Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο. Λίλα Θεοδωρίδου - Σωτηρίου*

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο. Λίλα Θεοδωρίδου - Σωτηρίου*"

Transcript

1 Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο Λίλα Θεοδωρίδου - Σωτηρίου* Εικ. 1. Σχεδιάγραμμα του Σιδηροκάστρου βασισμένο στο χειροποίητο χάρτη του Wilhelm von Chabert, 1832 ( Μουτσόπουλος, 1990) * Αρχιτέκτων 425

2 Δήμος Σιντικής: ο χώρος και η ιστορία του ΕΙΣΑΓΩΓΗ σημερινή μορφή της πόλης του Σιδηροκάστρου προέρχεται από την εφαρμογή του πολεοδομικού σχεδίου που εγκρίθηκε το Λίγα γνωρίζουμε για την πολεοδομική οργάνωση του Η οικισμού το προηγούμενο διάστημα. Με εξαίρεση ένα χειρόγραφο σχέδιο του 1832, οι πηγές είναι φειδωλές. Η έλλειψη πηγών για τους μικρούς οικισμούς του βορειοελλαδικού χώρου κατά την ύστερη οθωμανική περίοδο, όπως το Σιδηρόκαστρο, δεν είναι ασυνήθιστο φαινόμενο. Απαντάται σε πολυάριθμες περιπτώσεις οφειλόμενη κυρίως στα πολεμικά γεγονότα και στις ασταθείς συνθήκες που επικράτησαν στην περιοχή κατά τον ύστερο 19ο αι. και το πρώτο μισό του 20 ού αι. Την έλλειψη πρωτογενών πηγών περιγραφής έρχεται να καλύψει μια σειρά από μελέτες που εκδόθηκαν τα τελευταία χρόνια και επιχείρησαν να ερμηνεύσουν τις διαδικασίες δημιουργίας του αστικού χώρου μέσα από δύο βασικούς άξονες προσέγγισης. Ο πρώτος άξονας εξετάζει τους οικισμούς στα πλαίσια των οθωμανικών μεταρρυθμίσεων και του εκσυγχρονισμού του οικιστικού αποθέματος στον ευρύτερο βορειοελλαδικό χώρο, δίνοντας έμφαση στις πολεοδομικές ρυθμίσεις και στις θεσμικές παρεμβάσεις (κατεδαφίσεις τειχών, ευθυγραμμίσεις δρόμων, πυράντοχες κατασκευές, κ.λπ.). Ο δεύτερος άξονας προσεγγίζει το χώρο ως προϊόν της ανώνυμης ή παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, δίνοντας έμφαση στους τρόπους κατασκευής των μεμονωμένων κτισμάτων. Θα εξετάσουμε τον οικισμό του Σιδηροκάστρου μέσω των δύο αυτών οπτικών. ΕΝΑ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ WILHELM von CHABERT Θα ξεκινήσουμε από τo παλαιότερο γνωστό σχεδιάγραμμα του Σιδηροκάστρου. Φιλοτεχνήθηκε τον Ιούλιο του 1832, από τον τότε Αυστριακό πρόξενο στην οθωμανική Θεσσαλονίκη Wilhelm Chabert Ritter von Ostland και φυλάσσεται στα κρατικά αρχεία της Βιέννης, με τίτλο «Plan von Demirhissar in Macedonien». O Chabert υπηρέτησε ως δραγουμάνος στην πρεσβεία της Αυστρουγγαρίας στην Κωνσταντινούπολη μέχρι το 1831 και στη Θεσσαλονίκη το διάστημα Το σχέδιο του Σιδηροκάστρου, μαζί μ αυτά της Θεσσαλονίκης, Σερρών, Καβάλας και Μελένικου, τα κατέθεσε στους προϊσταμένους του στη Βιέννη με το αίτημα να του επιτρέψουν να συνεχίσει τη χαρτογράφηση στην ευρύτερη περιοχή. Η χαρτογράφηση έγινε με τη βοήθεια του Αυστριακού αξιωματούχου Joseph Seydl 1. H μεταφορά των πληροφοριών του χειρόγραφου χάρτη σ ένα εύληπτο σχεδιάγραμμα υπό κλίμακα έγινε από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο 2. Ο οικισμός εμφανίζεται διαιρεμένος σε δύο μεγάλα τμήματα, τα οποία χωρίζει ο ποταμός Κρουσοβίτης. Περιβαλλόταν από «ισχνό και χαμηλό τείχος», που σε μερικά σημεία είχε ήδη το 1832 γκρεμιστεί (α-θ) 3. To τείχος ήταν μια πρόχειρη κατασκευή από ωμοπλίνθους, που περιέκλειε εκτός από τον αστικό ιστό και αδόμητες εκτάσεις, όπως περιβόλια και λειβάδια. Στο υπόμνημα του χάρτη απαριθμούνται το Κάστρο (Α), το Βαρόσι (Β), φρυκτωρίες-προμαχώνες (I-IV), πέντε τζαμιά (Τσαρσί Τζαμί-1, άνευ ονόματος -2, άνευ ονόματος-3 Εσκί Τζαμί-4 και Βεράν Τζαμί-5), ένας μεντρεσές (6), δύο πύλες (8-9). Έξω από το τείχος ήταν ένα Χάνι (7), δίπλα στην κυρία είσοδο στα νότια ήταν το κονάκι του Μπέη (10), ανατολικά ένα μετόχι (11) και ο πύργος ωρολογίου (12). Σύμφωνα με το υπόμνημα του σχεδιαγράμματος ο οικισμός είχε 850 σπίτια, από τα οποία 200 βρίσκονταν στο Βαρόσι. Ο συνολικός πληθυσμός ήταν 4500 κάτοικοι, εκ των οποίων 3500 Τούρκοι, 1200 Έλληνες και οι υπόλοιποι τσιγγάνοι. Η πρώιμη αυτή χαρτογραφική απεικόνιση του Σιδηροκάστρου είναι εξαιρετικά χρήσιμη, ειδικότερα όταν συσχετιστεί με τις περιγραφές των περιηγητών των επομένων ετών ή ακόμη και με την περιγραφή του Τούρκου φοροεισπράκτορα Εβλιγιά Τσελεμπή (γνωστού για τις υπερβολές Popoviç, M., Soustal, P. (2011) «Mapping Μacedonia s ive most excellent cities. What do Byzantine Studies, Austrian Cartography from the 1830s and GIS have in Common?» in Proceedings of International Cartographic Conference, CO-426 και Popoviç, M. (2011) «Die fünf vorzüglichsten städte Macedoniens auf Plänen des k.k. Konsul Wilhelm von Chabert aus dem Jahre 1832», Thetis 18 ( ), Universitat Mannheim. 2. Μουτσόπουλος, Κ. Ν. (1990) «Ηράκλεια Σιντική» στον τιμητικό τόμο Φίλια έπη εις Γεώργιον Ε. Μυλωνάν, τ. Δ, σ Όπως αναφέρει η κα Α. Γερόλυμπου, παρόμοιο τείχος υπήρχε και στις Σέρρες. Kτίστηκε το 1794 και καταγράφεται σε αντίστοιχο χάρτη του Chabert (1832). Πιθανόν και το τείχος του Σιδηροκάστρου να ανεγέρθηκε την ίδια εποχή. Βλ. Ιστορικά Αποτυπώματα. Αποτύπωση της ιστορικής διαδρομής των Σερρών και της ευρύτερης περιοχής, μέσα από εθνογραφικούς, πολεοδομικούς και άλλους χάρτες από την αρχαιότητα μέχρι και τον 20 ό αι. (κατάλογος έκθεσης), Περιφερειακή Ενότητα Σερρών, 2013.

3 Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο Εικ. 2. Το χειρόγραφο σχέδιο του Δεμίρ Ισσάρ (Popoviç 2011). 427

4 Δήμος Σιντικής: ο χώρος και η ιστορία του του), που επισκεπτόμενος τον οικισμό κατά τον 17ο αι. τον περιγράφει ως εξής: «Χίλια εξακόσια καλοχτισμένα και κεραμιδοσκέπαστα σπίτια αποτελούν την πόλη. Υπάρχουν ακόμη τζαμιά, μετζίτ, τεκέδες, χαμάμ, χάνια και άλλα δημόσια ιδρύματα...». Αν και το ενδιαφέρον των περιηγητών, και ιδίως των Eλλήνων περιηγητών κατά τον 19ο αι. στις περιοχές της Μακεδονίας, επικεντρώνονταν στην προσπάθεια να προσδιοριστεί η παρουσία και τα δίκαια του ελληνισμού, στα κείμενά τους παρεισφρέουν πολύτιμες πληροφορίες για την οικιστική οργάνωση, που επιβεβαιώνουν το σχεδιάγραμμα του W. von Chabert. Για παράδειγμα ο Γ. Στιβαρός δίνει το 1878 τη σημαντική πληροφορία ότι γύρω στα 1836 μεγάλο μέρος του τουρκικού πληθυσμού εξολοθρεύτηκε από επιδημία πανώλης, δίνοντας την ευκαιρία στους Έλληνες από το γειτονικό Μελένικο να μετοικήσουν και να αυξήσουν σταδιακά την παρουσία τους στον οικισμό 4. Καθόσον οι Τούρκοι ήταν εγκατεστημένοι ήδη στο πεδινό και επίπεδο τμήμα κάτω από το Κάστρο (όπου σήμερα η αγορά), οι Μελενίκιοι πύκνωσαν το βραχώδες Βαρόσι, όπου προϋπήρχε εγκατάσταση χριστιανών. Λίγα χρόνια αργότερα (1886) ο ταγματάρχης του μηχανικού Νικόλαος Θ. Σχινάς, κατά την περιοδεία του στη Μακεδονία, αναφέρει ότι στο Σιδηρόκαστρο υπήρχουν έξι τεμένη, δύο εκκλησίες, σχολεία (δύο αρρένων και ένα θηλέων), χάνια, διοικητήριο, δημαρχείο, πολλά καφενεία, εκλεκτά βυρσοδεψεία (κατά μήκος του Κρουσοβίτη) και καλή αγορά.... διαρρέεται υπό ρεύματος το οποίον την διαχωρίζει εις δύο συνοικίας, αίτινες συγκοινωνούσι δι ωραίας λιθίνης τριτόξου και υψηλής γέφυρας, 20 μ. μήκους και έχει στενάς αλλά λιθοστρώτους (καλδερίμ) οδούς. Οικείται υπό 600 περίπου οικογενειών οθωμανικών και 200 χριστιανικών, αίτινες οικούσιν εις το ΒΔ μέρος της πόλεως 5... Συνδυάζοντας πληροφορίες από διαφορετικές πηγές ο Γ. Ν. Αψηλίδης μάς πληροφορεί ότι στις αρχές του 20 ού αι. στο Σιδηρόκαστρο κατοικούσαν συνολικά «879 οικογένειες από τις οποίες 630 ήταν οθωμανικές, 195 ελληνικές, 22 βουλγαρικές-σχισματικές, 32 αθιγγανικές-ορθόδοξες με ελληνικό φρόνημα» 6. Η διατήρηση σε γενικές γραμμές του πληθυσμιακού μεγέθους του οικισμού μάς οδηγεί επαγωγικά στο συμπέρασμα ότι και η έκταση του οικισμού δεν αυξομειώθηκε αισθητά και ότι το σχεδιάγραμμα του 1832 του von Chabert ανταποκρίνεται στην οικιστική οργάνωση του Σιδηροκάστρου μέχρι το γύρισμα του αιώνα. 428 ΤΟ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20 ού αι.: ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΤΩΝ Το βράχο με το κάστρο και το χείμαρρο κατέγραψαν και οι περιηγητές που επισκέφθηκαν το Σιδηρόκαστρο στις αρχές του 20 ού αι. Το 1900 ο Άμποτ έγραψε ότι «ανάμεσα στις δύο συνοικίες διέρχεται ο χείμαρρος συμβολίζοντας κατάλληλα το χάσμα που χωρίζει τον Σταυρό από την ημισέληνο, δύο δυνάμεις που υπάρχουν η μια δίπλα στην άλλη αλλά δεν συναντώνται ποτέ» 7. Η Μαρία Χατζηκαλού στο βιβλίο της Εντυπώσεις εκ της Ιεράς Μακεδονίας και Θράκης (1909) γράφει μεταξύ άλλων:... Εκτισμένη επί κεκλιμένου ανωφερούς εδάφους, έχουσα εις το τελευταίον αυτής άκρον λόφους υπερμεγέθεις και αποτόμους, ως φύλακες άνωθεν ισταμένους και καθιστώντας ταύτην απόρθητον, επί των οποίων παρατηρεί τις φρουρίου Ενετικού ερείπια, τουθ όπερ και το όνομα της πόλεως «Δεμίρ Ισσαρίου» έδωκε, διασχίζεται υπό τινος παραποτάμου του Στρυμόνος εις την αγοράν και την συνοικίαν ένθα υπάρχουσιν η Μητρόπολις, το καταπληκτικού υψηλού μεγέθους Σχολείον, η Εκκλησία και πολλά άλλα των πλουσίων ομογενών οικήματα, εις δε το άλλο μέρος η αγορά, το δικαστήριον και το τηλεγραφείον 8... Ο G. Bourdon, ανταποκριτής της εφημερίδας Figaro των Παρισίων, επισκέφθηκε την πόλη στις 4 Αυγούστου 1913 και έγραψε:... Από το ύψος του τεφρόχρου βράχου δεσπόζει της πολίχνης παλαιός ερειπωμένος πύργος. Διασχίζει δε αυτήν ποταμός, του οποίου κατά την εποχή αυτή, μόνο η αποξηραμένη κοίτη 4. Σ[τιβαρός] (1878), «Υπομνηματικαί τινές σημειώσεις περί Δεμίρ Ισσαρίου», Παρνασσός 2, Σχινάς Θ. Ν. (1886) Οδοιπορικαί σημειώσεις Μακεδονίας-Ηπείρου, Αθήνα, Αψηλίδης, Ν. Γ. (2002) «Χρηματοδότηση και επιθεώρηση ελληνικών σχολείων στην περιοχή των Σερρών στις αρχές του 20 ού αιώνα» στο περιοδικό Σίρις 6, Άμποτ Τ. Φρ. (1900, 2004 μτφρ.) Ένας Αγγλος στην Μακεδονία του 1900, Αθήνα: εκδ. Στοχαστής, σ Τζανακάρης, Ι. Β. (2002) Το Σιδηρόκαστρο επί πτερύγων ιστορίας, Θεσσαλονίκη: Typo Ofset.

5 Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο φαίνεται στρωμένη με λευκά χαλίκια και συνδεόμενη με γέφυρα. Όμορφο καφενείο κτισμένο επί πασσάλων και ανοιχτό στους τέσσερις ανέμους, κρήνες κελαρίζουσες προ των τεμενών, δένδρα παλαιά, ως ο Μωάμεθ 9... Ο Σταμάτης Σταματίου αρθρογραφώντας στο περιοδικό Μπουκέτο της 29ης Νοεμβρίου 1928 με τίτλο «Ο βράχος του Δεμίρ- Ισσάρ» και αναφερόμενος σε μια περιοδεία του Γαβριηλίδη το 1914, μας παραθέτει την εξής περιγραφή του Σιδηροκάστρου:... Στο Δεμίρ Ισσάρ υψώνεται ένας μεγάλος βράχος, ύψους 150 ίσως μέτρων καθέτως εντελώς προς το μέρος της πόλεως, στεφανωμένος επάνω με το ερείπιο ενός κάστρου Βυζαντινού. Στα πόδια του βράχου περνάει το ποτάμι του Δεμίρ Ισσάρ και ένα καμαρωτό παμπάλαιο γεφύρι ζευγνύει τις δύο όχθες του ποταμού, σαν άλογο περήφανο που πηδάει από πάνω. Σε μια άκρη κοντά στο σπίτι του τότε δημάρχου Πούγγουρα υψώνεται ένας πύργος Βυζαντινός και απέναντι ήταν ένα καφενείο που λεγόταν «Καλλιθέα» Ο δε Κρώφορτ Πράϊς, ανταποκριτής των Times, στο βιβλίο του Βαλκανικοί Αγώνες (1915) γράφει ότι είναι μια «μικρά γραφική τουρκόπολις κειμένη εις τους πρόποδας βραχώδους κρημνού, επιστεφομένου υπό ερημωμένου φρουρίου, του Δεμίρ Ισσάρ των παλαιών ημερών» 11. Άρα, τα βασικά γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που επηρέασαν την οικιστική διαμόρφωση του Σιδηρόκαστρου και εντυπωσίασαν τους κατά καιρούς περιηγητές ήταν δύο: ο πελώριος βράχος με το κάστρο και ο ποταμός Κρουσοβίτης. Αυτά αποθανάτισε και ο φωτογραφικός φακός το 1913 στις πρώτες γνωστές έγχρωμες φωτογραφίες του Σιδηροκάστρου, που συμπυκνώνουν με ιδιαίτερη ενάργεια το χρόνο και τον τόπο. Διευρύνουν τη μέχρι τότε συνήθη οπτική παρατήρηση του Σιδηροκάστρου, προσθέτοντας τα δραματικά γεγονότα της εκκένωσης του Μελενίκου. Συνδέουν έτσι το χώρο με τους ανθρώπους. Αξίζει να τις σχολιάσουμε. ΤΡΕΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΑ «ΑΡΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ» Οι τρεις φωτογραφίες τραβήχτηκαν τον Σεπτέμβριο του 1913 από τον οπερατέρ Auguste Leon, απεσταλμένο στη Μακεδονία του Ιδρύματος «Αρχεία του Πλανήτη», που ίδρυσε το 1898 ο τραπεζίτης Albert Kahn. Φυλάσσονται στο Μουσείο Albert Kahn στο Παρίσι και δημοσιεύτηκαν στο συλλογικό τόμο «Θεσσαλονίκη. Οι πρώτες έγχρωμες φωτογραφίες». Ο Auguste Leon έφθασε στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο του 1913 και τράβηξε εβδομήντα δύο αυτοχρωμικές φωτογραφίες (προδρομική μορφή εγχρώμων φωτογραφιών), εκ των οποίων οι τρεις αφορούν το Σιδηρόκαστρο. Εικ. 3. Πρόσφυγες από το Μελένικο (Α 3001). Η πρώτη φωτογραφία (Α3001) απεικονίζει μία ομάδα προσφύγων από το Μελένικο στο σιδηροδρομικό σταθμό Σιδηροκάστρου, το Σεπτέμβριο του και εντυπωσιάζει με τη θαυμάσια επεξεργασία του χρώματος. Η συνύπαρξη προσώπων με φράγκικες φορεσιές και τοπικές ενδυμασίες, ανθρώπων με ψαθάκια και τραγιάσκες. Οι ενήλικοι όρθιοι και τα παιδιά καθισμένα σε πρώτο πλάνο. Όλοι τους σοβαροί και ανήσυχοι για το αβέβαιο μέλλον τους. Η δεύτερη φωτογραφία (Α3900) πιθανότατα τραβήχτηκε την ίδια περίοδο 13 και έχει ως θέμα μια άποψη του οικισμού από βόρεια. Σε πρώτο 9. Σκαρλάτος, Παν. Νικ. (2005) Σιδηρόκαστρο αιώνια πόλη του κάστρου, Σιδηρόκαστρο: Τυποτεχνική Σιδηροκάστρου. 10. Τζανακάρης, ό.π., σ Τζανακάρης, ό.π., σ Γερόλυμπου, Αλ. (1999) «Η Θεσσαλονίκη στα 1913 &1918. Βαλκανικές Συγκυρίες» στο Θεσσαλονίκη. Οι πρώτες έγχρωμες φωτογραφίες & 1918, κατάλογος έκθεσης, Αθήνα: Ολκός, σ Γερόλυμπου, ό.π., σ

6 Δήμος Σιντικής: ο χώρος και η ιστορία του πλάνο ο ποταμός Κρουσοβίτης ή Αχλαδίτης και το τρίτοξο πέτρινο γεφύρι του (γέφυρα του Κρουσοβίτη ή γέφυρα του Σταυρού). Το κεντρικό τόξο είχε μορφή καταβιβασμένου κυκλικού τόξου, δηλαδή τόξου μικρότερου από ημικύκλιο. Φαίνονται οι ανακουφιστικές οπές (ορθογώνια παράθυρα με τοξωτά ανοίγματα) για το ενδεχόμενο υπερχείλισης του ποταμού και οι ημιλαξευτές πέτρες τοποθετημένες όρθιες, που λειτουργούσαν ως στηθαίο Εικ. 4. Άποψη της γέφυρας του Κρουσοβίτη (Α 3900). προστασίας της γέφυρας. Η λήψη περιλαμβάνει σε πρώτο πλάνο ένα ξύλινο δίτροχο κάρο και τμήμα από την παρόχθια βλάστηση. Στο βάθος αχνοφαίνεται ο δεύτερος βράχος, ενώ στο ενδιάμεσο επίπεδο δεσπόζει ένας ογκώδης λιθόκτιστος πύργος, γνωστός και ως πύργος του Ανδρόνικου Γ. Μια «βίγλα» με ελάχιστα μικρά ανοίγματα και κατεστραμμένη τη ξύλινη (πιθανότατα) ανωδομή. Μια κατασκευή, που ίσως είχε σχέση με τον έλεγχο της διέλευσης από τη γέφυρα. Εικ. 5. Άποψη του Σιδηροκάστρου (Α 3899). Η τρίτη φωτογραφία (Α3899) είναι μια πανοραμική λήψη του Σιδηροκάστρου από το βράχο Ισσάρι προς την πεδιάδα 14. Διακρίνονται οι δύο συνοικίες, η μουσουλμανική και η χριστιανική απομακρυσμένες η μία από την άλλη. Ενδιάμεσα κυλά ο Κρουσοβίτης δημιουργώντας μια κοιλάδα με πλούσια βλάστηση. Οι λήψεις Α3900 και Α3899, πέρα από την ιστορική τους σημασία, είναι ιδιαίτερα σημαντικές και για Γερόλυμπου, ό.π., σ. 41.

7 Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο Εικ. 6. Κατεδαφισμένο πλατυμέτωπο κτίσμα με χαγιάτι (Κουκούλη 1979). την τεκμηρίωση της πολεοδομικής ιστορίας του Σιδηροκάστρου. Ειδικότερα η τελευταία μας επιτρέπει να διαπιστώσουμε ότι οι δύο συνοικίες του Σιδηροκάστρου δε διέφεραν από τον τυπικό οργανικό ιστό των οικισμών της οθωμανικής περιόδου: μεγάλες ακανόνιστες οικοδομικές νησίδες, στενοί οφιοειδείς δρόμοι και τοπικά πλατώματα διαφόρων σχημάτων. Η πόλη ήταν κτισμένη αμφιθεατρικά με φυσικό όριο προς βορειοανατολικά το φρούριο Ισσάρι. Μετά το γκρέμισμα του βυζαντινού τείχους Εικ. 7. Κατοικία με χαγιάτι που χρησίμευε και ως χώρος διεκπεραίωσης εργασιών. 431

8 Δήμος Σιντικής: ο χώρος και η ιστορία του Εικ. 8. Αποψη του Σιδηροκάστρου πριν τον μεσοπόλεμο (Τζανακάρης, 2002). ο οικισμός ξεχύθηκε προς την πεδιάδα, στα νότια του Κρουσοβίτη. Ο χριστιανικός πληθυσμός ήταν συγκεντρωμένος στην παλαιότερη περιοχή του κάστρου (Varos, Βαρόσι), ενώ ο μουσουλμανικός στη νεότερη συνοικία πέραν του Κρουσοβίτη, τη διάστικτη από τις υψίκορμες σιλουέτες των τζαμιών. Η δόμηση ήταν σχετικά πυκνή, με περίκλειστες οικοδομικές νησίδες και εναλλαγές σπιτιών και ψηλών μαντρότοιχων. Τα μικρά τοπικά πλατώματα στις συνοικίες είχαν βρύσες για νερό και η αγορά είχε πολυάριθμα μικρά καταστήματα ευτελούς κατασκευής. ΤΟ ΟΙΚΙΣΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑ ΤΗΣ ΥΣΤΕΡΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ Οι αφηγήσεις των περιηγητών, οι φωτογραφίες που παραθέσαμε, αλλά και τα στοιχεία της αποτύπωσης της υπάρχουσας κατάστασης που πραγματοποιήθηκε το 1928, μας επιτρέπουν να παρατηρήσουμε ότι το οικιστικό απόθεμα κατά την ύστερη τουρκοκρατία στο Σιδηρόκαστρο συγκροτούσε δύο ευδιάκριτους πυκνοδομημένους οικιστικούς πυρήνες, με κοινά χαρακτηριστικά τα πλατυμέτωπα κεραμοσκεπή κτίσματα με χαγιάτια ή σαχνισιά σε ορθογωνική, Γ ή Π μορφή, με κανονικές ή ακανόνιστες κεραίες. Στην παραπάνω αχρονολόγητη φωτογραφία (Εικ. 8) στα δεξιά διακρίνεται κατοικία με επιζωγραφισμένο καμπύλο αέτωμα παρόμοιο μ αυτά που συναντώνται στο γειτονικό Μελένικο και σ άλλους οικισμούς της άνω κοιλάδας του Στρυμόνα. Η όψη έφερε χρώμα, πιθανόν ανοικτό γαλάζιο. Επίσης διακρίνεται μία κατοικία με γωνιακό χαγιάτι. Κάτω αριστερά υπάρχει κτίσμα σε σχήμα Γ και «διαβατικό», δηλαδή δίοδο στο ισόγειο, πιθανότατατα συλλογική κατοικία πολυάριθμων μελών της ίδιας οικογένειας. Διακρίνονται και δύο καπνοδόχοι, που αντιστοιχούν σε δύο εστίες θέρμανσης 432 Εικ. 9. Παλιά κατοικία με χαγιάτι και τριγωνικά σαχνισιά στο Βαρόσι.

9 Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο Εικ. 10. Κατοικία με σαχνισί και εσωτερικό εξώστη στον όροφο. του σπιτιού. Οι ομοιότητες των παλιών σπιτιών του Σιδηροκάστρου με τα αντίστοιχα του Μελένικου είναι εμφανείς. Πιθανόν μετακινούμενα ισνάφια μαστόρων να έκτιζαν σπίτια στους δύο οικισμούς, που είχαν πάντοτε στενές σχέσεις μεταξύ τους. Σιδηρόκαστρο και Μελένικο είχαν και γεωμορφολογικές ομοιότητες, διασχίζονταν από χειμάρρους και οριοθετούνταν από θεόρατους βράχους. Μικρό δείγμα από τα σπίτια αυτά έχει διασωθεί, το οποίο θα επιχειρήσουμε να προσεγγίσουμε ομαδοποιώντας για μεθοδολογικούς λόγους τα κτίρια σε δύο κατηγορίες: σε κτίρια της παραδοσιακής οικοδομίας και σε κτίρια με νεωτερικά στοιχεία. Τα κτίσματα παραδοσιακής οικοδομίας ήταν κτισμένα από μπουλούκια μαστόρων που ταξίδευαν στον ευρύτερο οθωμανικό χώρο, μεταφέροντας κοινές τυπολογίες και τεχνολογίες κατασκευής: λιθοδομές στο ισόγειο και ελαφρές ξυλόπηκτες κατασκευές στον όροφο με χαγιάτια ή σαχνισιά. Μια σπάνια συνύπαρξη χαγιατιού και τριγωνικών σαχνισιών συναντάμε στο Βαρόσι (Εικ. 9). Στην ίδια περιοχή σώζεται μια ενδιαφέρουσα πλατυμέτωπη κατοικία με χαγιάτι και σαχνισί που ενσωματώνει εξώστη (Εικ. 10). Εικ. 11. Κατοικία του γιατρού Αριστοτέλη Κώτσιου στο Βαρόσι. Στο διατηρητέο σήμερα τριώροφο κτίριο του γιατρού Αριστοτέλη Κώτσιου (Εικ. 11) παρατηρούμε μικρά ανοίγματα στο ισόγειο και ελαφρά κατασκευή στον όροφο. Στο δεύτερο όροφο, τα παράθυρα της κεντρικής κεραίας αυξάνονται και φέρουν ξύλινο γείσο πάνω από το υπέρθυρο, όπως ακριβώς και στο Μελένικο. Μίμηση νεοκλασικών προτύπων παρατηρείται στο διάκοσμο των υπολοίπων παραθυριών της πρόσοψης του δευτέρου ορόφου. Αλλά η έκπληξη βρίσκεται ψηλά στις γωνίες της πρόσοψης, κάτω από τα γείσα: δύο αετοί με ανοικτά φτερά έτοιμοι να πετάξουν, ακόμη και μ ένα φτερό, καθώς το άλλο ο χρόνος το έχει ήδη τσακίσει

10 Δήμος Σιντικής: ο χώρος και η ιστορία του 434 Εικ. 14. Πρόσοψη ανακαινισμένης οικίας Ν. Τριανταφύλλου (1888). Κτίριο της ύστερης οθωμανικής περιόδου με νεωτερικά στοιχεία είναι το διώροφο κεραμοσκεπές αρχοντικό Τριανταφύλλου, που διατηρείται μέχρι σήμερα στην οδό Αγίου Γεωργίου 26, δίπλα στο Μητροπολιτικό Ναό. Έχει κηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης (ΦΕΚ 76/Β/ ) και ανήκει σήμερα στη Μητρόπολη Σιδηροκάστρου. Για τον αρχικό ιδιοκτήτη γνωρίζουμε ελάχιστα πράγματα, υποθέτουμε όμως ότι ήταν αρκετά εύπορος, ώστε να χρηματοδοτήσει την ακριβή αυτή κατασκευή. Πρόκειται για ένα μεταβατικό κτίριο με ενδιαφέρουσα μείξη στοιχείων. Στην τραπεζοειδή κάτοψη του ισογείου, παρατηρούμε στη δυτική όψη μικρή εσοχή, που σηματοδοτεί

11 Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο Εικ. 12. Κάτοψη ισογείου και ορόφου (Αρχ. Βασιλειάδης-Μαμαλούκος)*. Εικ. 13. Η οικία Ν. Τριανταφύλλου (1888) μετά την ανακαίνιση. * Ευχαριστώ το Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Σιδηροκάστρου για την άδεια δημοσίευσης των κατόψεων. 435

12 Δήμος Σιντικής: ο χώρος και η ιστορία του την κεντρική είσοδο του. Ο χώρος υποφωτίζεται από δύο μικρά δυτικά παράθυρα με ιδιόρρυθμα εισέχοντα μαρμάρινα πλαίσια και ένα ανατολικό. Δύο σειρές ξύλινων υποστυλωμάτων προορισμένες να φέρουν τους επιμήκεις μεσότοιχους του ορόφου διαχωρίζουν την κάτοψη σε τρία μέρη. Καθώς βοηθά η μεγάλη κλίση του εδάφους, εξωτερική μικρή σκάλα οδηγεί παράκεντρα στον όροφο, στον οποίο δεν υπάρχει η κεντρική λειτουργία της σάλας. Χαρακτηριστικό στοιχείο της δυτικής συμμετρικής πρόσοψης είναι ο κυκλικός φεγγίτης, που ανοίγεται στον κεντρικό άξονα, πάνω από τη δίφυλλη ισόγεια είσοδο, περιβαλλόμενος από επιζωγραφισμένο στεφάνι. Υπεράνω του προβάλλει ο κεντρικός εξώστης του ορόφου, ενώ το καμπύλο αέτωμα της στέγης επιχωριάζει στην ευρύτερη περιοχή της άνω κοιλάδας του Στρυμόνα. Η χρονολογία ανέγερσης του σπιτιού και τα αρχικά του ιδιοκτήτη (1888, Δ.Δ.Τ, 23 Απριλίου) αναγράφονται στο τύμπανο του, που φέρει επίσης επιζωγραφισμένο φυτικό διάκοσμο. Η κατασκευαστική δομή του κτιρίου ακολουθεί την τυπική βαλκανική παραδοσιακή οικοδομία: πετρόκτιστοι τοίχοι περιμετρικά στο ισόγειο και ξυλόπηκτη κατασκευή στον όροφο. Στους μορφολογικούς νεωτερισμούς συγκαταλέγεται η τριμερής οργάνωση της πρόσοψης, τόσο σε κατακόρυφο, όσο και σε οριζόντιο επίπεδο (βάση, κορμός, στέψη). Εμφανείς γωνιόλιθοι από πωρόλιθο τονίζουν την υποχώρηση της δυτικής εισόδου, ταινία ορίζει τη στάθμη του ορόφου, ενώ στο ισόγειο παρατηρούμε μίμηση ισόδομης τοιχοποιίας. Στο εσωτερικό, απλά γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα κοσμούν τους τοίχους και τις οροφές στα τρία γωνιακά δωμάτια του ορόφου. Ξεχωρίζει η ωοειδής εσοχή στην οροφή και ο επιμελημένος διάκοσμος του νοτιοδυτικού δωματίου. Αποτελεί άραγε η εξωτερική διακόσμηση στην οικία Τριανταφύλλου κατάλοιπο μιας ευρύτερης πρακτικής στο Βαρόσι; Την απάντηση θα μπορούσε να μας δώσει μια περιγραφή του Αθηναίου δημοσιογράφου Διονυσίου Κόκκινου 15. Ερχόμενος με τον ελληνικό στρατό στο Σιδηρόκαστρο το 1913, είδε σπίτια με εξωτερική χρωματιστή διακόσμηση και βυζαντινούς θυρεούς δικέφαλων αετών. Νά πώς περιέγραψε τον κεντρικό δρόμο της ελληνικής συνοικίας του Δεμίρ Ισσάρ: «... ένας δρόμος με γραφικά σπίτια, με μεγάλες υαλόφρακτες ταράτσες γεμάτες από γλάστρες ανθέων και με εξωτερική χρωματιστήν διακόσμησιν, της οποίας τον τόνον δίδει μια παραλλαγή εις κάθε σπίτι του βυζαντινού δικέφαλου αετού...». Οι επιζωγραφισμένοι δικέφαλοι αετοί έδιναν κατά τον Κόκκινο νεοβυζαντινόν τόνον στο Βαρόσι. Γράφει ο ίδιος σε άλλο σημείο: «...τα σπίτια είναι υψηλά και βαρειά κτίρια, με νεοβυζαντινόν τόνον εις τα παράθυρα και εις τας καμπύλας των εντός των αυλών στοών, με θυρεούς δικέφαλων αετών, αλλού γλυμμένους εις την κεφαλήν του τόξου των θυρών, αλλού επιζωγραφισμένους εις ένα είδος ζωφόρου, με μπαλκόνια μακρά ντυμένα στα μαύρα και εγγίζοντα σχεδόν άλληλα επάνω από το στενόν καλντερίμι...». Αν και επιζωγραφισμένοι δικέφαλοι αετοί δεν υπάρχουν πλέον στο Βαρόσι, ο απόηχος του βυζαντι- 436 Εικ. 16. Κατεδαφισμένο σήμερα κτίσμα με επιζωγραφισμένο αέτωμα (Κουκούλη 1979). 15. Κόκκινος, Διον. Α. (1914) Αι βουλγαρικαί θηριωδίαι και η καταστροφή των Σερρών, σσ. 65, 70. Ο Κόκκινος εργάστηκε ως διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης, τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το έργο του «Ελληνική Επανάστασις» και το 1950 εξελέγη τακτικό μέλος της.

13 Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο νού παρελθόντος πλανάται ακόμη. Διατρέχει τους αιώνες, διασταυρώνεται με τη βαλκανική ενδοχώρα, μεταλλάσσεται και επανεμφανίζεται. Το Εκκλησιαστικό Μουσείο που θα λειτουργήσει σύντομα στο ισόγειο της αποκατεστημένης οικίας Τριανταφύλλου 16 αναμένεται να συντηρήσει αυτήν την ιδαίτερη «παράδοση». Εικ. 15. Τμήμα της οικίας Ν. Συμέτζου. Μετέπειτα δημοτικό σχολείο και σήμερα γραφείο Μητροπόλεως Σιδηροκάστρου. Ακριβώς απέναντι από την κατοικία Τριανταφύλλου βρίσκεται σήμερα το ανακαινισμένο τμήμα του παλιού δημοτικού σχολείου, έδρα των γραφείων της Μητροπόλεως. Στους γωνιόλιθους διακρίνεται έξεργη ανθρώπινη μορφή (παρόμοια μορφή συναντάμε στο Τσοτύλειο Γυμνάσιο), ένδειξη της παρουσίας στην περιοχή μετακινούμενων μπουλουκιών κτιστάδων από την περιοχή του Βοΐου και της Ηπείρου. Για τα δημόσια κτίρια της ύστερης οθωμανικής περιόδου σταχυολογήσαμε μια είδηση για οθωμανικό διοικητήριο (καϊμακλίκι). Μετατράπηκε μετά το 1913 σε λέσχη αξιωματικών 17 :... το κτίριον εις το οποίον εγκαθιδρύθη η λέσχη αξιωματικών εχρησίμευσεν επί Τουρκοκρατίας ως Διοικητήριον Πολιτικόν. Χάρις δε εις τας ενεργείας του αόκνου και φιλοπόνου διοικητού του Συντάγματος κ. Χριστοδούλου μετεβλήθη εντός ολίγου εις αληθή πινακοθήκην. Και εις μεν τα ισόγεια του κτιρίου ευρίσκονται τα εστιατόρια των ανωτέρων και κατωτέρων αξιωματικών, ως και μια επιπλέον καινοτομία του εντευκτηρίου, ο Ξενών, μία πλουσίως επιπλωμένη αίθουσα δια τους παρατυγχάνοντας εν τη πόλει επισήμους ξένους, εις δε τα άνω, η αίθουσα διαλέξεων, το αναγνωστήριο, η αίθουσα συζητήσεων και η των ανωτέρων αξιωματικών. Πρωτοφανή και περίεργα πολυτελείας έπιπλα κοσμούσι απάσας τας αιθούσας ταύτας, πίνακες δε μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας έχουσι αναρτηθή επ αυταίς (εφημ. Φως, φ ). Όσα οθωμανικά κτίρια δεν άλλαξαν χρήση (όπως το παραπάνω καϊμακλίκι) είτε αφέθηκαν στην τύχη τους, είτε κατεδαφίστηκαν. Οι Βούλγαροι την περίοδο κατέστρεψαν ολοσχερώς το τέμενος που υπήρχε δίπλα στον πύργο του Ανδρόνικου Γ και κατεδάφισαν τους μιναρέδες από το Εσκί Τζαμί και το Τσαρσί Τζαμί 18. Μετά το 1913 τα κακοποιημένα τζαμιά αποδόθηκσν εκ νέου στους Τούρκους μέχρι την οριστική αποχώρησή τους από την πόλη το Περιήλθαν τότε στη δικαιοδοσία της Εθνικής Τράπεζας (ως ανταλλάξιμος μουσουλμανική περιουσία) και μισθώθηκαν για διάφορες χρήσεις πριν εκποιηθούν οριστικά με πλειοδοτικές δημοπρασίες. Το Εσκί Τζαμί λειτούργησε ως χώρος νηπιαγωγείου, φιλαρμονικής κ.λπ. πριν κατεδαφιστεί στις αρχές του 1970 και στη θέση του ανεγερθεί το νέο Δημαρχείο. Το Τσαρσί Τζαμί περιήλθε στην κυριότητα του Γεωργικού Πιστωτικού Συνε- 16. Αποκαταστάθηκε το διάστημα Αρχιτέκτων Γ. Βασιλειάδης. Σύμβουλος αρχιτέκτων Στ. Μαμαλούκος. 17. Τζανακάρης, ό.π., σ Σκαρλάτος, ό.π., σσ

14 Δήμος Σιντικής: ο χώρος και η ιστορία του ταιρισμού «Άγιος Τρύφων», επισκευάστηκε, λειτούργησε ως αίθουσα κινηματογράφου «Ολύμπιον» και κατεδαφίστηκε το 1970, για να κτιστεί στη θέση του πολυκατάστημα τροφίμων. 438 ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ «ΝΕΟΝ ΜΕΛΕΝΙΚΟΝ» Η συνεισφορά των Μελενικιωτών στην κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική ζωή του Σιδηροκάστρου έχει εξιστορηθεί σε πολλά άρθρα και βιβλία, το πιο πρόσφατο από τα οποία έχει τίτλο «Οι Μελενικιώτες στο Σιδηρόκαστρο» (2011), συνοψίζει δε και εμπλουτίζει όλα τα προηγούμενα. Αναφερθήκαμε ήδη στην πληροφορία του Στιβαρού (1878) ότι, όταν μεγάλο μέρος του μουσουλμανικού πληθυσμού του Σιδηροκάστρου εξολοθρεύτηκε από επιδημία πανώλης γύρω στα 1836, Έλληνες από το γειτονικό Μελένικο μετοίκησαν στο Βαρόσι, αυξάνοντας σημαντικά την παρουσία του χριστιανικού στοιχείου στον οικισμό. Το ζήτημα που θα απασχολήσει την παρούσα μελέτη είναι το χωρικό. Πού εγκαταστάθηκαν όσοι Μελενικιώτες ήλθαν στο Σιδηρόκαστρο μετά την αναγκαστική προσφυγιά από τις προγονικές εστίες τους τον Αύγουστο του 1913; Ποιά η τύχη του σχεδίου ΝΕΟΝ ΜΕΛΕΝΙΚΟΝ; Πώς και πότε ανεγέρθηκε ο νέος συνοικισμός των Μελενικιωτών; Οι πρόσφυγες Μελενικιώτες στην αρχή φιλοξενήθηκαν σε σπίτια ήδη εγκατεστημένων συμπατριωτών τους στο Βαρόσι. Στη συνέχεια οι Μελενικώτες Δημογέροντες, συνεργαζόμενοι με την υπηρεσία εποικισμού, φρόντισαν ώστε να εγκατασταθούν σε σπίτια που εγκατέλειψαν οι Βούλγαροι και οι Τούρκοι. Παράλληλα φρόντισαν και τους παραχωρήθηκε μια αρκετά μεγάλη έκταση γεωργικής γης στην περιοχή Αγίου Νεκταρίου, στους πρόποδες του λόφου, όπου σήμερα βρίσκεται το Κέντρο Περίθαλψης Παίδων (ΚΕΠΕΠ), με σκοπό τη δημιουργία ανεξάρτητου οικισμού 19. Η παραχώρηση γης πρέπει να έγινε εντός του 1914, όμως τα μετέπειτα πολεμικά γεγονότα καθυστέρησαν τη ρυμοτόμηση. Πάντως το διάστημα εκπονήθηκε από την Υπηρεσία Ανοικοδόμησης Ανατολικής Μακεδονίας ένα ρυμοτομικό σχέδιο, που φέρει τον τίτλο ΧΩΡΙΟΝ ΝΕΟΝ ΜΕΛΕΝΙΚΟΝ, πιθανότατα για την προαναφερθείσα περιοχή. Η Υπηρεσία Ανοικοδόμησης Ανατολικής Μακεδονίας συστάθηκε το 1919 με πρωτοβουλία του τότε υπουργού Συγκοινωνιών Αλέξανδρου Παπαναστασίου, με σκοπό να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων χωριών της Ανατολικής Μακεδονίας. Η καθηγήτρια Κ. Καυκούλα έχει εξιστορήσει λεπτομερώς, σε μια σειρά από μελέτες της, το πρόγραμμα και τη δράση της Υπηρεσίας 20. Συνοψίζοντας, αναφέρουμε ότι εκπονήθηκαν πάνω από 170 σχέδια, αλλά υλοποιήθηκαν (πολύ αργότερα) μόνο δύο: της Τζουμαγιάς και του Δοξάτου. Αν και ανεκτέλεστο, το σχέδιο ΝΕΟΝ ΜΕΛΕΝΙΚΟΝ αξίζει να σχολιαστεί 21. Ακολουθούσε τη μορφολογία των σχεδίων της Υπηρεσίας Ανοικοδόμησης, δηλαδή δεν είχε τον αδιάφορο ορθογωνικό κάνναβο άλλων προσφυγικών συνοικισμών. Το προτεινόμενο σχέδιο ακολουθούσε τη γαλλική κλασικιστική παράδοση των διαγωνίων χαράξεων. Η είσοδος στον οικισμό γινόταν από το ανατολικό άκρο της κεντρικής αρτηρίας και σηματοδούνταν από μια μικρή νησίδα πρασίνου. Στην τομή με την κάθετη αρτηρία (βορρά-νότου), περίπου στο γεωμετρικό κέντρο του οικισμού, σχεδιάστηκε μια εξάπλευρη πλατεία, γύρω από την οποία τοποθετούνταν καταστήματα, δηλαδή μια υποτυπώδης «αγορά». Στο δυτικό άκρο της ίδιας αρτηρίας σχηματίζονταν μια δεύτερη μικρότερη αγορά και ένα πάρκο. Δύο διαγώνιες αρτηρίες συνέδεαν αυτό το δευτερεύον κέντρο με το σχολείο και την εκκλησία. Στη βορεινή άκρη του κάθετου άξονα μέσα σε μια μεγάλη έκταση πρασίνου ήταν το σχολείο. Μπροστά από το σχολείο, η σύγκλιση τεσσάρων διαγωνίων οδών σχημάτιζε μια ακόμη μικρή πλατεία. Ιδιαίτερη μεταχείριση επιφύλασε ο σχεδιαστής για την εκκλησία, που την χωροθετούσε σ ένα αυτόνομο ωοειδές οικόπεδο στην απόληξη της φαρδύτερης αρτηρίας του οικισμού. Ο σχεδιαστής δενδροφύτευσε τις σημαντικότερες διαδρομές εντός του οικισμού, τονίζοντας με τον τρόπο αυτό το ισοσκελές τρίγωνο που σχηματίζονταν από την εκκλησία, το σχολείο και τα δύο εμπορικά κέντρα. Τα 315 οικόπεδα διανέμονταν σε 24 πολύγωνα και είχαν εμβαδόν 500 τ.μ. περίπου το καθένα. Το σχέδιο υπέγραφε ο αρχιτέκτων Συμεών Ντογλοπόλωφ ( ). Ήταν Ρώσος, με σπουδές 19. Φουρτούνας Γ., Φουρτούνα-Καλαφατοπούλου Ευδ. (2011) Οι Μελενικιώτες στο Σιδηρόκαστρο , Θεσ/νίκη, σ Καυκούλα, Κ. (2008) Οι περιπέτειες των κηπουπόλεων, Θεσσαλονίκη: University Studio Press. 21. Το σχέδιο συμπεριελήφθηκε στον τόμο με μελέτες οικισμών, που εξέδοσε το τότε Υπουργείο Συγκοινωνίας το Βλ. Υπουργείον Συγκοινωνίας, Διεύθυνσις Δημοσίων Έργων, Τμήμα Σχεδίων Πόλεων, Απόσπασμα Μελετών, Σχεδίων Συνοικισμών κ.λπ., Αναδημοσιεύτηκε στο Δημητρακόπουλος, Αν. (1937) «Σχέδια Πόλεων. Πολεοδομία εν Ελλάδι», Τεχνική Επετηρίς της Ελλάδος, τ. Α, τεύχος ΙΙ, σελ

15 Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο Εικ. 17. Το σχέδιο για το Νέο Μελένικο στο Σιδηρόκαστρο (Τμήμα Σχεδίων Πόλεων ) στο Πολυτεχνείο της Οδησσού, ο οποίος μετά το 1917, μέσω Γαλλίας, έφτασε στην Ελλάδα, όπου και εγκαταστάθηκε 22. Προσλήφθηκε μαζί με άλλους αρχιτέκτονες (κυρίως Άγγλους και λίγους Έλληνες) στην Υπηρεσία Ανοικοδόμησης. Οι διαγώνιες χαράξεις του ρυμοτομικού σχεδίου ΝΕΟΝ ΜΕΛΕ- ΝΙΚΟΝ και το γενικότερο σχεδιαστικό αποτέλεσμα απηχεί την αξιόλογη αρχιτεκτονική παιδεία του Ντογλοπόλωφ. Εκτός από το ΝΕΟΝ ΜΕΛΕΝΙΚΟΝ, υπέγραψε και το σχέδιο της Ορεβίτσας (σημερινό Πευκόδασος στην περιοχή Κιλκίς). Η Υπηρεσία Ανοικοδομήσεως Ανατολικής Μακεδονίας έπαψε να υφίσταται το 1921 και οι μηχανικοί της διασκορπίστηκαν. Ο Ντογλοπόλοφ εργάστηκε για το Υπουργείο Συγκοινωνίας στη Βόρειο Ελλάδα περίπου μέχρι το 1929, οπότε φαίνεται ότι μετακινήθηκε στην Αθήνα μετέχοντας στην εκπόνηση του σχεδίου των Βριλησσίων (1929) και της Σταμάτας (1930). Το σχέδιο δεν ήταν απλά μια σχεδιαστική πρόταση. Στα αρχεία του ΥΠΕΧΩΔΕ, όπως μας πληροφορεί η Καυκούλα 23, σώζεται εγκεκριμμένο σχέδιο με τίτλο «Ρυμοτομικόν και Κτηματογραφικόν Διάγραμμα». Περιέχει πλήρη αποτύπωση των οικοπέδων και φέρει την υπογραφή του τότε Γενικού Διοικητή Ανατολικής Μακεδονίας Α. Ραγκούση. Ήταν δηλαδή ένα σχέδιο έτοιμο να χαραχθεί στο έδαφος. Για άγνωστους λόγους δε χαράχθηκε. Στην ίδια περιοχή άρχισε να κτίζεται το 1930 από την Πρόνοια (όχι όμως με το αρχικό σχέδιο) μικρός συνοικισμός Μελενικιωτών (Ο.Π. 57, 58, 59, 60, 65). Όπως αναφέρουν οι Φουρτούνας-Καλαφατοπούλου, παραπέμποντας σε μια είδηση που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Μακεδονικά Νέα (φ ):... χωρίς πομπάς και εγκαίνια ήρχισε η ανέγερσις του νέου προσφυγικού συνοικισμού των αστών προφύγων, αστέγων επί του εντεύθεν του 21 ου τάγματος υψουμένου λοφίσκου, ένθα συνεργεία της εταιρείας Χοχόλη εργάζονται εντατικώς δια την ταχυτέραν αποπεράτωσιν. Ο 22. Καυκούλα, ό.π., σ Καυκούλα, ό.π, σ

16 Δήμος Σιντικής: ο χώρος και η ιστορία του αριθμός των ανεγερθησομένων οικίσκων ανέρχεται εις 40 όσος ήτο και ο αριθμός των υποβαλλόντων αίτησιν αστέγων. Ούτω εντός ολίγου θα ανακουφιστεί μεγάλη μερίς συμπολιτών μας, οίτινες μεταπολεμικώς και μέχρι σήμερον μένουν εις διαφόρους τρώγλας» Το σχόλιο «χωρίς πομπάς και εγκαίνια» θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μια αιχμή του ανταποκριτή της εφημερίδας, μια αντιδιαστολή της αθορύβου ανοικοδόμησης του συνοικισμού των Μελενικιωτών στο Σιδηρόκαστρο σε σχέση με τη σχεδόν ταυτόχρονη λαμπρή εγκαινίαση των νέων κατοικιών της γειτονικής Τζουμαγιάς που έγινε, ως γνωστόν, με κάθε επισημότητα στις 5 Νοεμβρίου Τα σχέδια που εκπόνησε το Υπουργείο Ανοικοδόμησης το διάστημα ήταν, σύμφωνα με τον εύστοχο χαρακτηρισμό της Κ. Καυκούλα, «μεγάλες χειρονομίες για μικρούς οικισμούς». Τελικά, από το μεγαλόπνοο σχέδιο του 1920 για έναν οικισμό με 315 οικόπεδα έως την ανέγερση 40 ταπεινών οικίσκων το 1930, δε μεσολαβεί απλά μια δεκαετία, αλλά και μια ήδη τετελεσμένη κατάσταση: ορισμένοι από τους Μελενικιώτες είχαν ήδη στεγαστεί σε διάφορα σημεία του Σιδηροκάστρου και κάποιο άλλοι έφυγαν για μεγαλύτερα αστικά κέντρα. Τις μεγάλες χειρονομίες αντικατέστησε η σκληρή πραγματικότητα. Το ΝΕΟΝ ΜΕΛΕΝΙΚΟΝ, όπως το οραματίστηκε ο Ντογλοπόλωφ, δεν ήταν γραφτό να γίνει ποτέ. ΤΟ ΝΕΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Η εκπόνηση νέου πολεοδομικού σχεδίου ανατέθηκε το 1928 στο τεχνικό γραφείο του Ιωάννη Παπαϊωάννου του Μηνά, τοπογράφου μηχανικού αποφοίτου του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου το Ο Παπαϊωάννου υπηρέτησε το διάστημα στην Τοπογραφική Υπηρεσία του Υπουργείου Συγκοινωνίας και το 1925 ίδρυσε δικό του γραφείο. Εκπόνησε μεταξύ άλλων τα σχέδια της Νάουσας, Λαγκαδά, Δράμας και την επέκταση του σχεδίου της Θεσσαλονίκης. Το γραφείο του ήταν στη στοά Τάττη, Μητροπολίτου Ιωσήφ 12, στη Θεσσαλονίκη 25. Προηγήθηκε υποδειγματική κτηματογράφηση από συνεργείο τοπογράφων μηχανικών εκ Ρωσίας. Σημειωτέον ότι η ελληνική κυβέρνηση το 1923 δέχτηκε να δώσει άδειες παραμονής και εργασίας σε πολλούς 1. Αρχική πλατεία (σήμερα Δημαρχείο) 2. Μεταπολεμική πλατεία (κατόπιν απαλλοτρίωσης) 3. Χώρος Ηρώου 4. Ορφανοτροφείο 5. Παλλατίδειο Εικ. 18. Απόσπασμα του πολεοδομικού σχεδίου του Φουρτούνας κ.ά, ό.π., σ Τεχνική Επετηρίς της Ελλάδος (1934), Αθήνα: έκδοση Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, σ. 273.

17 Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο Λευκορώσους και ειδικότερα σ όσους είχαν επαγγελματικές ειδικότητες μηχανικών πολυτεχνικών σχολών. Πολλοί απ αυτούς συγκρότησαν τα συνεργεία που χάραξαν τα νέα πολεοδομικά σχέδια στις βορειοελλαδικές πόλεις (όπως για παράδειγμα η χάραξη του νέου σχεδίου Τζουμαγιάς). Έγινε μελέτη τριγωνομετρικού δικτύου του σχεδίου πόλεως, συνδεδεμένη με το τριγωνομετρικό δίκτυο της χώρας, σε κλίμακα 1:500, σε επτά πινακίδες. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό δείγμα άρτιας αποτύπωσης εδάφους και των αντίστοιχων κτισμάτων, σήμερα πολύτιμη πηγή πληροφοριών για την προπολεμική κατάσταση του αστικού ιστού. Η αποτύπωση, πέρα από την προφανή χρησιμότητά της, παρέχει ενδιαφέρουσες πληροφορίες, όπως για παράδειγμα ότι οι περισσότερες παλιές κατοικίες ήταν μεγάλα ορθογωνικά κτίσματα μέσα σε περιφραγμένες αυλές. Το πολεοδομικό σχέδιο Σιδηροκάστρου εγκρίθηκε με το ΦΕΚ 311 τχ. Α και άρχισε να υλοποιείται τα επόμενα χρόνια με πολλές δυσκολίες. Η περιοχή βορειότερα του οικοδομικού πολυγώνου 9 (όπου και ο ναός του Αγίου Γεωργίου) δεν εντάχθηκε στο νέο σχέδιο. Ο οικιστικός αυτός πυρήνας (χαρακτηριζόμενος ως οικισμός προ του 1923) διατήρησε (εξαιτίας της μη ένταξής του) τα παλιά χαρακτηριστικά του (στενοί οφιοειδείς δρόμοι και χαμηλή δόμηση) και αποτελεί σήμερα μια ελκυστική περιοχή του Σιδηροκάστρου. ΟΙ ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ Η έλευση των πολυάριθμων προσφύγων της μικρασιατικής καταστροφής υπήρξε καταλυτικό γεγονός για την ήδη πολύπαθη πόλη. Η επιλογή της εγκατάστασής τους σε νέες αδόμητες περιοχές, στις παρυφές του υπάρχοντος οικιστικού ιστού του Σιδηροκάστρου, ήταν μια τακτική που ακολουθήθηκε και σε πολλές άλλες περιπτώσεις (Σερρών, Δράμας, Φλώρινας κ.λπ.). Η παρουσία των προσφυγικών κατοικιών στο χάρτη της αποτύπωσης αποτελεί ένδειξη ότι αυτές είχαν ήδη ανεγερθεί το , δηλαδή πριν την τοπογραφική αποτύπωση. Τα προσφυγικά σπίτια παρατάχθηκαν στα νοτιοδυτικά του οικισμού, σε επίπεδο έδαφος, περιοχή που ονομάζεται μέχρι σήμερα «Συνοικισμός» και με το σχέδιο εντάχθηκαν σε ομοιόμορφες ορθογωνικές νησίδες (οικοδομικά πολύγωνα 92, 93, 96, 97, 88, 85, 86, 109, 100, 101,102, 110, 111, 112, 113). Με τον τρόπο αυτό ο πολεοδομικός χώρος του Σιδηροκάστρου διαστάλθηκε, αποκτώντας τα κυριότερα από τα σημερινά χαρακτηριστικά του. Τα διάκενα μεταξύ των προσφυγικών συνοικισμών, αλλά και σε σχέση με τον παραδοσιακό πυρήνα, λειτούργησαν αρνητικά στη συνοχή της πόλης. Μέριμνα για συγκοινωνία δεν υπήρξε και οι κατοικίες των προσφύγων ήταν τυποποιημένες και μικρές σε κλίμακα. 1. Γέφυρα Καλκάνη 2. Βαρόσι 3. Χείμαρρος Μαϊμούδας 4. «Συνοικισμός» προσφύγων 5. Μελενικιώτικα Εικ. 19. Το συνολικό πολεοδομικό σχέδιο του Σιδηροκάστρου (1934). 26. Yeager, R. M., Refugee settlement and village change in the district of Serres: Greece, , Ph.D Dissertation, 1979, Berkeley USA, Ann Arbor: University Microilms International. 441

18 Δήμος Σιντικής: ο χώρος και η ιστορία του Σε φωτογραφία του μεσοπολέμου βλέπουμε τις μικρές ισόγειες προσφυγικές κατοικίες παρατεταγμένες στα νοτιοδυτικά. Από τη μορφή τους συμπεραίνουμε ότι κτίστηκαν από την εταιρεία Somerield- DeHaTeGe (D.H.T.G), η οποία στα πλαίσια των γερμανικών αποζημιώσεων του Α παγκοσμίου πολέμου προς τους συμμάχους, είχε αναλάβει ήδη από το 1924 από την Ε.Α.Π. να κατασκευάσει οικίες για τους πρόσφυγες. Κάθε οίκημα αποτελούσε μία ή δύο κατοικίες μέσα σε μεγάλο οικόπεδο τ.μ. Τα ομοιόμορφα οικήματα είχαν δύο δωμάτια (ένα μεγάλο και ένα μικρό) και μία μακρόστενη κουζίνα. Η εταιρεία παρέδιδε τα πέτρινα θεμέλια, το σκελετό από ξύλα, κεραμοσκεπή στέγη και πατώματα από πατημένο χώμα. Οι πρόσφυγες όφειλαν να γεμίσουν μόνοι τους τα κενά ανάμεσα στα ξύλινα δοκάρια με πλιθιά ή πέτρες και να τα σοβαντίσουν. Τα επόμενα χρόνια άρχισαν να προσθέτουν τσιμεντένια πλακάκια στα πατώματα, δωμάτια, αποθήκες, στάβλους και άλλα προσκτίσματα. Εικ. 20. Κατοικίες στο «Συνοικισμό» που διασώζονται. Εικ. 21. Στο βάθος δεξιά ο «Συνοικισμός» σε φωτογραφία του Μεσοπολέμου (Τζανακάρης, 2002). 442 Κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου, στα πλαίσια του προγράμματος ανέγερσης διδακτηρίων σ όλη την Ελλάδα κτίστηκε το 1928 και στο Σιδηρόκαστρο ένα επιβλητικό διδακτήριο: το Παλλατίδειο Γυμνάσιο. Το αρχικό κτίριο στην περιοχή του «Συνοικισμού» καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1933 και ανακατασκευάστηκε το Πρόκειται για ένα στιβαρό ορθογωνικό κτίριο, στην επιμήκη πρόσοψη του οποίου υπάρχει αξονικό πρόπυλο με δύο δίδυμους κίονες, που χρησιμοποιείται στον όροφο ως εξώστης. Η πλαισίωση στα υπέρθυρα και ο ρομβοειδής επίπλαστος διάκοσμος στις ποδιές των παραθύρων αποτελούν art deco επιρροές. Μεταπολεμικά μία μεγάλη προσθήκη κατά μήκος αλλοίωσε τις αρχικές αναλογίες του διδακτηρίου και κατέστρεψε μεγάλο μέρος του επίπλαστου διακόσμου. Θα κλείσουμε το σχολιασμό μας για τον αστικό μετασχηματισμό του Σιδηροκάστρου κατά το μεσοπόλεμο, χρησιμοποιώντας ένα κείμενο του γνωστού λογοτέχνη Στρατή Δούκα, που το επισκέφθηκε το 1940 και το βρήκε αγνώριστο 28. Γιατί, όπως γράφει ο ίδιος, μια επέκτασις σχεδόν διπλασία προστέθηκε στο παλιό τμήμα της αγοράς και έκανε το Σιδηρόκαστρο μια τρισχαριτωμένη κωμόπολη.... Έχω να το δω μια περίπου δεκαπενταετία. Θυμάμαι τους κοφτούς βράχους του, που ορθώνονται πάνω από την πόλι, κλείνοντας σαν δύο βαριά θυρόφυλλα τις βορεινές προσβάσεις του προς την μεγάλη πεδιάδα των Σερρών, απ όπου ο Κρουσοβίτης γλιστρούσε κατεβαίνοντας δίπλα από τα δέντρα της όχθης κάτω απ το παληό πέτρινο γιοφύρι, που έδενε την αγορά με την 27. Σκαρλάτος, ό.π., σ Δούκας, Σ. (1940) «Για να γνωρίσουμε την Ελλάδα. Σιδηρόκαστρο», περιοδικό Η Νεολαία, τχ. 10/ , σ. 596.

19 Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο Εικ. 22, 23. Το Παλλατίδειο Γυμνάσιο Σιδηροκάστρου (συλλογή Δ. Δημούδη). Δεξιά το πρόπυλο σήμερα πόλι.αυτά τα γνώριμα χαρακτηριστικά που του δίνει και το όνομά του τα βρίσκει κανείς και σήμερα ακόμα. Κατά τα άλλα όμως έχει γίνει αγνώριστο. Μια επέκτασις σχεδόν διπλασία που προσετέθηκε στο παληό τμήμα της αγοράς το μεγάλωσε τρεις φορές και τόκαμε μια τρισχαριτωμένη κωμόπολι... Η προσοχή του Δούκα στρέφεται και προς το Βαρόσι:... Εδώ το γυαλιστερό καλντερίμι γεμάτο βαρηούς ίσκιους, τα μπαλκόνια, οι κληματαριές, οι έξω βγαλμένες στέγες, τα διακοσμητικά υπέρθυρα, ό,τι τέλος χαρακτηρίζει μια παληά τούρκικη συνοικία, μας κινεί ευχάριστα προς το παρελθόν την φαντασία... Περισσότερο όμως τον κερδίζει το καταπράσινο φυσικό περιβάλλον και η χαρά της ζωής. Να πώς περιγράφει το θερινό κέντρο Πάνθεον στην όχθη του Κρουσοβίτη:... Τα Σαββατοκύριακα, το καλοκαίρι γιομίζει. Ένας κόσμος εύθυμος διασκεδάζει. Μέσα στις κληματαριές και τα φυλλώματα που φανταζοκοπούν, μέσα σ αυτό το φυσικό περιβάλλον, οι ξένες κυρίες των αξιωματικών λησμονούν την πλήξι της επαρχίας. Η διαμονή τους εδώ το καλοκαίρι δεν είναι καθόλου δυσάρεστη. Το Σιδηρόκαστρο είναι αληθινά ωραίο... Εικ. 24. Μέσα δεκαετίας 50: νέες κυβόσχημες οικοδομές. Αριστερά κάτω το νεόδμητο κινηματοθέατρο «Παλλάς» (Τζανακάρης, 2002). 443

20 Δήμος Σιντικής: ο χώρος και η ιστορία του Η ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ Η ύπαρξη εγκεκριμμένου πολεοδομικού σχεδίου ήδη από το 1934 διευκόλυνε τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση. Το διάστημα , μεταξύ των οικοδομικών αδειών που εκδόθηκαν από το Γραφείο Σχεδίου Πόλεως Σερρών, συγκαταλέγονται και αρκετές άδειες που αφορούν το Σιδηρόκαστρο. Οικοδομικές άδειες για ανέγερση νέων οικοδομών και διαφόρου είδους προσθήκες στο Σιδηρόκαστρο εξέδωσαν οι πολιτικοί μηχανικοί Δημήτριος Πάζης και Γεράσιμος Αρσένης και οι εμπειροτέχνες μηχανικοί Ηλίας Αμπελίδης και Ευθύμιος Ντούτκας. Το επόμενο χρονικό διάστημα ( ) εργάστηκαν στο Σιδηρόκαστρο και άλλοι πολιτικοί μηχανικοί, όπως ο εκ Μελενίκου καταγόμενος Αλέξανδρος Π. Δεσποτίδης. Έργο του Δεσποτίδη ήταν ο χειμερινός κινηματογράφος «Παλλάς». Ο κινηματογράφος ανεγέρθηκε το 1955 στην αριστερή πλευρά του οικοπέδου που στέγαζε το εντευκτήριο των Μελενικιωτών η «Ομόνοια», ένα ξύλινο κτίσμα που ανεγέρθηκε το 1921 και αποτεφρώθηκε από πυρκαγιά το Το Μάϊο του 1956, δίπλα στον κινηματογράφο, τοποθετήθηκε ο θεμέλιος λίθος του νέου εντευκτηρίου της «Ομόνοιας». Οι περισσότερες μεταπολεμικές κατοικίες ήταν από οπλισμένο σκυρόδεμα με μικτό σύστημα (περιμετρική έδραση σε λιθοδομή ή πλινθοδομή) και στο εσωτερικό υποστυλώματα οπλισμένου σκυροδέματος. Η αλλαγή αυτή στο δομικό σύστημα είχε αντίκτυπο και στη μορφολογία των κτιρίων. Πλειοψηφούσαν πλέον οι κυβόσχημες διώροφες οικοδομές με την τυπική διάταξη της κεντρικής σάλας και των τεσσάρων δωματίων στον όροφο. Οι δρόμοι σταδιακά ευθυγραμμίστηκαν. 444 Εικ. 25. Επιζωγράφηση κάτω από το γείσο της οικίας του εκ Μελενίκου καταγόμενου Αν. Λασκάρεως (1868), που σωζόταν μέχρι πριν λίγα χρόνια στο Βαρόσι (συλλογή Δ. Εμμανουηλίδη). Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΜΟΡΦΗ Όπως προαναφέρθηκε, το σχέδιο του 1934 υλοποιήθηκε με πολλές τροποποιήσεις. Η κυριότερη ήταν η απαλλοτρίωση μίας μεγάλης περιοχής (οικοδομικά πολύγωνα 16 και 17) που καταστράφηκε από πυρκαγιά κατά τη διάρκεια της δεύτερης βουλγαρικής κατοχής ( ) και η δημιουργία στη θέση τους της κεντρικής πλατείας. Μία πλατεία που διευθετεί απλά την κυκλοφορία έχοντας στο κέντρο της μια αμήχανη υπερμεγέθη νησίδα. Η μεταπολεμική πλατεία βρίσκεται ανατολικότερα από την αρχικά προβλεφθείσα στο σχέδιο του Παπαϊωάννου. Η προβλεπόμενη από το σχέδιο του 1934 ορθογωνική πλατεία (στη θέση του τεμένους Εσκί Τζαμί) οικοπεδοποιήθηκε κατά τη δεκαετία του 1970 και στη θέση της κτίστηκε από εμφανές σκυρόδεμα ένα (εκτός κλίμακας) ογκώδες Δημαρχείο. Πολυάριθμες πολυώροφες οικοδομές με σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα με το σύστημα της αντιπαροχής αντικατέστησαν σταδιακά τα χαμηλά σπιτάκια. Η ανέγερση τουριστικού περιπτέρου στη θέση του προϋπάρχοντος Ηρώου στον κεντρικό γήλοφο του οικισμού υπήρξε μια επέμβαση που κατακρίθηκε, γιατί απάλειψε ένα σύμβολο διατήρησης της ιστορικής μνήμης. Αντίθετα η γέφυρα του «Καλκάνη», έργο του πολιτικού μηχανικού Αλέξανδρου Καλκάνη κατά το μεσοπόλεμο, εξακολουθεί να παραμένει ένα από τα σημαντικότερα τοπόσημα της πόλης. 29. Φουρτούνας κ.ά., ό.π., σ. 65.

Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο. Λίλα Θεοδωρίδου - Σωτηρίου*

Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο. Λίλα Θεοδωρίδου - Σωτηρίου* Οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου στο Σιδηρόκαστρο Λίλα Θεοδωρίδου - Σωτηρίου* Εικ. 1. Σχεδιάγραμμα του Σιδηροκάστρου βασισμένο στο χειροποίητο χάρτη του Wilhelm von Chabert, 1832 ( Μουτσόπουλος, 1990)

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Αναφέρεται σε ένα διευρυµένο γεωγραφικό πλαίσιο που περιλαµβάνει τον ενιαίο πολιτισµικό χώρο των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας κατά την περίοδο της οθωµανικής κυριαρχίας Αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΙΙ Σύμφωνα με το εγκεκριμένο κτιριολογικό πρόγραμμα στο κτίριο ΙΙ δεν προβλέπεται κάποια προσθήκη

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΙΙ Σύμφωνα με το εγκεκριμένο κτιριολογικό πρόγραμμα στο κτίριο ΙΙ δεν προβλέπεται κάποια προσθήκη Έργο : ΑΛΛΑΓΗ ΧΡΗΣΗΣ, ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΚΑΤ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΔΙΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΣΕ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ ΚΤΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΕΓΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΙΜΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΥ Διεύθυνση : ΟΔΟΣ ΠΟΣΕΙΔΩΝΟΣ & ΝΕΑΣ ΜΑΔΥΤΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Κατά την απογραφή κατοικιών της Ε.Σ.Υ.Ε. το 2000, το οικιστικό απόθεμα του Δήμου Τρικκαίων αποτελείται από: 13.129 οικοδομές (στοιχεία από 15.343 κτίρια 25.074 κατοικίες και 24.385

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα

Διαβάστε περισσότερα

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 -

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4.1 ΑΓΙΟΣ ΣΩΣΤΗΣ Όπως και τα υπόλοιπα, έτσι και το πρώην σχολείο του Αγίου Σώστη είναι ένα πέτρινο κτίριο µε κεραµοσκεπή και βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Tο κτίριο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η εγκατάσταση των προσφύγων του '22 στο Λεκανοπέδιο Αθηνών. Η σημερινή κατάσταση των προσφυγικών εγκαταστάσεων στην Αθήνα. Δυνατότητες προστασίας.

Η εγκατάσταση των προσφύγων του '22 στο Λεκανοπέδιο Αθηνών. Η σημερινή κατάσταση των προσφυγικών εγκαταστάσεων στην Αθήνα. Δυνατότητες προστασίας. Η εγκατάσταση των προσφύγων του '22 στο Λεκανοπέδιο Αθηνών. Η σημερινή κατάσταση των προσφυγικών εγκαταστάσεων στην Αθήνα. Δυνατότητες προστασίας. Ελίζα Παπαδοπούλου, MSc πολιτικός μηχανικός Γεώργιος Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες

ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες Συζήτηση για το ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ που συμπληρώθηκε στο σεμινάριο και πρόταση για το προτεινόμενο τελικό φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 99 - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ 1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : To τοπογραφικό διάγραμμα της δεύτερης αρχιτεκτονικής μελέτης ταυτίζεται με αυτό της πρώτης αρχιτεκτονικής μελέτης εφόσον και οι δυο μελέτες εχουν γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΣΧΕ ΙΩΝ ΚΑΙ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΩΝ ΧΑΡΤΩΝ

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΣΧΕ ΙΩΝ ΚΑΙ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΩΝ ΧΑΡΤΩΝ ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ TΟΜΕΑΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ Εργαστήριο Μορφολογίας-Ρυθµολογίας Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΣΧΕ ΙΩΝ ΚΑΙ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4ΙΙΒΕΜ-Β8 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΑΔΑ: 4ΙΙΒΕΜ-Β8 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΚΟΣ Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή γειτονιά οδού Ελληνικής Δημοκρατίας στην Καβάλα

Παραδοσιακή γειτονιά οδού Ελληνικής Δημοκρατίας στην Καβάλα 1η ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΒΑΛΑ 01-07/10/2012 Παραδοσιακή γειτονιά οδού Ελληνικής Δημοκρατίας στην Καβάλα Σαπφώ Αγγελούδη- Ζαρκάδα Δρ. Αρχιτέκτων Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης Οι Καβαλιώτες

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ «ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (MANAGEMENT) ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ Ι ΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Μ.Τ.Π.Υ. ΣΤΟΝ ΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΕΠΙ ΤΗΣ Ο ΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ 10» ΤΕΥΧΟΣ ΙΙΙ:

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 ΑΚΑΔΗΜΑÏΚΟ ΕΤΟΣ: 2010/2011 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Β.ΚΑΡΒΟΥΝΤΖΗ,Κ.ΣΕΡΡΑΟΣ, Δ.ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΙΔΗΣ (Μ/Σ) ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 89-1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. Η πρόσοψη του οικοπέδου βρίσκεται επί της οδού Κρουσόβου, ενώ το οικόπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΚΡΗΤΙΚΟ ΣΤΕΝΟΜΕΤΩΠΟ ΚΑΜΑΡΟΣΠΙΤΟ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ. Αρχ. Ολυμπία

ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ. Αρχ. Ολυμπία ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ Αρχ. Ολυμπία TO ΠΑΛΑΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Είναι το πρώτο Μουσείο της Ελλάδος και πιθανότατα και στη Μεσόγειο το οποίο κτίστηκε δίπλα στο χώρο των ανασκαφών, για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ Επωνυμία: ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΜΟΙΡΑ Είδος: ΚΤΙΡΙΟ Διεύθυνση & Τ.Κ: - Περιοχή: ΠΑΝΩ ΚΟΝΙΤΣΑ Οικ.Τετρ. / Κτημ/γιο: - Ο.Τ.Α. Καποδίστρια: ΚΟΝΙΤΣΑΣ (Δ.) Νομός:ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Χρονολόγηση Αρχική Χρήση:

Διαβάστε περισσότερα

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Στρατηγική Συν-Κατοίκησης Η πρόταση μας εισάγει μια νέα τυπολογία κατοικίας, αυτήν της οριζόντιας πολυκατοικίας. Η αναφορά στην ελληνική αστική πολυκατοικία είναι σκόπιμη αφού η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ - ΕΠΙΒΛΕΨΗ: Whitebox Architects - Π. Κοκκαλίδης, Α.Τριανταφυλλίδου, Α. Δρέλλα www.whitebox.gr ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: Χ. Βαχλιώτης H/M MEΛETH: Conap - Α. Ψαρουδάκης TEXNIKH ETAIPΕIA

Διαβάστε περισσότερα

Λόγια Αρχιτεκτονική - Νεοκλασικισµός

Λόγια Αρχιτεκτονική - Νεοκλασικισµός Λόγια Αρχιτεκτονική - Νεοκλασικισµός Ο 19ος αι. είναι µια περίοδος σηµαντικών αλλαγών στον ελλαδικό χώρο - Ίδρυση του ελληνικού κράτους το 1830 - Μεταρρυθµίσεις της οθωµανικής αυτοκρατορίας (Τανζιµάτ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 4.3: Αρχιτεκτονικές - οικοδομικές λεπτομέρειες αστικών κτιρίων 19 ου αιώνα στην Ελλάδα. Μελέτη περίπτωσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ 19 Σεπτεμβρίου 2013 ΘΕΜΑ: «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ <ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΣΙΚΡΙΚΑ Η ΑΓΙΟΣ ΚΥΡΗΚΟΣ, ΔΗΜΟΣ ΣΤΥΛΙΔΑΣ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ>

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ <ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΣΙΚΡΙΚΑ Η ΑΓΙΟΣ ΚΥΡΗΚΟΣ, ΔΗΜΟΣ ΣΤΥΛΙΔΑΣ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ> ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Κωδικός / Σύντομη Περιγραφή Ακινήτου: Α.Κ. 1908 έως Α.Κ. 1935, και Α.Κ. 1937 έως Α.Κ. 1945 / ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΣΙΚΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βικελαία Βιβλιοθήκη. Έναρξη εργασιών Β Φάσης (τελικής)

Βικελαία Βιβλιοθήκη. Έναρξη εργασιών Β Φάσης (τελικής) ΕΞΟΦΥΛΛΟ 2 Βικελαία Βιβλιοθήκη Έναρξη εργασιών Β Φάσης (τελικής) ΓΕΝΙΚΑ Η λειτουργία της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης χρονολογείται από το 1908 που έγινε δεκτή η δωρεά Βικέλα. Στην αρχή στεγαζόταν στην

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ»

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Πειραιά. «Ξαναχτυπάει το ρολόι του Πειραιά»

Δήμος Πειραιά. «Ξαναχτυπάει το ρολόι του Πειραιά» Δήμος Πειραιά «Ξαναχτυπάει το ρολόι του Πειραιά» ΙΣΤΟΡΙΑ Το πολεοδομικό σχέδιο ολοκληρώθηκε το 1832 από τους αρχιτέκτονες Σταμάτιο Κλεάνθη και Εδουάρδο Σάουμπερτ, ακολουθώντας στις βασικές του γραμμές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

Presentation of Trikala

Presentation of Trikala Presentation of Trikala Τρίκαλα Τα Τρίκαλα είναι πόλη της Θεσσαλίας και πρωτεύουσα του Ν. Τρικάλων. Είναι κτισµένα στο δυτικό άκρο του θεσσαλικού κάµπου και έτσι συνδυάζουν κάµπο και βουνό. Όµορφη, ήσυχη

Διαβάστε περισσότερα

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο 1. Περιγραφή έργου Πρόκειται για την ανέγερση διώροφης κατοικίας 57.92 τ.µ. σε οικόπεδο έκτασης 75 τ.µ. στην περιοχή Μαυροβούνι στο Γιαλό της Σύµης. Η νέα αυτη κατοικία διαθέτει εξώστη και ηµιυπαίθριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων του Δήμου Ηρακλείου συνέταξε μελέτη με τίτλο «Συμπληρωματικές εργασίες κτιρίου πλατείας

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος Τεχνικών δεδομένων & Προεκτίμηση Αμοιβής

Τεύχος Τεχνικών δεδομένων & Προεκτίμηση Αμοιβής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: «Πλήρες τοπογραφικό διάγραμμα κτιριακού συγκροτήματος Αγ. Λουκά» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2011 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΡΙΜΕΛΟΥΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΦΥΛΛΟ/ ΣΧΕΔΙΟ

ΠΕΡΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ (ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2011 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΡΙΜΕΛΟΥΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΦΥΛΛΟ/ ΣΧΕΔΙΟ 6/7/12 AAO13/12 BM13/08 6/7/12 ΑΑΟ14/12 Β349/79 6/7/12 ΑΑΟ15/12 ΒΜ91/95 6/7/12 ΑΑΟ17/12 Β363/62 Ενσωμάτωση εγκριμένης βεράντας στην κύρια χρήση του διαμερίσματος στον 3 ον όροφο (ρετιρέ) Μετατροπή μέρους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΒΟΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ. Βόλος Αρ. Πρωτ.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΒΟΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ. Βόλος Αρ. Πρωτ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΒΟΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ Βόλος Αρ. Πρωτ.: ΠΡΟΣ: Τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Σας διαβιβάζω το υπ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου

Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου Η λαϊκή αρχιτεκτονική της Ηπείρου, παρά τις επιμέρους τοπικές μορφολογικές ιδιαιτερότητες, εμφανίζει κοινά χαρακτηριστικά σε όλες τις ορεινές περιοχές. Οι μορφές των

Διαβάστε περισσότερα

Ερείπια μινωικού οικισμού μαρτυρούν κατοίκηση της ευρύτερης περιοχής των Έξω Λακωνίων σε παλαιότερες εποχές.

Ερείπια μινωικού οικισμού μαρτυρούν κατοίκηση της ευρύτερης περιοχής των Έξω Λακωνίων σε παλαιότερες εποχές. ΤΕΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Βλάχηδες. Πεδινό χωριό με όνομα οικογενειακό Βυζαντινής ή Βενετσιάνικης προέλευσης. Διοικητικά ανήκει στο Δημοτικό Διαμέρισμα Έξω Λακωνίων, του Δήμου Αγίου Νικολάου. Βρίσκεται 7,5 χιλ δυτικά

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

Η «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ»

Η «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ» Η «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ» 1 Σχηματική παράσταση της λίθινης δομής και του ξύλινου σκελετού της πλατυμέτωπης κατοικίας. Πηγή: Ν. Μουτσόπουλος, Βαλκανική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, Ελλάδα, σ. 44. 2

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

majestic insight in living

majestic insight in living Ψυχικό Πρεσβεία ή Ιδιωτική Κατοικία ή Συγκρότημα Κατοικιών (Υπό κατασκευή) Κτίσμα 1800 μ2 σε οικόπεδο 1300μ2 Μοναδική θέση στην καλύτερη περιοχή του Ψυχικού Κορυφαία Αρχιτεκτονική Σχεδίαση από τον Αλέξανδρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ http://www.ikastiko.gr/ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη)

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Πολυκατοικία Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα Φωτογραφίες: Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Ημερολόγιο Η Γ Ο Υ Μ Ε Ν Ι Τ Σ Α. Εικόνες της πόλης στον χρόν ο. σχεδιασμός: ΛΒ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων

Ημερολόγιο Η Γ Ο Υ Μ Ε Ν Ι Τ Σ Α. Εικόνες της πόλης στον χρόν ο. σχεδιασμός: ΛΒ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Ημερολόγιο Εικόνες της πόλης στον χρόν ο 2014 Υποδοχή επισήμων κατά τον κατάπλου στο λιμάνι της Ηγουμενίτσας, αρχές 60 - αρχείο Πιτούλη σχεδιασμός: ΛΒ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

11. ΩΔΕΙΟ ΔΙΟΥ «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση»

11. ΩΔΕΙΟ ΔΙΟΥ «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση» Το έργο «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση» εντάχθηκε στο Ε.Π. «Μακεδονία Θράκη 2007-2013» στις 6 Απριλίου 2011 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το Φεβρουάριο 2014.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ Α ΟΡΟΦΟΥ, ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΛΑΜΠΡΟΥ ΠΟΡΦΥΡΑ 3 & ΚΑΛΥΜΝΟΥ, ΣΤΗ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΕΙΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ Α ΟΡΟΦΟΥ, ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΛΑΜΠΡΟΥ ΠΟΡΦΥΡΑ 3 & ΚΑΛΥΜΝΟΥ, ΣΤΗ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΕΙΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ Α ΟΡΟΦΟΥ, ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΛΑΜΠΡΟΥ ΠΟΡΦΥΡΑ 3 & ΚΑΛΥΜΝΟΥ, ΣΤΗ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΕΙΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Θ. ΑΡΙΔΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού"

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού" Περιοχές αρχαιοτήτων κλασική περίοδος ελληνιστική ρωμαϊκή περιόδος μεσαιωνική περίοδος νεοκλασσική περίοδος Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Ταχ. Δ/νση: Διοικητήριο Ταχ. Κώδικας: 541 23 Πληροφορίες: Δρ Μαργαρίτα Βυζαντιάδου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 2 2. Χάνια... 2 3. Τα Χάνια της Ξάνθης... 3 4. Το Χάνι Αβέρωφ... 3 5. Εικόνες... 4 6. Βιβλιογραφία... 6 Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ / ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ / ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ / ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟ 18.7.2014 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥΣ ΜΕ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΑΝΤΙΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΙΣΤΟΤΟΠΟΥ www.e-publicrealestate.gr ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΣΥΣΤΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης m pi-*. To Πόρτο Ράφτη μετατρέπεται σταθερά σε τόπο μόνιμηξ διαμονιη αλλά ταυτόχρονα παραμένει ένα από τα γοητευτικότερα δείγματα του Αττικού τοπίου. Η παρέμβαση σε αυτό το τοπίο θέτει κατ' αρχήν πολλά

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική Η ιδιοκτησία της ΑΝΘΕΜΙΑΣ Α.Ε., χωροθετείται μέσα στον οικισμό της Καρδίας. Ο πολεοδομικός και ο οικιστικός σχεδιασμός των οικοπέδων της ιδιοκτησίας οφείλει να στηρίζεται σε συγκεκριμένο στρατηγικό πλάνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ: ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΩΔΩΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟΥ

ΕΡΓΟ: ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΩΔΩΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟΥ ΕΡΓΟ: ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΩΔΩΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟΥ ΘΕΣΗ : ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟ- ΧΙΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΤΕΧΝΙΚΗ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. ΘΕΣΗ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ 2. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ 3. ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Αρχιτεκτονική μελέτη: Βασιλεία Μανιδάκη αρχιτέκτων ΥΠΠΟΤ-ΥΣΜΑ Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Λαυρεντία Γρηγοριάδου Γαβουχίδου Δανάη Καλφόπουλος θωμάς Τριπολιτσιώτης Στέργιος Τσιγκροσβίλι Γιάννης

Λαυρεντία Γρηγοριάδου Γαβουχίδου Δανάη Καλφόπουλος θωμάς Τριπολιτσιώτης Στέργιος Τσιγκροσβίλι Γιάννης ΘΕΜΑ: Οι περιοχές γύρω από το σχολείο μου Για την πραγματοποίηση της εργασίας δούλεψαν οι μαθητές: Λαυρεντία Γρηγοριάδου Γαβουχίδου Δανάη Καλφόπουλος θωμάς Τριπολιτσιώτης Στέργιος Τσιγκροσβίλι Γιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους»

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Γ και ΣΤ Τάξη 2007 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία είναι μια συνεργασία της Γ Τάξης και ΣΤ Τάξης του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΛΑΪΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΗΣ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

12. ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΚΤΥΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ

12. ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΚΤΥΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ 45 12. ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΚΤΥΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ Η ιδέα της διαµόρφωσης δικτύων πρασίνου στη Θεσσαλονίκη αναπτύχθηκε αρχικά κατά τον ανασχεδιασµό της πόλης από τους πολεοδόµους Ernest Hebrard και Κωνσταντίνο Κιτσίκη και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Ελευσίνα. 08 / 09 /2011 Αρ. Πρωτ. 21413

ΓΕΝΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Ελευσίνα. 08 / 09 /2011 Αρ. Πρωτ. 21413 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ Διεύθυνση:Χατζηδάκη 41 & Δήμητρος ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πληρ.: κ. Π. Λινάρδος Τηλ.: 210 5537 309 Fax: 210 5537 279 Email: Ελευσίνα. 08 / 09 /2011 Αρ. Πρωτ. 21413

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας

Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας Το κίνημα του νεοκλασικισμού τοποθετείται στα μέσα του 18ου έως τις αρχές του 19ου αιώνα Κυριαρχία αστικής τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα Η ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΠΑΛΟΓΟΥ ΣΟΦΙΑ A. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείμενο: Χαλκίδα Στόχος: μελέτη του θαλάσσιου μετώπου Μέθοδοι επεξεργασίας: βιβλιογραφία-διαδίκτυο αεροφωτογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ TΡΙΤΗ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΧΩΡΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 13. ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ Αθήνα 12/2/2004. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ο.Κ.Κ./β. Αρ. Πρωτ.: οικ.

Σελίδα 1 από 5 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 13. ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ Αθήνα 12/2/2004. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ο.Κ.Κ./β. Αρ. Πρωτ.: οικ. Σελίδα 1 από 5 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 13 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ Αθήνα 12/2/2004 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ο.Κ.Κ./β Αρ. Πρωτ.: οικ. 7646 ΘΕΜΑ: Εργασίες δόμησης μικρής κλίμακας για τις οποίες αντί της έκδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΟΙΚΟΠΕ Α ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΓΡΑΝΙΤΣΑ ΕΣ, ΗΜΟΣ ΣΤΥΛΙ ΑΣ ΦΘΙΩΤΙ ΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΟΙΚΟΠΕ Α ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΓΡΑΝΙΤΣΑ ΕΣ, ΗΜΟΣ ΣΤΥΛΙ ΑΣ ΦΘΙΩΤΙ ΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Κωδικός / Σύντοµη Περιγραφή Ακινήτου: Α.Κ. 1842 έως Α.Κ. 1862, Α.Κ. 1864, Α.Κ. 1865 και Α.Κ. 1890 έως Α.Κ. 1906 ΟΙΚΟΠΕ Α ΣΤΗ ΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Αγίας Παρασκευής Λίγο μετά το γραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΗΣΕΩΣ κας ΑΘΗΝΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ-ΚΛΗΡΙΔΟΥ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΗΣΕΩΣ κας ΑΘΗΝΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ-ΚΛΗΡΙΔΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΗΣΕΩΣ κας ΑΘΗΝΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ-ΚΛΗΡΙΔΟΥ Εγκαίνια της πρώτης φάσης του Πολεοδομικού Έργου: «Διαμόρφωση της Κοίτης του Ποταμού Βαθκειά σε Γραμμικό Πάρκο»,

Διαβάστε περισσότερα

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS W A L K t h e B L U E Η γεωγραφική θέση των Κυκλάδων, google earth -2- Περιδιαβαίνοντας τον Ασφοντυλίτη Αιγιάλη Μινώα Αρκεσίνη

Διαβάστε περισσότερα