«Περπατώ-περπατώ εις το δάσος» Αειφορική προσέγγιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Περπατώ-περπατώ εις το δάσος» Αειφορική προσέγγιση"

Transcript

1 «Περπατώ-περπατώ εις το δάσος» Αειφορική προσέγγιση περιαστικού δάσους για παιδιά προσχολικής ηλικίας Περδικάρη Σοφία 1, Γώγουλου Μαρία 2, Μαλάµη Ελπινίκη 3 1. Νηπιαγωγός, ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας, Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανατ. Αττικής, 2, 3. Νηπιαγωγός, 2 ο Νηπιαγωγείο Κρυονερίου Ανατ. Αττικής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η έρευνα δράσης στοχεύει στην αξιολόγηση της επίδρασης ενός προγράµµατος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης µε θέµα την αειφορική προσέγγιση του περιαστικού δάσους σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, διάρκειας πέντε µηνών. Το πρόγραµµα περιελάµβανε δραστηριότητες και δράσεις των παιδιών µέσα και έξω από το σχολείο, σε συνεργασία µε την τοπική κοινωνία και την τοπική αυτοδιοίκηση. είγµα της έρευνας είναι 21 παιδιά, 4-6 ετών που φοιτούσαν σε ολοήµερο Νηπιαγωγείο της Ανατ. Αττικής. Η συλλογή των δεδοµένων έγινε µε συζήτηση, αξιολόγηση έργων των παιδιών και παρατήρηση κατά την εφαρµογή του προγράµµατος. Από τα αποτελέσµατα της έρευνας προέκυψε ότι τα παιδιά µετά την εφαρµογή του προγράµµατος είχαν αναπτύξει τις γνώσεις τους σχετικά µε τα θέµατα και ζητήµατα του δάσους ενώ εξέφραζαν φιλικότερες στάσεις και αξίες προς αυτό και έδειχναν να εκδηλώνουν φιλικότερες συµπεριφορές. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: Προσχολική Εκπαίδευση, έρευνα δράσης, δάσος, περιβάλλον, αειφορία, τοπική κοινωνία. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Kατά τη διάρκεια της Προσχολικής Εκπαίδευσης δίνονται στο παιδί απεριόριστες και σηµαντικές δυνατότητες έτσι ώστε να καλλιεργηθεί η αναγνώριση, η κατανόηση και ο σεβασµός αυτού προς το περιβάλλον. Όµως για να επιτευχθεί αυτός ο σκοπός, ώστε τα αποτελέσµατα να είναι θετικά, να αποδώσουν στο έπακρο και να συµβάλλουν στη νοητική, κοινωνικο-συναισθηµατική και ηθική ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού, ο σχεδιασµός, η οργάνωση και η εφαρµογή κατάλληλων αναπτυξιακά προσεγγίσεων και προγραµµάτων είναι σηµαντική και κρίσιµη (Tilbury, 1994). Γι' αυτό το λόγο, κάθε αναπτυξιακά κατάλληλο πρόγραµµα ή προσέγγιση πρέπει να προσφέρει ευκαιρίες, ιδιαίτερα στο µικρό παιδί, για την ανάπτυξη και τη διασύνδεση των τριών παραπάνω τοµέων της προσωπικότητας αυτού, (Davis, 2008) µέσω: άµεσων εµπειριών µε το περιβάλλον, προσωπικών σχέσεων και επαφών µε αυτό, (Tanner, 1980 Chawla & Hart, 1988 Wilson, 1997 Chawla, 1998 Περδικάρη, 2007) δραστηριοτήτων και δράσεων κοινωνικής αλληλεπίδρασης, (McGregor, Tate, Robinson, 1977 Fleer & Segal, 1996 Wilson, 1997 Beauchamp, 1998 Άλκηστις, 1999 Katsiavou, Liopeta, Zogza, 2000 Jensen & Rechis, 2002 Περδικάρη, 2005, 2007) ανάπτυξης δεξιοτήτων συνεργατικότητας, οµαδικότητας και ενεργού συµµετοχής του παιδιού ως µέλους της οµάδας και της κοινωνίας µέσω της ενηµέρωσης, της µελέτης και της δραστηριοποίησης αυτού σε ποικίλες περιβαλλοντικές υποθέσεις

2 (Χρυσαφίδης, 1995 Κατσίκης & Ζαχαρίου, 2005 Φλογαΐτη, 2006 McNaughton, 2006), ανάλυσης και συζήτησης πιθανών φόβων και αντίστοιχων συναισθηµάτων των παιδιών, που προέρχονται τόσο από το φυσικό όσο και από το ανθρωπογενές περιβάλλον καθώς και εκείνων που προέρχονται από άλλες πληθυσµιακές οµάδες και πολιτισµούς, (Tilbury, 1994 Σκούρα-Βαρνάβα, 1994), κατανόησης των δικαιωµάτων και αναγκών άλλων λαών, (McNaughton, 2004 ηµητρίου, 2005 Φλογαΐτη, 2006 Περδικάρη, 2007), ενηµέρωσης και ανάπτυξης της υπευθυνότητας του κάθε παιδιού, (Tilbury, 1994 Hungerford & Volk, 1998 Patrotna, 1998 Περδικάρη, 2007) γνωριµίας µε τα πραγµατικά περιβαλλοντικά ζητήµατα, όπως αναφορά και επεξεργασία σχετικών εννοιών, σηµασία αυτών για το περιβάλλον και την κοινωνία, ευρύτερες γνώσεις περί αυτά (Tilbury, 1994 Χρυσαφίδης, 1995 Diamond & Musser, 1999 Μιχαλοπούλου, 2000), ανάπτυξης µιας σύγχρονης παγκόσµιας άποψης των περιβαλλοντικών προβληµάτων. (Fien & Tilbury, 2002 McNaughton, 2004 Φλογαΐτη, 2006 Περδικάρη, 2007). Σύµφωνα µε τα όσα παραθέσαµε, ένα αναπτυξιακά κατάλληλο πρόγραµµα µέσω της Θεµατικής Προσέγγισης, που στοχεύει στην εκπαίδευση των µικρών παιδιών για το περιβάλλον και την αειφορία, πρέπει να στρέφεται στην υποστήριξη των παρακάτω στόχων: Να διερευνά τις ήδη υπάρχουσες εµπειρίες, γνώσεις, στάσεις και αξίες σε σχέση µε το περιβάλλον και την κοινωνία (Palmer, et. al., 1999). Να διευρύνει τη σφαίρα των εµπειριών και να στρέφει ή να ενισχύει αυτές στην ανάπτυξη της φροντίδας για την προσωπική υγιεινή, την περιβαλλοντική καθαριότητα, την κατανόηση µεταξύ άλλων παιδιών και της κοινωνίας τους (Davis, 1998 Χρυσαφίδης, 2005 Davis, 2008). Να προάγει την κατανόηση και το ενδιαφέρον για το περιβάλλον µέσω της άµεσης ενασχόλησης των παιδιών µε αυτό (επίσκεψη, παρατήρηση, αναζήτηση πληροφοριών, συλλογή δεδοµένων, συζήτηση, πειράµατα, οργάνωση αναπαραστατικών δρώµενων, αυτοσχεδιασµοί, παιχνίδια, κ.ά.), (Wilson, 1997 Lee, 2001 Katsiavou, Liopeta & Zogra, 2001 ΥΠΕΠΘ-Π.Ι., 2003 Herbert, 2008). Να στοχεύει στην υποστήριξη των διαφόρων συνιστωσών της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης µέσω της ενασχόλησης σε ποικίλα θέµατα-άξονες γνωστικού περιεχοµένου (Κατσίκης & Ζαχαρίου, 2005). Επίσης, πρέπει να στοχεύει στην κινητοποίηση για δραστηριοποίηση, ενεργό συµµετοχή και δράση των παιδιών (Lee, 2001 ΥΠΕΠΘ, 2003 McNaughton, 2006 Περδικάρη, 2007). Να ενθαρρύνει τα παιδιά στη συνετή χρήση των φυσικών πόρων, ως αποτέλεσµα συνειδητών επιλογών τους, µε στόχο την αειφορία του πλανήτη (Lee, 2001). Να ενδυναµώνει τη συναισθηµατική εµπλοκή των παιδιών µε καταστάσεις του περιβάλλοντος που δηµιουργούν συνθήκες κατάλληλες για προστασία, φροντίδα, δραστηριοποίηση και δράση για χάρη αυτού (Μιχαλοπούλου & Χανιωτάκη, 2001). Να ενισχύει τις θετικές στάσεις προς το περιβάλλον και το κοινωνικό σύνολο αποσκοπώντας στην αέναη προστασία, αποδοχή και σεβασµό αυτού (Lee, 2001). Να λαµβάνει υπόψη την ανιµιστική αντίληψη και σκέψη των µικρών παιδιών (Piaget, 1929/1968 Σκούρα-Βαρνάβα, 1994), έτσι ώστε να συµβάλλει αυτή στην απόδοση αξίας σε κάθε τι έµβιο ή άβιο και να αποκτήσει την ιδέα της εγγενούς αξίας (Λιθοξοΐδου, 2005).

3 Να αποσκοπεί στη σταδιακή ελάττωση του παιδικού εγωκεντρισµού και της εγωκεντρικής οµιλίας µέσω αλληλεπιδράσεων που αναπτύσσονται ανάµεσα στα παιδιά µε ποικίλες δραστηριότητες (Σκούρα-Βαρνάβα, 1994) όπως η συζήτηση, η παρατήρηση, οι ασκήσεις και οι τεχνικές της ραµατικής Τέχνης στην Εκπαίδευση, τα εικαστικά, το παιχνίδι σε όλες του τις µορφές. (Άλκηστις, 1998 Beauchamp, 1998 Κοντογιάννη, 2004 Περδικάρη, 2005, 2007). Να προσπαθεί να δηµιουργήσει υπεύθυνους και ενεργούς µαθητές, αυριανούς πολίτες (Φλογαΐτη & ασκολία, 2004 Κατσίκης & Ζαχαρίου, 2005). Απ όλα τα παραπάνω συµπεραίνεται ότι η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση απαιτεί ολιστική και συστηµική προσέγγιση της πραγµατικότητας (Φλογαΐτη, 2006) και κατά την προσχολική ηλικία, µε στόχο την όσο το δυνατόν ευρύτερη διεπιστηµονική προσέγγιση των ζητηµάτων του περιβάλλοντος και της αειφορίας (Σκαναβή, 2004). Η διαθεµατικότητα και ιδιαίτερα τα διαθεµατικά προγράµµατα σπουδών που εκφράζουν αυτή, (Bufamo, 1998 Ματσαγγούρας, 2002 Γκλιάου, 2004), θεωρούνται κατάλληλες προσεγγίσεις και για τα θέµατα και ζητήµατα του περιβάλλοντος και της αειφορίας (Φλογαΐτη, 2006). Η ΕΡΕΥΝΑ ΡΑΣΗΣ Σκοπός της έρευνας είναι να διερευνήσει την επίδραση ενός Προγράµµατος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης µε θέµα «Περπατώ, περπατώ εις το δάσος-το περιαστικό δάσος» στην ανάπτυξη γνώσεων και καλλιέργεια αξιών, στάσεων και συµπεριφορών των παιδιών φιλικών προς το δασικό περιβάλλον. Ερευνητικά ερωτήµατα: Εάν η εφαρµογή ενός Προγράµµατος Π.Ε.: θα ανάπτυσσε τις σχετικές γνώσεις των παιδιών για το δασικό οικοσύστηµα, θα ανάπτυσσε την κριτική σκέψη των παιδιών στα θέµατα διαχείρισης και προστασίας των δασικών οικοσυστηµάτων, θα καλλιεργούσε αξίες και στάσεις στα παιδιά φιλικές προς το δασικό οικοσύστηµα, θα ωθούσε τα παιδιά σε συµπεριφορές φιλικές προς το δασικό οικοσύστηµα, θα προωθούσε την ανάπτυξη συνεργασίας µεταξύ του σχολείου και της τοπικής κοινωνίας. Μεθοδολογία της έρευνας: Έρευνα δράσης είγµα της έρευνας: 21 παιδιά προσχολικής ηλικίας που φοιτούν στο Νηπιαγωγείο. Μέσα συλλογής δεδοµένων: Παρατήρηση κατά την εφαρµογή του προγράµµατος, εκτίµηση έργων ζωγραφικής και κατασκευών των παιδιών, συζήτηση στην ολοµέλεια, ατοµική συνέντευξη σε «ραδιοφωνικό σταθµό». Παιδαγωγικό πρόγραµµα: «Περπατώ, περπατώ εις το δάσος» Κριτήρια επιλογής θέµατος Το δάσος αποτελεί ένα οικοσύστηµα πολλαπλών βασικών επιδράσεων στο περιβάλλον και στον άνθρωπο.

4 Το Νηπιαγωγείο βρίσκεται στους πρόποδες του Εθνικού ρυµού της Πάρνηθας. Τα περισσότερα παιδιά περνούν τον ελεύθερό τους χρόνο στο δάσος γύρο απ το χωριό. Τα παιδικά παραµύθια συχνά αναφέρονται σε σκηνές και θέµατα του δάσους. Οι πρόσφατες καλοκαιρινές πυρκαγιές. Στόχοι του προγράµµατος προς τα παιδιά Γνωστικοί: Να γνωρίσουν και να κατανοήσουν -στο µέτρο το δυνατού- τι είναι το δάσος, από τι αποτελείται ένα δάσος, πως δηµιουργείται το δασικό οικοσύστηµα. Να αναγνωρίσουν και να προσδιορίσουν τη χρησιµότητα του δάσους στη λειτουργία της φύσης. Να κατονοµάσουν και να απαριθµήσουν προϊόντα του δάσους που χρησιµοποιεί ο άνθρωπος. Να προσδιορίσουν και να κατηγοριοποιήσουν τρόπους µε τους οποίους µπορεί να καταστραφεί ένα δασικό οικοσύστηµα. Συναισθηµατικοί: Να ενθαρρυνθούν να προσεγγίσουν και να βιώσουν το δασικό οικοσύστηµα. Να εκτιµήσουν την εγγενή αξία του δασικού οικοσυστήµατος. Να διερωτηθούν σχετικά µε τις επιπτώσεις της καταστροφής του δασικού οικοσυστήµατος. Να απορρίψουν ενέργειες και πρακτικές, αρνητικές προς το δασικό οικοσύστηµα. Να σκεφθούν, να κρίνουν, να επιλέξουν και να υιοθετήσουν αξίες, στάσεις και συµπεριφορές προς το δασικό οικοσύστηµα µε άξονα όχι µόνο το ανθρώπινο και προσωπικό συµφέρον. Ψυχοκινητικοί- δεξιοτήτων: Να χρησιµοποιήσουν απλά εργαλεία µετρήσεων. Να κινηθούν, να παίξουν, να απολαύσουν το δασικό οικοσύστηµα. Να ενθαρρυνθούν να οργανώσουν επίσκεψη στο δάσος µε τους γονείς τους. Να εκφράσουν σωµατικά και λεκτικά αισθήµατα και συναισθήµατα τους για το δασικό οικοσύστηµα. Να συνεργαστούν µε τοπικούς φορείς αλλά και µεταξύ τους. ιάρκεια του προγράµµατος: 5 µήνες (Γενάρης-Μάης). Αφόρµηση προγράµµατος: Συζήτηση στην ολοµέλεια, αναφορά παιδιού σε επίσκεψη στο δάσος της Πάρνηθας, προσκόµιση φωτογραφικού υλικού από το παιδί, εστιασµός στο καµένο τµήµα αυτής. Μεθοδολογία προγράµµατος: Θεµατική προσέγγιση, έρευνα πεδίου. Εφαρµογή προγράµµατος: Καταιγισµός ιδεών: Στην ολοµέλεια τα παιδιά αναρωτήθηκαν τι ξέρουν για το δάσος. Πρότειναν ότι: έχει χώµα, έχει δέντρα, ζουν ζώα, το καλοκαίρι κάηκαν πολλά δάση. Αναρωτήθηκαν και εκδήλωσαν ενδιαφέροντα σχετικά µε το τι θέλουν να µάθουν για το δάσος. Πρότειναν να ασχοληθούν και να επιλύσουν τα ερωτήµατά τους: Γιατί καίγονται τα δάση; Υπάρχουν πολλά δάση; είναι όλα τα δάση ίδια; Τι χρειαζόµαστε τα δάση, τα χρειάζονται µόνο οι άνθρωποι; Ποια ζώα ζουν στο δάσος; Πως µπορούµε εµείς να βοηθήσουµε να µη καταστρέφονται καίγονται τα δάση;

5 Τα ερωτήµατα που συγκεντρώθηκαν από τον καταιγισµό ιδεών ταξινοµήθηκαν και διαµόρφωσαν τις επιµέρους ενότητες του προγράµµατος, όπως: Τι είναι το δάσος. Τι περιλαµβάνει ένα δασικό οικοσύστηµα (βιοτικοί & αβιοτικοί παράγοντες). Χλωρίδα και πανίδα του δάσους. Προσφορά του δάσους στη λειτουργία του πλανήτη και στον άνθρωπο (κατοικία, τροφή, ξυλεία, κάρβουνο, οξυγόνο, εργασία, αναψυχή, χαρτί). Υποβάθµιση και καταστροφή δασικών οικοσυστηµάτων (φυσική και ανθρωπογενής). Τρόποι αποφυγής και αντιµετώπισης υποβάθµισης και καταστροφών των δασικών οικοσυστηµάτων, ανθρώπινες δράσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Αειφορική διαχείριση δασικών οικοσυστηµάτων. ραστηριότητες (ενδεικτικές): ραστηριότητες µέσα στην τάξη: Συζήτηση µε πληροφοριακό υλικό για τα τοπικά δάση και τα δάση της Ελλάδας. Σχήµα 1. Εντοπισµός εθνικών δρυµών. Σχήµα 2. Κολάζ του δάσους Συζήτηση και εντοπισµός στο χάρτη των εθνικών δρυµών της Ελλάδας (σύνδεση µε γεωγραφία). Είδη δασών. Ζωγραφική και χαρτοκολυτική. (Σχήµα 1, Σχήµα 2) Συζήτηση µε θέµα πεδινά και ορεινά δάση (σύνδεση µε γεωλογία), δέντρα και ζώα που ζουν σε αυτά. Ζωγραφική στο καβαλέτο, αφήγηση παραµυθιού (Σχήµα 3). Σχήµα 3: Ζωγραφική στο καβαλέτο: Εθνικός δρυµός Πάρνηθας.

6 Συζήτηση µε πληροφοριακό υλικό και θέµα τα δέντρα, αειθαλή-φυλλοβόλα, µέρη του δέντρου, ανάγκες επιβίωσης. Οµαδική κατασκευή «το δέντρο στις τέσσερις εποχές». Τόµπολα σύνθεσης µε τα µέρη του δέντρου. Συζήτηση µε πληροφοριακό υλικό για τα ζώα του δάσους που απειλούνται µε εξαφάνιση στην Ελλάδα. Ποια είναι, γιατί κινδυνεύουν, ποιοι µπορούν να τα βοηθήσουν (οργανώσεις προστασίας). Εστιαζόµαστε στο «ελάφι της Πάρνηθας». Εξελισσόµενη κατασκευή µακέτας για το δάσος (καθ όλη τη διάρκεια του προγράµµατος) (Σχήµα 4, Σχήµα 5). Σχήµα 4. Αρχικό στάδιο µακέτας Σχήµα 5. Τελικό στάδιο µακέτας Γλωσσική άσκηση: πως λέγονται τα µικρά των ζώων (υποκοριστικά π.χ. αλεπούαλεπουδάκι). Γλωσσική άσκηση: ψάχνουµε και εντοπίζουµε σύνθετες λέξεις µε συνθετικό τη λέξη «δάσος» (Σχήµα 6). Σχήµα 6. Γλωσσική άσκηση ηµιουργία τόµπολας «απ το ψηλότερο στο χαµηλότερο» (δέντρο, θάµνος, πόα). Ελεύθερη ζωγραφική στο καβαλέτο. Συλλογή φωτογραφιών, αντιγράφων πινάκων ζωγραφικής, εικόνων, υλικών και προϊόντων που προέρχονται από το δάσος. ηµιουργία αντίστοιχης «γωνιάς του δάσους» στην τάξη. ηµιουργία φυτολογίου. Ανακάλυψη, συγκέντρωση (από παιδιά και νηπιαγωγούς) παροιµιών, αινιγµάτων, ποιηµάτων, τραγουδιών, µύθων και παραµυθιών σχετικών µε το δάσος, και τα δέντρα.

7 Αφήγηση παραδοσιακών παραµυθιών για το δάσος (κοκκινοσκουφίτσα) και τροποποίηση αυτών από τα παιδιά. Πρόσκληση σε κάτοικο της περιοχής για να ας διηγηθεί σχετικά µε το δάσος του Κρυονερίου. Ακουστικές ασκήσεις αναγνώρισης φωνών των ζώων, πουλιών, ήχων του δάσους. Πρόσκληση σε ειδικό (δασολόγο), ενηµέρωση σχετικά µε τους κινδύνους που απειλούν τα δασικά οικοσυστήµατα, τρόπους πρόληψης, αποκατάστασης και αειφορικής διαχείρισης αυτών. ηµιουργία και εµψύχωση αυτοσχέδιου δρώµενο µε θέµα: «πυρκαγιά στο δάσος εγώ τι κάνω;» Ασκήσεις ραµατικής Τέχνης: Μεταµορφωνόµαστε σε «µηχανές αντικατάστασης του δάσους» Παιχνίδι ρόλων: Σχεδιάζουµε και παίζουµε παιχνίδι ρόλων µε θέµα: «το γειτονικό µας δάσος µας χρειάζεται» ραστηριότητες στην αυλή, έξω απ το σχολείο: Οργάνωση εξορµήσεων στο δάσος (Κρυονερίου, Πάρνηθας, γειτονικό σχολείου) για ανακάλυψη, παρατήρηση, αναψυχή σε διαφορετικές εποχές. Στη φύση ανακαλύπτουµε, παρατηρούµε, αγγίζουµε, µυρίζουµε, ονοµάζουµε βότανα, και δέντρα. ιερεύνηση στην αυλή, στη γειτονιά και στο δάσος για αγριολούλουδα. Εντοπισµός, φωτογράφηση, ζωγραφική απόδοση, ονοµασίες. Συλλογή υλικών του δάσους, δηµιουργίες αυτοσχέδιων κατασκευών, διακοσµητικών. Εφαρµογή κινητικών παιχνιδιών στην αυλή (Λύκε, λύκε είσαι εδώ; Η κολοβή αλεπού. Λαγός στο λάκκο έπεσε.) ηµιουργία ταυτότητας ενός «πεύκου» (ύψος, ηλικία, οικογένεια, χρώµα ). «Αγάλµατα» στο δάσος-τεχνική ραµατικής Τέχνης: Στολίζουµε το δάσος µε αγάλµατα από τα σώµατά µας. «Καθρέφτες»-Τεχνική ραµατικής Τέχνης: Γινόµαστε «καθρέφτες» των πουλιών, των ζώων, των δέντρων, των φυτών του δάσους. ράσεις για το δάσος (ενδεικτικές): ηµιουργία πανό για το δάσος, ανάρτηση στην είσοδο του σχολείου για ενηµέρωση. (Σχήµα. 7) Σχήµα 7. Το πανό του δάσους

8 Κατασκευή φυλλαδίων µε ζωγραφισµένες οδηγίες για «αειφορικές περπατησιές στο δάσος», διανοµή σε περιηγητές του δάσους, στον κοινωνικό περίγυρο των παιδιών. Εντοπισµός νεαρών φυτών στην καµένη περιοχή και περίφραξη-προστασία µε πέτρες. Σχεδιασµός, φαντασία, σκέψη και σύνθεση παραµυθιού για το δάσος, µε προτροπές και συµβουλές. Παρουσίαση στη γιορτή του σχολείου. Συνέντευξη σε τοπικό ραδιοφωνικό σταθµό και έντυπο τύπο για τα θέµατα διαχείρισης του δάσους. Φύτεµα στην αυλή του σχολείου λαχανικών, λουλουδιών θάµνων και δέντρων, καθηµερινή παρακολούθηση και φροντίδα. (Σχήµα 8). Σχήµα 8. ηµιουργούµε τον κήπο µας Επίσκεψη στην κοινότητα για ενηµέρωση Προέδρου και εργαζοµένων για το δάσος. Κατάθεση αιτήµατος για συντήρηση φυτών σχολείου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. ηµιουργία αφίσας «µε όσα καταλάβαµε ότι µπορούν να βοηθήσουν το δάσος να υπάρχει». Ανάρτηση σε κεντρικά σηµεία της κοινότητας. υναµική συµµετοχή σε συνεργασία µε τους γονείς στη δεντροφύτευση που οργάνωσε η κοινότητα. Συνεργασία µε τον Εθνικό φορέα διαχείρισης της Πάρνηθας. Σύντοµη συζήτηση και αξιολόγηση του προγράµµατος. Τα παιδιά καθ όλη τη διάρκεια εφαρµογής του προγράµµατος έδειχναν ενδιαφέρον, συγκέντρωναν υλικό ενώ παρόµοιο αποδείχτηκε και το ενδιαφέρον των γονέων και της τοπικής κοινωνίας, οι οποίοι πρόθυµα συµµετείχαν στις δραστηριότητες και δράσεις του προγράµµατος ( αφέρµου, κ.α., 2006). Πρωτότυπες ήταν οι παρατηρήσεις των παιδιών, κατά τη διάρκεια των οργανωµένων συζητήσεων σχετικά µε την πρόληψη των καταστροφών του δάσους. Παραθέτουµε ενδεικτικά πρόταση παιδιού: «µπορούµε να γίνουµε φύλακες του δάσους, να µένει κάθε µέρα ένας µας εκεί, δηλαδή να φυλά σκοπιά. Αν κάποιον δούµε να πετάει σκουπίδια ή να χαλάει τα δέντρα ή να σκοτώνει ελάφια αµέσως µε τον ασύρµατό µας θα το πούµε στην Κυρία µας». Κατά τη διάρκεια των εξορµήσεων τα παιδιά παρατηρούσαν κάθε λεπτοµέρεια στη φύση, περπατούσαν προσεχτικά και προσπαθούσαν να µην ενοχλούν µε τις φωνές τους, σηµείο το οποίο πραγµατικά τα δυσκόλεψε ιδιαίτερα. Κατά τη διάρκεια των δράσεων κινητοποιήθηκαν και δραστηριοποιήθηκαν σε αρκετά ικανό βαθµό. Παρατηρήθηκε ότι πριν τη συνέντευξής τους στο ραδιοφωνικό σταθµό έδειχναν προβληµατισµένα και συγκρατηµένα, χαρακτηριστικά τα οποία απέβαλαν

9 µε τη βοήθεια της δηµοσιογράφου ενώ στη συνέχεια εξέφρασαν µε πειθώ τις θέσεις και απόψεις τους για την προστασία και διαχείριση του δάσους. Εκτιµάται ότι η εφαρµογή του προγράµµατος ανέδυε συχνές και απρόβλεπτες δυσκολίες (Ντολιοπούλου, 2005), οι οποίες ξεπεράστηκαν µε την κατανόηση και συνεργασία των νηπιαγωγών µε τα παιδιά και µεταξύ τους. Ιδιαίτερη εκτιµάται η εµπειρία των παιδιών από τη συνεργασία τους µε την τοπική κοινωνία, η οποία ενώ στην αρχή ανέδυε, λειτουργικά και επικοινωνιακά προβλήµατα στη συνέχεια υπήρξε θετική και γόνιµη. Η αποδοχή µάλιστα που έδειξε η τοπική κοινωνία προς το έργο των παιδιών θεωρούµε ότι αποτέλεσε σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της αυτοπεποίθησης, της κινητοποίησης, της δραστηριοποίησης και του διαρκούς ενδιαφέροντος των παιδιών για το θέµα. Παράλληλα διαφαίνεται και η επίδραση των παιδιών στην τοπική κοινωνία, η οποία προσπάθησε και ίσως ως ένα βαθµό το κατάφερε να «ακούσει» και να σεβαστεί προτροπές και θέσεις των παιδιών της. Η αξιολόγηση του προγράµµατος µέσω της συζήτησης, της παρατήρησης, των στοχευµένων ερωτήσεων έδειξε ότι τα παιδιά ανάπτυξαν γνώσεις που δεν διέθεταν πριν την εφαρµογή του προγράµµατος. Έδειχναν ότι καλλιέργησαν αξίες και στάσεις φιλικότερες προς τη φύση, την οποία αντιµετώπιζαν ως το «δικό τους χώρο». Έδρασαν αυτοβούλως και συνεργάστηκαν για να κάνουν πράξεις αυτά που συναποφάσισαν. Έδειχναν περισσότερο ευαίσθητα µε τα θέµατα και ζητήµατα δάσους. Αξιολόγησαν µόνα τους το πρόγραµµά τους δηµιουργώντας την αφίσα των σκέψεών τους για το δάσος (Σχήµα 9). Οι νηπιαγωγοί έγραψαν στο βιβλίο του Νηπιαγωγείου τους για το πρόγραµµα: «Θεωρούµε ότι ίσως βοηθήσαµε να µπουν οι βάσεις για την δική τους µελλοντική συµπεριφορά, που θα είναι περισσότερο οικολογικά προβληµατισµένη, µε πρακτικές φιλικότερες προς το περιβάλλον. Από την πλευρά των εκπαιδευτικών πιστεύουµε ότι έχουν επιτευχθεί το πλείστον των στόχων που είχαµε θέσει εξαρχής. Κλείνοντας αυτές τις σκέψεις πρέπει να αναφερθεί ότι το πρόγραµµα ήταν πολύ ενδιαφέρον τόσο για τα παιδιά όσο και τις εκπαιδευτικούς, πραγµατώθηκε µε φροντίδα και ενθουσιασµό και µας άφησε ωραίες αναµνήσεις από τις στιγµές που ζήσαµε στο νηπιαγωγείο µας αυτή τη χρονιά.» Σχήµα 9. Αξιολόγηση προγράµµατος από τα παιδιά

10 Υποστηρίζουµε ότι τα θετικά αποτελέσµατα του προγράµµατος οφείλονται τόσο στη βιωµατικότητα αυτού όσο και στον τρόπο εφαρµογής του µέσω στοχευµένων διαδικασιών και διεργασιών των δραστηριοτήτων και δράσεων αυτού. Συµπεράσµατα της έρευνας δράσης. Από την εφαρµογή και την αξιολόγηση του προγράµµατος προκύπτει ότι το πρόγραµµα συνέβαλε: στην ανάπτυξη των γνώσεων των παιδιών που σχετίζονται µε το δασικό οικοσύστηµα, στην καλλιέργεια και ενδυνάµωση φιλικών αξιών και στάσεων προς το δασικό οικοσύστηµα και τη φύση, στην εκδήλωση συµπεριφορών και την οργάνωση δράσεων µε αειφόρο προσανατολισµό, στη δηµιουργία ευχάριστου και δηµιουργικού κλίµατος µεταξύ των παιδιών, των νηπιαγωγών, και της τοπικής κοινωνίας, στην καλλιέργεια της δηµιουργικότητας, της συνεργατικότητας, της αποδοχής και της ενεργούς συµµετοχής των παιδιών. Προτάσεις: Προτείνουµε τη συνεχή και διαδοχική εφαρµογή παρόµοιων προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης από τις νηπιαγωγούς των τάξεων προς όφελος της προσχολικής εκπαίδευσης, της ενδυνάµωσης της εκπαίδευσης των πολιτών προς µια αειφόρο κοινωνία και της δραστηριοποίησης των µελών της σχολικής και τοπικής κοινότητας σε θέµατα και ζητήµατα του περιβάλλοντος και της αειφορίας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Άλκηστις. (1998). Το βιβλίο της δραµατοποίησης. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Beauchamp, H. (1998). Τα παιδιά και το δραµατικό παιχνίδι. (Ε. Γιανίτσκα, Μεταφρ.). Αθήνα: Τυπωθήτω. Bufamo, M. (1998). The roots of learning. Educational Leadership, 55(6). Γκλιάου-Χριστοδούλου, Ν. (2004). Προτεραιότητες και καινοτοµίες για το Νηπιαγωγείο του 21 ου αιώνα. Στο Π. Αγγελίδης, Γ. Μαυροειδής (Επιµ.), Εκπαιδευτικές καινοτοµίες για το Σχολείο του µέλλοντος. Αθήνα: Τυπωθήτω, Chawla, L. (1998). Significant life experiences revisited: A review of research on sources of environmental sensitivity. Environmental Education Research, 4(4), Chawla, L., & Hart, R. (1988/ 1995). The roots of environmental concern. Proceedings of the 19 th Annual Conference of EDRA, Pomona, CA. Reprinted in The NAMTA Journal, 1995, 20(1), αφέρµου, Χ., Κουλούρη, Π., Μπασαγιάννη, Ε. (2006). Οδηγός Νηπιαγωγού. Εκπαιδευτικοί σχεδιασµοί- δηµιουργικά περιβάλλοντα µάθησης. Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Οργανισµός Εκδόσεων ιδακτικών Βιβλίων. ηµητρίου, Α. (2005). Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ως µέσο για την ανάπτυξη της συνεργασίας των λαών, την κοινωνική δικαιοσύνη, την ειρήνη και τον πολιτισµό. Στο Α. Γεωργόπουλος (Επιµ.), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Ο νέος πολιτισµός που αναδύεται. Αθήνα: Gutenberg, Davis, J. (1998). Young children, Environmental Education and the future. Early Childhood Education Journal, 26(2),

11 Davis, J. (2008). What might education for sustainability look like in early childhood? A case of participatory, whole-of-settings approaches. In UNESCO, The contribution of early childhood education to a sustainable society. Paris: UNESCO, Diamond, K., Musser, L. (1999). The children's attitudes towards the environment scale for preschool children. Journal of Environmental Education, 30(2), Fien, J., & Tilbury, D. (2002). The global challenge of Sustainability. In: D. Tilbury, R. Stevenson, J. Fien, & D. Schreuder (Eds.), Education and Sustainability. Reporting to the Global Challenge. Gland: IUCN, Fleer, M., Segal, G. (1996). Supporting science learning through play. In: M. Fleer (Ed.), Play through profiles: Profiles through play. Malbourn: Australian Early Childhood Association, Herbert, T. (2008). Eco-intelligent education for a sustainable future life. In UNESCO, The contribution of early childhood education to a sustainable society. Paris: UNESCO, Hungerford, H., & Volk, T. (1998). Curriculum development in Environmental Education for the Primary School: Challenges and responsibilities. In: H. Hungerford, & el. (Eds.), Essential Readings in Environmental Education. Illinois: Stipes Publishing L.L.C., Jensen, I., Rechis, R., & Luna, D. (2002). Learning through Drama -Chapter 10. In: I. Jensen (Ed.), Early Childhood Literacy: Programs & Strategies to Develop Cultural, Linguistic, Scientific and Health Care for Very Young Children & Their Families. Corpus Christi Independent School District TX: Texas A and M: University Corpus Christi. Katsiavou, E., Liopeta, K., Zogza, V. (2000). The understanding of ecological concepts by preschoolers: Development of a teaching approach based on Drama/ Role Play about interdependence of organisms. Themes in Education, 4(3), Κατσίκης, Α., & Ζαχαρίου, Α. (2005). Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην Ευρώπη: Πορεία και προοπτικές. Στο Α. Γεωργόπουλος (Επιµ.), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Ο νέος πολιτισµός που αναδύεται. Αθήνα: Gutenberg, Κοντογιάννη, Α. (2004). Το θέατρο ως δυναµικός παράγοντας της δηµιουργίας µιας ανελισσόµενης εκπαίδευσης. Στο Π. Αγγελίδης, Γ. Μαυροειδής (Επιµ.), Εκπαιδευτικές Καινοτοµίες για το Σχολείο του Μέλλοντος, τεύχ. Β. Αθήνα: Τυπωθήτω, Lee, J. (2001). Pre-school Environmental Education in Hong Kong: An exploratory study. Australian Journal of Environmental Education, 17, Λιθοξοΐδου, Λ. (2005). Η Περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση στην Προσχολική Εκπαίδευση. Στο. Καλαϊτζίδης (Επιµ.), Έµπνευση, Στοχασµός, Φαντασία στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Πρακτικά 2 ου Πανελληνίου Συµποσίου. Πειραιάς: Ελληνική Εταιρεία, Συµβούλιο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Ματσαγγούρας, Η. (2002). Η ιαθεµατικότητα στη σχολική γνώση. Αθήνα: Γρηγόρης. McGregor, L., Tate, M., Robinson, K. (1977). Learning through Drama. London: Heinemann Educational. McNaughton, M-J. (2004). Educational Drama in teaching of Education for Sustainability. Environmental Education Research, 10(2), McNaughton, M-J. (2006). Learning from participants' responses in Educational Drama in the teaching of Education for Sustainable Development. Research in Drama Education, 11(1),

12 Μιχαλοπούλου, Αικ. (2000). ιερεύνηση των αρχικών ιδεών και αναπαραστάσεων των παιδιών προσχολικής ηλικίας σχετικά µε την ανάπτυξη και την αναπαραγωγή των φυτών, µε στόχο το σχεδιασµό και την πραγµατοποίηση µιας διδακτικής παρέµβασης στο Νηπιαγωγείο. Στο Β. Παπαδηµητρίου (Επιµ.), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο πλαίσιο της Εκπαίδευσης του 21 ου αιώνα: Πρακτικά ιεθνούς Συνεδρίου. Λάρισα, Μιχαλοπούλου, Α., & Χανιωτάκη, Ε. (2001). ραστηριότητες για την ανακάλυψη και κατανόηση του περιβάλλοντος στην προσχολική ηλικία. Αθήνα: Καστανιώτης. Ντολιοπούλου, Ε. (2005). Η εφαρµογή της µεθόδου project σε Ελληνικά Νηπιαγωγεία. Αθήνα: Τυπωθήτω. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. (2001α). Στοιχεία από τον Παιδαγωγικό Σχεδιασµό του ΕΠΠΣ και των Α.Π.Σ. της Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης Α γενικές επισηµάνσεις. Αθήνα: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευµάτων. Περδικάρη, Σ. (2005). Η ραµατική Τέχνη στην Εκπαίδευση ως µεθοδολογικό εργαλείο περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Σύγχρονο Νηπιαγωγείο, 44, Περδικάρη, Σ. (2007). Σχεδιασµός εφαρµογή και αξιολόγηση ενός Παιδαγωγικού Προγράµµατος για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση παιδιών προσχολικής ηλικίας µε έµφαση στη ραµατική Τέχνη στην Εκπαίδευση. ιδακτορική ιατριβή. Βόλος: Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας- Παιδαγωγικό Τµήµα Προσχολικής Εκπαίδευσης. Palmer, J., Suggate, J., Bajd, B., Tsaliki, E., Duraki, D., Paraskevopoulos, S., Razpet, N., Skribe-Dimec, D. (1999). Emerging knowledge of distant environments: International study of four and six years olds in England, Slovenia and Greece. European Early Childhood Education Research Journal, 7(2), Paprotna, G. (1998). On the understanding of ecological concepts by children of preschool age. International Journal of Early Childhood Education, 6(2), Piaget, J. (1929/68). The child's conception of the world. London: Routledge. Σκαναβή-Τσαµπούκου, Κ. (2004). Περιβάλλον και Κοινωνία. Μια σχέση σε αδιάκοπη εξέλιξη. Αθήνα: Καλειδοσκόπιο. Σκούρα-Βαρνάβα, Τ. (1994). Θέµατα γνωστικής ανάπτυξης, µάθησης και αξιολόγησης. Αθήνα: Παπαζήση. Tanner, T. (1980). Significant life experiences: A new research area in Environmental Education. In: L. Iozzi (Ed.), Research in Environmental Education, , Abstract no 231, Columbus, OH: ERIC/SMEAC. Tilbury, D. (1994). The critical learning years for Environmental Education. In: R. Wilson (Ed.), Environmental Education at the Early Childhood Level. Troy, OH: North American Association for Environmental Education, Φλογαΐτη, Ε. (2006). Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Φλογαΐτη, Ε., ασκολιά, Μ. (2004). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Σχεδιάζοντας ένα "αειφόρο" µέλλον. Στο Π. Αγγελίδης, Γ. Μαυροειδής (Επιµ.), Εκπαιδευτικές Καινοτοµίες για το Σχολείο του Μέλλοντος, τευχ. Β. Αθήνα: Τυπωθήτω, Χρυσαφίδης, Κ. (1995). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Νηπιαγωγείο, (2 ο Μέρος). Σύγχρονη Εκπαίδευση, 82/83, Χρυσαφίδης, Κ. (2005). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Αντικείµενο δράσης και διδακτική προσέγγιση. Στο Α. Γεωργόπουλος (Επιµ.), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Ο νέος πολιτισµός που αναδύεται. Αθήνα: Gutenberg, Wilson, R. (1997). The wonders of nature: Honoring children's ways of knowing. Early Childhood News, 9(2), 6-9.

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Μάμαη Δίκτυο 3α, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Αθήνα // τηλ.-φαξ: SOS // Μάμαη 210 8228795 3α, Αθήνα // e-mail: // τηλ.-φαξ: schools@medsos.gr 210 8228795

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση»

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Σχολική χρονιά 2006-2007 Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Η υγεία, η ασφάλεια και η διατροφή είναι έννοιες αλληλοσχετιζόμενες. Η σχέση της διατροφής με την υγεία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία Δήµητρα Σπυροπούλου Επίτιµη Σύµβουλος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου H Ε.Α.Α. µετεξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint 20 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1139 Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint Μ. Μπέση1, Λ. Παππά2 1Σχολική Σύμβουλος Νηπιαγωγών, 43η εκπ. Περιφέρεια Άρτας, marinabesi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Σε αυτή την ενότητα θα συνοψίσουµε τα σηµαντικότερα συµπεράσµατα που προκύπτουν από τις αναλύσεις που παρουσιάστηκαν παραπάνω και θα δοθούν κάποιες προτάσεις. 5.1 Συζήτηση Αντιµετωπίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής ιπλή εκπαιδευτική λειτουργία των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre ΕΙΣΑΓΩΓΗ ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre Η σύγχρονη εποχή παρά την πρόοδο που τη χαρακτηρίζει στον τοµέα της τεχνολογίας και της επιστήµης µε σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του ανθρώπου,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση μίας Διδακτικής Παρέμβασης Βασισμένης σε Παιγνιώδεις και Υπαίθριες Κινητικές Δραστηριότητες για την Περιβαλλοντική Αγωγή στο Νηπιαγωγείο

Αξιολόγηση μίας Διδακτικής Παρέμβασης Βασισμένης σε Παιγνιώδεις και Υπαίθριες Κινητικές Δραστηριότητες για την Περιβαλλοντική Αγωγή στο Νηπιαγωγείο Αξιολόγηση μίας Διδακτικής Παρέμβασης Βασισμένης σε Παιγνιώδεις και Υπαίθριες Κινητικές Δραστηριότητες για την Περιβαλλοντική Αγωγή στο Νηπιαγωγείο Κοσκολού Αλεξάνδρα 1, Κουθούρης Χαρίλαος 2 1. Νηπιαγωγός

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ο/Η κάθε εκπαιδευτικός µπορεί να επιλέξει να ακολουθήσει το προτεινόµενο πρόγραµµα, ή να το διαµορφώσει ανάλογα µε το πώς επιθυµεί και ταιριάζει στις ανάγκες και τις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης H ActionAid είναι ένας διεθνής αναπτυξιακός οργανισµός

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε.

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Αθηνών Βήµατα για ένα σχέδιο εργασίας Α φάση: Επιλογή και διερεύνηση του θέµατος

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή

Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή Μαρίνα Παπαγεωργίου 1, Γεώργιος Κουραβάνας 2, Παναγιώτης Κουτμάνης 3, Κωνσταντίνος Αγγελής

Διαβάστε περισσότερα

1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013

1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ νηπιαγωγοί: Αγγελική Ντέρτη Γιώτα Σταυροπούλου Αριθμός νηπίων: 17 Το περιβάλλον είναι υπόθεση όλων μας και οφείλουμε να το προστατέψουμε. Στο νηπιαγωγείο μας κάναμε μια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Universities 4 EU Αθήνα, 21 Μαρτίου 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Βέρα Δηλάρη Education expert veradil61@gmail.com Παγκόσμιοι Αναπτυξιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις και πρακτικές νηπιαγωγών για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. ageorgop@nured.auth.gr

Απόψεις και πρακτικές νηπιαγωγών για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. ageorgop@nured.auth.gr Απόψεις και πρακτικές νηπιαγωγών για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Αναστασία Δημητρίου anadim@otenet.gr Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1. Σκοπός της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Σύµφωνα µε το Ν.1892/90 και τις αντίστοιχες Εγκυκλίους, η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεί τµήµα των προγραµµάτων των σχολείων της

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Έρση Γιαννουλάτου Καλλιτέχνιδα Full Time BA(Ηοns) The Surrey Institute

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ Γενικές πληροφορίες Οι «Δημιουργικές Συνεργασίες με Καλλιτέχνες» στοχεύουν στην επαφή και εξοικείωση των παιδιών με τους καλλιτέχνες της Κύπρου. Παράλληλα στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Πρόγραμμα Ενημέρωσης εκπαιδευτικών για INDUCTION 4-5 Φεβρουαρίου 2012 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πεδουλά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Θεματικές ενότητες για τις εισαγωγικές εξετάσεις του Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Νικητοπούλου Δήμητρα Δασκάλα 5 ου Δημοτικού Σχολείου Χανίων Τάξη Α ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «Κυκλοφοριακή Αγωγή» Σκοπός : Το μάθημα αυτό έχει σκοπό να μυήσει το παιδί στους βασικούς κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ, 2010 Λοΐζου, Ε. κ Παπαδημήτρη-Καχριμάνη, Χ. 1 ΔΟΜΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ 1

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 73 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. ΥΤ. ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Α. Τζιµογιάννης ΣΕΛΕΤΕ/ΠΑΤΕΣ Ιωαννίνων, ajimoyia@cc.uoi.gr Θεµατική Ενότητα:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Προγράµµατα άσκησης και υγείας Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα αναπτυχθούν Ποια είναι τα θεωρητικά σηµεία που πρέπει να λαµβάνονται υπόψη για θέµατα παρεµβάσεων και συµπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

3.10 ηµιουργία, διαµόρφωση και οργάνωση µιας καινούριας γωνιάς στο Νηπιαγωγείο µε βάση το συµβολικό παιχνίδι

3.10 ηµιουργία, διαµόρφωση και οργάνωση µιας καινούριας γωνιάς στο Νηπιαγωγείο µε βάση το συµβολικό παιχνίδι ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙ Ι 333 3.10 ηµιουργία, διαµόρφωση και οργάνωση µιας καινούριας γωνιάς στο Νηπιαγωγείο µε βάση το συµβολικό παιχνίδι Αικατερίνη Μιχαλοπούλου Επίκ. Καθηγήτρια ΠΤΠΕ Παν/µίου Θεσσαλίας Το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΩΣ ΣΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΏΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΎ ΔΡΑΜΑΣ

Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΩΣ ΣΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΏΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΎ ΔΡΑΜΑΣ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΩΣ ΣΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΏΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΎ ΔΡΑΜΑΣ Τσοκαταρίδου Αναστασία Εκπαιδευτικός ΠΕ03 M.Sc Υποψήφια διδάκτωρ Δ.Π.Θ Μουσικό Σχολείο Δράμας nattsok@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ Μπιτσάκου Μαρίκα Κύπρου 23, 20100, Κόρινθος e-mail: mbitsakou@sch.gr ΕΙΣΑΓΩΓΗ «Η θάλασσα είναι ένας κόσµος χαρισµένος σε εκείνους που µπορούν να αφουγκράζονται την εσωτερική µουσική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΣΒΟΡΩΝΟΥ

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΣΒΟΡΩΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΣΒΟΡΩΝΟΥ ΘΕΜΑ: «Οι φίλοι μας, τα σκουπίδια» ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ/ΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟ Η φύση και ο άνθρωπος. Οι φίλοι

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Κυκλοφοριακή Αγωγή Πρόγραµµα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ιαθεµατική προσέγγιση ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 1) Γενικά Στοιχεία άσκαλοι:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ Μέλη Παιδαγωγικής Ομάδας ΤΣΙΑΛΟΥ ΕΥΑΝΘΙΑ, ΚΕΤΣΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΗ, ΣΙΜΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ «ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ ΜΑΣ» Τμήματα: 3 Μέλη μαθητικής ομάδας ΝΗΠΙΑ: Ζαμάνη Ματίνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Π Α Ι Α Γ Ω Γ Ι Κ Ο Τ Μ Η Μ Α Η Μ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Σ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Τ Η Ν Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο

Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο Δήμητρα Σωτηροπούλου Δρ Γεωπονικών Επιστημων Διευθύντρια 1 ου ΕΠΑΛ Χαλανδρίου ΚΠΕ Δραπετσώνας 29 Νοεμβρίου 2013 ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαίδευση και το σχολείο παίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ Ψηλές Ικανότητες 2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΑ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Πρώτο Σημαντικό Βήμα Σωστή Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

Β' Μέρος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ

Β' Μέρος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ Β' Μέρος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ 58 Εκπαιδευτικά παιχνίδια Β Μέρος / Εκπαιδευτικά Φάκελοι ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ Οι εκπαιδευτικοί φάκελοι που παρουσιάζονται στο Β μέρος αυτού του βιβλίου έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΜΑ: «Ο ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ, ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» Υπεύθυνοι Νηπιαγωγοί: ΙΚΑΡΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΧΩΡΑΣ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: 2010-2011 ΑΦΟΡΜΗΣΗ: Αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 ΜAΘΗΣΙΚΟ ΠΛΗΘΤΜΟ Κατά τη φετινή χρονιά στο σχολείο φοιτούν 62 παιδιά, 29 αγόρια και 33 κορίτσια. 35 30 25 20 15 10 5 0 ΠΛΗΘΤΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονόμου Ανδρέας Μαθηματικός-Ψυχολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΣΠΑΙΤΕ Ιδρυτικό Μέλος Φίλων Βαλκανικής Χλωρίδας

Οικονόμου Ανδρέας Μαθηματικός-Ψυχολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΣΠΑΙΤΕ Ιδρυτικό Μέλος Φίλων Βαλκανικής Χλωρίδας Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στους Βοτανικούς Κήπους: Μεταφέροντας τη διεθνή εμπειρία στο Βαλκανικό Βοτανικό Κήπο Κρουσσίων κι από κει στο Βοτανικό Κήπο Αιγαίου. Οικονόμου Ανδρέας Μαθηματικός-Ψυχολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιχειρηματικότητα στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Εφαρμογή και Προοπτικές

Η Επιχειρηματικότητα στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Εφαρμογή και Προοπτικές ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ Ενίσχυση της Επιχειρηματικότητας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Η Επιχειρηματικότητα στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Εφαρμογή και Προοπτικές Δρ. Βασιλική Μπρίνια Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «Νους υγιής εν σώµατι υγιεί» 1 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ Δεκέµβριος2012-Απρίλιος 2013 Υπεύθυνη Προγράµµατος Αθηνά Τρέλλη «Νους υγιής εν σώµατι υγιεί» 1 ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Με το ξεκίνηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γενικά Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα Εγκυκλίους για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

1.1 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο γίνεται λόγος για την οικολογική κρίση και τα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει ο πλανήτης µας. Το περιβάλλον ζωτικός χώρος ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη www.kpe-thess.gr www.facebook.com/kpethess Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Χ. Αθανασίου - Ε. Παπαδημητρίου - Ν. Ριφάκη - Γ. Σλαυκίδης Π. Τσολακίδου - Γ. Υφαντής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Η κρίση του περιβάλλοντος των τελευταίων δεκαετιών ήταν το έναυσµα µιας νέας δυναµικής, η οποία οδήγησε και στην αναγκαιότητα της δηµιουργίας ειδικών σπουδών για την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Μαρούσι, 8-9 -2011 Αριθ. Πρωτ. :101837 /Γ2 Βαθµός Προτερ.: ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012

ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012 ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012 Ο μαθητής μου σύμφωνα με συστηματική παρατήρηση διαπίστωσα ότι: είχε δυσκολία στην κοινωνική επαφή. Δεν ήξερε πώς να προσεγγίσει τα υπόλοιπα παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της ενσυναίσθησης στο πλαίσιο προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Ενσυναίσθηση

Η ανάπτυξη της ενσυναίσθησης στο πλαίσιο προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Ενσυναίσθηση Η ανάπτυξη της ενσυναίσθησης στο πλαίσιο προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λουκία Λιθοξοΐδου, ρ. Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενσυναίσθηση Πώς θα ορίζατε την ενσυναίσθηση; Είναι η γνωστική επίγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό & την Αειφόρο Ανάπτυξη

Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό & την Αειφόρο Ανάπτυξη Υπουργείο Εθνικής Παιδείας & Θρησκευμάτων Μεσογειακό Γραφείο Πληροφόρησης για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό & την Αειφόρο Ανάπτυξη Μεσογειακή Εκπαιδευτική Πρωτοβουλία για το Περιβάλλον και την Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

5.12 Σχέδιο εργασίας: "Ανοιξιάτικα λουλούδια του χωριού µας"

5.12 Σχέδιο εργασίας: Ανοιξιάτικα λουλούδια του χωριού µας 560 ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΝΟΙΞΙΑΤΙΚΑ ΛΟΥΛΟΥ ΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ 5.12 Σχέδιο εργασίας: "Ανοιξιάτικα λουλούδια του χωριού µας" Φωτεινή Μακράκη Νηπιαγωγός Το σχέδιο εργασίας αποτελεί µια προτεινόµενη µεθοδολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα