Συνέχειες και ασυνέχειες στις ελληνοαλβανικές σχέσεις: η ελληνική πολιτική σε περιφερειακές εντάσεις. Ηλίας Γ. Σκουλίδας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συνέχειες και ασυνέχειες στις ελληνοαλβανικές σχέσεις: η ελληνική πολιτική σε περιφερειακές εντάσεις. Ηλίας Γ. Σκουλίδας"

Transcript

1 Συνέχειες και ασυνέχειες στις ελληνοαλβανικές σχέσεις: η ελληνική πολιτική σε περιφερειακές εντάσεις Ηλίας Γ. Σκουλίδας Η παρούσα µελέτη αποτελεί κατά κάποιο τρόπο µία συνέχεια ανάλογης προσπάθειας αναστοχασµού, η οποία έχει προηγηθεί µε αφορµή τα εκατό χρόνια από τους Βαλκανικούς πολέµους. 1 Η αφήγηση ως προς τον «άλλο» κατά την εξεταζόµενη περίοδο περιλαµβάνει και τις κρατικές πολιτικές, όπως εκδηλώνονται µε τη διπλωµατία και την ενίσχυση δικτύων αλληλέγγυων µε την προώθηση των εθνικών προγραµµάτων. Παράλληλα µε τις έννοιες της συνέχειας και της ασυνέχειας στις κοινωνικές επιστήµες, σύµφωνα µε την περιγραφή από τον Michel Foucault στην ανάλυση του λόγου, 2 πρέπει να λάβουµε υπόψη τα µεθοδολογικά εργαλεία των διεθνών σχέσεων. Οι διαφορετικές προτάσεις στη θεωρία των διεθνών σχέσεων στις αρχές του 21 ου αιώνα είτε στη βάση του ορθολογισµού ([νέο-]ρεαλισµός, [νέο- ]φιλελευθερισµός, [νέο-]µαρξισµός) είτε του κοινωνικού κονστρουκτιβισµού ή των εναλλακτικών προσεγγίσεων (µεταξύ άλλων µεταµοντερνισµός και µετα-αποικιοκρατική θεώρηση) ασχολούνται κατά µεγάλο µέρος µε τις πολιτικές των εθνικών κρατών. 3 Η έννοια των περιφερειακών εντάσεων θεωρούµε ότι είναι εκείνη η οποία περιγράφει το πλαίσιο των σχέσεων που µας απασχολεί. Ιστοριογραφικά ως προς την εξέλιξη των ελληνικών πολιτικών απέναντι στην Αλβανία και στους Αλβανούς καταγράφεται µία αξιόλογη βιβλιογραφική παραγωγή. Διαπιστώνονται συνέχειες και ασυνέχειες στη σχετική θεµατολογία, οι οποίες συνδέονται µε την ανάλογη πολιτική συγκυρία, κυρίως την περίοδο του Ψυχρού πολέµου αλλά και την αντίστοιχη µεταψυχροπολεµική. Η ακαδηµαϊκή ιστοριογραφία ασχολήθηκε κυρίως µε τις εθνικές αφηγήσεις και µε θέµατα πολιτικής και διπλωµατικής ιστορίας, ενώ σχετικά πρόσφατα θίγονται ζητήµατα µε τη χρήση µεθοδολογικών εργαλείων από το χώρο των µειονοτικών και διασπορικών σπουδών. Θέλουµε να σηµειώσουµε ιδιαίτερα την παρουσίαση µίας σειράς από νέες µεταπτυχιακές εργασίες για τον Ψυχρό πόλεµο, οι οποίες αλλάζουν αρκετά την πρόσληψή µας για τη συγκεκριµένη περίοδο. Επίσης, είναι ενδιαφέρουσα η παρουσία µιας νεώτερης γενιάς ιστορικών και πολιτικών επιστηµόνων, η οποία περιλαµβάνει µέλη της ελληνικής µειονότητας στην Αλβανία ή παιδιά µεταναστών στην Ελλάδα, αλλά και Αλβανών µε σπουδές, είτε στην Ελλάδα, κυρίως, είτε στην Αλβανία, οι οποίοι διαµένουν στην Αλβανία. Παράλληλα αναπτύσσεται και µία ιστοριογραφία, µη ακαδηµαϊκή, µε µη Ιστορικός, ΤΕΙ Ηπείρου. 1 (Σκουλίδας 2012). Στη νέα µελέτη διατυπώνονται σκέψεις ιδιαίτερα για την περίοδο του Ψυχρού πολέµου. 2 Foucault Για µία σύντοµη παρουσίαση των κυριότερων θέσεων των συγκεκριµένων θεωριών βλ. Baylis και Smith 2007,

2 αυστηρά επιστηµονικά κριτήρια, η οποία συχνά προωθεί εθνικιστικές επιδιώξεις. Στα τέλη του εικοστού αιώνα αλλά και ιδιαίτερα την πρώτη δεκαετία του εικοστού πρώτου γνωρίζει ιδιαίτερη ανάπτυξη και ο χώρος της δηµόσιας ιστορίας. Επιπρόσθετα, η αρχειακή διαθεσιµότητα έχει αυξηθεί σηµαντικά: στην αλβανική περίπτωση υπάρχει πρόσβαση στα αρχεία µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980, ενώ στην αντίστοιχη ελληνική περίπτωση ασθµαίνοντας έχει τεθεί στο µικροσκόπιο της έρευνας και η περίοδος της χούντας των συνταγµαταρχών, Με την παρούσα µελέτη και στην προσπάθεια κατανόησης συνεχειών και ασυνεχειών προτείνεται ως τρόπος ανάγνωσης η χρήση µίας περιοδολόγησης, ακολουθώντας τις εξελίξεις στη διεθνή πολιτική αλλά και στην αλβανική, κυρίως, ιστορία και έχοντας υπόψη τη σχετικότητα των τοµών στην ιστορική διαδικασία. Σαφώς µπορεί να υπάρξουν τοµές ή υποπερίοδοι στη συγκεκριµένη κατηγοροποίηση, όπως η αναγνώριση του αλβανικού κράτους από ελληνική κυβέρνηση ή η αποκατάσταση διπλωµατικών σχέσεων των δύο κρατών από την ελληνική χούντα των συνταγµαταρχών. Επίσης, τα ζητήµατα προς διερεύνηση δεν εξαντλούνται αυστηρά στα όρια µιας περιόδου, ούτε τα προβλήµατα ταυτίζονται µε συγκεκριµένο χρονικό πλαίσιο και αρκετά συχνά είναι δύσκολο να διακριβώσει κανείς µε ακρίβεια την ενδεχόµενη έναρξη ή λήξη ενός ιστορικού φαινοµένου. Παρά ταύτα η περιοδολόγηση κρίνεται χρήσιµη, καθώς µετά από έναν περίπου αιώνα ταυτόχρονης ύπαρξης και γειτνίασης των δύο κρατών θεωρούµε ότι πρέπει να υπάρξει προσπάθεια αναστοχασµού, η οποία να µη βασίζεται σε µία γραµµική αντίληψη της Ιστορίας. Στη συγκεκριµένη αναζήτηση η πρώτη φάση περιλαµβάνει την περίοδο από τη συγκρότηση του αλβανικού κράτους µέχρι το Β Παγκόσµιο πόλεµο. Η δεύτερη, αρκετά µικρότερη είναι ο Β Παγκόσµιος πόλεµος. Η τρίτη αφορά την κοµµουνιστική «σοσιαλιστική» περίοδο στην Αλβανία και η τέταρτη τη µεταψυχροπολεµική. Η τελευταία περίοδος αποτελεί ακόµα, όπως ίσως είναι ευνόητο, προνοµιακό επίπεδο άλλων κοινωνικών επιστηµών, όπως η κοινωνική ανθρωπολογία και η πολιτική επιστήµη. Το αντικείµενο της µελέτης περιορίζεται στις πολιτικές επιλογές και πράξεις των κρατικών ελίτ, καθώς, στο βαθµό που αντιλαµβάνονται και εξυπηρετούν τα κρατικά συµφέροντα των κρατών τους, αποτελούν τους εκφραστές της περιφερειακής έντασης στην περιοχή. Υπενθυµίζουµε ότι µέχρι τις αρχές του εικοστού αιώνα, στον ελληνικό δηµόσιο λόγο, οι αλβανόφωνοι πληθυσµοί του βασιλείου, οι Αρβανίτες, αντιµετωπίστηκαν αρχικά στο πλαίσιο εθνοφυλετικών θεωριών ως «εθνικώς άστεγοι» 4 και σύµφωνα µε έλληνες λογίους εντάχθηκαν στο σχήµα της ελληνικής «συνέχειας» στην ιστορία ως συστατικό φύλο του 4 Σκοπετέα 1988.

3 ελληνικού έθνους. Μεταγενέστερα, οι Αρβανίτες της Ελλάδας αποτέλεσαν «όχηµα» του ελληνικού επεκτατισµού για την προσέγγιση των Αλβανών, ιδιαίτερα των µουσουλµάνων. Οι δύο έννοιες «Αλβανός» και «Αρβανίτης» µέχρι τους Βαλκανικούς πολέµους δήλωναν κατ ουσία τον αλβανόφωνο εντός και εκτός ελληνικών συνόρων και ανεξάρτητα από τη θρησκεία, µε κάποιες επιµέρους διαφοροποιήσεις ανάλογα µε τη χρονική συγκυρία. 5 Οι Βαλκανικοί πόλεµοι ( ) διαµόρφωσαν νέες πραγµατικότητες. Η συγκρότηση του αλβανικού κράτους αποτελεί, όπως είναι ευνόητο, θεµέλιο λίθο στις διακρατικές σχέσεις Ελλάδας και Αλβανίας. Κατά την πρώτη περίοδο τα σηµαντικότερα προβλήµατα στις διακρατικές σχέσεις υπήρξαν: α. η χάραξη των συνόρων β. τα δικαιώµατα της υπό συγκρότηση ελληνικής µειονότητας στην Αλβανία γ. η ίδρυση της αλβανικής ορθόδοξης Εκκλησίας και δ. το ζήτηµα των Τσάµηδων. Ως προς τη χάραξη της γραµµής των συνόρων χρειάστηκαν περισσότερα από δέκα έτη, ώστε να υπάρξει πραγµατική λύση και η Αλβανία να αποκτήσει σύνορα και στο έδαφος εκτός από το χάρτη. Κατά τη γνώµη µας η έννοια του συνόρου στην πράξη εφαρµόστηκε τη «σοσιαλιστική» περίοδο και έως το τέλος του Β Παγκοσµίου πολέµου τα σύνορα ήταν µία περισσότερο τυπική κατάσταση, καθώς δεν εµπόδιζαν τη µετακίνηση ανθρώπων και προϊόντων. Με τη χάραξη των συνόρων συνδέεται και η δηµιουργία του «Βορειοηπειρωτικού» ζητήµατος. Πρέπει να σηµειωθεί ότι ευρεία χρήση του όρου «Βόρειος Ήπειρος» γίνεται τη συγκεκριµένη περίοδο στην προσπάθεια περιγραφής των περιοχών που, σύµφωνα µε τις ελληνικές διεκδικήσεις, είχαν κατά πλειοψηφία ελληνόφωνους ή «ελληνίζοντες», µε όρους εθνικής συνείδησης, κατοίκους και δεν είχαν ενσωµατωθεί στο ελληνικό εθνικό κράτος. 6 Όπως όλοι οι όροι που συνδέονται µε την πολιτική και τη γεωγραφία ο όρος «Βόρειος Ήπειρος» επιδέχεται πολλαπλές ερµηνείες σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Σχηµατικά, µία ελληνική ανάγνωση ταυτίζει την περιοχή µε την περιοχή της Δρυινούπολης (Δερόπολη/Δρόπολη), χωριών του Δελβίνου και του Βούρκου, της αλβανικής πλευράς του Πωγωνίου και χωριών της Χειµάρρας. Ενίοτε περιλαµβάνει και τα αστικά σύνολα Αργυροκάστρου και Αγίων Σαράντα. Μία δεύτερη ανάγνωση περιλαµβάνει την περιοχή και την πόλη της Κορυτσάς, καθώς και τις ενδιάµεσες περιοχές αναφορικά µε την πρώτη ανάγνωση, όπως της Πρεµετής. Αυτή η θέση υπήρξε κυρίαρχη στις πολιτικές διαπραγµατεύσεις τη συγκεκριµένη περίοδο. Μία τρίτη ταυτίζει τη «Βόρειο Ήπειρο» µε την 5 Baltsiotis - Embirikos 2007, Σε κείµενα της σύγχρονης αλβανικής ιστοριογραφίας οι «ελληνίζοντες» χαρακτηρίζονται ως «γραικόφιλοι Αλβανοί» βλ. Meta 2006, 16. Πιθανόν η αναφορά περιλαµβάνει αλβανόφωνους χριστιανούς ορθόδοξους αλλά και Αρωµούνους (Βλάχους).

4 περιοχή νότια του ποταµού Σκούµπι (Γενούσου). Η χρήση του όρου σε µεγάλο βαθµό αναφέρεται στην προώθηση του ελληνικού αλυτρωτισµού. 7 Στη χάραξη των συνόρων κατά τη διάρκεια της συµφωνίας ειρήνης µετά το τέλος του Α Παγκοσµίου πολέµου, ο Βενιζέλος ζήτησε η «Βόρειος Ήπειρος» να προσαρτηθεί στην Ελλάδα έπειτα από δηµοψήφισµα και µε κριτήριο την εθνική συνείδηση, κάτι το οποίο δεν έγινε αποδεκτό από τις νικήτριες δυνάµεις, καθώς δεν υπήρχε συµφωνία µεταξύ τους ενώ και η ιταλική πολιτική ήταν αντίθετη. Γενικά, το µεγαλύτερο διάστηµα του εικοστού αιώνα οι επιλογές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής δεν συνέπιπταν µε τις ιταλικές προτεραιότητες. Στις 17 Δεκεµβρίου 1920 η Αλβανία έγινε δεκτή στην Κοινωνία των Εθνών και στις 9 Νοεµβρίου 1921 η πρεσβευτική συνδιάσκεψη στο Παρίσι (αντιπρόσωποι Μεγάλης Βρετανίας, Γαλλίας, Ιταλίας και Ιαπωνίας) επιβεβαίωσε τα αλβανικά σύνορα του 1913, συµπεριλαµβανοµένου του πρωτοκόλλου της Φλωρεντίας, το οποίο κατοχύρωνε τη «Βόρειο Ήπειρο» στην Αλβανία. 8 Ένα νέο πρωτόκολλο της Φλωρεντίας (25 Ιανουαρίου 1925) και µία τελική πράξη στο Παρίσι (30 Ιουλίου 1926) µε τις υπογραφές των εκπροσώπων της Γαλλίας, της Μεγάλης Βρετανίας, της Ιταλίας, της Ελλάδας και του Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων οδήγησαν στον τελικό καθορισµό των αλβανικών συνόρων. Το δεύτερο ζήτηµα σε σχέση µε περιφερειακές εντάσεις ήταν η αναγνώριση του καθεστώτος της ελληνικής µειονότητας στο νότο του αλβανικού κράτους. Η µειονότητα απέκτησε εµβληµατικό χαρακτήρα στην αντιπαράθεση Ελλάδας και Αλβανίας, σε επίπεδο πολιτικής πρακτικής αλλά και εθνικής ιδεολογίας. Το αλβανικό κράτος αναγνώριζε µία ελληνόφωνη χριστιανική ορθόδοξη µειονότητα και όχι µία αµιγώς εθνική µειονότητα. 9 Επίσης, αναγνώριζε ως µέλη της µειονότητας πληθυσµούς που κατοικούσαν στις περιοχές του Αργυροκάστρου και των Αγίων Σαράντα, καθώς και τριών ελληνόφωνων χωριών στην περιοχή της Χειµάρρας (Χειµάρρα, Δρυµάδες [Δέρµι] και Παλιάσα), αλλά δεν περιελάµβανε στο καθεστώς προστασίας επίσηµης µειονότητας κατοίκους άλλων περιοχών, όπως π.χ. των αστικών κέντρων (Αργυροκάστρου, Αγίων Σαράντα κ.λπ.). Το τρίτο θέµα άπτεται των σχέσεων των αλβανών χριστιανών ορθοδόξων (Αλβανών, Ελλήνων και Βλάχων αλλά και Σλάβων) µε το αλβανικό κράτος και το Οικουµενικό πατριαρχείο στην Κωνσταντινούπολη. Το καθεστώς της αλβανικής ορθόδοξης Εκκλησίας, καθώς και η γλώσσα της λειτουργίας και των λοιπών τελετουργικών πρακτικών ήταν τα δύο µεγαλύτερα προβλήµατα στις σχέσεις του αλβανικού εθνικού κράτους µε το Οικουµενικό 7 Για περαιτέρω προσλήψεις βλ. Καλλιβρετάκης 1995, Κόντης 1994, Τσιτσελίκης - Χριστόπουλος 2003,

5 πατριαρχείο στην Κωνσταντινούπολη. 10 Αλβανοί εθνικιστές πρόκριναν την ιδέα της αυτοκέφαλης ορθόδοξης Εκκλησίας ως το πλέον αποφασιστικό µέσο για την αποµάκρυνση των χριστιανών ορθόδοξων από την επιρροή της Ελλάδας και του Οικουµενικού πατριαρχείου. Το ζήτηµα επιλύθηκε µερικά χρόνια αργότερα, το 1937, έπειτα από διαπραγµατεύσεις. Το Οικουµενικό πατριαρχείο εξέδωσε έναν πατριαρχικό και συνοδικό τόµο, µε το οποίο απένειµε επίσηµα στην ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας το καθεστώς της αυτοκέφαλης εκκλησίας και σύστησε ως ανώτατη διοικητική της αρχή τη Σύνοδο, η οποία έπρεπε να επανασυγκροτηθεί από κανονικούς ορθόδοξους ιεράρχες. 11 Οι δύο από τους τέσσερεις ήταν ο Ευλόγιος Κουρίλας, επίσκοπος Κορυτσάς και ο Παντελεήµων Κοτόκος, επίσκοπος Αργυροκάστρου, οι οποίοι µεταγενέστερα θα αποτελέσουν ηγετικές µορφές του ελληνικού αλυτρωτισµού ως προς τη νότια Αλβανία. 12 Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέµου ένα άλλο ζήτηµα, το οποίο απασχόλησε τις σχέσεις των δύο κρατών, αυτή τη φορά από την ελληνική πλευρά των συνόρων, ήταν το ζήτηµα των Τσάµηδων. Στον αλυτρωτικό λόγο των Αλβανών υπάρχουν ανάλογες αναγνώσεις µε τις αντίστοιχες ελληνικές για τη «Βόρειο Ήπειρο». Μία αλβανική ανάγνωση περιλαµβάνει περιοχές των σηµερινών διοικητικών ενοτήτων Θεσπρωτίας, κυρίως, και Πρέβεζας, µία δεύτερη εκτείνεται έως την πόλη της Πρέβεζας και τα σύνορα Ελλάδας και Οθωµανικής αυτοκρατορίας το 1881, ενώ µία τρίτη εκτείνεται µέχρι τον Αµβρακικό κόλπο και συµπεριλαµβάνει την πόλη της Άρτας. Οι Τσάµηδες ήταν αλβανόφωνοι, κυρίως µουσουλµάνοι, αλλά υπήρχαν και χριστιανοί ορθόδοξοι. 13 Μερικοί από τους µουσουλµάνους έφυγαν στην Τουρκία µε την αναγκαστική ανταλλαγή των πληθυσµών, η οποία υπογράφηκε στη Λωζάννη της Ελβετίας (1923), δείγµα και της βούλησης του ελληνικού κράτους να απαλλαγεί από «ανεπιθύµητους» συµπατριώτες. 14 Οι Τσάµηδες είχαν εξαιρεθεί από την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσµών µεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσµών σταδιακά διαπιστώνεται η µετάλλαξη µιας µουσουλµανικής κοινότητας σε εθνική. 15 Ο έλληνας δικτάτορας Θεόδωρος Πάγκαλος, αρβανίτης στην καταγωγή, ήταν αποφασισµένος να βελτιώσει τις σχέσεις της Ελλάδας µε την Αλβανία. Έτσι, αποφάσισε να χορηγήσει αµνηστία σε εκείνους τους Τσάµηδες που είχαν καταδικαστεί για διάδοση πολιτικής προπαγάνδας, ουσιαστική επιβεβαίωση προγενέστερων διώξεων. Το ζήτηµα των Τσάµηδων συνδέεται και µε τη δυσαρέσκειά τους αναφορικά µε τις 10 Για το εκκλησιαστικό ζήτηµα βλ. ενδεικτικά Γιανουλόπουλος υπό έκδοση, Για τη συγκρότηση της αλβανικής ορθόδοξης Εκκλησίας βλ. µεταξύ άλλων Γλαβίνας 1989, Della Rocca 1990, και , Clewing 2000, Skoulidas 2011, Μπαλτσιώτης 2009, Μαργαρίτης 2005: Βλ. µεταξύ άλλων Μαντά 2004, Διβάνη 1995, , Naska 1999.

6 αποζηµιώσεις για τα απαλλοτριωθέντα κτήµατα. Η περιγραφή του πλαισίου πιέσεων και βίας δεν πρέπει να εστιάζει στον κρατικό µηχανισµό αλλά σε ένα «πεδίο» εξουσίας γύρω από το κράτος, το οποίο ουσιαστικά µπορεί να οικειοποιείται τις µεθόδους του και να επωφελείται από αυτές. 16 Ζήτηµα υπήρξε και µε τις περιουσίες αλβανών υπηκόων στην Ελλάδα. 17 Μαζί µε τα προαναφερθέντα θέµατα οι διακρατικές σχέσεις Ελλάδας και Αλβανίας επηρεάζονται σε µεγάλο βαθµό από τις αντίστοιχες ιταλοαλβανικές. Περαιτέρω εξοµάλυνση παρατηρείται µε την επάνοδο του Βενιζέλου στην εξουσία (Ιούλιος 1928). Αναγνωρίζεται η Αλβανία ως βασίλειο και ο Ζώγου ως βασιλιάς. Σε µία χειρονοµία καλής θέλησης ο Βενιζέλος διέταξε τη διάλυση των βορειοηπειρωτικών συλλόγων που δρούσαν στο ελληνικό κράτος, κάτι που είχε εισηγηθεί και ο Πάγκαλος. 18 Η επέκταση της ιταλικής επιρροής στην Αλβανία επέφερε και τη στρατιωτική κατοχή του αλβανικού κράτους (Απρίλιος 1939). Με αυτό το σηµείο αναφοράς ξεκινά η δεύτερη περίοδος στην περιοδολόγηση που προτείνεται. Κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσµίου πολέµου ελληνικά στρατεύµατα κατέλαβαν για µία ακόµα φορά περιοχές στη νότια Αλβανία, αυτή τη φορά φθάνοντας µέχρι το Τεπελένι και το Πόγραδετς. Κατά τη διάρκεια των παράλληλων κατοχών σε Ελλάδα και Αλβανία από τις δυνάµεις του Άξονα, διαπιστώνονται κινήσεις συνεργασίας µεταξύ Ελλήνων και Αλβανών αλλά και αντιπαλότητας. Στο πλαίσιο των ευρύτερων ιδεολογικών συµµαχιών ήδη από το 1943 υπήρξαν επαφές µεταξύ διαφόρων οµάδων ανταρτών. Έτσι, το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο της Αλβανίας, υπό την ηγεσία Αλβανών κοµµουνιστών, ήταν σε επαφή µε το ελληνικό Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (όπου οι κοµµουνιστές διαδραµάτιζαν ένα σηµαντικό ρόλο, επίσης). 19 Περίπου 1500 αντάρτες της ελληνικής µειονότητας ήταν οργανωµένοι σε τρία µειονοτικά τάγµατα που δηµιουργήθηκαν από το Αλβανικό Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Θανάσης Ζήκος, Παντελής Μπότσαρης, Λευτέρης Τάλιος). 20 Αξίζει να τονιστεί η ύπαρξη Τσάµηδων οι οποίοι είχαν ανάλογους ιδεολογικούς προσανατολισµούς και συνεργάστηκαν µε το ελληνικό ΕΑΜ. 21 Στο χώρο της ελληνικής µειονότητας στην Αλβανία βραχύβια δραστηριοποιήθηκε µία ακόµη µειονοτική οµάδα εθνικιστικού προσανατολισµού και χαρακτήρα, το Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Βορείου Ηπείρου (ΜΑΒΗ), το οποίο ήταν σε επαφή µε τους έλληνες αντάρτες του ΕΔΕΣ. Ωστόσο, πολύ σύντοµα οι αλβανικές αντιστασιακές οµάδες (εθνικιστές και παρτιζάνοι) ανέλαβαν δράση εναντίον της και τελικά διέλυσαν τη συγκεκριµένη οµάδα. 16 Μπαλτσιώτης 2009, Για µία νοµική προσέγγιση βλ. Κτιστάκις 2006, Κόντης 1997, τόµ. 3, Κυργιάννης - Παπαδηµητρίου Δαλιάνης 2000, Νάστος Isufi 2002.

7 Πρέπει να επισηµανθεί ότι ακόµη και οι κυβερνήσεις «δωσιλόγων» στην Ελλάδα και Αλβανία επιχείρησαν, χωρίς αποτέλεσµα ωστόσο, να έλθουν σε επαφή µεταξύ τους, στις αρχές του 1944, σε µία απόπειρα να αντιµετωπίσουν τον ανερχόµενο «κοµµουνιστικό κίνδυνο». 22 Κατά τη διάρκεια της ιταλικής και έπειτα της γερµανικής κατοχής στην Ελλάδα ( ), Τσάµηδες µε επικεφαλής µουσουλµάνους γαιοκτήµονες, κυρίως της οικογένειας Ντίνο και ιδιαίτερα στις περιοχές Μαργαριτίου και Παραµυθιάς, συνεργάστηκαν ως «δωσίλογοι» µε τους Ιταλούς και τους Γερµανούς. Μετά την ιταλική παράδοση, αρκετοί Τσάµηδες συνέχισαν τη συνεργασία µε τους Ναζί. Ο «κύκλος του αίµατος» που ξεκίνησε από την οθωµανική περίοδο και συνεχίστηκε µε την επέκταση του ελληνικού κράτους στην περιοχή είχε νέα θύµατα. Οµάδες «δωσίλογων» Τσάµηδων σε συνεργασία µε κατοχικά στρατεύµατα πραγµατοποίησαν επιχειρήσεις εναντίον των Ελλήνων και των χριστιανών της ευρύτερης περιοχής. Στο πλαίσιο της αποχώρησης των κατοχικών δυνάµεων στρατιωτικά τµήµατα του ΕΔΕΣ πραγµατοποίησαν νέες επιχειρήσεις µε θύµατα αρκετούς Τσάµηδες, και άµαχους. 23 Οι µουσουλµάνοι Τσάµηδες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την περιοχή τους και να εισέλθουν σε αλβανικό έδαφος, καθώς είτε εκδιώχθηκαν από την πίεση και τις εκτελέσεις των δυνάµεων του Ζέρβα είτε αποχώρησαν λόγω του φόβου και των φηµών για εκκαθαρίσεις. 24 Το τέλος του Β Παγκοσµίου πολέµου σηµατοδοτεί και το τέλος του επίσηµου ελληνικού αλυτρωτικού λόγου για τη «Βόρειο Ήπειρο». Η ελληνική κυβέρνηση επιχείρησε στο συνέδριο ειρήνης (1946) να επιτύχει µία συµφωνία των Συµµάχων στην προσάρτηση της «Βορείου Ηπείρου» στην Ελλάδα, αλλά απέτυχε. Οι βρετανοί και οι αµερικανοί αντιπρόσωποι είχαν να αντιµετωπίσουν τις νέες πραγµατικότητες του Ψυχρού πολέµου αλλά και την αδυναµία της ελληνικής κυβέρνησης να προβάλει µε επιτυχία τις επιδιώξεις της, ενώ οι σοβιετικοί εκπρόσωποι είχαν διαφορετικές προτεραιότητες. 25 Μπορούµε να διακρίνουµε δύο ακόµη σηµαντικές φάσεις στην εξέλιξη των ελληνοαλβανικών σχέσεων. Η τρίτη κατά σειρά σχετίζεται µε τη «σοσιαλιστική» περίοδο στην Αλβανία (1944 έως 1991). Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η προσοχή µας εστιάζεται σε δύο ζητήµατα: α) τις σχέσεις των δύο κρατών στο πλαίσιο του Ψυχρού πολέµου και β) την ελληνική έκτοτε εθνική µειονότητα στην Αλβανία. 22 Μία βιβλιογραφική θεώρηση των κινήσεων συνεργασίας βλ. Σκουλίδας 2012, Μαντά 2004, Βλ. µεταξύ αρκετών άλλων Kotini , Dervishi 2009, Elsie Destani Γιανουλόπουλος υπό έκδοση,

8 Στη διάρκεια του Ψυχρού πολέµου η Ελλάδα και η Αλβανία ήταν σε διαφορετικούς πολιτικούς και στρατιωτικούς σχηµατισµούς. Όταν οι κοµµουνιστές ανήλθαν στην εξουσία στην Αλβανία, παρείχαν βοήθεια στο Δηµοκρατικό Στρατό στην Ελλάδα στον αγώνα του ενάντια στον Εθνικό Στρατό της Ελλάδας κατά τη διάρκεια του ελληνικού Εµφυλίου πολέµου. Μετά τη ρήξη του Τίτο µε την Κοµινφόρµ, ο κοµµουνιστής ηγέτης Ενβέρ Χότζα συνέχισε να παρέχει σηµαντική υποστήριξη και επέτρεψε στους στρατιώτες του Δηµοκρατικού Στρατού, καθώς είχαν ηττηθεί να εισέλθουν, σε περίπτωση που το επιθυµούσαν, στην Αλβανία. 26 Τον Αύγουστο του 1949 πολλοί ηττηµένοι αντάρτες διέσχισαν την ελληνο-αλβανική µεθόριο. Η ελληνική εξωτερική πολιτική βρίσκεται να ακροβατεί µεταξύ του πολιτικού ρεαλισµού και της αναγνώρισης του αλβανικού κράτους µε «σοσιαλιστική» διακυβέρνηση ή µελλοντική φιλοδυτική και του αλυτρωτισµού (τα ζητήµατα του εµπολέµου αλλά και της αλλαγής των συνόρων ή η αναγνώριση αυτονοµίας και µε ποιους όρους για τη µειονότητα θα παρέµεναν στην ατζέντα των διεκδικήσεων). Η υποστήριξη µυστικών δικτύων γοήτευε αρκετά ένα µέρος του πολιτικού συστήµατος, όσο και εάν επισήµως δεν αποδεχόταν την ύπαρξή τους. 27 Μετά το τέλος του ελληνικού Εµφυλίου πολέµου Αµερικανοί και οι Βρετανοί χρησιµοποίησαν την Ελλάδα και την Ιταλία ως βάσεις, από τις οποίες Αλβανοί µη κοµµουνιστές στέλνονταν στην Αλβανία σε µία απόπειρα να πετύχουν ανατροπή του καθεστώτος. Η όλη επιχείρηση απέτυχε. Η Ελλάδα επισήµως δήλωνε ότι δεν είχε επιθετικές βλέψεις ενάντια στην Αλβανία. Ωστόσο, υπήρχαν στελέχη στον κρατικό µηχανισµό, κυρίως στρατιωτικοί, οι οποίοι επεξεργάζονταν λύση του «Βορειοηπειρωτικού ζητήµατος» µε στρατιωτική επέµβαση στην Αλβανία, είτε στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ είτε σε συνεννόηση µε τη Γιουγκοσλαβία και την Ιταλία. Επιπρόσθετα, το ελληνικό κράτος ενίσχυε οικονοµικά τις οργανώσεις και έντυπα που ασχολούνταν µε το «βορειοηπειρωτικό». Η ίδρυση της Πανηπειρωτικής Οµοσπονδίας Αµερικής µε συµµετοχή τοπικών οργανώσεων στις ΗΠΑ από απόδηµους Έλληνες και από τις περιοχές της Αλβανίας αποτέλεσε έναν νέο παράγοντα επηρεασµού της αµερικανικής και της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Οι βορειοηπειρωτικοί σύλλογοι στις ΗΠΑ είχαν ως στόχο την ένωση της «Βορείου Ηπείρου» µε την Ελλάδα. 28 Οι ελληνο-αλβανικές σχέσεις βελτιώθηκαν µερικώς µετά το θάνατο του Στάλιν. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 το «Βορειοηπειρωτικό ζήτηµα» υποχώρησε στις ελληνικές «εθνικές διεκδικήσεις», καθώς στην πολιτική ατζέντα προτάχθηκε η εκστρατεία 26 Ντάγιος Χατζηβασιλείου 2009, Κολιού 2014, 274 και 276.

9 για την «Ένωση» της Κύπρου µε την Ελλάδα. 29 Ωστόσο, οι ελληνοαλβανικές σχέσεις διαταράχθηκαν τον Ιούνιο του 1960 έπειτα από τις συνοµιλίες του Σοφοκλή Βενιζέλου (πρωθυπουργού της Ελλάδας) µε το Χρουστσόφ στη Μόσχα. Ο Χρουστσόφ παρείχε υποσχέσεις στο Βενιζέλο ότι θα συνοµιλήσει µε τον Ενβέρ Χότζα σχετικά µε τη δυνατότητα να παραχωρήσει η Αλβανία στην ελληνική µειονότητα αυτονοµία µεγαλύτερου βαθµού, όσον αφορά την εκπαίδευση και την Εκκλησία. Η αλβανική κυβέρνηση ερµήνευσε αυτές τις συνοµιλίες ως ένδειξη ότι οι Σοβιετικοί δεν ήταν εντελώς αντίθετοι στα ελληνικά αιτήµατα. Ωστόσο, η σοβιετο-γιουγκοσλαβική επαναπροσέγγιση και ο φόβος ότι η Ελλάδα µπορεί να προσαρτούσε τη «Βόρειο Ήπειρο» υπήρξαν σηµαντικοί παράγοντες στη ρήξη της Αλβανίας µε τη Σοβιετική Ένωση και την προσέγγισή της µε την Κίνα. 30 Το 1962 η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι οι σχέσεις µε την Αλβανία µπορούσαν να αποκατασταθούν εάν βρίσκονταν τα κατάλληλα µέσα και οι (κατάλληλοι) τρόποι. Σε µία κίνηση καλής θέλησης οι Αλβανοί επέτρεψαν σε ένα µεγάλο αριθµό Ελλήνων να επιστρέψουν στην Ελλάδα, καθώς το ζήτηµα των αιχµαλώτων υπήρξε σηµαντικό αυτή την περίοδο. Ουσιαστική µεταβολή στην ελληνική εξωτερική πολιτική διαπιστώνεται κατά τη διάρκεια της χούντας των συνταγµαταρχών, στο πλαίσιο µίας διαφορετικής πολιτικής απέναντι στην ανατολική Ευρώπη, η οποία τώρα µελετάται αναλυτικά. 31 Το 1970 οι διαπραγµατεύσεις µεταξύ Ελλήνων και Αλβανών στα Ηνωµένα Έθνη οδήγησαν σε µία εµπορική συµφωνία που υπογράφτηκε από τα εµπορικά επιµελητήρια και των δύο χωρών. Οι διπλωµατικές σχέσεις αποκαταστάθηκαν το Μάιο του Τον Οκτώβριο του 1972 υπογράφτηκε στα Τίρανα η πρώτη διακρατική εµπορική συµφωνία µία δεύτερη ακολούθησε το Μάιο του Κατά τη διάρκεια της ελληνικής Μεταπολίτευσης και µετά τα «ανοίγµατα» κατά την περίοδο της «αποµόνωσης» της Αλβανίας µετά τη διακοπή των επαφών της χώρας µε την Κίνα, ο Ενβέρ Χότζα εξέδωσε ένα βιβλίο µε τον τίτλο «Δύο λαοί φίλοι» και προσπάθησε να πραγµατοποιήσει µία νέα προσέγγιση µε την Ελλάδα. 34 Τον Αύγουστο του 1987, η ελληνική κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου και του τότε υπουργού εξωτερικών Ηπειρώτη Κάρολου Παπούλια (µεταγενέστερου προέδρου της Ελληνικής Δηµοκρατίας) τερµάτισε µονοµερώς, επισήµως, την εµπόλεµη κατάσταση µε την Αλβανία (η οποία είχε δηµιουργηθεί από το 1940), θεωρώντας ότι µία τέτοια κίνηση θα µπορούσε να οδηγήσει στην επίλυση ζητηµάτων 29 Stefanidis 2007, Lalaj - Ostermann - Gage, Βαλντέν Σφέτας, Για τις µεταπολεµικές σχέσεις και τη µεταψυχροπολεµική αλβανική ιστοριογραφία βλ. Meta (Χότζα [1985].

10 που αφορούσαν, κυρίως, την Ελληνική µειονότητα. Έλληνες πολιτικοί, δηµοσιογράφοι και καλλιτέχνες επισκέφθηκαν την Αλβανία. 35 Την ίδια περίοδο ο µητροπολίτης Δρυινουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης Σεβαστιανός αναδείχθηκε σε ηγετική µορφή των βορειοηπειρωτικών σωµατείων και του ελληνικού αλυτρωτισµού, µε εκφορά λόγου που συχνά δε συµβάδιζε µε την ελληνική κρατική πολιτική. 36 Όσον αφορά το δεύτερο θέµα, τη θέση της ελληνικής µειονότητας υπό το καθεστώς του Ενβέρ Χότζα στην Αλβανία, ο τελευταίος προσπάθησε να ενσωµατώσει την ελληνική µειονότητα στο αλβανικό κράτος. Το 1945 η κυβέρνηση περιόρισε την επίσηµα καθορισµένη περιοχή, όπου κατοικούσε ο ελληνικός πληθυσµός. Αυτή η περιοχή επίσηµα χαρακτηριζόταν ως «µειονοτική ζώνη» και περιελάµβανε 99 χωριά στην επαρχία του Αργυροκάστρου (σηµειώνεται ότι τα τρία χωριά της Χειµάρρας που αναγνωρίστηκαν ως µειονοτικά χωριά το 1921, αποκλείστηκαν από τη «µειονοτική ζώνη»). Όλοι οι Έλληνες που ζούσαν εκτός των ορίων της µειονοτικής αυτής ζώνης (π.χ. στην πόλη του Αργυροκάστρου ή στην περιφέρεια της Κορυτσάς ή ακόµη και στην πρωτεύουσα τα Τίρανα) δε θεωρούνταν πλέον ότι είχαν το καθεστώς του µειονοτικού Έλληνα. 37 Οι Έλληνες που ζούσαν στη «µειονοτική ζώνη» απολάµβαναν ορισµένα στοιχειώδη δικαιώµατα. Φοιτούσαν σε ελληνικά µειονοτικά δηµοτικά σχολεία, αλλά από το πέµπτο έως και το όγδοο έτος των σπουδών τους µπορούσαν να διδαχθούν την ελληνική ως ξένη γλώσσα. Υπήρχε µία ακαδηµία στο Αργυρόκαστρο όπου οι φοιτητές εκπαιδεύονταν για να γίνουν δάσκαλοι και µε την ολοκλήρωση των σπουδών τους µπορούσαν να διοριστούν σε ελληνικά µειονοτικά σχολεία. Τα σχολικά τους εγχειρίδια ήταν αποκλειστικά και µόνο µεταφράσεις των αλβανικών, και κατά συνέπεια οι µαθητές διδάσκονταν µόνο την αλβανική ιστορία και τον (αλβανικό) πολιτισµό, όντας εκτός επαφής µε οτιδήποτε αφορούσε την Ελλάδα. Μία ελληνόγλωσση εφηµερίδα κυκλοφορούσε στα µειονοτικά χωριά, προωθώντας τις απόψεις του αλβανικού κόµµατος Εργασίας, όπως µετονοµάστηκε το κοµµουνιστικό κόµµα. Επιπλέον, όπως όλοι οι Αλβανοί πολίτες βίωναν την κατάργηση της θρησκείας από το Η καταπίεση δικαιωµάτων της µειονότητας δε συνεπαγόταν απαραίτητα ότι οι µειονοτικοί πληθυσµοί δεν ήταν ενταγµένοι στην αλβανική κοινωνία. Αντίθετα, αυτός ήταν ο στόχος του Ενβέρ Χότζα. 38 Σε όλη τη διάρκεια του 20 ού αιώνα οι Έλληνες και οι Αλβανοί φαίνεται ότι επιδόθηκαν στην καταµέτρηση του αριθµού των µελών της ελληνικής µειονότητας. Οι 35 Δαλιάνης 2008, Κολιού 2014, Boçi, , (Boçi, και Boçi, Τσιτσελίκης 2003,

11 Έλληνες από τη µία πλευρά, εκτιµούσαν ότι ο αριθµός αυτός ήταν ιδιαίτερα υψηλός, συχνά συµπεριλαµβάνοντας στη µειονότητα Βλάχους ή τους χριστιανούς ορθόδοξους Αλβανούς, ενώ οι Αλβανοί επιχειρούσαν να µειώσουν τον αριθµό µη αναγνωρίζοντας ως ελληνικούς τους πληθυσµούς που δεν κατοικούσαν στις επίσηµα αναγνωρισµένες µειονοτικές ζώνες. Το τέταρτο τµήµα της προτεινόµενης περιοδολόγησης σχετίζεται µε την πτώση του κοµµουνιστικού καθεστώτος και τη µετάβαση στη µεταψυχροπολεµική περίοδο. Ένα νέο και τελείως διαφορετικό πρόβληµα προέκυψε από την ταυτόχρονη µετανάστευση µεγάλου αριθµού Αλβανών και Ελλήνων µειονοτικών πληθυσµών σε αναζήτηση καλύτερων συνθηκών διαβίωσης. Η Ελλάδα αντιµετώπισε µία νέα εµπειρία ως χώρα υποδοχής µεταναστών. Μία σειρά «αρνητικών» στερεοτύπων διαµορφώθηκε και κοινωνικές οµάδες στην ελληνική κοινωνία δεν έχουν προσδιορίσει µε ακρίβεια τη στάση τους απέναντι σε µία σειρά από ζητήµατα, όπως η δεύτερη γενιά µεταναστών, δηλαδή τα παιδιά των µεταναστών, τα οποία γεννήθηκαν στην Ελλάδα. 39 Η ανάδυση νέων εθνικισµών προκάλεσε ένταση κατά περιόδους στα θέµατα των ελληνο-αλβανικών σχέσεων 40 και έφερε στο προσκήνιο το ζήτηµα των Τσάµηδων, κυρίως σε µία οικονοµική βάση διεκδίκηση αποζηµιώσεων για τις περιουσίες. Αξίζει να σηµειωθεί ότι την προηγούµενη περίοδο ο Χότζα δεν υποστήριζε και δεν ενέκρινε τις διεκδικήσεις των Τσάµηδων, καθώς θεωρούσε τους ηγέτες των κοινοτήτων τους ρεβιζιονιστές (αναθεωρητές). Στην Ελλάδα, ο αλυτρωτικός λόγος υπήρξε ιδιαίτερα περιθωριοποιηµένος, στον πολιτικό χώρο κυρίως της άκρας δεξιάς, ενώ µία αναζωπύρωση απέκτησε µε την ένταξη ελλήνων µειονοτικών σε συλλόγους βορειοηπειρωτών στην Ελλάδα και τη διασπορά. Η ίδια η αλβανική κοινωνία, αφού βίωσε µία σοβαρή οικονοµική κρίση (χρεοκοπία του 1997), επιχείρησε να αλλάξει τον τρόπο ανάπτυξης, όπως και άλλα κράτη, τα οποία βίωσαν την αποκαλούµενη «περίοδο της µετάβασης», σε καπιταλιστικό µοντέλο οικονοµικής πρακτικής. Η ένταξη της Αλβανίας στο ΝΑΤΟ και η προοπτική ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έστω και χωρίς σαφές χρονοδιάγραµµα, η συνεργασία στον τοµέα της ενέργειας λειτούργησαν ως δέλεαρ συνεργασίας µεταξύ των πολιτικών ελίτ των δύο κρατών. Όµως και οι νέοι εθνικισµοί έχουν επίσης εισέλθει σε νέα φάση. Η διαχείριση του εθνισµού των Κοσοβάρων και του ζητήµατος της συλλογικής τους ταυτότητας, οι αλβανικές µειονότητες σε γειτονικά βαλκανικά κράτη, ο έντονος αλυτρωτισµός των κατακερµατισµένων οργανώσεων των Τσάµηδων στην Αλβανία και στην αλβανική διασπορά, οι δυσκολίες στη χάραξη οικονοµικών ζωνών εκµετάλλευσης (γνωστών ως ΑΟΖ) είναι µερικά από τα ζητήµατα που 39 Μιχαήλ Τζίµας 2010.

12 συνέχισαν να απασχολούν τους σχεδιασµούς των ελληνικών ελίτ στην αρχή της δεύτερης εκατονταετηρίδας του αλβανικού κράτους. Ο ρεαλισµός όµως δείχνει να αποτελεί την κύρια επιλογή σε µία γειτονία, η οποία δεν αποδεικνύεται εύκολη, και µε τις περιφερειακές εντάσεις να έχουν επεκταθεί στο χώρο της Μεσογείου. Βιβλιογραφία Βαλντέν, Σωτήρης: Παράταιροι Εταίροι. Ελληνική δικτατορία, κοµµουνιστικά καθεστώτα και Βαλκάνια Αθήνα: Πόλις Γιανουλόπουλος, Γιάνης: «Έχω µια αδελφή κουκλίτσα αληθινή». Οι ελληνικές εδαφικές διεκδικήσεις στο Συνέδριο Ειρήνης των Παρισίων (1946) και η προϊστορία τους. Αθήνα: Βιβλιόραµα (υπό έκδοση). Γλαβίνας, Απόστολος: Η Ορθόδοξος Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αλβανίας. Θεσσαλονίκη Δαλιάνης, Μενέλαος Β.: Η Εθνική Αντίσταση της Ελληνικής Μειονότητας στην Αλβανία ( ). Αθήνα: Ιωλκός Δαλιάνης, Μενέλαος Β.: Το µεγάλο άνοιγµα. Χρονικό των ελληνο-αλβανικών σχέσεων στο δεύτερο ήµισυ του 20ού αιώνα. Αθήνα: Πολύτυπο Διβάνη, Λένα: Ελλάδα και µειονότητες. Το σύστηµα διεθνούς προστασίας της Κοινωνίας των Εθνών, Αθήνα: Νεφέλη Καλλιβρετάκης, Λεωνίδας: «Η ελληνική κοινότητα της Αλβανίας από τη σκοπιά της ιστορικής γεωγραφίας και δηµογραφίας». Στο Θ. Βερέµης Θ. Κουλουµπής Η. Νικολακόπουλος, Ο Ελληνισµός της Αλβανίας, Αθήνα: Ι. Σιδέρης 1995, σ Κολιού, Ευφροσύνη: Η ελληνική µειονότητα στην Αλβανία, Θεσσαλονίκη: Πανεπιστήµιο Μακεδονίας (αδηµοσίευτη µεταπτυχιακή εργασία) 2014 Κόντης, Βασίλης: Ευαίσθητες ισορροπίες. Ελλάδα και Αλβανία στον 20ό αι.. Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής Κόντης, Βασίλης (επιµ.), Ελληνισµός της Βορείου Ηπείρου και ελληνοαλβανικές σχέσεις. Τόµοι 1-4. Αθήνα: Κοινωφελές Ίδρυµα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης - Εστία Κτιστάκις, Γιάννης: «Περιουσίες Τσάµηδων και Αλβανών στην Ελλάδα. Άρση του εµπολέµου και διεθνής προστασία των δικαιωµάτων του ανθρώπου». Δίκη (2006): Κυργιάννης, Μίλτος - Παπαδηµητρίου, Παναγιώτης: Η Αντιφασιστική Οργάνωση της Ελληνικής Μειονότητας στην Αλβανία ( ). Πολιτική Στρατιωτική. Αθήνα: Δωδώνη Μαντά, Ελευθερία: Οι Μουσουλµάνοι Τσάµηδες της Ηπείρου ( ), Θεσσαλονίκη: Ίδρυµα Μελετών Χερσονήσου του Αίµου Μαργαρίτης, Γιώργος: Ανεπιθύµητοι συµπατριώτες. Στοιχεία για την καταστροφή των µειονοτήτων της Ελλάδα. Εβραίοι, Τσάµηδες. Αθήνα: Βιβλιόραµα Μιχαήλ, Δόµνα: Αλβανική µετανάστευση στην Ελλάδα, Μελέτες και ζητήµατα. Ανθρωπολογικές και διεπιστηµονικές προσεγγίσεις. Θεσσαλονίκη: Αντ. Σταµούλης Μπαλτσιώτης, Λάµπρος: Οι µουσουλµάνοι Τσάµηδες από την είσοδό τους στο ελληνικό κράτος µέχρι την έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέµου ( ). Η ιστορία µιας κοινότητας από το millet στο έθνος. Αθήνα: Πάντειο Πανεπιστήµιο (ανέκδοτη διδακτορική διατριβή) Νάστος, Βαγγέλης: Το ΕΑΜ των Ελλήνων της Αλβανίας. Ο αγώνας των Ελλήνων της Αλβανίας ενάντια στους Ιταλούς-Γερµανούς κατακτητές ( ). Αναµνήσεις από την Αντίσταση. Θεσσαλονίκη 2009.

13 Ντάγιος, Σταύρος Γ.: Η διεθνής διάσταση της ρήξης E. Hoxha J.B. Tito και η λήξη του Ελληνικού Εµφυλίου Πολέµου ( ). Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής Σκοπετέα, Έλλη: Το «πρότυπο βασίλειο» και η Μεγάλη Ιδέα. Όψεις του εθνικού προβλήµατος στην Ελλάδα ( ). Αθήνα: Πολύτυπο Σκουλίδας, Ηλίας: «Οι σχέσεις Ελλάδος και Αλβανίας». Στο Βαλκάνια Εκατό Χρόνια Θύελλες και Χίµαιρες. Θεσσαλονίκη: Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών Αφοί Κυριακίδη 2012: Σφέτας, Σπυρίδων: «Η αποκατάσταση των ελληνοαλβανικών διπλωµατικών σχέσεων ( )». Ανοιχτοσύνη. Μελέτες προς τιµήν της Βασιλικής Παπούλια,. Θεσσαλονίκη: Βάνιας, 2012 : Τζίµας, Σταύρος: Στον αστερισµό του εθνικισµού. Αλβανία και Ελλάδα στη µετά-χότζα εποχή. Αθήνα-Θεσσαλονίκη: Eπίκεντρο Τσιτσελίκης, Κωνσταντίνος: «Η εκπαίδευση της ελληνικής µειονότητας στην Αλβανία». Στο Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης Δηµήτρης Χριστόπουλος (επιµ.), Η ελληνική µειονότητα της Αλβανίας. Αθήνα: ΚΕΜΟ - Κριτική 2003: Τσιτσελίκης, Κωνσταντίνος Χριστόπουλος, Δηµήτρης: «Η ελληνική µειονότητα της Αλβανίας: στιγµιότυπα αβεβαιότητας ως εθνικές αλήθειες». Στο Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης Δηµήτρης Χριστόπουλος (επιµ.), Η ελληνική µειονότητα της Αλβανίας. Αθήνα: ΚΕΜΟ - Κριτική 2003: Χατζηβασιλείου, Ευάνθης: Στα σύνορα των κόσµων. Η Ελλάδα και ο Ψυχρός Πόλεµος, Αθήνα: Πατάκης, Χότζα, Ενβέρ: Δύο φίλοι λαοί. Από το πολιτικό ηµερολόγιο κι άλλα ντοκουµέντα για τις αλβανοελληνικές σχέσεις. Αθήνα: Πλανήτης χ.χ. [1985]. Baltsiotis, Lambros - Embirikos, Léonidas: De la formation d un ethnonyme. Le terme Arvanitis et son évolution dans l État hellénique. Στο Gilles Grivaud Socrate Petmezas (εκδ.), Byzantina et Moderna. Mélanges en l honneur d Hélène Antoniadis- Bibicou, Αθήνα: Αλεξάνδρεια 2007: Baylis, John Smith, Steve (επιµ. µε τη βοήθεια της Patricia Owens): Η παγκοσµιοποίηση της διεθνούς πολιτικής. Μια εισαγωγή στις διεθνείς σχέσεις. Επιµέλεια ελληνικής έκδοσης πρόλογος: Κώστας Υφαντής, Αθήνα Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο Boçi, Sonila: Minoriteti Grek në Shqipëri midis Rezistencës Shqiptare dhe asaj Greke ( ). Studime Historike /3-4 (2008): Boçi, Sonila: Marrëdhëniet e Ndërsjella të Minoritetit Grek me Qeverinë Komuniste Shqiptare ( ). Studime Historike /3-4 (2009): Boçi, Sonila: Politika e Shtetit Komunist Shqiptar ndaj minoriteteve në Shqipëri ( ), Studime Historike /1-2 (2010): Clewing, Konrad: Nationalität und Glaube. Stimmen für und wider die Autokephalie in Albanien Στο Dom Nikë Ukgjini Willy Kamsi Romeo Gurakuqi (επιµ.), Konferenca Ipeshkvnore e Shqipërisë (Tiranë Nëntor 1999). Σκόδρα 2000: Della Rocca, Morozzo: Nazione e religione in Albania ( ). Μπολόνια Dervishi, Kastriot (επιµ.): Masakra në Çamëri. Dëshmitë e të mbijetuarve. Përmbledhje dokumentesh arkivore. Τίρανα: Elsie, Robert Destani, Bejtullah (επιµ.), The Cham Albanians of Greece. A Documentary History. Λονδίνο: I.B. Tauris Foucault, Michel: The Order of Things: An Archaeology of the Human Sciences. Vintage (reissue edition) Isufi, Hajredin: Musa Demi dhe qëndresa came ( ). Τίρανα: Dudaj Kotini, Albert: Tre Gurët e zes në Prevezë. Τόµ Τίρανα: Fllad

14 Lalaj, Ana Ostermann, Christian F. Gage, Ryan (επιµ.), Albania is not Cuba. Sino- Albanian Summits and the Sino-Soviet Split. Cold War International History Project Bulletin 16 ( ): Meta, Beqir: Greek-Albanian Tension, , Τίρανα: Academy of Sciences of Albania Institute of History Meta, Beqir: Albania and Greece The Elusive Peace. Τίρανα: Academy of Sciences of Albania Institute of History Naska, Kaliopi (επιµ.): Dokumente për Çamërinë, Τίρανα: Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave Skoulidas, Elias G.: Identities, Religion and Nationalism in the Late Interwar Period: Aspects of the Discourse of Greek Orthodox Bishops in Southern Albania. Στο Maria Oikonomou-Maria A. Stassinopoulou Ioannis Zelepos (επιµ.), Griechische Dimensionen südosteuropäischer Kultur seit dem 18. Jahrhundert. Verortung, Bewegung, Grenzüberschreitung. Frankfurt am Main: Peter Lang 2011: Stefanidis, Ioannis D.: Stirring the Greek Nation. Political Culture, Irredentism and Anti- Americanism in Post-War Greece, Aldreshot: Ashgate, 2007.

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης

Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. α) Πότε εµφανίστηκαν τα αλβανικά φύλα στη Βόρεια Ήπειρο, σε ποιες οµάδες διακρίνονται και ποια τα χαρακτηριστικά τους; β) Πώς θα χαρακτηρίζατε, κάτω απ αυτές τις συνθήκες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Βαλκανικά σύμμεικτα ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Υπεύθυνος: Μέλη: Καθ. Παρασκευή Νάσκου Περράκη Καθ. Φώτιος Σιώκης Καθ. Κυριάκος Κεντρωτής Λέκτ. Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κείμενο της Δρ. Αναστασίας Σαμαρά-Κρίσπη... Προλικό Σημείωμα...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κείμενο της Δρ. Αναστασίας Σαμαρά-Κρίσπη... Προλικό Σημείωμα... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενο της Δρ. Αναστασίας Σαμαρά-Κρίσπη..... Προλικό Σημείωμα...... ΙΧ ΧΙ I. Δημιουργία του αλβανικού κράτους - Bαλκανικοί πόλεμοι. 1 1. Συνθήκη Λονδίνου της 17.5/30.5/1913... 4 2. Πρωτόκολλο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΩΝ ΚΑΙ Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΩΝ ΚΑΙ Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΩΝ ΚΑΙ Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αίθουσα της Γερουσίας, Βουλή των Ελλήνων Πέμπτη 20 Νοεμβρίου 2014, Παρασκευή 21 και Σάββατο 22 Νοεμβρίου 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πέμπτη

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας Ναζισµός Ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος είχε ως αποτέλεσµα την εµφάνιση µιας πολιτικής ιδεολογίας που εφαρµόστηκε στην Γερµανία, αλλά και σε κάποιες άλλες χώρες και ονοµάστηκε Ναζισµός ή Γερµανικός εθνικοσοσιαλισµός

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατευθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατευθυνσης γ λυκείου ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ Γ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ (σελ. 42-54) 1. Το αγροτικό ζήτηµα ραγδαίες εξελίξεις βιοµηχανική επανάσταση πιέσεις στον αγροτικό χώρο που κυριαρχούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ-ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ» IΣΤΟΡΙΚΟ Tο Κοινωφελές Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», αναγνωρίζοντας τις δραστηριότητές

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

Αλβανοί Ορθόδοξοι και Έλληνες της Αλβανίας και ο ρόλος τ Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας

Αλβανοί Ορθόδοξοι και Έλληνες της Αλβανίας και ο ρόλος τ Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας Σειρά Μελετών του Κέντρου Μειονοτικών Ομάδων Περίοδος Β - 6 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΟΡΑΜΑ Αθήνα 2013 Αλβανοί Ορθόδοξοι και Έλληνες της Αλβανίας και ο ρόλος τ Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας Αναστασοπούλου Γαρυφαλλιά

Διαβάστε περισσότερα

Εβραϊκές Ταυτότητες (Προπτυχιακό Σεμινάριο)

Εβραϊκές Ταυτότητες (Προπτυχιακό Σεμινάριο) Εβραϊκές Ταυτότητες (Προπτυχιακό Σεμινάριο) Μάθημα 5: Αντισημιτισμός και εθνικισμός μέσα στο ελληνικό έθνοςκράτος. Η Θεσσαλονίκη ως περίπτωση μελέτης ΙΙ: Συζήτηση για την 1η γραπτή εργασία Βασιλική Γιακουμάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... 27 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

ζήτησε την παραχώρηση της Βορείου Ηπείρου στην Ελλάδα. Ο Βενιζέλος µεταξύ των άλλων επιχειρηµάτων, υποστήριξε ότι η πλειοψηφία των κατοίκων ήταν

ζήτησε την παραχώρηση της Βορείου Ηπείρου στην Ελλάδα. Ο Βενιζέλος µεταξύ των άλλων επιχειρηµάτων, υποστήριξε ότι η πλειοψηφία των κατοίκων ήταν 1 Οι Τσάµηδες Όπως γίνεται σε πολλά ζητήµατα τέτοιου είδους, η κάθε πλευρά αναδεικνύει όσα θεωρεί ότι εξυπηρετούν τις αναγκαιότητές της και συσκοτίζει όλα εκείνα που δεν την συµφέρουν σε µια συγκεκριµένη

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συμπόσιο 1914-1924, ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΤΡΟΠΩΝ: ΕΥΡΩΠΗ & ΕΛΛΑΔΑ Δελφοί 4-6 Ιουλίου 2014

Διεθνές Συμπόσιο 1914-1924, ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΤΡΟΠΩΝ: ΕΥΡΩΠΗ & ΕΛΛΑΔΑ Δελφοί 4-6 Ιουλίου 2014 Οργανωτική Επιτροπή Διεθνές Συμπόσιο 1914-1924, ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΤΡΟΠΩΝ: ΕΥΡΩΠΗ & ΕΛΛΑΔΑ Δελφοί 4-6 Ιουλίου 2014 Πρύτανης Ελένη Αρβελέρ Πρόεδρος Δ.Σ. Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών Καθηγητής Αθανάσιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. α. Ορεινοί: Οι επαναστάτες του 1862 προκήρυξαν εκλογές αντιπροσώπων για Εθνοσυνέλευση, η οποία θα ψήφιζε νέο σύνταγμα. Οι εκλογές έγιναν το Νοέμβριο του 1862. Η πλειονότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης,

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Εκδήλωση απονομής του Βραβείου για το 2014 στην Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο Ομιλία:

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία»

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» «Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» H έρευνα του Ο.Ο.Σ.Α. «PISA» (Programme for International Student Assesment, Πρόγραµµα ιεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών) αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο: «Σπουδές στην Τοπική Ιστορία Διεπιστημονικές προσεγγίσεις»

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net ΝΟΟΖ.GR Political Map Lesvosnews.net Οι εκλογές της 6ης Μαΐου έχουν χαρακτηριστεί ως οι πιο σημαντικές Εθνικές εκλογές στη Μεταπολίτευση. Έχοντας αυτό ως βάση, το Nooz.gr φιλοδοξεί να βοηθήσει τους αναγνώστες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Τομέας Νεότερης Ιστορίας

Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Τομέας Νεότερης Ιστορίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Τομέας Νεότερης Ιστορίας 15 η Θερινή Συνάντηση Μεταπτυχιακών Φοιτητών Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας Ρέθυμνο, 19 21 Ιουλίου 2010 Αίθουσα 3 της Φιλοσοφικής

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές τις λύσεις εµφανίζει την ίδια αδυναµία µε τις υπόλοιπες. Οπότε τι

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» 8 ΜΟΝΑ ΕΣ 2. Ποιοι ήταν οι λόγοι της ίδρυσης και ποια τα αποτελέσµατα της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info http://, Τηλ:2105226884, 6944165341, FAX: 2105226884, 2310904794 Η πραγματική εικόνα του πολέμου στο Λίβανο με απλά λόγια. Θεόδωρος Λιόλιος Διευθυντής του Ε.Κ.Ε.Ο. Σαλαμίνος 10, Θεσσαλονίκη 54625, email:

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε. ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 4 η εργασία ακαδημαϊκού έτους 2012-13 Θέμα: «Συγκρίνετε τις οικονομικές πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 2003-2005 Δύο χρόνια μετά την ιδρυτική του Συνέλευση το Δίκτυο, μέσα στα πλαίσια των αξόνων που αυτή έθεσε και με βάση τη μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

και ρατσιστές και εθνικιστές;

και ρατσιστές και εθνικιστές; και ρατσιστές και εθνικιστές; 1 Και ρατσιστές και εθνικιστές; Πως αντιµετωπίζουµε οι Έλληνες τη διαφορετικότητα των ανθρώπων και των φυλών; Θα προτιµούσαµε να µην δεχόταν η Ελλάδα οικονοµικούς µετανάστες;

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX [ ](2012) XXX σχέδιο ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Κράτος μέλος: Ελλάδα που συνοδεύει το έγγραφο ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ο μειονοτικός ως μετανάστης: Αλβανοί ορθόδοξοι και Έλληνες της Αλβανίας σε Ελλάδα και Αλβανία με το τέλος του ψυχρού πολέμου

Ο μειονοτικός ως μετανάστης: Αλβανοί ορθόδοξοι και Έλληνες της Αλβανίας σε Ελλάδα και Αλβανία με το τέλος του ψυχρού πολέμου Ο μειονοτικός ως μετανάστης: Αλβανοί ορθόδοξοι και Έλληνες της Αλβανίας σε Ελλάδα και Αλβανία με το τέλος του ψυχρού πολέμου Γαρυφαλλιάς Αναστασοπούλου Υποψήφια Διδάκτωρ του Παντείου Πανεπιστημίου Από

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2015-16 Απόφαση Συνέλευσης Τμήματος της 10.6.2015 και 30.9.2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2015-16 Απόφαση Συνέλευσης Τμήματος της 10.6.2015 και 30.9.2015 ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ EΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2015-16 Απόφαση Συνέλευσης Τμήματος της 10.6.2015 και 30.9.2015 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ιστορία της στρατηγικής συνεργασίας ΗΠΑ Τουρκίας έχει μια διάρκεια εβδομήντα πέντε χρόνων, κατά την οποία οι διμερείς σχέσεις γνώρισαν ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 1 Του Χρήστου Μηνάγια Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 04 Απριλίου 2012 www.geostrategy.gr Στο άρθρο του συντάκτη του παρόντος, µε τίτλο «Εκβιασµοί, απειλές και αυθαιρεσίες από την Άγκυρα στην Ανατολική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 15.05.2014 Αρ. Πρ. 765 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - MMWD Εργαλεία Πολιτικής για το στρατηγικό σχεδιασμό των περιφερειών και των πόλεων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Γεράσιμος

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η υτική Μακεδονία: Από την ενσωµάτωση στο ελληνικό κράτος έως σήµερα

Η υτική Μακεδονία: Από την ενσωµάτωση στο ελληνικό κράτος έως σήµερα Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Παιδαγωγική Σχολή/Τµήµα Βαλκανικών Σπουδών Η υτική Μακεδονία: Από την ενσωµάτωση στο ελληνικό κράτος έως σήµερα Επιµέλεια Κωνσταντίνος Φωτιάδης Σοφία Ηλιάδου-Τάχου Βλάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

Το ελληνόφωνο πολυφωνικό τραγούδι της. Αλβανίας και η ελληνική μειονότητα:

Το ελληνόφωνο πολυφωνικό τραγούδι της. Αλβανίας και η ελληνική μειονότητα: A.T.E.I ΗΠΕΙΡΟΥ Σχολή Μουσικής Τεχνολογίας Τμήμα Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής Το ελληνόφωνο πολυφωνικό τραγούδι της Αλβανίας και η ελληνική μειονότητα: -Κοινωνία -Ιστορία -Πολιτική -Μετανάστευση Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΦΩΤΟ: Κάτια Χριστοδούλου 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ΑΚΟΜΑ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ, ΑΚΟΜΑ ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΗ Τα αποτελέσματα της στρατιωτικής εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμες Πρακτικές Βιοτουρισμού Νέες Διαστάσεις Ανάπτυξης Πρέσπα -Κορυτσά 5 7 Οκτωβρίου 2013, Πρέσπα, Θεματικό Κέντρο Πύλης

Καινοτόμες Πρακτικές Βιοτουρισμού Νέες Διαστάσεις Ανάπτυξης Πρέσπα -Κορυτσά 5 7 Οκτωβρίου 2013, Πρέσπα, Θεματικό Κέντρο Πύλης Καινοτόμες Πρακτικές Βιοτουρισμού Νέες Διαστάσεις Ανάπτυξης Πρέσπα -Κορυτσά 5 7 Οκτωβρίου 2013, Πρέσπα, Θεματικό Κέντρο Πύλης Το έργο Καινοτόμες Πρακτικές στον Βιοτουρισμό καλύπτει την ανάγκη για μια συντονισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα στις 21 Αυγούστου 1950. Γονείς μου είναι ο Λύσανδρος Κ. Ζώρας και η Λήδα Ζώρα το γένος Ο. Λαμπροπούλου. ΙΙ. ΣΠΟΥΔΕΣ Α. Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. Φύλλου 3 17 Μαρτίου 2015 Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 11 Για την ρύθμιση του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών Ίδρυση Το Τμήμα Τουρκικών Σπουδών ιδρύθηκε το 1989. Δέχθηκε τους πρώτους φοιτητές του στο πρώτο έτος λειτουργίας του Πανεπιστημίου Κύπρου,

Διαβάστε περισσότερα

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13 Σελίδα 1 από 13 Εισαγωγικό σημείωμα Στο πλαίσιο των αρχών που διέπουν την ομαδο-συνεργατική προσέγγιση της διδασκαλίας, την εφαρμογή της οποίας ενθαρρύνει και ενισχύει από καιρό η Σχολή Μωραΐτη, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Αριστείδης Ν. Χατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Τμήμα Μ.Ι.Θ.Ε. 17/3/2014 ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗΣ 20

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr Ιστορία ζώσα 2 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944 www.axion.edu.gr Όποιος την ιστορία του τόπου του αγνοεί ορφανός νιώθει και ευάλωτος είναι. Επιμέλεια και οργάνωση του projectστ. Λίτσας Μαθηματικός Πρ. Εκπ/κου

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗ Α. ΣΠΟΥΔΕΣ-ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗ Α. ΣΠΟΥΔΕΣ-ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗ Α. ΣΠΟΥΔΕΣ-ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1969 : Γέννηση στη Φλώρινα. 1987-1992: Σπουδές στο Νομικό Τμήμα της Σχολής Ν.Ο.Ε. του Α.Π.Θ. 1995: Δικηγόρος Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Χρήστος Νίκας Εισαγωγή Η εισροή μεταναστών στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα