(BRAND)ARCHITECTURE ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ BRANDING

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "(BRAND)ARCHITECTURE ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ BRANDING"

Transcript

1

2

3 (BRAND)ARCHITECTURE ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ BRANDING

4

5 (BRAND)ARCHITECTURE ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ BRANDING Δημητράκου Ιφιγένεια Καραγκούνη Σάντυ Επιβλέπουσα καθηγήτρια Κ.Τσουκαλά ΑΠΘ Ιούνιος 2010

6

7 Ευχαριστίες Η παρούσα ερευνητική εργασία εκπονήθηκε στο τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κατά το ακαδημαϊκό έτος , υπό την επίβλεψη της καθηγήτριας Κας Κυριακής Τσουκαλά, την οποία ευχαριστούμε θερμά για την εμπιστοσύνη που μας έδειξε καθώς και για την καθοδήγηση και τις συμβουλές της καθ όλη τη διάρκεια της μελέτης. Ευχαριστίες οφείλουμε επιπλέον στην κυρία Μαρία Δανιήλ, λέκτορα ΑΠΘ, για τις συμβουλές της καθώς και για τη βοήθειά της στη συλλογή βιβλιογραφικών πηγών. Σημαντική ήταν και η συμβολή της κυρίας Χαρίκλειας Παντελίδου, υποψηφίας διδάκτορος ΑΠΘ, για το χρόνο που διέθεσε και για τις χρήσιμες υποδείξεις της. Τέλος, θερμές ευχαριστίες οφείλουμε στους γονείς μας, για την στήριξη τους στα μέχρι τώρα χρόνια των σπουδών μας.

8

9 Περιεχόμενα _ 1. Εισαγωγή _ 2. Κοινωνικό οικονομικό και πολιτισμικό πλαίσιο 2.1 Παγκοσμιοποίηση Ιστορική προέλευση και χαρακτηριστικά 2.2 Καταναλωτική κοινωνία και η μετάβαση στην οικονομίας της εμπειρίας 2.3 Οι μετασχηματισμοί της αρχιτεκτονικής στη σύγχρονη κοινωνία _ 3. Branding: μία πρακτική του marketing 3.1 Branding Ορισμοί και χαρακτηριστικά 3.2 Πρακτικές του branding _ 4. Branding και αρχιτεκτονική 4.1 Ταυτότητα και η εταιρική της προσέγγιση 4.2 Σχέσεις αρχιτεκτονικής, ταυτότητας και branding 4.3 Διεθνικές επιχειρήσεις: ορισμοί και η σχέση τους με τον τόπο 4.4 Η αρχιτεκτονική στις υπηρεσίες του marketing Aρχιτεκτονικές προσεγγίσεις διεθνικών επιχειρήσεων σε θέματα εταιρικής ταυτότητας. i. Αναγνωρισιμότητα: Zara ii. Επιρροή: Swiss Re iii. Αλληλεπίδραση: Google 4.5 Το brand στις υπηρεσίες της αρχιτεκτονικής Η περίπτωση του Rem Koolhaas _ 5. Συμπεράσματα

10

11 Εισαγωγή 01

12

13 Η συγκεκριμένη μελέτη αποτελεί μια προσπάθεια να διερευνηθεί η σχέση αρχιτεκτονικής και branding και συγκεκριμένα να αναλυθεί το τι περιλαμβάνει η σχέση αυτή, κάτω από ποιες συνθήκες προκύπτει ή ενισχύεται αλλά και πως εκφράζεται αρχιτεκτονικά μέσα από σύγχρονα παραδείγματα εταιρικής ταυτότητας. Οι αφορμές για την εργασία αυτή υπήρξαν πολλές. Στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και της ισχυροποίησης του ιδιωτικού κεφαλαίου, η αρχιτεκτονική έχει την τάση να αναμειγνύεται, όσο ποτέ στο παρελθόν, με νέα πεδία που διευρύνουν το αντικείμενο της, όπως η οικονομία, οι καταναλωτικές πρακτικές και το marketing. Σ αυτό το πλαίσιο παρατηρούμε ότι πρακτικές του branding έχουν διεισδύσει σε τέτοιο βαθμό στην αρχιτεκτονική, ώστε να αποτελούν πεδίο έρευνας και διδασκαλίας για τους αρχιτέκτονες. 1 Παράλληλα μας προβλημάτισε το γεγονός ότι οι διεθνικές επιχειρήσεις, ως κύριος εκφραστής της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας, έχουν την ανάγκη να προβάλλουν την ταυτότητα τους στο χώρο μέσω της αρχιτεκτονικής αναδιαμορφώνοντας έτσι το αστικό τοπίο. Σήμερα το δομημένο περιβάλλον τροφοδοτείται δυναμικά από πληθώρα διαφημιστικών μηνυμάτων λειτουργώντας σαν πομπός. Κατανοούμε λοιπόν ότι ο χώρος που μας περιβάλλει, κατακλύζεται από διαφημιστικά μηνύματα, λογότυπα και μάρκες σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μπορούμε να 1. Porter T., Archispeak: An Illustrated Guide to Architectural Terms, σελ

14 16 ισχυριστούμε ότι τα brands διαμορφώνουν έναν νέο αστικό χάρτη μέσα από τον οποίο προσδιορίζουμε τη θέση μας, αναγνωρίζουμε ή εξοικειωνόμαστε με το χώρο. Προκύπτει ότι οι συσχετισμοί, που αναπτύσσονται μεταξύ των δύο πεδίων, είναι ιδιαίτερα επίκαιροι και μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για τις μελλοντικές τάσεις που θα προκύψουν τόσο στην αρχιτεκτονική όσο και στο marketing. Στην προσπάθεια να εντοπίσουμε πιθανά σημεία επαφής branding και αρχιτεκτονικής, προκύπτει ένα πλήθος παραδειγμάτων, από το branding πόλεων μέχρι το branding αρχιτεκτονικών γραφείων. Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης μελέτης, εστιάζουμε στη σχέση που αναπτύσσουν τα δύο αυτά πεδία, όταν συναντώνται στα brands διεθνικών επιχειρήσεων. Η μελέτη της εταιρικής ταυτότητας και της χωρικής της έκφρασης παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφενός, γιατί απαντάται πολύ συχνά στη σύγχρονη πόλη και, αφετέρου, γιατί η κατασκευή εταιρικής ταυτότητας είναι μια αφορμή αρχιτεκτονική και branding να έρθουν σε άμεση επαφή και να συνεργαστούν για ένα κοινό αποτέλεσμα. Προκειμένου να κατανοήσουμε ποιες συγκυρίες και ανάγκες έφεραν σε εγγύτητα την αρχιτεκτονική και το branding, εξετάζουμε βιβλιογραφικά τι περιλαμβάνει το πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, ποιες οι σύγχρονες τάσεις της κατανάλωσης, τι είναι η οικονομία της εμπειρίας, αλλά και με ποιον τρόπο τα παραπάνω φαινομενικά αλλότρια προς την αρχιτεκτονική στοιχεία επηρεάζουν τις πρακτικές της. Παράλληλα επιδιώκουμε να αποσαφηνίσουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το marketing σήμερα, αλλά και για ποιο λόγο η αρχιτεκτονική μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για την προώθηση των πρακτικών του. Στη συνέχεια επιδιώκουμε να ταξινομήσουμε ένα πλήθος σύγχρονων αρχιτεκτονικών παραδειγμάτων εταιρικής ταυτότητας, με βάση τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες εισάγουν τις αρχές της οικονομίας της εμπειρίας στο brand τους. Στόχος μας είναι να εντοπίσουμε ποιες διαφορετικές προσεγγίσεις προκύπτουν, πως αυτές εκφράζονται χωρικά, αλλά και κατά πόσο η αρχιτεκτονική, ως πρακτική του branding, αποτελεί μία αποτελεσματική επιλογή. Μέσα από την ερευνητική διαδικασία προκύπτουν τρεις κατηγορίες, οι οποίες σύμφωνα με τη μελέτη μας περιγράφουν τις κυρίαρχες τά-

15 σεις του σε θέματα εταιρικής ταυτότητας των διεθνικών επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο της μελέτης αναλύουμε ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα από κάθε κατηγορία, το κάθε ένα από τα οποία υποδεικνύει με το δικό του τρόπο πώς η αρχιτεκτονική μπορεί να γίνει αποτελεσματικό εργαλείο στα χέρια του marketing. Ωστόσο, μέσα από την ερεύνα μας σε ένα πλήθος παραδειγμάτων, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο στο πλαίσιο του branding η αρχιτεκτονική μπορεί να υπερισχύσει του brand και να έχει έναν πιο ενεργό ρόλο στην διαδικασία αυτή. Για το λόγο αυτόν επιδιώκουμε να ασχοληθούμε και με ένα διαμετρικά αντίθετο παράδειγμα, το οποίο είναι ικανό να περιγράψει μιαν άλλη πλευρά της σχέσης αρχιτεκτονικής-branding. Στην περίπτωση αυτή παρατηρούμε ότι μέσα από μία διαδικασία διαλόγου μπορεί να επαναπροσδιοριστεί το περιεχόμενο και των δύο πεδίων. Η παρούσα μελέτη κλείνει με συμπεράσματα που αφορούν στους λόγους που η αρχιτεκτονική εμπλέκεται όλο και περισσότερο με το branding και την οικονομία της εμπειρίας, στη μορφή που τείνει να λάβει η αρχιτεκτονική, όταν καλείτε να εξυπηρετήσει το ιδιωτικό κεφάλαιο, αλλά και στους μετασχηματισμούς της θέσης του αρχιτέκτονα κάτω από αυτό το πρίσμα. 17

16

17 Κοινωνικό-οικονομικό 02 και πολιτισμικό πλαίσιο

18

19 Τις τελευταίες δεκαετίες η σχέση που αναπτύσσει η αρχιτεκτονική με πρακτικές και μηχανισμούς της οικονομίας της αγοράς (όπως λόγου χάριν το marketing) αποτελεί όλο και πιο συχνά αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης και προβληματισμού. Η διαλεκτική σχέση που αναπτύσσουν μεταξύ τους αυτά τα δύο πεδία ξεκινά ήδη από τα πρώτα στάδια του καπιταλισμού, γίνεται πιο προφανής μετά το δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο και εντείνεται τις τελευταίες δεκαετίες στο πλαίσιο του φαινομένου που ονομάζουμε παγκοσμιοποίηση. Στη συγκεκριμένη μελέτη θα επικεντρωθούμε κυρίως στην τελευταία αυτή φάση. Για το λόγο αυτό κρίνεται σκόπιμη η κατανόηση του πλαισίου μέσα στο οποίο η αρχιτεκτονική, η οικονομία της αγοράς και η κατανάλωση αναπτύσσουν όλο και μεγαλύτερες σχέσεις αλληλεξάρτησης. 21

20 2.1 Παγκοσμιοποίηση Ιστορική προέλευση και χαρακτηριστικά «Η κατάσταση της παγκοσμιοποίησης νοείται ως το σύνολο των διεργασιών που έχουν ως αποτέλεσμα, τα εθνικά κράτη και η ανεξαρτησία τους να συνδέονται και να αλληλοδιαδέχονται μέσω των διεθνικών δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται καθώς και των δυνατοτήτων για εξουσία, κατευθύνσεων, ταυτοτήτων και δικτύων επικοινωνίας που αυτές γεννούν.» Ο. Μπέκ 2 Η παγκοσμιοποίηση ως καινοφανής κατάσταση έχει απασχολήσει και απασχολεί και σήμερα διαφορετικά επιστημονικά πεδία, με αποτέλεσμα να διαμορφώνονται πολλοί και αντικρουόμενοι ορισμοί για να την περιγράψουν. 3 Η παγκοσμιοποίηση, έτσι όπως διαμορφώνεται σήμερα, είναι ένα νέο πολύπλοκο οικονομικό, κοινωνικό και πολιτισμικό φαινόμενο, το οποίο εντείνεται από την εξέλιξη της οικονομίας, αλλά δεν σχετίζεται αποκλειστικά με αυτή. Πιο συγκεκριμένα, η παγκοσμιοποίηση ενισχύθηκε και επιταχύνθηκε ως διαδικασία μέσα από τη διάδοση της βιομηχανικής επανάστασης, το καπιταλιστικό σύστημα, τη δημογραφική έκρηξη και τον εξαστισμό. Μπορούμε να πούμε ωστόσο ότι καθιερώθηκε μετά το δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο και ακόμη περισσότερο μετά τη δεκαετία του Τότε πλέον, οι αποικίες «αποδεσμεύονται» από τη Δύση και αρχίζει σταδιακά η κατάρρευση του κομμουνιστικού μοντέλου, με αποτέλεσμα ο καπιταλισμός και οι πολιτικές που σχετίζονται με το φιλελευθερισμό, να προβάλουν ως το «μόνο» μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης και πολιτικής διακυβέρνησης. Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την τεχνολογική επανάσταση στους τομείς των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών, είχαν ως συνέπεια τη διαμόρφωση ενός παγκόσμιου οικονομικού, κοινωνικού, πολιτικού και πολιτισμικού συστήματος, το 2. Μπέκ Ο., Τι είναι παγκοσμιοποίηση: λανθασμένες απαντήσεις και ερωτήσεις, σελ. 3. Ένα τμήμα της επιστημονικής κοινότητας αντιμετωπίζει το ζήτημα ως ένα αμιγώς οικονομικό φαινόμενο, το οποίο υπάρχει από γένεσης του καπιταλιστικού συστήματος, λειτουργεί αυτόνομα και αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία του συστήματος. Άλλοι πάλι μιλούν για ένα καθόλα νέο φαινόμενο, που δεν σχετίζεται άμεσα με τις θέσεις για τον ιμπεριαλισμό, αλλά διαμορφώνεται και διαμορφώνει τις νέες κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις, την πολιτική άλλα και τον κόσμο των νοητικών απεικονίσεων. 22

21 οποίο είτε λειτουργεί ανταγωνιστικά είτε συνυπάρχει με τις προγενέστερες δομές (έθνος - κράτος, εθνική ταυτότητα, κ.α.). Η κατάσταση της παγκοσμιοποίησης σχετίζεται άμεσα με το μεταφορντικό μοντέλο ανάπτυξης 4, το οποίο έκανε την εμφάνιση του μετά τη δεκαετία του 1970 και χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη ευελιξία και πλουραλισμό στην παραγωγή. Το συγκεκριμένο μοντέλο «επέβαλε», κατά κάποιον τρόπο, την απελευθέρωση των αγορών κεφαλαίου και την ίδρυση μεγάλων διεθνικών επιχειρήσεων, γεγονότα που συνέβαλλαν με τη σειρά τους στην κινητικότητα παραγωγικών μονάδων, ατόμων και κεφαλαίου. Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με ορισμένες ιστορικές συγκυρίες που προαναφέρθηκαν, είχαν ως αποτέλεσμα την ισχυροποίηση ενός παγκόσμιου οικονομικού συστήματος αποτελούμενου από αλληλοεξαρτώμενες επιμέρους οικονομίες. Επακόλουθη, στο πλαίσιο των παραπάνω αλλαγών, είναι και η μεταβολή του ρόλου του εθνικού κράτους. Όπως είναι λογικό, όταν οι ανθρώπινες δραστηριότητες πραγματοποιούνται βάσει ενός παγκόσμιου συστήματος αναφοράς, όταν τα εθνικά σύνορα δεν χωρίζουν πια εσωστρεφείς και αυτοαναφερόμενους χώρους, τότε το εθνικό κράτος αναγκάζεται να αναθεωρήσει το ρόλο του και ενδεχομένως να μεταβιβάσει ορισμένες από τις λειτουργίες του σε υπερεθνικούς και διεθνικούς οργανισμούς. Σύμφωνα με τον Z. Bauman, η συνεργασία κράτους και αγοράς είναι κανόνας του καπιταλισμού 5. Κατά συνέπεια, το εθνικό κράτος, όταν δεν δύναται να καλύψει τις κοινωνικές ανάγκες των πολιτών του, αναγκάζεται να επαναπροσδιορίσει τη λειτουργία του, βάσει των κανόνων που ορίζουν οι αγορές δηλαδή να οργανωθεί σαν μια επιχείρηση, η οποία θέλει να είναι κερδοφόρα. 4. Harvey D., Η κατάσταση της μετανεωτερικότητας, σελ 206. Το μεταφορντικό μοντέλο ανάπτυξης ή αλλιώς η ευέλικτη συσσώρευση, κατά τον David Harvey, στηρίζεται στην ευελιξία σε σχέση με τις εργασιακές διαδικασίες, τις αγορές εργασίας, τα προϊόντα και τα πρότυπα κατανάλωσης αλλά και τη διαρκή εξειδίκευση. Χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση εντελώς νέων τομέων παραγωγής, νέων τρόπων παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, διεθνοποιημένων αγορών και πάνω απ όλα πολύ αυξημένων ρυθμών εμπορικού, τεχνολογικού και οργανωτικού νεωτερισμού, ικανών να εξασφαλίσουν την ποιότητα ζωής και την οικονομική ευημερία. 5. Bauman Z., Πως επιβιώνει ο καπιταλισμός, μτφ. Γιαλκέτσης Θ., Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία. 23

22 Το νέο μοντέλο ανάπτυξης στηρίχθηκε στην έκρηξη παντός είδους ροών, χαρακτηριστικό στοιχείο της παγκοσμιοποίησης, για να εξασφαλίσει την αειφορία του. Όμως, εκτός από άτομα, αγαθά, υπηρεσίες, χρήμα και πληροφορίες, ενέτεινε την κινητικότητα της ίδιας της κουλτούρας και των στοιχείων που τη συνθέτουν. Ως εκ τούτου, πολιτισμικά αγαθά, ιδέες και αξίες ξεπέρασαν οποιαδήποτε γεωγραφικά σύνορα και κατόρθωσαν να κυκλοφορούν και να υπάρχουν ταυτόχρονα σε οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη. Αυτή η διαρκής κινητικότητα και υπερ-σύνδεση όρισε ένα παγκόσμιο σύστημα αναφοράς, σύμφωνα με το οποίο ζούμε, ερχόμαστε σε επαφή, συναλλασσόμαστε, ανταλλάσσουμε πληροφορίες και ιδέες. Με άλλα λόγια, δημιουργήθηκε ένα παγκόσμιο σύστημα αξιών, το οποίο περιλαμβάνει κοινούς κώδικες επικοινωνίας, κοινά πολιτισμικά πρότυπα και κουλτούρες, κοινή συνείδηση γύρω από ζητήματα παγκόσμιας κλίμακας. 6 Προκύπτει λοιπόν ένα ευέλικτο σύστημα στο οποίο ροές κάθε είδους ορίζουν την καθημερινότητα των ατόμων, γεγονός που δεν θα μπορούσε να καταστεί δυνατό χωρίς τη συμβολή των νέων τεχνολογιών στα δίκτυα επικοινωνιών, συγκοινωνίας και μεταφορών. Ενδιαφέρουσα συνέπεια αυτής της δικτυακής οργάνωσης του κόσμου είναι η διαμόρφωση νέων χώρο-χρονικών σχέσεων. 7 Όπως εύστοχα παρατηρεί ο Jean Nouvel, ο χρόνος και όχι πλέον ο χώρος θα διέπει τη μελλοντική μας μετοχή στην αστικότητα 8 και κατ επέκταση την συμμετοχή μας ή μη σ ένα παγκόσμιο σύστημα αναφοράς. 6. Αυτό που ονομάζουμε κοινή συνείδηση στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, δεν νοείται πάντοτε ως κάτι το μαζικό, το οποίο δρα πάντα αλλοτριωτριωτικά προς τα τοπικά-εθνικά ιδιώματα, αλλά ως κάτι που μπορεί να συνυπάρχει με τα ιδιώματα, άλλοτε να επιβάλλεται και άλλοτε πάλι να παραγκωνίζεται από αυτά. 7. Harvey D., Η κατάσταση της μετανεωτερικότητας, σελ «Η βεβαιότητα του απόλυτου χώρου και τόπου έδωσε τη θέση της στις ανασφάλειες ενός μεταβαλλόμενου σχετικού χώρου, στον οποίο γεγονότα σ ένα τόπο μπορούσαν να έχουν άμεσες και διακλαδούμενες συνέπειες σε αρκετούς άλλους τόπους.» 8. Baudrillard J., Nouvel J., Τα μοναδικά αντικείμενα : Αρχιτεκτονική και φιλοσοφία, σελ 94 24

23 2.2 Καταναλωτική κοινωνία και η μετάβαση στην οικονομίας της εμπειρίας Για να διερευνήσει κανείς διεξοδικά το πλαίσιο μέσα στο οποίο αρχιτεκτονική και οικονομία της αγοράς και κατ επέκταση αρχιτεκτονική και marketing αναπτύσσουν μία διαλεκτική σχέση, οφείλει να αναζητήσει τη μορφή που τείνει να λάβει η κατανάλωση στις κοινωνίες του ύστερου καπιταλισμού. Πιο συγκεκριμένα, οφείλει να διερευνήσει την εξέλιξη της κατανάλωσης στην πορεία του καπιταλισμού των τελευταίων ετών, αλλά και το τι και γιατί καταναλώνουμε σήμερα. Εάν θελήσουμε να ορίσουμε χρονικά το φαινόμενο του καταναλωτισμού, μπορούμε να πούμε ότι αυτό έχει τις απαρχές του στη βιομηχανική επανάσταση. Πιο συγκεκριμένα, ο βιομηχανικός τρόπος παραγωγής, ο οποίος ήρθε να καλύψει τις ανάγκες ενός διαρκώς αυξανόμενου αστικού πληθυσμού, έθεσε τις βάσεις για έναν εξίσου μαζικό τρόπο κατανάλωσης. 9 Αδιαμφισβήτητα, η κατανάλωση άρχισε να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι των δυτικών κοινωνιών της «Χρυσής Εποχής» 10. Πιο συγκεκριμένα, το μοντέλο παραγωγής βασισμένο στις αρχές του φορντισμού 11 και οι νέες τεχνολογίες κατέστησαν δυνατή την αύξηση του όγκου της παραγωγής με την παράλληλη μείωση του κόστους παραγωγής και διανομής. Κατ αυτόν τον τρόπο τα προϊόντα, που αποτελούσαν είδη πολυτε- 9. Παρόλα αυτά, η μορφή της κατανάλωσης του 18 ου και 19 ου αιώνα δεν έχει καμία σχέση με το πώς αυτή διαμορφώθηκε στη διάρκεια του 20 ου αιώνα. Μέχρι τότε το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού της γης παρέμενε αγροτικό και η βιομηχανική παραγωγή και η εμπορευματοποίηση δεν είχαν επεκταθεί, παρά μόνο σε ένα μικρό εύρος αγαθών, βιομηχανικών προϊόντων και υπηρεσιών. 10. Όρος που χρησιμοποιείται από τον E. Hobsbawm, στο βιβλίο του Η εποχή των άκρων: O σύντομος εικοστός αιώνας , προκειμένου να περιγράψει τις τρεις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες στις χώρες του δυτικού κόσμου. 11. Φορτνισμός: μοντέλο παραγωγής το οποίο καθιερώθηκε από τον Henry Ford, το οποίο προτείνει μια ορθολογική οργάνωση της παραγωγής, μέσω της διάσπασης και καταμερισμού της εργασίας με σκοπό την αύξηση της παραγωγικότητας. Σύμφωνα με τον David Harvey, το φορντικό μοντέλο δημιούργησε τις κατάλληλες προϋποθέσεις για μία κοινωνικό-οικονομική αναδιάρθρωση, που είχε ως συνέπεια μια «νέα, ορθολογικά οργανωμένη, μοντερνιστική και λαϊκιστική δημοκρατική κοινωνία».βλ. Harvey D., Η κατάσταση της μετανεωτερικότητας, σελ

24 λείας στο παρελθόν, έγιναν προσιτά στις μεσαίες και στις κατώτερες οικονομικά τάξεις 12. Παράλληλα, το κεϋνσιανό μοντέλο 13 διακυβέρνησης των χωρών του δυτικού κόσμου παρείχε στους πολίτες το απαραίτητο αίσθημα ασφάλειας και διαμόρφωσε τις κατάλληλες προϋποθέσεις, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να γίνουν, εκτός από παραγωγοί και καταναλωτές. Προκύπτει λοιπόν ότι η κατανάλωση δεν αποτελεί μόνο μια έκφραση, αλλά βασικό συστατικό της δομής και της εξέλιξης του καπιταλισμού. Αυτό το μοντέλο ανάπτυξης, σε όλες του τις φάσεις, έχει ανάγκη από τη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση μιας καταναλωτικής κοινωνίας. Όπως παρατηρεί ο J. Baudrillard, το σύστημα έχει ανάγκη τους ανθρώπους, ως εργαζόμενους (μισθωτή εργασία), ως αποταμιευτές (φόροι, δάνεια), αλλά ολοένα και περισσότερο ως καταναλωτές 14. Ωστόσο, στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες η κατανάλωση έγινε κοινωνική συνείδηση και τρόπος ζωής των δυτικών κοινωνιών. Παράλληλα, με την άνοδο του φιλελεύθερου καπιταλισμού και την επακόλουθη αποδυνάμωση του «κοινωνικού» και του «συλλογικού», παρατηρείται μία στροφή «στο επιμέρους και στο ατομικό». Με ποιον τρόπο όμως, η κατανάλωση άρχισε να διαφοροποιείται στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και ποια μορφή τείνει να λάβει σήμερα; Τι ζητούμε να καταναλώσουμε και σε ποια σημεία επενδύει το σύγχρονο marketing; Πρώτα απ όλα, η συνεχιζόμενη εκβιομηχάνιση της παραγωγής έχει ως αποτέλεσμα τον πολλαπλασιασμό των προσφερόμενων προϊόντων, αλλά επιπλέον την ανάπτυξη του τριτογενούς τομέα. Παράλληλα, το διεθνές εμπόριο και η ελεύθερη διακίνηση αγαθών, προϊόντων και υπηρεσιών έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση τόσο της προσφοράς όσο και 12. Hobsbawm E., Η εποχή των άκρων: O σύντομος εικοστός αιώνας , σελ.337 «η αρχή του φορντισμού εφαρμόστηκε σε νέα είδη παραγωγής από την κατασκευή κτιρίων μέχρι την παραγωγή πρόχειρου φαγητού ( παράδειγμα η επιτυχία της αλυσίδας ταχύεστιατορίων Mc Donald s μετά τον πόλεμο.) [ ] Αγαθά και υπηρεσίες που προηγουμένως περιορίζονταν σε μειονότητες, παράγονται τώρα για τη μαζική αγορά.» 13. Κεϋνσιανό μοντέλο ανάπτυξης της οικονομίας είναι το μοντέλο το οποίο οργανώθηκε σύμφωνα με τις αρχές του οικονομολόγου John Maynard Keynes. Το συγκεκριμένο μοντέλο στηρίζεται στην άποψη ότι η οικονομική παρέμβαση του κράτους πρέπει να στοχεύει, στην δίκαιη κοινωνική αναδιανομή του πλούτου, των πόρων και των μέσων παραγωγής, εξασφαλίζοντας παράλληλα την κοινωνική προστασία στο πλαίσιο της οικονομίας της αγοράς. 14. Baudrillard J., Η καταναλωτική κοινωνία, σελ

25 της ζήτησης. Σ αυτό το πλαίσιο η οικονομία και το ίδιο το καταναλωτικό σύστημα έχουν ανάγκη από διαρκή ανανέωση των προσφερόμενων αγαθών, προϊόντων και υπηρεσιών, από αναζήτηση καινοτομιών και φυσικά από διαφοροποίηση. Έτσι, οι επιχειρήσεις στηρίζονται σε τέτοιο βαθμό στην καινοτομία και στις νέες τεχνολογίες, ώστε οι τελευταίες να αποτελούν και το καθεαυτό αντικείμενο αγοραπωλησίας. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι προσφέρουν κάτι το μοναδικό και επιδιώκουν να ικανοποιούν εξατομικευμένες ανάγκες ξεφεύγοντας έτσι από τη μαζική αντιμετώπιση των καταναλωτών. Οι επιχειρήσεις, τις τελευταίες δύο δεκαετίες, άρχισαν να εισάγουν την έννοια της εμπειρίας, από το προφίλ και την ταυτότητα μέχρι τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που προσφέρουν. Στόχος τους είναι να πετύχουν τη διαφοροποίηση, την εξατομίκευση, τη διαρκή ανανέωση και τη δημιουργία νέων αντικειμένων προς πώληση. Έτσι μπορούμε να ισχυριστούμε ότι παρατηρείται μια γενικότερη στροφή της ίδιας της οικονομίας προς αυτή την κατεύθυνση. Η οικονομία που διαμορφώνεται γύρω από την έννοια της εμπειρίας περιγράφηκε από τους οικονομολόγους Pine και Gilmore με τον όρο «experience economy», που στη συνέχεια θα συναντήσουμε ως «οικονομία της εμπειρίας» 15. Σύμφωνα με τους μελετητές, πρόκειται για τη διαμόρφωση ενός νέου τομέα παραγωγής, ο οποίος διαφοροποιείται από αυτούς των αγαθών, των προϊόντων μεταποίησης και των υπηρεσιών καθώς το εμπορεύσιμο αγαθό είναι οι «σκηνοθετημένες» μοναδικές εμπειρίες. Ο συγκεκριμένος τομέας μπορεί να λειτουργεί αυτόνομα, αλλά και σε συνδυασμό με το δευτερογενή και τον τριτογενή τομέα. Αναλυτικότερα, η εμπειρία μπορεί να συνοδεύει ένα βιομηχανικά παραγόμενο προϊόν ή μια υπηρεσία, αυξάνοντας την προστιθέμενη αξία 15. Η μετάφραση του όρου από τα αγγλικά είναι δική μας. 27

26 _ 1. Επάνω _ Από την αγροτική οικονομία στην οικονομία της εμπειρίας Κάτω _ Η προστιθέμενη αξία στα πλαίσια της οικονομίας της εμπειρίας τους 16, αλλά μπορεί και να πωλείται αυτόνομα. Το ερώτημα που τίθεται είναι για ποιο λόγο η εμπειρία μπορεί να είναι η απάντηση στη διευρυμένη αγορά και στις όλο και μεγαλύτερες απαιτήσεις ενός ετερογενούς αγοραστικού κοινού. Αρχικά, η εμπειρία μεταφράζεται από τον καθένα με διαφορετικό τρόπο και έτσι λειτουργεί εξατομικευμένα. Κατ αυτό τον τρόπο η εκάστοτε εταιρεία μπορεί να διευρύνει κατά πολύ το αγοραστικό της κοινό. Επιπλέον, η εμπειρία 16. Σύμφωνα με τους Pine και Gilmore, η κάθε καινοτομία που εισάγεται σε ένα αγαθό μεταφράζεται ως υψηλότερη αξία στην «αλυσίδα της εμπειρίας». Πιο συγκεκριμένα, οι κόκκοι καφέ (αγαθό), ικανοί να δώσουν μία κούπα καφέ κοστίζουν 1-2 σεντς. Ο συσκευασμένος καβουρντισμένος καφές (προϊόν), για την ίδια πάντα ποσότητα, κοστίζει από 5-25 σεντς, ενώ μία κούπα καφέ η οποία προσφέρεται σε ένα εστιατόριο (υπηρεσία) κοστίζει από 75 σεντς μέχρι 1,5 $. Από τη στιγμή που το να πιεί κανείς καφέ στα Starbucks ή με θέα τον Πύργο του Eiffel, αποτελεί μια ξεχωριστή εμπειρία το κόστος ανέρχεται στα 2-5 $. Κατανοούμε ότι όσο προχωράμε από το αγαθό στην υπηρεσία και στη βιωμένη εμπειρία το κόστος, δηλαδή η προστιθέμενη αξία αυξάνει «εκθετικά». 28

27 καταγράφεται στη μνήμη του αγοραστικού κοινού, γεγονός που διευκολύνει τη διαμόρφωση περαιτέρω δεσμών μεταξύ ατόμου-εταιρείας. Τα «σκηνοθετημένα γεγονότα» αλληλεπιδρούν με την προσωπικότητα του ατόμου και εμπλέκονται με αυτό σε ένα συναισθηματικό, φυσικό, διανοητικό ή ακόμα και πνευματικό επίπεδο. Αυτό επιτυγχάνεται είτε μέσω των προσφερόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών είτε μέσω του ίδιου του brand 17 της εταιρείας, στοιχείο που θα μελετήσουμε εκτενέστερα στη συνέχεια. Η βιωμένη εμπειρία δίνει νόημα τόσο στην πράξη της κατανάλωσης όσο και στη ζωή του καταναλωτή του δίνει τη δυνατότητα να συμμετέχει και να επιλέγει με άλλα λόγια, να έχει πιο ενεργό ρόλο στη διαδικασία της κατανάλωσης. Τέλος, η εμπειρία, πόσο μάλλον «μια μοναδική εμπειρία», διαφοροποιεί κατά πολύ τα αγαθά, την ταυτότητα της εταιρείας, αλλά ακόμη περισσότερο τα άτομα που την καταναλώνουν σε σχέση με εκείνα που περιορίζονται σε άλλου είδους ομοειδή προϊόντα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται πως οι εμπειρίες αναδεικνύονται ως το επόμενο βήμα, σε αυτό που ονομάζουμε «εξέλιξη της οικονομικής αξίας». Οι εταιρείες επιδιώκουν να γίνουν ανταγωνιστικές οργανώνοντας μοναδικές εμπειρίες, αλλά και επικεντρώνοντας τις πρακτικές προώθησης και διαμόρφωσης εταιρικής εικόνας γύρω από αυτήν την έννοια. Έτσι δίνεται μία νέα διάσταση στις σχέσεις εταιρείας-προσφοράς και καταναλωτή-ζήτησης. 17. Όπως θα δούμε και στη συνέχεια brand μίας εταιρείας είναι η μάρκα, η φίρμα και, κατ επέκταση, η συνολική εικόνα της εταιρείας στην αγορά. 29

28 2.3 Οι μετασχηματισμοί της αρχιτεκτονικής στη σύγχρονη κοινωνία «Ο μεταμοντερνισμός στην αρχιτεκτονική και στην πολεοδομία έχει την τάση να προσανατολίζεται ξεδιάντροπα στην αγορά επειδή αυτή είναι η πρωταρχική γλώσσα επικοινωνίας στην κοινωνία μας» Ch. Jencks 18 Στο πλαίσιο των κοινωνικών και οικονομικών αλλαγών που εξετάσαμε, παρατηρούμε ότι η αρχιτεκτονική υφίσταται αλλαγές. Στην πορεία εξέλιξης των κοινωνιών η αρχιτεκτονική μετασχηματίζεται, καθώς, ως πολιτισμική έκφραση, μετέχει ενεργά στη διαδικασία αυτή. Η μελέτη των επιδράσεων αυτών στην αρχιτεκτονική μπορεί να βοηθήσει στη βαθύτερη κατανόηση των κοινωνικών τάσεων αλλά και των καταστάσεων που διαμορφώνονται σε κάθε εποχή. Στην πορεία των ετών η εκάστοτε πολιτική εξουσία και οι διαφορετικές κοινωνικές ομάδες χρησιμοποίησαν την αρχιτεκτονική ως μέσο έκφρασης. Όμως, όσο η πολιτική περιορίζεται από την οικονομία και το τοπικό από το παγκόσμιο, τόσο η αρχιτεκτονική αναγκάζεται να αναπροσαρμόσει το λεξιλόγιο της, προκειμένου να εκφράσει το υπάρχον παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Πιο συγκεκριμένα, σήμερα «παραγγελιοδότες» είναι περισσότερο οι διεθνικές εταιρείες και οι ιδιώτες παρά το κράτος, γεγονός που έχει επηρεάσει τόσο τη λειτουργία των παραγόμενων αρχιτεκτονικών χώρων (από το δημόσιο χαρακτήρα στον ιδιωτικό) όσο και τη μορφή τους (ποικιλομορφία και πλουραλισμός). Όπως αναφέρουμε στα προηγούμενα κεφάλαια, η τεχνολογική έκρηξη έχει πολλαπλές επιδράσεις σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Είναι λογικό, πως οι μετασχηματισμοί αυτοί επηρέασαν επίσης το σχεδιασμό και την παραγωγή αρχιτεκτονικού χώρου, τη μορφή της αρχιτεκτονικής, αλλά και το λεξιλόγιο της. Τα νέα μέσα αναπαράστασης επέτρεψαν «την ευέλικτη μαζική παραγωγή σχεδόν προσωποποιημένων προϊόντων, που εκφράζουν μεγάλη ποικιλία τεχνοτροπιών» 19. Παράλληλα, οι καινοτομίες στον κατασκευαστικό τομέα επηρέασαν την ταχύτητα 18. Harvey D., Η κατάσταση της μετανεωτερικότητας, σελ Harvey D, Η κατάσταση της μετανεωτερικότητας, σελ

29 _ 2. Οι «παραγγελιοδότες» της αρχιτεκτονικής πλέον είναι περισσότερο οι διεθνικές εταιρείες και οι ιδιώτες παρά το κράτος Αριστερά _ Bibliothèque Nationale de France, έργο του προέδρου François Mitterrand Δεξιά _ Bahn Tower, Συγκρότημα Sony Center, Potsdamer Platz παραγωγής και κατά συνέπεια κατανάλωσης του αρχιτεκτονικού χώρου. Σε ό,τι αφορά στο εννοιολογικό υπόβαθρο, η σύγχρονη αρχιτεκτονική επιδιώκει να εκφράσει, μέσω της μορφής και της λειτουργίας της, την πολυπλοκότητα, τη ρευστότητα, τη διαρκή κινητικότητα και ανανέωση καθώς και την δικτυακή οργάνωση που επέφεραν οι νέες τεχνολογίες. Επιπλέον, σήμερα που τα γεωγραφικά, πολιτισμικά όρια τείνουν να καταρριφθούν λόγω της υπερ-σύνδεσης περιοχών, νοητικών αναπαραστάσεων και ταυτοτήτων, η αρχιτεκτονική τείνει να γίνει μία διεθνής γλώσσα επικοινωνίας, ικανή να εκφράσει ένα παγκόσμιο σύστημα αξιών. Κάτι τέτοιο μπορούμε να εντοπίσουμε μελετώντας τις διεθνείς αρχιτεκτονικές τάσεις, οι οποίες μπορούν να εμφανίζονται και να υιοθετούνται ταυτόχρονα σε οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη, αλλά και να γίνονται αποδεκτές με την ίδια ευκολία από τις επιμέρους κατά πολύ διαφορετικές κοινωνίες. Όπως γίνεται κατανοητό, ένα μέρος της αρχιτεκτονικής γίνεται μόδα, εκλαϊκεύεται, παράγεται από διεθνούς φήμης αρχιτέκτονες, προβάλλεται από τα μέσα και γίνεται γεγονός παγκόσμιου ενδιαφέροντος. 31

30 _ 3. Αριστερά _ Times Square, Νέα Υόρκη, 2004 Δεξιά _ Prada Store, Herzog & de Meuron, Τόκυο, 2003 Η αρχιτεκτονική, σε όλη τη διάρκεια της ιστορικής της πορείας, σχετίζεται με τις εμπορικές δραστηριότητες και κατ επέκταση με την κατανάλωση. Όμως, όσο οι τελευταίες διευρύνονται στο πλαίσιο του καπιταλισμού, τόσο η αρχιτεκτονική αναδιαμορφώνει το περιεχόμενό της προκειμένου να «εξυπηρετήσει» την αγορά. Ειδικότερα, η αρχιτεκτονική σήμερα εκτός του ότι στεγάζει εμπορικές δραστηριότητες, λειτουργεί και ως μέσο προώθησης (ως εργαλείο marketing), για τις εταιρείες. Το design προκαλεί το ενδιαφέρον 20. Για το λόγο αυτό οι εταιρείες το χρησιμοποιούν ως μέσο για να εκπέμψουν το μήνυμα τους. Εφόσον η αρχιτεκτονική διαμορφώνει εικόνες και ατμόσφαιρες και εκφράζει νοήματα και συμβολισμούς, λειτουργεί σαν μέσο προώθησης της κατανάλωσης. Πιο συγκεκριμένα, η αρχιτεκτονική συμπεριφέρεται ως εργαλείο marketing (μέσο) αλλά και ως εμπορευματοποιημένο προϊόν (μήνυμα), προκειμένου έρθει σε αλληλεπίδραση με τους πολίτες-καταναλωτές. Σύμφωνα με τον Umberto Eco, ο βαθμός στον οποίο κάθε επιχείρηση προσφέρει στους καταναλωτές τις επιδιωκόμενες εμπειρίες, εξα- 20. Van Toorn R., International Architecture, Sixpack. Contemporary Slovenian Architecture 32

31 σφαλίζει την επιτυχία της στην παγκόσμια αγορά. 21 Κατ αυτό τον τρόπο, κατανοούμε ότι η αρχιτεκτονική, στο πλαίσιο της κατανάλωσης, συμμετέχει στη διαμόρφωση «σκηνοθετημένων εμπειριών». Με άλλα λόγια, ξεφεύγει από την απόλυτη αλήθεια της λειτουργικότητας και στρέφεται σε έννοιες όπως το θέαμα, το βίωμα, εκφράζοντας και ικανοποιώντας πολλαπλές εξατομικευμένες ταυτότητες. Όπως πολύ εύστοχα παρατηρεί ο Jean Nouvel, η αρχιτεκτονική εργασία πρέπει να γίνεται αντιληπτή από πρόσωπα που έχουν διαφορετικές ευαισθησίες. Πρέπει συνεπώς, να γίνεται μία προεργασία για τα στοιχεία που αιχμαλωτίζουν, από τη φύση τους, την προσοχή και το ενδιαφέρον αυτών των πολύ διαφορετικών προσώπων. 22 Προκύπτει έτσι, πως τόσο το σύγχρονο marketing όσο και η αρχιτεκτονική στοιχηματίζουν στην εξατομικευμένη εμπειρία. Εκτός από τον τρόπο που αρχιτεκτονική και κατανάλωση συνδέονται ως έννοιες, ενδιαφέρον παρουσιάζει και η χωρική έκφραση αυτής της σχέσης. Σήμερα η δραστηριότητα των εμπορικών συναλλαγών και η κατανάλωση αρχίζουν να διεισδύουν σε οποιοδήποτε χώρο αφιερωμένο στις μάζες (δημόσιο και μη) αναδιαμορφώνοντας τη λειτουργία του. Τα πολυκαταστήματα του προηγούμενου αιώνα αντικαθίστανται από μεγαλύτερα εμπορικά κέντρα στο κέντρο ή στην περιαστική ζώνη. Εμπορικές δραστηριότητες και μηνύματα κατανάλωσης αρχίζουν να παρεισφρέουν στο δημόσιο χώρο, να συνδυάζονται με λειτουργίες πολιτισμού (μουσεία, βιβλιοθήκες), ψυχαγωγίας (σινεμά, θέατρο, εστιατόρια), υπηρεσιών (κτίρια γραφείων, έδρες διεθνικών επιχειρήσεων) και συγκοινωνιών (αεροδρόμια, σταθμοί μετρό), διαμορφώνοντας νέες αρχιτεκτονικές οργανώσεις. Αυτός ο συσχετισμός ασύνδετων, μέχρι τώρα, χρήσεων παράγει υβριδικές καταστάσεις και επαναπροσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο βιώνεται ο δομημένος χώρος. Η μείξη αυτή απαντάται σε όλες τις κλίμακες της αρχιτεκτονικής. Κατανοούμε λοιπόν ότι στο σύγχρονο κοινωνικό-οικονομικό και πολιτισμικό πλαίσιο, αρχιτεκτονική, οικονομία της αγοράς, κατανάλωση και marketing, αναπτύσσουν όλο και περισσότερους δεσμούς, καθώς το ένα πεδίο συσχετίζεται όλο και περισσότερο με το άλλο. Η αρχιτε- 21. Klingmann A., Brandscapes: Architecture in the experience economy, σελ Baudrillard J., Nouvel J., Τα μοναδικά αντικείμενα : Αρχιτεκτονική και φιλοσοφία, σελ

32 _ 4. Εμπορικές δραστηριότητες και μηνύματα κατανάλωσης συσχετίζονται με ετερόκλητες λειτουργίες Αριστερά _ Σήματα κατανάλωσης, αεροδρόμιο Ζυρίχης Δεξιά _ Το κατάστημα του Mουσείου Μοντέρνας Τέχνης, Νέα Υόρκη κτονική λειτουργεί με κανόνες αγοράς και προωθεί τον εαυτό της με τη βοήθεια πρακτικών marketing το marketing χρησιμοποιεί το λεξιλόγιο της αρχιτεκτονικής προκειμένου να διαδώσει νοήματα και οι οικονομικές δραστηριότητες οργανώνονται με βάση ένα πλήθος αρχιτεκτονικών εικόνων. Κατ αυτό τον τρόπο, η αρχιτεκτονική αισθητική δίνει έμφαση σε έννοιες όπως: το εφήμερο, το αναλώσιμο, η εμπειρία, η διαφορά, η ατομική έκφραση και οι πολλαπλές ταυτότητες, καθώς το ίδιο το αρχιτεκτονικό έργο ξεφεύγει από την πρωταρχική του λειτουργία (να στεγάσει μία ανθρώπινη δραστηριότητα) και αρχίζει να αποτελεί σύμβολο μιας κοινωνικής κατάστασης αλλά και καταλύτη για την οικονομική ανάπτυξη επιχειρήσεων και ολόκληρων πόλεων. 34

33 _ 5. Η αρχιτεκτονική ξέφυγε από την πρωταρχική της λειτουργία και έδωσε έμφαση σε έννοιες όπως: το εφήμερο, το αναλώσιμο, η εμπειρία, η διαφορά κ.α. Δεξιόστροφα από επάνω _ Unite d habitation, Le Corbusier, Bach chamber music hall, Zaha Hadid, 2009 New museum of Contemporary Art New York, SAANA, 2008 D-Tower, Nox Architects,

34

35 Branding: μία πρακτική 03 του marketing

36

37 Στο κεφάλαιο που ακολουθεί, θα προσπαθήσουμε να ορίσουμε, τι είναι το brand και το branding. Επίσης θα αναλύσουμε ποιες συγκυρίες επέβαλλαν την εφαρμογή του branding, αλλά και τι περιλαμβάνουν οι πρακτικές του. 3.1 Branding Ορισμοί και χαρακτηριστικά «The increasing difficulty in distinguishing between products, along with the speed at which competitors take up innovations, will assist in the rise and rise of the brand.» Gillian Law, Nick Grant 23 Το branding αποτελεί σήμερα έναν σημαντικό τομέα του marketing, ο οποίος ενδιαφέρει όλο και περισσότερο τις επιχειρήσεις. Τα τελευταία είκοσι χρόνια έχουν διαμορφωθεί πολλοί ορισμοί, που προσπαθούν να σκιαγραφήσουν το περιεχόμενο του όρου brand. Ωστόσο, αυτοί οι ορισμοί διαφοροποιούνται κατά καιρούς, ανάλογα με τις κυρίαρχες τάσεις της αγοράς και τις θεωρίες marketing που τις συνοδεύουν. 23. Gause M., et al., The Metapolis dictionary of advanced architecture: city, technology and society in the information age, σελ

38 Οι επιχειρήσεις επιλέγουν να διαμορφώσουν ένα brand προκειμένου να διαδώσουν τα προϊόντα και τη φιλοσοφία τους στα άτομα. Σε πρώτη ανάλυση, το brand ορίζεται ως το λογότυπο, το όνομα ή η μάρκα, δηλαδή το σύνολο των στοιχείων που καθιστούν αναγνωρίσιμη την οντότητα της εταιρείας. Επιπλέον, το brand συνοψίζει μία γενικότερη στάση ζωής, έναν τρόπο θέασης των πραγμάτων, που προτείνει η εταιρεία. Ένας ορισμός του branding το περιγράφει ως εργαλείο, το οποίο περιλαμβάνει τις πρακτικές και τις μεθόδους που διαμορφώνουν μια συνολική εικόνα τόσο για τα προσφερόμενα προϊόντα, όσο και για την ίδια την εταιρεία. Στόχος είναι οι εταιρείες να καταλάβουν μια σημαντική θέση στην αγορά, να διαφοροποιηθούν από τους ανταγωνιστές τους, να μείνουν στη μνήμη των αγοραστών και μακροπρόθεσμα να αυξήσουν τα κέρδη τους. Σε αντίθεση προς τις μονομερείς προσεγγίσεις προηγούμενων ετών, σήμερα το branding αντιμετωπίζεται ολιστικά (whole being branding). Πλέον, τα σύγχρονα brands δεν προωθούνται αποκλειστικά μέσω του λογότυπου, των εταιρικών γραφικών ή της διαφήμισης. Οι υπεύθυνοι για το σχεδιασμό και τη διαχείριση ενός brand λαμβάνουν υπόψη κάθε στοιχείο που συνδέει τη μάρκα με τα άυλα χαρακτηριστικά της και συνθέτουν μία ταυτότητα που αντιπροσωπεύει την εταιρεία. Δηλαδή, επεξεργάζονται από το καθεαυτό παραγόμενο προϊόν και την εικόνα της εταιρείας στα media, στην αγορά και στην κοινωνία, μέχρι την εσωτερική δομή και την οργάνωση και την πολιτική της. 3.2 Πρακτικές του branding Όπως προαναφέραμε, οι επιχειρήσεις, στο πλαίσιο της παγκόσμιας αγοράς, επιδιώκουν να διαφοροποιούνται ως οργανισμοί. Προκειμένου να διευρύνουν το γεωγραφικό πλαίσιο όπου αναπτύσσουν εμπορικές δραστηριότητες και να κατακτήσουν έτσι νέες αγορές έχουν ανάγκη από αναγνωρισιμότητα παγκόσμιας εμβέλειας. Για το λόγο αυτό, διαμορφώνουν, μέσω του branding, μια συγκεκριμένη και εύκολα αναγνω- 40

39 ρίσιμη ταυτότητα, αξιομνημόνευτη για τα άτομα, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης τους 24. Αρχικά, οι πρακτικές branding σχετίζονται με τη διαμόρφωση των οπτικών μηνυμάτων κάθε επιχείρησης και περιλαμβάνουν το σχεδιασμό και τη διαχείριση του λογότυπου, των χαρακτηριστικών χρωμάτων, των αρχιτεκτονικών επιλογών και της διαφημιστικής καμπάνιας. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις καλούνται σήμερα να μεταδώσουν μία συνολική ατμόσφαιρα, μία μοναδική εμπειρία, στην οποία συμμετέχουν όσο το δυνατόν περισσότερες αισθήσεις. Για το λόγο αυτό, το branding σχετίζεται ακόμα και με την επιλογή υφών, ηχητικών μηνυμάτων, οσμών και γεύσεων, που συνδέονται με ένα συγκεκριμένο προϊόν ή γενικότερα με την επιχείρηση. 25 Ωστόσο, το branding χρησιμοποιείται, κατά κύριο λόγο, για να εξασφαλίσει μεγαλύτερα κέρδη για τις επιχειρήσεις, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Το brand εξασφαλίζει μία ορισμένη ποιότητα στα παραγόμενα προϊόντα και στις παρεχόμενες υπηρεσίες διαφοροποιώντας τα από τα άλλα όμοιά τους. Παράλληλα, αυτό είναι ικανό να προσδώσει στους καταναλωτές συγκεκριμένα κοινωνικά χαρακτηριστικά, στυλ ζωής και να τους εντάξει σε μια ομάδα. Για το λόγο αυτό, ένα προϊόν ή μία υπηρεσία που συνοδεύεται από ένα brand κοστολογείται περισσότερο. Το brand, αυτό καθεαυτό, γίνεται αντικείμενο αγοραπωλησίας, καθώς είναι ικανό να αυξήσει το ποσοστό προστιθέμενης αξίας του 24. Klingmann A., Brandscapes - Architecture in the experience economy, σελ 56. Σύμφωνα με την A. Klingmann, το brand υποδηλώνει, κατά κάποιο τρόπο, ένα είδος πλατωνικού ιδεώδους για την έννοια της ταυτότητας Ένα σύστημα αξιών, το οποίο μοιράζονται πολλοί άνθρωποι, ανεξάρτητα από την εθνικότητά τους. 25. Η αλυσίδα καταστημάτων Starbucks διαμόρφωσε τη φιλοσοφία της γύρω από το πώς οι καταναλωτές αλλά και οι εργαζόμενοι βιώνουν την εμπειρία του καφέ. Πιο συγκεκριμένα, η Starbucks επένδυσε στη διαμόρφωση ενός οικείου περιβάλλοντος, στα πρότυπα των ευρωπαϊκών cafés, με ωραία μουσική, ευχάριστο φωτισμό, γεμάτο μυρωδιές, που μπορεί κανείς να γευθεί μία μεγάλη ποικιλία καφέ, να συζητήσει, να διαβάσει ένα βιβλίο ή να δουλέψει στον υπολογιστή. Η εταιρεία στηρίχτηκε στη δημιουργία συναισθηματικών δεσμών με τους πελάτες και στην παροχή μοναδικών εμπειριών, καθώς τους έβαλε στη διαδικασία να συνδυάζουν ένα πλήθος δραστηριοτήτων της καθημερινότητας τους, όπως το διάβασμα, η διασκέδαση, η συζήτηση, με μία συγκεκριμένη ατμόσφαιρα. Για όλα τα παραπάνω, η εταιρεία Starbucks θεωρείται ένα επιτυχημένο παράδειγμα στον τομέα του εταιρικού branding. 41

40 προσφερόμενου προϊόντος. Επίσης, το branding διαμορφώνει μία ταυτότητα για την επιχείρηση και εξασφαλίζει μακροπρόθεσμα τη βιωσιμότητα της. Η εταιρική ταυτότητα, όπως θα δούμε παρακάτω, είναι μία νοητική κατασκευή στο μυαλό των καταναλωτών και αποτελεί το σύνολο των πληροφοριών και των προσδοκιών τους για το προϊόν ή την υπηρεσία. Μέσω αυτής, οι καταναλωτές αναπτύσσουν σχέσεις εμπιστοσύνης και δέσμευσης με την εταιρεία. Επιπλέον, το branding μπορεί να καθορίσει εξίσου την εσωτερική δομή και λειτουργία της επιχείρησης. Ειδικότερα, μπορεί να ορίσει τις βασικές αρχές που διέπουν την ιεραρχία της, το προφίλ των εργαζομένων της, τις σχέσεις εργαζόμενου εργοδότη, τις συνθήκες και το περιβάλλον εργασίας. 26 Επίσης, καθορίζει το σύστημα αξιών που χαρακτηρίζει τη στάση της επιχείρησης απέναντι στην κοινωνία. Πιο συγκεκριμένα, το branding προσδιορίζει ποια θα είναι η στάση της επιχείρησης σε κοινωνικά, οικολογικά και λιγότερο, ίσως, πολιτικά ζητήματα και με ποια μέσα και τρόπους η επιχείρηση θα εκφράσει τη στάση αυτή. Συνοψίζοντας, το branding σχετίζεται με τη διαμόρφωση ενός συστήματος αξιών, το οποίο καθορίζει τις σχέσεις επιχείρησης με την αγορά, τους καταναλωτές, τα media, τους εργαζομένους και την κοινωνία. Στόχος του είναι η δημιουργία μίας μοναδικής ταυτότητας-εικόνας, που διαφοροποιεί το προϊόν ή την επιχείρηση από τους ανταγωνιστές της, δημιουργεί σχέσεις εμπιστοσύνης με την αγορά και τον καταναλωτή, παρέχει εξατομικευμένες εμπειρίες στους καταναλωτές και τους δίνει την αίσθηση ότι ανήκουν σε μία ομάδα προνομιούχων. Στο κεφάλαιο που ακολουθεί θα προσπαθήσουμε να σκιαγραφήσουμε τις σχέσεις της αρχιτεκτονικής με το branding. Πιο συγκεκριμένα θα αναλύσουμε με ποιο τρόπο και για ποιο λόγο το σύγχρονο branding χρησιμοποιεί την αρχιτεκτονική, για να διαμορφώσει και να προβάλλει την ταυτότητα μιας εταιρείας, αλλά και το εάν και με ποιο τρόπο η αρχιτεκτονική μπορεί να ξεφύγει από τo αυστηρό πλαίσιο του marketing και να αποκτήσει αυτοτελή υπόσταση. 26. Η εταιρεία Google, έχει μία ιδιαίτερη φιλοσοφία για τις εργασιακές σχέσεις, το περιβάλλον εργασίας και το προφίλ των εργαζομένων της, στοιχεία που θα μελετήσουμε διεξοδικά στη συνέχεια. 42

41 _ 6. Στοιχεία που συνθέτουν το brand της VW Δεξιόστροφα από επάνω _ Το σήμα της VW Το slogan Διαφημιστική καμπάνια όπου συμμετέχει ο Slash Προϊόντα σχεδιασμένα για όλες τις αισθήσεις Το συγκρότημα Autostadt της VW, Wolfsburg 43

42

43 Branding και 04 αρχιτεκτονική

44

45 Για να διερευνήσουμε για ποιους λόγους η αρχιτεκτονική χρησιμεύει ως εργαλείο του branding, θεωρούμε αναγκαίο να αναλυθεί αρχικά το τι είναι ταυτότητα και εταιρική ταυτότητα, αλλά και το πώς η αρχιτεκτονική μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση, στην προβολή και στην επιβολή της στο χώρο. 4.1 Ταυτότητα και η εταιρική της προσέγγιση Η ταυτότητα ορίζεται ως μία νοητική κατασκευή, ικανή να προσδιορίσει ομάδες ή άτομα και να τους προσδώσει υπόσταση. Επιπλέον, αποτελεί το μέσο με τη βοήθεια του οποίου ομάδες και άτομα αυτοπροσδιορίζονται και καταλαμβάνουν μία δεδομένη θέση στον κοινω- 47

46 νικό χώρο. 27 Στοιχεία της ταυτότητας (ειδικότερα της ατομικής) είναι ο ευμετάβλητος, ο εφήμερος και ο καταστασιακός χαρακτήρας. Η ταυτότητα, ως έννοια που ετεροκαθορίζεται, έχει τη δυνατότητα να μεταβάλλεται και να αναπροσαρμόζεται ανάλογα με το πλαίσιο στο οποίο διαμορφώνεται. Επιπλέον δεν έχει χαρακτήρα μονοδιάστατο, εφόσον πολλαπλές ταυτότητες μπορούν να «συμβιώνουν» σε ένα άτομο ή μια ομάδα. Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η συγκρότηση ταυτότητας δεν συνιστά μια σταθερή, δεδομένη κατάσταση. Συνιστά μία διαδικασία σε συνεχή εξέλιξη, η οποία μεταβάλλεται στο χρόνο και επαναπροσδιορίζει το περιεχόμενο της στο εκάστοτε πλαίσιο όπου εντάσσεται. Σε ό,τι αφορά στην εταιρική ταυτότητα, αυτή μπορεί να οριστεί ως το σύνολο των πρακτικών μιας εταιρείας που της προσδίδουν υπόσταση, τη διαφοροποιούν και της δίνουν τη δυνατότητα να συμπεριλάβει ή να αποκλείσει επιμέρους ταυτότητες. Παρόλο που οι εταιρείες δεν είναι φυσικά πρόσωπα, η ταυτότητά τους συγκροτείται όπως οι ατομικές ή συλλογικές ταυτότητες. Πιο συγκεκριμένα, η ταυτοποιητική διαδικασία προκύπτει από την ανάγκη για διαφοροποίηση και ομοιότητα είναι εφήμερη, ευμετάβλητη, αλλά συγκεντρώνει παράλληλα και ορισμένα σταθερά χαρακτηριστικά, τα οποία νομιμοποιούν την ύπαρξη και τη δράση της εταιρείας προσδίδοντας υπόσταση τόσο στην εταιρεία, όσο και στα εμπλεκόμενα με αυτή άτομα ή ομάδες. 27. Ferréol G., Jucquois G.,ed., Dictionnaire de l altérité et des relations interculturelles, σελ Σύμφωνα με το λεξικό, ο προσδιορισμός της ατομικής και της συλλογικής ταυτότητας, γίνεται μέσα από μία συγκριτική διαδικασία, μέσα από μια αντιπαραβολή της ομοιότητας και της ετερότητας. Η ταυτότητα μιας ομάδας ή ενός ατόμου προκύπτει μέσα από μια διαδικασία διάλογου με το «άλλο», μέσα από την αξιολόγηση του «εαυτού» από το «διαφορετικό» (αποδοχή ή απόρριψη). Επιπλέον, η έννοια της ταυτότητας περιλαμβάνει τόσο στοιχεία του πραγματικού όσο και του φαντασιακού. (Jean Pirrote, 2001). Πιο συγκεκριμένα, κάθε άτομο ή ομάδα εγγράφεται σ ένα πραγματικό, δηλαδή σ ένα φυσικό, πολιτισμικό περιβάλλον, όπου ζει και δραστηριοποιείται. Παράλληλα εντάσσεται, μέσω της ομάδας, σ ένα φαντασιακό περιβάλλον, δηλαδή σε μια κατάσταση, η οποία έρχεται σε ρήξη με το πραγματικό και το ανασυγκροτεί μέσα από νοητικές αναπαραστάσεις. Οι αναπαραστάσεις αυτές εξηγούν συμπεριφορές και θέσεις της ομάδας και χρησιμεύουν ως εργαλεία ερμηνείας του κόσμου. 48

47 4.2 Σχέσεις αρχιτεκτονικής, ταυτότητας και branding Τα βασικά ερωτήματα στα οποία θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε στην ενότητα αυτή είναι τα εξής: Με ποιον τρόπο τα στοιχεία του δομημένου χώρου μπορούν να συμβάλλουν στη διαμόρφωση των ταυτοτήτων; Κατά πόσο η αρχιτεκτονική μπορεί να αποτελέσει μέσο έκφρασης μιας ταυτότητας και κατά πόσο η αρχιτεκτονική εικόνα λειτουργεί καταλυτικά στη διαδικασία αυτή; Η αρχιτεκτονική αποτελεί ένα στοιχείο του πραγματικού, ένα στοιχείο του περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε και επικοινωνούμε. Τα άτομα ή οι ομάδες παρατηρούν και παίρνουν μηνύματα από το περιβάλλον τους και συνδέουν προσωπικές ή συλλογικές ιστορίες και μνήμες με τόπους. Κατ αυτόν τον τρόπο, ο δομημένος χώρος συμβάλει στη διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου, το οποίο δένει τα άτομα μεταξύ τους αποτελώντας σημείο αναφοράς 28. Σήμερα το πλαίσιο αυτό, που ορίζεται και μέσω της αρχιτεκτονικής, επαναπροσδιορίζεται, καθώς ο ιδιωτικός τομέας, όλο και περισσότερο, έχει τη δύναμη να το διαμορφώνει μέσω του branding. Επιπλέον, η αρχιτεκτονική ως κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική έκφραση έχει τη δυνατότητα να συμβολίζει αξίες και ταυτότητες μιας κυρίαρχης ομάδας. Ωστόσο, στο πλαίσιο των κοινωνιών, συνυπάρχουν πολλές διαφορετικές ομάδες και άτομα και επομένως πολλαπλές ταυτότητες. Εφόσον η ταυτότητα προκύπτει μέσα από μια διαδικασία αλληλεπίδρασης, αυτή επαναπροσδιορίζεται, ανάλογα με τα ίχνη που αφήνουν 28. Δημόσιοι χώροι ή κτίρια εξουσίας, έχουν συνδέσει το όνομα τους με ιστορικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν κατά καιρούς σε πόλεις (πλατεία Σορβόννης- κίνημα του Μάη του 1968, Δίδυμοι Πύργοι-τρομοκρατικό χτύπημα της 11/09/2001), Για το λόγο αυτό αποτελούν σημεία αναφοράς για την προσωπική ιστορία του κάθε πολίτη της εκάστοτε πόλης, αλλά και σύμβολα της παγκόσμιας ιστορίας. 49

48 _ 7. Οι τόποι συνδέονται με συλλογικές ή ατομικές ιστορίες και μνήμες. Αριστερά _ Διαδήλωση των υποστηρικτών του Charles de Gaulle στα Ιλίσια Πεδία το Μάιο του 1968 Δεξιά _ Τουριστική φωτογραφία με φόντο την Αψίδα του Θριάμβου στο χώρο όλες οι ομάδες. 29 Η αρχιτεκτονική, εκτός από πλαίσιο ή μέσο έκφρασης της ταυτότητας, μπορεί να θεωρηθεί και καταλύτης για τη συγκρότηση ταυτότητας τόσο της πόλης όσο και των ατόμων. Μέσα από τη δομή και την εικόνα της μπορεί να επαναπροσδιορίζει τις σχέσεις μεταξύ των ατόμων και των ομάδων και να ορίσει τη σχέση του κοινωνικού συνόλου με τον τόπο. 30 Συμπεραίνουμε λοιπόν πως, για τους παραπάνω λόγους το 29. Ειδικότερα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η κυρίαρχη ταυτότητα διαμορφώνει έναν καμβά, μια ενιαία βάση πάνω στην οποία προβάλλονται (ακόμα και δια του αποκλεισμού τους) οι υπο-ταυτότητες. Κάτι τέτοιο για παράδειγμα είναι φανερό στις μεγάλες μητροπόλεις του δυτικού κόσμου, οι οποίες λόγω της μακραίωνης ιστορίας τους φέρουν τα αναγνωρίσιμα «σημάδια» του δυτικού πολιτισμού. Ωστόσο, η συγκέντρωση μεταναστών από όλα τα μέρη του κόσμου και οι διαφορετικές πολιτισμικές ταυτότητες που φέρουν μαζί τους, προβάλλονται στο χώρο της πόλης έστω κι αν αυτές αποτελούν μειονότητα. Για παράδειγμα σε περιοχές του κέντρου του Παρισιού, μπορεί να συναντήσει κανείς καταστήματα κεμπάπ τα οποία στεγάζονται σε κτίρια της εποχής του Haussman. Ή αντίστοιχα στην ίδια πόλη, μπορεί να συναντήσει περιοχές στις οποίες, παρόλο που μετανάστες κυκλοφορούν και εργάζονται αφήνουν το στίγμα τους στο χώρο μόνο μέσω της παρουσίας τους σε αυτόν και όχι μέσω κάποιου χωρικού στοιχείου. 30. Για παράδειγμα ο τρόπος με τον οποίο είναι διαμορφωμένη μια πλατεία μπορεί να «προκαλεί» ή να «αποτρέπει» τη συγκέντρωση του κόσμου, προωθώντας ή μη την κοινωνική επαφή και επικοινωνία των πολιτών. 50

49 branding επιλέγει την αρχιτεκτονική, ως μέσο για τη δημιουργία εταιρικής ταυτότητας. 4.3 Διεθνικές επιχειρήσεις Oρισμοί και η σχέση τους με τον τόπο Στη συγκεκριμένη μελέτη επιλέγουμε να επικεντρωθούμε στο branding διεθνικών επιχειρήσεων, καθώς αυτές, λόγω της διεθνούς δραστηριότητας, της ανταγωνιστικής φύσης και της μεγάλης οικονομικής δύναμης, είναι υπεύθυνες για ένα πλήθος αρχιτεκτονικών έργων σε πολλές χώρες του κόσμου. Μέσα από τη μελέτη των επιχειρήσεων αυτών προκύπτει ένα φάσμα προσεγγίσεων στα θέματα ταυτότητας, χώρου και τόπου, στοιχείο που μας βοηθά να βγάλουμε γενικά συμπεράσματα για τις τάσεις του branding. Όμως προτού προβούμε στη μελέτη των τάσεων αυτών, θεωρούμε σημαντική την κατανόηση ορισμένων στοιχείων. Πιο συγκεκριμένα, θα προσπαθήσουμε να ορίσουμε ποια η λειτουργία και η δομή των επιχειρήσεων αυτών και ποιες οι σχέσεις που αναπτύσσουν αυτές με το οικονομικό, κοινωνικό, πολιτισμικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται και ακόμη πώς οι σχέσεις αυτές μεταφράζονται αρχιτεκτονικά, μέσω της εταιρικής ταυτότητας; Σήμερα οι διεθνικές επιχειρήσεις αποτελούν το βασικό μηχανισμό μέσα από τον οποίο πραγματοποιείται η διεθνής κινητικότητα αγαθών, κεφαλαίου, ατόμων και ιδεών, αλλά και τον καταλύτη για την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας. Οι εταιρείες αυτές αναπτύσσουν μία έδρα (διοικητικό κέντρο) σε μία χώρα και μεταθέτουν τις υπόλοιπες δραστηριότητές τους σε χώρες, όπου το κόστος παραγωγής, η φορολογία κ.α. είναι πολύ χαμηλότερα, γεγονός που τους εξασφαλίζει μεγαλύτερα κέρδη. Όπως προκύπτει τις τελευταίες δεκαετίες οι επιχειρήσεις αυτές αποκτούν όλο και μεγαλύτερη δύναμη, με αποτέλεσμα να μπορούν να επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομική γεωγραφία και τις πολιτικές αποφάσεις. Παράλληλα, ασκούν επιρροή ακόμα και σε κοινωνικές και πολιτισμικές πρακτικές, όπως για παράδειγμα στην αρχιτεκτονική. 51

50 Η σχέση διεθνικών επιχειρήσεων και χώρου δεν είναι απόλυτα σαφής, καθώς αυτές δεν έχουν χωρικά ή γεωγραφικά σύνορα και υπάρχουν στο χώρο που ορίζει η αγορά. Οι επιχειρήσεις αυτές δεν αναπτύσσουν διαλεκτικές σχέσεις με την κοινωνία και τον τόπο στον οποίο δραστηριοποιούνται, προκειμένου να είναι ευέλικτες και να μπορούν να εγκαθίστανται και να απεγκαθίστανται με την ίδια ευκολία, χωρίς να υπολογίζουν τα προβλήματα που προκαλούν με την κινητικότητά τους. Ειδικότερα, οι διεθνικές επιχειρήσεις επεμβαίνουν σε ήδη διαμορφωμένες τοπικές κοινωνίες. Μέσω των παραγωγικών δραστηριοτήτων τους και των παρεχόμενων προϊόντων και υπηρεσιών, αναδιαμορφώνουν την οικονομία αλλά και την ίδια την καθημερινότητα, συχνά αγνοώντας τις τοπικές οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές δυνάμεις. Κατανοούμε λοιπόν ότι η φύση των επιχειρήσεων αυτών είναι εφήμερη και οι σχέσεις που αναπτύσσουν με τις εκάστοτε κοινωνίες στηρίζονται περισσότερο σε άυλα αγαθά ή αξίες και λιγότερο στο δομημένο χώρο. Ωστόσο, στο πλαίσιο του marketing, οι επιχειρήσεις αυτές επιδιώκουν να αυξήσουν την κοινωνική τους επιρροή προβάλλοντας την εικόνα τους και δηλώνοντας έτσι την παρουσία τους στο χώρο. Πιο συγκεκριμένα, λόγω της παγκόσμιας δραστηριότητας τους, αλλά και του παγκόσμιου ανταγωνισμού, επιδιώκουν να είναι αναγνωρίσιμες σε παγκόσμιο επίπεδο και να διεισδύουν, κυρίως μέσω των προϊόντων και των υπηρεσιών τους, σε όλες τις κοινωνίες. Για το λόγο αυτό, οι εν λόγω επιχειρήσεις έχουν ανάγκη να δημιουργήσουν μια ταυτότητα που να προβάλει τη δύναμη τους, καθώς και σχέσεις εμπιστοσύνης με την εκάστοτε κοινωνία. Όπως είδαμε και παραπάνω, σ αυτό ακριβώς συμβάλει το branding, καθώς ασχολείται με το «πρόσωπο» της επιχείρησης. Ο ρόλος του branding, σύμφωνα με πρακτικές της οικονομίας της εμπειρίας, είναι να υπέρ-προβάλλει τα χαρακτηριστικά που θα βοηθήσουν στη δημιουργία μιας καλής σχέσης της εταιρείας με την αγορά και τα άτομα και, εμμέσως, να αποσιωπήσει τα χαρακτηριστικά που δρουν αλλοτριωτικά προς τις κοινωνικές πρακτικές και τις τοπικές ταυτότητες Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η αρχιτεκτονική, ούσα μία «μόνιμη κατασκευή» με διάρκεια ζωής πάνω από 50 χρόνια, συμβάλει στη διαμόρφωση μιας σταθερής εταιρικής ταυτότητας. Όμως, κάτι τέτοιο δεν γίνεται στα πλαίσια του branding, καθώς στην πραγματικότητα, η φύση των εταιρειών αυτών είναι εφήμερη. 52

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας ΖΗΣΕ ΤΗΝ ΕΜΠΕIΡΙΑ EXPERT Το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο της Expert είναι το όνομά της. Παρέχει στους

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Μελιού και Μελισσοκομικών Προϊόντων. Θωμάς Σιούτης Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας, ΜΒΑ, MSc. Επιστημονικός Συνεργάτης Ελληνικής Γεωργίας

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Μελιού και Μελισσοκομικών Προϊόντων. Θωμάς Σιούτης Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας, ΜΒΑ, MSc. Επιστημονικός Συνεργάτης Ελληνικής Γεωργίας ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Μελιού και Μελισσοκομικών Προϊόντων Θωμάς Σιούτης Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας, ΜΒΑ, MSc. Επιστημονικός Συνεργάτης Ελληνικής Γεωργίας ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ; Ένας προσανατολισμός μία επιχειρηματική

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Liveschool Marketing Services

Liveschool Marketing Services Liveschool Marketing Services Περιεχόμενα Βελτιστοποίηση website SEO... 3 Social media design & creation... 4 Social media management... 4 Διαγωνισμοί Facebook... 5 Google Adwords... 5 Facebook Ads...

Διαβάστε περισσότερα

U T C C R E A T I V E L A B. Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας

U T C C R E A T I V E L A B. Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας U T C C R E A T I V E L A B Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας Ποιοι είμαστε Σχετικά με εμάς Η UTC Creative Lab είναι εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών στους τομείς της καινοτομίας, της

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Νικόλαος Α. Παναγιώτου Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ 11 Ιανουαρίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος). ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΟΘ για ΕΠΑΛ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1. ΟΜΑΔΑ Α 1.1.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΜΑΙΟΣ, 2014 Εισαγωγή Αναφερόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο 2 παρουσίαση Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο Ένας συνεταιρισμός, μία φιλοσοφία και 70 καταστήματα μέλη σε όλη την Ελλάδα. Τι σημαίνουν αυτά; Όμιλος Sinialo! Γνωρίστε τον! Επιμέλεια Γεωργία Αλεξίου Στη σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις

Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις Μέσο: ΚΕΡΔΟΣ Ημ. Δημοσίευσης: 23 Ιουλίου 2014 Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις Κωνσταντίνος Ε. Καρύδης* Ο Peter Bendor-Samuel, στο βιβλίο του Turning Lead into Gold: The Demystification

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΙΔΑΣΚΩΝ... Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΙΔΑΣΚΩΝ... Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΙΔΑΣΚΩΝ... Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Έννοιες Κλειδιά Καταναλωτής Αγορά Ανάγκες, επιθυμίες, απαιτήσεις Αξία και ικανοποίηση αναγκών Μάρκετινγκ Σύστημα μάρκετινγκ Σχέσεις και δίκτυα Ανταλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Πολιτική Οικονομία (Οικονομική Επιστήμη) είναι η επιστήμη που μελετά τα οικονομικά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

«Η Πολύ Επιστημονική Προσέγγιση της Έννοιας της Αισθητικής»

«Η Πολύ Επιστημονική Προσέγγιση της Έννοιας της Αισθητικής» «Η Πολύ Επιστημονική Προσέγγιση της Έννοιας της Αισθητικής» A Multidisciplinary Approach to Aesthetics: A Review 1 Ονοματεπώνυμο: Μπιτσακάκη Σοφία Σειρά: MSM 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κος Πανηγυράκης Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος Στο μάθημα μας θα ασχοληθούμε, με τις πιο κάτω τεχνολογικές έρευνες. Έρευνες που διερευνούν: 1. Τις στάσεις των ανθρώπων έναντι τεχνολογικών έργων, συσκευών

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

http://www.economics.edu.gr 7

http://www.economics.edu.gr 7 6 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1.3 Λειτουργίες της Επιχείρησης 1.3.1 Η αλυσίδα των Επιχειρησιακών Λειτουργιών Όπως κάθε οργανισµός, έτσι και η επιχείρηση, προκειµένου να ζήσει, ν ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Η διεθνής τάση. Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey).

Η διεθνής τάση. Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey). Αθήνα 4 Ιουνίου 2014 Διαπιστώσεις στην αγορά του κοσμήματος Η διεθνής τάση Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey). Δυναμική ανάπτυξη των επωνύμων brands με πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014 ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 1. Εισαγωγή στο μάρκετινγκ 2. Συμπεριφορά καταναλωτή / αγοραστή 3. Η αγορά 4. Έρευνα αγοράς 5. Στρατηγική μάρκετινγκ 6. Το μίγμα του μάρκετινγκ 7. Προϊόντα και υπηρεσίες 8. Τιμολογιακή

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΛΛΑΖΕΙ 1/6/2010. Project: ΚΡΙΣΗ & ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ & ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΜΕΣΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ. Date: 02.06.2010

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΛΛΑΖΕΙ 1/6/2010. Project: ΚΡΙΣΗ & ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ & ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΜΕΣΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ. Date: 02.06.2010 Project: ΚΡΙΣΗ & ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ & ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΜΕΣΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ Date: 02.06.2010 Presented to: Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών By: Αλέξανδρος Αθανασούλας Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΛΛΑΖΕΙ Η αλλαγή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΙΜΩΝ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ - ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΙΜΩΝ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ - ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΙΜΩΝ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ - ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ Νικόλαος Γ. Σαφαρίκας Οικονομολόγος Διευθυντής Διοικητικών & Οικονομικών Υπηρεσιών ΔΕΥΑ Σερρών 1. Τιμολόγηση Τιμολογιακή Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΩΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ

Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΩΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΩΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εικόνα που προβάλλεται είναι ένα σχέδιο για την διαµόρφωση της Ακρόπολης της Καβάλας το οποίο δηµοσιεύθηκε στο βιβλίο Κavala intra muros (1992) και

Διαβάστε περισσότερα

Στοχεύοντας την Πώληση

Στοχεύοντας την Πώληση Στοχεύοντας την Πώληση Δρ Γιάννης Κριτσωτάκις Costa Navarino 2013 Τα αδύνατα σημεία του Ελληνικού επιχειρείν Αδύνατα Σημεία 1 2 3 ΦΥΛΗΣ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ Αποφυγή Ρίσκου Μετάθεση / Αποποίηση Ευθύνης

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Η διαφήμιση με μία μόνο λέξη χαρακτηρίζεται και ως «υπόσχεση», καθώς δίνει μια υπόσχεση στον υποψήφιο αγοραστή, για το προϊόν που διαφημίζει και αναφέρεται στην επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση Γνώσης για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας

Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση Γνώσης για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας Ευγενία Βασιλακάκη Αρχειονόμος/ Βιβλιοθηκονόμος- MSc Information Science DBS Εταιρεία Πληροφορικής mscevasilak@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα Ηλεκτρονικό περιοδικό www.foodstandard.gr Τεύχος 18 -Αύγουστος 2011 * Πιστοποίηση * ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα διαχειριστικής τα logos που θυμίζουν τον πα- επάρκειας για τη ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ foodstandard λιό καλό

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΤΟΥΣ. ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ορισμοί Υπηρεσιών. Κάθε δραστηριότητα ή ωφέλεια που κάποιος μπορεί να δώσει

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

Franchise Concept Book

Franchise Concept Book Franchise Concept Book Παράγουμε σπιτικά προϊόντα χρησιμοποιώντας αγνά και φρέσκα υλικά μετά από συνεχή έρευνα. Στόχος μας είναι να προσφέρουμε στους πελάτες μας τα ποιοτικότερα παγωτά και παγωμένα γιαούρτια.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση και διαχείριση Εμπορικών Κέντρων με χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών. Θεσσαλονίκης

Εκτίμηση και διαχείριση Εμπορικών Κέντρων με χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών. Θεσσαλονίκης ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ, ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 11-12 Μαΐου 2009, Θεσσαλονίκη Εκτίμηση και διαχείριση Εμπορικών Κέντρων με χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS), εφαρμογή στο MEDITERRANEAN

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον ΠΡΟΒΟΛΗ & ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. Δημοκρατίας 20, Ηράκλειο Κρήτης 71306 Tηλ: ++30 2810 / 343458 / 341096 Fax: / 343459 E-mail : info@crete-exporters.com Web site : www.crete-exporters.com Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise

Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise Click to edit Master subtitle style 13/4/2011 Επιχειρηματική πρόταση συνεργασίας Mini Sports Club Έχουμε την τεχνογνωσία και την εμπειρία να σας προσφέρουμε μια κερδοφόρο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Marketing στη ιεθνή Οικονομία. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Ο ρόλος του Marketing στη ιεθνή Οικονομία. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Ο ρόλος του Marketing στη ιεθνή Οικονομία Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα & Επεξηγήσεις Marketing 2

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας 1. Εισαγωγή 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος 3. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα