«Περπατώ-περπατώ εις το δάσος» Αειφορική προσέγγιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Περπατώ-περπατώ εις το δάσος» Αειφορική προσέγγιση"

Transcript

1 «Περπατώ-περπατώ εις το δάσος» Αειφορική προσέγγιση περιαστικού δάσους για παιδιά προσχολικής ηλικίας Περδικάρη Σοφία 1, Γώγουλου Μαρία 2, Μαλάµη Ελπινίκη 3 1. Νηπιαγωγός, ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας, Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανατ. Αττικής, 2, 3. Νηπιαγωγός, 2 ο Νηπιαγωγείο Κρυονερίου Ανατ. Αττικής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η έρευνα δράσης στοχεύει στην αξιολόγηση της επίδρασης ενός προγράµµατος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης µε θέµα την αειφορική προσέγγιση του περιαστικού δάσους σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, διάρκειας πέντε µηνών. Το πρόγραµµα περιελάµβανε δραστηριότητες και δράσεις των παιδιών µέσα και έξω από το σχολείο, σε συνεργασία µε την τοπική κοινωνία και την τοπική αυτοδιοίκηση. είγµα της έρευνας είναι 21 παιδιά, 4-6 ετών που φοιτούσαν σε ολοήµερο Νηπιαγωγείο της Ανατ. Αττικής. Η συλλογή των δεδοµένων έγινε µε συζήτηση, αξιολόγηση έργων των παιδιών και παρατήρηση κατά την εφαρµογή του προγράµµατος. Από τα αποτελέσµατα της έρευνας προέκυψε ότι τα παιδιά µετά την εφαρµογή του προγράµµατος είχαν αναπτύξει τις γνώσεις τους σχετικά µε τα θέµατα και ζητήµατα του δάσους ενώ εξέφραζαν φιλικότερες στάσεις και αξίες προς αυτό και έδειχναν να εκδηλώνουν φιλικότερες συµπεριφορές. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: Προσχολική Εκπαίδευση, έρευνα δράσης, δάσος, περιβάλλον, αειφορία, τοπική κοινωνία. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Kατά τη διάρκεια της Προσχολικής Εκπαίδευσης δίνονται στο παιδί απεριόριστες και σηµαντικές δυνατότητες έτσι ώστε να καλλιεργηθεί η αναγνώριση, η κατανόηση και ο σεβασµός αυτού προς το περιβάλλον. Όµως για να επιτευχθεί αυτός ο σκοπός, ώστε τα αποτελέσµατα να είναι θετικά, να αποδώσουν στο έπακρο και να συµβάλλουν στη νοητική, κοινωνικο-συναισθηµατική και ηθική ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού, ο σχεδιασµός, η οργάνωση και η εφαρµογή κατάλληλων αναπτυξιακά προσεγγίσεων και προγραµµάτων είναι σηµαντική και κρίσιµη (Tilbury, 1994). Γι' αυτό το λόγο, κάθε αναπτυξιακά κατάλληλο πρόγραµµα ή προσέγγιση πρέπει να προσφέρει ευκαιρίες, ιδιαίτερα στο µικρό παιδί, για την ανάπτυξη και τη διασύνδεση των τριών παραπάνω τοµέων της προσωπικότητας αυτού, (Davis, 2008) µέσω: άµεσων εµπειριών µε το περιβάλλον, προσωπικών σχέσεων και επαφών µε αυτό, (Tanner, 1980 Chawla & Hart, 1988 Wilson, 1997 Chawla, 1998 Περδικάρη, 2007) δραστηριοτήτων και δράσεων κοινωνικής αλληλεπίδρασης, (McGregor, Tate, Robinson, 1977 Fleer & Segal, 1996 Wilson, 1997 Beauchamp, 1998 Άλκηστις, 1999 Katsiavou, Liopeta, Zogza, 2000 Jensen & Rechis, 2002 Περδικάρη, 2005, 2007) ανάπτυξης δεξιοτήτων συνεργατικότητας, οµαδικότητας και ενεργού συµµετοχής του παιδιού ως µέλους της οµάδας και της κοινωνίας µέσω της ενηµέρωσης, της µελέτης και της δραστηριοποίησης αυτού σε ποικίλες περιβαλλοντικές υποθέσεις

2 (Χρυσαφίδης, 1995 Κατσίκης & Ζαχαρίου, 2005 Φλογαΐτη, 2006 McNaughton, 2006), ανάλυσης και συζήτησης πιθανών φόβων και αντίστοιχων συναισθηµάτων των παιδιών, που προέρχονται τόσο από το φυσικό όσο και από το ανθρωπογενές περιβάλλον καθώς και εκείνων που προέρχονται από άλλες πληθυσµιακές οµάδες και πολιτισµούς, (Tilbury, 1994 Σκούρα-Βαρνάβα, 1994), κατανόησης των δικαιωµάτων και αναγκών άλλων λαών, (McNaughton, 2004 ηµητρίου, 2005 Φλογαΐτη, 2006 Περδικάρη, 2007), ενηµέρωσης και ανάπτυξης της υπευθυνότητας του κάθε παιδιού, (Tilbury, 1994 Hungerford & Volk, 1998 Patrotna, 1998 Περδικάρη, 2007) γνωριµίας µε τα πραγµατικά περιβαλλοντικά ζητήµατα, όπως αναφορά και επεξεργασία σχετικών εννοιών, σηµασία αυτών για το περιβάλλον και την κοινωνία, ευρύτερες γνώσεις περί αυτά (Tilbury, 1994 Χρυσαφίδης, 1995 Diamond & Musser, 1999 Μιχαλοπούλου, 2000), ανάπτυξης µιας σύγχρονης παγκόσµιας άποψης των περιβαλλοντικών προβληµάτων. (Fien & Tilbury, 2002 McNaughton, 2004 Φλογαΐτη, 2006 Περδικάρη, 2007). Σύµφωνα µε τα όσα παραθέσαµε, ένα αναπτυξιακά κατάλληλο πρόγραµµα µέσω της Θεµατικής Προσέγγισης, που στοχεύει στην εκπαίδευση των µικρών παιδιών για το περιβάλλον και την αειφορία, πρέπει να στρέφεται στην υποστήριξη των παρακάτω στόχων: Να διερευνά τις ήδη υπάρχουσες εµπειρίες, γνώσεις, στάσεις και αξίες σε σχέση µε το περιβάλλον και την κοινωνία (Palmer, et. al., 1999). Να διευρύνει τη σφαίρα των εµπειριών και να στρέφει ή να ενισχύει αυτές στην ανάπτυξη της φροντίδας για την προσωπική υγιεινή, την περιβαλλοντική καθαριότητα, την κατανόηση µεταξύ άλλων παιδιών και της κοινωνίας τους (Davis, 1998 Χρυσαφίδης, 2005 Davis, 2008). Να προάγει την κατανόηση και το ενδιαφέρον για το περιβάλλον µέσω της άµεσης ενασχόλησης των παιδιών µε αυτό (επίσκεψη, παρατήρηση, αναζήτηση πληροφοριών, συλλογή δεδοµένων, συζήτηση, πειράµατα, οργάνωση αναπαραστατικών δρώµενων, αυτοσχεδιασµοί, παιχνίδια, κ.ά.), (Wilson, 1997 Lee, 2001 Katsiavou, Liopeta & Zogra, 2001 ΥΠΕΠΘ-Π.Ι., 2003 Herbert, 2008). Να στοχεύει στην υποστήριξη των διαφόρων συνιστωσών της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης µέσω της ενασχόλησης σε ποικίλα θέµατα-άξονες γνωστικού περιεχοµένου (Κατσίκης & Ζαχαρίου, 2005). Επίσης, πρέπει να στοχεύει στην κινητοποίηση για δραστηριοποίηση, ενεργό συµµετοχή και δράση των παιδιών (Lee, 2001 ΥΠΕΠΘ, 2003 McNaughton, 2006 Περδικάρη, 2007). Να ενθαρρύνει τα παιδιά στη συνετή χρήση των φυσικών πόρων, ως αποτέλεσµα συνειδητών επιλογών τους, µε στόχο την αειφορία του πλανήτη (Lee, 2001). Να ενδυναµώνει τη συναισθηµατική εµπλοκή των παιδιών µε καταστάσεις του περιβάλλοντος που δηµιουργούν συνθήκες κατάλληλες για προστασία, φροντίδα, δραστηριοποίηση και δράση για χάρη αυτού (Μιχαλοπούλου & Χανιωτάκη, 2001). Να ενισχύει τις θετικές στάσεις προς το περιβάλλον και το κοινωνικό σύνολο αποσκοπώντας στην αέναη προστασία, αποδοχή και σεβασµό αυτού (Lee, 2001). Να λαµβάνει υπόψη την ανιµιστική αντίληψη και σκέψη των µικρών παιδιών (Piaget, 1929/1968 Σκούρα-Βαρνάβα, 1994), έτσι ώστε να συµβάλλει αυτή στην απόδοση αξίας σε κάθε τι έµβιο ή άβιο και να αποκτήσει την ιδέα της εγγενούς αξίας (Λιθοξοΐδου, 2005).

3 Να αποσκοπεί στη σταδιακή ελάττωση του παιδικού εγωκεντρισµού και της εγωκεντρικής οµιλίας µέσω αλληλεπιδράσεων που αναπτύσσονται ανάµεσα στα παιδιά µε ποικίλες δραστηριότητες (Σκούρα-Βαρνάβα, 1994) όπως η συζήτηση, η παρατήρηση, οι ασκήσεις και οι τεχνικές της ραµατικής Τέχνης στην Εκπαίδευση, τα εικαστικά, το παιχνίδι σε όλες του τις µορφές. (Άλκηστις, 1998 Beauchamp, 1998 Κοντογιάννη, 2004 Περδικάρη, 2005, 2007). Να προσπαθεί να δηµιουργήσει υπεύθυνους και ενεργούς µαθητές, αυριανούς πολίτες (Φλογαΐτη & ασκολία, 2004 Κατσίκης & Ζαχαρίου, 2005). Απ όλα τα παραπάνω συµπεραίνεται ότι η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση απαιτεί ολιστική και συστηµική προσέγγιση της πραγµατικότητας (Φλογαΐτη, 2006) και κατά την προσχολική ηλικία, µε στόχο την όσο το δυνατόν ευρύτερη διεπιστηµονική προσέγγιση των ζητηµάτων του περιβάλλοντος και της αειφορίας (Σκαναβή, 2004). Η διαθεµατικότητα και ιδιαίτερα τα διαθεµατικά προγράµµατα σπουδών που εκφράζουν αυτή, (Bufamo, 1998 Ματσαγγούρας, 2002 Γκλιάου, 2004), θεωρούνται κατάλληλες προσεγγίσεις και για τα θέµατα και ζητήµατα του περιβάλλοντος και της αειφορίας (Φλογαΐτη, 2006). Η ΕΡΕΥΝΑ ΡΑΣΗΣ Σκοπός της έρευνας είναι να διερευνήσει την επίδραση ενός Προγράµµατος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης µε θέµα «Περπατώ, περπατώ εις το δάσος-το περιαστικό δάσος» στην ανάπτυξη γνώσεων και καλλιέργεια αξιών, στάσεων και συµπεριφορών των παιδιών φιλικών προς το δασικό περιβάλλον. Ερευνητικά ερωτήµατα: Εάν η εφαρµογή ενός Προγράµµατος Π.Ε.: θα ανάπτυσσε τις σχετικές γνώσεις των παιδιών για το δασικό οικοσύστηµα, θα ανάπτυσσε την κριτική σκέψη των παιδιών στα θέµατα διαχείρισης και προστασίας των δασικών οικοσυστηµάτων, θα καλλιεργούσε αξίες και στάσεις στα παιδιά φιλικές προς το δασικό οικοσύστηµα, θα ωθούσε τα παιδιά σε συµπεριφορές φιλικές προς το δασικό οικοσύστηµα, θα προωθούσε την ανάπτυξη συνεργασίας µεταξύ του σχολείου και της τοπικής κοινωνίας. Μεθοδολογία της έρευνας: Έρευνα δράσης είγµα της έρευνας: 21 παιδιά προσχολικής ηλικίας που φοιτούν στο Νηπιαγωγείο. Μέσα συλλογής δεδοµένων: Παρατήρηση κατά την εφαρµογή του προγράµµατος, εκτίµηση έργων ζωγραφικής και κατασκευών των παιδιών, συζήτηση στην ολοµέλεια, ατοµική συνέντευξη σε «ραδιοφωνικό σταθµό». Παιδαγωγικό πρόγραµµα: «Περπατώ, περπατώ εις το δάσος» Κριτήρια επιλογής θέµατος Το δάσος αποτελεί ένα οικοσύστηµα πολλαπλών βασικών επιδράσεων στο περιβάλλον και στον άνθρωπο.

4 Το Νηπιαγωγείο βρίσκεται στους πρόποδες του Εθνικού ρυµού της Πάρνηθας. Τα περισσότερα παιδιά περνούν τον ελεύθερό τους χρόνο στο δάσος γύρο απ το χωριό. Τα παιδικά παραµύθια συχνά αναφέρονται σε σκηνές και θέµατα του δάσους. Οι πρόσφατες καλοκαιρινές πυρκαγιές. Στόχοι του προγράµµατος προς τα παιδιά Γνωστικοί: Να γνωρίσουν και να κατανοήσουν -στο µέτρο το δυνατού- τι είναι το δάσος, από τι αποτελείται ένα δάσος, πως δηµιουργείται το δασικό οικοσύστηµα. Να αναγνωρίσουν και να προσδιορίσουν τη χρησιµότητα του δάσους στη λειτουργία της φύσης. Να κατονοµάσουν και να απαριθµήσουν προϊόντα του δάσους που χρησιµοποιεί ο άνθρωπος. Να προσδιορίσουν και να κατηγοριοποιήσουν τρόπους µε τους οποίους µπορεί να καταστραφεί ένα δασικό οικοσύστηµα. Συναισθηµατικοί: Να ενθαρρυνθούν να προσεγγίσουν και να βιώσουν το δασικό οικοσύστηµα. Να εκτιµήσουν την εγγενή αξία του δασικού οικοσυστήµατος. Να διερωτηθούν σχετικά µε τις επιπτώσεις της καταστροφής του δασικού οικοσυστήµατος. Να απορρίψουν ενέργειες και πρακτικές, αρνητικές προς το δασικό οικοσύστηµα. Να σκεφθούν, να κρίνουν, να επιλέξουν και να υιοθετήσουν αξίες, στάσεις και συµπεριφορές προς το δασικό οικοσύστηµα µε άξονα όχι µόνο το ανθρώπινο και προσωπικό συµφέρον. Ψυχοκινητικοί- δεξιοτήτων: Να χρησιµοποιήσουν απλά εργαλεία µετρήσεων. Να κινηθούν, να παίξουν, να απολαύσουν το δασικό οικοσύστηµα. Να ενθαρρυνθούν να οργανώσουν επίσκεψη στο δάσος µε τους γονείς τους. Να εκφράσουν σωµατικά και λεκτικά αισθήµατα και συναισθήµατα τους για το δασικό οικοσύστηµα. Να συνεργαστούν µε τοπικούς φορείς αλλά και µεταξύ τους. ιάρκεια του προγράµµατος: 5 µήνες (Γενάρης-Μάης). Αφόρµηση προγράµµατος: Συζήτηση στην ολοµέλεια, αναφορά παιδιού σε επίσκεψη στο δάσος της Πάρνηθας, προσκόµιση φωτογραφικού υλικού από το παιδί, εστιασµός στο καµένο τµήµα αυτής. Μεθοδολογία προγράµµατος: Θεµατική προσέγγιση, έρευνα πεδίου. Εφαρµογή προγράµµατος: Καταιγισµός ιδεών: Στην ολοµέλεια τα παιδιά αναρωτήθηκαν τι ξέρουν για το δάσος. Πρότειναν ότι: έχει χώµα, έχει δέντρα, ζουν ζώα, το καλοκαίρι κάηκαν πολλά δάση. Αναρωτήθηκαν και εκδήλωσαν ενδιαφέροντα σχετικά µε το τι θέλουν να µάθουν για το δάσος. Πρότειναν να ασχοληθούν και να επιλύσουν τα ερωτήµατά τους: Γιατί καίγονται τα δάση; Υπάρχουν πολλά δάση; είναι όλα τα δάση ίδια; Τι χρειαζόµαστε τα δάση, τα χρειάζονται µόνο οι άνθρωποι; Ποια ζώα ζουν στο δάσος; Πως µπορούµε εµείς να βοηθήσουµε να µη καταστρέφονται καίγονται τα δάση;

5 Τα ερωτήµατα που συγκεντρώθηκαν από τον καταιγισµό ιδεών ταξινοµήθηκαν και διαµόρφωσαν τις επιµέρους ενότητες του προγράµµατος, όπως: Τι είναι το δάσος. Τι περιλαµβάνει ένα δασικό οικοσύστηµα (βιοτικοί & αβιοτικοί παράγοντες). Χλωρίδα και πανίδα του δάσους. Προσφορά του δάσους στη λειτουργία του πλανήτη και στον άνθρωπο (κατοικία, τροφή, ξυλεία, κάρβουνο, οξυγόνο, εργασία, αναψυχή, χαρτί). Υποβάθµιση και καταστροφή δασικών οικοσυστηµάτων (φυσική και ανθρωπογενής). Τρόποι αποφυγής και αντιµετώπισης υποβάθµισης και καταστροφών των δασικών οικοσυστηµάτων, ανθρώπινες δράσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Αειφορική διαχείριση δασικών οικοσυστηµάτων. ραστηριότητες (ενδεικτικές): ραστηριότητες µέσα στην τάξη: Συζήτηση µε πληροφοριακό υλικό για τα τοπικά δάση και τα δάση της Ελλάδας. Σχήµα 1. Εντοπισµός εθνικών δρυµών. Σχήµα 2. Κολάζ του δάσους Συζήτηση και εντοπισµός στο χάρτη των εθνικών δρυµών της Ελλάδας (σύνδεση µε γεωγραφία). Είδη δασών. Ζωγραφική και χαρτοκολυτική. (Σχήµα 1, Σχήµα 2) Συζήτηση µε θέµα πεδινά και ορεινά δάση (σύνδεση µε γεωλογία), δέντρα και ζώα που ζουν σε αυτά. Ζωγραφική στο καβαλέτο, αφήγηση παραµυθιού (Σχήµα 3). Σχήµα 3: Ζωγραφική στο καβαλέτο: Εθνικός δρυµός Πάρνηθας.

6 Συζήτηση µε πληροφοριακό υλικό και θέµα τα δέντρα, αειθαλή-φυλλοβόλα, µέρη του δέντρου, ανάγκες επιβίωσης. Οµαδική κατασκευή «το δέντρο στις τέσσερις εποχές». Τόµπολα σύνθεσης µε τα µέρη του δέντρου. Συζήτηση µε πληροφοριακό υλικό για τα ζώα του δάσους που απειλούνται µε εξαφάνιση στην Ελλάδα. Ποια είναι, γιατί κινδυνεύουν, ποιοι µπορούν να τα βοηθήσουν (οργανώσεις προστασίας). Εστιαζόµαστε στο «ελάφι της Πάρνηθας». Εξελισσόµενη κατασκευή µακέτας για το δάσος (καθ όλη τη διάρκεια του προγράµµατος) (Σχήµα 4, Σχήµα 5). Σχήµα 4. Αρχικό στάδιο µακέτας Σχήµα 5. Τελικό στάδιο µακέτας Γλωσσική άσκηση: πως λέγονται τα µικρά των ζώων (υποκοριστικά π.χ. αλεπούαλεπουδάκι). Γλωσσική άσκηση: ψάχνουµε και εντοπίζουµε σύνθετες λέξεις µε συνθετικό τη λέξη «δάσος» (Σχήµα 6). Σχήµα 6. Γλωσσική άσκηση ηµιουργία τόµπολας «απ το ψηλότερο στο χαµηλότερο» (δέντρο, θάµνος, πόα). Ελεύθερη ζωγραφική στο καβαλέτο. Συλλογή φωτογραφιών, αντιγράφων πινάκων ζωγραφικής, εικόνων, υλικών και προϊόντων που προέρχονται από το δάσος. ηµιουργία αντίστοιχης «γωνιάς του δάσους» στην τάξη. ηµιουργία φυτολογίου. Ανακάλυψη, συγκέντρωση (από παιδιά και νηπιαγωγούς) παροιµιών, αινιγµάτων, ποιηµάτων, τραγουδιών, µύθων και παραµυθιών σχετικών µε το δάσος, και τα δέντρα.

7 Αφήγηση παραδοσιακών παραµυθιών για το δάσος (κοκκινοσκουφίτσα) και τροποποίηση αυτών από τα παιδιά. Πρόσκληση σε κάτοικο της περιοχής για να ας διηγηθεί σχετικά µε το δάσος του Κρυονερίου. Ακουστικές ασκήσεις αναγνώρισης φωνών των ζώων, πουλιών, ήχων του δάσους. Πρόσκληση σε ειδικό (δασολόγο), ενηµέρωση σχετικά µε τους κινδύνους που απειλούν τα δασικά οικοσυστήµατα, τρόπους πρόληψης, αποκατάστασης και αειφορικής διαχείρισης αυτών. ηµιουργία και εµψύχωση αυτοσχέδιου δρώµενο µε θέµα: «πυρκαγιά στο δάσος εγώ τι κάνω;» Ασκήσεις ραµατικής Τέχνης: Μεταµορφωνόµαστε σε «µηχανές αντικατάστασης του δάσους» Παιχνίδι ρόλων: Σχεδιάζουµε και παίζουµε παιχνίδι ρόλων µε θέµα: «το γειτονικό µας δάσος µας χρειάζεται» ραστηριότητες στην αυλή, έξω απ το σχολείο: Οργάνωση εξορµήσεων στο δάσος (Κρυονερίου, Πάρνηθας, γειτονικό σχολείου) για ανακάλυψη, παρατήρηση, αναψυχή σε διαφορετικές εποχές. Στη φύση ανακαλύπτουµε, παρατηρούµε, αγγίζουµε, µυρίζουµε, ονοµάζουµε βότανα, και δέντρα. ιερεύνηση στην αυλή, στη γειτονιά και στο δάσος για αγριολούλουδα. Εντοπισµός, φωτογράφηση, ζωγραφική απόδοση, ονοµασίες. Συλλογή υλικών του δάσους, δηµιουργίες αυτοσχέδιων κατασκευών, διακοσµητικών. Εφαρµογή κινητικών παιχνιδιών στην αυλή (Λύκε, λύκε είσαι εδώ; Η κολοβή αλεπού. Λαγός στο λάκκο έπεσε.) ηµιουργία ταυτότητας ενός «πεύκου» (ύψος, ηλικία, οικογένεια, χρώµα ). «Αγάλµατα» στο δάσος-τεχνική ραµατικής Τέχνης: Στολίζουµε το δάσος µε αγάλµατα από τα σώµατά µας. «Καθρέφτες»-Τεχνική ραµατικής Τέχνης: Γινόµαστε «καθρέφτες» των πουλιών, των ζώων, των δέντρων, των φυτών του δάσους. ράσεις για το δάσος (ενδεικτικές): ηµιουργία πανό για το δάσος, ανάρτηση στην είσοδο του σχολείου για ενηµέρωση. (Σχήµα. 7) Σχήµα 7. Το πανό του δάσους

8 Κατασκευή φυλλαδίων µε ζωγραφισµένες οδηγίες για «αειφορικές περπατησιές στο δάσος», διανοµή σε περιηγητές του δάσους, στον κοινωνικό περίγυρο των παιδιών. Εντοπισµός νεαρών φυτών στην καµένη περιοχή και περίφραξη-προστασία µε πέτρες. Σχεδιασµός, φαντασία, σκέψη και σύνθεση παραµυθιού για το δάσος, µε προτροπές και συµβουλές. Παρουσίαση στη γιορτή του σχολείου. Συνέντευξη σε τοπικό ραδιοφωνικό σταθµό και έντυπο τύπο για τα θέµατα διαχείρισης του δάσους. Φύτεµα στην αυλή του σχολείου λαχανικών, λουλουδιών θάµνων και δέντρων, καθηµερινή παρακολούθηση και φροντίδα. (Σχήµα 8). Σχήµα 8. ηµιουργούµε τον κήπο µας Επίσκεψη στην κοινότητα για ενηµέρωση Προέδρου και εργαζοµένων για το δάσος. Κατάθεση αιτήµατος για συντήρηση φυτών σχολείου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. ηµιουργία αφίσας «µε όσα καταλάβαµε ότι µπορούν να βοηθήσουν το δάσος να υπάρχει». Ανάρτηση σε κεντρικά σηµεία της κοινότητας. υναµική συµµετοχή σε συνεργασία µε τους γονείς στη δεντροφύτευση που οργάνωσε η κοινότητα. Συνεργασία µε τον Εθνικό φορέα διαχείρισης της Πάρνηθας. Σύντοµη συζήτηση και αξιολόγηση του προγράµµατος. Τα παιδιά καθ όλη τη διάρκεια εφαρµογής του προγράµµατος έδειχναν ενδιαφέρον, συγκέντρωναν υλικό ενώ παρόµοιο αποδείχτηκε και το ενδιαφέρον των γονέων και της τοπικής κοινωνίας, οι οποίοι πρόθυµα συµµετείχαν στις δραστηριότητες και δράσεις του προγράµµατος ( αφέρµου, κ.α., 2006). Πρωτότυπες ήταν οι παρατηρήσεις των παιδιών, κατά τη διάρκεια των οργανωµένων συζητήσεων σχετικά µε την πρόληψη των καταστροφών του δάσους. Παραθέτουµε ενδεικτικά πρόταση παιδιού: «µπορούµε να γίνουµε φύλακες του δάσους, να µένει κάθε µέρα ένας µας εκεί, δηλαδή να φυλά σκοπιά. Αν κάποιον δούµε να πετάει σκουπίδια ή να χαλάει τα δέντρα ή να σκοτώνει ελάφια αµέσως µε τον ασύρµατό µας θα το πούµε στην Κυρία µας». Κατά τη διάρκεια των εξορµήσεων τα παιδιά παρατηρούσαν κάθε λεπτοµέρεια στη φύση, περπατούσαν προσεχτικά και προσπαθούσαν να µην ενοχλούν µε τις φωνές τους, σηµείο το οποίο πραγµατικά τα δυσκόλεψε ιδιαίτερα. Κατά τη διάρκεια των δράσεων κινητοποιήθηκαν και δραστηριοποιήθηκαν σε αρκετά ικανό βαθµό. Παρατηρήθηκε ότι πριν τη συνέντευξής τους στο ραδιοφωνικό σταθµό έδειχναν προβληµατισµένα και συγκρατηµένα, χαρακτηριστικά τα οποία απέβαλαν

9 µε τη βοήθεια της δηµοσιογράφου ενώ στη συνέχεια εξέφρασαν µε πειθώ τις θέσεις και απόψεις τους για την προστασία και διαχείριση του δάσους. Εκτιµάται ότι η εφαρµογή του προγράµµατος ανέδυε συχνές και απρόβλεπτες δυσκολίες (Ντολιοπούλου, 2005), οι οποίες ξεπεράστηκαν µε την κατανόηση και συνεργασία των νηπιαγωγών µε τα παιδιά και µεταξύ τους. Ιδιαίτερη εκτιµάται η εµπειρία των παιδιών από τη συνεργασία τους µε την τοπική κοινωνία, η οποία ενώ στην αρχή ανέδυε, λειτουργικά και επικοινωνιακά προβλήµατα στη συνέχεια υπήρξε θετική και γόνιµη. Η αποδοχή µάλιστα που έδειξε η τοπική κοινωνία προς το έργο των παιδιών θεωρούµε ότι αποτέλεσε σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της αυτοπεποίθησης, της κινητοποίησης, της δραστηριοποίησης και του διαρκούς ενδιαφέροντος των παιδιών για το θέµα. Παράλληλα διαφαίνεται και η επίδραση των παιδιών στην τοπική κοινωνία, η οποία προσπάθησε και ίσως ως ένα βαθµό το κατάφερε να «ακούσει» και να σεβαστεί προτροπές και θέσεις των παιδιών της. Η αξιολόγηση του προγράµµατος µέσω της συζήτησης, της παρατήρησης, των στοχευµένων ερωτήσεων έδειξε ότι τα παιδιά ανάπτυξαν γνώσεις που δεν διέθεταν πριν την εφαρµογή του προγράµµατος. Έδειχναν ότι καλλιέργησαν αξίες και στάσεις φιλικότερες προς τη φύση, την οποία αντιµετώπιζαν ως το «δικό τους χώρο». Έδρασαν αυτοβούλως και συνεργάστηκαν για να κάνουν πράξεις αυτά που συναποφάσισαν. Έδειχναν περισσότερο ευαίσθητα µε τα θέµατα και ζητήµατα δάσους. Αξιολόγησαν µόνα τους το πρόγραµµά τους δηµιουργώντας την αφίσα των σκέψεών τους για το δάσος (Σχήµα 9). Οι νηπιαγωγοί έγραψαν στο βιβλίο του Νηπιαγωγείου τους για το πρόγραµµα: «Θεωρούµε ότι ίσως βοηθήσαµε να µπουν οι βάσεις για την δική τους µελλοντική συµπεριφορά, που θα είναι περισσότερο οικολογικά προβληµατισµένη, µε πρακτικές φιλικότερες προς το περιβάλλον. Από την πλευρά των εκπαιδευτικών πιστεύουµε ότι έχουν επιτευχθεί το πλείστον των στόχων που είχαµε θέσει εξαρχής. Κλείνοντας αυτές τις σκέψεις πρέπει να αναφερθεί ότι το πρόγραµµα ήταν πολύ ενδιαφέρον τόσο για τα παιδιά όσο και τις εκπαιδευτικούς, πραγµατώθηκε µε φροντίδα και ενθουσιασµό και µας άφησε ωραίες αναµνήσεις από τις στιγµές που ζήσαµε στο νηπιαγωγείο µας αυτή τη χρονιά.» Σχήµα 9. Αξιολόγηση προγράµµατος από τα παιδιά

10 Υποστηρίζουµε ότι τα θετικά αποτελέσµατα του προγράµµατος οφείλονται τόσο στη βιωµατικότητα αυτού όσο και στον τρόπο εφαρµογής του µέσω στοχευµένων διαδικασιών και διεργασιών των δραστηριοτήτων και δράσεων αυτού. Συµπεράσµατα της έρευνας δράσης. Από την εφαρµογή και την αξιολόγηση του προγράµµατος προκύπτει ότι το πρόγραµµα συνέβαλε: στην ανάπτυξη των γνώσεων των παιδιών που σχετίζονται µε το δασικό οικοσύστηµα, στην καλλιέργεια και ενδυνάµωση φιλικών αξιών και στάσεων προς το δασικό οικοσύστηµα και τη φύση, στην εκδήλωση συµπεριφορών και την οργάνωση δράσεων µε αειφόρο προσανατολισµό, στη δηµιουργία ευχάριστου και δηµιουργικού κλίµατος µεταξύ των παιδιών, των νηπιαγωγών, και της τοπικής κοινωνίας, στην καλλιέργεια της δηµιουργικότητας, της συνεργατικότητας, της αποδοχής και της ενεργούς συµµετοχής των παιδιών. Προτάσεις: Προτείνουµε τη συνεχή και διαδοχική εφαρµογή παρόµοιων προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης από τις νηπιαγωγούς των τάξεων προς όφελος της προσχολικής εκπαίδευσης, της ενδυνάµωσης της εκπαίδευσης των πολιτών προς µια αειφόρο κοινωνία και της δραστηριοποίησης των µελών της σχολικής και τοπικής κοινότητας σε θέµατα και ζητήµατα του περιβάλλοντος και της αειφορίας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Άλκηστις. (1998). Το βιβλίο της δραµατοποίησης. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Beauchamp, H. (1998). Τα παιδιά και το δραµατικό παιχνίδι. (Ε. Γιανίτσκα, Μεταφρ.). Αθήνα: Τυπωθήτω. Bufamo, M. (1998). The roots of learning. Educational Leadership, 55(6). Γκλιάου-Χριστοδούλου, Ν. (2004). Προτεραιότητες και καινοτοµίες για το Νηπιαγωγείο του 21 ου αιώνα. Στο Π. Αγγελίδης, Γ. Μαυροειδής (Επιµ.), Εκπαιδευτικές καινοτοµίες για το Σχολείο του µέλλοντος. Αθήνα: Τυπωθήτω, Chawla, L. (1998). Significant life experiences revisited: A review of research on sources of environmental sensitivity. Environmental Education Research, 4(4), Chawla, L., & Hart, R. (1988/ 1995). The roots of environmental concern. Proceedings of the 19 th Annual Conference of EDRA, Pomona, CA. Reprinted in The NAMTA Journal, 1995, 20(1), αφέρµου, Χ., Κουλούρη, Π., Μπασαγιάννη, Ε. (2006). Οδηγός Νηπιαγωγού. Εκπαιδευτικοί σχεδιασµοί- δηµιουργικά περιβάλλοντα µάθησης. Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Οργανισµός Εκδόσεων ιδακτικών Βιβλίων. ηµητρίου, Α. (2005). Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ως µέσο για την ανάπτυξη της συνεργασίας των λαών, την κοινωνική δικαιοσύνη, την ειρήνη και τον πολιτισµό. Στο Α. Γεωργόπουλος (Επιµ.), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Ο νέος πολιτισµός που αναδύεται. Αθήνα: Gutenberg, Davis, J. (1998). Young children, Environmental Education and the future. Early Childhood Education Journal, 26(2),

11 Davis, J. (2008). What might education for sustainability look like in early childhood? A case of participatory, whole-of-settings approaches. In UNESCO, The contribution of early childhood education to a sustainable society. Paris: UNESCO, Diamond, K., Musser, L. (1999). The children's attitudes towards the environment scale for preschool children. Journal of Environmental Education, 30(2), Fien, J., & Tilbury, D. (2002). The global challenge of Sustainability. In: D. Tilbury, R. Stevenson, J. Fien, & D. Schreuder (Eds.), Education and Sustainability. Reporting to the Global Challenge. Gland: IUCN, Fleer, M., Segal, G. (1996). Supporting science learning through play. In: M. Fleer (Ed.), Play through profiles: Profiles through play. Malbourn: Australian Early Childhood Association, Herbert, T. (2008). Eco-intelligent education for a sustainable future life. In UNESCO, The contribution of early childhood education to a sustainable society. Paris: UNESCO, Hungerford, H., & Volk, T. (1998). Curriculum development in Environmental Education for the Primary School: Challenges and responsibilities. In: H. Hungerford, & el. (Eds.), Essential Readings in Environmental Education. Illinois: Stipes Publishing L.L.C., Jensen, I., Rechis, R., & Luna, D. (2002). Learning through Drama -Chapter 10. In: I. Jensen (Ed.), Early Childhood Literacy: Programs & Strategies to Develop Cultural, Linguistic, Scientific and Health Care for Very Young Children & Their Families. Corpus Christi Independent School District TX: Texas A and M: University Corpus Christi. Katsiavou, E., Liopeta, K., Zogza, V. (2000). The understanding of ecological concepts by preschoolers: Development of a teaching approach based on Drama/ Role Play about interdependence of organisms. Themes in Education, 4(3), Κατσίκης, Α., & Ζαχαρίου, Α. (2005). Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην Ευρώπη: Πορεία και προοπτικές. Στο Α. Γεωργόπουλος (Επιµ.), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Ο νέος πολιτισµός που αναδύεται. Αθήνα: Gutenberg, Κοντογιάννη, Α. (2004). Το θέατρο ως δυναµικός παράγοντας της δηµιουργίας µιας ανελισσόµενης εκπαίδευσης. Στο Π. Αγγελίδης, Γ. Μαυροειδής (Επιµ.), Εκπαιδευτικές Καινοτοµίες για το Σχολείο του Μέλλοντος, τεύχ. Β. Αθήνα: Τυπωθήτω, Lee, J. (2001). Pre-school Environmental Education in Hong Kong: An exploratory study. Australian Journal of Environmental Education, 17, Λιθοξοΐδου, Λ. (2005). Η Περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση στην Προσχολική Εκπαίδευση. Στο. Καλαϊτζίδης (Επιµ.), Έµπνευση, Στοχασµός, Φαντασία στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Πρακτικά 2 ου Πανελληνίου Συµποσίου. Πειραιάς: Ελληνική Εταιρεία, Συµβούλιο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Ματσαγγούρας, Η. (2002). Η ιαθεµατικότητα στη σχολική γνώση. Αθήνα: Γρηγόρης. McGregor, L., Tate, M., Robinson, K. (1977). Learning through Drama. London: Heinemann Educational. McNaughton, M-J. (2004). Educational Drama in teaching of Education for Sustainability. Environmental Education Research, 10(2), McNaughton, M-J. (2006). Learning from participants' responses in Educational Drama in the teaching of Education for Sustainable Development. Research in Drama Education, 11(1),

12 Μιχαλοπούλου, Αικ. (2000). ιερεύνηση των αρχικών ιδεών και αναπαραστάσεων των παιδιών προσχολικής ηλικίας σχετικά µε την ανάπτυξη και την αναπαραγωγή των φυτών, µε στόχο το σχεδιασµό και την πραγµατοποίηση µιας διδακτικής παρέµβασης στο Νηπιαγωγείο. Στο Β. Παπαδηµητρίου (Επιµ.), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο πλαίσιο της Εκπαίδευσης του 21 ου αιώνα: Πρακτικά ιεθνούς Συνεδρίου. Λάρισα, Μιχαλοπούλου, Α., & Χανιωτάκη, Ε. (2001). ραστηριότητες για την ανακάλυψη και κατανόηση του περιβάλλοντος στην προσχολική ηλικία. Αθήνα: Καστανιώτης. Ντολιοπούλου, Ε. (2005). Η εφαρµογή της µεθόδου project σε Ελληνικά Νηπιαγωγεία. Αθήνα: Τυπωθήτω. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. (2001α). Στοιχεία από τον Παιδαγωγικό Σχεδιασµό του ΕΠΠΣ και των Α.Π.Σ. της Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης Α γενικές επισηµάνσεις. Αθήνα: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευµάτων. Περδικάρη, Σ. (2005). Η ραµατική Τέχνη στην Εκπαίδευση ως µεθοδολογικό εργαλείο περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Σύγχρονο Νηπιαγωγείο, 44, Περδικάρη, Σ. (2007). Σχεδιασµός εφαρµογή και αξιολόγηση ενός Παιδαγωγικού Προγράµµατος για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση παιδιών προσχολικής ηλικίας µε έµφαση στη ραµατική Τέχνη στην Εκπαίδευση. ιδακτορική ιατριβή. Βόλος: Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας- Παιδαγωγικό Τµήµα Προσχολικής Εκπαίδευσης. Palmer, J., Suggate, J., Bajd, B., Tsaliki, E., Duraki, D., Paraskevopoulos, S., Razpet, N., Skribe-Dimec, D. (1999). Emerging knowledge of distant environments: International study of four and six years olds in England, Slovenia and Greece. European Early Childhood Education Research Journal, 7(2), Paprotna, G. (1998). On the understanding of ecological concepts by children of preschool age. International Journal of Early Childhood Education, 6(2), Piaget, J. (1929/68). The child's conception of the world. London: Routledge. Σκαναβή-Τσαµπούκου, Κ. (2004). Περιβάλλον και Κοινωνία. Μια σχέση σε αδιάκοπη εξέλιξη. Αθήνα: Καλειδοσκόπιο. Σκούρα-Βαρνάβα, Τ. (1994). Θέµατα γνωστικής ανάπτυξης, µάθησης και αξιολόγησης. Αθήνα: Παπαζήση. Tanner, T. (1980). Significant life experiences: A new research area in Environmental Education. In: L. Iozzi (Ed.), Research in Environmental Education, , Abstract no 231, Columbus, OH: ERIC/SMEAC. Tilbury, D. (1994). The critical learning years for Environmental Education. In: R. Wilson (Ed.), Environmental Education at the Early Childhood Level. Troy, OH: North American Association for Environmental Education, Φλογαΐτη, Ε. (2006). Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Φλογαΐτη, Ε., ασκολιά, Μ. (2004). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Σχεδιάζοντας ένα "αειφόρο" µέλλον. Στο Π. Αγγελίδης, Γ. Μαυροειδής (Επιµ.), Εκπαιδευτικές Καινοτοµίες για το Σχολείο του Μέλλοντος, τευχ. Β. Αθήνα: Τυπωθήτω, Χρυσαφίδης, Κ. (1995). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Νηπιαγωγείο, (2 ο Μέρος). Σύγχρονη Εκπαίδευση, 82/83, Χρυσαφίδης, Κ. (2005). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Αντικείµενο δράσης και διδακτική προσέγγιση. Στο Α. Γεωργόπουλος (Επιµ.), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Ο νέος πολιτισµός που αναδύεται. Αθήνα: Gutenberg, Wilson, R. (1997). The wonders of nature: Honoring children's ways of knowing. Early Childhood News, 9(2), 6-9.

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΡΑΣΗΣ ΠΑΙ ΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ»

«ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΡΑΣΗΣ ΠΑΙ ΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ» «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΡΑΣΗΣ ΠΑΙ ΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ» 1. Σοφία Περδικάρη*, Νηπιαγωγός- Υποψήφια ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας. /νση: Κυψέλης 9, 153 51 Παλλήνη Ανατ. Αττικής. sperdikari@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

«ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ «ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Θάλεια Καλαµπαλίκη Νηπιαγωγός - Φιλόλογος Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Νηπιαγωγοί: Τζομίδου Μαρία, Κουτάκου Ελένη

Νηπιαγωγοί: Τζομίδου Μαρία, Κουτάκου Ελένη Ν η π ι α γ ω γ ε ί ο Α γ ί ο υ Δ η μ η τ ρ ί ο υ «Τ Ο Δ Α Σ Ο Σ» Αριθμός νηπίων: 15 Νηπιαγωγοί: Τζομίδου Μαρία, Κουτάκου Ελένη Διάρκεια του προγράμματος: Νοέμβριος 2004 - Ιούνιος 2005 Κριτήρια επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Παπαβασιλείου Βασίλης Επίκουρος Καθηγητής

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Παπαβασιλείου Βασίλης Επίκουρος Καθηγητής ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Παπαβασιλείου Βασίλης Επίκουρος Καθηγητής ΤΟ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ο περιβαλλοντικά υπεύθυνος πολίτης διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αίδευση

Περιβαλλοντική αίδευση Περιβαλλοντική Εκ π αίδευση «Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία» Διεθνής Διάσκεψη «Περιβάλλον και κοινωνία: εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για την αειφορία» UNESCO, Θεσσαλονίκη 1997

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Διδακτικές τεχνικές/ μέθοδοι Εκπαίδευση για το Περιβάλλον & την Αειφορία Μεθοδολογικές προσεγγίσεις προσανατολισμένη στη ΔΡΑΣΗ με κεντρικό άξονα την ΟΛΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α.

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βιωματικές Δράσεις Γυμνασίου Στην Α τάξη υλοποιούνται θέματα του διδακτικού αντικειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ):

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): στόχοι, μέθοδοι, προοπτικές Αναγνωστάκης Σπύρος, Υπεύθυνος - Οικονόμου Κων., Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14..

ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14.. ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14.. Ο ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ αισθητική απόλαυση μέσο για τη σχολική διδασκαλία, η οποία εστιάζει στη διατροφή και την υγεία δίνει ευκαιρία στους μαθητές να γνωρίσουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΛΛΗΝΟΠΥΓΟΣΤΕΟΣ: Ο ΠΑΝΑΡΧΑΙΟΣ ΚΑΤΟΙΚΟΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΑΣ»

«ΕΛΛΗΝΟΠΥΓΟΣΤΕΟΣ: Ο ΠΑΝΑΡΧΑΙΟΣ ΚΑΤΟΙΚΟΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΖΟΥΝΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ 24 Ο ΟΛΟΗΜΕΡΟ Δ.Σ. ΛΑΜΙΑΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΛΑΜΙΑ 35100 EZOUNI@TEILAM.GR «ΕΛΛΗΝΟΠΥΓΟΣΤΕΟΣ: Ο ΠΑΝΑΡΧΑΙΟΣ ΚΑΤΟΙΚΟΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα δύο σχολεία (23 ο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2 ο 2/θ Νηπιαγωγείο Αιγινίου Τμήμα 1 ο Κλασικό Αριθμός νηπίων προνηπίων: 13 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Το σποράκι πηγή Ζωής «Σποράκι εδώ - σποράκι εκεί χτίζεται μια νέα ζωή» Υπεύθυνη Νηπιαγωγός:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ζυγοπούλου Στεργιανή Mediterranean College-Σχολή Εκπαίδευσης Αγγλική Γλώσσα και

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σχέδιο Εργασίας με θέμα:«θαλασσα» Υπεύθυνες δασκάλες: Τάπα Σοφία Σαραλιώτη Έφη 3 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΥΒΙΩΝ (ΛΑΓΟΝΗΣΙΟΥ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το θέμα «θάλασσα» πραγματοποιήθηκε από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ανανέωση του αντικειµένου Η καλύτερη προσέγγιση θα πρέπει να επιτρέπει τον πειραµατισµό.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Β ΑΘΗΝΑΣ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Β ΑΘΗΝΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Β ΑΘΗΝΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ Πετρίδου Βαρβάρα Υπ. Π.Ε. Και Ξενίας Παντελής Υπ. Α.Υ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ Θέματα

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Από τις εκπαιδευτικούς: Έλενα Τζιαμπάζη Μαρία Πέτρου

Από τις εκπαιδευτικούς: Έλενα Τζιαμπάζη Μαρία Πέτρου Από τις εκπαιδευτικούς: Έλενα Τζιαμπάζη Μαρία Πέτρου 1 Τι σημαίνει Μετάβαση Η Μετάβαση ως τρόπος ζωής 2 Η μετάβαση μπορεί 3 Μετάβαση / Ετοιμότητα Ολιστική Προσέγγιση Ενίσχυση των θετικών προδιαθέσεων για

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Γωγάκη Ηλιάννα 1, Παπαβασιλείου Βασίλης 2 1.Εκπαιδευτικός, απόφοιτη του ΠΜΣ «Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ : ΙΑ ηµοτικό Σχολείο Πάφου Συντονιστική Οµάδα 1. Τώνια Ιωαννίδου (Συντονίστρια) 2. Μιχαλίνα Κωνσταντινίδου 3. Κάκια Ανδρονίκου

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio 1 Σελίδα 1. Portfolio Vs Κλασικός φάκελος εργασιών.. 4 2. Βασικά χαρακτηριστικά του portfolio... 5 3. Ο ρόλος του/της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Νηπιαγωγείο Σβορώνου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: «Ο φίλος μου το δάσος» Σχολική χρονιά: 2008-09 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ ΝΗΠΙΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Αναστασιάδης Χρήστος Βούλγαρης Νίκος Δημοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑ 2015 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ: Οργάνωση δραστηριοτήτων ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

ΠΑ 2015 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ: Οργάνωση δραστηριοτήτων ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΑ 2015 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ: Οργάνωση δραστηριοτήτων ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ Ημερομηνίες ΠΑ 2015-2016 Ημερομηνίες ΠΑ Έργο 15-18/3/2016 & 21-24/3/2016 Παρακολούθηση προγράμματος Νηπιαγωγείου 28/3-1/4/2015 & 4-8/3/2015 Θεματική

Διαβάστε περισσότερα

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής ομάδας 2 ώρες Υλοποίηση δράσεων από υπο-ομάδες για συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΠΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΣ (12-14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2005) Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Δήμητρα Σπυροπούλου Επίτιμη Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου H Ε.Α.Α. μετεξέλιξη της Π.Ε. (Ν.1892/90) προαπαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

«Πράσινη γωνιά μες τη γειτονιά»

«Πράσινη γωνιά μες τη γειτονιά» «Πράσινη γωνιά μες τη γειτονιά» Zωή Πολυχρόνου 1, Ασημίνα Καραμούζη 2 1. Δασκάλα - 2 ο Δημοτικό Σχολείο Χαλκίδας Μed Σπουδές στην Εκπαίδευση ΕΑΠ Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Θεατρικών Σπουδών ΑΠΚΥ zoipol64@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Θεµατολογία: 1. Όλου του κόσµου τα παιχνίδια: Ένα ταξίδι που χαρτογραφεί την ιστορία του παιχνιδιού 2. Ελληνικά παραδοσιακά παιχνίδια: Παιχνίδια από ά

Θεµατολογία: 1. Όλου του κόσµου τα παιχνίδια: Ένα ταξίδι που χαρτογραφεί την ιστορία του παιχνιδιού 2. Ελληνικά παραδοσιακά παιχνίδια: Παιχνίδια από ά Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α 2 0 1 6-2 0 1 7 Τα εκπαιδευτικά προγράµµατα έχουν σκοπό να βοηθήσουν τα παιδιά να γνωρίσουν και να κατανοήσουν ένα θέµα, συνδυάζοντας το παιχνίδι µε τη γνώση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά εκπαιδευτικών παρεµβάσεων. - ο ρόλος του δικτύου. ρ. Απόστολος Ντάνης

Χαρακτηριστικά εκπαιδευτικών παρεµβάσεων. - ο ρόλος του δικτύου. ρ. Απόστολος Ντάνης Χαρακτηριστικά εκπαιδευτικών παρεµβάσεων της φυσικής άσκησης για την υγεία - ο ρόλος του δικτύου ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής Το απλό εκπαιδευτικό σχήµα Στόχοι Εκπαιδευτική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Σχ. Έτος: Ημερομηνία Αριθ. Πρωτ.

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Σχ. Έτος: Ημερομηνία Αριθ. Πρωτ. ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ X ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Σχ. Έτος: 2012-2013 Ημερομηνία 26-11-2012 Αριθ. Πρωτ. 266 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: Β Δηµοτικό Σχολείο Λατσιών (Κ.Β ) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αριθµός µαθητών/τριών: 127 Αριθµός εκπαιδευτικών: 15 Συνδετικός

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο

Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο Βασίλης Οικονομίδης Διαφοροποιημένη διδασκαλία είναι η διδακτική εκείνη προσέγγιση κατά την οποία ο εκπαιδευτικός λαμβάνοντας υπόψη τη μαθησιακή ετοιμότητα, τα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε.

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Αθηνών Βήµατα για ένα σχέδιο εργασίας Α φάση: Επιλογή και διερεύνηση του θέµατος

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής ιπλή εκπαιδευτική λειτουργία των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Κέντρο Έρευνας, Μελέτης και Εφαρμογών στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει µέθοδος project; Ετυµολογία: projicio = προβάλλω, σχεδιάζω, σκοπεύω, βάζω κάτι στο µυαλό µου. Σηµερινή χρήση: Η λέξη project εµπεριέχει δύ

Τι σηµαίνει µέθοδος project; Ετυµολογία: projicio = προβάλλω, σχεδιάζω, σκοπεύω, βάζω κάτι στο µυαλό µου. Σηµερινή χρήση: Η λέξη project εµπεριέχει δύ Ηµερίδα εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής Κατερίνη, 10-10-2008 Η Παιδαγωγική του ΣΧΕ ΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Μέθοδος Project) Γιώργος Περδίκης Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Τι σηµαίνει µέθοδος project; Ετυµολογία:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης

7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης 7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης Αθήνα, 8-10 Νοεμβρίου 2013 Η μέθοδος της χρήσης έργων τέχνης στην εκπαίδευση ενηλίκων: μία μελέτη περίπτωσης για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ Μαρία Κωνσταντογιάννη, εκπαιδευτικός-msc χημικός, e-mail: markonst@yahoo.gr Ιωάννα Καραχάλιου, εκπαιδευτικός - χημικός, e-mail: ikarachal@sch.gr Μιχαήλ Σκούλλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact"

Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: Δρω-Αλληλεπιδρώ, Act-Interact Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact" Ειρήνη Κόκκα, Ψυχολόγος, ΕΔΕΑΥ ΔΑΔ Λάρισας Γεωργία Ζέρβα, Κοιν. Λειτουργός, ΕΔΕΑΥ ΔΑΔ Λάρισας Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact"

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟ ΟΣ PROJECT ΩΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ

Η ΜΕΘΟ ΟΣ PROJECT ΩΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ Η ΜΕΘΟ ΟΣ PROJECT ΩΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΑΜΙΑ 26 /01/2013 Τσαρούχα Βικτωρία ΠΕ 06 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προγραµµατισµός και διεξαγωγή έρευνας 30% Περιεχόµενο ερευνητικής έκθεσης 30% Γλώσσα,

Διαβάστε περισσότερα

Β ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΖΩΑ ΥΠΟ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ»

Β ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΖΩΑ ΥΠΟ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ» Β ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΖΩΑ ΥΠΟ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ» Ονοματεπώνυμα εκπαιδευτικών: α) Μαρία Βούζα β) Αννίτα Ανδρέου Τάξη: Νήπια Προνήπια Αριθμός μαθητών: 24 Στόχοι προγράμματος Να γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΥΛΗ ΣΑΝ ΧΩΡΟΣ ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ

ΘΕΜΑ: Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΥΛΗ ΣΑΝ ΧΩΡΟΣ ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΥΛΗ ΣΑΝ ΧΩΡΟΣ ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΝΑΞΟΣ 2013 2ο Γυµνάσιο Νάξου 1 1. Μέλη της οµάδας και άλλοι µαθητές σε δράση 2ο Γυµνάσιο Νάξου 2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Κάθε σχολείο δικαιούται

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Παλώδιας ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 Αρ. Μαθητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 38 Αρ. Εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 7 Εκπαιδευτικοί:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Σε αυτή την ενότητα θα συνοψίσουµε τα σηµαντικότερα συµπεράσµατα που προκύπτουν από τις αναλύσεις που παρουσιάστηκαν παραπάνω και θα δοθούν κάποιες προτάσεις. 5.1 Συζήτηση Αντιµετωπίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Μάμαη Δίκτυο 3α, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Αθήνα // τηλ.-φαξ: SOS // Μάμαη 210 8228795 3α, Αθήνα // e-mail: // τηλ.-φαξ: schools@medsos.gr 210 8228795

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης H ActionAid είναι ένας διεθνής αναπτυξιακός οργανισµός

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός Να γίνουν οι µαθητές υπεύθυνοι και συνειδητοποιηµένοι πολίτες σε θέµατα

Σκοπός Να γίνουν οι µαθητές υπεύθυνοι και συνειδητοποιηµένοι πολίτες σε θέµατα ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΘΕΜΑ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» Τάξεις: Α (τµήµατα Α1 & Α2) και. άσκαλοι Μυροφόρα Παναγιωτίδου (Α1 τάξη) Εµµανουέλα Λυκουροπούλου (Α2 τάξη) Λουκάς Κατσιούλης ( τάξη) Τα θέµατα

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Σχ. Έτος: Ημερομηνία Αριθ. Πρωτ. 266

ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Σχ. Έτος: Ημερομηνία Αριθ. Πρωτ. 266 Παράρτημα 2. ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ X ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Σχ. Έτος: 2012-2013 Ημερομηνία 26-11-2012 Αριθ. Πρωτ.

Διαβάστε περισσότερα

«Ότι χρειάζεται η ψυχή ενός παιδιού είναι το φως του ήλιου, τα παιχνίδια, το καλό παράδειγμα και λίγη. αγάπη»

«Ότι χρειάζεται η ψυχή ενός παιδιού είναι το φως του ήλιου, τα παιχνίδια, το καλό παράδειγμα και λίγη. αγάπη» «Ότι χρειάζεται η ψυχή ενός παιδιού είναι το φως του ήλιου, τα παιχνίδια, το καλό παράδειγμα και λίγη. αγάπη» Τα παιχνίδια έχουν παιδαγωγική αξία επειδή: Ενεργοποιούν και τηρούν αμείωτο το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Π.Ε.: «Φύση Χωρίς Σκουπίδια»

Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Π.Ε.: «Φύση Χωρίς Σκουπίδια» Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Π.Ε.: «Φύση Χωρίς Σκουπίδια» Θεματικές ενότητες: Προστατεύω Αναβαθμίζω Αναδεικνύω ένα χώρο καθαρό από σκουπίδια. Σκοπός του Δικτύου είναι η ευαισθητοποίηση των παιδιών και των ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Υποβολής Προγράμματος Σχολικών Δραστηριοτήτων

Σχέδιο Υποβολής Προγράμματος Σχολικών Δραστηριοτήτων Σχέδιο Υποβολής Προγράμματος Σχολικών Δραστηριοτήτων 2012-2013 Σχολική Μονάδα:... Ονοματεπώνυμο Διευθυντή: ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ.......... ΤΗΛ:.. Email:.. FAX:... Προς Δ/νση ΠΕ Ν. Ηλείας Τμήμα Σχολικών

Διαβάστε περισσότερα

«Άρτος και Ευρωπαϊκή Ένωση»

«Άρτος και Ευρωπαϊκή Ένωση» «Άρτος και Ευρωπαϊκή Ένωση» Εκπαιδευτικός: Βαμβουνάκη Άρτεμις (ΠΕ 70) Επιβλέπων επιμορφωτής: Μανωλάκης Κωνσταντίνος Σχολείο Διεξαγωγής: Εκπαιδευτήρια Μαυροματάκη-Μητέρα Χανιά, Μάιος 2017 Εισαγωγή Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΥΓΙΟΥ - ΜΑΡΙ Παρουσίαση Παρεμβατικού Προγράμματος 19 Μαΐου 2010 ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ Στο Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό Ζυγίου Μαρί φοιτούν 58 παιδιά. Ωρολόγιο και Αναλυτικό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2014 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ TEACHERS4EUROPE 1o 12/Θ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.ΣΧ. Π.Α. (ΜΑΡΑΣΛΕΙΟ) Υπεύθυνη εκπ/κος: Σοφία Σιμιτζόγλου Αθήνα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τίτλος εργασίας 3 2. Τάξη, Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 1590 1765 η Μέθοδος Project σε σχολές Αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη 1765 1880 συνήθης µέθοδος διδασκαλίας - διάδοσή της στην

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

«Προστατευόμενες περιοχές και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» ΚΠΕ Κισσάβου-Ελασσόνας ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 Γεροφωκά Αναστασία

«Προστατευόμενες περιοχές και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» ΚΠΕ Κισσάβου-Ελασσόνας ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 Γεροφωκά Αναστασία «Προστατευόμενες περιοχές και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» ΚΠΕ Κισσάβου-Ελασσόνας 24 25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 Γεροφωκά Αναστασία ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Η θέσπιση προστατευόμενων περιοχών δεν είναι φαινόμενο της

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

ΕΤΗΣΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΕΤΗΣΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ 2 0 1 5-2 0 1 6 ιάρκεια σεµιναρίου : 80 ώρες Κόστος : 700 (έως 10 δόσεις των 70 ) Απευθύνεται σε : εµψυχωτές, ηθοποιούς, παιδαγωγούς, θεατρολόγους, µουσειοπαιδαγωγούς

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 4: Μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο. Νέο πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές κατευθύνσεις. Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά

Βασικές κατευθύνσεις. Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά Βασικές κατευθύνσεις Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά Επιδιώξεις στην εκπαιδευτική διαδικασία Να µεταδοθούν γνώσεις, οι οποίες θα ευαισθητοποιήσουν, θα επηρεάσουν τις στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε 1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση γεννιέται. Πότε; Η ΠΕ γεννιέται και διαµορφώνεται σε αυτόνοµο πεδίο στις δεκαετίες 1960 1970 Πώς; Προέρχεται από τη συνειδητοποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ»

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» 1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» ΕΥΑ ΝΕΟΦΥΤΟΥ Βοηθός ιευθύντρια Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικές Επιστήµες Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ένας άρρηκτος δεσµός συµβίωσης. Γεώργιος Ταξιάρχου 1

Γεωγραφικές Επιστήµες Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ένας άρρηκτος δεσµός συµβίωσης. Γεώργιος Ταξιάρχου 1 Γεωγραφικές Επιστήµες Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ένας άρρηκτος δεσµός συµβίωσης. Γεώργιος Ταξιάρχου 1 Σύµφωνα µε την γενική αρχή που καθιέρωσε η UNESCO, η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση έχει στόχο να διαµορφώσει

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα