Πρόγραμμα παρέμβασης σε παιδιά με αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού των κινήσεων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρόγραμμα παρέμβασης σε παιδιά με αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού των κινήσεων"

Transcript

1 Ζωή ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ Δημήτρης ΣΑΡΡΗΣ Πρόγραμμα παρέμβασης σε παιδιά με αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού των κινήσεων 1. Αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού Η ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙστικού εγχειριδίου των διανοητικών διαταραχών (DSM-III-R, 1987) της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας περιλαμβάνει την αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού των κινήσεων για πρώτη φορά ως μια ειδική αναπτυξιακή διαταραχή. Το ίδιο συμπεριλαμβάνεται στην ένατη έκδοση της Διεθνούς Ταξινόμησης Ασθενειών (ICD-9). Στη διεθνή βιβλιογραφία αρκετοί όροι χρησιμοποιούνται ως ταυτόσημοι περίπου για να περιγράψουν μια κατάσταση στην οποία κυρίαρχο στοιχείο φαίνεται να είναι η έλλειψη ψυχοκινητικού συντονισμού (Barkley et al, 2002; Bender & Smith, 1990; Morton, 2004; Sugden & Chambers, 2005). Μερικοί τέτοιοι όροι είναι οι ακόλουθοι: σύνδρομο αδέξιου παιδιού, κινητική αδεξιότητα, εξελικτική δυσπραξία, αναπτυξιακή απραξία, μη λεκτική απραξία, αντιληπτικοκινητική βλάβη, ελάχιστη εγκεφαλική δυσλειτουργία, ελάχιστη εγκεφαλική βλάβη, αγνωσία, αναπτυξιακή καθυστέρηση, ψυχοκινητική καθυστέρηση. Ο κάθε όρος δηλώνει την προέλευσή του (ιατρική, νευρολογική, ψυχοπαιδαγωγική κ.λ.π.), αλλά και τη σύγχυση που επικρατεί ως προς την αιτιολογία του φαινομένου. (Cratty, 1994; Dussart, 1994; Kirby, 2005; Visser, 2003). Ομοίως κατά καιρούς έχουν προταθεί διάφοροι ορισμοί που λίγο έως πολύ έχουν κοινά σημεία, αφού όλοι εστιάζουν στο γεγονός της κινητικής ανεπάρκειας. Με τον όρο ψυχοκινητικός συντονισμός αναφερόμαστε σε μία κινητική συμπεριφορά του παιδιού με κύριο διάμεσο το σώμα. Ωστόσο, ο έλεγ- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

2 ΖΩΗ ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΡΡΗΣ χος της κίνησης δομείται από τους ψυχικούς μηχανισμούς (Laszlo et al, 1988; Campbell, 1985; Rostoft & Sigmundsson, 2004). Άλλοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το σύνολο των αισθητηριακών δεδομένων, αφού συναρθρώνονται ολιστικά, επιτρέπουν στις ψυχικές λειτουργίες να οργανώσουν και να δομήσουν την κινητικότητα του παιδιού (Mandich & Polatajko, 2003; Rous & Hallam, 2006). Η αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού είναι μια κατάσταση κατά την οποία, λαμβανομένης υπόψη της ηλικίας τους, παιδιά με φυσιολογική πνευματική και σωματική ανάπτυξη και χωρίς εμφανή νευρολογική νόσο παρουσιάζουν δυσκολίες στην εκτέλεση πολιτισμικά τυπικών κινητικών δεξιοτήτων, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων της καθημερινής και σχολικής ζωής (Rush & Francis, 2000; Smits-Engelsman et al, 2003). Για την ακριβή περιγραφή του προβλήματος υπάρχουν δυσκολίες ε- πειδή δεν υπάρχει ένα σαφώς καθορισμένο πρότυπο συμπεριφοράς. O Lansdown (Richman & Lansdown 1982; Μαρκοβίτης & Τζουριάδου, 1991: 34), προτείνει την περιγραφή της διαταραχής σε συγκεκριμένες περιοχές και εντοπίζεται σε: Δυσκολίες αδρής κινητικότητας (περπάτημα, τρέξιμο, ισορροπία, σκαρφάλωμα κ.ά) Προβλήματα λεπτής κινητικότητας (δυσκολίες συντονισμού δακτύλων) Οπτικο-κινητικά προβλήματα (δυσκολίες στο πιάσιμο της μπάλας, στη γραφή, στη ζωγραφική) Οι κινητικές δυσκολίες μπορεί να επηρεάζουν μια από τις περιοχές που περιγράφηκαν ή όλες μαζί. Επιπλέον, ο βαθμός και το είδος αυτών των δυσκολιών είναι δυνατόν να διαφέρουν από παιδί σε παιδί, ενώ αρκετά συχνά συνυπάρχουν και άλλα προβλήματα όπως : Μαθησιακές δυσκολίες (προβλήματα στη γραφή, τη ζωγραφική, την ανάγνωση, τα μαθηματικά, την ορθογραφία) Προβλήματα στον προφορικό λόγο συναισθηματικά ψυχολογικά και κοινωνικά προβλήματα-διαταραχές της συμπεριφοράς- έλλειψη χωρικού προσανατολισμού-προβλήματα πλευρίωσης-διαταραγμένη εικόνα σώματος. Όσον αφορά τη συχνότητα εμφάνισης της διαταραχής συντονισμού ποικίλλει από 5% μέχρι 15% ή 20%. Συχνότερα φαίνεται να εμφανίζεται στα αγόρια παρά στα κορίτσια, με αναλογία 2 προς 1 μέχρι 4 προς 1.Τα αίτια εμφάνισης της διαταραχής πρέπει να αναζητηθούν σε παράγοντες προγεννητικούς, περιγεννητικούς, μεταγεννητικούς και περιβαλλοντικούς 116 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2012

3 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ 2. Θεραπευτικές παρεμβάσεις Οι παρεμβάσεις που αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία για τη βελτιστοποίηση των δεξιοτήτων των παιδιών με αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού περιλαμβάνουν αντιληπτικοκινητική εκπαίδευση, νευροφυσιολογικές τεχνικές, ασκήσεις για κινητικές δυσκολίες και τροποποιητικές φυσικές εκπαιδευτικές μεθόδους. Δεν υπάρχουν αρκετές έρευνες που να αξιολογούν το είδος της θεραπευτικής παρέμβασης, ενώ μερικές μελέτες υποστηρίζουν ότι ασκήσεις στο ρυθμικό συντονισμό, κινητικές ασκήσεις και εκμάθηση στη χρήση γραφομηχανής έχουν θετικά αποτελέσματα (Arnheim & Sinclair, 1979; Cratty, 1994; Gordon & McKinlay, 1980; Roseberry-McKibbin, 2007; Schoemaker et al, 1994). Μια ενδιαφέρουσα έρευνα είναι των Jenkins & Sells (1984) στην ο- ποία συμμετείχαν 45 παιδιά ηλικίας 3-15 ετών, τα οποία παρουσίαζαν ελλειμματικό συντονισμό. Το δείγμα των παιδιών χωρίστηκε σε τρεις ομάδες. Η πρώτη ομάδα παιδιών δέχτηκε θεραπεία επί 15 εβδομάδες με συχνότητα μια φορά την εβδομάδα. Η δεύτερη ομάδα δέχτηκε θεραπεία για το ίδιο χρονικό διάστημα με συχνότητα όμως 3 φορές την εβδομάδα και η τρίτη ομάδα δεν δέχτηκε καθόλου θεραπεία. Στην επαναξιολόγηση των παιδιών των τριών ομάδων βρέθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων που δέχτηκαν θεραπεία με την ομάδα που δεν δέχτηκε. Μεταξύ των δύο ομάδων που δέχτηκαν θεραπεία δεν βρέθηκαν σημαντικές διαφορές. Τα παιδιά που ωφελήθηκαν περισσότερο, σύμφωνα με την έ- ρευνα, ήταν αυτά που είχαν τα σοβαρότερα προβλήματα. Σε έρευνα της Case-Smith (1996) μελετήθηκαν είκοσι έξι παιδιά προσχολικής ηλικίας τα οποία δέχτηκαν εργασιοθεραπεία για 30 με 45 λεπτά την εβδομάδα. Τα παιδιά αξιολογήθηκαν ως προς την επιδεξιότητα των χεριών, τη χρήση εργαλείων, τον οπτικοκινητικό συντονισμό, την αρπακτική δύναμη και τη λειτουργική εκτέλεση σε σχέση με την αυτοεξυπηρέτηση, την ευκινησία και την κοινωνική λειτουργία. Εξετάστηκαν συνάφειες της κινητικής ικανότητας με τη λειτουργική εκτέλεση και συνάφειες για την επιδεξιότητα των χεριών, τον οπτικοκινητικό συντονισμό και την αρπακτική δύναμη με την αυτοεξυπηρέτηση και κινητική λειτουργία. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι τα παιδιά με μέτρια κινητική καθυστέρηση μπορούν μέσω της εργασιοθεραπείας να βελτιωθούν στον τομέα της αυτοεξυπηρέτησης και της κοινωνικής λειτουργίας. Οι Schoemaker et al (1994), οι οποίοι μελέτησαν 17 παιδιά με αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού εφαρμόζοντας προγράμματα φυσιοθε- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

4 ΖΩΗ ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΡΡΗΣ ραπείας βασισμένα κυρίως στην αισθησιοκινητική εκπαίδευση, βρήκαν ότι τα παιδιά ωφελήθηκαν σημαντικά και μάλιστα τα οφέλη είχαν διάρκεια και μετά τη λήξη των προγραμμάτων. Οι Laszlo et al (1988), σε διαχρονική μελέτη, βρήκαν ότι συνδυασμένα προγράμματα σταδιακής βελτίωσης της κιναίσθησης και της κινητικότητας έχουν καλύτερα αποτελέσματα θεραπείας από άλλες μεθόδους. Ωστόσο, πολλοί ερευνητές (Gordon & Mckinlay, 1980; Leemrijse, 2003; Morton, 2004) θεωρούν ότι η θαραπευτική παρέμβαση για τα παιδιά με αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού θα πρέπει να παρέχεται όχι σε κάποιο ειδικό κέντρο, μακριά από τον τόπο διαμονής των παιδιών, αλλά στην ίδια την πόλη τους, κι αν είναι δυνατό μέσα στο σχολείο τους. Επίσης, η συνεργασία των γονέων και των ίδιων των παιδιών είναι ιδιαίτερα σημαντική στην υλοποίηση των θεραπευτικών προγραμμάτων και θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα για την ενημέρωσή τους. 3. Μεθοδολογία 3.1.Σκοπός της έρευνας Σκοπός της έρευνας ήταν η καταγραφή των αποτελεσμάτων της υλοποίησης ενός προγράμματος ψυχοπαιδαγωγικής παρέμβασης το οποίο σχεδιάστηκε για παιδιά 4-8 ετών με αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού των κινήσεων. Το πρόγραμμα εφαρμόστηκε από τους ερευνητές, εντός του σχολικού χώρου των παιδιών, σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς τους. 3.2.Δείγμα Το δείγμα της έρευνάς μας, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις, προήλθε από ένα ευρύτερο δείγμα 1200 παιδιών που εξετάστηκαν με ψυχοκινητικές δοκιμασίες ειδικού σταθμισμένου τεστ. Στη συνέχεια επιλέχθηκαν 24 συνολικά παιδιά ηλικίας 4-8 ετών, από σχολεία της Ηπείρου και των Αθηνών, για τα οποία διαπιστώθηκε ότι παρουσίαζαν μειωμένες ψυχοκινητικές ικανότητες και δεξιότητες. Στη δεύτερη φάση, τα παιδιά χωρίστηκαν σε 2 εξισωμένες ομάδες των 12 παιδιών. Η πρώτη ομάδα δέχθηκε την εφαρμογή του προγράμματος παρέμβασης που σχεδιάστηκε από τους ερευνητές. Η δεύτερη ομάδα, στην οποία δεν εφαρμόσθηκε κανένα ιδιαίτερο πρόγραμμα, αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου της έρευνας. 118 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2012

5 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Από τα 24 παιδιά τα δέκα ήταν προνήπια (4-5 ετών), τα έξι ήταν νήπια (5-6 ετών), τα τέσσερα φοιτούσαν στην Α Δημοτικού (6-7 ετών) και τα τέσσερα φοιτούσαν στη Β Δημοτικού (7-8 ετών). Για λόγους διαφορικής διάγνωσης, εκτός από τη χορήγηση του ειδικού τεστ που προαναφέραμε, τα παιδιά εξετάστηκαν και με άλλα ψυχομετρικά εργαλεία. Κατ αρχήν ζητήσαμε πληροφορίες από τους δασκάλους των παιδιών με τη χρήση ειδικά διαμορφωμένου ερωτηματολογίου. Στη συνέχεια ζητήσαμε από τους γονείς των παιδιών πληροφορίες σχετικά με τη μέχρι τότε ανάπτυξή τους. Σύμφωνα λοιπόν με τους γονείς κανένα από τα παιδιά δεν παρουσίασε νωρίτερα κάποιο σοβαρό αναπτυξιακό πρόβλημα. Επιπλέον, παρακαλέσαμε τους γονείς να φροντίσουν για μια εξέταση των παιδιών από νευρολόγο της επιλογής τους. Οι εκτιμήσεις των νευρολόγων έδειξαν ότι τα παιδιά δεν αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα νευρολογικής φύσεως. Επιπλέον για να αποκλείσουμε την περίπτωση νοητικής καθυστέρησης χορηγήσαμε στα παιδιά το τεστ RΑVEN και όπου χρειάστηκε, συμπληρωματικά, τη λεκτική κλίμακα του Ελληνικού WISC- III. Ο δείκτης νοημοσύνης των παιδιών κυμαίνεται από , σύμφωνα με τα αποτελέσματα των τεστ, γεγονός που αποκλείει την ύπαρξη νοητικής καθυστέρησης. 3.3 Ερευνητικά εργαλεία Τα ερευνητικά εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν ήταν τα ακόλουθα: 1. Ένα ειδικό τεστ ελέγχου του συντονισμού των κινήσεων, το οποίο κατασκευάστηκε και σταθμίστηκε σε προγενέστερη έρευνα (Καραμπατζάκη, 2002) και με το οποίο εξετάστηκαν τα παιδιά πριν και μετά την εφαρμογή του προγράμματος παρέμβασης. Οι ψυχοκινητικές ικανότητες που αξιολογεί είναι οι ακόλουθες: Οπτικοκινητικός συντονισμός και οπτική αντίληψη Εικόνα του σώματος Λεπτή κινητικότητα Αίσθηση του χώρου Ρυθμός Στατική ισορροπία Δυναμική ισορροπία Χειρωνακτική επιδεξιότητα Ταχύτητα και συντονισμό των κάτω άκρων Συντονισμό των άνω και κάτω άκρων ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

6 ΖΩΗ ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΡΡΗΣ Ταχύτητα κίνησης του σώματος σε μεταβλητή κατεύθυνση 2. Ένα ειδικό ερωτηματολόγιο, το οποίο επίσης κατασκευάστηκε και σταθμίστηκε σε προγενέστερη έρευνα (Καραμπατζάκη, 2002)και στο ο- ποίο απάντησαν οι δάσκαλοι των παιδιών. Το ερωτηματολόγιο δεν αποτελεί μια λίστα κινητικής ανάπτυξης, αλλά περιλαμβάνει ερωτήσεις που αφορούν μια σειρά ψυχοκινητικών δυσκολιών, συμπεριφοράς και αντιδράσεων των παιδιών, οι οποίες συνδέονται με τη διαταραχή συντονισμού και είναι δυνατόν να θεωρηθούν ενδείξεις ή πρόδρομοι ενδείξεων εμφάνισης αυτής, οδηγώντας μας έτσι στην έγκαιρη ανίχνευσή της. Επίσης περιλαμβάνει και κάποιες ερωτήσεις χρήσιμες προς την κατεύθυνση της διαφορικής διάγνωσης. Για παράδειγμα θεωρήσαμε σημαντικό να ξέρουμε αν ένα παιδί με κινητικές δυσκολίες, έπασχε επίσης από κάποια σωματική αναπηρία, η οποία πιθανόν θα εμπόδιζε την κινητική του ανάπτυξη. Το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει για μεν το νηπιαγωγείο 56 ερωτήσεις (12 στο Α μέρος και 44 στο Β μέρος), για δε το δημοτικό σχολείο 35 ερωτήσεις (10 στο Α μέρος και 25 στο Β μέρος. 3. Συνέντευξη με τους γονείς κατά τη διάρκεια της οποίας μας έδωσαν πληροφορίες για το αναπτυξιακό ιστορικό των παιδιών. 4. Το τεστ νοημοσύνης Raven, σταθμισμένο σε ελληνικό πληθυσμό. 5. Το τεστ νοημοσύνης WISC- III, επίσης σταθμισμένο σε ελληνικό πληθυσμό. 6. Το πρόγραμμα παρέμβασης το οποίο σχεδιάσαμε και εφαρμόσαμε ειδικά για τα παιδιά που συμμετείχαν στην έρευνά μας. Το πρόγραμμα παρέμβασης αποτελούνταν από τις ακόλουθες περιοχές εξάσκησης: 1) Γνώση των μερών του σώματος, 2) Αδρή κινητικότητα, 3) Λεπτή κινητικότητα, 4)Χειρισμός της μπάλας, 5) Ρυθμός Η διαδικασία Το πρόγραμμα της ψυχοπαιδαγωγικής παρέμβασης εφαρμόστηκε για περίπου πέντε μήνες. Πραγματοποιήθηκαν 40 συνεδρίες για κάθε παιδί, με ρυθμό 2 φορές την εβδομάδα και διάρκεια 20 μέχρι 30 λεπτά της ώρας. Το πρόγραμμα ήταν εξατομικευμένο αλλά τις περισσότερες φορές συμμετείχαν και 3-4 συμμαθητές των παιδιών, διαφορετικοί κάθε φορά. Η συμμετοχή των συμμαθητών των παιδιών είχε ως στόχο αφενός μεν για να μην αισθάνονται άσχημα τα παιδιά θεωρώντας ότι είχαν ένα τόσο μεγάλο και ξεχωριστό πρόβλημα που μας ανάγκαζε να τα απομονώνουμε από την υπόλοιπη ομάδα, αφετέρου δε, επιδιώκαμε να αποκαταστήσουμε 120 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2012

7 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ τις σχέσεις των παιδιών με τους συμμαθητές τους δείχνοντάς τους πώς να συνεργάζονται μέσα από ομαδικές δραστηριότητες. Κάποιες φορές που το θεωρήσαμε αναγκαίο συμμετείχε ολόκληρο το τμήμα, αλλά με τους κατάλληλους χειρισμούς τα παιδιά για τα οποία σχεδιάστηκε το πρόγραμμα, επαναλάμβαναν τις ασκήσεις περισσότερες φορές. Πριν ξεκινήσουμε την παρέμβαση εξασφαλίσαμε τη συναίνεση όλων των εμπλεκομένων (παιδιών, γονέων και εκπαιδευτικών), επειδή πιστεύουμε ότι με τη συνεργασία όλων επιτυγχάνονται καλύτερα αποτελέσματα. Συνήθως οι γονείς διστάζουν να συζητούν το πρόβλημα του παιδιού τους με τον εκπαιδευτικό. Για το λόγο αυτό ενθαρρύναμε τη συνεργασία γονέων και εκπαιδευτικών, ώστε να προχωρήσουμε χωρίς προκαταλήψεις και ενοχές. Εξ άλλου ζητήσαμε από τους γονείς να ενθαρρύνουν τα παιδιά με κάποιες απλές δραστηριότητες στο σπίτι και να μην τα πιέζουν να κάνουν πράγματα δύσκολα γι αυτά. Κατά το σχεδιασμό του προγράμματος έγινε προσπάθεια να συμπεριληφθούν ασκήσεις και παιχνίδια που μπορούν να πραγματοποιηθούν στο χώρο του σχολείου και με υλικά προσβάσιμα στους εκπαιδευτικούς. Μας ενδιέφερε δηλαδή το πρόγραμμά μας εκτός από το να καλύπτει τις ανάγκες της δικής μας έρευνας να έχει και πρακτική χρησιμότητα μελλοντικά. Επίσης ενθαρρύναμε τα παιδιά να ασχολούνται με δραστηριότητες στις οποίες μπορούν να τα καταφέρουν για να αποκτήσουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στον εαυτό τους. Οι ασκήσεις διαρκούσαν τόσο χρόνο όσο τα παιδιά ανταποκρίνονταν και υπήρχαν εναλλαγές ώστε να διατηρείτε το ενδιαφέρον τους. Όταν τα παιδιά κουράζονταν ή μειωνόταν το ενδιαφέρον τους τροποποιούσαμε κατάλληλα το πρόγραμμά μας ή το διακόπταμε. Οι ασκήσεις γίνονταν με παιγνιώδη μορφή και κατ επανάληψη με μικρές παραλλαγές. Αρχικά μας ενδιέφερε απλώς η προσπάθεια και η συμμετοχή του παιδιού καθώς και η απελευθέρωση του σώματός του, χωρίς να απαιτούμε τέλειο αποτέλεσμα. Σταδιακά και με διακριτικό τρόπο ζητούσαμε από τα παιδιά περισσότερη ακρίβεια και ταχύτητα στις κινήσεις τους, μεγαλύτερο συντονισμό και επιδεξιότητα Παρουσίαση των αποτελεσμάτων Στη στατιστική ανάλυση που πραγματοποιήσαμε με το στατιστικό πακέτο SPSS, έγιναν συγκρίσεις των μέσων όρων επίδοσης στις δοκιμασίες του τεστ της ομάδας παρέμβασης πριν και μετά την εφαρμογή του προ- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

8 ΖΩΗ ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΡΡΗΣ γράμματος παρέμβασης. Χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό κριτήριο t για συσχετισμένα δείγματα. Επίσης, έγιναν συγκρίσεις των μέσων όρων επίδοσης στις δοκιμασίες του τεστ μεταξύ της ομάδας παρέμβασης και της ομάδας ελέγχου μετά την εφαρμογή του προγράμματος παρέμβασης. Χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό κριτήριο t για ανεξάρτητα δείγματα. Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται, ανά υποτέστ, πριν και μετά την εφαρμογή του Προγράμματος Παρέμβασης, οι μέσοι όροι των επιδόσεων των παιδιών στις δοκιμασίες του τεστ, οι τυπικές αποκλίσεις και τα τυπικά σφάλματα των μέσων όρων. Πίνακας 1 : Περιγραφικά στατιστικά Υποτέστ Μέσοι όροι N Τυπική απόκλιση Τυπικό σφάλμα μέσου Υποτέστ 1 3, ,782,514 Υποτέστ 1 7, ,314,668 Υποτέστ 2 2,08 12,669,193 Υποτέστ 2 5, ,311,379 Υποτέστ 3 2,17 12,718,207 Υποτέστ 3 6, ,758,508 Υποτέστ 4 2,17 12,835,241 Υποτέστ 4 6, ,557,449 Υποτέστ 5 3, ,261,653 Υποτέστ 5 12, ,112 1,187 Υποτέστ 6 3, ,261,653 Υποτέστ 6 12, ,045 1,168 Υποτέστ 7 2,17 12,835,241 Υποτέστ 7 11, ,274 1,234 Υποτέστ 8 1,67 12,778,225 Υποτέστ 8 10, ,306 1,532 Υποτέστ 9,58 12,515,149 Υποτέστ 9 1,83 12,389,112 Υποτέστ 10 2,25 12,622,179 Υποτέστ 10 5, ,462,711 Υποτέστ 11,00 12,000,000 Υποτέστ 11 5,00 12,000,000 Υποτέστ 12 2,92 12,515,149 Υποτέστ 12 7,42 12,793, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2012

9 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Στον Πίνακα 2 παρουσιάζονται, ανά υποτέστ, οι συντελεστές συσχέτισης πριν και μετά την εφαρμογή του Προγράμματος Παρέμβασης καθώς και τα επίπεδα στατιστικής σημαντικότητας. Πίνακας 2 : Συσχετίσεις μεταξύ των υποτέστ πριν και μετά την εφαρμογή του Προγράμματος Παρέμβασης Υποτεστ N Συσχέτιση Στατιστική σημαντικότητα Υποτέστ 1 & Υποτέστ 1 12,924,000 Υποτέστ 2 & Υποτέστ 2 12,821,001 Υποτέστ 3 & Υποτέστ 3 12,720,008 Υποτέστ 4 & Υποτέστ 4 12,746,005 Υποτέστ 5 & Υποτέστ 5 12,802,002 Υποτέστ 6 & Υποτέστ 6 12,775,003 Υποτέστ 7 & Υποτέστ 7 12,845,001 Υποτέστ 8 & Υποτέστ 8 12,712,009 Υποτέστ 9 & Υποτέστ 9 12,529,077 Υποτέστ 10 & Υποτέστ 10 12,653,021 Υποτέστ 12 & Υποτέστ 12 12,761,004 Στον Πίνακα 3 παρουσιάζονται, ανά υποτέστ, οι διαφορές των μέσων όρων μεταξύ των δύο μετρήσεων, οι τυπικές αποκλίσεις, τα τυπικά σφάλματα των διαφορών των μέσων όρων, οι τιμές του κριτηρίου t, οι βαθμοί ελευθερίας και τα επίπεδα στατιστικής σημαντικότητας. Οι τιμές του κριτηρίου t είναι σε όλες τις περιπτώσεις στατιστικά σημαντικές. Στον πίνακα 4 παρουσιάζονται, ανά υποτέστ, οι μέσοι όροι των μετρήσεων μετά την παρέμβαση τόσο για την ομάδα που δέχτηκε την παρέμβαση όσο και για την ομάδα ελέγχου, οι τυπικές αποκλίσεις και τα τυπικά σφάλματα. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

10 ΖΩΗ ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΡΡΗΣ Υποτέστ Πίνακας 3: Διαφορές των συσχετισμένων δειγμάτων Διαφορά Μέσων όρων Τυπική Από κλιση Τυπικό Σφάλμα μέσου t df Στατιστική Σημαντι κότητα Υποτέστ 1 - Υποτέστ 1-4,000,953,275-14,533 11,000 Υποτέστ 2 - Υποτέστ 2-3,000,853,246-12,186 11,000 Υποτέστ 3 - Υποτέστ 3-3,833 1,337,386-9,931 11,000 Υποτέστ 4 - Υποτέστ 4-4,500 1,087,314-14,339 11,000 Υποτέστ 5 - Υποτέστ 5-8,250 2,667,770-10,715 11,000 Υποτέστ 6 - Υποτέστ 6-8,250 2,701,780-10,581 11,000 Υποτέστ 7 - Υποτέστ 7-9,750 3,596 1,038-9,392 11,000 Υποτέστ 8 - Υποτέστ 8-9,167 4,783 1,381-6,639 11,000 Υποτέστ 9 - Υποτέστ 9-1,250,452,131-9,574 11,000 Υποτέστ 10 - Υποτέστ 10-3,083 2,109,609-5,065 11,000 Υποτέστ 12 - Υποτέστ 12-4,500,522,151-29,850 11,000 Πίνακας 4 : Περιγραφικά στατιστικά για τις δύο ομάδες μετά την παρέμβαση Υποτέστ Ομάδα Μέσοι Τυπικό σφάλμα Τυπική απόκλιση όροι μέσου Υποτέστ 1 ομάδα παρέμβασης 7,58 2,314,668 ομάδα ελέγχου 4,00 1,706,492 Υποτέστ 2 ομάδα παρέμβασης 5,08 1,311,379 ομάδα ελέγχου 2,08,669,193 Υποτέστ 3 ομάδα παρέμβασης 6,00 1,758,508 ομάδα ελέγχου 2,17,718,207 Υποτέστ 4 ομάδα παρέμβασης 6,67 1,557,449 ομάδα ελέγχου 2,17,835,241 Υποτέστ 5 ομάδα παρέμβασης 12,00 4,112 1,187 ομάδα ελέγχου 3,83 2,125,613 Υποτέστ 6 ομάδα παρέμβασης 12,00 4,045 1,168 ομάδα ελέγχου 3,83 2,125,613 Υποτέστ 7 ομάδα παρέμβασης 11,92 4,274 1,234 ομάδα ελέγχου 2,17,835,241 Υποτέστ 8 ομάδα παρέμβασης 10,83 5,306 1,532 ομάδα ελέγχου 1,75,622,179 υποτέστ 9 ομάδα παρέμβασης 1,83,389,112 ομάδα ελέγχου,75,452,131 υποτέστ 10 ομάδα παρέμβασης 5,33 2,462,711 ομάδα ελέγχου 2,25,622, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2012

11 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ υποτέστ 11 ομάδα παρέμβασης 5,00,000(a),000 ομάδα ελέγχου,00,000(a),000 υποτέστ 12 ομάδα παρέμβασης 7,42,793,229 ομάδα ελέγχου 2,92,515,149 Στον πίνακα 5 παρουσιάζονται οι τιμές του κριτηρίου t από τη σύγκριση των μέσων όρων μεταξύ της ομάδας παρέμβασης και της ομάδας ελέγχου. Οι τιμές του κριτηρίου t είναι σε όλες τις περιπτώσεις στατιστικά σημαντικές. Πίνακας 5 : Τιμές του κριτηρίου t Υποτέστ t df Στατιστική σημαντικότητα Υποτέστ 1 4,318 22,000 Υποτέστ 2 7,060 16,356,000 Υποτέστ 3 6,993 14,568,000 Υποτέστ 4 8,824 16,842,000 Υποτέστ 5 6,112 16,484,000 Υποτέστ 6 6,191 16,641,000 Υποτέστ 7 7,756 11,838,000 Υποτέστ 8 5,890 11,302,000 Υποτέστ 9 6,289 22,000 Υποτέστ 10 4,207 12,397,001 Υποτέστ 12 16,487 18,877, Συζήτηση Στην έρευνα προσπαθήσαμε να καταγράψουμε τα αποτελέσματα της εφαρμογής ενός Προγράμματος Παρέμβασης σε παιδιά 4-8 ετών με αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού των κινήσεων. Συγκρίναμε τις επιδόσεις των παιδιών που συμμετείχαν στις δοκιμασίες ειδικού τεστ ελέγχου του συντονισμού των κινήσεων πριν και μετά την εφαρμογή του Προγράμματος. Επίσης, με τη λήξη του Προγράμματος συγκρίναμε τις επιδόσεις των παιδιών που δέχτηκαν το Πρόγραμμα με τις επιδόσεις των παιδιών της ομάδας ελέγχου που δεν δέχτηκαν καμία παρέμβαση. Στόχος της έρευνας ήταν η ψυχοπαιδαγωγική επανεκπαίδευση παιδιών με αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού. Θεωρήσαμε ότι μία τέτοια έ- ρευνα με τα αντίστοιχα προσδοκώμενα αποτελέσματα θα αποτελέσει ο- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

12 ΖΩΗ ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΡΡΗΣ δηγό τόσο για τους ψυχολόγους όσο και για τους παιδαγωγούς, δεδομένου ότι η δόμηση του σωματικού σχήματος αποτελεί sine qua non προϋπόθεση για τη δόμηση και των άλλων αισθήσεων του σώματος. Οι Romaniuk et al (2002) τονίζουν τον εναργή ρόλο που διαδραματίζει η δομημένη ψυχοκινητικότητα και το καλά οργανωμένο σωματικό σχήμα στην εγκατάσταση σταθερών συναισθηματικών σχέσεων ανάμεσα στους γονείς και το παιδί. Άλλοι ερευνητές (Rush & Francis, 2000; Rues et al, 2006) επισημαίνουν τον κίνδυνο της ψυχοκαθυστέρησης στο επίπεδο του ψυχοκινητικού συντονισμού. Ο Piaget (1967) θεωρεί σημαντική την κατάκτηση της διάκρισης του σωματικού εγώ και της αντικειμενικής πραγματικότητας, η οποία γίνεται κατανοητή μέσα από την πράξη. Ειδικότερα, ο Piaget θεωρεί ότι το καλά δομημένο σώμα βοηθά στην εγκατάσταση της έννοιας της μονιμότητας, της μετάβασης και του χωροχρονικού προσανατολισμού. Για τους Robins et al (2001) τα παιδιά με κινητική αδεξιότητα αδυνατούν να ανταποκριθούν σε βασικούς σχολικούς στόχους οι οποίοι προϋποθέτουν κίνηση και δράση ενώ συχνά δυσκολεύονται και στο παιχνίδι (Ross & Levitt, 2000; Καραμπατζάκη & Σταύρου, 2006). Δεδομένου, λοιπόν, ότι το νηπιαγωγείο και οι πρώτες τάξεις του δημοτικού αποτελούν προνομιούχο χώρο εκπαίδευσης σε παιδιά με πρώιμες διαταραχές στο επίπεδο της ψυχοκινητικότητας, η έγκαιρη παρέμβαση οδηγεί σε γρήγορη επανεκπαίδευση των δεξιοτήτων. Με το πρόγραμμα αντιμετώπισης που ακολουθήθηκε τα παιδιά άρχισαν να αντιλαμβάνονται το όριο ανάμεσα στο εγώ εμείς και στο εγώ-αντικειμενική πραγματικότητα. Οι στατιστικές αναλύσεις έδειξαν ότι τα παιδιά που δέχτηκαν το Πρόγραμμα βελτιώθηκαν σημαντικά (σε επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας P< 0,01) στους τομείς που υστερούσαν, εν αντιθέσει με τα παιδιά που δεν δέχτηκαν καμία βοήθεια και παρέμειναν σχεδόν στάσιμα. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά με διαταραχή συντονισμού των κινήσεων έχουν πραγματικά ανάγκη από εξειδικευμένη και εξατομικευμένη βοήθεια και το πέρασμα του χρόνου δεν είναι αρκετό για να βελτιωθεί η κατάστασή τους. Εκτός όμως από τα προφανή οφέλη που αποκόμισαν τα παιδιά που δέχτηκαν το Πρόγραμμα υπήρξαν και άλλα θετικά σημεία που είναι σημαντικό να αναφερθούν. Εφαρμόστηκε μέσα στο σχολείο των παιδιών και όχι σε κάποιο ε- ξειδικευμένο κέντρο που θα τα απόκοπτε από το φυσικό τους χώρο. Πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία παιδιών, δασκάλων και γονέων έπειτα από σχετική ενημέρωσή τους. Εκτός από την κινητικότητά των παιδιών βελτιώθηκε η αυτοεικόνα 126 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2012

13 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ τους, ενισχύθηκε η αυτοεκτίμησή τους, αποκαταστάθηκαν οι σχέσεις τους με τους συμμαθητές τους και βελτιώθηκαν οι επιδόσεις τους στα μαθήματα του σχολείου. Συμπερασματικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι το Πρόγραμμα Παρέμβασης βοήθησε τα παιδιά που συμμετείχαν σε πολλά επίπεδα. Τα αποτελέσματά μας συμφωνούν με τα ευρήματα άλλων ερευνών, όπως των: Jenkins & Sells (1984), Laszlo et al (1988), Schoemaker et al (1994) και Case- Smith (1996), στις οποίες η εφαρμογή ανάλογων προγραμμάτων παρέμβασης έδωσε παρόμοια αποτελέσματα. Ωστόσο ένας από τους περιορισμούς της έρευνάς μας είναι το μικρό σχετικά δείγμα παιδιών που έλαβαν μέρος. Για να μπορέσουμε να γενικεύσουμε τα συμπεράσματά μας θα προτείναμε μια μελλοντική έρευνα με μεγαλύτερη συμμετοχή παιδιών. Βιβλιογραφία American Psychiatric Association. (1987). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (3 th ed.). Washington : DC APA Arnheim, D. D., & Siclair, W.A. (1979). The Clumsy Child : A program of motortherapy. St. Luis: C. V. Mosby. Barkley, R.A., Shelton, T.L., Crosswait, C., Moorehouse, M., Fletcher, K., Barrett, S., Jenkins, L., & Metevia, L. (2002). Preschool children with disruptive behavior: Three-year outcome as a function of adaptive disability. Development and Psychopathology, 14, Bender, W. N., & Smith, J.K. (1990). Classroom behavior of children and adolescents with learning disabilities: A meta-analysis. Journal of Learning Disabilities, 23, Campbell, S.B. (1985). Hyperactivity in preschoolers: Correlates and prognostic implications. Clinical Psychology Review, 5, Case Smith, J. (1996). Fine motor ontcomes in Preschool children Who Receive Occupational Therapy Services. The American Journal of Occupational Therapy. 50 (1), Cratty, B. J.(1994). Clumsy child Syndromes. Descriptions, Evaluation and Remediation. U.S.A : Harwood Academic Publishers. Dussart, G. (1994). Identifying the Clumsy child in School : An exploratory study. British Journal of Special Education, 21 ( 2), Gordon, N., Mckinlay, I. (1980). Helping clumsy children. New York : Churchill Livingstone. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

14 ΖΩΗ ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΡΡΗΣ Jenkins, J. R. & Sells, C. J. (1984). Physical and occupational therapy : Effects related to treatment, frequency, and motor delay. Journal of Learning Disabilities, 17, Kirby, A. (2005). Overlapping conditions: overlapping management: services for individuals with developmental coordination disorder. In D.A. Sugden & M.E. Chambers (Eds), Children With Developmental Coordination Disorder. London: Whurr. Laszlo, J. I., Bairnstow, P. J., & Bartrip, J. (1988). A new approach to treatment of perceptuo- motor dysfuction:previously called clumsiness. Support for learning, 3 (1), Leemrijse, C. (2003). Developmental coordination disorder: evaluation and treatment. Nederlands Tijdschrift fur Fysiotherapie, special supply, Mandich, A. & Polatajko. H.J. (2003). Developmental coordination disorder: Mechanisms, measurement and management. Human Movement Science, 22, Morton, J. (2004). Understanding Developmental Disorders: A Causal Modelling Approach. London: Blackwell. Piaget, J., & Inhelder, B. (1967). The child s conception of space. New York: W.W. Norton. Richman, N. & Lansdown, R.(1982). Problems of Preschool Children. New York: J. Wiley and Sons. Robins, D., Fein, D., Barton, M., & Green, J. (2001). The modified checklist for autism in toddlers: An initial study investigating the early detection of autism and pervasive developmental disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 31, Rostoft, M.S., & Sigmundsson, H. (2004). Developmental co-ordination disorder: Different perspectives on the understanding of motor control and co-ordination. Advances in Physiotherapy, 6, Romaniuk, C., Miltenberger, R., Conyers, C., Jenner, N., Jurgens, M., & Ringenberg, C. (2002). The influence of activity choice on problem behavior maintained by escape versus attention. Journal of Applied Behavior Analysis, 35, Roseberry-McKibbin, C. (2007). Language disorders in children: A multicultural and case perspective. Boston: Allyn & Bacon. Ross, M., & Levitt, H.(2000). Developments in research and technology: Otoacoustic emissions. Volta Voices, 7, Rous, B.,S., & Hallam, R.A. (2006). Tools for transition in early childhood : A step-by step guide for agencies, teachers and families. 128 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2012

15 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Baltimore: Brookes. Rues, J.P., Ault, M.M., Graff, J.C., & Holvoet, J.E. (2006). Special health care procedures. In M.E. Snell & E. Brown (Eds.), Instruction of students with severe disabilities (6 th ed). Upper Saddle River, N.J.: Merril/Prentice Hall. Rush, A.J., & Francis, A. (Eds) (2000). Expert consensus guideline series: Treatment of psychiatric and behavioral problems in mental retardation. American Journal of Mental Retardation, 105, Smits-Engelsman, B.C.M., Wilson, P.H., Westenberg, Y., & Duysens, J. (2003). Fine motor deficiencies in children with developmental coordination disorder and learning disabilities: An underlying openloop control deficit. Human Movement Science, 22, Schoemaker, M. M., Hijlkema, M. G. J., & Kalverboer, A. F. (1994). Physiotherapy for clumsy children : An evaluation study. Developmental Medicine & Child Neurology, 36(2), Sugden, D.A., & Chambers, M.E. (2005). Models of intervention: towards an eco-developmental approach. In D.A. Sugden & M.E. Chambers (Eds), Children With Developmental Coordination Disorder (pp ). London: Whurr. Visser, J. (2003). Developmental coordination disorder: A review of research on subtypes and comorbidities. Human Movement Science, 22, Καραμπατζάκη, Ζ. & Σταύρου, Λ. (2006). Η αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού. Στο: Λάμπρος Σταύρου (επιμ.). Εικόνα του Σώματος και Σωματικό Σχήμα. Αθήνα: Άνθρωπος. Καραμπατζάκη, Ζ. (2002). Πρώιμη ανίχνευση και αναγνώριση της αναπτυξιακής διαταραχής του ψυχοκινητικού συντονισμού σε παιδιά ηλικίας 4-8 ετών. (Διδακτορική διατριβή). Ιωάννινα: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Σχολή Επιστημών της Αγωγής, Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Μαρκοβίτης Μ. & Τζουριάδου Μ. (1991). Μαθησιακές δυσκολίες Θεωρία και πράξη. Θεσ/νίκη : Προμηθέας. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/

16 ΖΩΗ ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΡΡΗΣ Abstract The current study examines the effects of a psychoeducational intervention program designed for children 4-8 years old with developmental coordination disorder. A total of 24 children aged 4-8 years old from schools in the Regions of Epirus and Athens participated in this study, which was conducted in two phases. In the first phase all children were examinated with psychomotor skills tests and it was found that they presented limited psychomotor abilities and skills. In the second phase, the children were divided into 2 groups of 12. The first group received the implementation of the intervention program designed by the researchers. The second group, on which no special intervention was implemented, constituted the control group research. The results analysis showed a significant improvement in the psychomotor abilities and skills of the children in the first research group compared to the children in the control group. Η Ζωή Καραμπατζάκη είναι Δρ. Ειδικής αγωγής και Σχολική Σύμβουλος Π.Α. Ο Δημήτρης Σαρρής είναι Λέκτορας Ειδικής Αγωγής του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. 130 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ 1/2012

Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών.

Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών. Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών. Όνομα Φοιτήτριας: Βεκύρη Σοφία Επιβλέπουσα: Γιόκα Μαράνια BA (HONS) Early Childhood Studies

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Λέκτορας Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο. Πείραµα 12 ο. Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας

Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο. Πείραµα 12 ο. Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο Πείραµα 12 ο Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας 2 Εισαγωγή Τα παιδιά µε κινητική αδεξιότητα (ή µε αναπτυξιακή διαταραχή της συναρµογής) είναι αυτά χωρίς (εµφανή)

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1203-2014 (4 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1203-2014 (4 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1203-2014 (4 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Σωτηρία Τζιβινίκου

Διαβάστε περισσότερα

«Διαγνωστικές κατηγορίες και διαγνωστικά κριτήρια για όλες τις μαθησιακές δυσκολίες, σύμφωνα με το DSM-IV, DSM-IV TR, DSM-V & ICD-10»

«Διαγνωστικές κατηγορίες και διαγνωστικά κριτήρια για όλες τις μαθησιακές δυσκολίες, σύμφωνα με το DSM-IV, DSM-IV TR, DSM-V & ICD-10» «Διαγνωστικές κατηγορίες και διαγνωστικά κριτήρια για όλες τις μαθησιακές δυσκολίες, σύμφωνα με το DSM-IV, DSM-IV TR, DSM-V & ICD-10» Περιεχόμενα Περιεχόμενα...1 Εισαγωγή...1 DSM-IV, DSM-IV TR, DSM-V...2

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Motor Learning & Development Oral Presentations of the 18 th International

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακες για ανίχνευση αναπτυξιακών διαταραχών. Ζωή Καραμπατζάκη, Δρ Ειδικής Αγωγής, Σχολική Σύμβουλος Π.Α.

Κλίμακες για ανίχνευση αναπτυξιακών διαταραχών. Ζωή Καραμπατζάκη, Δρ Ειδικής Αγωγής, Σχολική Σύμβουλος Π.Α. Κλίμακες για ανίχνευση αναπτυξιακών διαταραχών Ζωή Καραμπατζάκη, Δρ Ειδικής Αγωγής, Σχολική Σύμβουλος Π.Α. (Αναπτυξιακή Ανιχνευτική Δοκιμασία,των Frankenburg & Dodds, 1967) Ανιχνεύει προβλήματα νοητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Σ. ΛΑΠΠΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σωτηρία Τζιβινίκου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σωτηρία Τζιβινίκου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σωτηρία Τζιβινίκου Αποτελεσματική πρόληψη είναι μια μορφή παρέμβασης. Η Πρόληψη ξεκινά όταν τα προβλήματα δεν είναι παρόντα/εμφανή Η καλή γονεϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών. Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος

Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών. Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ «Οι Μαθησιακές Δυσκολίες κατά τον Hammill, 1990, είναι ένας γενικός όρος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

σκοπός Νευροαναπτυξιακές διαταραχές της σχολικής ηλικίας

σκοπός Νευροαναπτυξιακές διαταραχές της σχολικής ηλικίας ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος σκοπός Να γνωρίσετε τις μορφές των νευροαναπτυξιακών διαταραχών των μαθητών που συναντάμε πιο συχνά στο σχολικό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκινητική: θεωρητικό πλαίσιο και μεθοδολογικές αρχές. Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ-ΔΠΘ

Ψυχοκινητική: θεωρητικό πλαίσιο και μεθοδολογικές αρχές. Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ-ΔΠΘ Ψυχοκινητική: θεωρητικό πλαίσιο και μεθοδολογικές αρχές Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ-ΔΠΘ Περιεχόμενα Θεωρητικό πλαίσιο Εφαρμογή Αξιολόγηση Σχετικές αναφορές Θεωρητικό πλαίσιο Ολιστική οπτική:

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 5η Μαθησιακές Δυσκολίες Σύνδρομο Μειωμένης Προσοχής Και Υπερκινητικότητας

Διάλεξη 5η Μαθησιακές Δυσκολίες Σύνδρομο Μειωμένης Προσοχής Και Υπερκινητικότητας ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 5η Μαθησιακές Δυσκολίες Σύνδρομο Μειωμένης Προσοχής Και Υπερκινητικότητας Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑΤΕΣΤ ΣΕ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑΤΕΣΤ ΣΕ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Τμήμα Λογοθεραπείας ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑΤΕΣΤ ΣΕ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας από τις

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Περιεχόμενα Εισαγωγή Γνώση και κατανόηση του αυτισμού Διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του αυτισμού Βασικές αρχές αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση - Αξιολόγηση - Παρεµβατική διαχείριση κινητικών µαθησιακών δυσκολιών σε µαθητές & µαθήτριες προσχολικής & 1ης σχολικής ηλικίας

Ανίχνευση - Αξιολόγηση - Παρεµβατική διαχείριση κινητικών µαθησιακών δυσκολιών σε µαθητές & µαθήτριες προσχολικής & 1ης σχολικής ηλικίας Ανίχνευση - Αξιολόγηση - Παρεµβατική διαχείριση κινητικών µαθησιακών δυσκολιών σε µαθητές & µαθήτριες προσχολικής & 1ης σχολικής ηλικίας Μανώλης Γκούφας Υπεύθυνος Φυσικής Αγωγής Λύνοντας το γρίφο της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή με θέμα: «Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία και εφαρμογή του Τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξίας».

Πτυχιακή με θέμα: «Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία και εφαρμογή του Τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξίας». Πτυχιακή με θέμα: «Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία και εφαρμογή του Τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξίας». Επιβλέπων καθηγητής:κ.χριστοδουλίδης Παύλος Επιμέλεια: Κατσάνου Αλεξάνδρα (Α.Μ:11074) Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

θέραπειν Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ ,

θέραπειν  Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ , θέραπειν Κέντρο Συµβουλευτικών Υπηρεσιών Ψυχικού Το κέντρο συμβουλευτικών υπηρεσιών θέραπειν αποτελεί ένα σύγχρονο κέντρο ειδικών θεραπειών, πρόληψης, διάγνωσης και αποκατάστασης. Στελεχώνεται από εξειδικευμένους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης δραστηριότητας Βασικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος «Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό» Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ΙΙ ΕΠΕΑΕΚ Ενέργεια 1.1.4 Εκπαίδευση Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Πράξη 1.1.4 α Φορέας Υλοποίησης:

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μαθησιακές Δυσκολίες Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1 Θεματικές ενότητες του μαθήματος Θεωρητικό πλαίσιο της διαδικασίας εκμάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι μια διαταραχή που απασχολεί πολλές ειδικότητες όπως ψυχολόγους, παιδοψυχολόγους, λογοθεραπευτές, ειδικούς αγωγούς κ.α.

Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι μια διαταραχή που απασχολεί πολλές ειδικότητες όπως ψυχολόγους, παιδοψυχολόγους, λογοθεραπευτές, ειδικούς αγωγούς κ.α. Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι μια διαταραχή που απασχολεί πολλές ειδικότητες όπως ψυχολόγους, παιδοψυχολόγους, λογοθεραπευτές, ειδικούς αγωγούς κ.α. Η κάθε ειδικότητα ελέγχει και επεμβαίνει σε διαφορετικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Φοιτήτρια : Τεκτονίδου Βαρβάρα (12871) Καθηγήτρια: Παίλα Νικολέτα T.E.I Ηπείρου, 2014 Ταξινόμηση φωνολογικών/αρθρωτικών διαταραχών Αναπτυξιαξή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Εγκεφαλικής Παράλυσης

Εγκεφαλικής Παράλυσης Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας & Ιπποθεραπείας Ιωαννίνων, Μονάδα Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, 3ΕΛΕΠΑΠ Ιωαννίνων 1 2 Η Ιπποθεραπεία, είναι μία νευροφυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Νηπιαγωγείου

Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Νηπιαγωγείου ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ, ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Νηπιαγωγείου Αποστέλλεται εμπιστευτικά, υπηρεσιακά στο ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Νηπιαγωγείο:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΒΑΡΙΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΟΥ ΜΕΝΟΥΝ ΣΕ ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΒΑΡΙΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΟΥ ΜΕΝΟΥΝ ΣΕ ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ. 1 Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΙΑΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΒΑΡΙΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΟΥ ΜΕΝΟΥΝ ΣΕ ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ. Γεωργία Γκαντώνα, Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό Μαθησιακές Δυσκολίες ΟΡΙΣΜΟΣ - Παρόλο που ο όρος χρησιμοποιείται εδώ και 40 χρόνια περίπου, δεν υπάρχει συμφωνία πάνω στα αποδεκτά κριτήρια που ορίζουν τις μαθησιακές δυσκολίες είτε στον κλινικό είτε στον

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Επιπτώσεις από τη χρήση αντικαταθλιπτικής αγωγής στην εγκυμοσύνη στο έμβρυο Όνομα Φοιτήτριας: Άντρια Λυσάνδρου Αριθμός φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Εγκυρότητα και Αξιοπιστία Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Η έννοια της εγκυρότητας Η εγκυρότητα της έρευνας είναι το βασικό κριτήριο με βάση το οποίο θα ληφθεί η απόφαση για αξιοποίηση ή όχι των ευρημάτων. Η

Διαβάστε περισσότερα

Φωνολογική Ανάπτυξη και Διαταραχές

Φωνολογική Ανάπτυξη και Διαταραχές 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Φωνολογική Ανάπτυξη και Διαταραχές Ενότητα 13: Φωνολογικές διαταραχές / Συμπτωματολογία Ζακοπούλου Βικτωρία 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 3 Μαθησιακές Δυσκολίες: Eννοιολογικός Προσδιορισμός, Tαξινόμηση, Aιτιολογία

Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 3 Μαθησιακές Δυσκολίες: Eννοιολογικός Προσδιορισμός, Tαξινόμηση, Aιτιολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3 Μαθησιακές Δυσκολίες: Eννοιολογικός Προσδιορισμός, Tαξινόμηση, Aιτιολογία Ελευθερία N. Γωνίδα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 7η: Νοητική Υστέρηση Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα Διάγνωση Υπερκινητικότητας Τα εξωτερικά, εμφανή συμπτώματα, του συνδρόμου της υπερκινητικότητας, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μια πρώτη αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εικόνα και πρώιμη ανίχνευση Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος:νεώτερα δεδομένα

Κλινική εικόνα και πρώιμη ανίχνευση Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος:νεώτερα δεδομένα Κλινική εικόνα και πρώιμη ανίχνευση Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος:νεώτερα δεδομένα Κλινική εικόνα και πρώιμη ανίχνευση Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος: νεώτερα δεδομένα Κατερίνα Καραïβάζογλου, Παιδοψυχίατρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Ο Παγκύπριος Σύλλογος Εργοθεραπευτών ανακοινώνει τη διοργάνωση σεμιναρίου στη μέθοδο ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Sherborne Developmental Movement στις 10 και 11 Ιουνίου 2017 Εκπαιδευτές: Καγκιλέρης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

29/1/2016. Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες. Ορισμός

29/1/2016. Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες. Ορισμός Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες Σοφία Καζαντζίδου Υπεύθυνη Έρευνας ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ research@kethea-ithaki.gr 7-8 Δεκεμβρίου 2015 Ορισμός Μία συστηματική τεχνική διαδικασία με σαφή

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας Διαδραστικά Εκπαιδευτικά Παιχνίδια Βασισµένα στο Kinect για Παιδιά µε Δυσπραξία. Σ. Ρετάλης, Μ. Μπολουδάκης,

Σχεδιάζοντας Διαδραστικά Εκπαιδευτικά Παιχνίδια Βασισµένα στο Kinect για Παιδιά µε Δυσπραξία. Σ. Ρετάλης, Μ. Μπολουδάκης, Σχεδιάζοντας Διαδραστικά Εκπαιδευτικά Παιχνίδια Βασισµένα στο Kinect για Παιδιά µε Δυσπραξία Σ. Ρετάλης, Μ. Μπολουδάκης, retal@unipi.gr, michalis@kinems.com Ερευνητικός Στόχος Η αξιοποίηση τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Στεργίου Α.1, Βαρβαρούσης Δ.2, Μάγγου Λ.2, Παπακώστας Π.2, Παπαμιχαήλ Ν.2, Πλούμης Α.2 Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας & Ιπποθεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Ο Παγκύπριος Σύλλογος Εργοθεραπευτών ανακοινώνει τη διοργάνωση σεμιναρίου στη μέθοδο ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Sherborne Developmental Movement στις 25 και 26 Μαρτίου 2017 Εκπαιδευτές: Καγκιλέρης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ζυγοπούλου Στεργιανή Mediterranean College-Σχολή Εκπαίδευσης Αγγλική Γλώσσα και

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις Σύγχρονες αντιλήψεις στο χώρο της παιδαγωγικής Επιστήµης θεωρούν την Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης Σε µια κοινωνία ίσων ευκαιριών όλοι έχουν δικαίωµα στην εκπαίδευση και τη µάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ TAEKWONDO ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΙΔΙΩ Ν ΜΕ ΔΕΠ-Υ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ TAEKWONDO ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΙΔΙΩ Ν ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ TAEKWONDO ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Νταβαρούκα Νηπιοβρεφοκομία Δ εξάμηνου Λάρισα

Γεωργία Νταβαρούκα Νηπιοβρεφοκομία Δ εξάμηνου Λάρισα Γεωργία Νταβαρούκα geo_ntav@live.com Νηπιοβρεφοκομία Δ εξάμηνου Λάρισα 1-3-2016 1800 1920: Έρευνες στον τομέα της νευρολογίας ξεκίνησαν στην Ευρώπη. Οι απώλειες στη γλωσσική ικανότητα και ομιλία, αποδόθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό!

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΓΟΝΙΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ, της Ψυχολόγου Έλλης Τιγγινάγκα, MSc Τι είναι ο αυτισμός, ποια τα αίτια που τον προκαλούν; Ο αυτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσµατα ενός, Προσανατολισµένου στη εξιότητα, Παρεµβατικού Προγράµµατος για Παιδιά µε ιαταραχές του Συντονισµού στο Ελληνικό Σχολικό Περιβάλλον

Αποτελέσµατα ενός, Προσανατολισµένου στη εξιότητα, Παρεµβατικού Προγράµµατος για Παιδιά µε ιαταραχές του Συντονισµού στο Ελληνικό Σχολικό Περιβάλλον Ερευνητική Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµότόµος 1(2), 103 115 ηµοσιεύτηκε: 1 Απριλίου 2003 www.hape.gr/emag.asp Inquiries in Sport & Physical Education Volume 1 (2), 103 115 Released: April

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 1η: Εισαγωγή, Έννοιες, Ορισμοί Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 3: Παθολογική και Φυσιολογική Συμπεριφορά. Ψυχική Υγεία και Ψυχική Νόσος. Κριτική Θεώρηση. Μαίρη Γκούβα 1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ειδική Φυσική Αγωγή. Ενότητα 4η: Αναπτυξιακές Διαταραχές Σχολικών Επιδόσεων Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ειδική Φυσική Αγωγή. Ενότητα 4η: Αναπτυξιακές Διαταραχές Σχολικών Επιδόσεων Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 4η: Αναπτυξιακές Διαταραχές Σχολικών Επιδόσεων Ι Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Ευθυμία Γουργιώτου Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Δημοτικού Σχολείου

Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Δημοτικού Σχολείου ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ, ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Δημοτικού Σχολείου Αποστέλλεται εμπιστευτικά, υπηρεσιακά στο ΚΕ.Δ.Δ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Doctorate student, Université Paul Valéry - Montpellier III Master in Teaching and Psychological Methodologies in Education, University of L Aquila (Italy) Μ.A in Education (Education

Διαβάστε περισσότερα

Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Γυμνασίου ή Λυκείου

Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Γυμνασίου ή Λυκείου ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ, ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Έντυπο Περιγραφικής Παιδαγωγικής Έκθεσης από τους Εκπαιδευτικούς του Γυμνασίου ή Λυκείου Αποστέλλεται εμπιστευτικά, υπηρεσιακά στο ΚΕ.Δ.Δ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Διάλεξη 8 Εφαρμογές της στατιστικής στην έρευνα - Ι. Υπεύθυνος Καθηγητής Χατζηγεωργιάδης Αντώνης

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Διάλεξη 8 Εφαρμογές της στατιστικής στην έρευνα - Ι. Υπεύθυνος Καθηγητής Χατζηγεωργιάδης Αντώνης ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Διάλεξη 8 Εφαρμογές της στατιστικής στην έρευνα - Ι Υπεύθυνος Καθηγητής Χατζηγεωργιάδης Αντώνης 1 Μέρη της Έρευνας Περιγραφική στατιστική Πολυδιάστατη στατιστική Σχέσεις μεταξύ μεταβλητών

Διαβάστε περισσότερα

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου.

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου. ΑΥΤΙΣΜΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η Διάχυτη Διαταραχή της Ανάπτυξης σύμφωνα με το ICD-10 το σύστημα της Διεθνούς Ταξινόμησης των Νόσων είναι μια διαταραχή που περιλαμβάνει δυσκολίες στην ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Ακολουθούν περιγραφές των Σεμιναρίων που οργανώνονται:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Ακολουθούν περιγραφές των Σεμιναρίων που οργανώνονται: ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ «Οικογένεια και Αυτισμός» «Επαγγελματικός Προσανατολισμός» «Μαθησιακές Δυσκολίες: Ανίχνευση, Σχεδιασμός, Παρέμβαση & Αποκατάσταση» «Μαθησιακές Δυσκολίες και Σχολικός Εκφοβισμός» «Εξερευνώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: Σπουδάστρια: Καρούτα Αικατερίνη. Εποπτεύουσα Καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία

ΤΙΤΛΟΣ: Σπουδάστρια: Καρούτα Αικατερίνη. Εποπτεύουσα Καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία ΤΙΤΛΟΣ: Χορήγηση υλικού παρέμβασης σε παιδιά με αναπτυξιακές διαταραχές μάθησης κατά την προσχολική ηλικία στον τομέα της γραφο-φωνολογίας. Πιλοτική χορήγηση. Σπουδάστρια: Καρούτα Αικατερίνη Εποπτεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Βασίλειος Κωτούλας Σχολικός Σύμβουλος 2ης Εκπ. Περ. ΠΕ Καρδίτσας vaskotoulas@sch.gr http://dipe.kar.sch.gr/grss Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Δομή Εισήγησης Ορισμός - Χαρακτηριστικά Βασικές παραδοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΔΙΣΗ «ΣΕ ΕΥΘΕΙΑ ΓΡΑΜΜΗ» ΩΣ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΟΣΟ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ

ΒΑΔΙΣΗ «ΣΕ ΕΥΘΕΙΑ ΓΡΑΜΜΗ» ΩΣ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΟΣΟ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ 27 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΩΝ A096 ΒΑΔΙΣΗ «ΣΕ ΕΥΘΕΙΑ ΓΡΑΜΜΗ» ΩΣ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΟΣΟ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ Νίκος Ανδρονάς 1, Ίων Μπεράτης 1, Διονυσία Κονταξοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της εκπαίδευσης Σκοπός του δημοτικού σχολείου είναι η πολύπλευρη πνευματική και σωματική ανάπτυξη των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μάσχα, MA., Ph. D.

Κατερίνα Μάσχα, MA., Ph. D. Το Αναπτυξιακό, Εξατομικευμένο και Bασισμένο στο Συναίσθημα μοντέλο (ΑΕΣ) Developmental, Individual-difference, Relationship-based model (DIR-Floortime Model) Κατερίνα Μάσχα, MA., Ph. D. Το μοντέλο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα;

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τα κύρια συμπτώματα των παιδιών με ΔΕΠ-Υ είναι η εκδήλωση συμπτωμάτων απροσεξίας, υπερκινητικότητας και/ή παρορμητικότητας σε βαθμό δυσανάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact"

Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: Δρω-Αλληλεπιδρώ, Act-Interact Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact" Ειρήνη Κόκκα, Ψυχολόγος, ΕΔΕΑΥ ΔΑΔ Λάρισας Γεωργία Ζέρβα, Κοιν. Λειτουργός, ΕΔΕΑΥ ΔΑΔ Λάρισας Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact"

Διαβάστε περισσότερα

πρόγραμμα εκπαίδευσης

πρόγραμμα εκπαίδευσης πρόγραμμα εκπαίδευσης στις μαθησιακέςδυσκολίες Υπεύθυνη: Δρ. Κατερίνα Μανιαδάκη Ψυχολόγος Επίκ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Αθήνας Κάθε Τετάρτη, 20.30-22.00 με έναρξη στις 3 Μαρτίου 2010 και διάρκεια 8 μήνες Ψυχολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Αντιληπτικο-Kινητικές Διαταραχές σε Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας με και χωρίς Δυσκολίες Μάθησης

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Αντιληπτικο-Kινητικές Διαταραχές σε Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας με και χωρίς Δυσκολίες Μάθησης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ: ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αντιληπτικο-Kινητικές Διαταραχές σε Παιδιά Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση Πραγματολογικών Ικανοτήτων σε Παιδιά Σχολικής Ηλικίας με Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές και Νοητική Υστέρηση

Σύγκριση Πραγματολογικών Ικανοτήτων σε Παιδιά Σχολικής Ηλικίας με Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές και Νοητική Υστέρηση ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Λ Λ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σύγκριση Πραγματολογικών Ικανοτήτων σε Παιδιά Σχολικής Ηλικίας με Διάχυτες Αναπτυξιακές

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες

Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες Οι Κοινοτικές Υπηρεσίες Υγείας, Merri Community Health Services, φιλοδοξούν να προάγουν τον συνυπολογισμό και την συμμετοχή των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Το νέο σχολικό έτος ξεκινά, με τα «πρωτάκια» να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη μετάβαση στην έως τώρα ζωή τους. Το παιδί αποχωρίζεται για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Karina Riiskjaer Raun Mette Kliim-Due Betina Rasmussen Peder Esben Bilde Kirsten Caesar Petersen

Διαβάστε περισσότερα

21/02/17. Μετρήσεις. Μετρήσεις. Μετρήσεις ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

21/02/17. Μετρήσεις. Μετρήσεις. Μετρήσεις ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 02_ Εισαγωγή στην αξιολόγηση και τις μετρήσεις στην προσχολική ηλικία Μετρήσεις Η μέτρηση είναι η αριθμητική απόδοση ενός χαρακτηριστικού Π.χ. καλός

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Μπαράκου Χρυσάνθη ΑΜ: 9835 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. Ζακοπούλου Βικτωρία

Φοιτήτρια: Μπαράκου Χρυσάνθη ΑΜ: 9835 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. Ζακοπούλου Βικτωρία ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΥΨΗΛΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Φοιτήτρια: Μπαράκου Χρυσάνθη ΑΜ: 9835 Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

Μαυρογένη Ελένη επιβλέπουσα καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία

Μαυρογένη Ελένη επιβλέπουσα καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία «Μετάφραση και προσαρμογή του Goodenough-Harris. Drawing Test (Harris, 1963) στα ελληνικά. Πιλοτική χορήγηση σε τριάντα περιπτώσεις παιδιών προσχολικής ηλικίας». Μαυρογένη Ελένη επιβλέπουσα καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τίτλος Ονοματεπώνυμο συγγραφέα Πανεπιστήμιο Ονοματεπώνυμο δεύτερου (τρίτου κ.ο.κ.) συγγραφέα Πανεπιστήμιο Η κεφαλίδα (μπαίνει πάνω δεξιά σε κάθε σελίδα): περιγράφει το θέμα

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Τριμελής Επιτροπή: Τζουριάδου Μαρία Μπάρμπας Γιώργος Βουγιούκας Κώνσταντίνος

Τριμελής Επιτροπή: Τζουριάδου Μαρία Μπάρμπας Γιώργος Βουγιούκας Κώνσταντίνος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ-ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ: ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Διπλωματική Εργασία Παιδιά που βρίσκονται σε επικινδυνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ

ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΕΙ ΗΠΕIΡΟΥ ΣΧΟΛH ΕΠΑΓΓΕΛΜAΤΩΝ ΥΓΕIΑς ΚΑΙ ΠΡOΝΟΙΑς ΤΜHΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕIΑς ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑ ΤΕΣΤ ΕΙΣΗΓΗΤHς: ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛIΔΗς ΠΑYΛΟς ΣΠΟΥΔΑΣΤEς: ΜΑΚΑΡΟYΝΑ ΚΑΛΛΙOΠΗ

Διαβάστε περισσότερα