκτικά προβλήµατα, γεγονός που δείχνει ότι οι διακοσµητικές εικόνες δεν συµβάλλουν στη ρήξη των όρων του διδακτικού συµβολαίου. Οι µαθητές αγνόησαν ουσιαστικά την ύπαρξη εικόνων, ενώ την προσοχή τους προσέλκυσαν τα αριθµητικά δεδοµένα του προβλήµατος. Μια δεύτερη έρευνα από τους Gagatsis et al. (1999), µελέτησε την επίδραση της χρήσης διαφόρων µορφών αναπαράστασης (συµβολική-αριθµητική, λεκτική, εικονική) στην επίλυση προβληµάτων πρόσθεσης από παιδιά δηµοτικού σχολείου. Οι εικονικές αναπαραστάσεις που χρησιµοποιήθηκαν στη συγκεκριµένη έρευνα ήταν πληροφοριακές. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η µετάφραση από τον ένα κώδικα αναπαράστασης στον άλλο είναι σχεδόν αυτόµατη, ενώ υπάρχουν περιπτώσεις που η µετάφραση αυτή δηµιουργεί δυσκολίες. Σύµφωνα µε τους ερευνητές, το συµπέρασµα αυτό εισηγείται ότι τα διάφορα είδη αναπαραστάσεων, όπως οι εικόνες, που χρησιµοποιούνται στη διδασκαλία των µαθηµατικών, δεν εγγυούνται πάντα την επιτυχή υπερπήδηση γνωστικών εµποδίων που µπορεί να έχουν αρκετά παιδιά. Γι αυτό, οι Gagatsis et al, (1999) πρότειναν ως θέµα για έρευνα την ταξινόµηση των διαφόρων ειδών αναπαραστάσεων ανάλογα µε το βαθµό δυσκολίας που απαιτεί η µετάφρασή τους σε άλλο κώδικα. Η παρούσα έρευνα προσπάθησε να εξετάσει το ρόλο κάθε ενός από τα τέσσερα είδη εικόνας, όπως αυτά προτείνονται πιο πάνω, στην επίλυση συνηθισµένων λεκτικών µαθηµατικών προβληµάτων από µαθητές Β δηµοτικού. 3. Η έρευνα 3.1. Σκοπός και ερευνητικές υποθέσεις Βασικός σκοπός της έρευνας είναι να διερευνήσει το ρόλο της εικόνας στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος από µαθητές µικρής σχολικής ηλικίας. Ειδικότερα εξετάζεται ποιο από τα τέσσερα είδη εικόνας (διακοσµητική, βοηθητική-οργανωτική, βοηθητική-αναπαραστατική, πληροφοριακή) µπορεί να βοηθήσει στην επίλυση

7 προβληµάτων από τους µαθητές, καθώς και ποια είναι η συµπεριφορά των µαθητών απέναντι στις εικόνες αυτές κατά την επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος. Οι υποθέσεις της έρευνας ήταν οι εξής: 1. Η παρουσία διακοσµητικής εικόνας σ ένα µαθηµατικό πρόβληµα δεν επηρεάζει την επίδοση των µαθητών στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος 2. Η παρουσία βοηθητικής-αναπαραστατικής εικόνας επηρεάζει την επίδοση των µαθητών στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος 3. Η παρουσία βοηθητικής-οργανωτικής εικόνας επηρεάζει την επίδοση των µαθητών στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος 4. Η παρουσία πληροφοριακής εικόνας δεν επηρεάζει την επίδοση των µαθητών στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος 5. Η χρήση των εικόνων από τους µαθητές στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος γίνεται ασυνείδητα 3.2. Υποκείµενα της έρευνας Τα υποκείµενα της έρευνας αποτέλεσαν 85 µαθητές Β τάξης δηµοτικού που φοιτούσαν σε τρία σχολεία (ένα αστικό και δύο αγροτικά) της επαρχίας Λευκωσίας και της επαρχίας Λάρνακας κατά τη σχολική χρονιά ιαδικασία εκτέλεσης της έρευνας Μέσα συλλογής δεδοµένων Η έρευνα διεξάχθηκε σε δύο φάσεις. Σε µια πρώτη φάση, δόθηκε στους µαθητές ένα δοκίµιο ( οκίµιο Α) το οποίο περιλάµβανε οκτώ συνηθισµένα λεκτικά προβλήµατα µε τα οποία ασχολούνται καθηµερινά στο σχολείο. Τα προβλήµατα 2, 4 και 8 ήταν προβλήµατα πρόσθεσης, τα προβλήµατα 1 και 5 ήταν προβλήµατα αφαίρεσης και τα προβλήµατα 3,6 και 7 ήταν προβλήµατα διαίρεσης. Σε κάθε πρόβληµα του οκιµίου Α ζητούνταν από τους µαθητές να εξηγήσουν πώς σκέφτηκαν για να το λύσουν. Σε µια δεύτερη φάση, δόθηκε στους µαθητές το οκίµιο Β, το οποίο περιλάµβανε ίδια προβλήµατα µε αυτά του οκιµίου Α, µε τη διαφορά ότι αυτά συνοδεύονταν από εικόνες. Οι εικόνες που χρησιµοποιήθηκαν στο οκίµιο Β εντάσσονταν στις τέσσερις κατηγορίες εικόνων που προτείνονται στην παρούσα εργασία µε βάση τη λειτουργία τους στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος (διακοσµητικές, βοηθητικές-αναπαραστατικές, βοηθητικές-οργανωτικές και πληροφοριακές). Σε κάθε πρόβληµα του οκιµίου Β

8 ζητούνταν από τους µαθητές να εξηγήσουν πώς σκέφτηκαν για να το λύσουν καθώς επίσης και να απαντήσουν στην ερώτηση κατά πόσο τους βοήθησε η εικόνα να λύσουν το πρόβληµα και µε ποιο τρόπο. Ειδικότερα, στα προβλήµατα 1 και 8 χρησιµοποιήθηκαν διακοσµητικές εικόνες, δηλαδή εικόνες οι οποίες δεν παρέχουν οποιεσδήποτε πληροφορίες στους µαθητές για τη λύση του προβλήµατος, αλλά αποτελούν καθαρά διακοσµητικό στοιχείο. Για παράδειγµα το πρόβληµα 1 («Αγόρασα ένα βιβλίο που έχει 25 σελίδες. ιάβασα τις 20. Πόσες σελίδες µου έµειναν ακόµα να διαβάσω;») συνοδεύτηκε από µια εικόνα ενός βιβλίου η οποία δεν περιλάµβανε οποιαδήποτε αριθµητική πληροφορία. Στα προβλήµατα 2 και 4 χρησιµοποιήθηκαν πληροφοριακές εικόνες, δηλαδή εικόνες που δίνουν πληροφορίες απαραίτητες για την επίλυση του προβλήµατος. Για παράδειγµα, το πρόβληµα 4 («Αγόρασα ένα τετράδιο και µια πένα. Πόσα πρέπει να πληρώσει το παιδί;») µπορούσε να λυθεί µόνο µε τη χρησιµοποίηση της εικόνας η οποία παρουσίαζε τη βιτρίνα ενός περιπτέρου µε τις τιµές των διαφόρων προϊόντων. Στα προβλήµατα 5 και 7 χρησιµοποιήθηκαν βοηθητικές-αναπαραστατικές εικόνες, δηλαδή εικόνες οι οποίες αναπαριστούν ολόκληρο ή µέρος του περιεχοµένου του προβλήµατος, αλλά δεν είναι απαραίτητες για την επίλυσή του. Για παράδειγµα στο πρόβληµα 7 («Η Στεφανία φύτεψε 10 δεντράκια. Τα έβαλε σε δύο σειρές. Πόσα δεντράκια φύτεψε η Στεφανία στην κάθε σειρά;») υπήρχε εικόνα η οποία αναπαριστούσε τη διάταξη των δέντρων σε σειρές. Οι µαθητές θα µπορούσαν είτε να δώσουν απάντηση στο πρόβληµα από την εικόνα, χωρίς να κάνουν οποιαδήποτε αριθµητική πράξη, είτε να λύσουν το πρόβληµα µε διαίρεση αγνοώντας την εικόνα. Στα προβλήµατα 3 και 6 χρησιµοποιήθηκε βοηθητική-οργανωτική εικόνα. Οι βοηθητικές-οργανωτικές εικόνες βοηθούν τους µαθητές να λύσουν το πρόβληµα καθοδηγώντας τους να σχεδιάσουν ή να γράψουν κάτι, χωρίς να είναι απαραίτητο να χρησιµοποιηθούν για να λυθεί το πρόβληµα. Για παράδειγµα, στο πρόβληµα 3 («Η Στέφανη θέλει να βάλει 20 λουλούδια σε πέντε βάζα. Κάθε βάζο θα έχει τον ίδιο αριθµό λουλουδιών. Πόσα λουλούδια έβαλε σε κάθε βάζο;») υπήρχε εικόνα µε 5 βάζα η οποία καθοδηγούσε τους µαθητές να σχεδιάσουν τα λουλούδια σε βάζα, ώστε να λύσουν το πρόβληµα. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι στο µισό πειραµατικό πληθυσµό δόθηκε πρώτα το οκίµιο Β και µετά το οκίµιο Α, ώστε να µην υπάρχει η πιθανότητα να επηρεαστεί η συµπεριφορά των µαθητών από τη σειρά χορήγησης των δοκιµίων. Επιπρόσθετα, τα δύο δοκίµια χορηγήθηκαν µε διαφορά µιας εβδοµάδας το ένα από το άλλο.

9 3.4. Μεταβλητές της έρευνας Οι µεταβλητές της έρευνας ήταν οι εξής: P1: Πρόβληµα αφαίρεσης µε διακοσµητική εικόνα Ρ2: Πρόβληµα πρόσθεσης µε πληροφοριακή εικόνα Ρ3: Πρόβληµα διαίρεσης µε βοηθητική - οργανωτική εικόνα Ρ4: Πρόβληµα πρόσθεσης µε πληροφοριακή εικόνα Ρ5: Πρόβληµα αφαίρεσης µε βοηθητική - αναπαραστατική εικόνα Ρ6: Πρόβληµα διαίρεσης µε βοηθητική οργανωτική εικόνα Ρ7: Πρόβληµα διαίρεσης µε βοηθητική αναπαραστατική εικόνα Ρ8: Πρόβληµα πρόσθεσης µε διακοσµητική εικόνα V1: Πρόβληµα αφαίρεσης ίδιο µε Ρ1 χωρίς εικόνα V2: Πρόβληµα πρόσθεσης ίδιο µε Ρ2 χωρίς εικόνα V3: Πρόβληµα διαίρεσης ίδιο µε Ρ3 χωρίς εικόνα V4: Πρόβληµα πρόσθεσης ίδιο µε Ρ4 χωρίς εικόνα V5: Πρόβληµα αφαίρεσης ίδιο µε Ρ5 χωρίς εικόνα V6: Πρόβληµα διαίρεσης ίδιο µε Ρ6 χωρίς εικόνα V7: Πρόβληµα διαίρεσης ίδιο µε Ρ7 χωρίς εικόνα V8: Πρόβληµα πρόσθεσης ίδιο µε Ρ8 χωρίς εικόνα Οι µεταβλητές usp1 έως usp8 αφορούσαν στις απαντήσεις των µαθητών ότι η εικόνα τους βοήθησε για να λύσουν κάθε ένα από τα προβλήµατα 1 έως 8 του οκιµίου Β. Κριτήρια βαθµολόγησης Η επιτυχία στα έργα 1 µέχρι 8 βαθµολογήθηκε ως εξής: 0 = λανθασµένη απάντηση ή καµιά απάντηση, 0,5 = µερικώς ορθή απάντηση, 1 = ορθή απάντηση Στατιστικές τεχνικές Για τη στατιστική ανάλυση των αποτελεσµάτων χρησιµοποιήθηκε η συνεπαγωγική µέθοδος του Gras και το στατιστικό πακέτο SPSS.

10 4. Αποτελέσµατα 4.1. Σχέσεις οµοιότητας ανάµεσα στα έργα Το ενδροδιάγραµµα Οµοιότητας ( ιάγραµµα Α1) παρουσιάζει τις οµαδοποιήσεις έργων µε βάση τη συµπεριφορά των υποκειµένων κατά την επίλυσή τους. Οι οµοιότητες µε έντονο µαύρο είναι σηµαντικές σε επίπεδο σηµαντικότητας 99%. P2 P8 P4 P1 V1 V2 V4 V8 P3 P6 P7 P5 V5 V3 V6 V7 usp1 usp8 usp2 usp3 usp6 usp7 usp4 usp5 Similarity : C:\My Documents\Master math-riana\ãáãüôóçò-åîáôïìéêåõìýíç\data-final.csv ιάγραµµα Α1 Με βάση το ενδροδιάγραµµα Οµοιότητας σχηµατίζονται τρεις οµάδες οµοιότητας. Η πρώτη οµάδα περιλαµβάνει τις µεταβλητές Ρ2, Ρ8, Ρ4, Ρ1, V1, V2, V4 και V8. Πρόκειται για µεταβλητές που αφορούν στα προβλήµατα 1, 2, 4 και 8 τα οποία δόθηκαν µε και χωρίς τη συνοδεία διακοσµητικής (προβλήµατα 1, 8) και πληροφοριακής εικόνας (προβλήµατα 2, 4). Στην πρώτη οµάδα παρατηρείται σύνδεση ανάµεσα στις µεταβλητές Ρ2, Ρ8 και Ρ4. Η σύνδεση αυτή είναι αναµενόµενη, καθώς οι µεταβλητές αφορούν σε προβλήµατα πρόσθεσης µε την παρουσία εικόνων. Οι µεταβλητές P1 και V1, που αφορούν σε πρόβληµα αφαίρεσης µε διακοσµητική εικόνα, οµαδοποιούνται ξεχωριστά. Προκύπτει επίσης σηµαντική σύνδεση ανάµεσα στις µεταβλητές V2, V4 και V8. Η σύνδεση αυτή είναι αναµενόµενη καθώς οι µεταβλητές αυτές αφορούν σε προβλήµατα πρόσθεσης χωρίς τη συνοδεία εικόνας. Η δεύτερη οµάδα οµοιότητας περιλαµβάνει τις µεταβλητές Ρ3, Ρ6, Ρ7, Ρ5, V5, V6 και V7. Πρόκειται για µεταβλητές που αφορούν σε προβλήµατα µε ή χωρίς βοηθητικέςοργανωτικές (προβλήµατα 3,6) και βοηθητικές-αναπαραστατικές εικόνες (προβλήµατα

11 5,7). Η σύνδεση ανάµεσα στις µεταβλητές Ρ3, Ρ6 και Ρ7 είναι αναµενόµενη καθώς οι συγκεκριµένες µεταβλητές αφορούν σε προβλήµατα διαίρεσης. Όπως και στην πρώτη οµάδα οµοιότητας, έτσι και σ αυτή την οµάδα, οι µεταβλητές που αφορούν σε προβλήµα αφαίρεσης (Ρ5, V5) οµαδοποιούνται ξεχωριστά. Το εύρηµα αυτό δείχνει ότι οι µαθητές αντιµετωπίζουν τα προβλήµατα αφαίρεσης µε διαφορετικό τρόπο από ότι τα προβλήµατα πρόσθεσης και διαίρεσης. Επιπρόσθετα, παρατηρείται σηµαντική σύνδεση ανάµεσα στις µεταβλητές V3, V6 και V7. Η σύνδεση αυτή είναι αναµενόµενη καθώς οι µεταβλητές αυτές αφορούν σε προβλήµατα διαίρεσης τα οποία δόθηκαν χωρίς τη συνοδεία εικόνων. Μια σηµαντική παρατήρηση που µπορεί να προκύψει από το ενδροδιάγραµµα Οµοιότητας είναι ότι ο χαρακτήρας του µετασχηµατισµού (πρόσθεση, αφαίρεση, διαίρεση) συνεισφέρει περισσότερο στο σχηµατισµό των οµάδων παρά το είδος της εικόνας. Η τρίτη οµάδα οµοιότητας αφορά στις απαντήσεις των µαθητών ότι χρησιµοποίησαν την εικόνα για να λύσουν τα προβλήµατα του οκιµίου Β (δοκίµιο µε εικόνες). Όπως είναι φανερό από το ενδροδιάγραµµα Οµοιότητας, δεν υπάρχει σύνδεση ανάµεσα στις δηλώσεις των παιδιών ότι χρησιµοποίησαν την εικόνα για να λύσουν τα προβλήµατα και στην επιτυχία τους στην επίλυση των προβληµάτων αυτών. Μια ερµηνεία για το εύρηµα αυτό είναι ότι οι απαντήσεις των παιδιών, λόγω της µικρής ηλικίας τους, συχνά δεν ήταν αντιπροσωπευτικές της συµπεριφοράς τους. Ενώ δηλαδή ορισµένα παιδιά χρησιµοποιούσαν την εικόνα για να λύσουν το πρόβληµα, δήλωναν ότι η εικόνα δεν τους βοήθησε και το αντίστροφο. Στην τρίτη αυτή οµάδα παρατηρείται σύνδεση ανάµεσα στις µεταβλητές usp1, usp8 και usp2. Η σύνδεση αυτή είναι αναµενόµενη, καθώς τα προβλήµατα Ρ1, Ρ2 και Ρ8 είναι προβλήµατα πρόσθεσης. Επιπρόσθετα, παρατηρείται οµοιότητα ανάµεσα στις µεταβλητές usp3, usp6 και usp7. Η σύνδεση αυτή είναι επίσης αναµενόµενη, καθώς τα προβλήµατα P3, Ρ6 και Ρ7 είναι προβλήµατα διαίρεσης ενδροδιάγραµµα Ιεράρχησης Το ενδροδιάγραµµα Ιεράρχησης ( ιάγραµµα Α2) παρουσιάζει τις συνεπαγωγές µεταξύ των µεταβλητών, µε σειρά σηµαντικότητας. Οι συνεπαγωγές µε έντονο µαύρο είναι σηµαντικές σε επίπεδο σηµαντικότητας 99%.

12 P4 V3 V6 V7 V8 V5 V1 P7 V2 V4 P3 P6 P5 P8 P2 P1 usp8 usp1 usp7 usp6 usp3 usp5 usp4 usp2 Hierarchical tree : C:\My Documents\Master math-riana\ãáãüôóçò-åîáôïìéêåõìýíç\data-final.csv ιάγραµµα Α2 Σύµφωνα µε το ενδροδιάγραµµα Ιεράρχησης, προκύπτουν τρεις οµάδες συνεπαγωγικών σχέσεων. Η πρώτη οµάδα αφορά στα προβλήµατα χωρίς τη συνοδεία εικόνας, η δεύτερη οµάδα στα προβλήµατα µε εικόνες και η τρίτη οµάδα στις δηλώσεις των παιδιών ότι χρησιµοποίησαν την εικόνα για να λύσουν τα προβλήµατα του οκιµίου Β. Σύµφωνα µε το ενδροδιάγραµµα Ιεράρχησης, προκύπτει µια σηµαντική συνεπαγωγική σχέση ανάµεσα στις µεταβλητές V3, V6 και V7. Η συνεπαγωγή αυτή δηλώνει ότι η επιτυχία στο πρόβληµα V3 (πρόβληµα διαίρεσης χωρίς εικόνα) συνεπάγεται την επιτυχία στα προβλήµατα V6 και V7 που ήταν επίσης προβλήµατα διαίρεσης χωρίς εικόνα. Επιπρόσθετα, προκύπτει η συνεπαγωγική σχέση (V5, V1) η οποία δηλώνει ότι η επιτυχία στο πρόβληµα V5, που ήταν πρόβληµα αφαίρεσης, συνεπάγεται την επιτυχία στο πρόβληµα V1 που ήταν επίσης πρόβληµα αφαίρεσης. Όπως είναι φανερό από το ενδροδιάγραµµα Ιεράρχησης, η επιτυχία στα προβλήµατα διαίρεσης (V3, V6, V7) συνεπάγεται την επιτυχία στα προβλήµατα αφαίρεσης (V5, V1). Από τη δεύτερη οµάδα συνεπαγωγικών σχέσεων, προκύπτει ότι τα προβλήµατα διαίρεσης µε βοηθητικές-οργανωτικές εικόνες (Ρ3, Ρ6) ήταν τα δυσκολότερα για τους µαθητές, ενώ τα προβλήµατα πρόσθεσης και αφαίρεσης µε πληροφοριακές εικόνες (Ρ2) και διακοσµητικές εικόνες (Ρ8, Ρ1) ήταν τα ευκολότερα. Η τρίτη οµάδα συνεπαγωγικών σχέσεων αφορά στις δηλώσεις των µαθητών ότι χρησιµοποίησαν την εικόνα για να λύσουν τα προβλήµατα του οκιµίου Β. Όπως φάνηκε και από το ενδροδιάγραµµα Οµοιότητας, η οµάδα αυτή δε συνδέεται καθόλου µε τις δύο

13 προηγούµενες οµάδες, γεγονός που δείχνει ότι δήλωση των µαθητών ότι χρησιµοποίησαν την εικόνα δε συνεπάγεται την επιτυχία τους στα προβλήµατα αυτά Συνεπαγωγικό ιάγραµµα Το Συνεπαγωγικό ιάγραµµα (διάγραµµα Α3) δείχνει τιςσυνεπαγωγές που προέκυψαν ανάµεσα στα προβλήµατα των δοκιµίων Α και Β. Οι συνεπαγωγές µε έντονο µαύρο χρώµα είναι σηµαντικές σε επίπεδο σηµαντικότητας 99%. P5 usp5 usp6 usp8 usp1 P6 P2 usp4 usp3 P8 V6 V3 usp7 P4 usp2 P7 V2 V5 V7 P1 P3 V4 V1 V8 Graph : C:\Documents and Settings\Administrator\Desktop\chic 2.2.6\theodoulou. csv ιάγραµµα Α3 Στην περίπτωση των προβληµάτων χωρίς την παρουσία εικόνας, οι συνεπαγωγές που προκύπτουν είναι ενδοσχεσιακές, δηλαδή αφορούν προβλήµατα της ίδιας πράξης. Συγκεκριµένα, οι συνεπαγωγές (V2 V4, V7 V8) αφορούν προβλήµατα πρόσθεσης, οι συνεπαγωγές (V5 V1) προβλήµατα αφαίρεσης και οι συνεπαγωγές (V3, V6 V7) προβλήµατα διαίρεσης. Στην περίπτωση των προβληµάτων µε εικόνες, οι συνεπαγωγικές σχέσεις που προκύπτουν (Ρ6 Ρ8, Ρ5 Ρ8, Ρ5 Ρ2) δεν έχουν να κάνουν τόσο µε το είδος της εικόνας που υπήρχε στα προβλήµατα, αλλά µε το είδος της πράξης που απαιτούνταν για να λυθεί το κάθε πρόβληµα. Από τις συνεπαγωγικές σχέσεις ανάµεσα στα έργα του οκιµίου Β προκύπτει ότι τα προβλήµατα Ρ8 και Ρ2 που ήταν προβλήµατα πρόσθεσης ήταν τα ευκολότερα για τους µαθητές, ενώ τα προβλήµατα Ρ6 και Ρ5, που ήταν προβλήµατα διαίρεσης και αφαίρεσης αντίστοιχα ήταν τα δυσκολότερα.

14 4.4. Σύγκριση της επίδοσης των µαθητών στα προβλήµατα µε και χωρίς την παρουσία εικόνας Βασικός στόχος της έρευνας ήταν να διερευνήσει ποιο είδος εικόνας µπορεί να βοηθήσει στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος από τους µαθητές. Για το σκοπό αυτό, εξετάστηκε η επίδοση των µαθητών σε κάθε ζευγάρι προβληµάτων µε και χωρίς τη συνοδεία εικόνας (π.χ. P1-V1, P2-V2) µε τη χρήση του στατιστικού κριτηρίου t-test pairs. Ο Πίνακας 1 παρουσιάζει τους µέσους όρους, τις τυπικές αποκλίσεις καθώς επίσης και τις τιµές που προέκυψαν από το στατιστικό κριτήριο t. ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Σύγκριση της επίδοσης των µαθητών στα προβλήµατα µε εικόνα και χωρίς εικόνα Είδος εικόνας Έργο Επίδοση µαθητών Χ SD t P ιακοσµητική P1 0,866 0,332 V1 0,940 0,239 P8 0,806 0,398 V8 0,791 0,391-1,741 0,086 0,275 0,784 Πληροφοριακή P2 0,858 0,346 V2 0,746 0,421 P4 0,746 0,373 V4 0,821 0,366 2,307 0,024-1,298 0,199

15 Βοηθητική-αναπαραστατική P5 0,799 0,380 V5 0,687 0,434 P7 0,799 0,399 V7 0,604 0,481 2,254 0,028 3,280 0,002* Βοηθητική-οργανωτική P3 0,866 0,332 V3 0,507 0,439 P6 0,664 0,464 V6 0,530 0,451 6,388 0,000* 2,658 0,010* *p 0,01 Όπως προκύπτει από τον Πίνακα 1, στην περίπτωση των προβληµάτων στα οποία υπήρχε διακοσµητική εικόνα (προβλήµατα 1 και 4) δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σηµαντική διαφορά στην επίδοση των µαθητών. Στο πρώτο πρόβληµα (t = -1,741, p = 0,086) οι µαθητές είχαν µάλιστα µεγαλύτερη επιτυχία στο πρόβληµα χωρίς τη συνοδεία εικόνας, ενώ στο πρόβληµα 8 (t = 0,275, p = 0,784) οι µαθητές είχαν µεγαλύτερη επιτυχία στο πρόβληµα µε την εικόνα. Και στις δύο περιπτώσεις, ωστόσο, η διαφορά αυτή δεν ήταν στατιστικά σηµαντική. Όσον αφορά στην επίδραση των πληροφοριακών εικόνων (προβλήµατα 2 και 4), φαίνεται ότι αυτή δεν ήταν στατιστικά σηµαντική. Τόσο στο πρόβληµα 2 (t = 2,307, p = 0,024) όσο και στο πρόβληµα 4 (t = -1,298, p = 0,199) δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σηµαντική διαφορά στην επίδοση των µαθητών όταν τα προβλήµατα συνοδεύονταν από πληροφοριακή εικόνα. Στην περίπτωση του προβλήµατος 4, οι µαθητές είχαν µικρότερη επιτυχία όταν το πρόβληµα συνοδευόταν από µια πληροφοριακή εικόνα παρά όταν οι πληροφορίες της εικόνας περιλαµβάνονταν στο λεκτικό του προβλήµατος (V4). Από τον Πίνακα 1 προκύπτει ότι η επίδραση των βοηθητικών-αναπαραστατικών εικόνων ήταν διαφορετική ανάλογα µε το είδος του προβλήµατος. Συγκεκριµένα, στο

16 πρόβληµα 5 που ήταν πρόβληµα αφαίρεσης, δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σηµαντική διαφορά όταν το πρόβληµα συνοδευόταν από βοηθητική-αναπαραστατική εικόνα (t = 2,254, p = 0,028). Αντίθετα, στο πρόβληµα 7 που ήταν πρόβληµα διαίρεσης (t = 3,280, p = 0,002) παρατηρήθηκε στατιστικά σηµαντική διαφορά στην επίδοση των µαθητών όταν το πρόβληµα συνοδευόταν από εικόνα. Όπως είναι φανερό από τον Πίνακα 1, οι βοηθητικές-οργανωτικές εικόνες συνέβαλαν περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο είδος εικόνας στη βελτίωση της ικανότητας επίλυσης µαθηµατικού προβλήµατος καθώς, τόσο στην περίπτωση του προβλήµατος 3 (t = 6,388, p = 0,000) όσο και στην περίπτωση του προβλήµατος 6 (t = 2,658, p =0,010) παρατηρήθηκε στατιστικά σηµαντική διαφορά στην επίδοση των µαθητών, όταν τα προβλήµατα συνοδεύονταν από βοηθητικές-οργανωτικές εικόνες. 5. Συµπεράσµατα Βασικός στόχος της παρούσας έρευνας ήταν να διερευνήσει το ρόλο της εικόνας στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος. Ειδικότερα, εξετάστηκε κατά πόσο τα διάφορα είδη εικόνας (διακοσµητικές, βοηθητικές-αναπαραστατικές, βοηθητικές-οργανωτικές, πληροφοριακές) βοηθούν στην επίλυση συνηθισµένων λεκτικών προβληµάτων και ποια είναι η σχέση ανάµεσα στα διάφορα είδη εικόνας. Με βάση τα αποτελέσµατα, φαίνεται να επαληθεύεται η πρώτη υπόθεση της έρευνας ότι οι διακοσµητικές εικόνες δεν επηρεάζουν τη συµπεριφορά των µαθητών στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος. Το γεγονός ότι δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σηµαντική διαφορά στην επίδοση των µαθητών στη λύση προβληµάτων όταν σε αυτά προστέθηκε διακοσµητική εικόνα, συµφωνεί µε τα ευρήµατα των Γαγάτση και Μάρκου (2002) οι οποίοι σε έρευνά τους µε ασυνήθιστα λεκτικά µαθηµατικά προβλήµατα βρήκαν ότι η παρουσία εικονικών αναπαραστάσεων δεν επηρέασε τη συµπεριφορά των µαθητών στην επίλυση των προβληµάτων αυτών. Το εύρηµα αυτό θα µπορούσε να ερµηνευθεί µε βάση των άποψη των Carney και Levin (2002) ότι οι διακοσµητικές εικόνες, παρά το γεγονός ότι προσδίδουν ένα ελκυστικό χαρακτήρα στο κείµενο, δεν ενισχύουν την κατανόηση ή την ανάκληση πληροφοριών από το κείµενο. Όσον αφορά στην περίπτωση των βοηθητικών-αναπαραστατικών εικόνων, τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η επίδρασή τους ήταν άλλοτε στατιστικά σηµαντική και άλλοτε όχι. Συγκεκριµένα, στο ένα από τα δύο προβλήµατα, που ήταν πρόβληµα διαίρεσης, οι περισσότεροι µαθητές χρησιµοποίησαν την εικόνα και είχαν καλύτερη επίδοση όταν το

17 πρόβληµα συνοδευόταν από αυτή την εικόνα, ενώ στο άλλο πρόβληµα, που ήταν πρόβληµα πρόσθεσης, οι περισσότεροι µαθητές αγνόησαν την εικόνα και δεν έδειξαν αλλαγή στη συµπεριφορά τους. Μια πιθανή ερµηνεία για το εύρηµα αυτό είναι ότι οι βοηθητικές-αναπαραστατικές εικόνες δεν είναι απαραίτητο να χρησιµοποιηθούν από τους µαθητές για την επίλυση ενός προβλήµατος, µε αποτέλεσµα άλλοτε να αγνοούνται από αυτούς και άλλοτε να χρησιµοποιούνται για την επίλυση των προβληµάτων. Επιπρόσθετα, καθώς το πρόβληµα διαίρεσης ήταν δυσκολότερο από το πρόβληµα αφαίρεσης, είναι πιθανό οι µαθητές να στηρίχθηκαν περισσότερο στην εικόνα για να λύσουν το συγκεκριµένο πρόβληµα µε αποτέλεσµα να έχουν µεγαλύτερη επιτυχία σε αυτό. Όπως άλλωστε αναφέρουν οι Carney και Levin (2002), όσο πιο δύσκολο είναι το κείµενο, τόσο πιο βοηθητικές είναι πιθανό να είναι οι εικόνες. Από την άλλη, οι βοηθητικές-οργανωτικές εικόνες φάνηκε να έχουν µια ξεκάθαρα θετική επίδραση στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος από τους µαθητές. Το εύρηµα αυτό, που επαληθεύει την τρίτη υπόθεση της έρευνας, δείχνει ότι οι εικόνες αυτού του είδους βοήθησαν τους µαθητές να αντιληφθούν τη δοµή του προβλήµατος και να οργανώσουν τα δεδοµένα µε τρόπο ώστε να καταλήξουν στην ορθή λύση του προβλήµατος. Οι πληροφοριακές εικόνες, αν και από τη φύση τους είναι απαραίτητες για την επίλυση προβλήµατος, δεν επηρέασαν θετικά τη συµπεριφορά των µαθητών σε σχέση µε την επίδοσή τους όταν οι πληροφορίες της εικόνας περιλαµβάνονταν στο πρόβληµα. Στο ένα από τα δύο προβλήµατα µε πληροφοριακή εικόνα, οι µαθητές είχαν χαµηλότερη επίδοση παρά όταν οι πληροφορίες της εικόνας περιλαµβάνονταν στο πρόβληµα, χωρίς την παρουσία εικόνας. Το εύρηµα αυτό επιβεβαιώνει την άποψη ότι η παρουσία των εικόνων, και των αναπαραστάσεων γενικότερα, δεν είναι πάντοτε βοηθητική για τα παιδιά καθώς σε ορισµένες περιπτώσεις µπορεί να απαιτεί πρόσθετο φόρτο νοητικής επεξεργασίας (Carney & Levin, 2002). Η χρήση των εικόνων, εποµένως, θα πρέπει να γίνεται µε µεγάλη προσοχή. Όπως άλλωστε υποστηρίζει ο Seeger (1998) πρέπει να εγκαταλειφθεί η αντίληψη µε βάση την οποία η κατανόηση στα µαθηµατικά θεµελιώνεται σε κάποια αντιληπτική εικόνα της οποίας το νόηµα θεωρείται αυτονόητο. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να σηµειωθεί ότι παρόλο που όλοι οι µαθητές στηρίχθηκαν στις πληροφοριακές εικόνες για να λύσουν τα προβλήµατα, αρκετοί µαθητές αµφισβήτησαν τη χρησιµότητα των εικόνων αυτών, δηλώνοντας ότι δεν τους βοήθησαν αρκετά στη λύση των προβληµάτων.

18 Με βάση τα αποτελέσµατα, φαίνεται να υπάρχει σχέση ανάµεσα στα έργα µε βοηθητικές-αναπαραστατικές εικόνες και στα έργα µε βοηθητικές-οργανωτικές εικόνες. Μια πιθανή ερµηνεία για το εύρηµα αυτό είναι ότι και τα δύο αυτά είδη εικόνας βοηθούν τους µαθητές να κατανοήσουν τη δοµή του προβλήµατος και να αναπαραστήσουν τα δεδοµένα µε τρόπο ώστε να οδηγηθούν στην ορθή επίλυσή του. Παρόµοια σχέση φαίνεται να υπάρχει ανάµεσα στις διακοσµητικές και τις πληροφοριακές εικόνες. Ωστόσο, η οµαδοποίηση των διαφορετικών αυτών ειδών εικόνας οφείλεται περισσότερο στη µαθηµατική τους δοµή, καθώς στις οµαδοποιήσεις ο χαρακτήρας του µετασχηµατισµού (π.χ. πρόσθεση, αφαίρεση) φάνηκε να υπερισχύει του είδους της εικόνας. Με άλλα λόγια, τα προβλήµατα οµαδοποιήθηκαν περισσότερο µε βάση το χαρακτήρα της πράξης, παρά µε βάση το είδος της εικόνας που χρησιµοποιήθηκε. Το εύρηµα ότι η µαθηµατική δοµή επηρεάζει περισσότερο από το είδος της εικόνας, θα µπορούσε να αποτελέσει βάση για περαιτέρω έρευνα η οποία να µελετήσει σε αντιπαράθεση το ρόλο της εικόνας και της µαθηµατικής δοµής στην επίλυση προβλήµατος. Τα αποτελέσµατα της έρευνας έδειξαν επίσης ότι πολλά παιδιά, ενώ χρησιµοποιούσαν την εικόνα για να λύσουν τα προβλήµατα, αµφισβητούσαν τη χρησιµότητα της εικόνας δηλώνοντας ότι δεν τους βοήθησε στην επίλυση προβλήµατος. Το εύρηµα αυτό, που πιθανόν να οφείλεται στο γεγονός ότι οι µαθητές ήταν µικρής ηλικίας, δείχνει ότι οι µαθητές του δηµοτικού σχολείου δεν χρησιµοποιούν την εικόνα ενσυνείδητα, αλλά ασυνείδητα. Η έρευνα αυτή, εγείρει ορισµένα ερωτήµατα σε σχέση µε το ρόλο των αναπαραστάσεων στην διδασκαλία των µαθηµατικών στο γυµνάσιο. (α) ο ρόλος των εικόνων για τους µαθητές γυµνασίου θα διέπεται από τα ίδια συµπεράσµατα ή θα διαφοροποιείται εφόσον µάλιστα η χρήση εικόνων στα µαθηµατικά του γυµνασίου δεν είναι τόσο έντονη όσο στα εγχειρίδια µαθηµατικών του δηµοτικού σχολείου; (β) µπορεί να εξεταστεί µια παρόµοια ταξινόµηση, όχι εικόνων αυτή τη φορά, αλλά γραφικών παραστάσεων σε σχέση µε την επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος στο γυµνάσιο; Μια πιθανή ταξινόµηση θα µπορούσε να ήταν η παρακάτω: διακοσµητική γραφική παράσταση (π.χ. το σχέδιο της διαδροµής ενός αµαξιού όπου εµπλέκονται ταχύτητες, αποστάσεις, χρόνοι, κ.τ.λ.), βοηθητική-αναπαραστατική (π.χ. δίνεται το σχέδιο ενός δοχείου που υποδεικνύει τη σχέση ή µη αναλογίας δεδοµένων που παρουσιάζονται επίσης και µε µορφή πίνακα και εποµένως δεν είναι αναγκαία η χρησιµοποίησή της από τους µαθητές), πληροφοριακή - αναπαραστατική (π.χ. δίνεται η γραφική παράσταση

19 ψ=αχ+β που συνδέει την τιµή µιας µονάδας µε το συνολικό κόστος ενός προιόντος ή το χρόνο µε την ταχύτητα ενός κινητού, κ.τ.λ.). Είναι δυνατό εναλλάσσοντας τα διάφορα είδη εικονικών (γραφικών αναπαραστάσεων) να πετύχουµε βελτίωση της επίδοσης στην επίλυση µαθηµατικού προβλήµατος; Είναι ένα ερώτηµα το οποίο πιστεύουµε ότι χρειάζεται διερεύνηση µε µαθητές γυµνασίου. ΑΝΑΦΟΡΕΣ 1. Ainsworth, S.E, Wood, D.J. & Bibby, P.A (1997). Evaluating Principles for Multi- Representational Learning Environments. 7 th EARLI Conference. Athens. 2. Behr, M. J., Lesh, R., Post, T. R., & Silver, E. A. (1983). Rational-number concepts. In R. Lesh & M. Landau (Eds.), Acquisition of mathematics concepts and processes (pp ). New York: Academic Press. 3. Carney, R. N., & Levin, J. R. (2002). Pictorial illustrations still improve students learning from text. Educational Psychology Review, 14 (1), Confrey, J., & Smith, E. (1991). A framework for functions: Prototypes, multiple representations and transformations. In R. G. Underhill (Ed.), Proceedings of the thirteenth annual meeting of the North American Chapter of The International Group for the Psychology of Mathematics Education (pp ). Blacksburg: Virginia Polytechnic Institute and State University. 5. Dienes, Z. P. The power of mathematics. London: Hutchinson Educational. 6. Dufour-Janvier, B., Bednarz, N., Belanger, M. (1987). Pedagogical considerations concerning the problem of representation. In C. Janvier (Ed.), Problems of representation in the teaching and learning of mathematics (pp ). Hillsdale, NJ: Erlbaum. 7. Eisenberg, T., & Dreyfus, T. (1991). On the reluctance to visualize in mathematics. In W. Zimmermann, & S. Cunningham (Eds.), Visualization in teaching and learning mathematics (MAA Notes 19, pp ). Washington DC: The Mathematical Association of America. 8. Even, R. (1998). Factors involved in linking representations of functions. Journal of Mathematical Behavior, 17(1), Gagatsis, A., & Christou, C. (2002). The structure of translations among representations in functions. Scientia Paedagogica Experimentalis, 39, Gagatsis, Α., & Michaelidou, Ε. (2002). Le relazioni tra le diverse rappresentazioni del concetto di funzione e la comprensione del concetto stesso.une ricerca riferita a gli studenti della scuola secondaria superiore. La matematica e la sua didattica, 4, Γαγάτσης, A., & Μάρκου, Α. (2002). Αναπαραστάσεις και µάθηση των Μαθηµατικών: ύο όψεις του ίδιου φαινοµένου; Στο Α. Γαγάτσης, Λ. Κυριακίδης, Ν. Τσαγγαρίδου, Ε. Φτιάκα, & Μ. Κουτσούλης(Εκδ.) Πρακτικά του Εβδόµου Παγκύπριου Συνεδρίου Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου: Η Εκπαιδευτική Έρευνα στην Εποχή της Παγκοσµιοποίησης, Τόµος Β (σσ ). Λευκωσία: Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου. 12. Gagatsis, A., Demetriou A., Afantiti, T., Michaelidou, E., Panaoura, R., Siakalli, M., & Christoforides, M. (1999). L'influenza delle rappresentazioni semiotiche. nella risoluzione de problemi additivi. La matematica e la sua didattica, 3, Janvier, C. (1987). Representation and understanding: The notion of functions as an example. In C. Janvier (ed.), Problems of representation in the teaching and learning of mathematics (pp ). Hillsdale, N.J.: Lawrence Erlbaum Associates. 14. Larkin, J. H., and Simon, H. A. (1987). Why a diagram is (sometimes) worth ten thousand words. Cognitive Science, 11, Lesh, R., Behr, M., Post, T. (1987). Representations and translations among representations in mathematics learning and problem solving. In C. Janvier (ed.), Problems of representation in the teaching and learning of mathematics, (pp ). Hillsdale, N.J.: Lawrence Erlbaum Associates. 16. NCTM, (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, Va: NCTM. 17. Polya, G. (1945). How to solve it. Princeton, NJ: Princeton University Press.

20 18. Poincare, H. (1963). Mathematics and science: last essays. New York, NY: Dover. 19. Rival, (1987). Picture puzzling: mathematicians are rediscovering the power of pictorial reasoning. The Sciences, 27, Seeger, F. (1987). Representations in the Mathematical Classroom: Reflections and Constructions. In von F. Seeger, J. Voigt & U.Waschescio (Eds.), The Culture of the Mathematics Classroom (pp ). Cambridge UP. 21. Schnotz, W. (2002). Towards an integrated view of learning from text and visual displays. Educational Psychology Review, 14 (1), ABSTRACT In the present study, the role of picture in solving mathematical problems by second grade students is examined. In particular, the study proposed and examined the role of four kinds of pictures according to their function in mathematical problem solving: pictures used for decorative reasons, for auxiliary-representational reasons, for auxiliary-organizational reasons and for providing information. Decorative pictures provide no information to the students for the solution of the problem, but simply accompany the problem; auxiliary-representational pictures represent part or all of the problem content, but are not necessary to be used from pupils in order to solve the problem; auxiliary-organizational pictures help the students solve the problem by guiding them to organize the given statements of the problem e.g. by drawing a picture that leads to the solution of the problem- and informational pictures provide information that is necessary in order to solve the problem that is the problem is based on the picture. Eighty-five students completed two teststhe first one included eight standard one-step verbal problems while the second one included the same problems as the first test, accompanied by pictures. The results have shown that the presence of decorative and informational pictures had no significant effect on students problem solving performance, whereas auxiliary-organizational pictures had a statistically significant positive effect. Auxiliary-representational pictures had a significant positive effect in some cases, according to the mathematical operations needed in order to solve the problem. It was found that the kind of mathematical operation needed in order to solve the problem had a more significant effect on students problem solving than the kind of picture that accompanied the problem. Moreover, most of the times children tended to use the pictures in order to solve the problem but they claimed that the picture was not useful for solving it.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥΣ Αναπαραστάσεις και Κατανόηση Συνόλων Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥΣ Ειρήνη Αριστοτέλους, Χρυστάλλα Περικλέους, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών Αγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση

Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση Πέρα όµως από την Γνωσιακή/Εννοιολογική ανάλυση της δοµής και του περιεχοµένου των σχολικών εγχειριδίων των Μαθηµατικών του Δηµοτικού ως προς τις έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΚΑΙ Α ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΤΟ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΚΑΙ Α ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ιδακτικό Συµβόλαιο και Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας ΤΟ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΚΑΙ Α ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Χρύσω Γεωργίου, Ελένη Ζαννέττου, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών Αγωγής, Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής Πανεπιστήµιο Κύπρου Χρήστος Παντσίδης Παναγιώτης Σπύρου Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 20 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2007), σελ 87-94 ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Αναστασιάδου

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Β ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Β ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ 1 ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Β ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Δεσλή Δέσποινα & Μολασιώτη Κυριακή Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Α.Π.Θ. ddesli@eled.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΑΝΑΓΝΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Αναγνωσιµότητα και Eικόνες ΑΝΑΓΝΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Αθανάσιος Γαγάτσης, Ιλιάδα Ηλία, Στυλιανή Καταλάνου Μοδεστίνα Μοδέστου, Ορτάνζια Ιωάννου Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS

BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS Effandi Zakaria and Norulpaziana Musiran The Social Sciences, 2010, Vol. 5, Issue 4: 346-351 Στόχος της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ

ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ Μ. Καλδρυμίδου, Ε. Μορόγλου Π. Τ. Ν. - Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων mkaldrim@uoi.gr, manmo@otenet.gr Στην εργασία αυτή επιχειρείται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΩΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΡΟΣΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΑΚΕΡΑΙΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΤΑΞΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Η ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΩΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΡΟΣΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΑΚΕΡΑΙΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΤΑΞΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Η ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΩΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΡΟΣΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΑΚΕΡΑΙΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΤΑΞΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Διδακτορική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των πολλαπλών αναπαραστάσεων στην κατανόηση της πρόσθεσης κλασμάτων: Σύγκριση της επίδοσης Κυπρίων και Ελλαδιτών μαθητών

Ο ρόλος των πολλαπλών αναπαραστάσεων στην κατανόηση της πρόσθεσης κλασμάτων: Σύγκριση της επίδοσης Κυπρίων και Ελλαδιτών μαθητών Ο ρόλος των πολλαπλών αναπαραστάσεων στην κατανόηση της πρόσθεσης κλασμάτων: Σύγκριση της επίδοσης Κυπρίων και Ελλαδιτών μαθητών Δεληγιάννη Ελένη Πανεπιστήμιο Κύπρου Ηλία Ιλιάδα Πανεπιστήμιο Κύπρου Γαγάτσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙ ΟΣΗ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Περίληψη

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙ ΟΣΗ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Περίληψη Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙ ΟΣΗ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ριάνα Θεοδούλου Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου, e-mail: rianath@hotmail.com Γεώργιος Φιλίππου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ «ΣΗΜΕΙΩΤΙΚΩΝ» ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΘΕΣΗΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ «ΣΗΜΕΙΩΤΙΚΩΝ» ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΘΕΣΗΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ «ΣΗΜΕΙΩΤΙΚΩΝ» ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΘΕΣΗΣ Αθανάσιος Γαγάτσης, Αναπλ. Καθηγητής Ανδρέας Δημητρίου, Καθηγητής Θέκλα Αφαντίτη, Ελένη Μιχαηλίδου, Αρετή Παναούρα, Μύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κυριακούλλα Ευαγγέλου 1 & Ιλιάδα Ηλία 2 Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου kevang01@ucy.ac.cy 1, iliada@ucy.ac.cy 2 Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΗ ΕΥΕΛΙΞΙΑ ΣΤΑ ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΗ ΕΥΕΛΙΞΙΑ ΣΤΑ ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΗ ΕΥΕΛΙΞΙΑ ΣΤΑ ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Θεοδώρα Χριστοδούλου & Αθανάσιος Γαγάτσης Πανεπιστήμιο Κύπρου christodoulou.theodora@ucy.ac.cy, gagatsis@ucy.ac.cy Το παρόν κείμενο αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Ιλιάδα Ηλία*, Αριάδνη Χρυσάνθου** και Γιώργος Φιλίππου*** Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής Πανεπιστήµιο Κύπρου Τ.Κ. 20537, 1678 Λευκωσία Κύπρος sepgii2@ucy.ac.cy*,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τίτλος Ονοματεπώνυμο συγγραφέα Πανεπιστήμιο Ονοματεπώνυμο δεύτερου (τρίτου κ.ο.κ.) συγγραφέα Πανεπιστήμιο Η κεφαλίδα (μπαίνει πάνω δεξιά σε κάθε σελίδα): περιγράφει το θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνες με χρήση φορητής μάθησης στα Μαθηματικά

Έρευνες με χρήση φορητής μάθησης στα Μαθηματικά Έρευνες με χρήση φορητής μάθησης στα Μαθηματικά Οι Drigas & Pappas (2015) κάνουν μια ανασκόπιση των ερευνών της φορητής μάθησης στα Μαθηματικά. Με βάση την ιδέα της ενσωμάτωσης της κινητής μάθησης στην

Διαβάστε περισσότερα

Νοέμβρης Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it.

Νοέμβρης Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού Νοέμβρης 2012 Χρύσω Αθανασίου (Σύμβουλος Μαθηματικών ) Ελένη Δεληγιάννη (Συγγραφική Ομάδα) Άντρη Μάρκου (Σύμβουλος Μαθηματικών) Ελένη Μιχαηλίδου (Σύμβουλος Μαθηματικών)

Διαβάστε περισσότερα

THE ROLE OF IMPLICIT MODELS IN SOLVING VERBAL PROBLEMS IN MULTIPLICATION AND DIVISION

THE ROLE OF IMPLICIT MODELS IN SOLVING VERBAL PROBLEMS IN MULTIPLICATION AND DIVISION THE ROLE OF IMPLICIT MODELS IN SOLVING VERBAL PROBLEMS IN MULTIPLICATION AND DIVISION E F R A I M F I S C H B E I N, T E L - A V I V U N I V E R S I T Y M A R I A D E R I, U N I V E R S I T Y O F P I S

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΜΟΤΙΒΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΧΑΛΑΣΜΑ ΔΕΚΑΔΑΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΜΟΤΙΒΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΧΑΛΑΣΜΑ ΔΕΚΑΔΑΣ ΜΟΤΙΒΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΧΑΛΑΣΜΑ ΔΕΚΑΔΑΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΡΙΘΜΟΙ Υπολογισμοί και εκτίμηση Αρ2.11 Αναπαριστούν καταστάσεις πρόσθεσης, αφαίρεσης, πολλαπλασιασμού, τέλειας και ατελούς διαίρεσης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση 909 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Γιάννης Σώλος Μαθηµατικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Αναπαραστάσεις στη Στατιστική της ΣΤ ηµοτικού ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Αθανάσιος Γαγάτσης, Αντρέας Κουσιάππας, Ελένη Κοιλιάρη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής-Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4.1. Αποτελέσματα από το πρόγραμμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης δασκάλων και πειραματικής εφαρμογής των νοερών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ. Μαρία Καλδρυμίδου

ΠΕΡΙ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ. Μαρία Καλδρυμίδου ΠΕΡΙ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ Μαρία Καλδρυμίδου μάθηση των μαθηματικών εννοιών από τις επιδόσεις των μαθητών και τον εντοπισμό και την κατηγοριοποίηση των λαθών τους στην αναζήτηση θεωρητικών

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

Publishers, London. Ευκλείδης Γ Τεύχη:

Publishers, London. Ευκλείδης Γ Τεύχη: Ανάλυση και Συγκριτικές Επισηµάνσεις Σχολικών Βιβλίων του ηµοτικού Σχολείου (Ελλάδας, Κύπρου, Αγγλίας) όσον αφορά στην Έννοια της Πιθανότητας. Συγγραφέας: Ιδιότητα: Καλαβάσης Φραγκίσκος Σκουµπουρδή Χρυσάνθη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Σ. ΛΑΠΠΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΣΚΟΥΜΠΟΥΡΔΗ, ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΛΑ ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗ Εισαγωγή Τα μαθηματικά αφορούν σε αφηρημένες έννοιες και ιδέες σε μεγαλύτερο βαθμό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Σοφοκλέους Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου & Φιλίππου Γιώργος Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Σημαντικό μέρος της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤO ΠΛΑΙΣΙO THΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Β/ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

ΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤO ΠΛΑΙΣΙO THΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Β/ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤO ΠΛΑΙΣΙO THΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Β/ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ελιγκάς Γραµµένος καθηγητής Μαθηµατικών στη Β/βάθµια Εκπ/ση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΝΟΕΡΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΛΟΓΑΡΕΖΩ ΜΕ ΤO TΖΙΜΙΔΙ Μ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Γενικά θεωρητικά θέματα των νοερών υπολογισμών

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΝΟΕΡΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΛΟΓΑΡΕΖΩ ΜΕ ΤO TΖΙΜΙΔΙ Μ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Γενικά θεωρητικά θέματα των νοερών υπολογισμών ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΝΟΕΡΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΛΟΓΑΡΕΖΩ ΜΕ ΤO TΖΙΜΙΔΙ Μ Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Γενικά θεωρητικά θέματα των νοερών υπολογισμών 1.1.: Η θέση των νοερών υπολογισμών στο σύγχρονο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Κεντούλλα Πέτρου Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας 2008761539 Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία ηµιουργία Εκπαιδευτικού Παιχνιδιού σε Tablets Καλλιγάς ηµήτρης Παναγιώτης Α.Μ.: 1195 Επιβλέπων καθηγητής: ρ. Συρµακέσης Σπύρος ΑΝΤΙΡΡΙΟ 2015 Ευχαριστίες Σ αυτό το σηµείο θα ήθελα να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 17 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2), σελ. 11-1 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10. Ελάχιστη Απόσταση δυο Τρένων. Γνωστική περιοχή: Άλγεβρα Α' Λυκείου. Η συνάρτηση ψ= αχ 2 +βχ+γ. Γραφική παράσταση τριωνύµου

Σενάριο 10. Ελάχιστη Απόσταση δυο Τρένων. Γνωστική περιοχή: Άλγεβρα Α' Λυκείου. Η συνάρτηση ψ= αχ 2 +βχ+γ. Γραφική παράσταση τριωνύµου Σενάριο 10. Ελάχιστη Απόσταση δυο Τρένων Γνωστική περιοχή: Άλγεβρα Α' Λυκείου. Η συνάρτηση ψ= αχ 2 +βχ+γ Γραφική παράσταση τριωνύµου Εξισώσεις κίνησης. Θέµα: To προτεινόµενο θέµα αφορά την µελέτη της µεταβολής

Διαβάστε περισσότερα

Στο εξωτερικό είναι µια καλά οργανωµένη πρακτική µε θετικά, αλλά και αρνητικά αποτελέσµατα

Στο εξωτερικό είναι µια καλά οργανωµένη πρακτική µε θετικά, αλλά και αρνητικά αποτελέσµατα Ε.Κολέζα Συµφωνούµε ή διαφωνούµε η αξιολόγηση των δασκάλων και των µαθητών έχει ήδη αρχίσει να εφαρµόζεται στη χώρα µας (π.χ. πειραµατικά σχολεία, πανεπιστήµια). Στο εξωτερικό είναι µια καλά οργανωµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Χαράλαμπος Χαραλάμπους Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού. Νοέμβρης 2012 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it.

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού. Νοέμβρης 2012 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού Νοέμβρης 2012 Χρύσω Αθανασίου (Σύμβουλος Μαθηματικών ) Ελένη Δεληγιάννη (Συγγραφική Ομάδα) Άντρη Μάρκου (Σύμβουλος Μαθηματικών) Ελένη Μιχαηλίδου (Σύμβουλος Μαθηματικών)

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα Προσαρµοστικής. Μαθητών Ε' & ΣΤ' ηµοτικού (ενότητα: Λογιστικά Φύλλα) Παρταλάς Σωκράτης M27/11

Σύστηµα Προσαρµοστικής. Μαθητών Ε' & ΣΤ' ηµοτικού (ενότητα: Λογιστικά Φύλλα) Παρταλάς Σωκράτης M27/11 ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Σύστηµα Προσαρµοστικής Μάθησης για την Αξιολόγηση Μαθητών Ε' & ΣΤ' ηµοτικού (ενότητα: Λογιστικά Φύλλα) Παρταλάς Σωκράτης M27/11 Προβλήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ

ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ ΔΟΜΕΣ Δομή Ομάδας Σύνολο Α και μια πράξη η πράξη είναι κλειστή ισχύει η προσεταιριστική ιδότητα υπάρχει ουδέτερο στοιχείο υπάρχει αντίστροφο στοιχείο ισχύει η αντιμεταθετική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μαριάννα Τζεκάκη Παρουσίαση των άρθρων:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΙΣ Γ - ΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΙΣ Γ - ΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Αναγνώριση και Κατασκευή Γεωµετρικών Σχηµάτων Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΙΣ Γ - ΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Ελένη Μιχαήλ, Κλεοπάτρα Μουσκή, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Τμήμα Επιστημών της Αγωγής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Τμήμα Επιστημών της Αγωγής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΔΥΝΑΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΕΣΗΣ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΕΜΠΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος Εννοιολογική χαρτογράφηση Τ. Α. Μικρόπουλος Οργάνωση γνώσης Η οργάνωση και η αναπαράσταση της γνώσης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την οικοδόμηση νέας γνώσης. Η οργάνωση των εννοιών που αναφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5. Μονοψήφιος πολλαπλασιασμός Προβλήματα αναλογίας

ΕΝΟΤΗΤΑ 5. Μονοψήφιος πολλαπλασιασμός Προβλήματα αναλογίας Μονοψήφιος πολλαπλασιασμός Προβλήματα αναλογίας ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΡΙΘΜΟΙ Υπολογισμοί και εκτίμηση Αρ2.13 Αναπτύσσουν και εφαρμόζουν αλγόριθμους της πρόσθεσης, της αφαίρεσης, του πολλαπλασιασμού με τριψήφιους

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. σύμβολα αριθμών. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου. Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. σύμβολα αριθμών. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου. Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών σύμβολα αριθμών επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 αναπαραστάσεις των αριθμών Εμπράγματες Υλικά αντικείμενα ($$$) Εικονικές (***) Λεκτικές (τρία) Συμβολικές, (3, τρία) Διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη του ρόλου των αναπαραστάσεων στην κατανόηση της έννοιας του διανύσµατος

Μελέτη του ρόλου των αναπαραστάσεων στην κατανόηση της έννοιας του διανύσµατος Μελέτη του ρόλου των αναπαραστάσεων στην κατανόηση της έννοιας του διανύσµατος Θεµατική Ενότητα: Ειδικά διδακτικά θέµατα Κατηγορία Εργασίας: Εµπειρική Πειραµατική έρευνα. Ι. Ιωάννου 1 Α. Γαγάτσης 2 Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Doctorate student, Université Paul Valéry - Montpellier III Master in Teaching and Psychological Methodologies in Education, University of L Aquila (Italy) Μ.A in Education (Education

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ

ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ιαισθητικές Αντιλήψεις στην Έννοια της Πιθανότητας ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ Κώστας Κωνσταντίνου, Γεωργία Τάνου, Ιλιάδα Ηλία, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Οι μαθητές της Β δημοτικού και τα κέρματα του ευρώ, εναλλακτικές προσεγγίσεις διδασκαλίας

Οι μαθητές της Β δημοτικού και τα κέρματα του ευρώ, εναλλακτικές προσεγγίσεις διδασκαλίας Οι μαθητές της Β δημοτικού και τα κέρματα του ευρώ, εναλλακτικές προσεγγίσεις διδασκαλίας Μπακόπουλος Νίκος - Εκπαιδευτικός B/βάθμιας Πληροφορικός ΠΕ19 nmpako@upatras.gr Η έρευνα αυτή περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικές Aναπαραστάσεις και πόστερ. Βασιλική Σπηλιωτοπούλου

Οπτικές Aναπαραστάσεις και πόστερ. Βασιλική Σπηλιωτοπούλου Οπτικές Aναπαραστάσεις και πόστερ Βασιλική Σπηλιωτοπούλου Το περιβάλλον της διδασκαλίας των Θετικών Επιστημών Μέσα εργαλεία της διδασκαλίας των Θετικών Επιστημών Το γνωστικό και αισθητικό περιβάλλον των

Διαβάστε περισσότερα

kafoussi@rhodes.aegean.gr, kara@rhodes.aegean.gr, kalabas@rhodes.aegean.gr

kafoussi@rhodes.aegean.gr, kara@rhodes.aegean.gr, kalabas@rhodes.aegean.gr Οι αντιλήψεις των εκπαιδευτικών και των γονιών για τις άτυπες γνώσεις των νηπίων στα µαθηµατικά Σόνια Καφούση, Χρυσάνθη Σκουµπουρδή, Φραγκίσκος Καλαβάσης Πανεπιστήµιο Αιγαίου kafoussi@rhodes.aegean.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη στην πρώτη σχολική περίοδο (Νηπιαγωγείο Δημοτικό) μαρία καλδρυμίδου

άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη στην πρώτη σχολική περίοδο (Νηπιαγωγείο Δημοτικό) μαρία καλδρυμίδου άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη στην πρώτη σχολική περίοδο (Νηπιαγωγείο Δημοτικό) μαρία καλδρυμίδου κάποια ερωτήματα τι είναι η άλγεβρα; τι περιλαμβάνει η άλγεβρα; ποια η σχέση της με την αριθμητική; γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΠΛΑΙΣΙΩΜΕΝΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

Η ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΠΛΑΙΣΙΩΜΕΝΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΠΛΑΙΣΙΩΜΕΝΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Θεματική Ενότητα: 2 Δέσποινα Δεσλή & Βασιλική Μυρόβαλη Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

(π.χ. Thompson, 1999, McIntosh, 1990, Reys, 1984, Wandt & Brown, 1957). Οι βασικές αιτίες για αυτήν την αλλαγή στη θεώρηση των δύο ειδών υπολογισμού

(π.χ. Thompson, 1999, McIntosh, 1990, Reys, 1984, Wandt & Brown, 1957). Οι βασικές αιτίες για αυτήν την αλλαγή στη θεώρηση των δύο ειδών υπολογισμού ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής, που αναφέρονται στοn τίτλο του βιβλίου αυτού, αποτελούν την επωνυμία της ομάδας των επιστημόνων που εργάζονται για τον εκσυγχρονισμό της διδασκαλίας των μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ, ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ

ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ, ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ, ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ Α.Γαγάτσης, Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου Π.Σπύρου, Τµήµα Μαθηµατικών, Πανεπιστήµιο Κύπρου 1.Εισαγωγή Ένα βασικό εργαλείο της

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΙΑΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ- ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΩΝΤΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ

Η ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΙΑΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ- ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΩΝΤΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Representational Competence of pre-service

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ο ΡΥΘΜΟΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ 2009 Ο ΡΥΘΜΟΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ]

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ] Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά 2010-2011] 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα «Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο» διεξήχθη από το ΚΕΕΑ για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΣΗΜΟ ΤΟΥ ΤΡΙΩΝΥΜΟΥ

ΤΟ ΠΡΟΣΗΜΟ ΤΟΥ ΤΡΙΩΝΥΜΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟ του Κύπρου Κυπρίδηµου, µαθηµατικού ΤΟ ΠΡΟΣΗΜΟ ΤΟΥ ΤΡΙΩΝΥΜΟΥ Περίληψη Στη δραστηριότητα αυτή οι µαθητές καλούνται να διερευνήσουν το πρόσηµο του τριωνύµου φ(x) = αx 2 + βx + γ. Προτείνεται να διδαχθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΟΙΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΚΑΠΟΙΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΠΟΙΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Οι εκπαιδευόμενοι χρειάζεται να δουν και να χρησιμοποιήσουν ποικίλα μοντέλα του κλάσματος, εστιάζοντας αρχικά στα οικία κλάσματα όπως είναι το μισό, τα τέταρτα, πέμπτα,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9 Περιεχόμενα Προλογικό Σημείωμα 9 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1. Εισαγωγή 14 1.2 Τα βασικά δεδομένα των Μαθηματικών και οι γνωστικές απαιτήσεις της κατανόησης, απομνημόνευσης και λειτουργικής χρήσης τους 17 1.2.1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος. Μιχαήλ Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου

Ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος. Μιχαήλ Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου Ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος Μιχαήλ Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Στην παρούσα έρευνα εξετάζεται ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΑΠΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ ΕΛΛΑ ΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΑΠΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ ΕΛΛΑ ΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΑΠΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ Σ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ Αθανάσιος Γαγάτσης Αναπληρωτής Καθηγητής, Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου Τ.Κ. 2537, 1678 Λευκωσία Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης

Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης Εργαστήριο Εκπαιδευτικής & Γλωσσικής Τεχνολογίας http://hermes.di.uoa.gr/ S.C.A.L.E. Μαρία Γρηγοριάδου A.L.M.A. Οµότιµη Καθηγήτρια SemanDix Τµήµα Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013.

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. Πρακτικές και καινοτομίες στην εκπαίδευση και την έρευνα. Άγγελος Μπέλλος Καθηγητής Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθήστε τη ΕΗ. Ένα µικρό νησί απέχει 4 χιλιόµετρα από την ακτή και πρόκειται να συνδεθεί µε τον υποσταθµό της ΕΗ που βλέπετε στην παρακάτω εικόνα.

Βοηθήστε τη ΕΗ. Ένα µικρό νησί απέχει 4 χιλιόµετρα από την ακτή και πρόκειται να συνδεθεί µε τον υποσταθµό της ΕΗ που βλέπετε στην παρακάτω εικόνα. Γιώργος Μαντζώλας ΠΕ03 Βοηθήστε τη ΕΗ Η προβληµατική της Εκπαιδευτικής ραστηριότητας Η επίλυση προβλήµατος δεν είναι η άµεση απόκριση σε ένα ερέθισµα, αλλά ένας πολύπλοκος µηχανισµός στον οποίο εµπλέκονται

Διαβάστε περισσότερα

Η παρουσίαση των ευρημάτων στην ερευνητική αναφορά ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

Η παρουσίαση των ευρημάτων στην ερευνητική αναφορά ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ Η παρουσίαση των ευρημάτων στην ερευνητική αναφορά ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ 1 Η ενότητα των Αποτελεσμάτων Στην ενότητα Αποτελέσματα του δοκιμίου μιας πτυχιακής εργασίας παρουσιάζονται τα ευρήματα που προέκυψαν από

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 1. Σκιτσάροντας µε Παραλληλόγραµµα. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία (και σχέσεις µεταξύ γενικευµένων αριθµών).

Σενάριο 1. Σκιτσάροντας µε Παραλληλόγραµµα. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία (και σχέσεις µεταξύ γενικευµένων αριθµών). Σενάριο 1. Σκιτσάροντας µε Παραλληλόγραµµα Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία (και σχέσεις µεταξύ γενικευµένων αριθµών). Θέµα: Η διερεύνηση µερικών βασικών ιδιοτήτων των παραλληλογράµµων από τους µαθητές µε χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ-Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΡΙΘΜΩΝ-19 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: 2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το

Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το 5/2 1 Παράδειγμα 2: Γράψε ένα κλάσμα που χρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Μαθηματικών Επίλυση προβλήματος. Η διδασκαλία της επίλυσης προβλήματος. Διδάσκουσα: Δρ. Τζεκάκη Μαριάννα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Μαθηματικών Επίλυση προβλήματος. Η διδασκαλία της επίλυσης προβλήματος. Διδάσκουσα: Δρ. Τζεκάκη Μαριάννα Ειδικά Θέματα Διδακτικής Μαθηματικών Επίλυση προβλήματος Η διδασκαλία της επίλυσης προβλήματος Διδάσκουσα: Δρ. Τζεκάκη Μαριάννα Εργασία: Γιούρση Ιωάννα Κουκουλάκης Χαράλαμπος Πηλιανίδης Νίκος Σαραφούδη

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού N.Γιαννούτσου Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας- ΦΠΨ-Φιλοσοφική σχολή http://etl.ppp.uoa.gr Τεχνολογίες για την ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα